1 برشکال ای بهار هندستان %~% ای نجات از بلای تابستان

2 دادی از تیر مه بشارت ها %~% باز رستیم از آن حرارت ها

3 هر سو از ابر لشکری داری %~% در امارت مگر سری داری

4 بادهای تو تو میغ ها دارند %~% میغ های تو تیغ ها دارند

5 رعدهای تو کوس هاکوبند %~% چرخ گویی همی که بکشوبند

6 طبع و حال هوا دگر کردی %~% دشت ها را همه شمر کردی

7 سبزه ها را طراوتی دادی %~% عمرها را حلاوتی دادی

8 راغ را گل زمردین کردی %~% باغ را شاخ بسدین کردی

9 ای شگفتی نکونگار گری %~% رنگ طبعی نکو به کار بری

10 تو بدین حمله ای که افکندی %~% بیخ خشکی ز خاک برکندی

11 تیر بگذشت ناگهان بر ما %~% منهزم گشت لشکر گرما

12 تن ما زیر جامه های تنگ %~% گشت تازه ز بادهای خنک

13 اینت راحت که رنج گرما نیست %~% پس ازین جز امید سرما نیست

14 حبذا ابرهای پر نم تو %~% حبذا سبزه های خرم تو

15 عیش و عشرت کنون توان کردن %~% می شادی کنون توان خوردن

16 که ز گرمی خبر نگردد جان %~% نشود همچو چوب خشک دهان

17 جام باده بجوشد اندر کف %~% چون سر دیگ بر نیارد کف

18 گرچه دور اوفتد ز چشم ترم %~% من به وهم اندرو همی نگرم

1 گرچه خرم شده ست لوهاوور %~% باشد آن کس که می خورد معذور

2 منظر شاه خلد را ماند %~% که بر او ابر گوهر افشاند

3 در دل افروز مجلس عضدی %~% از همه نوع نعمت ابدی

4 شاه بر تخت و جام باده به دست %~% روزگار از نشاط او سرمست

5 عضدالدوله آنکه دولت حق %~% دست او کرده بر جهان مطلق

6 تیغ ملت که ملت تازی %~% کند از تیغ او سرافرازی

7 شیرزاد آنکه شیر در بیشه %~% باشد از بیم او در اندیشه

8 تا به هندوستان بماند شیر ms01 %~% او نگردد ز شیر کشتن سیر

9 من غلط می کنم که کس به جهان %~% ندهد نیز هیچ شیر نشان

10 خشت او بس که کرد شیران کم %~% شیر گردون بماند و شیر علم

11 منقطع کرد نسل شیران را %~% اعتباریست این دلیران را

12 همه فرمانبرانش را مانند %~% خدمتش را سزا و شایانند

13 پیشه کردند بندگی کردن %~% کس نپیچد ز امر او گردن

14 ور بپیچد زود بیند سر %~% چون سر شیر نر به کنگره بر

15 سخن جمله گفت خواهم من %~% در بزرگی شاه نیست سخن

16 آسمانیست جاه او به مثل %~% آفتابیست رای او به محل

17 خلق را قصه ایست آثارش %~% هند را عبره ایست پیکارش

18 بخشش او بلات کان گشتست %~% سخن او غذای جان گشتست

19 جود را ملجا است همت او %~% جاه را مرکزست حشمت او

20 حله پوش برهنه خنجر اوست %~% گوهری کاب او ز آذر اوست

21 جان ستانیست پاک همچون جان %~% پیکر و حد او یقین و گمان

22 مار زخمی که همچو مهره مار %~% ملک را هست بی خلاف به کار

1 مرکبش فعل برق و صرصر پای %~% وهم گردد سبک چو خاست ز جای

2 سنگ در زیر سم او گرداست %~% رخش خیز است و دلدل آورد است

3 در نوردد زمین همی بتگی %~% اینت محکم پیی و سخت رگی

4 باز چون نعره بر سوار زند %~% خاک در چشم روزگار کند

5 شه به تیرش چون برانگیزد %~% از که و دشت لرزه برخیزد

6 آن خداوند کونبست کمر %~% لحظه ای جز به بندگی پدر

1 پدری کز همه ملوک جهان %~% چرخ هرگز چو او نداد نشان

2 پادشاه زمین ملک مسعود %~% که نصیبش ز چرخ هست مسعود

3 گوید امروز شیر زان منست %~% گویی اندر میان جان منست

4 دل او در هوای من گردد %~% همه گرد رضای من گردد

5 او به من شاد و ms02 من بدو شادم %~% او چنین باد و من چنین بادم

6 شه پاک اعتقاد شاه زمین %~% می شناسد یقین که هست چنین

7 به دعا برگشاده دارد لب %~% شکر ایزد کند به روز و به شب

8 خرم و شادمان همی باشد %~% سیم و زر در جهان همی پاشد

9 هر زمان تازه بزمی آراید %~% به نشاط و سماع بگراید

10 باره را شاهوار بنشیند %~% خرم آن کس که روی او بیند

11 پیش او کدخدای سهم مکین %~% کش همه راستی کند تلقین

1 خواجه بونصر پارسی که جهان %~% هیچ همتا نداردش ز مهان

2 آن دبیری که تا قلم برداشت %~% همه بر صحن درج سحر نگاشت

3 و آن سواری که تا سوار شدست %~% زو دل کفر بی قرار شدست

4 شاه را بوده نایب کاری %~% کرده شغل سپاهسالاری

5 سرکشان را نموده در پیکار %~% که چگونه کنند مردان کار

6 هر سخن کو بگوید از هر در %~% چون گهر بایدش نشاند به زر

7 مجلس شاه را چنان باشد %~% که بدن را لطیف جان باشد

8 چون ز می دلش مست و خرم شد %~% جد و هزلش تمام در هم شد

9 طیبتی طرفه در میان افکند %~% ثلث شهنامه در زبان افکند

10 ساتگینی گرفت و پس برخاست %~% دولت شه ز پاک یزدان خواست

11 مرکز حشمت و سیادت باد %~% دولتش هر زمان زیادت باد

12 سر همت بلند باد بدو %~% شادمان شاه شیرزاد بدو

1 باز کس چون امیر بهمن نیست %~% آن کش از خلق هیچ دشمن نیست

2 مایه دانش و خردمندی است %~% وصل نیکی و نیک پیوندی است

3 محتشم زاد و محتشم دوده ست %~% به همه وقت محترم بوده ست

4 سخت معروف و نیک منظورست %~% راست گویی که پاره نورست

5 بیشتر لفظ خرمی گوید %~% دل از آن خرمی همی جوید

6 رسم مجلس چو او نداند کس %~% در لطافت بدو نماند کس ms03

7 چو مر او را عدو به پیش آید %~% گذرد راه را بیاراید

8 آن سواری کند نشسته بران %~% که نکرده ست رستم دستان

1 بوالفضایل که سیدیست اصیل %~% زهره شیر دارد و تن پیل

2 کارها دیده بزمها خورده %~% کامها رانده رزمها کرده

3 فخر گردان و تاج را دانست %~% زو دل شاه سخت شادانست

4 شاه را طبع در نشاط آرد %~% می که با او خورند بگوارد

5 چشم بد دور صورتی دارد %~% که شجاعت ازو همی بارد

6 بزم را چون پگاه برخیزد %~% عشرتی از میان برانگیزد

7 ساغر بوالفضایلی بر کف %~% برود چون مبارزان بر صف

8 دوستگانی دهد ندیمان را %~% بر فروزد دل کریمان را

9 مست گردد چو پیل با یک و پنج %~% نقل سازد ز نارسیده ترنج

10 عیب او نیز یاد خواهم کرد %~% دل خصمانش شاد خواهم کرد

11 کس نباشد قمار دوست چو او %~% ز آن همه طایفه هموست همو

12 خواهد از شاه تا قمار کند %~% ببرد سیم و در کنار کند

13 چون حریفان به جمله گرد آیند %~% سیم ریزند و کیسه بگشایند

14 نا زده زخم خرمراد او را %~% بکند صد هزار گونه دعا

15 باز چون ماند سیم کم شمرد %~% دست چون بر زد از میان ببرد

16 چون برد آستین کند پر سیم %~% ندهد هیچ بورک اینت غنیم

17 بستهد چون نماند بر خیزد %~% با حریفان به جمله بستیزد

18 چون موکل شود بدو فراش %~% عشوه ها سازد و دهد کرناش

19 راست گویم ظریف جانوریست %~% از لطافت به راستی جگریست

20 چه عجب گر زنانش فتنه شوند %~% از پس او به شهرها بروند

21 هیچ زن را به لطف ننوازد %~% تا همه خانه اش نپردازد

22 سغبه گردند و دوست گیرندش %~% جامه و سیم و زر پذیرندش

1 ماهو آن سید ستوده خصال %~% باشد آهسته طبع در همه حال

2 مایه دانش است پنداری %~% هست ms04 مستی او چو هشیاری

3 ذات دانا و طبع برنا نیست %~% مثل او هیچ تیز و دانا نیست

4 در همه کارها کند انجاح %~% نبود مثل او به هزل و مزاح

5 شه چو از حال او خبر دارد %~% هر زمانش عزیز تر دارد

6 بنهد بد سگال را گردن %~% گر چه خو دارد او فرو خوردن

7 می کند نرم نرم کوشش خویش %~% می کند آشکاره جوشش خویش

8 دلش ار گه گهی گران گردد %~% در سر او همیشه آن گردد

9 که بود جاهش از دگر کس بیش %~% داردش شه عزیز و خاصه خویش

10 برتر از دست خود نخواهد کس %~% عیب او این توان نهادن و بس

11 از همه چیز جاه دارد دوست %~% این ز اصل بزرگ و همت اوست

1 در برابر امیر کیکاوس %~% خوب و رنگین نشسته چون طاوس

2 مایه عشرتست و کان طرب %~% نکند جز نشاط و عیش طلب

3 پیل زوری که چون کند کشتی %~% پیل را زور او دهد پشتی

4 شیر زخمی که چون برانگیزد %~% شیر بیشه ازو بپرهیزد

5 با چنین قوت و چنین مردی %~% هست با همت و جوانمردی

6 نیست خالی ز جنس جنس علوم %~% خبری دارد او ز شعر و نجوم

7 نیست عیبش چو آنکه بی سیم است %~% همه امیدش از پدر بیم است

8 چون شود تنگدست و درماند %~% روی صلح از پدر بگرداند

9 یله گردد شهر و گیرد راه %~% سوی دهقان کشد سپه ناگاه

10 گوید از عجز بر ضیاع پدر %~% اندر آید به گرد آن یک سر

11 منزل او به نو نهاله کند %~% تا مگر نان از آن نواله کند

12 آنگه آید به دیه کل هری %~% شاید ار نام خوک او نبری

13 گر همه یک دو من کرنج دهند %~% وآنقدر نیز هم برنج دهند

14 از پس آنکه مرد بگراید %~% کر و فری عظیم بنماید

15 این ms05 همه پر دلی به کار آرد %~% تیغ بر خاک خشک بگذارد

16 آرد گیلانش از براش بود %~% در همه یک دو مشت ماش بود

1 باز شاهینی نکو دیدار %~% بزم را کرد همچو باغ بهار

2 شاهش افزوده از شرف جاهی %~% شادمانه نشسته چون ماهی

3 ره به سوی نشاط بر بردار %~% سنگی از هر که هست برخوردار

4 نه طلا بن بود نه حازه بود %~% هر زمان زو بساط تازه بود

5 در طرب همچو گل همی خندد %~% هر چه او گفت شاه بپسندد

6 از لطافت قرین جانست او %~% پاک چون آب آسمانست او

7 گر چه او را به سالها زین پیش %~% هوسی کرده بود در سر خویش

8 هر دو حالی شراب خوردندی %~% مست گشته نشاط کردندی

9 پیش از این هیچ کار دیگر بود %~% که شبی مست پیش او بغنود

10 دست بر ناف او نهاد بر مهر %~% بر برش بوسه داد و داد به مهر

11 ور کنون طیبتی کند گه گه %~% نیست او را سخن معاذالله

12 از حکایات آن امیر گزین %~% نتوان هیچ چیز گفت جز این

13 حال مردانگیش معلوم است %~% کآهن او را به دست چون موم است

14 او نه زین پر دلان اکنونست %~% که به مردی ز رستم افزونست

15 چون نهد دست زور میل به میل %~% نهد انگشت بر میانه کیل

16 خیزد از جای خویش و هوی کشد %~% گرنه او را بدید عوی کشد

17 حمله آرد چو شیر بگرازد %~% میل خونین ز کف بیندازد

18 او ز برگ کلم گذاره کند %~% شلغم پخته را دو پاره کند

19 آخر او برکشد به مردی سر %~% نکند کس زیان به مردی بر

1 باز ابوالقاسم آن خیاره دبیر %~% کودکست و به رأی و دانش پیر

2 کلک او بر رقم که پیوندد %~% هر دبیری که دید بپسندد

3 تازی و پارسی نکو داند %~% هر چه راند همه ms06 نکو راند

4 گر ز طیبت درو گشادگی است %~% چه شد آنجا بزرگ زادگی است

5 هیچ عیب دگر جز آتش نیست %~% که تن سنگی گرانش نیست

6 ار ضعیف ار قوی دهند شراب %~% طبع بی تاب او ندارد تاب

7 چون کند پر کم و ندارد جای %~% طشت سازد ز آستین قبای

8 منتظر ایستاده ده فراش %~% تا چگونه رود حدیث هراش

9 هر چه خورده بود براندازد %~% معده پر شده بپردازد

10 آنچنانش برندمست و خجل %~% که نشاطش فرو مرد در دل

11 پس بشستن قبا دهد ناچار %~% نرسد چند گه به خدمت بار

12 چون بدانند علت تأخیر %~% اینک آید خیانت و تقصیر

13 زود بینی که از حوالت شاه %~% سوی هر دستگاه یابد راه

1 مشفق عمرها حسین طبیب %~% در همه فعلها بدیع و غریب

2 آنکه در علم طب کند افسوس %~% بر حکیم بزرگ جالینوس

3 جد او اصل نیکنامی هاست %~% هزل او اصل شادکامی هاست

4 پس به رسمست و نیک شایسته %~% شاه را بنده ایست بایسته

5 تندرستی چو در دهان دارد %~% شه بر او اعتماد جان دارد

6 نکته گوید بسی چو بازد نرد %~% اینت زیبا و اینت خوشدل مرد

7 سیکی هفت و هشت چون بخورد %~% دست زی عشرت و نشاط برد

8 اندر آید برنج و بقره بقو %~% راست گویی که هست جنس لقو

9 زود یک پای چست بردارد %~% راه آیم روم به پیش آرد

10 در همه حال آشکار و نهان %~% علم ابدان شناسد و ادیان

11 خوش ندیمی ست راست باید گفت %~% همه علمست آشکار و نهفت

12 عادت او دروغ و بهتان نیست %~% به گه هزل و جد گران جان نیست

13 گاه و بیگاه چون طبیب شهست %~% ظاهر و باطنش حبیب شهست

14 پای غوری که او تواند کوفت %~% خرس هرگز چو او نداند کوفت

1 من که مسعود سعد سلمانم %~% کمتر و پستر از ms07 ندیمانم

2 شاه بی موجبی عزیزم کرد %~% وز همه بندگان پدید آورد

3 جای من پیش خویشتن فرمود %~% تا مکان و محل من بفزود

4 دان که من کس نیم گدایی ام %~% سست عقل و ضعیف رایی ام

5 ابلهی ناخوشی گرانی ام %~% همه ساله چو ناتوانی ام

6 گه سر از رنج دست می مالم %~% گه ز درد شکم همی نالم

7 پیش ساقی همی کنم زاری %~% تا بکم دادنم کند یاری

8 از من خام قلتبان گران %~% خدمتی بایدش به رسم خران

9 که به حالی بهانه ای جویم %~% حسب حالی ترانه ای گویم

10 چه کند این چنین ندیم برش %~% که ز دیدار او نگردد کش

11 لاجرم چون چنین گران جانم %~% ناخوش و ناترنگ و نادانم

12 رفتم اینک به سوی چالندر %~% تا کی آیم به شهر بار دگر

13 رنج بر خویشتن کنم کوتاه %~% تا ببینم رفیع مجلس شاه

14 مجلسی باشد آنکه خلد برین %~% گویی آید ز آسمان به زمین

15 مطربانی چو باربد زیبا %~% چنگ و بربط چغانه و عنقا

16 ارغنون با سماعشان ناخوش %~% ندما از لقای این شه کش

17 تا جهان را همی بود بنیاد %~% باد بر تخت شادمانی شاد

18 مسند و ملک و حشمت اندر وی %~% از همه نوع نعمت اندر وی

19 باده های لطیف نوشگوار %~% رودهایی به لحن موسیقار

1 لحن نای محمد نایی %~% ارغنونی بود به تنهایی

2 چون به سر نای او درافتد دم %~% شاد گردد دلی که دارد غم

3 نغمه او چو جان بیفزاید %~% گر نثارش کنند جان شاید

4 راحت آن ساعتست کو از خشم %~% مهره بازی کند به پلک دو چشم

5 امر و نهی از امارتش خیزد %~% زر و در از عبارتش ریزد

6 مطربان را به جمله گرد آرد %~% پرده از پیش صفه بردارد

7 ناصر کل دوان شود هر سو %~% لت و سیلی روان شود هر سو ms08

8 آن خر کون دریده بیرو را %~% بزند خواره بانو را

9 زین همه زخم و چوب بند و جرس %~% غرض او بر آش باشد و بس

10 گر نه زین روسبی و آن گنده %~% نبود حاصلی مگر خنده

11 قلتبان چون گرفت خشم و لجاج %~% زود گردد روان ز هر سو کاج

12 چون ببیند ز خره دانگانه %~% جمله دارد فدای او خانه

13 در همه حال سیم دارد دوست %~% قلتبانی از آتش عادت و خوست

1 باز عثمان عندلیب آواز %~% کرده از قول جادویی آغاز

2 دست زد چون به خفچه ایقاع %~% بگذراند ز اوج چرخ سماع

3 بانگ ناگه چو بر سرود زند %~% آتش اندر دماغ عود زند

4 خواجه ناگه چو در سماع آید %~% عشرت و خرمی بیفزاید

5 ساتگینی بزرگتر خواهد %~% زو سرود و سماع درخواهد

6 خواهد از وی زمان زمان بازی %~% گاهگاهش کند هم آوازی

7 گر نبودی گریز پای و دنس %~% بزم ها را چو او نبودی کس

8 مطربان را به هم بر آغالد %~% از میانه سبک برون کالد

9 تا کند گنده ای درشت به کف %~% راست با هره ای چو چنبر دف

10 تا بخسبد به کنجی اندر مست %~% با یکی قحبه کلنده کست

11 هرگز آن شوخ دیده بی شرم %~% زلت خادمان نگردد نرم

12 آن کسانی که دشمن اویند %~% بیهده چیزکی نمی گویند

13 آنچه گویند من چرا گویم %~% عیب آن بی هنر چرا جویم

14 او نبوده ست کودک نیکو %~% خوش نبوده ست لحن و نغمت او

15 به سرای کجک نرفته است او %~% مست هرگز به شب نخفته است او

16 گرد بازار و کوی گم گشتست %~% به سر مرغزار بگذشته ست

17 من سخن گر همی نگردانم %~% وز طریقی دگر همی رانم

18 حلقه گوش او همی گوید %~% که زبان زین سخن چه می جوید

19 یک اشارت کفایتست او را %~% بنده را درخورست ms09 زخم عصا

1 از دگر سو علی به نغمه نای %~% دل برانگیزد ای شگفت ز جای

2 دارد از جنس جنس دمدمه ها %~% آرد از نوع نوع زمزمه ها

3 می زند نای و تنگ می جوشد %~% به هوا روی عقل می پوشد

4 با دل خویشتن همی گوید %~% که غم از جان من چه می جوید

5 عشق و رنج محمد نایی %~% مر مرا گشت اینت رسوایی

6 چه زند آخر او را که من نزنم %~% اگر او هست مرد من نه زنم

7 دل چرا بیهده دژم دارم %~% نه ز کس دستگاه کم دارم

8 من به خانه چرا نه بنشینم %~% توبه با صلاح بگزینم

9 کار بی ورز و بی وبال کنم %~% کسب خویش از ره حلال کنم

10 که اگر سیم ها به سود دهم %~% نعمتی زین طریق زود نهم

11 باطن این گوید و به ظاهر باز %~% صد تضرع فزون کند ز آغاز

12 آنکه در حکم او بود شب و روز %~% برفشاند به روی گنبد گوز

13 آب بی روی وی نیارد خورد %~% پیش او هیچ از این نیارد کرد

1 چنگ اسفندیار چنگی باز %~% با دل و جان ز عیش گوید راز

2 راست گویی هزار دستانیست %~% مجلس از لحن او گلستانیست

3 خوش زن و خوش سرود و خوش قواد %~% خوش سماعی کند همی به مراد

4 لیکن آن روسپی زن بی باک %~% هر چه یابد همه ببازد پاک

5 شاه خلعت دهدش در پوشد %~% چون برون شد ز کوشک بفروشد

6 لتره ای بر تن و یکی بر سر %~% کفش آن پای دیگر این دیگر

7 تن خویش از دروغ بفریبد %~% یک زمان از قمار نشکیبد

8 چون نشست و قمار در پیوست %~% از بغل که بریده بادش دست

9 جام ها را گرو کند به قمار %~% برود قلتبان به یک شلوار

10 چنگ بفروشد و ندارد ننگ %~% عاریت خواهد از ms10 حریفان چنگ

11 از خرابات چون بخوانندش %~% روی ناشسته میدوانندش

12 شوله برداشته دوان چون سگ %~% از پس او مجاهران در تگ

13 چون سگ قلتبان همی پوید %~% با خود او نرم نرم می گوید

14 پدرم خسرو سگابادی %~% بگذرانید عمر در شادی

15 جامه های نهاده تو بر تو %~% زآن نپوشد مگر که نو بر نو

16 بیشتر گر نکویمش باری %~% باشدش ده هزار دیناری

17 پس هشتاد و پنج خرم و شاد %~% ملک الموت ازو نیارد یاد

18 من بدبخت مانده بی برگم %~% آرزومند یک شکم مرگم

19 یارب آن مژده ام که آرد یاد %~% کان گرانی روان به مالک داد

20 تا من آن چارپا به زخم آرم %~% حق آن پیر مرد بگزارم

21 شاد و خرم کنم روانش را %~% ندهم هیچ بچگانش را

22 مردمان سخت گمرهند همه %~% پند بی منفعت دهند همه

23 ای عجب هر که او بخواهد مرد %~% جز قمار از جهان چه خواهد برد

1 جعبه کودک خویش دلکش %~% راه اشکر همی سراید خوش

2 چون فرو راند زخمه بر جعبه %~% هر که بشنید گرددش سغبه

3 یک زمانی سماع گرم کند %~% دل سخت از نشاط نرم کند

4 پس بگیرد دلش ز انبوهی %~% فکند در میان دو کوهی

5 خیره با خویشتن همی گوید %~% چون ببیند رهی فرو موید

6 سر ببندد بهانه ها سازد %~% سوی کردانه ناگهان تازد

7 سیمکی کهنه بنهد اندر پیش %~% شرم نایدش زآن دو گیسوی خویش

8 به کف آرد نبیند کاسی را %~% بدهد او به دور طاسی را

9 کار و باری چنین فرو سازد %~% پیش معشوق جعبه بنوازد

10 او نشسته میان قلاشان %~% که درآیند زود فراشان

11 اول آشفته را برون آرند %~% شکرش با گرفته خون آرند

12 باز گشته به روسپی خانه %~% کرده خون را ز بیم دیوانه

13 عین عین کرده چشم را به دروغ %~% راست مانند گاو جسته زیوغ

14 ms11 چون بپیش شه اندر آرندش %~% اندر آن پایگه بدارندش

15 روی از آژنگ همچو طفطفه ای %~% بر خود افکنده کرم هفهفه ای

16 شه ترنجی زند به رویش بر %~% کند از خون روی مویش تر

17 چون بدان زخم بشکند بینیش %~% بوالعجب گشت صورتی بینیش

18 روی پر گرد و بینی اندر خون %~% بر خزیده دو دیده ملعون

19 آبش از دیده آمدن گیرد %~% جعبه برگیرد و زدن گیرد

20 عذرها خواهدش سبک عثمان %~% درد او را کند سبک درمان

21 دل او خوش کند به یاری لک %~% تا شود نرم و راست گردد رگ

22 بکنند این همه ندارد سود %~% روز دیگر همان بخواهد بود

23 نشنود باز آنچه عادت اوست %~% ار شود باز از آن سعادت اوست

24 آنچه او را دهد به زودی شاه %~% هیچ خاطر بدان نیابد راه

25 هر چه از جود شه به کف کند او %~% در خرابات ها تلف کند او

26 روز کوریش هیچ کم نشود %~% نشد او نیکبخت وهم نشود

1 زرور از بربط بدیع نوا %~% برکند لحظه ای به لحن هوا

2 باربد زخم و سرکش آوازست %~% شادی افزای و رنج پردازست

3 زان نواها که او تواند زد %~% هیچ خنیاگری نداند زد

4 هیچ مطرب به گرد او نرسد %~% که کس اندر نبرد او نرسد

5 چه شد از کودکی نکو بودست %~% خوش عنان و لطیف خو بودست

6 من نبودم او فراز رسید %~% الحق از لطف دلنواز رسید

7 خلق را صورتش نگاری شد %~% لهو را از رخش بهاری شد

8 با سماع غریب دلجویش %~% بر رخ لاله رنگ گل بویش

9 مردمان باده ها همی خوردند %~% مهتران عیش ها بسی کردند

10 هم به خانه نثار کردندش %~% به همه خانه ها ببردندش

11 بر کف دست همچو آبله ای %~% کس نکردی ز بار او گله ای

12 عامل سرسنی ازو بر خورد %~% که شبی ناگهان بدو برخورد ms12

13 چون می و شیر یافت اندامی %~% راند هر ساعتی بر او کامی

14 بنشستی و پیش بنشاندی %~% همه وقتیش نوش لب خواندی

15 وآنچه خورشید کرد کس نکند %~% دست خفاش پشت پس نکند

16 اندرو گفته بود بیچاره %~% چون شد از درد عشق دل پاره

17 آن دو بینی که نام بهروزیست %~% آخرش روشنی و پیروزیست

18 ای دریغا که برنخوردم من %~% زان رخ چون گل و تن چو سمن

19 زآن نکویی گذشته یافتمش %~% تو بره ریش گشته یافتمش

1 پری خوش خط ار به رنگ رباب %~% رانده جمع مطربان همه آب

2 قمری مجلسی است و بلبل بزم %~% بشکفاند نوای او گل بزم

3 کرد جعد سیاه مرغولان %~% بهر مهر و ستیزه دولان

4 در سرود حزین که بردارد %~% لب و دندان او شکر بارد

5 هیچ عیب اندرو نمی دانم %~% نکته ای زین سبب نمی رانم

6 آنکه گوید که او سفر کردست %~% سوی چالندر او گذر کردست

7 در رواق منقش سر چاه %~% مست ماندست خفته در خرگاه

8 چون گریبان به ناز بگشادست %~% عامل او را سه توله زر دادست

9 روز دیگر عتابها کردست %~% سعد و کرا به یاری آوردست

10 با لب ریش بسته بنشسته است %~% بازمانده ست و چنگ پیوسته ست

11 محملی بسته است و خوش گشته ست %~% از سر آن حدیث نگذشته ست

12 این دروغ چنین چرا گویم %~% رنج آن نازنین چرا جویم

13 هر که او آن لب و دهان بیند %~% آن کمرگاه و آن میان بیند

14 بر تن او به بد گمان نبرد %~% ور برد زو بدان که جان نبرد

15 بر میان تیر کاریی دارد %~% سخت محکم گذاریی دارد

16 گر زند هیچگونه بر دیوار %~% آتش اندر زند به موی زهار

1 بانو آن نادر جهان بسرود %~% حمله آورد بر بریشم رود

2 از بر آواز در سر افکندست %~% به گلو مقنعه در افکندست ms13

3 گفتمی هست دختر لرزان %~% گر نبودیش نرخ سخت ارزان

4 دارد او همت و طریقه آن %~% که نباشدش خانه بی مهمان

5 بی ده آزاد مرد ننشیند %~% که صلاح خود اندر آن بیند

6 کند آماده کار ایشان زود %~% خوش کند روزگار ایشان زود

7 شویش آن شیر مرد سرهنگی %~% نکند هیچگونه دلتنگی

8 بیش و کم دیده است و باخته ای %~% واقفی نیک و بد شناخته ای

9 چشم بر کارها فرو گیرد %~% کوه خواهد که حلم او گیرد

10 نیکنام است و رشک نشناسد %~% که ز دزد و عسس بنهراسد

11 غیرت رنگ و جنگ و جوشش نیست %~% جز غم خوردنی و پوشش نیست

12 چون شتر بر گرفت راه دره %~% خویشتن خفته سازد اینت سره

13 با دل خویش گوید ای عجبی %~% نیست کس راز مردمان ادبی

14 در هم افتاده اند چون خر و گاو %~% همه با یکدیگر بکاوا کاو

15 از میانه عوی برآورده %~% رشک را دست موزه ای کرده

16 زآن بضاعت کزو نگردد کم %~% چه خورد ریش گاو رشگن غم

17 ور شود نیز وقتی آلوده %~% چه دهد دل به رنج بیهوده

18 خیره ویحک چرا شود غمناک %~% چون به مشتی دو آب گردد پاک

19 این همه چیزها گران نبود %~% بچه باید که در میان نبود

20 ور بود هم چرا بود در تاب %~% نه بریده شدست تخم سداب

21 سرخ سر خود چرا رود به رهی %~% که شود زو پدید سرسیهی

22 گیرد او بر نشسته ایمن بود %~% بر هنر لاخ و لخ چنین فرمود

23 لاجرم خانه ایست آماده %~% برهم آمیخته نر و ماده

24 در گشاده ست و پیشگه رفت %~% این نشسته ست وان دگر خفته

25 منت گفتم یقین بدان ای دوست %~% که همه دول خانه خانه اوست

26 این همه هزل بود و بازی بود %~% آنچه گفتم همه مجازی بود

27 من ازین نوع طیبتی کردم ms14 %~% آن نه از بهر ریبتی کردم

28 گفتمش بنگرم چه رنگ آرد %~% روی نیکو به سوی چنگ آرد

29 سرفراز و شگرف و عیارست %~% جلد و شوخ و ظریف و تندارست

30 او به هر کار بس به اندام است %~% هم نکو روی و نکو نام است

31 سخت شلوار بند و پاکیزه ست %~% ممکن آید که نیکو دوشیزه ست

32 وآنچه گفتم همه درست ترست %~% که به خوبی زبیده دگرست

33 وآنکه بر آخری رسد مجلس %~% شود از عقل هر کسی مفلس

1 ماهوک در میان چو در گردد %~% مجلس از خرمی دگر گردد

2 طقطق پای او چو برخیزد %~% شادی و لهو در هم آمیزد

3 بس نشاطی و مجلسی طیبی است %~% عیش را و نشاط را سببی است

4 مادر قحبه را نکو خلف است %~% روسپی زاده را نکو علف است

5 نرخری گر به پشت ماده خری %~% بر جهد و افتدش بر او نظری

6 باز ماند دو دست او از کار %~% آب گیرد دهانش در شلوار

7 بوالفضایل بر او نهد دیده %~% راست چون مردمان نادیده

1 طیبتی می کنم معاذالله %~% از پی خرمی مجلس شاه

2 شاعر آری چنین بود گستاخ %~% که بگوید سخن به نظم فراخ

3 چون از آن مجلس بهشت آیین %~% دورم افکند روزگار چنین

4 من دگر چاره ای ندانم کرد %~% دل ازین نوع خوش توانم کرد

5 تا فلک را همی مدار بود %~% خاک را اندرو قرار بود

6 دولت شاه باد پاینده %~% نعمتش هر زمان فزاینده

7 مرکب جاه زیر رانش باد %~% جان دشمن فدای جانش باد

8 روزگارش شده مسخر باد %~% دولتش بنده باد و چاکر باد

9 باد سلطان و پادشاه زمن %~% از لقایش به دیدگان روشن

10 تا به دل در نشاط و شادی باشد %~% دولت و ملک شیرزادی باد

مثنوي

مثنوي

نبذة عن الكتاب

الفهرس