القصه نه مسجد آن بهارست %~% یا آنکه بهشت زرنگارست

گلهای درش که بی حسابست %~% هرشمه ازو چو آفتابست

وحاصل اوقات آن هرروزه هزارودویست دیناراست زر سرخ و دویست دینار

~~هرشب صرف روشنائی آن میشده و درظاهر دمشق کوهیست مملو از مقابر انبیا و

~~اولیا و در آنجا مغاره ایست که آنرا مغارة الجوع خوانند .

گویند که چهل پیغمبر از گرسنگی در آنجا مردهاند و زعم بعضی آنستکه

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0478.jpg)

~~ها بیل و قابیل را در آنجا بقتل آورده و ایوب پیغمبر دریکی از مضافات دمشق بوجود

~~آمده و آنموضع الحال بدیر ایوب پیغمبر شهرت دارد وچشمهآ که از اثر قدم آنجناب

~~پیداشده امروز جاریست .

محمد بن جریر الطبری آورده که من در سال سیصدو سی هجری بدین چشمه رسیدم

~~و از آن آب آشامیدم و هر بیماری که از آن آب آشامید سقمش بشفا مبدلشد ازمردمش

~~آنچه بنظر آمده این چندنفرست که صورت تحریر میپذیرد .

شیخ ابوسلیمان عبد الرحیم دارانی یگانهآ وقت بوده و اورا ازغایت لطف

~~ریحان القلوب گفتندی.

درتذ کرة الاولیا ازوی نقلست که شبی حوری دیدم از گوشهآمیخندیدوروشنی

~~روی او بحدی بود که صفت نتوان کرد .

گفتم این روشنی جمال از کجا آوردی: گفت شبی قطرهٔ‌ ای چند ازدیده باریدی

~~حوران است .

گفت دوستی داشتم که هرچه خواستمی بذادی یکبار چیزی خواستم گفت :

# خواهی؟ %~% حلاوتاو ازدلم برفت

ازسخنان اوست که چون آدمی سیرشود همه اعضای او بشهوة گرسنه گردد

~~گفت رضا آنستکه ازخدای تعالی بهشت نخواهی و ازدوزخ پناه نطلبی. گفت هر

~~طاعت که دردنیا ذوقندهد در آخرت ثمره بخشد ..

ابو عمرو از مشایخ شام بود، وی گفته چنانچه فریضهاست بر پیفمبران اظهار

~~فتنه نیفتد .

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0479.jpg)

ابراهیم بن داود قبلهآ اتقیا و قدوهآ اصفیا بوده. نقلست که درویشی دروادی

~~میرفت شیری قصداو کرد چون چشم شیر برخرقهأو افتاد روی برخاک نهاد و برفت

درویش برجامة خودنگاه کرد پارهآ از خرقه ابراهیم دید که برجامه خود دوخته

~~بود دانست که حرمتداشت شیر از بر کت آنست .

از سخنان اوست که آنچه کفایتست بتو میرسد اما جملهآ مشغول ورنج تو در

~~زیادت طلبیدنست و گفت راضی آنستکه سؤال نکند و گفت تو کل آرام گرفتن

~~بود بر آنچه خدای عز وجل ضمان کرده است .

کفشیری بسیار بزرک بود. ازوی نقلست که در تیه بنی اسرائیل میرفتم مرا

~~نان و پرزه و باقلا آرزوشد آو از باقلافروش شنیدم و خواجه عبد الله گوید که این نه کرامت

~~است بلکه بیغاریست درطریق تصوف و ازدرویشی نقل کرده که روزی در بادیه

~~تشنه بود ویرا از آسمان قدحی فرو گذاشتند اززر و درو آب سرد .

درویش گفت بعزت و جلال تو که آب نخورم مگر از اعرابی که سیلی زند و شیرینی

~~آب دهد و گرنه بکر اماتم آب نباید از بیم غرور که کرامات ظاهر از مکرایمن نبود.

شیخ سلیمان تر کمان اگرچه دررمضان روزه نمیگرفته و نماز نمیگزارده اما

~~از مغیبات خبر میداده و علما ظاهر بخدمت او میرفتهاند و بادب با وی سلوک

~~می کرده نند .

و شیخ علی کردی از عقلای مجانین بوده و ازوی کرامات وخوارق عادات ظاهر

~~میشده و اهل دمشق همه مزید ومعتقد وی بودهاند .

داودبن احمد و احمد بن ابی الحواری که در جملهآ علوم عالم بوده و در طریقت

~~بیانی عالی داشته .

و ابوعبد الله مکحول هذلی که عمرها بفتوی وقضا مبادرت میجسته .

محمد بن الحسن الشیبانی که پسر خاله فرابوده وسالها منصب اقضی القضاتی

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0480.jpg)

~~داشته است .

شمس الدین عبدالله المعروف بن اللسان که مصنفات جلیله بر اوراق

~~روز گار نگاشته ،

جالال الدین محمود که نخست بخطاب بلده دمشق اشتغالداشته و درزمان

~~ملک ناصر اقضی القضاتی شام داشته .

ابوالقاسم علی بن ابی الحسن که خداوند فقه و آداب بوده و درشعر نیز

~~ودیگر فضایل عدیلی نداشته وقضای دمشق همیشه بدو متعلق بوده.

علاء المدین علی بن الحرام القریشی که در تمام مصر و شام بلکه در تمام امصار

~~جهان مثل او طبیبی نبوده از تصنیفاتش موجز متداولست .

ابونواس حسن بنهانی که در سلک افاضل شعرا انتظام داشته و خدمت

~~هارون الرشید می نموده از نیکان آن ولایت و مکان بوده .

شهر بعلبک در نزدیکی دمشق واقع شده وقلعهآ درغایت حصانت داشته و از

~~مردمش کسی که بنظررسیده .

موزون بعلبکی است ابن خلکان در تاریخ خود آورده که بعداز قتل مروان

~~حمارکاتب وسلام حادی وموزون بعلبکی را که ازجملهآ اصحاب مروان بودند گرفته

~~ییش ابوجعفر منصور دوانقی آوردند و ابوجعفر بقتل ایشان اشاره فرمود سلام گفت

~~یا امیرالمؤمنین مرامکش که من بهترین حدی گویانم منصور گفت غایت حدی

~~گفتن توتا کجاست گفت تاجایی که اگرشتری را سه شبانه روز آب ندهند و بعد از

~~آن بکنار آب برندچون خواهد که دهان بر آبنهد من آواز بر آرم اواز آب خوردن

~~بازایستد و آب نخورد تاوقتی که من خموش شوم پس منصور فرمود تاشتری راسه روز

~~تشنه بداشتند و بیاوردند چون ذهن برآب نهاد سلام حدی گفتن آغاز کرد شتر سر

~~بر آورد وحیران بماند تاهنگامی که خاموش نشد شتر آب نخورد منصور سلام را

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0481.jpg)

~~ملازم ساخته مواجب فرمود چون موزون بعلبکی را پیش آوردند فرمود که یاامیر

~~مرامکش که چون من موذنی نیابی گفت حد موذنی تو تا کجاست گفت تا بدانجا

~~ده اگر کنیزی در غایت زیر کی باشد آب دردست تو ریزد چون من بانک نماز

~~بنیاد کنم افتابه ازدست او بیفتد که اورا خبر نباشدوچون منصور اورانیز امتحان

~~فرمود بنواخت وجایزهآ نیکو داد وچون نوبت بعبدالحمید رسید گفت یا امیر مرا

~~مکش که همچون من رسولی و مترسلی نیابی گفت آری تو آنی که بیکنامه جهانی را

~~زیر وزبر میکردی و آنچه کردی و نوشتی هیچ در آن تقصیر نبود پس بفرمود تااورا

~~بکشتند و بموجب روایت بعضی مورخان درزمان الیاس پیغمبر () فرمان فرمای

~~بعلبک شخصی بوده احبنام و اورا صنمی بوده از طلاموسوم به بعلشیطان در تجاویف

~~آن بت بمردم تکلم مینموده و آن شهر رانخست بک میخواندهاند پس از آن بعل را

~~بابک تر کیب کرده بعلبک خواندند و برخی کفتهاند در آن زمان زنی بوده اربیل

~~نام که هفت نفر ازملوک بنی اسرائیل راشوهر کرده هفتاد پسر داشته و همواره با

~~انبیا در مقام عداوت میبوده احب باغوای اوازطریق هدایتدور افتاده به پرستش

~~بعل مشغول شده وچون الیاس هفت سال بدعوت ایشان پرداخت و کس بدو نگروید

~~مفارقت ایشانرااز بار گاه کبریا مسئلت نموده از نظر خلق پنهان گشت و الحال محل

~~اقامتش در صحاری و بیابانها باشد و سر گشتگان و گم شد گان راراه نماید در حبیب السیر

~~آمده که خضرو الیاس هر سال روزعیداضحی در مسجد قبایکساعت بایکدیگر ملاقات

~~نموده پس از آن بتمشیت شعار خودقیام نمایند .

غزة بلطافت آب وهوا ونضارت کوه و صحرا زیادتی بر بسیاری ازولایت شام

~~داردو از حضرت رسالت 24 نقلاست که شمارابشارت دادم بدوعروس یکی غرة و

~~دیگری عقلان است .

ابوعبد الله محمد بنادریس مشهور بشافعی ازغزة است درفراست و کیاست

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0482.jpg)

~~یگانه بود ودرمروت وفتوت اعجوبهآ زمانه در سیزده سالگی بحرم گفته که سلونی

~~ماشئتم ودر پانزد، سالگی فتوی نوشته احمد حنبل که سیصد هزار حدیث یاد داشته

~~بشا گردی نزداو میآمده ازوی نقل است که هر گاه کاغذوقلم بدست شافعی بدورسیدی

~~منت دار بودی از ثوری نقل است که عقل شافعی رااگر وزن کنند باعقل یک نیمهآجهان

~~راجح آید نقل است که جمعی بهارون الرشید رسانیدند که شافعی قرآن حفظ ندارد

~~هارون خواست تا امتحان نماید ماهرمضان بود امامتش فرمودشافعی هرروز جزوی

~~از قر آن مطالعه میکرد و در تراویج میخواند چون رمضان تمام شد جملهآ قر آن در حفظ

~~داشت بمذهب احمدحتیل هر که نمازعمداترلی کند کافرشود و بمذهت شافعی نشود

~~اما اوراعذاب کنند شافعی احمدرا گفت چون کسی نماز نگزارد کافرشود چکند تا

~~مسلمان شود گفت نماز کندشافعی گفت :

نمازدفرچون درست باشد احمد خاموش ماند گویند مادرش زاهد بوده از

~~بنیهاشم ومردم امانت خود بدومیسیردهاند روزی دو کس بیامدندو جامهدانی بوی

~~سپردند و بعداز آن یکی از آن دو کس بیامد وجامه دان خواست مادر شافعی بوی داد

~~عدازیک چنددیگری بیامد و جامه دان طلبید گفت بیار تودادم گفت نه قرار کرده بودیم

~~که تاهرد و حاضر نباشیم ندهی وی شر منده شد شافعی در آن وقتشش ساله بود چون

~~از دبیرستان آمد در حال صاحب جامهدان آمده سپردهآ خود طلبید شافعی

~~مدعی را گفت جامهدان برجاست برویارخود بیاروجامه دانبستان مردرا عجب آمد

~~و مو کل قاضی که آمده بود حیران گشته باز گردید و شافعی در صدو پنجاه روزی که

~~ابوحنیفه رحلت نموده بوجود آمده وفوتش دردویست و چهار بوده.

حلب از مشاهیر بلادشام است و آب و هوای نیک دارد چون ابراهیم خلیل

~~در روزهای جمعه گوسفندان خود را در آن موضع میدوشیده و شیر آنرا بفقرا قسمت

~~مینموده هر آینه بحلب موسوم گردیده چه درلغتعرب حلب بمعنی شیردوشیدن باشد

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0483.jpg)

~~گویند در نواحی آن شهر چاهی است که هر کرا سک دیوانه بگزد چون از آن آب

~~بیاشامد شفا یابد ودرششصدو بیست و چهار ا:هجری اژدهایی درحلب پیدا شده بود

~~که دوانزده فرسنک ازتف نفسش گیاه نمیرست تا آنکه بقدرت الله تعالی ابری

~~پیدا شده آن اژدهارا درهم پیچیده از نظر مردم غایب ساخت از مردهش کسی که

~~بنظر آمده .

ابوالعیش بن علی الملقب بموفق الدین نحوی که از کمل فضلابوده شرح مفصل

~~زمخشری وشرح تفسیرملو کلی ازمفصلات مولفات اوست.

نسیح میان حلب وفرات واقع شده و انوشیروان همت برینای آن گماشته و

~~هارون الرشید نیزدر تعمیر آن کوشیده

ابوعبادة بن ولید بن عبیدة المعروف از آن شهراست صاحب مناظرة الانسان

~~از بختری آورده که وقتی مدحی جهت ابی سعیدبن یوسف گفته بگذرانیدم ابی سعید

~~خوش وقت گردیده تحسین بسیارفرمود و درحاشیهآ مجلس مردی دیدم نشسته و در

~~برروی لا ونعم بسته چون آن قصیده بآخر رسید زبان بگشود که ای امیر این

~~قصیده ایست که من عمرها گفته ام و شروع کرده از اول تا آخر بخواند مرا

~~دود حیرت بدفاع صعود نموده بغایت آزرده و دلگیر شدم خواستم که بر آشوبم

~~ابو سعید در صدد دلجوئی من آمده گنت خاطر جمع دار که صله این شعر بتو

~~خواهدرسید گفتم یا امیر این شخص کیست که بمن اینچنین عنف و جورروامیدارد

~~ابوسعید گفت این ابن عم تست ابوتمام برخیزد ویرا تعظیم کن بر خاستم مرامعانقه

~~کرد و گفت خاطرخویش جمعدار که من بتومزاح میکردم وپس از آن دروصف

~~شعر من سخنان گفت و بعداز این قضیه در خدمت اومی بودیم و هم از بختری نقلست که

~~روزی بیتی چند ازخود بابوتمام خواندم درفور بگریه شد و بسیار بگریست چتانچه

~~برمرده گریه کنند و پس از گریه گفت که عمر من بآخر رسیده گفتم حق تعالی ترا

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0484.jpg)

~~سالها بدارد چرا چنین میگویی گفت عادت قبیلهآ بنی تمیم است که هر گاء شاعری

~~تازه قدم بر مضمارشاعری نهدمتقدم البته بمیرد والحال همچو تویی بر خاستدیگر

~~زیستن من صورت ندارد و آخر چنان شد که او گفته بود و پس ازوی ملک الشعرایی

~~ببختری قرار گرفت.

ابوعلی مقری را پرسیدند که میان ابوتمام و بختری اشعر کیست گفت

~~ابو تمام ومبتنی حکیم اندو بختری شاعراست و شعر بختری راشعرای عرب بسلسله

~~زرتشبیه کرده اندهآ او به بیست و چهارپشت بیعرب بن قحطان طایی می پیوندد وفوتش

~~درصد وهشتاد وشش بوده .

عسقلان بر ساحل بحرشام واقع شده بعضی گویند که مشهد امام مظلوم ابا

~~عبدالله الحسین در آنجاست و آن مقام الحال زیارتگاه خاص و عام است و عبد الله سلام

~~گوید که تاج دنیاشام است و تاج شام عسقلان از پیغمبر نقل است که هر که از عسقلان

~~بغزا بیرون و بعد از شصت سال بمیرددرجهآ شهدا را بافته باشدابویعقوب خراط وشیخ

~~ابوالخیر هردو از نیکان آن مکانند.

طرسوس بفتح طاء مهمله وراوضم سین مهمله وسکون و اوشهریست بساحل

~~دریای شام و مهدی عباسی در صد و شصت وهشت آنر بنا نهاده و از مردمش آنچه

~~بنظر آمده .

ابوعبیت بن القاسم بن سلام است که دراصتاف علوم ماهر بوده و بیست و اند

~~کتاب تصنیف کرده در مناظرة الانسان آورده که اول کسیکه در غرایب حدیث

~~چیزی نوشته وی بوده طلال علافی گوید که خدای تعالی بچهار نفرمنت نهاد یکی

~~شافعی که که فقه را از حدیث پیغمبرتالها* استخراج نمود دوم احمد جنل که درخلق

~~قر آن محنت فراوان کشید سیم یحی بن معین که کذب از احادیث پیغمبردور

~~کرد چهارم ابوعبید بن قاسم که غرایب احادیث را تفسیر کرد اسحق بن راهویه آورده

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0485.jpg)

~~ابوعبید در علم او سع از من و درادب اکثر از من و در جمیع تصنیف زیادت از من است و از

~~پنج بحری که درربع مسکونست یکی بحرشام است که آنرا بحرالروم و بحرافریقیه

~~و بحر الکبیر نیز خوانند طولش هز اروششصد فرسخ است و در بعضی جاعرض وی دویست

~~فرسخ باشد چون بحدود شامرسد دویستوشش فرسخ گردد و دیار اندلس برشمال

~~وبلاد مغرب برجنوب این دریاست واکثررودها که درروم آیدبدین بحرپیوندد و

~~دو شعبه ازین دریابمیان این اقالیم در آمده یکی راخلج ادریس ودیگری راخلج یونان

~~گویند ودرین بحر دویستو شصتودو جزیره معمورست ومساحتاین جزیرءها

~~ازدو فرسنک تاپانصدفرسنک است .

مخفی نماند که شام ولایت و یع است ا گردرصدد ذکر جمله آید سخن دراز

~~کشد و مطالعه کنند گافرا ملالت افزاید بقلیل ار بسیار اختصار افتاد.

هصر بمصربن ابیم بن حام بن نوح منسوبست وازندرتش یکی رودنیل

~~است که از جنوب بشمال میرود بر خلاف دیگر آبهاوابتدای آن در پس خط استواست

~~من جبال القمر و به بحرروم منتهی میشود وهر گاه که تمام آبهادر نقصان باشد آن آب

~~در فزایش بود و سبب راچنین گفته اند که چون درین بلاد تابستان شودپس خط استوا

~~زمستان باشد چه آفتاب از سمت الراس ایشان دور ترافتد و باین بلاد نزدیکتر شود چون

~~اینجا زمستان روی نماید آنجا تابستان باشد.

وصاحب روضة الصفا ازعبدالصمد ابراهیم رقاعی که تالیف آسیاب العجایب

~~از اوست نقل کند سبب ارتقای و هیجان آب نیل آنست که بحرروم در فصل خزان هیجان

~~کندو موج زندواز موضع خود مرتفع گشته در پیش آب چون سدی شود نگذارد که

~~آب نیل دروی ریزد هر آینه رجعت نماید واهل مصررا مقیاسی بود که بآن مقادیر

~~زیاده ونقصان آب را معلوم کنندو آن در میان نیل موضوع است و بر آنجاخطی چنداست

~~کهاز آن دستور کفاف اهل مصر معلوم میشودچون بشانزده رسد خیرو منفعت بسیار

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0486.jpg)

~~حاصل آید وغایت زیاده هیجده خط بود هر گاه ازین بیشترشود بمصر خرابی راه یابد

~~گویند این مقیاس از موضوعات یوسف صدیق است ع و دیگری اهرام است و آن عبارت

~~از سه گنبداست که حکمای سلف ساختهاند .

صاحب عجایب المخلوقات ازابن غفیر نقل کرده که اهرام را حمیر الموتفکی

~~بنانهاده و در مدت هفتادسال باتمام انجامیده و هفتاد هزار مرد در آنجاکار کرده اند

~~که اهرام باتمام انجامیده و بعضی گفتهاند که حضرت ادریس را بوحی معلومشده بود

~~که درعهد نوح طوفانی خواهد شد که همهعالم را فرو گیرد هر آینه قبر چندی از

~~آباواجداد خود را بازروجواهر بسیار در آن مکان دفن فرمود و برزبر آن قبها بساخت

~~گویند بهیچ وجه آهن و فولاد در آن اثر نکند پادشاهی بطمع زروجواهر سمی موفور

~~در ویرانی یکی از آنها بتقدیم رسانید و آخر بی نیل مقصوددست بازداشته و برخی

~~را اعتقاد اینست که آن طلسم است وهر کرا که از آن بهرهآ بود بخشی یافته اگرچه

~~نقلست که شخصی از بزر گزاد گان مصررا پریشانی دریافت و فقرودرویشی ویرا پی

~~سپر گردانید بمظنهآ آنکه شایداورا از آن طلسم نصیبی باشدهرروزه بقبهای هرمان

~~رفتی و نظررا وقف آن ساختی تاروزی ورق پارهآ یافت که بر آنخا نوشته بود که از فلان

~~طرف قبهآ کوچک چونهشت ذرع به پیمایند البته چیزی یابند واوبدان عمل نموده

~~صندوقی ظاهر شد از آهن چون سر آن باز کرد کاسهآ ظاهرشد که قرص طلایی درمیان

~~آن بود صتدوق رها کرده کاسهرا باقرص طلا بر گرفت و بشهر آمد وطلارا بصراف

~~برده زری چند در عوض بستد و چون بخانه آمدطلارا در میان زرخود دیددیگر باره

~~بصر افی فروخت و باز طلارا در میان زردید دانست که این طلا راخاصیت اینست که

~~هرچند فروشند بازپس اید وازین سبب مالی بی قیاس حاصل کرد و کاسه خاصیتی

~~داشت که چون آب درو کردندی شرابشدی کهمثل آن درهمه مصر نبودی پس

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0487.jpg)

~~در کنار نیل خانهآ بساخت و خمرفروشی اختیار نمود وچون خمرش بهتر بودی و ارزان

~~تر فروختی هر آینه مردم مصر روی بوی نهاده کسادی درمتاع دیگر خمرفروشان

~~افتاد وایشان در تفحص احوال کوشیده حقیقترا بملک مصر عرض نمودند و ملک

~~اوراحاضر ساخته آن کاسه وطلاازوی بستد و در آثارالبلاد آورده که شخصی را در

~~مصر طلسم گشایی بدست افتاد ودرحوالی قبهآ کلان زمینرا حفر کرده چاهی

~~ظاهرشد که هر که نظر در آن افکندی چندین اژدها بنظرش آمدی او طلسم

~~گشایی کهداشت در آن چاه افکند همه ناپدیدشدندپس باده تن از خاصان بدرون

~~چاه رفت چهار صفه بنظرش در آمد که درهر صفه ده خم زرین پرزر نهاده

~~بودند و بر سرهر خمی شیری اززر نشسته که هر که دستپیش آنخم بردی

~~شیران به پنجه دستش را مجروح ساختندی و همچنین در هرصفه خرمنی ازجواهر

~~بود شخصی از آن جماعت جرأت کرده سد دانه از آن برداشت برفور از نظراین جماعت

~~غایب گشت پس از ساعتی دیوارخانه شکافی بهم رسانیده براثر آن سربریدهآ آن مرد

~~ظاهر گردید و آن جماعت چون طریق تصرف آنرا نمیدانستند بمحرومی تمام باز

~~گشتند صاحب تاریخ الفی ازابن کثیرشامی نقل کرده که در عهد ملک عادل بسال

~~پانصد وهشتاد وهفت در مصر قحطی روی داد که در عرض یکماه دویست هزار کس از

~~کر سنگی هلاک شدند و ملک عادل همهآ آنهارا از مال خود کفن پوشانید و جمعی که احوال

~~ایشان بملک نرسید از قیاس بیرون بوده و آخرکار بجایی انجامید که درمصر گربه و

~~سگ نماند و بعداز آن مردم فرزندان خودراسر بریده میخوردند و چون فرزندنماند

~~شروع درخوردن اطبا نمودند چه ببهانهآ بیماری هرطبیبی را که بخانه میبردند از

~~اطراف وجوانب کاردها کشیده هرعضو آن بیچاره را مانند گوشت قربانی از هم

~~میربودند و درتمام مصر آب روان نیست مگر رودنیل و برف اصلانباشد وباران نیز

~~احیانا بارد وهر گاه بارد علامت قحط باشد زیرا که حبوبات در زمین پوسیده

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0488.jpg)

~~گردد ودر بعضی جاهای گیاهیست که ریسمان کشتیهای کلان از آن کنند و آن

~~مانند شمع روشنایی بخشد وچون بمیرد چندمرتبه بگرداننن باز روشنشود وایضا

~~حوضی است وچشمهآ که آب آن چشمه بدان حوض آیدهر گاه حایض و جنبدست بآن

~~چشمه برند آب چشمه بازایستد و آب حوض بدبوی گرهد وتا آب حوضرا بیرون

~~نکنتد آب چشمه جریان ننماید ودرمصر خران واستران پیش بها بسیار بودوچون

~~از کور کشند از آنجهتدونده و چابک باشند ودریکی از ناحیهآ مصر خربزهآ می شود

~~که دوعدد آنرا بریک شتربار کنندوسری پیچیده دارد بهیأت مادرقریب بهنیم کزو

~~دنبالهآ او نیز کشیده است چنانچه میان دنبال وشکم فرق بسیارست و بر زمین مصر

~~دریاچه ایست که آب آن شور است چون رود نیل غلبه کند آب آن دریا چه شیرین شود

~~وهر گاه رو بکمی نهد بازشور گردد و در آن دریاچه چندقسم ماهی باشند که در دیگر

~~جا نباشد و ازحد این دریاچه تا ولایت شام همهریگ روانست و آن مابین را جفار

~~خوانند ودرجفار ماران گزنده بسیار است که اگر کسی در محملی باشد جسته خود

~~را بدرون محمل اندازند و گزیدن آن ماران مهلک باشد وجفارحدی بدریای روم

~~بدریای روم و حدی به تیه بنی اسرائیل دارد مسافت تیه بنی اسزائیل چهل فرسنگ است

~~وریگ بوم است و پارچه سنگها نیز دارد و آنرا بادیته العرب نیز خوانند و درو دو

~~درخت است که اوراق آن طیور می باشندمثل جکاوک و این حال تا چهل روز امتداد

~~می یابد و بعد از آن منقطع میشود وتیه مابین فلسطین وابله واردن ومصر واقع شده و

~~مدت استیلای اسرائیلیان ببلای تیه چهل سال بوده و عدد آن جماعت را ششصد هزار

~~گفته اند چون قوت ایشان بپایان رسید رزاق علی الاطلاق من و سلوی بدیشان کرامت

~~فرمود من مثابهآ تر بچنین چیزی بوده و سلوی مرغابی که بکبک مشابهت داشته و

~~بصحت پیوسته که در اوقات تیه جامهای بنی اسرائیل کهنه پاره نمیشده و هرفرزندی

~~که متولد میشد باجامه بوده و چندانکه نشوونما مییافتهاند جامه نیز موازی قامت

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0489.jpg)

~~او میافزوده و مساحت طول و عرض مصر چهل شبانه روزراه است وشهری که درزمان

~~سابق دارالملک بوده .

قسطاط است که برشمال نیل واقع است ودرین شهر کوچها و محلتهایی که

~~چندین مردم از هر قبایل میباشند و عماراتش جمله سه مرتبه و چهار مرتبه است و مزار

~~شافعی در قسطاط است صاحب مسالک و ممالک آورده که قسطاط منقسم بدو قسم است

~~علیاء آنرا صعید و سفلیرا زلف خوانند ودر غرایب الاسرار آمده که صعبددرجنوبی

~~قسطاط واقعست ودرصحر ای آن مغارهاست که مرد گان در آنجا افتادهاند واموات

~~را از کتانهای سطبر کفن کرده اند و ادیها در آن مالیده که مندرس و پوسیده نشوند

~~گویند نوبتی جامهآ از آن مرد گان باز کردند اصلاتغییر ببدنش راء نیافته یود و

~~اثر حنا دردست وپای آن میت باقی بوددر عجایب البلدان آمده که مومیایی مصری

~~از آن مرد گان حاصل میشود و آن بهترین مومیائیهاست و در نزدیکی قسطاط کوهیست

~~که آنرا معظم خوانند و از آن کوه زبرجد حاصل شود الحال دار الملک مصر.

قاهریهآ معزیه است در حبیب السیر آمده که در زمان المعزلدین الله اسمعیل جوهر

~~خادم که در سلک غلامانش انتظام داشت در سیصد و پنجاه و هفت مصرر ابتصرف آورده میان

~~فسفاط وعین الشمس شهری بنانهاده موسوم بقاهریه گردانید و درسیصد و شصت و

~~یک المعز الدین الله از افریقیه آمده آن بلدهرا دارالملک ساخت و دروقت آمدن

~~پانزدههزارشتر و ده هزار استررا اززر بار کرده همراه آورد وهرروز چندین صندوق

~~از پیش بار گاه وی می نهادند که بوابستگان و متوطنان آن شهرومکان میداد .

چون نوبت بآل ایوب رسید در آن بلده بقاع خیر وعمارت عالی بسیار ساخته

~~شد و قاهریه بر کنار نیل واقعست و عماراتش چهارطبقه و پنج طبقه ساخته شده منقش

~~و ملون مشتمل برطاقهای دلکش و اقسام عمارات ازرخام الوانست و بازارش که

~~قریب پنج فرسنگ است تمام از رخام است و تعداد منازلش خود از حد و حصر

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0490.jpg)

~~بیرون اسرت .

دیگر از شهرهای معروف مصر اسکندریه است که آن نیز در کنارنیل واقع

~~شده وتمام عمارت آنشهر ازرخام الوانست و حصارش چهار دروازه دارد که یکی

~~همیشه مسددودست و دیگری را باب الرشد و سیم را باب المهجر گویند از آن جهة که

~~بجانب دریایروم بازمیشود .

در کنار این دریا نیز حصاری در کمالمتانت ساختهاند که سفاین مغرب وروم

~~وشام بدین بندر آمدوشد مینمایندو ازامتعه و اقمشهآ نفیسه آنچهخواهند درین بندر

~~یافت میشود و ازین دریا بقسطنطنیه که ازخشکی سهماهه است بینج روز میروند

دروازهآ چهارم را باب سدره گویند همه درخت سدری در پیش آن دروازه

~~واقع است . گویند که آندرخت اززمان اسکندر مانده .

در عجایب المخلوقات آمده که در ازمنهآ سابقه آن شهررا بمذت سیصد سال

~~ساخته اند و هزار سال آبادان بودو پس از آن خراب گردیده از خواص آنشهریکی آن

~~است که موذیات مثل مارو کژدم در آن نباشد و هرضباح که اهل آندیار برخیزند

~~منازل خودرا پا کیزه و رفتوروب داده ملاحظهنمایند و دودی که بر عوا تصاعد

~~نماید اثر آن مرئی نگردد و در آن شهر بیناس حکیم بفرمودهآ ذو القرنین میلی ساخته

~~بود و آینهآ بقصد هفتذوع در آن میل نشانیده که هر کشتی که در قسطنطنیه بروی

~~آب حر کت کردی در آینه. پدید آمدی و این بر مردم فرنک بسیارد شوار میآمد تا

~~عاقبت اعیان فرنک جمعی را باسکندریه فرستادند تا درلباس زهد و تقوی خودرا

~~بخلق ساختند وچون ایشان را در خاطرها قبول پیدا آمد آواز دردانند که اسکندر

~~در پس آینه گنجی نهاده و عمروعاص با آن همه ذکاء و فطنت بدان سخن فریفته شده

~~فرمود تا آینه را از آن موضع بر کندد وچون بغیراز مکروحیل چیزی نیافتند باز

~~آینه را بموضع اصلی نصب کردند اما آن خاصیت ندیدند .

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0491.jpg)

ازمردم اسکندریه یکی بطلمیوس حکیم است که درهندسه ونجوم منفرد

~~بوده چندین کتاب تألیف نموده از آنجمله کتابیست در منطق که بلغت تازی آنرا

~~محیطی گویند و او قلیل الاکل کثیر العلوم بود، .

از سخنان اوست که نیک بحت آنستکه از حال دیگران پند گیرد و هم اوراست

~~که هر که هر که از خرد بهره وراست داند که ظل غمام و مودت عوام در گذراست

~~و دیگرت فدوة العارفین شیخ علی بن عبدالله شادی است که از کمل اکابر آن

~~عصربوده و در علم و فضیلت زهدوعبادت درجهآداشته که مافوق آن تصور نبوده و در

~~ایام سلوک کرامات وخوارق عادات بسیار ازوی ظاهر میشده و نسب آن جماعت بامام

~~ثانی حسن بن علی ی میپیوندد و درتمامعمر باسکندر ه اقامت داشته.

دروقتی که بحج میرفته در صحرایی که آب شور داشته فوت نموده و پس از

~~آنکه اورا دفن کرده اند آب آن بیابان شیرین شده .

احمیم ارتفاعاتش نیک بحصول نپیوندد اما مردم نیک از آن شهر برخاستهاند

~~مثن ذوالنون که صاحب سلوک اهل الطریقت و مسالک راه حقیقت بوده و روشی کامل

~~داشته و بیشتر اهل مصر اورا زندیو میدانستند و بعضی در کار او متحیر بودند تاوفات

~~ننمود کس واقف حالاو نشد .

وقتی در کشتئی بود و گوهری از آن بازر گانی گمشد همه اتفاق کردند که

~~نزد اوست و اورا می رنجانیدند و استخفاف میکردند.

چزر از حد بگذشت دیدند که از دریا هزارماهی سر بر آوردندهریکی گوهری

~~دردهان گرفته بودند ذوالنون یکی از آنهارا گرفته بدان بازر گان داد. چون این

~~بدیدند همه درپایوی افتادند و عذرخواستند .

از ذوالنون نقلست که در سفر زنی را دیدم سؤال کردم که غایت محبت

~~چیست ؟. گفت: محبت را نهایت نیست ! گفتم: چرا؟ گفت : ازیز که محبوبا

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0492.jpg)

~~غایت نیست .

از سخنان اوست که دوستی با کسی کن که بتغییرتو متغیرنشود و گفت که

~~خوف آتش و رخبت خوف قرآن بمنزلهآ یک قطره است که دردریایی اندازند .

پرسیدند که عارف که باشده گفت مردی باشد ازانسان و جدا از انسان گفت

~~عبودیت آنست که بندهآ اوباشی بهمهآ حال چنانکه اوخدوند تست درهمهحال توبهٔ‌

~~عوام از گناهاست و توبهآ خواص ازغفلت گفت تو کلترک تدبیر باشد گفتنداندوه

~~کرا بیشتر گفت بدخو ترین مردمانرا گقتند دنیاچیست گفت هرچه ترابخود

~~مشغول کند و از خدای تعالی دور گردلند شخصی ازوی وصیتی خواست گفت همت

~~خودراپیش و پس مغرست گفتند اینرا شرح باید گفت از هرچه گذشت وازهرچه

~~بیاید اندیشه مکن و نقدوفاراباش واودردویست و چهل و پنج ازعالم رفته و آن شب

~~هفتاد کس پیغمبررا بخواب دیدند که میگفته است ذوالنون خواهد آمد

~~باستقبال او آمدهام وچون جنازهآ ویرابرداشتند گروهی مرغان پردرپر بافته بودند

~~چنانچه همهآ خلق در سایهآ میر فتندو تا آنزمان کس صورت مرغی ندیده بود و درراه که

~~جنازهآ او می بردند مؤزن بانک نمازمی گفت چون بکلمهآ شهادت رسیدذو النون انگشت

~~برآورد و مردم را مظنه شد که زنده است جنازهٔ‌ او برزمین نهادند وانگشتی که برداشته

~~بود هرچند خواستند که فرو گیرند فرو گرفته نشد و چون وفات یافت پریشانی

~~او بخط سبزی نوشته دیدند که هذاحبیب الله ماة بسیف الله فی حب الله امادرنفخات آمده

~~کهروز دیگر برسر قبرش نوشته یافتند که ذوالنون حبیب الله من الشوق قتیل الله

~~هر گاه آن نوشته راتراشیدند باز نوشته میشدو از مردم آن شهردیگری

ابوطالب است که درسلک مشایخ عظام انتظام داشته واز ابو عثمان مغربی

~~نقلست که ابوطالبهمیشه بامرغان سخن گفتی وسخایشان فهم کردی واودر

~~مناجات گفتی الهی اگرنه فرمان توبودی کرازهره بودی که نام تو برزبان راندی

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0493.jpg)

~~ودیگر از شهرمای معروف مصر عبد الشمس است و درجنوب قسطاط واقع شده و

~~دار الملک فرعون ویوسف بوده وقصری که زلیخاجهتیوسف () ساخته درین شهر

~~است و درخت بلسان گوینددرین موضع است و خاصیت آیرااز آب چاهی میدانند که

~~حضرت عیسی لل در آن چاء غسل کرده و پیوسته آن درخت را ازاین چاه آب دهندو

~~از عجایب آن شهر مناره ایست ازیک پارچه سنک سرخ که نقطهای سیاه دارد وطول این

~~مناره زیاده ازصد ذرع است و بر سر آن صورت انسانی اسث ازمس و بریمین ویسار آن

~~صورت دیگر است که پیوسته آب از آن تمثالها ترشح کند و بهرجا که چکد سبزه

~~روئیده شود گویند دیوان در زمان سلیمان علی نبینا ول ساخته اندو ایضأ حمر است

~~که دار الملک احمد طالون بوده وخرمای آن شهر بنام است دیوعست که آنرامرجوسی

~~گویند ویکماه پیش ازخرماهای دیگر پختهشود و درختش راست بالابودوخم نشود

~~گویند مرجوس نام درویشی بوده که ازاثر ولایت اواین صفات بهم رسانیده و

~~دیگری فراما ست ا گر چه شهری کوچک است امانهایت خضرت و نضرت و آبادانی

~~دارد و قبر جالینوس حکیم درین شهر واقعست و ازفراما تا تلیس دو

~~فزستک است .

تلیس برزمین رسیعی واقع شده و بر یکطرف آن تلی است ثر کوم نام و باعث

~~رفعت وی آنست که بربالای یکدیگر مردم رادفن کردهاند تا بر آن مرتبه رسیده و

~~این رسم گویا پیش اززمان موسی) شایع بوده وهمچنین.

فیوم شهریست در غربینیل از نواحی سعیدوزمینش مسطحاست و افیون

~~مصری از آنجاحاصل میشود وخشخاش آن سیاه است و ازشهرهای مصر آنچه حقیقتش

~~بنظر آمده قین چندشهر بود که نوشته آمد باقی رابنا برعدم وقوف موقوفوف داشته

~~شروع در مودم مصر نمود .

شیخ کامل عمر بن علی المعروف با بن الفارض در کاملان عصر بوده روزی از

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0494.jpg)

~~مدرسهآ خود بیرون آمد پیری رادید که بغیر تربت وضو میکرد گفت ای شیخ توباین

~~سن هنوز وضوساختن نمیدانی پیر گفت ظاهرأتراد ر مصر گناد نخواهد شد واورا

~~ازاین سخن حالتی بهم رسیده گفت گشاد من در کجا خواهدشد پیر گفتن رمکه ابن

~~قارض گفت رسیدن من بمکه دشواراست پیر گفت هیچ دشواری نیست و انگشتان

~~خویش بگشاد و گفتاینک مکه و بروفور هجاب از پیش برخاستهآ شیخ گفت بروابن

~~فارض در ساعت بمکه رسیده دوانزده سال در آنجااقامت کرد وحق تعالی گشاد کار

~~بدو نمود تادر علوم حقیقت بدرجهآ کمال رسید پس ازدوانزده سال آوازی شنید که

~~ای عمر برفوت من حاضر شوابن فارض بدانجا که گفته بود حاضرشد آن شیخ گفت

~~این مبلغ بر گیر و تجهیز و تکفین من کن و مرادر فلان محل بنه و منتظر باش ابن قارض

~~گوید بعد ازوفات اورابرداشتم و بجای که گفته بود بزده نهادم مردی ازهوا بیاید

~~و باو نماز بگزاردیم و ایستادم تاچه امر پیدا خواهد شد ناگاه دیدم هوا بجملگی

~~پرند گان سبز پر شد ویک پرندهآ بزرک ازمیان این پرند گان بیامد

~~وشیخ رافرو بردو بر پریدمن از آن متعجب گشتم آن مرد گفت ازین عجب مدار وابن

~~فارض را دیوانی است مشتمل برعنوان معارف وفنون لطایف کهیکی از آن قصاید

~~قصیدهآ نائیه است و بسی نکات لطیفه از حقایق ولطایف در آن درج ساخته و تاحال کسی

~~را آنچنان نظمی دست نداده و بسیاری از صوفیه شرح نوشتهاند هر وقت که ویرا

~~جذبه رسیدی روزهاوهفتهها کما بیش از حواس خود غائب شدی و چون بخود باز آمدی

~~بیتی چند از آن املا کردی و بعداز آن ترک میکردی تا ویرا چنان حالتی دستدادی

ابوعلی الکابت از کبار مشایع است و بزوگی وی بغایتی بوده که هر گاه

~~چیزی بر و مشکل شدی حضرت مصطفی را ختلقهلیله بخواب دیدی و آنراپرسیدی

ابوعلی مستوفی از نیکان زمان خود بوده وی گفته ک را بخواب دیدم

~~که گفت یا اباعلی می بینم ترا که درویشانرادوست میداری و صحبت ایشانرا طالبی

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0495.jpg)

~~گفتم چنین است یا رسول الله گفت چونست که ترابوکالت مهم ایشان بپای دارم گفتم

~~یارسول الله بشرط عصمت گفت چنین باشد و پس از آن و یراکاری برخابت و درویشان

~~روی بوی نهادند ..

.. شیخ معمر بندهآ بوده حبشی واورادر آن حال جذبهآ رسیده کهشش ماه نه طعام

~~خورده ونه شراب آشامیده مردم را مظنه شد که دیوانه شده است هر آینه ویرا گرفته

~~درزندان کردند بعد ازساعتی اورا در بیرون یافتند وبقدم اعتذار پیش آمذندوچند

~~مرغ بریان کرده پیش وی آوردند اشاره بآنها کرد که بپرید همه زنده شدند و

~~بپریدند .

ابوشعیب المقنع هفتاد حج پیاده گزارده وهرحجی راازصخرهٔ‌ بیت المقدس

~~احرام بسته بتو کل در بادیه رفته گویند درحج آخرین سگی را دید دربادیه که از

~~تشنگی زبانش از دهان بیرون افتاده فریاد بر آورد که کیست تاهفتاد حج بیک جام

~~شربت آب بخرد شخصی یکشربت آب بویداد واو آنرابسکداد .

ابوالحسن خرقانی یگانهآ دنیا بوده در نفحات مسطور است که ابوسلیمان

~~نیلی بقرانی آمدخرقانی بوی نگریست و گفت یا اباسلیمان اگرچه ترا بجامهآ خلق

~~می بینم امادر میان دوابروی توحکومت می یا بم چندوقت نگذشت که و یرا بمغرب حاکم

~~کردندو همچنین ابوبکرونی بقرامی آمدویرا گفت یا ابالحسن امروز از تو

~~مجردتری در جهان نیست اماترادر میان گهواره می بینم چندانی بر نیامد که زنی

~~بخواست واورا فرزندان بهم رسید .

شیخ نورالد عبدالرحم دروقت خود قبلهآ طالبان بوده در نفحات آمده که

~~در خدمت شیخ جمال الدین بوسف کهرانی ویرا کمتر ازبیست روز گار بنظام رسیده

~~و اجازت ارشاد یافته در اجازت ویرابرادرنوشته بود از آنکه معمر بود .

شیخ ابوالعباس مشهوری بسیار بزرک بوده می گفته که دریا در دست راست

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0496.jpg)

~~منست و بیابان دردست چپ من .

ابوعبدالله الیرقی از کملمشایخ مصر است وقتی بیماربودشربت آبی بوی

~~آوردندی نخورد و گفت در مملکت حادثهآ افتاده و پس از آن سینزده روز چیزی نخورد

~~تا خبر آمد که قرامطه درحرم افتادند وخلقی را کشتند وحجرالاسود را شکسته

~~باز گشتند بعد آز آن خورد .

~~دواندیکی کبیر که در بغداد میبوده ودیگری صغیر که مصری است از ابوتراب

~~نقلست که روزی ابوجعفر را دربادیهآ دیدم بر سرچاهی نشسته برآب مینگریست

~~گفتم یا اباجعفرچه میکنی گفت شانزده روز است که تا آب نیافتهام الحال که

~~رسیدم نشستهام میان علم و یقین تاهر کدام غلبه کند بر آن جانب روم عارف یاری

~~خواجه عبدالله انصاری گوید یقین آن بود کها کنون تشنهام بآب حاجت نیست و

~~صبر میتوانم کرد و علم آن بود که خدایرا سبحانه میباید پرستید و روانبود که در

~~خون خود باشم آب برباید گرفت شاید که آب نیابم ابوجعفر معاد گوید که از

~~ابو جعفر حداد پرسیدم که تصوف چیست گفت تصوف اثراوست برزمین گاه آشکارا

~~کند و گاه پنهان سازد .

اخی علی در روم وشام بسیار بوده ومرید بسیار داشته اما پیری و مرشدی

~~ندیده چون آوازهآشیخ علاالدوله عالم گیرشد بامریدان خودرفته در حلقه مریدان

~~وی داخل شد روزی منصورحلاج بروافتاد اخی علی از حال وی استفسار نمود شیخ

~~فرمود مراوقتی حال کرم بود بزیارتوی رفتم چون مراقه کردم روح اورا دیدم در

~~علیین مناجات کردم و گفتم خداوندا این چه حالت است که فرعون انار بکم الاعلی

~~گفت ومنصور انالحق گفت هردودعوی خدایی کردند اکنون روح منصور را در

~~علیینوروح فرعونرا در سبحین میبینم در سرمن ندا دادند که فرعون بخود بینی در

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0497.jpg)

~~افتاد وهمه خودرا دیدو مارا گم کرد و منصور همه مارا دیدو خودرا کم کرد پرق

شیبان بن عبد الله که مستجاب الدعوات بوده رفاق که استاد ابوبکررفان صغیر

~~است وابوبکر معاربی کبه استاد سیردانی است وابو بکن مستجاب الدعوات بوده.

شیخ عمران رفاق که استاد ابوبکررفاق صغیر است ابوبکر معاربی آستاد

~~بییروانی است او چیزی بی مهمان نخوردی از مشایخ آن دیارند. .

~~ابوابراهیم اسمعیل بن یخیی مازنی درمصر مجتهد بودند و در مذهب شافعی

~~تصانیف دارد و شافعی درحق وی گفته که او ناصز مذهب منست و از جمله مصنفات

~~اویکی مختصراست که هیچ غواصی در آن دریای عمیق قوص ننموده و آن کتابرا

~~درغایت اشکال نوشته چنانچه ابوالعباس شریج گفته که مختصر مازنی از دنیا بکر

~~رفت و او وقتیکه مسنئله در کتاب درج کردی اول دور کعت نماز کزاردی و پس از آن

~~بدان شغل پرداختی:

محمد بن عبد الله بن عبد الحکیم درفقه شافعی نهایت مهارت راداشته از ابو

~~ابراهیم مازنی نقلست که ماهر گاه پیش شافعی جهت سماع حدیث می رفتیم بردر

~~می نشنیم تا. هنگامی که برمی آمد بخلاف محمد که چون می آمد شافعی اورا بدرون

~~خانه می طلبید ودیری باهم می بودند وطعام بایکدیگرمیخوردند و دروقت رخصت

~~میفرمود که مریکب او را بنزدیک می آوردند و محمد را سوارکرده بعد از

~~آن بدیگر شغل مشغول میشد و همیشه گفته که کاش مرا همچو پسری بودی

~~و هزار دینار قرض بی وجه داشتمی ولادت محمد درهشتاد و دو بوده و هشتاد سال

~~عمز داشته .

ابویعقوب یوسف بن یحیی البوسطی بعد ازوفات شافعی دردرس ذقوی قایم

~~مقام وی میریسه و شکی را بدوعنایت موفوربوده وهمیشه می کفته که سزاوار

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0498.jpg)

~~صحیت من بغیر از یوسف بن یخیی کسی نیست و امروز درمیان اصحاب من اعلمم اوست

~~در مناظرة الانسان آمده که الواثق باالله عباسی که معتقد بخلق قرآن بود بوسطی را

~~از مصر طلبداشت تا قرآن رامخلون گوید واو امتناع آورده خلیغه فرمود تاز نجیری

~~چهل رطل از آهن ساخته بردست وپای نهاده که بحساب اهل هند یکمن و ده آثار

~~بوده باشد از ربیع بن سلیمان نقل . است که زوزی من و بوسطی و مزنی در خدمت

~~شافعی نشسته بودیم که ناگاه شافعی بما نگریسته بمن اشاره کرد که تو در

~~خدمت بمیری ومزنی را اگرشیطان سنازعت نماید مقطوع گردد و بوسطی در قید

~~زذچیر رود آخر آنچنان شد که او گفته بود و بوسطی در دویست وسی و دودرمحبس

~~بغداد وفات یافت

ابوبکر محمدبن احمد بن جعفر کتابی المشهور بابن الحداد و در فقه شافعی

~~نظیر و عدیل نداشته و عمر ما قاضی و مدرس بوده سلاطین بدیده تعظیم دروی می نگزیستند

~~ودر حوادث باوی کنکاج و مشورت می نمود نداز جمله مصنفاتش یکی کتاب الفروع است

~~اندک حجم بسیارفایده که بسیاری از فضلا مثل قفال مروزی و قاضی ابوالطیب طبری و شیخ

~~ابوعلی سخی بر آن شرح نوشتهاند.

عبد الملک بن ابو القاسم بن المعروف باالمسیحی در خدمت حاکم بن عزیز

~~اسمعیل قرب ومنزلت موفورد اشته و ازین ممرمکنت و ثروت بسیار بهمرسانیده و

~~مقدارسی کتب تصنیف کرده که یکی از آن جمله تاریخی است متضمن سخنان غریب و

~~عجیب بمقدار سینزده هز ارورق ولادتش در سیصد و شصت وشش بود، وفوتش در چهارصدو

~~بیست وسه وقوع یافته.

عبدالر حمن الحولانی که قاضی مصر بوده و هر سال هزارد ینار وظیقه داشته و در

~~هشتادو سه اجلش بانصر ام پیوسته.

و سلم بن یحیی که او نیز قاضی مصر بوده وزهادت موفورداشته و درتذ کیر بی نظیر

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0499.jpg)

~~میزیسته و در هفتاد و پنج پحکم قضا از منصب حیات معزول گشته.

و هیبت الله بن علی که درحدیث سماعات عالیه و روایات منفرده دازد.

قتیب الدین عبد الکریم عبدالنور که تاریخ مصر و شرح صحیح بخاری از

~~تصا نیف ارست ودرهفتصدوسی و سه فوت گردیده.

بورالحسین بن یحیی بن ابی علی که خط درسیاق وانشاید بیضاد اشته و منصب

~~انشای ملوک مصربد و متعلق می بوده و شعر رانیز درغایت جودت میگفته.

وابوالعز مظفربن ابراهیم غیلانی که در سلک شعرای مشهورانتظام داشته

~~و با آنکها کمه داعمی بوده در علم و عروض شهرتش زیاده از حدبوده و در ششصد و بیست

~~وسه مهلت معینش از حیات با نفطاع پیوسته از بزر گان و نیکان مصر بوده اند و احوال بعضی

~~از سلاطین بدین موجب است که نوشته میشود آورده اند که پیش از زمان اسلام میان اهل

~~فارس وروم بر سر مصر مکررامحاربات روی داد و آخربدان قراریافت که خراج آنرا

~~مناصفه نمایند پس از چند گاه حاکم روم مصررامن حیث الاستقلال متصرف گشته

~~مقوفش نامی را به نیابت خویش بمصر فرستاده تا. زمان خلیفه ثانی در آن

~~دیار حکومت مینمود و عمرعاص آن ولایت را داخل حوزه اسلام گردانیده تا

~~نوبت بخلفای بنی عباس رسید گویند روزی هارون الرشید قر آن میخواند چون باین

~~آیه رسید که قال یا قوم الیس لی ملک مصر وهذه الانهار تجری من تحتی ترک تلاوت

~~کرده ببار گاه آمد واعیان مملکت را طلبیده گفت فرعون عجب دون همتی بوده

~~که بمصرو رود نیل مباهات میکرده و بااین دون همتی دعوی الوهیت وربوبیت مینموده

~~من بخاطر آورده ام که مملکت مصر را بفروترین کسی دهم پس بفرمود تادرتمام

~~ممالک بگردند و کسی پیدا سازند که ازوزبون ترنیاشد و هزار کس جهت این کار

~~تعیین یافت و آن جماعت بعد از چهار ماه که کرد ممالک بر آمدند شخصی یافتند

~~طولون نام که همیشه باسگان همکاسه و همخوابه بودی و جامهآ داشت در غایت خلقانی

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0500.jpg)

~~وشوخکی واو هر گز موی وناخن نچیده بود و سروتن در آب نشسته چون بهارون

~~عرض کردند. فومود تا بحضوز آوردند و بعد از دیدن تحیر و تعجب کرده بحمامش

~~قرستاد تاسرش تراشیدند و بدنش بشستند و بخلع ملوکانه آراستهاش ساخته ببار گاه

~~آوردند مردی بغایت وجیه و بامهابت ومتانت ظاهر شد هارون درهمان. مجلسنشان

~~حکومت مصررا بنام اوذر قلم آورده اورا بمصر فرزستاد و اومدتی حکومت آن دیار

~~کرده بساط عدل وداد بگسترد و رسمهای نیکو نهاد وبعد ازو احمد بن طولون

~~بجای پدر امور ایالت را چنانچه باید و شاید بتقدیم رسانید گویند هرروز جامهآ

~~پوشیدی که بهای آن هزار درم بودی و آخر روز آنرا ببخشیدی و کلا و وزرا از

~~سامان آن نوح جامه عاجز آمدند هر آینه از صاحب خلعت همان جامه را خریده

~~بنظروی در می آوردند و احمد از آن اطلاع یافته هرخلعتی که بخشیدی انگشت در

~~دوات. زده نقطهآ از سیاهی بر آن جامد نهادی تا کافیان دیگر آنچنان عمل نتوانند نمود

~~پشس ازو پسرش ابوالجیش نیز درزمان معتضد با الله سالها حکومت کرده در رعایت

~~رعیت کار را از پدر وجد بگذرانید و چون نوبت به المقتدرباالله رسید محمد نامی

~~را ازمتجندهآ خود بر گزیده ایالت ولایت دمشق داد وچون القاهر با الله پای برمسند

~~خلافت نهاد وحکومت مصر را نیزباقطاع اومنضم ساخت وچون الرضی با الله متقلد

~~قلادهآ خلافت گشت زمام امامت حرمین شریفین مملکت جزیره را درقبضهآ اقتداراو

~~نهاد و اورا اخشید لقب داد چه والد وی که طبعج نام داشت از ولایت فرغانه بود

~~واهالی فرغانه در آن وقت پادشاه خود را اخشید می گفتند یعنی پادشاهان او قدم

~~برمسند عظمت نهاد وحشمت و مکنتش بجای رسید که شصت هزار غلام زرخرید

~~پیدا کرد وچون شصت وشش سال از عمرش بگذشت بتاریخ سیصد وسی و چهاروفات

~~یافته دوپسر صغیر ازو بیاد گار ماند یکی ابوالقانسم ودیگری ابوالحسن وبعد از

~~وی: ابوالمشک کافوز که غلام حبشی الاصل بود بمنضب اتابکی ابوالقاسم سرافراز

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0501.jpg)

~~گشته در تصدی امور سلطنت مأمور گردید و بنابر وفور عقل و شجاعت وفرط عدل

~~و کیاست جملهآ امرا غاشیه اطاعتش بردوش گرفتند در سیصد و پنجاه و چهار

~~ابوالحسن نیز وفات یافت و کافور مستقل گشته قرب دوسال درجملهآ بلاد مصروشام

~~وحجاز برمنابر بدعای اوزبانهای میگذشت تادرسیصد وپنچاه وشش زمان او بنهایت

~~آنجامید مدت عمرش شصت واند سال بوده وبعد از کافور درسیصد و شصت ویک مضر

~~به بنی فاطمه منتقل کشت : -

درجیب السیر آمده که چون خاطر المعزدین الله اسماعیل از ضبط ممالک

~~موروثی که ولایت مغرب زمین بوده باشد فراغت حاصل کرد ابوالحسن جوهربن

~~عبد الله را که بکاتب رومی اشتهار داشت تربیت کرد تا باقصی بلاد مغرب فرستاد

~~جوهر تاسواحل دریای اوفتانوس وجزایر خالد است که انتهای معمورهٔ‌ جهانست و

~~حکما ابتدای اقالیم را از آنجا گرفتهاند رفته آن ولایت را بتحت تصرف آورد و بعد

~~از آن اورا بمصر فرستاد مصر را نیز متصرف گشته نام عباسیان را ازخطبه افکند

~~واین کلمات را برخطبه آورد که «اللهم صل علی محمد المصطفی وعلی المرتضی

~~وفاطمة البتول والحسن والحسین سبطی الرسول اذهب عنهم الرجس و طهرهم تطهیرا

~~وصلی علی ائمة الطاهرین» وپس از آن لشکرها باطراف وجوانب فرستاد و سکندریه

~~و دیار صعیده ودمیاط ومکه ومدینه وفلسطین ودمشقرا ازتصرف عباسیان بیرون

~~آورد و درسیصد وشصت ویک المعز الدین الله از افریقیه بقاهر به آمده چهارسال بدولت

~~واقبال بگذرانید وپس از آن پسرخود نزار را ونی عهد ساخته فوت. گشت و نزار بر

~~سریر سلطنت نشسته العزیز با الله لقب یافت عمش حیدروعم پدرش ابوالفرات وعم

~~جدش ازجملهآ بیعتیان او بودند گویند بغیر از عزیز وهارون الرشید هیچ یک ازخلفا

~~را این معنی اتفاق نیفتاده مدت عمرش چهل ودوسال وایام خلافتش بیست ویکسال

~~بود وبعد از وی پسرش الحاکم بامرالله بحکومت نشست و خاکم بغایت عنادل

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0502.jpg)

~~بوده و همیشه بی کو کبهآ سلطنت بر حماری نشستهدر کوچه وبازآر سیر کردی

~~ودر امر معروف و نهی منکر مبالغهآ بسیار فرمودی تا حدی که چون مردم

~~از خوردن شراب متقاعدنشدند بتخریب باغات انگور حکم فرموده و ایضا فرمان

~~داد که نصاری براسب سوارنشوند وبر استر وحمار بفر گاه سوار گردند از رکاب

~~آهنین احتر از نمایند و زنگی چند قلاده سازند و بحمام باخلخال آیند تا از اهل اسلام

~~امتیاز داشته باشند و درایام خلافت خود حکم کرد که شب دروازههای مصر برا

~~نبندند و بجهت بیع وشری ابواب دکا کین مفتوح باشد و بر در خانهها و کوچهها

~~شموع و مشاعل بر افروزند و درایام شبها در اسواق و محلات آمدوشد میکرده باشند

~~و خود نیز باعامهآ خلایق در سیر موافقت مینمود و دیگر یکی ازعادات حاکم آن

~~این بود که رقعهها نوشته ومهر بر آن نهاده درروز بازار برافشاندی .

مضمون بعضی آنکه حامل نوشته را این مبلغ دهند و فحوای برخی آنکه دارنده

~~را چنین عقوبت کتند وهر کس را آنچه نصیب بودی بدو رسیدی . زمان حکومتش

~~بیست وپنجسال بوده .

بعدازو پسرش الظاهر الدین بالله افسر سروری برسر نهاد . در زمان او

~~قیصر روم باششصدهزار مرد بعزمرزم متوجهآ شام کردید و درحدود حلب بواسطهٔ‌

~~کثرت وحرارتهوا تشنگی بر آن جماعت غلبه کرده بیتاب گشتند و جلیسان بر

~~ایشان شبیخون برده بسیاری ازایشان را بقتل آوردند و باقی فرارنموده معاودت را.

~~غنیمت دانستند . زمان حکومتش شانزده سال بوده .

بعداز آن پسرش المستنصر بالله در سن هفت سالگی متصدی امرجهانبانی کشت

~~و بتدریج کارش بجایی رسید که چوز بسامیری القایم بالله عباسی را محبوس ساخت

~~قرب یکسار دربغداد خطبه بنام او خواندند و درایام او درمصر شبی ستارهٔ‌ ظاهر

~~شد که از پرتو آن تمام شهر روشنی گرفت ومقارن آن حال عسرتی روی داد که هر

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0503.jpg)

~~روز قریب صدهزار کس از فقدان نان جان میدادند و همچنین زلزلهآ بوقوع انجامید

~~که ماهیان دردریا مضطرب گشتند :

ناصرخسرو و حسن صباح درخدمت مستنصر میبودند مستنصر نخست پسر

~~بزر گتر خود المصطفی لدین بالله نزاررا ولیعهد گردانید و بعد از چند گاه ازوی

~~رنجیده پسر دوم المستعلی بالله احمد را قایم مقام ساخت بنابر آن بعد از فوت وی

~~اسمعیلیه دوفرقهشد . زمرهآ بنابراصل مذهب که اعتبار نص اول دارد بامامت نزار

~~قابل گشتند.

چون صباح و اتباع او و نزاری قهستانی آن مذهب داشتند و طایفهآ جانب

~~خلافت گرفته بر خلافت المستعلی بالله اتفاق نمودند.

المستعلی بالله برطبق وصیت پدر برتخت نشسته برادر خود نزاررا بقتل.

~~رسانید و بعد از هفت سال و دوماه که حکومت نمود درسنهآ 90 ه. بدست هواداران

~~نزار کشته گشت.

الامر باحکام الله بن المستعلی با الله در پنجسالگی برتخت سلطنت صغود نمود

~~درزمان وی حسن صباح که آمر نزاربود قوی گشته بمرتبهآ اعلبی رسید و. درسنهآ 71

~~فدائیان وی امیرالجیوش ملک افضل را که راتق امور سلطنت بود بقتل رسانیدند.

آورده اند که جملهآ متروکات امیر الجیوش ششصدهزار دینار سرخ و دویست و

~~پنجاه ارب مملوا از نقره وهفتادو پنج هزار اطلس بوده بغیر پانصدصندوق اقمشه و

~~متنوقات و دوات مرصعی داشته که مقومان دوانزده هزاردینار قیمت کرده بودند .

~~اسب و استر خود حسابنداشته . گاو و گاومیش و گوسفند شیردار چندان بوده

~~که ازشیر آنها هرسال هزاردینار سرخ حاصل میشده و بعداز نه سال فدائیان درسنهآ

~~65کار آمر را نیر بآخر رسانیدند .

بعداز آمر الحافط لدین الله بن المستنصر باالله پای برتخت خلافت نهاده

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0504.jpg)

~~منصبوزارت را باحمدبن امیر الجیوش داد و او نیز بدست فدائیان کشته گشته،

~~دیگری متصدی آن منصب گردید و او نیز بزخم تیر ملاحده ازپای در آمد.

~~.. پس از آن خافظ پسزخود حسن را وزارتداد. و او دریک شب چهل کس از

~~خود را بما سپازی فبها و الا ترا از میان برداریم وحافظ مضطر گشته یکی از اطبای

~~یهود را گفت تا اورا زهرداد . مندت حتکومتش بیست سال بود و در پانصد وچهل و

~~چهار در گذشت .

الظاهر بالله بن حافظ لدین الله بعداز پدر مالک تخت وافسر گردید وظاهررا

~~باپسر عباس که وزیر مملکتمیزیست میل بهم رسیده وزیز را تیرت شد وخدمت

~~اورا بضیافت خواند خدمت بجای آوردنذ . مدت ایالت الظاهر با الله پنج سال و

~~کسری: بوذه .

الظاهر بن نصر الله بن الظاهر بالله درروز قتل پدر جهانبان شد و درپانضد و

~~پنجاه و پنج بخهان جاودانی انتقال نمود . مدت خلافت او شش سالوچندماه بوده.

العاضد الذین بن فایز بنصر الله المعاضدة الله ارکان دولت. بوضول مرتبهٔ‌

~~خلافت فایز گشت و در ایام او کفار فرنک قاصد تسخیر مصر گشته و عاضد

~~از نورالدین بن عمادالدین زنگی که والی شام بود طلب امداد نمود.

~~و نورالدین اسدالدین شیر کوه را باهشتادهزار سوار بدانجانب فرستاد وفرنگان از.

~~توجه شیر کوه خبریافته مغاودت نمود و توجه اسدالله توجه جهة فرنگان مکررروی

~~داد و در نوبت سیم شیر کوه در پانصدوشصت وچهار سرانجام امورملک ومالرا ازپیش

~~خود گرفت امازیاده از شضت و پنج زوز آن مهم و اجل نفر مود و ازین جهان بعالم مخلد

~~انتقال فرمود پس ازوی صلاح الدین یوسف بن نجم الدین ایوب که برادرزادهآ اسدالدین

~~بود خلعت وزارت پوشیده در آن امزمستقل گشت درخلالاین احوال عاضددرپانصد

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0505.jpg)

~~وشصت وهفت- فوت گشت .

صلاح الدین بفرمودهآ نورالدین خطبه وسکه بنام المستضر با الله عباسی کرد

~~وبعداز آن صلاح الدین برمملکت مصر مستولی گشته هفت نفر ازاولادوی سلعطنت

~~کردند ایام ملک ایشان از پانصدوهشتادو یک تاششصدو چهل وهشت بوده وطبقهآ

~~اسمعیلیه که دزممالک مصروافریقه و مغرب سلطنت کرده اند چهارده نقربودهاند

~~ومدت دولت ایشان دویست وشصت وشش سال امتدادیافت و از این جمله دویست وهشت

~~سال خطبهآ دارالملک ایشان. بوده واول کسی که از آن طبقه مالک زمام امور

~~جهانیان شد . ابوالقاسم محمد بن عبد اللهاست که اورامهدی میگفتند ومهدی

~~خودرا منسوب باسمعیل بن جعفر السادق ) میداشت و حمد الله مستوفی اسامی آباء

~~واحفاد اورابدینموجب نقل کرده که المهدی محمدبن الراضی عبدالله بن المتقی

~~قاسم بن الوفی احمدبن الوصی محمدبن اسمعیل بن جعفر الصادق واکثر اهل سنت و

~~جماعت و مغربیان مهدی را از ذریت عبدالله بن سالم بصری شمردهاند وزمرهآ ازعراقیان

~~اورا ازعبدالله بن میمون قدح اعتقاد کردهاند وزعم اسمعیلیه آنست که مهدی

~~آخر الزمان عبارت از محمدبن عبدالله مذ کوراست و ازحضرت خاتم الانبیا

~~روایت می کنند که فرمود علی راس ثلثماء و تطلع الشمس مغربهاو گویند لغظ شمس

~~درین حدیث کنایت از مخمدبن عبدالله است ومهدی بقول امام یافعی در سنه 2099

~~و بروایت روضة الصفا درسنه296 درولایت افریقه خروج کرده گماشتگان مقتدر

~~خلیفهرا از آن ولایت اخراج نمود ومملکت اندلس وقیروان وطرابلس ملک اکثر

~~دیار مغرب را مسخر ساخت و چون بیست و شش سال بدولت و اقبال بگذرانید درسنه

~~3022 در قلعهآ مهدیه که بنا کردهآ همتش بود بعالم آخر توجه نمود اوقات حیاتش شصت و

~~دوسال بوده بعدازفوت وی القایم بمراید احمد بن محمد قایم مقام پدر گشته افسر

~~حکومت برسرنهاد و در ایام او مکتب داری ابویزید نام جمعی را بخودمتفق ساخته

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0506.jpg)

~~رایت مخالفت برافراخت وقایم بمحاربهآ اوقیام نموده منهزم بقلعه مهدیه شتافت و

~~ابویزید ازعقب رفته و یرامحاصره نمود .

در گزیده آمده که اسمعیلیه راعقیده اینست که دجال کتایه بویزید مذکور

~~است و حدیثی روایت کنند که دجال بمهدی خروج خواهد کرد اماپیش از آنکه فتنهآ

~~ابویزید دفع گردد قایم درسنهآ 232 فوت گردیده امراوار کان دولت وفاتش راپنهان

~~داشته دوانزده سال بوده.

المنصور بقوت الله اسمعیل بن القایم. بامرالله چون علم حکومت بر افراشت

~~از قلعه بر آمده با ابویزید مصاف داده اورا منهزم ساخت و پس از آن اورا بدست آورده

~~و در قفسی آهنین با بوزینه اش قرین گردانید و بعد ازوی چند بنیاد حیاتش را برانداخت

~~و منصور حکومت میراند تادر سیصدو چهل ویکوفات یافت زمان حیاتش سی ونه سال

~~ومدت خلافتش هفت سال بوذه ..

المعزلدین الله ابوتمیم بن المنصور بقوالله درزوزوفات پدر بر تخت سلطنت

~~نشسته درایام دولت خود بسیاری ازولایات را تسخیر نمودو بعدازانتشار فوت کافورا

~~اخشیدی چنانچه قبل ازین نوشته آمدخورشید دولتش از افق مملکت مصر باعانت

~~جوهر خادم طلوع نمود .

در حبیب السیر آمده که جد ملک صلاح الدین شاوی امام داشته و در زمان سلطان

~~مسعود سلجوقی کوتوال نکریببوده و بعداز فوتوی پسربزر گترش نجم الدین

~~ایوب بجایوی نشسته بواسطهآخونی که کرده بود از تکریب کریخته بابرادر

~~خود اسدالدین متوجه موصل گردیده و عمادالدین در نزدیکی ایالت بعلبک را در

~~قبضهآ اختیار اونهاد ونجم الدین و برادرش اسدالدین بعدازفوت عمادالدین نزدپسرش.

~~نورالدین اعتبار اختیار بهم رسانیده هریک بمنصبی لایق سرافراز گشته و درحینی

~~که عاضد التماس امداد از نورالدین نمود نورالله اسدالدین را که منصب سپهسالاری

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0507.jpg)

~~داشت بمصرروان ساخت و چنانچه گذشت اسدالدین در مصرمانده و زیر عاضد گردید

~~و بزاثر برادر زادهاش صلاح الدین بدان خدمت قیام نمود تا وقتی که اقبال خلفای

~~اسمعیلیه بینهایت انجامیده بجایوی تکیه زد.

در قاریخ امام یافعی مسطور است که از جملهآ متنوخات عاضد که بدست

~~صلاح الدین افتاد عصایی بود اززمرد وصدهزار کتاب از کتب نفیسه ودر پانصد و

~~شصت و نه نورالدین فوت شده صلاح الدین استقلال تمامیافت و دراندک زمانی مملکت

~~شام را نیز بتحت تصرف آورده او پادشاه فاضل عادل باذل بوده وعلماو فضلارادوست

~~میداشته و در ایام سلطنت چند نوبت با کفار فرنگمحاربت نموده و بیتالمقدس و

~~قدس خلیل را از تصرف ایشان بیرون کرده گویند در آن زمان از نصاری زیاده بر شصت

~~هزار مرد در بیت المقدس اقامت داشتند چون آثار فتح ظاهر شد صلاح الدین فرنگانرا

~~امان دادهعقرر گردانید که هریک ازرجال بیست دینار وهرفرد ازنسوان پنج دینار

~~جواب گفته مطلق العنان گردند وهر که ازعهدهآ آن وجه بیرون نتواند آمددردست

~~اهل اسلام اسیرباشد وصلاح الدین زر را گرفته در میان سپاه و علما تقسیم کرد و

~~بدین نهج روز گاری گذرانیده پانصد هشتادونه رافوت گشت گویند سخاوتش بمرتبهآ

~~بوده که باوجود بسطت مملکت در هنگام فوت زیاده از چهل و هفت درم موجود نبوده

~~آورده اند که صلاح الدین را برادری بوده ابی بکرنام که در حلب حکومت مینموده و

~~برادردیگرش عمرنام داشته و در حمارایت ایالت می افراشته و برادردیگرش علی در

~~دمشق می بوده و پسرش عثمان در مصر به نیابت مشغولی داشته چون وفاتش نزد یک رسید

~~امرا بخدمت رفته و صیت خواستند جواب گفته که چه وصیت کنم که بعداز خود ابا بکر

~~وعمر وعثمان وعلی را میگذارم پسرش ملک عزیز الدین ابو الفتح عثمان روزی چند

~~برمسند سلطنة، نشسته درپانصدو نودوپنج روی بوادی خاموشان نهاد واو در ایام

~~حکومت دمشق را از برادر گرفته بر مسندعزت متکی گردیدو پس از ملک عزیز عمش

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0508.jpg)

~~ملک عادل ابی بکر با سپاه موفور آمده اورا از دمشق بشمیاط فرستاد تادر آنجاعمرش

~~بسال ششصدو بیست ودو بنهایت انجامید پس از آن در سلطنت مستقل گشته زمام

~~رتق وفتق مصررا بولد ارشدش ملک کابل سپردند وولایتدمشقرا بولد دیگر ملک

~~معظم تفویض نمود وولایت جزیره به پسرسیوم ملک اشرف ارزانی داشت و مملکت

~~اخلاط را به پسر چهارم ملک اوحد که ایوب نام داشت سپرد خود بفراغ بال سلطنت

~~میراند تا در پانصدو نودوهشت عازم عالنم عقبی گردید و چون اونماند ملک کامل بن

~~ملک عادل که بجودت ذهن ولطافت طبع اتصاف داشت پادشاهشد و همیشه مجلسش.

~~بوجود علما وفضلا مشحون بودی و درشبهای جمعه بنفس نفیس خود با آن طایفه

~~معارضه و مباحثه نمودی و در ششصد و بیست و پنج یمن وججاز را نیز ضمیمهآ مصروشام

~~ساخته دمشق رااز ملک معظم ناصر الدین بر آورده بملک اشرفعنایت نمودوولایت،

~~کرک وشوپکو تایلس باقطاع ملک ناصرالدین مقرر گردانید وملک اشرف پادشاهی

~~بود درغایت حلم و کرم ورافع اساس عدل وقامع ستم سالها باستمالت سپاهی و رعیت

~~پرداخت تادرششصد وسی وپنج بعالم دیگر تاخت وملک کامل پسرش ملکعادل در

~~مضر بسلطنت رسیده بعد از یکسال امرا واعیان مملکترا از اطاعتش نفرت گشته

~~برادرش ملک صالح را که ایوب نام داشت بپادشاهی برداشتند وملکعادر را بقلعه

~~فرستاد ندو ملک صالح از روی استقلال افسر اقبال برسرنهاده بشاط نصفت بگسترد

~~وچون ازضبط مصر فارغ گردید بجانب دمشق توجه نموده عم خود اسمعیل را که

~~ملقب بملک صبالح بود از بعلبک طلب داشت و اسمعیل اطاعت نموده از مجاهد حاکم

~~حمص استعانت جست و بامداد او از راه غیر معهود غافل برنسر ملک صالح رفته اورا.

~~هزیمت داد و ملک صالح باقلیلی بر آمده بجانب کرک توجه نمود وجمعی از ملازمان.

~~حاکم کرک بملک بازخورده اورا نزد صاحب خود ملک ناصر برده مقید ساختند

~~در ال احوال ملکعادل ازحبس بر آمده کرت دیگر بمصر پادشاه شد. قاصدی نزد

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0509.jpg)

~~ملک ناصر فرستاد کهاگر ملک را بمن سیاری صدهزار دینارخدمت میکنم ملک ناصر

~~دسترد بر سینهآ ملتموی نهاده باملکصالح بیعت نمود و بمرافقت اوروی بجانب

~~مصز آورد وامرای آن مملکت بسلطنت ملک صالح راضی شده نوبت دیگر عادل را

~~محبوس ساختندتا حیاتش در محبس بنهایت رسید ملک صالح حکومت میراند تاد ر ششصد

~~وچهل و هفتوفات یافت و پس ازوی پسرش ملک معظم را قایم مقام پدر ساختند در خلال

~~این احوال غلامان ملک صالح بر ولی نعمتزاده خروج کرده ویرا بقتل رسانیدند و

~~عزالدین نام تر کمانی را مقدمهآ سپاه ساختند و ملک ناصر حاکم کرک از قضیه واقف

~~کشته اشکر بجانب مصر کشید و امرای مصر استقبال کرده بعداز جنک هزیمت یافتند

~~ملک ناصر بقاهریه آمده خطبهخواند وغلامان بعد از شکست بجانب شام گریختند

~~ودراندک روزی جمعیت بسیار برسرایشان جمع شده ملک اشرف بن عادل که حاکم

~~حمص بود با برادرش ملک که حکومت دمشق می نمود ازمیان برداشته در آن ولایت

~~مستفل گردیدند.

چون این اخبار بملکناصر رسید در مصر مجال اقامت نمانده ناچار عروس

~~مملکت را بر وجهی که رجعت امکان نداشت طلاق داده بحدود بعضی ازولایت شام

~~شتافت ودر سال ششصد وپنجاه ودوامرا عزالدین تر کمانی را که مملوک ملک صالح

~~ایوب بود بسلطنت برداشتند واورا ملک معز لقبدانند و از آن تاریخ پادشاهی تعلق

~~بغلامان گرفت و نغاز فرمان آل ایوب از آن دیار صفت انقطاع پذیرفت و عز الدین و غلامی

~~چند که بعد ازودر مصر بر سر یر عزت و حکومت نشستند باسلاطین چنگیز به معاصر

~~بودند و همیشه باهلا کوواولاد او مقاتله و مجادله نمودند و ایشان راچراکنیز گویند

~~اول ایشان عزالدین ابیک بوده و ابتدای ملک ایشان ششصد وچهل ودوسال ومدت

~~ملک شان دویست و بیست ویک سال بوده و سینزده نفر حکومت کرده اند تادر نهصد و بیست

~~سلطان سلیم بن سلطان بایزید در حوالی حلب تا فانضوری که آخرین سلاطین چراک

![image filename](./1022AminAhmadRazi.HaftIqlim_V01_0510.jpg)

~~است صفت قتال وجدال آراسته قانضو با اکثری امرا کشته گشته مصر و شام

~~بتصرف سلطان سلیم در آمد و از آن زمان تاحال درتصرف آل عثمان است برضمیر

~~در اکاهل ادراک مخفی نماند که چون بموافقت رفین توفیق مجملی از اجوال

~~اقلیم سیم در سلک تحریر کشیده آمد الحالعنان بیان بصوب اقلیم چهارممعطوف

~~میدارد و دماغ جان مطالعه کنند گان را از بحور و غیره آن سخنان تازهٔ‌ آن معطرو

~~مورد می سازد.

1022AminAhmadRazi.HaftIqlim

كتاب 1022AminAhmadRazi.HaftIqlim

نبذة عن الكتاب

الفهرس