در سیب رسیدن ابومسلم به خدمت محمد بن علی بن عبدالله بن عباس

مروی است که چون محتد بن علی را داعیهآ امامت وخلافت در خاطر

~~رسوخ یافت، به مگه رفته، در موسم حج با مردم که از اطراف می آمدند،

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0177.jpg)

~~ملاقات می کره واز ایشان عهود و مواثآیق فرا می گرفت که افشای راز او

~~ننمایند؛ آنگاه ایشابن را به متابعت خود دعوت می نمود، تا جمعی کثیر وجمی

~~غقیر به دمدمه و فسوت او فریفته و شیفته گشته، دست مبایعت به اودادند، و

~~پای ببهالت در وادی ضلالت نهادند. و در مائهآ هجرته اپوعکرمه سراج به

~~تیت حج از کوفه به مکه آمد، و او را با محمد ملاقات اتفاق افتاده به متابعتش

~~مایل گشت. و در همان ایام، محمد مزیور محمدبن حسین را با حسان عطا،

~~به دعوت اهل خراسان نامزد کزد. ابوعکرمهآ سراج گفت: اگر امام رجصت

~~فرماید، من نیز با ایشان موافقت نموده، ودراین امرسعی نمایم. معمد بن

~~علی آن دوتن را سفارش نمود که از صوابدید ابوعگرمه تجاوز ننمایند، و در

~~یاب دعوت، وصیت نامه ای به ابوعکرمه داد. که ms143 دستور العمل او باشد. و ایشان

~~به کوفه آمده، ابوقکرمه کارساز یها نمود، پس متوجه خراسان گردیدند.

~~ابومسلم از سیر وسفر ابوعکرمه آگاهی یافت. پس بر اثر او روان شده ملازمتش

~~احتیار فمود.

و مسمد بن علی بن عبدالله بن عتاس، هبیره نامی را به دعوت عراق

~~فرستاد، و هبیره در عراق عرب بخفیه مردم را به بیعت محمدبن علی دعوت

~~می نیمود. و آن سه تن در بلاد خراسان می گشتند و به همین کار اشتغال

~~می نمودند، و هر کس که قبول بیعت می نمود، از او عهدنامهای به نام محثد

~~ابن علی بن عیدالله می گرفتند، و چون مکتوبی چند جمع می شد، به نزد معمد

~~می فرستادند. ابوعکرمه از معارف و مشاهیر ساکنان خراسان که به دایرهآ بیعت

~~درآمده بودند، دوازده تن را به نقابت اختیار نموده فرمود که به گرفتن بیعت

~~مشغول گردند. کثیر خزاعی و پسرش سلیمان بن کثیر و مالک بن هیثم و

~~قحطیة بن شبیب از جملهآ این دوازده تن بودند. و قحطبهآ مذکور خارچی زاده

~~بود، وپدرش شبیب در میان خوارج دعوای امامت می نمود. افسانه خوانان

~~پنی محیال[ای] یاوه گوی، وقضه گویان بادپیمای سخت روی، این قحطبه و

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0178.jpg)

~~کالانعام را به این تزویر شیفته و رام و گرفتار دام خود می گردانیدند.

اما چون محمد بن علی بن عبدالله بن عباس مطلع شد که ابوعکرمه

~~دوازده نقیب تعیین نموده است از اکابر اصحاب بیعت، هفتاد تن را نقابت داد

~~و به هر یک جداگانه دستور العملی فرستاذ که خلق را به چه منوال دعوت

~~کرده، با ایشان چگونه معاشرت نمایند.

و در سنهآ اثنی وماثه، ابوعکرمه قحطبة بن شبیب وسلیمان بن کثیر و

~~مالک بن هیشم را نزد محتمد بن علی فرستاد که اموال خمس را که جمع کرده

~~بودند، به او رسانند، و ابومسلم را به ایشان همراه کرد. چون به مگه رسیدند،

~~شبی نزد محمد بن ms144 علی رفته بوسه بر دست وپای او دادند و آن مال را تسلیم

~~نمودند. محمد ایشان را نوازش کرده، چون چشمش بر ابومسلم افتاد، از احوال

~~اواستکشاف نمود؛ گفتند سراج پسری است، بنی معقل می گویند بنده و بنده زادهآ

~~ماست، و او می گوید آزادم. محمد با ایشان گفت که از حال او غافل مباشید

~~که نشان دادهاند که از مثل او کسی، ما را فتح عظیم روی نماید. بعد از آن

~~وصیت کرد که اگر مرا حادثه ای پیش آید، باید که متابعت پر[م] ابراهیم

~~نمایید، واگر اورا قضته ای روی دهد، برادرش ابوالعباس را امام و خلیفه

~~دانید. واین ابوالعیاس، عبدالله بن محتد است که آخر به سفاخ ملقب گشت،

~~و گاهی او را به مادرش نسبت داده عیدالله بن الحارثیه می گفتند؛ چنانکه

~~گذشت.

پس ایشان اجازت مراجعت خواسته، به خراسان بازگشتند؛ و در سنهآ

~~خمس و عثرین ومائه، محمد بن علی بن عبدالله بن العباس بیماد شده، دیگر

~~باره وصیت کرد که بعد از من پسرم ابراهیم امام و خلیفه استه، و اگر اورا

~~واقعه ای رسد، یعد از او برادرش ابوالعباس عبدالله بن العارثیه؛ ودر همان

~~بیماری در گذشت. چون این خبر به داعیان رسید، سلیمان بن کثیر و قحطبة

~~ابن شبیب و مالک بن هیثم با جمعی به عزم تعزیت از خراسان متوجه مته

~~شدند؛ ابومسلم نیز همراه بود. چون با ابراهیم ملاقات نموده مراسم تعزیت به

~~جای آوردند، گفتند: ای امام دست بده تاباتو بیعت کنیم، ابراهیم دست داد،

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0179.jpg)

~~یک یک بیعت می کردند تا نوبت به ابومسلم رسید. چون پیش رفت، ابراهیم

~~او را شتاخته نوازش نمود. بعضی از مورخین مخالف گفتهاند که ابومسلم را

~~نام ابراهیم بود، و در آن وقت ابراهیم بن محمد با او گقت که تغییر نام

~~خویش نمای. ابومسلم خود را عبدالرحمن نام کرده، از برای کنیت، لفظ

~~ابومسلم اختیار نمود. و زمرهای هم ms145 از ایشان گفتهاند که پدر او مسلم نام

~~داشت، از آن جهت شود را به «(ابومسلم») مکنی ساخت که اگر او را پسری

~~بهم رسد، به نام پدر موسوم گرداند. اما اصح آن است که او را عبدالزحمن و

~~پدرش را احمد نام بوده، چنانکه قبل از این هم در این مختصر سمت تحر یر

~~یافت. وایضا مذکور گشت که مسلم، نام کسی بود که چند روزی به تربیتش

~~اشتغال نمود.

در بعضی از کتب معتبره مطور است که ابومسلم عار می داشت که

~~او را پسر احمد خطرنی گویند، چون احمد از فرومایگان بود. بنابر آنکه ملم

~~خطرنی از رؤسای خطرنیه بود و به قدر کافی نامی وثروتی داشت، ابومسلم

~~می نخواست که مردم اوراپسر مسلم شطرنی دانند. چون نزدابراهیم بن محتد رفت

~~وابراهیم اورا نیزازداعیان گردانیده، امر کرد که به خراسان رود و مردم رابه بیعت

~~اودعوت نماید، ابومسلم از برای شهرت استدعای کنیتی نمود. ابراهیم

~~گفت: هر کنیت که خودخواهی ما تورا به آن مکنی ساریم. گفت پدرم را

~~مسلم نام پود، و نیت آن دارم که اگر مرا پری به هم رسد، او را به نام پدر

~~موسوم کنم. ابراهیم گفت: ما نیز تورا ابومسلم کنیت ذادیم و دختر عمران بن

~~اسماعیل را به ابومسلم عقد بست. آنگاه او را مصحوب آن جماعت، به

~~خراسان فرستاد.

و بعد از رسیدن ایشان به خراسان، میان نصر ستار و جدیع بن علی

~~ازدی که مشهور بود به «کرمانی» مواد وحشت حرکت کرده، نایرهآ نزاع و

~~جذال در التهاب و اشتعال آمد؛ واکثرقبایل عرب که در خراسان بودند، میل

~~به جانب جدیع نمووند. پس نصر سیار خایف شد، و حارث بن شریع را که از

~~قبل او حاکم ماوراء النهر بود طلب داشته، حارث به او پیوست ونصر از

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0180.jpg)

~~ارسیدن ساوث قیوی خاطر و مستظهر گشت. و هم در آن ایام حارث از نصر

~~رنجیده، با او ms146 درصدد مقابله ومقاتله درآمده مغلوب گشت. پس به جدیع متصل

~~شد و به اتضاق، چهار روز با نصر کارزار نمود[ند] و تصر عاجز شده از شهر

~~بیرون رفت، وجدیع به شهر داخل شده اسباب او را غارت نمود. حارث به

~~جدیع پیغام داد که ما با این جماعت از آن جهت مقاتله ومحار به می نمایم که

~~برخلاف کتاب خدا و ستت مصطفی کار می کردند. سزاوار نبود که مردم ما

~~برخلاف کتاب وسنت مصطفی عمل تمایند. بعد از آن به مسجد رفت و

~~جدیع را به جهت مشورتی طلب داشت. جدیع از غدر او اندیشیده در رفتن تعلل

~~نمود. عماقبیت کار ایشان به مقاتله انجامید. حارث با برادر و پسر و جمعی از

~~بنی تمیم په قتل رسید، و جدیع لشکر برداشته روی به بصره گذاشت.

وچون این خبرها به ابراهیم بن محمد رسبید، نامه ای یر اشیاع27 خویش

~~که در خراسان داشت فرستاد که فرصت غنیمت شمرده خروج کنیده و امارت

~~ایشان را به ابومسلم داد، چون معلوم کرده بود که ابومسلم در رأی و تدبیر و

~~حیله و تزو پرگوی مسابقت از اقران ریوده.

مجملا چون امارت بر ابومسلم قرار گرفت، فرمان داد که نقیبان

~~و داعیان که در اطراف بلاد خوارزم و خراسانه و ماوراء النهر بودند، با بیعتیان

~~بگویند که سیاه پوشی شعار خود ساخته، در اواخر رمضان آن سال خروج

~~کنند. وآن سال صد و بیست و نهم بود از هجرت. نقل است که ابراهیم ایشان

~~را به سیاه پوشی امر کرده بود، تا چون سیاه در پوشند، به برابر هر سپاه که روند

~~در چشم آن سپاه مهیب نمایند. و آنکه بعضی از مورخین مخالف گویند که

~~در ماتم یحیی سیاء پوشیدند، صحتی ندارد.

بالجمله، شیعهآ عباسیه در اواخر ماه رمضان سنهآ مذکوره، بالباس سیاه

~~در اکثر شهرهای خراسان وخوارزم و ماوراء التهر خروج کرنند. اول کسی که

~~اخزوج کرد، اسید بن عبدالله ms147 بود در نسان در آن وقت ماوراء النهر و خوارزم و

~~خراسان درتصرف بنی امیه بود، وامارت وایالت ولایات مذکوره نعلق به نصر

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0181.jpg)

~~سیار داشت. چنانکه سابقا رقم زدهآ کلک بیان گشت.

بر مستحضران علم اخبار و متتیعان فن آثار ظاهر است که ابومسلم

~~در سال صد و سی و هفنم از هجرت کشته شده، چنانکه مذکور گردد ان

~~شاء الله تعالی: و سلطان محمد خوارزمشاه در سال پانصمد ونود و ششن از

~~هجرت پا برشخت سلطنت گذاشته، که از کشته شدن ابومسلم تا ابتدای

~~پادشاهی او چهارصد و پنجاه و نه سال باشد. غرض از تمهید این مقدمه و

~~باعث بر تقریر این مقاله آنکه: ققبه خوانان در وغگوی آن پادشاه را معاسر و

~~مظاهر ابومسلم باز می نمودند. اما ناکسانی که. از خدا و رسول شرم ناکرده بر

~~حضرات اثمهآ معصومین -علیهم السلام- هزار افترا می زدند در تعریف و

~~توصیف مخالفان اهل بیت، مانند آنکه می گفتند که ابمانم مخمد باقر

~~-علیه السلام- ابومسلم را منشور امارت ورخصت دعوت و اجازت خروج

~~داد، و امیر المؤمنین - علیه السلام- از در شیبر آهن از برای تبر او مفروز

~~ساخت، و دیگر چیزها؛ که مگر کسی به مدتها جمیع آن مفتریات را شرح

~~تواند داد، کجا بابک می داشتند که بر خوارزمشاه یا غیواو افترا زنند؟

القصه، شب بیست وپنجم ماه رمضان بود که ابومسلم وسلیمان کثیر

~~ومالک بن هشم با جمعی از متابعان بنی عباس در قریه ای از قرای مرو که

~~سلیمان بن کثیر آنجا خانه داشت، جامه های سیاه پوشیده بر بامها آتش بسیار

~~افروجتنید، و چون چشم شیعهآ بنی عباس که درآن نواحی متوطن بودند، بر

~~علامت خروج که افروختن آتش بوو افتاد، روی به آن قریه گذاشتند، وتا

~~روز عید خلقی کشیر جمع آمدند. و ابومسلم به داعیان وغیر ایشان سفارش

~~کرده بود که اظهار مذهب خود ننمایند، الا وقتی که او رخصت دهد. و ms148 همین

~~مسی گفته باشند که ما خلق را به یکی از آل محتد می خوانیم. وآن شقی.

~~آل عباسن را آک محمد می دانست؛ واین نیزیکی از مطاعن او است.

ابن بابویه - رحمه الله- که غلمای امامته اوراصدوق می گویتد، در

~~امالی آورده به اسناد از ابی نصر که او گفت: «قلت للصادق جعفر بن مخمد

وعلیهما البتلام - من آل مقمد؟ قال ذریته. قلت من أهل بیته؟ قال الاثمة

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0182.jpg)

~~الاوصیاء . فقلت من أمته؟ قال المؤمنون الذین صدقوا بماجاء من عندالله

~~عزوجل، المتمسکون بالتقلین الذین أمروا بالتمسک بهما کتاب الله وعترته

~~أهل بیته الذین أذهب الله عنهم الرجس وطقرهم تطهیرا.» یعنی: «گفتم به

~~حضرت جعفرین محمد - علیه السلام- که کیست آل محمد؟ گفت: ذریهآ

~~او. گفتم: کیست اهل بیت او؟ فرمود که آن امامان که اوصیایند. پس

~~گفتم: کیست امت او؟ فرمود که مؤمنان، آن کانی اند که تصدیق نمودهاند

~~به آنچه آمده است از نزد الله تعالی؛ و :متمتکند به ثقلین، یعنی به دو امر

~~بزرگ؛ و مأمورند به چنگ درزدن به آن دو امربزرگ، که یکی کتاب

~~اخداست و دیگری عترت پیغمبر، یعنی اهل بیت آن سرور، که برده است

~~خدای تعالی از ایشان رجس را وهاک گردانیده است ایشان را پاک

~~گردانیدنی».

مدعای آن بدبخت یعنی ابوملم ازپنهان داشتن مذهب آن بود که

~~بنی عباس ازتعرض بنی امیه ایمن باشند. اما چون روزعید رسید، ابومسلم

~~گفت تاسلیمان کشیر برخلاف بنی امیه خطبه خواند آنگاه مردمان راطعام

~~داده به بیعت تکلیف نمود. جمعی کثیر از اهل مروبه او بیعت کردند. این

~~خبر به نصر رسید. لیکن چون به جنگ جدیع گرفتار بود، پروای ابوملم

~~نداشت؛ وبعد از خروج به هشت ماه چون معلوم ابومسلم شد که متابعان

~~بنی عباس بعضی از بلادخراسان و خوار زم رامتصرف شدهاند، ونیزا کثراهل

~~بیعت از اطراف رسیده به او پیوستند، در اوایل جمادی الآخر سنهآ ثلائین و

~~مائه، مکتوبی به نصر توشت مشتمل ms149 بر ترغیب به متابعت و محتوی بر وعد و

~~وعید و توید و تهدید؛ وقتی این نامه به نصر سیار رسید که شیبان خارجی

~~- که طایفهآ شیبانیه از خوارج به او منصوبندب در جنگ نصر با جدیع متفق

~~شده بود. چون نامه به نصر رسید درتاب رفته یکی از غلامان خود را که

~~یز ید نام داشت بالشکری به جنگ ابومسلم فرستاد؛ وابومسلم مالک

~~بن هیشم را به محاریهآ او نامزد کرده، مالک برایشان ظفریافت، ویزید را

~~گرفته نزد ابومسلم برد. ابومسلم فرمود که جراحان به معالجهآ زخمی که در آن

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0183.jpg)

~~جنگ به او رسیده بود پوداختند؛ وبعد از اندمال جراحت با او گفت: اگر به

~~پیش نصر می دوی مانعی نیست، به شرطی که هر چه از ما مشاهدهآ تو گشته با

~~نصر و مردمش بگویی.

و بعد از ارسال یزید، ابومسلم با مردم خود گفت که شنیدهام که

~~مردم نصر ما را کافر می دانند. سبب اطلاق یزید همین بود که آن جماعت بر

~~غلط خود مطلع گشته، بدانند که ما اشرف طوایف اسلامیه ایم؛ آنگاه با سپاه

~~خوپش در حرکت آمده مابین لشکر جدیع کرمانی و نصر ستار را لشکرگاه

~~ساخت. از این جرات هراسی دردل نصروجدیع راه یافت. پس ابومسلم به

~~جدیع رسولی فرستاد آوا پیام داد که من با تو موافقم. نصراین خبرشنیده

~~مضطرب گردید و به جدیع سفیری ارسال نمود که یه سخن ابوملم فریفته مشو

~~که من بر تو و اصحمابت از او می تزسم. باید که بالشکر خود به جانب مرو

~~روی آوری تا من نیز به آنجا آمده با یکدیگر صلح کنیم، آنگاه به اتفاق در دفع

~~این اراذل و او باش یعضی ابومسلم واصحابش سمی نماییم. پس آن دو

~~بجانب مرو رفتند، و در روز صلح نصر سیار به خدعت جدیع را بکشت. پس

~~علی بن جدیع بما جمعی از مردم خویش و گروهی از شیبانیه به ابومسلم ms150

~~پیوست. نصر متوهم شده به شهر مرو درآمد. ابومسلم نیز به شهر داخل شده، به

~~گرفتن بیعت مشفول گشت. نصر در قصر خویش متحصن گردید، و چون

~~کار بر او تسنگ شد، شبی با جمعی از فرزندان ومتابعان گر یخته به سرخس

~~رفت و از آنجا روی به طوس آورد. در آن شهر سپاهی بر سر اوجمع گشتند، و

~~از آنجا به جرجان نزد نباتة بن حنظله28 رفت واز جرجان متوجه ری شده در آن

~~شهر مر یض گشت. پس اورا در محفهای نشانیدند، و چون به ساوه رسید، در

~~شوال سنهآ ثلا ثسین وماثه، کالبد شومش در آن دیار در خاک هلاک ومغاک

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0184.jpg)

~~بوار مدفون گشت.

اما چون ابومسلم برفزار نصر سیار اطلاع یافت، مسرعان به طلب او

~~فرستاده، ایشان هرچند شتافتند اورا تیافتند. در همان ایام قمطبة بن شبیب

~~که ابومسلم او را به نزد ابراهیم بن محتد فرستاده بود از راه رسید، ابوسلم او

~~را سپهالاز گردانیده با چند تن از داعیان و لشکر بی کران به طرف طوس

~~فرستاد تا آن شهر را با سایر ولایات مرزانیان مسخر نمایند. و درهمان ایام به

~~سنببی که [در] کتب مبسوطه منطور است، مروان خمار دانست که ابراهیم

~~ابن محمد که او را «ابراهیم امام» می گفتند ابومسلم را برانگیخته، واهل فتنه و

~~غوغا دم از دومتن و متابعت او می زنند. جمعی را به خیمه ای فرستاد که در آن

~~وقت ابراهیم وبرادران و خویشافش آنجا بودند، تا او زا گرفته به حران بردند؛

~~پس مروان حمار او را در بتد کشید. آنگاه برادران و خویشان ابراهیم از خیمه

~~گریخته به کوفه رفتند و در خانهآ ابوسلمهآ خلال پنهان شدند.

اما ابومسلم مروزی بعد از فرستادن قحطیه به جانب طوس، لشکرها به

~~اطراف خراسان وخوارزم و ماوراء التهر فرستاد تا تمام آن ولایات را مسخر

~~ساختند و در آن وقعات. خلقی بی اندازه کشتند.

اما چون ms151 قحطبه به طوس رسید، لشکری را که آنجا مجتمع شده بودند

~~منهزم ساخت، و آن لشکری بود از شیبانیه واتباع جدیع که از متابعت ابومسلم

~~سر باز زده بودند، و به سپاه پراکندهآ نصر که آنجا فراهم آمده بود. پیوسته و در

~~جنگ ابومسلم با یکدیگر متفق شده [بودند]. چون قعطبه از تسخیر ظوس فارغ

~~گشت، به جاننب جرجان. غلم عز یمت افراشت. نباتة بن خنظله بالشکری

~~آراسته از شهر بیرون آمده و فر یقین در غرهآ ذی الحجة. ابواب قتال و جدال بر

~~روی یکدیگر مفتوح ساختند؛ نباته درآن جنگ کشته شد و لشکرش منهزم

~~گردید. پس قحطبه به ری رفت و از آن دیار روی به قم و اصفهان آورد، و

~~احمدز یجی را که از ملازمان او بود به یزد فرستاد. احمد به یزد روی آورد، و

~~در آن وقت مروان یزد را به ایوالعلای طرقه به مقاطعه داده بود. چون در آن زمان

~~ایزد را حصار و دروازه و خندق نبود، ابوالعلا مجال توثف نیافته بگریخت و به

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0185.jpg)

~~دز «ایرنداباد») رفت، واحمد بعد از محاصره ابوالعلارابگرفت واورابه یزد

~~آورده بسوخت، و قصر او را بکند و قصر دیگر بنا نهاد و مال به جهت

~~بنی عباس از مردم یزد بستد، و چون سفاح برتخت نشست، آن مال را به کوفه

~~برده به وی تسلیم نمود.

اما قحطبه چون به اصفهان رسید، محار به نموده اصفهان را مسخر

~~کرد، و از آنجا بازگشته به حیله نهاوند را گرفت، و به همدان رفت؛ بعضی از

~~لشکر نصر را که در آنجا بودند شکست داد و متوجه کوفه شد.

این خبرها متعاقب به مروان رسید. پس مروان به استحضار لشکرهای

~~شام و جزیره و سایر قلمرو فرمان داد، و یز یدبن عمرو بن هبیره از کوفه به

~~جنگ قحطبه روی آورد، و در کنار فرات آن دو لشکر درهم افتادند؛ جنگ به

~~شب کشید. در آن شب ms152 قحطبه در آب غرق شد، مردمش از حال او آگاهی

~~نداشتند، چون یشگر یز ید بن عمرو منهزم گشتند، قحطبه بیدا نبود؛ ناگاه

~~اسبش را دیدند زین ولجام ترشده، دانتند که قحطبه غرق شده است. حسن

~~ابن قحطبه را برخود امیر ساختند و روی به کوفه آوردند.

بچون خبر انهزام لشکر عراق به مروان رسید، ابراهیم بن مسممد بن علی

~~ابن عبدالله بن عباس را به فتل رسانید. اما حسن ین قحطبه بالشکرهای آراسته و

~~عظمت تمام به کوفه آمد، ودرآن وقت شیعهآ بنی عتاس در کوفه بسیار بودند.

~~یکی از ایشان حفص بن سلیمان29 بود که متابعان بنی عباس او را «وزیر آل

~~محمد» می گفتند، و کتیتش ابوسلمه ولقبشن خلال بود.. حسن بن قحطبه،

~~ابوسلمه خلال را تعظیم تمام نمود؛ و ابوسلمه احوال بنی عباس پنهان

~~می داشت و ایشان را از خمانه بیرون نمی گذاشت، به سبب آنکه کتابتی چند

~~به مدینه فزستاده بود و انتظار رسیدن جواب می کشید.

محتد بن الجسین - علیه الرحمه- در «کقایة البرایا» آورده، ودر

~~بعضی دیگر از کتب معتیره مسطور است، که چون سفاح و اهل او آمدند به

~~کوفه از روی سر نزد ابی سلمه خلآل، پنهان داشت ابوسلمهآ خلال ایشان را؛ و

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0186.jpg)

~~اعزم آن نمود که خلافت را به شوری حواله تمایند میان فرزندان امیرالمؤمنین

~~-علیه السلام واولاد عباس، تا ایشان اختیار نمایند به خلافت هر کس را

~~خواهند. باز با خود گفت که می ترسم که اتفاق تنمایند، پس عزم آن نمود که

~~بگرداند امر خلافت را به سوی فرزندان امیرالمؤمنین - علیه السلام -. پس سه

~~نامه نوشت به سه کس از اولاد امیرالمؤمثین - علیه السلام -؛ یکی به حضرت

~~امام جصفر صادق - علیه السلام- و نامهای دیگر به یکی از فرزندان امام

~~از ین العابدین که ملقب بود به (اشرف»، ومکتوب ثالث به عبدالله بن حسن

~~مشنی .

راقم حروف گوید که ابوسلمهآ خلآل عارف به مرتبهآ امام جعفرصادق

~~- علیه ms153 السلام - نهود، که اگر عارف می بود، نامه به دیگری نمی فرستاد.

القصه، آن سه مکتوب را به مردی که از موالی ایشان واز ماکنان

~~کوفه بود داده فرستاد. پس قاصد به مدینه آمده، شبی بود که با آن حضرت

~~ملاقات نمود. گفت من قاصد ابوسلمهآ خلالم و کتابتی به شما آورده ام. آن

~~حضرت فرمود که مرا و ابوسلمهآ خلال را به هم چه نسبت؟ او شیعه و پیرو

~~است غیر ما وا. قاصد گفت: نامه را بخوانید؛ آنچه رأی شما تقاضا کند در

~~جواب بنبو یسید عبارت صاحب کتاب «[ کفایة] البرایا» است که: «قال

~~القادق - علیه السلام - لخادمه: قرب منی الشراج فقر به منه فوضع علیه

~~کتاب أبی سلمة فأحرقه فقال ألا تجیبه؟ قال قد رأیت الجواب» . یعنی:

~~«پس گفت حضرت امام جعفرصادق - علیه السلام- به خادم خود که چراغ

~~را به من نزدیک گردان. خادم چراغ را به نزد آن حضرت برد. پس آن جتاب

~~گذاشت کتابت ابوسلمهآ خلال را برچراغ و بسوخت آن مکتوب را. بعد از آن

~~قاصد گفت: آیا جواب نمی دهی او را؟ آن حضرت فرمود که بتحقیق که

~~دیدی جواب را».

پس قاصد از مجلس امام - علیه السلام- بیرون آمده به نزد عبدالله

~~ابن حسن مثتی رفت. پسر عبدالله بن حسن قبول کرد کتابت او را، و سوار شده

~~نزد امام جعفر- علیه السلام - رفت. ملخص مقال آنکه، به آن حضرت

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0187.jpg)

~~گفت که مکتوب ابوسلمهآ خلآل به من رسید، و ابوسلمه مرا دعوت نموده به امر

~~خلافت، و مرا احق مردمان دیده به این کار؛ وبتحقیق که شیعهآ ما ازخراسان

~~آمدند به پیش او. حضرت امام به او گفت: کی شیعهآ توشدند؟ آیا تو فرستادی

~~ابوملم را به خراسان و امر کردی او را به پوشیدن لباس سیاه؟ آیا تو

~~می شناسی یکی از ایشان را به نام و نبش؟ عبدالله گفت: نه. امام

~~- علیه السلام - فرموه پس چگونه ایشان شیعهآ توشدند و ms154 توایشان را

~~نمی شناسی و ایشان تورا نمی شناسند؟ مجملا بن حضرت فرمود که ««قد

~~جائنی مثل ماجائک فاتصرف غیر راض بماقاله.» بعنی: «آمد به من آن

~~نامه که آمد به تو، پس برگرد و راضی مباش به آنچه گفته است ابوسلمهآ

~~خلأل.»)

اما اشرف بن علی بن الحسین رد کرد کتابت را و گفت: من

~~نمی شناسم آن کسی را که این مکتوب فرستاده است. پ جواب داد قاصدرا.

~~این حکایت را مسعودی - علیه الرحمه نیز در («مروج الذهب» ایراد نموده،

~~اما ذکر اشرف بن علی بن الحسین نفرموده.

بالجمله، هتوز قاصد به کوفه بازنگشته بود که متابعان بنی عباس،

~~یعنی حسن بن قحطبه و لشکرش دانآستند که ابراهیم بن محمد کشته شده و

~~وصبت کرده که بمد از او برادرش عبدالله بن الحارثیه، یعنی سفاح خلیفه

~~باشد، ومسعلوم کردند که سفاح در کجاست، او را بیرون آورده با اوبیمت

~~کردند، و ابوسلمهآ خلآل نیز بیعت کرد: پس نامهای به ابومسلم فرستاده او را بر

~~صورت حال آگاهی دادند. ابومسلم در آن وقت اظهار مذهب باطل خود

~~نموده، اهل خراسان را به بیعت سفاح درآورد، وهر کس که [انا قبول بیعت

~~امتناع نمود به قتل رسانید. در آن ایام از شیعهآ امامیه، به سبب آنکه به بیمت

~~کردن با آک عباس راضی نمی شدند، بسیار کشت؛ و می گفت هر کس

~~آل عباس را امیرالمؤمنین نداند و قائل به امامت و خلافت ایشان نباشد، یا از

~~ایشان برگردد، خون خود را مباح و حلال گردانیده باشد؛ او را به قتل باید

~~رسانید. بنابراین آن بدبخت خون أثمهآ معصومین- علیهم السلام - راحلال

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0188.jpg)

~~می دانسته؛ چه ظاهر است که آن حضرات عالی درجات، آل عباس را امام و

~~امیرالمؤمنین نمی دانستند.

محمد بن الحسین بن الحسن البیهقی الکیدری، که به تقریب در

~~اول باب اول از ابواب این مختصر، در محل ذکر ولادت امیرالمؤمنین حیدر

~~- علیه السلام- و در ذکر مخالفت ms155 مماویهآ لمین با آن سرور، اشارتی به علو

~~رتبت وسمومنزلتش شده، درورکفایة البرایافی معرفة الانبیاء والا وصیاء

~~و وقایع أزمتتهم» که کتایی است گرامی ومجلدی است نامی والحال یه

~~خطظ مصتف ان کتاب نزد این کمینه موجود است، آورده آنچه خلاصهٔ‌

~~ترجمه اش این است که: وقتی ابومسلم مروزی برخر لاغری سوار به نیشابور

~~رسید ودر کار وانسرایی نزول نمود، یکی از او باش دم آن سم دار را ببرید،

~~وابومسلم برآن خریی دم نزد ابراهبم بن محمد که او را («اپراهیم امیام»

~~می گفتند رفت. پس چون قوت گرفت واتباع او بر ولایت خراسان و خوارزم و

~~مباوراء التهر مسلط شناند]، به نیشایور رفته، امر به قتل اهل آن محله کرد و

~~ابنیه و بیوتات ایشان را و یران ساخت؛ و آن مجله بود مخصوص شیعهآ امامیه.

~~آورده اند که درآن روزدوهزارتن ازذ کور واناث وجوان و پیر وصغیر و کبیر شیعه

~~کشته شدند. سنباد مجوسی که یکی از مقربان اوبود، از تقصیر آن جماعت

~~استعلام نسود، ابوملم گفت: وقتی به این شهر رسیدم، بعضی در این محله دم

~~دراز گوشی را که بر آن سوادی می کردم بریدند و بر من خندیدند. لاجرم به

~~سزای خود رسیدند! سنباد گفت: آن کی که به آن فعل زشت ارنکاب نمود،

~~در میان این جماعت بود؟ گفت او ر! نمی شتاختم. گفت: عجب می دارم از

~~امیر که به گناهی که معلوم نیست که فاعل آن کیست، به قتل چندین نفس

~~اشارت فرمود. ابومسلم گفت: اگر فاعل آن جرم معلوم نبود: به همه حال گناه

~~این مجرمان مشخص بود! ستباد گقت: استدعا آنکه امیر اعلام فرماید که این

~~گروه را چه گناه بود؟ گفت کدام گناه از این بزرگتر تواند بود که به امامت

~~آل عباس قائل نبودند و اولاد علی بن ابی طالب را امام دانسته، پیروی

~~بنی فاطمه می نمودند.

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0189.jpg)

به روایت علی بسن الحسین مسعودی - رحمه ms156 الله- شب جمعهآ

~~چهاردهم ربیع الاول سال صدوسی ودویم بود از هجرت، که لشکر خراسان

~~و مزدم کوفه با سفاح بیمت کردند. پس از خروج ابومسلم تا پادشاه شدن

~~سفاح، دو سال وپنج ماه و هیجده روز بوده باشد.

اما بعد از عقد بیعت، سفاح به مجد رفت وبرمنبربرآمده، ایستاده

~~خطبه خواند به خلاف بنی امیه؛ وچون ضعفی داشت داود بن علی که عتم او

~~بود برمنبربرآمدو یک پایه پست ترازاوایستاده خطبه تمام

~~کردو گفت: ای اهل کوفه هیچ خلیفه ای بمداز پینمبرپای براین

~~منبر تتهاده مگر علی ین ابی طالب، واین امام که بر این منیراست. چون

~~مذهب آل عباس در آن وقت آن بود که بسعد از پسغمهر - صلی الله علیه

~~وآله وسلم- امیرالمؤمنین - علیه السلام - وبعد از او محمد بن الحتفیه وبعد از

~~او پسر او ابوهاشم و بعد از او علی بن عبدالله بن المباس و بعد از او

~~محتدبن علی وبعد از او ایراهیم بن محمد و بعد از او سفاح امام است؛ چنانکه

~~سابقا مذکور گشت. وآنچنانکه انکار امامت امام حبسن - علیه السلام - که

~~مکرر بر آن منبر بر آمده بود می نمودند، منکر امامت امام حسین و امام

~~ازین العابدین وامام محمد باقر وامام جعفر صادق - علیهم التلام- نیز بودند.

پس سفاح و داودبن علی از منبر به زیر آمده، به دارالاماره رفتند؛ و

~~ابوجعفر دوانیقی که برادر سفاح بود، تا نماز عصر به اخذ بیعت اشتغال نمود.

~~روز دیگر سفاح با حسن قحطبه و برادرش حمید بن قحطبه و ابوسلمهآ خلال به

~~لشکرگاه رفت و امارت کوفه را به عم خود داود بن علی داد، وعم دیگرش

~~عبدالله بن علی را امیر لشکر ساخته، مقرر کرد که عبدالله مذکور با جمعی از

~~اخوانش و با ابوعون مرغزی به جتگ مروان حمار روی آورند. ایشان متوجه

~~حران شدند، و مروان حمار از حران بیرون آمده در موضع «زاب» تلاقی فئتین

~~دست داد. بس لشکر مروان منهزم ms157 گشتند؛ مروان چون حال بر آن منوال دید،

~~راه گر یز در پیش گرفته می رفت و لشکر عبدالله بن علی او را تعاقب

~~می نمودند؛ تبا عاقبت در فیقعدهآ همان سال، یعنی سال صدوسی ودو یم از

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0190.jpg)

~~هجرت، در دسست یکی از ملازمان سالح بن علی بن عبدالله بن عباس کشته

~~شده، عبدالله بن علی سر مروان را نزد سفاح فرستاد. آنگاه فرمود که دست [به

~~قتل بنی امیه گشوده، هر کس را از ایشان که یافتند، به قتل رسانیدند، و گور

~~معاویه و سایر ملوک]30 بنی امیه را شکافتند، الآ قبر عمر بن عبد الفزیز و

~~معاویة بن یزید، و استخوانهای ایشان رابیرون آورده سوختند، و[درا قبر

~~معاویة بن ابی سفیان و پسرش یزید به جز خاک سیاه وخاکستر چیزی

~~نیافتند.

چون پادشاهی بر سفاح قرار گرفت، به مکافات آن سعی که ابوملم

~~در تقویت دولت ایشان کرده بود، حکومت خراسان و خواززم و ماوراء النهر را

~~به او گذاشت. پس خبر به ابوملم دادند که ابوسلمهآ خلال نامه ای به امام

~~جعفر صادق - علیه السلام - فرستاده بود که آن حضرت به کوقه رود تا مردم

~~کوفه و لشکر خراسان را به ییعت آن حضرت در آورد. به روایت مسعودی-

~~رحمه الله وچنانکه محمدین الحسین - قدس الله سره- در کتابش از شیخ

~~ابوجعفر و شیخ مفید- نورالله مرقدهما- نقل کرده، ابومسلم نامهای به سفاح

~~قرستاده به این عبارت که «لقد أحل الله لک یا أمیرالمؤمنین دمه، لأنه قد

~~نکت وغیر وبدل.» یعنی: ««ای امیرالمؤمنین خدای تعالی خون ابوسلمهآ

~~خلآل رابر تو حلال ساخته است، زیرا که او نقض عهد کرد و تغییر و تبدیل

~~پیمان نمود». این نقض عهد که می گفت، اشارت بود به کتابت فرستادن

~~ابوسلمهآ خلال به حضرت امام سعلیه السلام -. آن شقی- یعنی ابوملم

~~مروزی - به اینکه سفاح را به کشتن ابوسلمهآ خلال ترغیب نمود، اکتفا ننموده

~~نبامه ای به ابوجعفر دوانیقی که برادر سفاح بود، [و] ms158 داودبن علی که عم او بود

~~ذرستاد، و از ایشان درخواست که سفاح را بر آن دارند که ابوسلمهآ خلال را به

~~قبتل رساند. چون نامه به سفاح رسید در تعر یف ابوسلمهآ خلال مبالغهآ بسیار

~~نموده به قتلش راضی نشد. محمدبن الحسین در «کفایة الیرایا» می گوید

~~شعری که سفاح بعد از قتل ابوسلمهآ خلأل خواند، دال است بر آنکه به قتل او

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0191.jpg)

~~راضی بوده. پس احتمال دارد که اظهار رضا نکرده باشد از خوف توبیخ

~~مردمان. و به تحقیق که مشهوریود بسیاری احسان ابوسلمهآ خلال نسبت به

~~بنی عباس. ابوجعفر دوانیقی و داودبن علی در باب قتل ابوسلمهآ خلال با

~~سفاح سخن گفته، در کشتن او مبالغه نمودند. سفاح از قتل او امتناع نموده

~~گفت: من فراموش تمی کنم نیگر ییهایی را که ابوسلمهآ خلال با ما کرده،

~~و بلا هایی را که در راه ما کثیده، به فریبی که از شیطان خورده. مسعودی

~~-علیه الزحمة- آورده که سفاح در جواب ابوجعفر و داودبن علی گفت:

~~««ماکنت لأفسد کثیر احسانه وعظیم بلاثه وصالح ایامه بزلة کانت منه وهی

~~خطرة من خطرات الشیطان وغفلة من غفلات الانسان».

پس چون خبر به ابومسلم رسید که سفاح ابوسلمهآ خلال را نکشت،

~~یکی از سرهنگان نخود را با جمعی فرستاد تا ابوسلمهآ خلآل را در شبی که تنها

~~از مجلس سفاح بیرون آمده بود کشتند؛ وچون خبرقتل او به سفاح رسید

~~گفت، شمر:

~~الی التار فلیذهب ومن کان مله علی أتی شیء فاتنامنه نأسف

یعنی: به دوزخ می رود ابوسلمهآ خلال و هر کس که مانند اوست؛

~~چه چیز فوت شده از ما که ما بر آن متأسف باشیم؟ مرادش اینکه ما را از

~~کشته شدن ابوسلمهآ خلآل تأشف نیست، و او به دوزخ می رود، به سبب آنکه

~~میل به امام جعمفر - علیه السلام کرده بود، و هر کس که مانند ابوسلمهآ

~~خلآل میل به امام جعفر - علیه السلام- کند، او ms159 نیز به دوزخ می رود.

پس نظر کسن ای عز یز در حال ابوملم مروزی، که صاحب اینطور

~~شعری را امام وخلیفه می دانست و او را امیرالمؤمنین می گفت، و ملاحظه

~~نمای که عنادش با اهل بیت پیغمبر - صلی الله علیه وآله وسلم- تا به چه

~~مرتبه بود که به سبب کتابتی که ابوسلمهآ خلال به حضرت امام جمفر

~~- علیه السلام - فرستاد، این همه سعی در قتل او نمود.

بعد از آن، سفاح ابوجعفر دوانیقی را به خراسان فرستاد که از برای

~~او به تجدید از داعیان و معارف آن حدود بیعت بگیرد. ابوجمفر چون به مرو

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0192.jpg)

~~بردیک شد، ابومسلم او را استقبال نمود، و چون به او رسید پیاده شده رگابش

~~را بوسه داد. ابوجعفر او را نوازش نموده یه شهر در آمدند. ابومسلم با سایر

~~داعیان به دست ابوجعفر با سفاح بیعت تازه کردند؛ و در آن اتام که ابوجعفر در

~~مرر بود، ابومسلم در حضور او سلیمان کثیررا که یکی از داعیان و نقبای

~~بنی عباس بود به قتمل رسانید. باعث قتل سلیمان بن کثیر آنکه رغبت از

~~بنی عباس گردانیده میل به اولاد امیرالمؤمنین - علیه السلام- کرده بود.

محمد بن الحسین در «کفایة البرایا» به اسناد ازشیخ مفید روایت

~~می کند که شیخ فرمود: ««قد قتل أبومسلم السروزی سلیمان بن کثیر الخزاعی

~~الرغبته عن بنی العباس، وقال - رجمه الله - فلثا ورد عبید الله بن الحسین

~~الاصفربن علی بن الحسین بن علی ین أبی طالب - علیه السلام- علی أبی

~~مسنم المروزی بخراسان، فعظمه أهل خراسان وأجروا له ارزاقا کثیرة فساء أبا

~~مسلم ذلک وأراد قتله وقال سلیمان بن کثیر الخزاعی لعبید الله سرا: انا بغلطنا

~~فی أمر کسم ووضعنا البیعة فی غیر موضعها، فهلم نبایعکم وندعوا الی نصرتکم

~~فظن عبید الله بن الحسین ان ذلک دسیسأ من أبی مسلم فأخبر به أبا مسلم

~~فحفاه وثبقل علیه مکانه، وقال یا عبید الله ان نیشابور لا تحملک فأخرجه من ms160

~~خراسان وقتل سلیمان بن کثیر فی محضر المنصور».

یمنی: «به تحقیق که کشت ابومسلم مروزی سلیمان بن کثیر

~~خزاعی را، به سبب رغیت گردانیدن او از بنی عباس. و باز شیخ مفید گفت که:

~~پس در آن هنگام که وارد شد عبید الله بن الحسین الاصغربن علی بن

~~الحسپبن بن علی بن ایی طالب --علیهم السلام- به ابوملم مروزی در

~~اخراسان، تعظیم نمودند عپیدائله را اهل خراسان و جاری گردانیدند از برای او

~~ارزاق کثیره؛ پ بد آمد این امر ابومسلم را و خواست که شاهزاده عبید الله را

~~بکبشد، و سلیمان بن [کثیر] خزاعی به پنهانی با شاهزاده عبید الله گفت که ما

~~غلط کردیم در امر شما و وضع نمودیم بیعت یرا در غیر موضعش، پس بیاید که

~~با شسا بیعت کنیم و بخوانیم مردم را به بیعت شما؛ پس گمان برد شاهزاده

~~عبید الله که این مکری است از جانب ابومسلم، ازبرای دفع حجت ابومسلم

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0193.jpg)

~~خبر داد او را به آنچه سلیمان بن کثیر گفته بود. پس جفا کرد بر او (ابوملم،

~~و سنگین کرد بر او]21 مکان او را. با او گفت که: ای عبید الله! خراسان تو

~~را بر نمی تابد؛ یعنی جای تو در خراسان نیست . آنگاه اخراج کرد او را از

~~خراسان، و به سبب همین سخن که سلیمان کثیر با عبید الله گفته بود، کشت

~~سلیمان کثیر را در حضور ابوجعفر دوانیةی» .

ابوجعفر از آنکه ابومسلم سلیمان کثیررا در حضور او به شمشیرزد ،

~~بسیار آزرده شد؛ همانا سبب قتل سلیمان را نمی دانست. پس از خراسان

~~مراجعت نمود. آوردهاند که در آن وقت، ابوملم انکار امامت حضرت

~~امیرالمؤمنین - علیه السلام - نموده می گفت: امامت به میرات است. پس

~~بعد از پیغمبر، امامت حق عباس بود؛ زیرا که [تا] عم باشد، میراث به پسر

~~عم نمی رسد؛ و مردم را الزام می نمود که بعد از پیغمبر-صلی الله علیه

~~وآله وملم به ms161 امامت عناس قاثل شوند، وبسیاری از خلق به امامت عتاس

~~قائل شدند. و بعضی از این طایفه می گفتند: هر کس بعد از پیغمبر، علی بن

~~ابی طالب - علیه السلام - [را] امام داند، کافر است.

صاحب کتاب «الملاحم»32 آورده است که عبدالله بن یحیی بن

~~ز یدبن علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب - عنیه السلام- که اورا

~~«طالب الحق4» می گفتند، در زمان سفاح دریمن [خروج کرد؛ سفاح] از

~~زوال ملک اندیشیده، نامه ای به ایومسلم فرستاد که ای صاحب الدولة!شر

~~این علوی را ازما کفایت کن. ابومسلم لشکر به یمن کشیده، شیعهآ عباسیه

~~لشکر عبدالله را منهزم ساختند، و عبد الله را گرفته نزد ابومسلم بردند. پس

~~ابسومسلم از برای خوشنودی سفاح به دست خود سر آن شاهزاده را ازتن جدا

~~کرده، نزد سفاح فرستاد.

وآنچه حمدالله مستوفی - که از جملهآ مورخین مخالفین است- در

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0194.jpg)

~~««تاریخ گزیده» آورده که33: «طالب الحق عبدالله بن یحیی بن زید

~~ابن زین العابدین علی بن الحسین خروج کرد. سفاح، ابومسلم را به جنگ او

~~فرستاد، تا او را قهر کرد»، منطبق است بر این منوال.

باید دانست که این شاهزاده عبدالله با بقیهٔ‌ قوم عبدالله بن یحیی

~~الکندری الخارجی الاباضی که درزمان مروان حمارخروج کرده دردست

~~ابن عطیه کشته شد جنگها کرده بسیاری از آن طایفه را به قتل رسانیده بود.

~~وعبدالله بن یخیی الکندری را خوارج «طالب الحق» و««امیرالمؤمنین»

~~می گفتند، و با شاهزاده عبدالله بن یحیی العلوی محار به می نمودند که سزاوار

~~نیست که تو را طالب گویند؛ باید که تغییر لقب نمایی. و نیزبا او بد بودند به

~~واسطه آنکه ایشان را از ست شاه ولایت پناه منع می فرمود؛ و شاهزاده با

~~ایشان به واسطهآ همین مقاتله می نمود که ترک آن ناشایست کنند؛ آن

~~بدبختان نابکار و آن کافرکیشان عداوت شعار، ترک سب شاه دلدل سوار

~~نمی کردند.

اقا چون ابومسلم مروزی به خراسان معاودت ms162 نموده سفاح برادر خود

~~ابوجعفر دوانیقی را ولی عهد گردانیده، مرتبهآ دیگر او را به خراسان فرستاد تا از

~~اهل آن ولایت به چهت خود بیعت بگیرد. چون ابومسلم این خبر شنید، سخت

~~رنجید که سفاح بی مشورت او ابوجعفر را ولی عهد گردانیده بود. خواست که

~~از بیعت اپوجعفر امتناع نموده، خلق را به بیعت خود تکلیف نماید. پس داعیهآ

~~امامت و خلافت در خاطرش رسوخ یافت، و در این مرتبه به ابوجمفر چندان

~~التفاتی نکرد: بلکه با او از در بی حرمتی درآمده، ابوجعفر کین ابومسلم دردل

~~گرفته بازگشت، و نزد سفاح به سعایت او مشغول گشت. اما سفاح مصلحت

~~نمی دید که متعرض ابومسلم شود. ابومسلم بنابرآنکه مکرر گفته بود که هر

~~کس آل عباس را امام و امیرالمؤمنین ندافد، یا از ایشان برگردد، یا غیر ایشان را

~~امسام وخلیفه داند، خون او مباح است، به خاطر گذرانید که الحاق نسب به

~~عتاس باید نموه، آنگاه دعوای خلافت کرد؛ تاکسی را مجال اعتراض نباشد.

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0195.jpg)

~~پس اکشر اوقات حکایات موضوعه و غیر موضوعه از سلیط نقل می گرد، و در

~~اثآنای تقریر آن حکایات می گفت: «جدم سلیط چنین گفت» و ««جدم سلیط

~~چنین کرد» وگاهی بتقریبی می گفت: «من پسر مسلم خطرنیم، و مسلم

~~نبیرهآ سلیط بن عبدالله بن عباس بود.» حال آنکه سلیط بنده زادهآ عبدالله بوده.

تفصیل این اجمال آنکه: عبدالله بن عباس جاریهای داشت که

~~خدمت او می کرد. نوبتی به آن کتیزک مباشرت نموده، ترک او گفت؛ و

~~بعد از مدتی غلامی از غلامان اهل مدینه به اجازت عبدالله، آن کنیزک را

~~بضواست، و آن جاریه از آن غلام حامله شده پسری آورد، عبدالله آن کودک

~~را به بندگی گرفته، سلیط نام کرد. بعد از وفات عبدالله، سلیط خدمت

~~ولیدین عبدالملک بن مروان اختیار کرد؛ وچون همیشه میان بنی امیه و

~~بنی عباس مادهآ نزاع در حرکت بود، ولید بن عیدالملک ms163 خواست که علی

~~بن عبدالله بن عباس را مالشی دهد؛ سلیط را تحریک کرد که دعوی نموده که

~~من فرزند عبدالله بن عباسم و جمعی به اشارت ولید به محکمهآ قاضی دمشق

~~رفته شهادت دادند که ما از عبدالله شنیدیم که می گفت سلیط از نطفهآ من

~~عبدالله بن عباس است، وسلیط میراث از علی بن عبدالله طلب کرده، از این

~~ممر آزار بسیار به علی بن عبدالله بن عباس رسید.

پس ابومسلم بعد از الحاق نسب خود به عباس، در سر مردم را به بیعت

~~خود می خواند، و دعوی امامت و خلافت می کرد و در سنهآ ست و ثلاثآین

~~ومائه به عز یمت حج متوجه عراق شد. چون به شهر انبار رسید، سفاح او را

~~گراسی داشت. روزی ابومسلم در مجلس نشسته بود که ابوجعفر درآمد.

~~ابومسلم به تعظیم او بر تخاست؛ سفاح گفت: ای صاحب الدولة این برادرمن

~~ابوجعفراست؛ سبب تغافل و باعث تجاهل چیست؟ ابومسلم گفت: این مجلس

~~امیرالمؤمنین است، لا یقضی فیه الآ حقوقه. ودر آن ایام نیز ابوجعفر در کشتن

~~ابوملم مبالغه بسیار نمود. لیکن سفاح به قتل او راضی نشده34 گفت: اگر او

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0196.jpg)

~~را بکشم، دیگر کی بر ما اعتماد نکند، و مردمان ما را سرزنش کرده

~~گویند: کسی را کشتند که در تقویت دولت ایشان سعی تمام نموده بود.

~~ابومسلم گمان برد که سفاح امارت حاج را به او دهد؛ سفاح ابوجعقررا امیر

~~حاج گردانید. این معنی موجب ازدیاد رنجش ابومسلم گردید. پس روی به

~~مکه آوردند. در این رفتن از هر منزل که ابوجعفر کوچ می کرد ابومسلم فرود

~~می آمد تا آب وفا کند.35 و در آن ایام که در مکه بودند، ابومسلم سفاح را به

~~ظلم نسبت می داد و می گفت: ظالمی را بر مسلمانان گماشتهام، و غرضش

~~آنکه مردم از سفاح رغبت بگردانند؛ و از برای آنکه مردم را به خویش مایل

~~گرداند، و ms164 دلها بدست آورد، خلق را اطعام می نمود. چون از مکه مراجعت

~~نمودند، در راه خبرفوت سفا ح وسید.

سیزدهم ذی الحجه سال صدو سی. و ششم بود از هچرت، که سفاح یه

~~جهتم پیوست. مدت سلطنتش چهار سال و نه ماه بود. در وقت مردن دیگر

~~باره وصسیت کرد که بعدازمن، ابوجمفرامام وخلیفه است. وچون در وقت برگشتن،

~~همه جا یک منزل ابومسیم از ایوجعفر درپیش بود، نخست این خیر به ابومسلم

~~رسید. رسولی به ابوجعفرفرستاده او راتعز یت نمود؛ اما تهنیت خلافت

~~نگفت، و درعنوان نامه ای که یه اوفرستاد، نوشته بود که: «ین ابی ملم

~~البی ابی جعفر» رنجش ابهجعفرازاین رهگذرمتزاید گشت. ابومسلم به تعجیل

~~تمام به شهرانباردرآمده، خواست که خلافت رابه موسی بن عیسی که پسر

~~عم ابوجعفر بود بدهدو با او بیعت کند. اوقبول نکردو گفت: اگرسفاح مراولی

~~عهد ساخته بود، یا وجود ابوجعفر به خلافت راضی نمی شدم. اکنون در حق او

~~وصیت کرده، چگونه قبول کنم؟ وموسی بن عیی مذکور از مردم به جهت

~~ابوجعفر بیعت گرفت. گفته اند که تکلیف نمودن ابومسلم موسی بن عیسی را

~~به خلافت به سبب آن بود که نمی جواست که خلافت بر ابوجعفر قرار گیرد.

~~چه می دانست که ازا وانتزاع نمودن مشکل روی خواهدداد ومی اندیشید که اگر

~~مردم را به بیعت خود تکلیف نماید، شاید که با قلت اعوان و انصار، آن امررا

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0197.jpg)

~~متمشی نتواند ساخت، وکاربر او به زیان آید؛ چه بیشتر هواداران او از اهل

~~خراسان بودند، و از آن گروه هزار تن بیش همراه نداشت. دیگر آنکه

~~می خواست در مبان بنی عباس فنه أن حادث سازد، نا در اثنای اثارت فتنه،

~~شاید که به مقصود خود یعنی خلافت فائز گردد.

اما چون ایوجعفر به انبار رسید، و ایز خبر شنید که ابومسلم

~~می خواست که خلافت را به موسی بن عیسی دهد درتاب رفت؛ و این نیز

~~یکی ms165 از اسباب کینهآ او گردید.

آورده اند که چون خبر فوت سفاح و خلافت ابوجعفر در شام به عبدالله

~~ابن علی بن عبدالله بن عباس رسید، اکابر آن دیار را حاضر ساخته با ایشان.

~~گفت که: در آن زمان که سفاح نشکر به جنگ مروان می فرستاد، گفت هر

~~کس امارت لشکر اختیار کرده، برود و مروان را مندفع سازد، ولی عهد من

~~باشد. من آن کساراختیار کردم؛ الحال به موجب شرط سفاح خلافت به من

~~تعلق دارد وجممی برطبق مدعای اوشهادت دادند. اهل شام وجمعی ازاهل

~~خراسان کسه در آنجا پودند با او بیعت کردند. ابوجعفر بر این حال اطلاع

~~یافته ابومسلم را به جنگ او فرستاد؛ وابومسنم در جنگ او عاجزشد. عاقبت

~~لشکر او را به مکر و خدعه منهزم ساخت. در آن جنگ اموال بسیار با شمشیر

~~عباس بن صبد السطلب بدست ابومسلم افتاد. ابوجعفر کس به طلب شمشیر

~~واموال فرستاد. ابومسلم در خشم رفته گفت: من چندین هزار کس را از برای

~~پسر -. لام ه . کشتم، او از من امواله می طنبد؟ فرستاده مواجهت نموده آنچه

~~شتیده بود، باز گفت. این نیز یکی از ذخایر خاطر ابوجعفر گردید.

و در همان ایام مکتوبی از حسن بن قحطبه به ابوایوب که وزیر

~~ابوجعفر بود رسید؛ مضمون آنکه ابومسلم را در مقام تمرد و سرکشی می یابم.

~~از آن جهست که چون نامهآ امیرالسؤمنین به او رسید، آن را درپیش مالک

~~بن هیثم انداخت، و هر دوبر آن نامه خندیدند. ابوایوب با قاصد گفت که ما

~~را پیش از این معلوم شده. در آن وقت جمعی کثیر به امامت ابومسلم قائل شده

~~بودند، و ایشان را جرمانیه وخرمته و ابومسلمیه می گویند، و باز ایشان چندین

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0198.jpg)

~~گروه شدند.

و هم در آن ایام حسن بن قحطبه وحمید بن قحطبه دانستند که

~~ابوملم در سر، دعوای امامت و خلافت می کند و مردم را به بیعت خود ms166 دعوت

~~می نساید. پس حسن بن قحطبه نامه ای به ابوجعفر دوانیقی فرستاد که آن دیو

~~که دردماغ عمت: عبدالله بن علی جا کرده بود، اکنون در دماغ ابومسلم مأوا

~~ساخته . یعتی او نیز دعوای امامت وخلافت می کند. ابوجعفر از رسیدن این

~~خبر بسیار تنگدل شد؛ و حمید ین قحطبه تیز به همین مضمون نامه ای فرستاد.

در ««کفایة البرایا» و در بعضی دیگراز کتب معتبره مسطور است که در

~~آن اوقات ابومسلم در سر دعوای حلول می نمود، و می گفت: خدا در آدم صفی

~~حلول کرده بود، و بعد از او در همهآ پیغمبران حلول می کرد، تا در محتد

~~صلی الله علیه وآله وسلم حلول کرد، وبعد از محمد در من حلول کرده. و

~~بعضی گفته اند که سنباد مجوسی او را فریب داده با اوگفت که خدادرتو

~~حلول کرده است. این سخن در مزاج ابومسلم خوش افتاده، دعوای حلول کرد.

بالجمله، ابومسلم بی رخصت ابوجعفر متوجه خراسان شد، واین

~~حرکت سبب ازدیاد خشم ابوچعقر شده نامهای به او فرستاد که امارت شام وا

~~نیز به تو دادم. باید که در شام و خراسان نایبان یگماری و خود روی به

~~اینجانب آری که در امور ملکی به رأی تو محتاجم. چون نامه به ابومسلم رسید،

~~گفت پسر مسلامه امارت شام و خراسان را به من می دهد؛ در امارت این دو

~~ولایت، هیچکس را به من منت نیست. زیرا که من این دو ولایت را به قوت

~~بازوی و ضرب شمشیر مسخر کردهام؛ و از حد جزیره در گذشت.

ابوجعفر از شهر انبار به رومیهٔ‌ مداین آمده، دیگر باره ابومسلم را طلب

~~داشت. ابومسلم اجابت نکرد؛ به روایت اصح باز جوابهای درشت فرستاد.

~~ابوجمفر عم خود عیسی بن عیدالله بن علی بن عبدالله بن عباس بیا به طلب او

~~فرستاد، مفید نیفتاد. عاقبت ابوجعفر به امرای خراسان نامه نوشت، بتخصیص

~~به ابوداود که از قبل ابومسنم ms167 والی خراسان یود، که اگر مرا امام وخلیفه

~~می دانید و اطاعت مرا بر خود واجب می شناسید، باید که اطاعت ابومسلم

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0199.jpg)

~~ننمایید و او را به خراسان راه ندهید، که او یا من مخالفت می نماید. و ان را

~~به قاصد سریع السیری داده، او را به تعجیل تمام روانه ساخت. آنگاه ابوحمید

~~طوسی را به نزد ابومسلم فرستاده سفارش نمود که به هر حیله ای که توانی،

~~باید که ابومسلم را به این طرف رسانی؛ و اگر ملاحظه نمایی که به هیچ وجه

~~به این جانب نمی آید، با او بگوی که امیرالسؤمنین گفت که از اولاد عباس

~~نباشم اگر ابومسلم بی اجارت من داخل به خراسان شود، نروم و او را به قتل

~~نریسانم. ابوحمید در حوالی ری به ابومسلم رسیده از در نصیحت درآمد و او را به

~~مراجعت ترغیب نسود. چون دید که اثرنمی کند، گفت که خلیفه سوگند

~~خورده که اگر بی رخصت او به خراسان روی، ازپی بیاید و تا تو را نکشد

~~برنگردد.

و هم در آن ایام نامهآ ابوداود و اکثر امرای خراسان به ابوسلم رسید

~~که باید به هیچ وجه مخالفت امام جایز نداری، و بی فرمان او عزیمت

~~خراسان ننمایی که راه نخواهی یافت. ابومسلم مضطرب شده به ابوحمید

~~گفت که من میل خراسان داشتم، به سخن تو عمل نموده ترک رفتن به آن

~~جاتب می کنم و به خدمت امیرالسؤمنین می آیم. لیکن از مزاج خلیفه

~~اندیشناکم، واز غضب او برجان خود می ترسم. می خواهم که ابواسحاق را

~~اول به خدمت امیرالمؤمنین فرستاده، از رأی او استطلاع نمایم؛ آنگاه به درگاه

~~گردون اشتباه شتابم. ابوحمید گفت: این رائی است بس پستدیده، و

~~اندیشه ای است بغایت حمیده. پس ایومسلم، ابواسحاق را به رومته مداین

~~فرستاد نزد ابوجعفر دوانیقی.

محمد بن الحسین - علیه الرحمه- در « کفایة» آورده که ابومسلم

~~چون دانست که او را به خراسان راه ms168 نمی دهند، و با قلیلی از لشکر که همراه

~~دارد، به ابوجمقر بر نمی آید، با مالک بن هیثم مشورت نموده قرار بر آن داد که

~~یکی از بنی فاطمه را بر انگیزاند، شاید که شیعهآ امامیه از اطراف روی به او

~~کنند و به این وسیله ابوجعفر را مقهور سازد. آنگاه به تدر یج طایفهآ امامیه را

~~مستأصل ساخته، خود به خلافت اشتغال نماید. پس نامهای به امام جمفر

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0200.jpg)

~~- علیه السلام- فرستاده آن حضرت را تکلیف خلافت نسمود، وابواسحاق را به

~~بهانهآ استمزاج نزد ابوجعفر دوانیقی فرستاد، و منتظر بود که معلوم نماید که

~~فرپیش در حضرت صادق -عنیه السلام- اثر می کند یا نه؟

اما قاصد چون به مدینه رسید، به مجلس آن حضرت درآمده گفت: از

~~پیش ابومسلم نامه ای آورده ام. چون آن حضرت بر مضمون نامه و مافی الضمیر

~~ابومسلم مطلع بود، نامه از او نگرفت؛ و به او از روی خشم گفت که: بیرون

~~رو از این مجلس. و مؤید این روایت است آنچه ثقة الاسلام محتد بن بعقوب

~~کلینی در روضهآ کافی روایت کرده به اسناد از فضل کاتب که او گفت:

~~«(کنت عند أبی عبدالله - علیه اللام-، فأتاه کتاب أبی مسلم، فقال لیس

~~الکتابک جواب اخرج عثا فجعلنا نسار بعضنا بعضا، فقال أی شیء تسارون

~~یا فضل؟ ان الله عزو جل ذکره لا یعجل لعجلة العباد ولازالف. جبل عن موضعه

~~أیسرمن زوال ملک لم یتقض أجله» . یعنی: «نزد ابی عبذ الله جعفر بن

~~محمد القادق - علیه السلام - بودم که رسید به آن حضرت نامهآ ابومسلم. پ

~~اگفت آن حضرت با قاصد که: کتایت تو را چواب نیست، بیرون رو از مجلس

~~ما. قضل می گوید که بعضی از ما با بعضی سرگوشی می نمودیم و به پنهانی

~~سخن می گفتیم. پس گفت آن حضرت که چه چیز در سر باهم می گویید ای

~~فضل؟ بدرستی که خدای تعالی شتاب نمی نساید به ms169 واسطهآ شتاب کردن

~~بسندگان؛ و هرآینه زایل گردانیدن کوه از جایش آسان تر است از زوال ملکی

~~که منقضی نشده باشد زمان آن ملک» .

و عبارتی که محمد شهرستانی، که از جملهآ مشاهیر علمای مخالفین

~~است، در ملل ونحل36 آورده که:

«وکاک أبومسلم صنحب الدولة علی مذهب الکیسانیه فی الأقل،

~~واقتبس من دعاتهم العلوم التی اختصوابها، وأحست منهم أن هذه العلوم

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0201.jpg)

~~امسنتودعة فیهم، فکان یطلب المستقرفیه، فنفذ37 الی القادق جعفر بن محمد

~~[رضی الله عنهما) : إثی قد أظهرت الکلمة ودعوت الناس عن موالاة بنی امیه

~~الی موالاة أهل البیت، فان رغبت فیه، فلامز ید علیک . فکتب الیه الصادق

~~رضی الله عنه] ما أنت من رجالی ولا الزمان زمانی . فحاد أبومسلم الی أبی

~~العباسی عبدالله بن محمد السفاح وقلده امر الخلافة» بیشتر کذب است وافترا؛

~~از یرا که ثقات رواة آوردهاند که پیش از ظهور ملک بنی عباس، ابوسلمهآ خلآل

~~بود که نسامهای به امام جعفر - علیه السلام - فرستاد، و ابومسلم آخر اورا به

~~همین سبب به قتل رسانید. دگر آنگه ثقات و عدول روایت کردهاند، و به

~~تواتر رسیده که لشکر خرنسان چون به کوفه رسیدند، حسن بن قحطبه و حمید

~~بن قحطبه سفاح را برتخت نشانیدند. آنگاه نامه به ابومسلم فرستاده، او را

~~مظلع ساختند. پس ابومسلم در آن وقت اظهار مذهب باطل خود کرده، از برای

~~سفاح از اهل خراسان بیعت گرفت.

با آنکه عبارت شهرستانی هم مشتمل است برذم ابومسلم، چه بر

~~فرض صخت قول او امام - علیه السلام - در جواب نامهآ ابومسلم نوشته خواهد

~~بود که تو از رجال ما، یعنی شیعهآ ما نیستی؛ و کلام معجزنظام حضرت امیر

~~-علیه السلام - که ««ولا زالة جبل عن موضعه أیسرمن زوال ملکب لم ینقض

~~أجله» چنان که ثقة الاسلام روایت کرده، دلیلی است روشن و برهانی متین

~~بر آنکه نامه فرستادن ابومسلم بعد از استقرار ملک بنی عباس بوده.

اما ابواسحاق چون به رومیهآ مداین رسید، ms170 ابوجعفر او را نویدها داده با

~~[اوا گفت که به هر نوع که دانی و به هر حیله که توانی، باید که ابومسلم را

~~از رفتن به خراسان مانع شده او را به این جانب رسانی و به عواطف ما امبدوار

~~باشی . چون قامید ابوملم که به مدینه رفته بود، مراجعت نمود و احوال گفت،

~~و ابومسلم دانست که حضرت امام جعفر - علیه السلام- را فریب نمی توان

~~داد، به کار خعود فروماند. مقارن این حال ابواسحاق از رومیهآ مداین رسیده

~~ملمه وفون تمام بکار برد تا ابومسلم متوجه رومبه شد، وبچون به آن بلده

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0202.jpg)

~~نزدیک رسید، ابرجعفر فرمود تا امرا و ارکان دولت استقبال کردند. ابومسلم

~~مستظهر وقوی خاطر گشته، به شهر داخل شد؛ و در روزچهارم از نزول او در

~~رومیه، ابوجعفر دوابیقی عثمان بن تهیک را با سه سرهنگ در حجرهای که

~~در جنب مجلس او بود، ملح نشانیده سفارش نمود که چون ابومسلم حاضر

~~شود و من سه نوبت دست بردست زنم، بیرون آمده کارش به اتمام رسانید.

چون ابومسلم حاضر شد، ابوجعفر با او خطاب کرده گفت: یا ابن

~~اللخناء! یاد داری که با من چهها کردی درزمان برادرم، بر توسلام کردم

~~جواب ندادی؛ و شیعهآ ما و پسر شیعهآ ما سلیمان کثیررا در حضور من به شمشیر

~~زدی؛ وچون برادرم فوت شد، خواستی که خلافت را که حق من بود، به پر

~~اعتم موسی بن عیی دهی؛ و آمنهآ بنت علی را که عمهآ من است، طلبکاری

~~نمودی، وزعمت این بود که همسر او یی؛ ومرا پسر سلامه خواندی؟ ابومسلم

~~گفت: یا امیرالمؤمنین! من آن کم که ظاهر کردم دولت شما را، و تمهید

~~نمودم از برای شما امر شما را. ابوجعفر گفت: یابن الخبیثه، این از آن جهت

~~بود که حق تعالی می خواست اظهار دعوت ما را، و نصرت دولت ما را بسوی

~~ما، و اگر کنیزک سیاهی به جای تومی ms171 بود، آنچه از توظاهرشد، از او به

~~ظهور می رسید. یابن الفاعله! خود را در نسب به ما ملحق ساختی، وغرضت

~~آنه بود که دعوای امامت و خلافت کنی؟ مگر عالمیان نمی دانستند که تو

~~بنده و بنده زادهآ معقلی؟ واگر تواز اولاد سلیط می بودی، آخرینده زادهآ ما

~~بودی. ابومسلیم گفت: یا امیرالمؤمنین! من کیستم که به سپب من به این

~~مرتبه در غضب می روی؟ ابوجمفر گفت: توآنی که دعوای خدایی کردی، و

~~چون سخن به این مقام رسید، دست بردست زد، وآن چهارتن یا شمشیرهای

~~برهنه از آن حجره بیرون آمدند، ابوملم پیش دو یده درپای ابوجعفر افتاد که

~~پایش را ببوسد، و در آن حالت خواست بگوید: یا امیرالمؤمنین، گفت: یا

~~رسول الله! الامان! ابوجعقر لگدی بر سرش زده گفت: ««و یلک یا عدوالله ألم

~~تفرق بین امیرالمؤمنین ورسول الله؟» یعنی: «وایه برتوای دشمن خدا، آیا تو

~~فرق نکردی میان امیرالمؤمنین و رسول خدا؟» پس شمشیرها در او گذاشتند.

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0203.jpg)

~~ابومسلم گفت: وانفاه! ابوجعفر لگدی دیگر برسرش زده گفت: «یا ابن

~~الخبیشه! فعال الجباریق وجزع الصبیان؟» یعنی: «ای پسر خبیثه، به فعل

~~گردن کشان اقدام می نمایی، و جزع کود کان پیش می آوری؟») ابوملم

~~گفت: «ا بقنی لعدوک یا أمیرالمؤمنین.» یعنی: ««باقی گذار مرا از برای دفع

~~کردن دشمنانت، ای امیرالمژآمشین.» ابوجعفر گفت: ««ائی عدواعدی

~~مشک؟») یعتی: «« کدام دشمن از تودشمن تراست؟» آخرین سخنش همین

~~بود. پس شمشیرها پیاپی شده کارش به اتمام وسید. ایوجعفر در آن حالت این

~~ابیات می خواند:

# زعست ان الدین لاینقضی %~% فاکتل بما کلت أبا مجرم28

# اشرب کؤوسا کنت تسقی بها39 %~% أمترفی الحلق من العلقم

# حتسی متی تضمر بغفسأ لنا %~% وأنت فی الناس بنا تنتمی

# فتأعی الأمرو من بمده %~% تزعم حل الالمه بمجرم

بعد از آن فرمود که او را در آن بساطی که بر سر آن کشته شده بود،

~~پیچیده در گوشهآ همان حجره انداختند. در آن هنگام ms172 موسی بن عیسی که

~~پسرعم ابوجعفر بود از در درآمده پرسید که ابوملم کجاست؟ ابوجمفر گفت:

~~«هاهو ملفول فی ذلک البساط.» یعنی: ««اینک پیچیده شده است در این

~~گلیم.» موسی بن عیسسی گفت: ابومسلم را کشتی؟ اکنون چارهآ هزار

~~سرهنگ او که بر دراین قصر ایستادهاند و به الوهیتش اعتراف دارنه چون

~~می کستی؟ ابوچمفر حاجب را بیرون فرسیاد که با مردم ابومسلم گفت که

~~خلیفه می گوید که: ابومسلم بندهای بود، از حد خود تجاوز نموده جزای

~~اعمال و پاداش افعال خود یافت. شما دل خوش دارید که اگر قبل از این

~~مسلازم ابومسلم بودید، من بعد ملازم ما خواهید بود؛ و در آن اثنا سر ابوملم را

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0204.jpg)

~~با بدره های زراز بام قصر به زیر انداختند. آنها که به الوهیت ابوملم قائل

~~بودند، چون زر دیدند، هر یک از آن قدری ربوده سر خود گرفتند! ایوجعفر

~~حکم کرد که اپوملم را با آن گلیم در شط انداختند.

راقم حروف گوید: عجب حالتی است که ابومسلم مروزی در رومیهآ

~~مداین کشته شده، وتن ناپاک و جثهآ خبیثهآ او را در آب انداختند، یکی از

~~چقالی در حوالی نیشابور علامت قبری ساخته بود و آن را قبر ابوملم نام کرده؛

~~و عجبتو آنکه باوجود آنکه شاه جنت مکان فردوس آشیان فرموده که آن

~~صورت قبر را و یران کرده بودند، بعد از رحلت آن حضرت به صدر جنت ،

~~دیگوی از جهال به تعمیر آن موضع پرداخته بود، و آن محل را مطاف عوام

~~کالانعام ساخته و هیچ تأمل تنموده که اگر ابومسلم مخالف اهل البیت.

~~نمی بود، شاه علیتین آرامگاه به تخریب قبری که به او نسبت می دادند، کی

~~اشارت می فرمود؟ چون این خبر معروض رأی انور اقدس شاهی ظل اللهی

~~گردید، فرمود که بار دیگر آن مکان را و یران و با خاک یکسان ساختند.

پ بدان ای مؤمن پاکیزه اعتقاد! وای دوستدار عترت خیرالعباد! ms173 که

~~ملاحده و نواصب ابومسلم را پغایت دوست میداوند، و تخم محبتش در فضای

~~سینه می کارند؛ ملاحده به سبب آنکه شتیدهاند که او دعوای حلول کرده، و

~~نواصب به واسطهآ آنکه او اول آل عثاس را تقویت نموده و خلافت را به ایشان

~~داده؛ و نواصب بنی عباس را خلفای باستحقاق می دانند و در دوستی ایشان

~~غلوی تمام می نمایتد. از جمله صاحب کتاب «الانباء فی تار یخ الخلفاه» در

~~کتابش آورده است که:

ذکر من بویع له بالخلافة فی أیا مهم ای أیام بنی أمیه

ابوعبد الله الحسین بن علی بن أبی طالب بایعه أهل الکوفة سنة تسع

~~وخمسین، ومن جملة من بو یع نه بالخلافة فی زمان بنی أمیه أبوبکر عبدالله بن

~~لزبیر بین العوام، ومن جملة من بویع له بالخلافة فی أیامهم محمدبن الحنفیه

~~والضحاک بین قیس بن خالد وعمروبن سعید بن أبی العباس ین أمیه، ومنهم

~~عبد الرحمن بن محمد الأشعث الکندتی ویز یدبن مهلب بن أبی صفرة الأزدی

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0205.jpg)

~~وعبد العز یزین عبدالله بن جعفرین أبی طالب ولم یتم لواحد من هؤلاء أمرها

~~الی أن انتقل الحق الی أهله ورجع الی مستحقه وأفضت الخلافة الی من

~~وعدالله ورسوله بها لورثته، فانه قد روی فی الضحاح عن النبی - صلی الله علیه

~~وآله وسلم - انه حین استسقی لیلة الجن أتاه العباس بماء فشر به، ثم قال فیه

~~العباس یمدحه بأبیات طویلة منها:

# من قبلها طبت فی الظلال وفی %~% مستودع حیث یخصف الورق

# ثسم هبطت البلاد لابشر. %~% وأنت لانطفة ولاعلق

فلما بلغ الی قوله:

وأنت لما ولدت أشرقت الأر... ض وضاءت بنورک الأفق

قال النبی - صلی الله علیه وآله وسلم- : یا عمی ألاأصلک ألا

~~أجز یک ؟! قال: بلی یا رسول الله، وما أحوجنی الی ذلک! قال ان الله افتتع

~~هذاالامر بی وسیختمه بولدک . وفی روایة أخری: ان النبی - صلی الله علیه

~~وآله وسلم- لمانزل علیه جبرثیل بقباء أسود وعمامة سوداء قال له ما هذا الزی یا

~~اجبرثیل؟ ms174 فقال جبرئیل: یا محمد یأتی علی الناس زمان بعزالاسلام فبه بهذا

~~الشواد، فقال له التبی: رثاستهم متن تکون؟ فقال جیرئیل - علیه السلام-

~~أهل المناطق من وراء جیحون دهاقنة الصغد والترک.»

می گوید که: «در زمان بنی امیه، مردم کوفه با ابوعبدالله حسین بن

~~علی بن ابی طالب بیعت کردند، و هم در ایام بنی امیه جمعی با عبدالله بن

~~الز بیرو گروهی با محمدبن الحنفبه بیعت کردند، و همچنین باضحاک بن

~~قیس وبا عمروبن سعید و با عبدالرحمن بن محمد بن اشعث و با یز یدبن مهلب

~~و با عبدالبعز یزبن عبدالله؛ وتمام نشد از برای یکی از اینها امر خلافت، تا

~~وقتی که منتقل شد حق، یعنی خلاقت، به اهل خلافت ومستحق خلافت؛

~~آن کسانی که خدا و رسول خدا خلافت را به ایشان وعده کرده بودند. و باز

~~می گوید که روایت کرده است در صحاح که پیغمبر - صلی الله علیه

~~وآله وسله در نیلة الجن تشنه شد، عباس آب آورد و پیغمبر آب خورد. بعد از

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0206.jpg)

~~آن عباس بیتی چند در مدس پیغمبر گفت. پیغمبر-صلی الله علیه وآله وسلم-

~~فرمود که ای عم! آیا جایزه ندهم به تو؟ گفت: یا رسول الله! یا رسول الله!

~~بده. گفت: خدا فتح این امر به من کرد، و زود باشد که ختم این امر کند به

~~فرزندان تو.

و باز این کذاب ملعون می گدید که در روایت دیگر است که جبرنیل

~~به پیغمبر- صلی الله علیه وآله وسلم- نازل شد و قبای سیاهی پوشیده بود و

~~عمامهآ سیاهی بر سرداشت. پیغمبر - صلی الله عنیه وآله وسلم- پرسید که این

~~چه پوشش است؟ جبرئیل گفت: یا محمد، زمانی بر مردم بیاید که عز یز کنند

~~گروهی اسلام را به این سیاهی! پیغمبر پرسید که ریاست ایشان به که متعلق

~~باشد؟ جبرئیل گفت: اهل کمربندها، از آنجانب رود جیحون، دهقانان صغد

~~وترک».

پس ملاحظه نمای که این بد بختان تا چه مرتبه غلؤ نمودهاند ms175 در

~~دوستی مخالفان اهل البیت، که گاه می گویند حسین بن علی بن ابی طالب

~~-علیه اللام- اهلیت خلافت و امامت نداشت، ومستحق آن نبود، و

~~بنی عباس اهل و مستحق آن بودند؛ و گاه افترا برخدا و رسول خدا - صلی الله

~~علیه وآله وسلم - وجبرثیل - علیه السلام - می زنتد در مدح بنی عباس، که از

~~سخت ترین مخالفان اهل البیت بودند.

اما نزول جبرثیل در مادهآ بنی عباس بروجهی که محمد بن بابویه قمی

~~در من لایحضره الفقیه آورده، چنان است که: روی انه هبط جبرئیل علی

~~رسول الله صلی الله عنیه وآله وسلم - فی قباه اسود ومنطقة فیها خنجر، فقال

~~یا جبرثیل ماهذا الزی؟ فقال زی ولد عمک العباس یا محمد! ویل لولدک

~~من ولد عمک العباس! فخرج النبی - صلی الله علیه وآله وسلم- الی

~~العباس، فقال: یا عم، ویل کولدی م، ولدک! فقال: یا رسول الله، أفأجب

~~نفسی؟ فقال: جری القلم بما فیه.»

یعنی: «حبرثآیل قرود آمد به پیغمبر- صلی الله علیه وآله وسلم - [وپوشیده

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0207.jpg)

~~علییه وآله وسلم]21 فرمود که ای جبرئیل، این چه پوشش اسث؟ گفت

~~پوشش فرزاند] ان عقت عباس، یا محمد! وای بر فرزندان تو از فرزندانه عتت

~~عباس! پس بیرون آبد پیغمبر - صلی الله علیه وآله وسلم- و با عباس گفت

~~که ای عم، وای بر فرزندان من از فرزندان تو! عباس گفت: یا رسول الله، آیا

~~من قطع کنم نفس خود را؟ پیغمبر فرمود که جاری شدفلم تقدیر به آن.». گونیا

~~جبرثیل به آن زی و پوشش از آن جهت به حضرت رسالت پناه -صلی الله علیه

~~وآله وسلم- نزول نمود که بعد از آنکه آن حضرت سؤال ثماید، آن جناب را

~~خبر دهد که بنی عباس بر اولاد اطهار آن سرور ظلمها خواهند کرد.

باز نواصب ازغایبت شقاوت افترازدند برحضرت امیرالمژمنین

~~-علیه السلام- در تعر یف ابومسلم مروزی وخلفای بنی عباس. چنانگه

~~می گوید که روزی از روزهای حرب صفین امیرالمؤمنین - علیه السلام-

~~فرمود که: رروا ms176 أبا مسلماه؟» یعنی: «ابومسلم کجاست؟» محمدبن الحتفیه

~~گفت: وی در آخر صفوف است. فرمود که: ای فرزند، مراد من ابومسلم

~~خولانی نیست، مقصود من صاحب جیش ماست که ازجانب مشرق یا رایات

~~سیاه برون آمده، و چندان محار به کند که خدای تعالی به واسطه وی حق را

~~در مرکز خود قرار دهد. خوشا وقت آنها که باوی موافقت نموده دراعلای دین

~~و نگونسازی ظالمان جد و جهد نمایند. غرض آن بدبختان از این افترا که بر

~~امیرمؤمنان - علیه السلام - زدهاند، آن است که گویند آن حضرت شهادت

~~داد که خلفای بنی عباس بر حقاند. پس ایتکه خلافت بر ایشان رسید، حق

~~در مرکز خود قرار گرفت. پس بدا حال طایفه ای که بر خدا و ملائکه و

~~مصطفی ومرتضی افترازنند در مدح ظالمان ومخالفان اهل البیت.

بدان ای شیعهآ صافی عقیده که مخالفان اهل البیت همگی ملعونند.

~~خصوصا آن کسانی که ظلم برآن حضرات عالی درجات کردهاند وحق

~~ایشان را به تاحق گرفته، و کسانی که راه امداد ویاری و طریق اعانت و

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0208.jpg)

~~مدد کباری آن ظالمان و عاصیان پیمودند. و به تواتر رسیده که ابومسلم مروزی

~~بنی عباس ر! تقویت نموده خلق را به بیعت ایشان درآورد، و امامت و خلافت

~~را که حق اهل البیت (6) بود، به ایشان داد، چنانکه مذکور گشت. و حضرت

~~عزت تمالی ذکره در کلام مجید و فرقان حمید می فرماید که: «(ولا ترکتوا

~~الی الذین ظلموا فتمتکم النار» یعنی: «میل منمایید به آن کسانی که

~~خللم کردهاند، که آتش دوزخ شما را فرومی گیرد.» پس به مدلول آیهٔ‌

~~مذکوره، هر کس میل به ابومسلم کند، از اهل جهنم است. زیرا که ظلم از

~~این بزرگتر نمی باشد که کسی حق اهل البیت پیغمبر را گرفته، به دشمنان

~~ایشان دهد؛ و اعدای اهل البیت را تقویت نموده، ایشان را بر آن حضرات

~~رفیع الدرجات مسلط سازد.

بیضاوی در تفسیر این آیه ms177 آورده که: «فلا تمیلوا الیهم أدنی میل، فان

~~الرکون هوالمیل الیسیر، کالتزتی بز یقم وتعظم ذکرهم» یعنی: «میل مکنید

~~به ظالمان اندک میل کردنی، بدرستی که رکون به معنی اندک میل کردن

~~است، مانند متزتی شدن به زیآ ظالمان، و تعظیم ایشان را ذکر نمودن» .

پس بنابراین، خواندن و شنیدن قصهآ موضوعه و منسوبهآ به ابومسلم

~~مروزی که مشتمل بر تعظیم ذکر اوست، باعث دخول نیران است و سبب

~~گرفتاری به آتش سوزان.

ونواب مشارالیه در «مطاعن المجرمیه» آوره که: «قال القادق

~~- علبیه السلام - من شک فی کفر اعداثنا والظألمین لنا فهو کافر.» یعنی:

~~«رحضرت امام جعقر صادق - علیه السلام- فرمود که: «هر که شک کند در

~~گفر دشمتان ما و در کفر ظلم کنندگان در حق ما، پس او کافر استه.» و

~~اگر کسی در کفر ابومسلم مضایقه داشته باشد، به واسعلهآ آنکه او با بنی امیه

~~مخالف بوده، از مقیولهآ آن است کنه در گفر عبدالله زبیر مضایقه نماید، و

~~متمسسمک شود به آنکه او با بنی امیه دشمن بوده؛ یا حجاج یوسف ثقفی را

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0209.jpg)

~~ز بیر یان کشته؛ یا مناقشه نماید که شبیب شیانی کافر و ملعون نیست، و

~~چنگ در زند به آنکه او با حجاجی یوسف ثقفی جنگها کرده و از مردم او

~~بی حد به قتل رسانیده؛ وفساد این گونه اعتقاد بر ارباب رشد ورشاد کالشمس

~~فی الفضحی در عین ظهور وجلاست.

نواب خاتمة المجتهدین ورنیس المحققین در ««مطاعن المجرمیه»

~~می قرماید که ابومسلم مروزی قهرمان ظالمی بود از جانب بنی عباس؛ چنانکه

~~حجاج یوسف تقفی بود از جانب بنی امیه.

مولف این مختصر گوید که بعضی از ارباب توار یخ آورده اند که

~~حجاج بن یوسف ثقفی هزار کس را بالتقیین کشته، و برخی از ارباب سیردر

~~مؤلفات خود ایراد نمودهاند. که ابومسلم مروزی سیصد هزار کس بالتعیین

~~کشته؛ و عوام این را از شجاعت او می شمردند. همانا معنی بالتعیین زا ms178

~~نمی دانسند، بلکه تصور می کنند که این کشتن در میادین و معارک از او به

~~ظهور رسیده؛ چنانکه[ققه] خوانان درآن قصهآ کاذبه می گفتند.

بدان ای محب خاندان که آنچنانکه حجاج بن یوسف ثقفی هر کس

~~را که پر خلاف بنی امیه یافت می کشت، به سبب دوستی که با بنی امیه

~~داشت؛ ابومسلم هر کی را که برخلاف بنی عتاس می دید، به قتل

~~می رسانید، به واسطهآ محبتی که با بنی عباس می ورزید. و از جملهآ کسانی

~~که ابومسلم بالتمیین کشته بود، یکی عبدالله بن معاویة بن عبدالله بن جعفر

~~طیاراست که فرمود تا مالکه بن هیثم او را به قتل رسانید، و حکایت کشته

~~شدن شاهزاده عیدالله در اکثر کتبه توار یخ مذکور است، و مقبرهآ آن جناب در

~~هرات به مزار سادات مشهور.

پس چون مشسنص شده که ابومسلم ظالم بوده، بلکه به دلایل قاطعه و

~~اخبار متواتره گفرشن ثابت گشت، هر کس با او دوستی ورزید، به دلیل آیهآ

~~کریمهآ «(یا ایها الذین آمنوالا تتخد وا اباثکم واخوانکم اولیاء إن استحبوا

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0210.jpg)

~~«وسن بتولهم منکم فانه منهم ان الله لا یهیی القوم الظالمین»44، او نیز از

~~جمله ظالمان است، و سزاوار آتش سوزان.

نواب خاتمة المجتهدین در کتاب «مطاعن المجرمیه» حدیث

~~صحیحی به اسناد خود در طمن ابومسلم ذکر فرموده؛ این ضعیف خوفا

~~للاطناب از سر نقل این در گذشت، و طالب اطلاع را به مطالعهآ آن کتاب

~~اشارت نمود.

دیگر، بدان که مطاعن ابومسلم بسیار است، و اینه مختصر را

~~کنجایش تمامی آن نیست. پس اگر کسی خواهد که بر بعضی دیگر از

~~مساوی45 او اطلاع یابد، باید که به ««منهج النجات» رجوع نماید که در آن

~~کتاب اکثر مطاعن او از کتب معتبره و به طرق متنوعه، منقول و مذکور است.

~~اکنون بتحر یریکی [ازا فتاوی نواب خاتمة المجتهدین که در این باب است،

~~اکتفا می رود.

بدان که در ms179 جواز لمن ابومسلم مروزی، بسیاری از ارباب تولا و

~~اصحاب تبرا از نواب مشارالیه استفتا می نمودند، و آن جناب به خط شریف

~~افتا می فرمود، و به توقیع منیع آن فتاوی را مزین می نمود. چون یکی از آن

~~صحایف گرامی به دست این ضعیف افتاده بود خواست که صورت آن از

~~برای ازدیاد فواید مؤمنان در این مختصر ثبت افتد.

اصورت استفثا این است:

ما قول شیخنا وسیدنا وسندنا ومولینا وهادینا قدوة أرباب الافادة

~~والتحقیق، زبدة أصحاب الهدایة والتدقیق، محیی مراسم أثمة اللاهرین،

~~وارث علوم الأنبیاء والمرسلین، أستاد أهل الحق والیقین، أسوة الفضلاء

~~المتبحرین ، صفوة العلماء الراسخین، ظهبر الاسلام خاتمة المجتهدین-

~~خلد الله ظلال ارشاده واجتهاده وافادته وافاضته علی مقارق المسلمین الی یوم

~~الدین - فی أبی مسلم المشهور المروزی أیجوز اللعن علیه أم لا؟ بینوا تؤجروا.

![image filename](./0957FadilDinHamawi.AnisMuminin_0211.jpg)

~~وصلی الله علی مقمد وآله اجمعین.

صنورت فتوی این است:

الثقة بالله وحده، نعم، یجوز اللعن علیه، بل الظلعن علی من یمیل الیه،

~~وان البراءة منه واجبة علی کل واحد من المؤمنین، لأنه رأس من رؤوس

~~المخالفین ومعاند من معاندی اثمة المعصمین، الذین افترض الله سبحانه

~~مودتهم وعداوة أعداثآهم علی الخلق أجممین، فلا یسمع تصته الکاذبة الذی

~~یلفقونها القاصون فی ما حه، ولا یمنع اللاعنین عن لعنه الا الفاسقون

0957FadilDinHamawi.AnisMuminin

كتاب 0957FadilDinHamawi.AnisMuminin

نبذة عن الكتاب

الفهرس