~~در بیان احوال انبیاء عظام و حکماء کرام و سلاطینی که فرمانفرما بوده اند

پیش ازظهور اسلام

~~وذکرشمهآ ازسیر حضرت سیدالمرسلین ووقایع زمان خلفاء راشدین مشتمل برچهار جزو

~~جزو اول درذ کر انبیاء مرسلین و سالکان مسالک یقین و بیان مجملی از احوال حکماء

~~اعنی المؤمنین منهم رحمهم الله تعالی (گفتار) درایراد کمیت عدد انبیاء عظام در بیان مراتب

نبوت بقول افاضل کرام وعلماء ذوی الاحترام

بلبل نوایان چمن روایت ونغمه سرایان انجمن حکایت آوردهاند که ابوذر غفاری

~~رضی الله عنه روزی از مخبرصادق وپیغمبر حضرت خالق علیه الصلوة واکمل التحیات پرسید

~~که عدد انبیا چندبوده است آنحضرت جواب فرمود که صدوبیست وچهار هزار بازسؤال

~~کرد که ازاین جملهچند نفرمرسل بودهاند خیر البشر گفت سیصدوسیزده نفر(قال الراوی

~~فقلت من کان اولهم قال آدم قلت نبی مرسل قال نعم ثم قال یا اباذر اربعة هرمانیون آدم

~~وشیث واخنوخ وهو ادریس وهواول من خط وخاط ونوح واربعة من العرب هود و صالح

~~وشعیب ونبیک یااباذر واول انبیاء بنی اسرائیل موسی وآخرهم عیسیع قلت کم انزل الله

~~من کتاب قال مأته صحیفة واربعة کتب علی شیث خمسین صحیفة وعلی اخنوخ ثلثین وعلی

~~ابراهیم عشر صحایف وعلی موسی قبل التوراة عشرصحایف وانزل التوریة والز بوروالانجیل

~~والفرقان) وبروایتی عوض موسی آدم علیهما السلام مذکور گشته والله تعالی اعلم وبر ضمیر

~~فضلاء سخندان پوشیده وپنهان نخواهد بود که نبی باعتقاد جمعی از مورخان کسی استکه

~~بصفات حمیده وسمات پسندیده آراسته بود و بمجرد خواب یاالهام رب الارباب بدعوت

~~قومی مأمور شود وپیغمبر مرسل کسیست که بتوسط فرشته وحی بروی نازل گردد وامت

~~را بمشا یعتشر یعتی مأمور گرداند اعم از آنکه صاحب صحیفه و کتاب باشد یانی و بقولی

~~اولواالعزم پیغمبر یست که واضع شریتی بود وبرین تقدیر آدم ونوح وابراهیم و موسی

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0065.png)

~~وهیسی (ع) ومحمد مصطفی صلواة الله علیهم اجمعین او لوالعزم باشند وطائفهآ گفتهاند که

~~مراد او لوالعزم رسولیست که واضع شریعتی مجدد و ناسخ ملت ماقبل بود و بنا براین سخن

~~آدم علیه السلام اولو العزم نباشد وبزعم بعضی ازمورخان ظاهر کلمه (ولم نجد له عزما)

~~مؤید این قولست وحضرت افضل الانامی مولانا نورالدین عبدا لرحمن جامی درشواهد

~~النبوة از فتوحات مکیه نقل فرموده که نبی عبارت از کسی است که بروی شریعتی فرود

~~آمده باشد من عندالله بطریق وحی که منضمن باشد آن شریعت بیان کیفیت پرستش وی

~~مرخدایرا عزوجل وچون مأمور شود که آن شریعت را بغیر خود رساند اورا رسول گویند

~~واولوالعزم رسولی است که مأمور باشد بقتال و جهاد جمعی که ایمان نیاوردند بخلاف

~~نبوت و رسالت که در آن این شرط نیست و باصطلاح علماء متکلمین رسول عبارت از

~~پیغمبریست که صاحب کتاب باشد واولوالعزم کنایت ازرسولی است که مأمور بجهاد بود

~~و باتفاق ائمه اخبارخاتم پیغمبریست که شریعت اوهر گز منسوخ نگردد و بعد ازویدیگری

~~بنبوت مبعوث نشود واز فحوای این کلمات بوضوح می پیوندد که مراتب پیغمبران منقسم

~~بچهارقسم است اول نبوت واین قسم عموم دارد زیرا که جمیع انبیاء مر سلین درین مرتبه

~~شریکاند دوم رسالت واین قسم خصوص دارد زیراکه نبی غیر مرسل را شامل نیستسیم

~~او لوالعزم واین قسم ازمرتبهآ ثانیه خصوصیت بیشتر دارد چهارم خاتمیت واین قسم اخص

~~اقسام است وغیر ازذات کاملةا لصفات محمدی علیه افضل الصلوة واکمل التحیات هیچ کس

~~بوصول این مرتبهآ علیه مشرف نگشته صلی الله علیه و آله المهدیین الهادیین و علی

~~سایر الانبیاء والمرسلین الی یوم الدین.

~~گفتار در بیان آن که از زمان خلقت آدم علیه السلام تااوان ظهور حضرت

خیر الانام صلی الله علیه وسلم الی یوم القیمة چندسال منقضی شده

مستصفظان وقایع ایام ومستخبران حوادث شهور واعوام درین باب اختلاف بسیار

~~کردهاند ودر مؤلفات خود برسبیل اجمال و تفصیل روایات متعدده در قلم آورده چنانچه

~~شمه ازین معنیصورت تحریر مییا بد وپرتواهتمام برایراد بعضی ازروایات مختلفه میتا بد

~~محمد بن جریرالطبری که ازسایر سالکان مسالک مخنوری بمزید اعتبار اشتهار دارد

~~دریک محل از مؤلف خویش مرقوم کلک بیان گردانیده که چنانچه در شاهنامهٔ‌ بزرک

~~منقولست ازوقت ظهور آدم تازمان حضرت خاتم علیهم الصلوة والسلام شش هزاروسیزده

~~سال بوده وپتجهزار و تهضم تیر دق الد ودرموصع دیدر تخریر قرموده که بقول علماء

~~یهود ززورکر ازم کاایم فبرک عیدکم چهرهزار وچهل سال وسه ماه بوده وبروایت

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0066.png)

~~سال و از روز گارخلیل الرحعن تاهنگام موسی(6) پانصد وشصت وپنجسال بود واز ایام

~~موسی نازمان سلیمان علیهم الجنة والغفران پانصد وسی وشش سال و از وقت سلیمان

~~تااوان ذوالقرنین زومی هفتصدوهفده سال واز هنگام سکندر تازمان عیسی (ع) سیصد

~~وشصت ونه سالو برین تقدیر ازروز گار آدم تا ایام عیسی(ع) پنجهزارو پا نصدو بیست ودو

~~سال باشد و ابو الفتح ناصر بن محمدالحصیبی که مؤلف معارف است واز معارف علماء

~~مؤلف بدین معنی تنبیه نموده که بروایت وهب بن منبه عمر آدمع هزارسال بود واز انتقال

~~ابوالبشر تاوقوع طوفان دوهزار و دویست وچهل ودو سال واز طوفان تافوت نوح

~~سیصدو پنجاه سال واز وفات نوح تا انتقال ابراهیم دوهزار ودویست وچهل سال ومیان

~~ابراهیم وموسی هفتصد سال وازموسی تاداود پانصد سال واز داود تاعیسی هزار وصد

~~سال واز رفع عیسیع تاولادت خاتم الانبیا ششصد وبیست سال وبرین تقدیر ازخلقت

~~آدم تازمان میلاد سید عالم صلی الله علیه وسلم هشت هزار وهفتصد و پنجاه وهشت سال

~~باشد وحمزة بن الحسن اصفهانی که از ناظمان منتظم سخندانی بمزید اعتماد استثنا دارد

~~روایت کرده که ازروزخلقت آدم تامولد نوح(ع) هزاروپنجاه وشش سال بود وازولادت

~~نوح تامیلادا براهیم هز اروهشتصد ونود ودوسال واز تولد ابراهیم تازمان رسیدن یعقوب

~~بمصر دویست ونود سال واز رسیدن یعقوب بعصر تاوقت وفاتش هفده سال واز فوت

~~اسرائیل تابناء بیت المقدس چهارصد وهفتاد سال واز بناء بیت المقدس تاهنگام تخریب

~~آن چهار صدوده سال واز خرآبی بیت المقدس تازمانیکه عمر بن الخطاب آن را مفتوح

~~ساختهز ار و یانصدر پنجاه وچهارسالو بدین روایت اززمان خلقت ابو البشرتااوان هجرت

~~شفیع روز محشر قریب پنجهز ارو ششصد و نودسال بود وافضل المتأخرین مولانا کمال الدبن

~~حسین خوارز می در مقصد اقصی آورده اند که از وقت و لادت خاتم الانبیاتا عیسی ع ششصدو بیست

~~بیست سال بود وازعیسیع تا داود هزارودویست سال و ازداود تاموسی پانصد سال و

~~ازموسی تا ابراهیم هفتصدوهفتادسال واز ابراهیم تاطوفان نوح هزاروچهار صدو بیست

~~سال و ازطوفان تا آدم دوهزارودویست وچهل سال وبرین تقدیر از میلادحضرت خاتمتا

~~وقت خلیفه اعظم صلواة الله علیهما شش هزاروهفتصدو پنجاه سال بوده باشد ودراین باب

~~روایت دیکر نیز سمت ورود یافته اما چون راقم حروف بعدم اطناب مامور است

~~بایراد آن اقوال مبادرت ننمود و عنان بیانرا بذ کر مجملی از احوال مشاهیر انبیاومر سلین

~~صلواة الله علیهم اجمعین انعطاف داد (هو موفق بسلوک طریق السداد وملهم بطریق

~~الرشد والرشاد).

ذکر آدم علیه السلام

جمعی کثیر از اهل تفسیر وجمعی عفیر از علماء تحریر فرمودهاند که آدم اسمی

~~است عجمی مانند آذر وشالخو آنرا اشتقاق نیست وفرقهٔ‌ از عبدالله بن عباس رضی الله عنه

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0067.png)

~~نقل نمودهاند که چون جسم شریف آدم ازادیم ارض یعنی رویزمین مخلوق گشت موسوم

~~باین اسم شدوزمرهٔ‌ گویندیجهة سمرة اون خلیفهٔ‌ اعظم را آدم گفتند و برین تقدیر لفظ

~~آدم مأخوذ ازادمه باشد و بعضی گفتهاند که لفظ آدم مشتق بوداز آدمه (بین الشین اذاخلطت

~~بینهما) وصاحب تفسیر تیسیر چنین تقریر نمود، (ویجوزان یکون من الادمة بفتح الیمزة

~~والدال وهی باطنالجلد والبشرة ظاهر ها) واین اقوال دلالت بر آن میکند که آدم عربی

~~باشد وآنچه امام نوری درتهذیب الاسماء اللغات نقل کرده که نام همه پیغمبران عجمی

~~است الاچهار کس آدم وصالح و شعیب ومحمدصلی الله علیه وسلم مؤید این اقوال است و

~~باتفاق اصحاب اخبار کنیت آنجناب ابومحمد وابوالبشر بود ولقب شریفش صفی الله و

~~آدم عله السلام اول افرادانسانیست و نخستین بشریست که افسر نبوت برسر نهاده در بهشت

~~در آمد وشریعت ابوالبشرمشتمل بود برخداپرستی وصلوة وصیام وقربان واجتناب از شرب

~~خمر و گوشت خنزیر وکتاب آنجناب بقولی محتوی بود برچهل صحیفه و بیست ویک نیز

~~گفته اند و مضمون صحف اواسرار حکمتطبیعی ومعرفت منافع و مضار ادویه و کیفیت

~~تسخیر جن وشیاطین بود ومورخان رادر تعیین جنت آدم علیه السلام اختلافست زیرا که

~~جماعتی ازصحابه وتابعین گویند که بهشت آدم جنت المأوی بوده وطایفهآ گفته اند که آن

~~جنت راحق سبحانه وتعالی جهة آدم خلق نموده بود وهریک از فریقین در اثبات مدعاء

~~خوددلایل معقو له وبراهین منقوله اقامت فرموده اند وباز طائفهٔ‌ ثانیه که بهشت آدمرا

~~غر جنت مخلده اعتقاد دارند اختلاف کرده اند که آن بهشت در آسمان بوده یا در زمین

~~چه فرقهآ بر آن رفته اند که آن جنت در سپهر برین بوده و زمرهآ دیگر جانب حضیض گرفتهاند

~~چنا نچه ابو الحسن فاریابی در کتاب اسولهآ جامعه آورده است جنة آدم در دیار فلسطین

~~بود (وهی کان بستانا کثیرة المخضرة یؤید هذا انه صار مامور آو منهیا والامرو النهی

~~لایکون الافی الدنیا) وآنچه قاضی ناصر الدین بیضاوی دراوایل تفسیر خویش در باب

~~جنت آدم نقل نموده مؤید این قول است وبرهر تقدیر بروایت ابن عباس رضی الله عنهما

~~آدم در بهشت نبود مگرما بین عصرو غروب آفتاب از ایام آنجهانی و بعضی از علما گویند

~~که آنجنان نیمروز که عبادت از پانصد سال است در بهشت اقامت داشت بعداز آن بتلبیس

~~ابلیس باکل تمرهٔ‌ شجره ممنوعه مبادرت نموده ازبهشت بیرون افتاد و مدت هزار سال

~~عمر یا فته صنعت دهقنت ورشتن و بافتن و استخراج آهن وفن هندسه و بقولی علم طب و موسیقی

~~درایام حیات آنجناب سمت اختراع پذیرفت وبروایتی خانهآ کعبه را آدم علیه السلام بنا

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0068.png)

~~حفتار در بیان کیفیت آفرینش آدم و حواو ذکر محملی از احوال ایشان

در جنت اعلی وخطهآ غبرا

بثبوت پیوسته که چون ارادت صانع بیچون و مشیت خالق کن فیکون بآفرینش

~~خلیفهآ اعظم یعنی آدم تعلق گرفت جبرییل امین بفرمان رب العالمین از سدرة المنتهی

~~پرواز تموده به بسط غبرا آمد و قصد کرد که یک قبضه خاک ازطبقات زمین بر کیرد و

~~خاک از کیفیت حالیرسید جبرئیل جوابداد که باری سبحانه وتعالی میخواهد که از تو

~~شخصی موجود گرداند وبر سریر خلافت بنشاندخاک گفت پناه میگیرم از تو بخداوند که

~~از سراین امر در گذری چه ممکن است که ازمن شخصی بوجود آید و بشیوةآ نافرمانی

~~اقدام نماید وبدین واسطه ازعالم بالا بلا نازل گردد و من تحمل سخط الهی و غضب

~~پادشاهی ندارم روح الامین برعجز وبیچارکی زمین ترحم کرد ومر اجعت نمود وصورت

~~واقعه راعرض فرمود بعد از آن میکائیل واسر افیل بدین خدمت مأمور گشته ما نندجبر تیل

~~بی نیل مقصود باز آمدند پس عزرائیل بدین مهم نامزد شده بزمین شتافت استغاثه و سو گند

~~زمین را نیذیرفت ویک قبضهآ خاک درالوان وصفات مختلف و متفاوت از تمام روی زمین

~~بر گرفت ودرمیان مکه وطایف تافضای در بهشت ریخت وبواسطهآ این حرکت از عزرائیل

~~صفت قلت رحم بوضوح انجامیده قبض روح بنی آدم بروقرار یافت وبرطیق حدیث(خرت

~~طینة آدم بیدی ار بعین صباحا)دست قدرت در عرض چهل روزطینت آدم(ع) راتخمیر فرمود

~~وچون قالب ابوالبشرخشک شده بمرتبهآ صلصالی رسید مدتی مدید در یکی از موضعین

~~مذکوره افتاده بود ودر آن اوقات ملایکهآ عظام بنظارهآ آن پیکر بدیع میرفتند وروزی

~~ابلیس بدانجارسیده دست بر شکم آدم زد و آوازی مسموع اوشده گفت این شخص میان

~~تهی است وزود باشد که ببلای جوع مبتلاشودپس از فرشتگان پر سید که اگر حضرت حق شمارا

~~بطاعت آدم مأمور سازد چه میکنید جوابدادند که مااز فرمان الهی گردن نه پیچیم و سر

~~بمتا بعت او در آوریم ابلیس گفت مناسب چنیناست اما بخاطر گذراتید که اگر باطاعت

~~آدم علیه السلام مأمور گردد بقدم فرمان برداری پیش نیاید وهر گاه برودست یابد از

~~پایش ذر آرد نقلست که چون تخمیر خلقت آدم علیه السلام باتمام انجامید و تعدیل و تناسب

~~اعضای او بانجام رسید ووقت آنشد که صبح زندگانی خلیفهآ اعظم ازافق عواطف ربانی

~~دمیدن گیر دو لوامع انوار حیات از مطالع آن بینه فایض البرکات سمت درخشیدن پذیرد

~~همای روح مقدس مصحوب روح القدس بجانب آن قالب شتافته ازطرف سرمبار کش آغاز

~~دخول نمود و بهرجا که رسید آن سفال بگوشت و پوست متحول میشد در آن اثنا ابوالبشر

~~عطسهآ زد وبا لهام ربانی زبان بشکرمهیمن هنان گشاده گفت (الحمدلله) واز سابقهآ عنایت

~~لم یزلی بجواب (یرحمک ربک) مشرف گشت وچون روح بتمام بین آدم درآمد برطبق

~~کریمهآ (وعلم آدم الاسماء کلها) بتعلیم جمیع اسماء مسمیات حتی القصعة والقصیعه داناشده

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0069.png)

~~گفتهاند تکلم بلغات مختلفه آنجناب رامعلوم شد ودرین باب وجوه دیگر نیز مرویست که

~~ایراد آن لایق بسیاق این مختصر نیست القصه بعداز آنکه خلیفهٔ‌ اعظم بتشریف تعلیم اسماء

~~سرافر ازشد حق سبحانه وتعالی مسمیات اسمارا برملایکه عرض کرده از اسامی آنها سؤال

~~فرمود آیشان ارجواب کجر قدهادم(ع) ارفهده بیرون آمده قائلان (اتجعل فیها من بفسد

~~فیها ویسفک الدماء) بزبان اعتذار گفتند که (سبحانک لاعلم لنا الاماعلمتنا انک انت العلیم

~~الحکیم) آنگاه ملائکه عظام بسجود آن ذات کاملة الصفات مأمور شدند ومجموع بقدم انقپاد

~~پیش آمدند مگرا بلیس که پیشانی فرمان برداری. برزمین ننهاد لاجرم از دخول بهشت

~~ممنوع گشته مردود وملعون ابدی شد و آدم علیه السلام ببهشت خرامیده خاطرش با نیسی

~~همدم وجلیسی محرم مایل گردید و در آن اثناء داور بیدار وحی لامنام سلطان منام را

~~برشهرستان حواس آنجناب استیلا داده حوارا از استخوان پهلوی چپش بیافرید وچون

~~آدم بیدارشد او را دید پرسید که توچه کسی حوا جوا بداد که مراحق عزوجل از برای

~~تو مخلوق گردانیده و آدم متبشر گشته عقدزوجیت میان ایشان وجود گرفت و بروایت اشهر

~~ازخوردن گندم ممنوع شدند وابلیس ازفراغت آدم علیه السلام وحوا درریاض انس وخطا

~~برقدس خبر یافته نایرهٔ‌ حقدوحسد در باطن ناپاک او اشتعال یافت وقصد اغواکرده بپای

~~مردی طاوس ودستیاری مار ببهشت در آمد وهیأت خودرا متغیر ساخته بآدم وحوا ملاقات

~~نمود وبتسویلات شیطانی و تخیلات نفسانی ثمرهآ شجرهآممنوعه را در نظر ایشان جلوه داد

~~وچندان وسوسه کرد که با کل آن مبادرت فرمودند وهنوز آن میوه درمعدهآ آدم وحواقرار

~~نیافته بود که لباسهای بهشتی ازسروتن هردو افتاده عریان شدند وعورت خودرا ببرک

~~درخت انجیر پوشیده برطبق خطاب(اهبطوا بعضکم لبعض عدو) آدموحوا علیهما السلام

~~وشیطان وطاوس ومار از بهشت بیرونافتادند باتفاق اکثر مورخان آدم بکوه سراندیب

~~نزول نمود وحوا بجده وشیطان بملتان و طاوس بهندوستان ومار باصفهان وچون آدم

~~بعا لم محنت فرجام رسید از نافرمانی جلال سبحانی بیشتر ازپیشتر نادم گشته بتوبه وزاری

~~و ثاله و بیقراری مشغول گر دیدو بعداز انقضای سیصدسال پادویست سال با لهام ملهم الرشاد

~~کلماتی را که موجب قبول توبه اوشد برزبان راند وجبرئیل امین بشارت مغفرت رسانیه

~~محنت براحت تبدیل یافت اما باوجود این حال آثار انفعال ازصفحات احوالش لایح بود

~~واز بهشت ومجالست ملائکه بسیار یاد مینمود وجهة اطمینان خاطر مبار کش کریم عطا

~~بخش بیت المعموررا که خانه ایست از یکدانهٔ‌ یاقوت سرخ از آسمان بدینموضع که -نالا

~~خانهآ کعیهآ معظمه است فرستاد و آدم را بطواف آن مأمور گردانید و آدم علیه السلام از

~~سر اندیب بطرف آن مقام لازم الاحترام در حر کت آمده اثرقدم شریفش بهر زمین که رسید

~~بمزورایام معمور گشته بلادوامصار در آن مواضع حدوث یافته و بعداز وصول بمکهآ مبار که

~~از جبر ثیل تعلیم گرفته بمناسک حج پرداخت آنگاه باشارت روح الامین بکوه عرفات شتافته

~~درطلیبحوا جتدنمود اتفاقا حوا نیز از جده بدان حدود میآمد وهردو برزیر آن جبل

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0070.png)

~~یکدیگررا دیده و نشناخته جبرتیل سببمعرفت ایشانشد وبدین جهة آن کوه را بعرفات

~~موسوم ساختند و آدم وحوا علیهم السلام بعداز استجازه از بار گاه. احدیت بجانب سراندیب

~~رفته بامر یکه مستلزم بقای نسل تواند بود پرداختند ذ کرقا بیل وها بیل ناظمان درر سخن

~~وراویان اخبار کهن آورده اند که هر نو بت که حوا حامله میشد بخشندهآ بی منت یک بسرویک

~~دختر باو کرامت میکر دو آدم علیه السلام بموجب وحی سماوی دختر بطنی را با پسر بطن دیگر

~~در سلک از دواج میکشید وچون قابیل باتوام خوداقلیما متولدشد و بعداز وی ها بیل بالبودا

~~دروجود آمد ومجموع بحد بلوغ رسیدندا بوالبشر اقلیما را نامزد ها بیل کرد و لبودا را

~~بز وجیت قا بیل منسوب گردانید قا بیل از قبول این امر سر باززده گفت تو بنا بر آنکه ها بیلرا

~~از من دوستر میداری میخواهی که خواهر مرا که بمزید حسن وجمال مستثنی است بوی دهی وحال

~~آنکه من هر گز مفارقت او اختیار نخواهم نمود و آدم علیه السلام فرمود که این امر بر

~~فرمان باری سبحانه وتعالی وقوع مییاید محبت ها بیل رادرین قضیه دخلی بیست وچون

~~قابیل برسخن خود اصرار نمود آنجناب اورا گفت که تو وها بیل قربان کنید تاقربانی هر

~~که تبول افتداقلیما اورا باشدودر آن اوان طریقهآ قربان چنان بود که هر کس از جنس مأکولات

~~چیزی درقر بانگاه نهادی و آتشی از آسمان بیامدی و آن قر بانرا مساس کردی اگز

~~مقبول بودی از جنس خود ساختی والا همچنان بگذاشتی القصه قابیل خوشه گندمی و

~~ها بیل گوسفندی بقر بانگاه آوردند و آتش ظاهر شده از قربان هابیل اثر نگذاشت و

~~قربان قابیل را همچنان رها کرد وقا بیل از اینمعنی متغیر گشته هابیل را بکشتن تهدید

~~نمود ها بیل گفت ایزد تعالی قربان ازاهل تقوی قبول ناید واگر تو بقصد قتل من دست

~~دراز کنی من دست خود نگاه دارم زیراکه از حضرت حق عزو علا میترسم در این اثنا

~~آدم علیه السلام جهة طواف رکن ومقام متوجه مکه مبار که شده قا بیل وقتیکه ها بیل را

~~برسر کوهی درخواب یافت بزخم سنگی اوراچنان ساخت که تاقیامت بیدار نگردد وچون

~~نمیدا نست که باممت چه باید کرد اورا برداشته چند روز در کوه ودشت میکشت تا دو

~~غراب در نظر قابیل نزاع نمودند ویکی مردیگریراکشته بمنقار خویش زمین را بکند

~~و کلاغ مرده را در زیر خاک پنهان کرد و قا بیل از مشاهده اینصورت متنبه شده بدفن

~~برادر پرداخت وها بیل بیست ساله بود که شرت شهادت چشید و مقتل او بروایتی که

~~در تفسیر کازرونی مذکوراست زمینی بود که مسجد جامع بلدهآ بصره آنجاتعمیر یافتهاز

~~امام عالیمقام جعفر الصادق علیه السلام منقو لست که گفت چون آدم وحواسلام الله علیهما

~~از بهشت یرون آمدند حوار ادختری متولد شد عناق نام وعوج یسر اوست وبر عقب عناق

~~قابیل تولد نمود و بعداز قابیل ما بیل بوجود آمد وبعداز آنکه قابیل بمرتبه بلوغرسید

~~حقتعا لی پری آفرید بصورت آدمیان حنانه نام وبزنی بوی داد وچون سن ها بیل ازسر

~~حد صبی در گذشت حوری در کسوت بشریت ظاهر شده بوی متعلق گشت و از ین حهة میان

~~برادران منارعت انفاق افتاد القصه چون آدم علیه السلام از طواف بیت الله الحرام مراجعت

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0071.png)

~~کرد واحوال عالم رامتغیردیده هابیل را نیافت دانست که حال چیست لاجرم برقابیل لعنت

~~شود وبروایتی قصد قصاصش فرموده وقاییل ازبدر متوحش گشته واقلیمارا برداشته به

~~چاثب یمن رفت و پیرستش آتش پرداخت چه شیطان با او گفت که آتش قربان ها بیل

~~را بجهة آن قبول کرد که بعبادتش اشتغال مینمود

و اولاد قاییل در آن سرزمین بسیار شدند وبارتکاب فسق وفجور مشغول گشتند

~~یصحت بیوسته که چون آدم نسیت بها بیل دلبستگی تمام داشت کلمهآ چند در مرثیهآ قرة العین خویش

~~انشا فرموده آن را بسایر فززندان یادداد ووصیت کرد که بطنا بعد. بطن آنرا براعقاب

~~خود خوانده لوازم مصیبت ها بیل بجای آورند وچون آن کلمات بروایت اصع منشور

~~یود بلغت سریانی بیعرب بن قحطان بن هودالبنی علیه السلام رسید بز بان عریی همه را کسوت

~~نظم پوشانید واول آن ابیات اینست شعر تغیرت البلاد ومن علیها* ووجهالارض مغبر

~~قبیح و آن روایت که اشعار مذکوره را آدم علیه السلام درسلک نظم انتظام داده ضعیف

~~و مرجوح است زیراکه صاحب کشاف و جمعی کثیر از علمای نیکو اوصاف بدین معنی

~~تصزیح نموده اند که دامن عصمت انبیا علیهم السلام از تهمت گفتن شعر مبرا بوده

~~والعلم عندالله تعالی

حدیث استخراج ذریت ابوالبشر وانتقال آنحناب وحوا بعالم دیگر

آدم صفی علیه السلام من الملک الوفی روزی بعداز آنکه از طواف بیت الله فراغت

~~یافت بوادی النعمان شتافته بخواب رفت ودرین حین حضرت رب العالمین ذریت آنجنابرا

~~بتمام ازیشتش بیرون آورده بوی نمود وندائی ازعالم بالا بگوش ذریات آدم رسید که

~~(الست بربکم) مجموع کفتند که (قالوا بلی) که برورد گار ماتوئی و آدم علیه السلام بجانب یمین

~~نظر کرده اشغاس نورانی دید و درطرف شمال اشباح ظلمانی مشاهده نیود ودر آنزمان

~~که بهست بزاست متوجه بود جوانی یچشمش در آمد که بسیار میگریست از جبرئیل پرسید

~~که این کیست وسبب گریهاش ازچیست روح الامین جوابداد که دلود پیغمبر است وموجب

~~بکای لوذلتی است که ازوی صدور خواهد یافت آدم ازمدت عمرداود سئوال فرمود جبریل

~~گفت مقرر چنانست که داودشصت سال دردنیا باشد آدم علیه السلام بسبب قلت ایام حیات

~~بردلود تمرحم کرده گفت الهی از عمر من چهل سال بردار واضافهآ حیات او نمای مسئلت

~~بعز اچایت رسیده زمان زندگانی داود صد سال مقررشد و آدم علیه السلام بعداز این قضیه

~~بمقتضای وحی آسانی بدیار یمن رفته قابیل و اولاد اورا بسلوک طریق هدی دعوت و

~~ازعیادت آتش نهی فرمود بعضی از آنقوم متا بعت جد بزر گوار اختیار کردند و بقیه آن

~~طایفه همچنان دروادی کفر و عصیان بسر بردند وچون نهصد و شصت سال ازعمر آدم

~~گذشت عزرائیل بملازمتش رسیده قصد قبض روح مطهرش نمود آدم گفت وقت اینکار

~~نیست ز پرزاکه خالق موت وحیات میت اقامت مرادر دنیا هزار سال مقرر فرموده ابو یحیی

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0072.png)

~~جهوابداد که تواز عمر خویش چهل سال بداود بخشیدة آدم بنابر نسیان این واقعه راانکار

~~فرمود عزرائیل صورت حال رامعروض بار گاه لایزال گردانید حکم شد که آدم راتا

~~گلذشتن چهل سال دیگر ازین تصدیع معاف دارد وداود را نیز صد سال دراین منزل پرملال

~~بگذارد و چون مدت مذکور نیز مصراع بگذشت چنانکه بگذرد باد بدشت مرضی

~~بذهات حمیده صفات خلیفه اعظم طاریشد وباشارت جبرئیل شیث را که حامل نورمحمدی

~~بهد وصی ساخته وشرط وصیت بجای آورده روز جمعه طایر روح پر فتوحش بحظایر

~~قدس پرواز نمود وروح الامین بتجهیز وتکفین آنجناب یرداخته شیث علیه السلام بروی

~~نهاز گذارد وبدن بی بدیلش رادر کوه ابوقبیس دفن فرموده حوا بعد از فوت آدم بیک

~~سال یاهفت سال علی اختلاف الاقوال ازعالم انتقال نمود ودرجنب آنجناب مدفون شد

~~سلام الله علیهما وعلی جمیع الانبیاء والمر سلین الی یوم الدین

ذکر شیث علیه السلام

شیث لفظی است سریانی مرادف هبة الله و اول کسیست که بتعلیم حکمت و ورس

~~علوم یرداخت بنابر این حکما اورا اوریاء اول گفتند چه معنی اوریا بلغت سرپانی معلم

~~است وتولد شیث بعداز ها بیل به پنجسال روی نمود و بروایت صاحب معالم التنزیل در

~~آنوقت آدم علیه السلام راصدوسی سال بود شیث علیه السلام جهة اکرام نور محمدی صلی

~~الله علیه وسلم بیتوام بوجود آمد چنانچه درروضة الصفا مسطور است شیث نخستین کسی

~~است که جمال حالش بحلیه لحیه محلی شد وانسابجمیع خلایق بدان جناب منتهی میشود

~~زیراکه نسل بقیه اولاد آدم (ع) درطوفان و بعد از آن انقطاع یافت و شیث علیه السلام

~~اکثر اوقات در زمین شام بسر میبرد و یس ازفوت پدر افسر نبوت برسر نهاده ینجاه

~~صحیفه بر وی نازل کشت و آن صحف اشتمال داشت بر علوم حکمی وریاضی والهی وصنعت

~~منشگله چون اکسیر وغیره وشریعتش موافق ملت ابوالبشر بود

و شیث در زمان نبوت بموجب فرمان حضرت عزت بمیان اولاد قابیل که بسیارشده

~~بودند رفته ایشان را بسلوک طریق هدایت دلالت تمود واند کی از ایشان بوی کرویده

~~یقیه در صحرای ضلالت سر گردان ماندند وچون بیت المعمور را بعد از فوت آدم بآسمان

~~برده بودند شیث در همان موضع خانه کعبه را بسنک و گل معمور گردانید و بعد از آنکه

~~نهصدودوازده سال در دنیا بسر برد روی بعالم عقبی آورد انوش ارشد اولاد شیث بود

~~ومادر او بروایتی حوری بود که ایزد تعالی بیواسطهآ ابوین اورا آفریده بشیث ارزانی

~~داشت وانوش درو قتیکه شیث علیه السلام ششصدو پنجاه ساله بود تولد نمود ومعنی انوش

~~صادق است واوپس ازوفات یدر بموجب وصیت قایم مقامش کشته بسرداری طوایف انام

~~یرذاخت در تاریخ جعفری مسطور است که اول کسیکه صدقه داد و امر بتصدق نمود

~~انوش بود باتفاق حمدالله مستوقی ومؤلف تاریخ بناکتی انوش نخستین شخصی است که

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0073.png)

~~درخت خزنها نشاتد مدت حیات او بروایت اخیار یهودو نصاری نهصد وشصت وپنجسالی

~~بود و بزعم ابن جوزی نهصد و پنجاه سال بود و بقول قاضی بیضاوی ششصد سال و الله اعلم

~~بتحقیقت الحال

قینأد ینانوش بعد ازفوت یدر بموجب وصیت متعهد ریاست بنی آدم شد و معنی

~~چریر الطبری و حافظ ابرو مدت عمرش ششصد و چهل سال و بروایت ابن جوزلی

~~نهصد وده سال

مهلالیل بی قینان باشارت والدخود متصدی امر امارت گشت ودر زمین با بل قرار

~~گرفت وبه بنایشهر سوس قیام نمود ومهلائیل مرادف ممدوح است مدت حیاتش بروایهمر

~~طبری نهصد وبیست وشش سال وبقولابن جوزی هشتصد و نودو پنج سال بود

بردین مهلائیل بردیبای موحده ویاء منقوطه بدو نقطه تحتانیه وارد گشته وبقول

~~بعضی نام او یآرد بوده و برهر تقدیر چنانکه در درج الدرر در سلک بیان منتظم گشته

~~معنی آن اسم ضابط است و برد بموجب وصیت پدر در میان اولاد ابوالبشر حاکم گشت

~~و باعتقاه صاحب تاریخ مجعفرنی جویها ازرود خانه بیرون آورد وخوردن گوشت مرغ و

~~ماهی اختراع کر دوخدای تعالی اؤراچهل پسر بخشید و(برد) خوردترین اولاد خودرا که

~~موسوم بخنوخ یود و از اشوت تولد نموده بود ولیعهد گردانید مدت حیات برد بروایت

~~ابن جوزی که در اعمار الاعیان بیان کرده نهصد وشصت وهفت سال بود

ذکرادریس علیه السلام

~~اسم شریف آنجناب خنوخ یا لچخنوخ بود و ادریس لقب اوست و بقول بعضی از علماء ادریس وخنوخ

~~دواسم صینی است و اعتقادز مره آنکه خنوخ سر یا نیست و ادریس عر بی (و انماسمی ادر یسالکثرة

~~در استه الصحف) درروضة الصفا مسطوراست که اوریاء ثالث که مشهوراست در کلام حکما

~~عبارت از ادریس است و او در میان یونانیان بطر سمین و ارمس مشهوراسث و اعراب آنجناب را

~~هزمشس والمثلث بالنعیة خوانند و ازهرمس امراد عطارداست و از نعمة در کلمهآمذکوره

~~جثاب دروقت وفات آدم علیه السلام صدساله بود وبعضی سیصدوشصت ساله گفته اند و

~~اهویس در اوایل حال نزد عاذیمون مصری که ملقب باوزیاءثا نیست ودرسلک انبیاء یونان

~~انتظلام داشت تلمذ مینود ومعنی غاذیمون نیک بخت است وادریس بعد ازفوت ابوالبشر

~~بتنویست صال مبعوث گشت وسی ضحیفه باونازل شد و آن ضحف اشتمال داشت بر اسرار

~~سماؤیات وتسقیر روحانیات وعلوم عجیبه وقنون غریبه و معرفت طبایع موجودات وغیر

~~ذلک وادریس (ع) صدو پنجسال یا صد وبیست سال بدعوت خلایق پرداخته و جمعی کثیر

~~از سهر گشتگان بادیهآ عصیان بسبب هدایت آنجناب ازظلمات غوایت نجات یافته با نوار

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0074.png)

~~ایمان وایقان فایزشدند و گروهی بنا برقساوت قلبراه بسرچشةآ مقصود نبردند و بلوک

~~بادیهآ کعر وضلال اصرار کردند وعودت آن پیغمبر بزر گوار اقرار بوحدانیت حضرت

~~یرورد کار بود وعمل بعدل و امر میفرمود بنازی که در شریعتش مقرر بوده و بروزه

~~داشتن در ایام معلومهآ هر ماهی و بجهاد و زکوة اموال وغسل ازجنابت وحیض ومس موتی و

~~نهی مینمود از خوردن گوشت خوک وشتر وحمار وکلب واز گل باقلا و اشیاء مضره

~~بدماغ ما نند مسکرات و مخدرات منم میکرد وسنت جهاد وسبی ذریات کفار ازجملةآ سنن

~~سنیه ان پیغمبر عا لیمقداراست صنعت کتابت بوساطت قلم وحرفت خیاطت از نتایج طبیعت

~~پاکیزه اوست و آتجناب اول کسی است که علم نجوم را دانسته بوضع اسامی بروج و

~~کوا کب وثوابت وسیار پرداختو شرف و هبوط و.حت و و بال و نظرات سیارها پدید آورد

~~ودر تاریخ حکمامذ کور است که ادریس(ع) خلایق را به هفتاد ودونوع لغت دعوت فرمود

~~وصدشهر بنا کرد که کوچک ترین آنها شهر رهاست وبناء اهرام مصر منسوب بآنجناب

~~است و ایضا درتاریخ مذکور مزبور است که ادریس علیه السلام امت خود را از عدد

~~پیغمبرانی که بعد از اومبعوث گشتند اعلام نمود و ازواقعهآ طوفان اخبار فرمود و آنجناب

~~بروایتی وقت رفتن بآسمان هشتصد وشصت وپنج ساله بود و بقول بعضی چهار صدو بنج

~~ساله بود والعلم عندالله الودود .

ذکر رفع ادریس علیه السلام بآسمان

درروضة الصفا مسطوراست کهادریس علی نبینا وعلیه السلام درطاعات وعبادات

~~بمرتبهآ مبالغه میفرمود که اعمال خیر او باعمال تمامی بنی آدم برابرن میکرد وعزرائیل

~~ازین معنی وقوف یافته بعد ازاستجازه ازدرگاه احدیت بملازمت ادریس شتافت و چون

~~شرایط مصاحبت بینهما منعقد شد جناب نبوی ازملک الموت التماس فرمود که روح مرا

~~قبض نمای وعزرا تیل باذن ملک جلیل اورا تلخی مرک چشانیده بازروحش ببدن در آورده

~~ادریس باردیگر ازوالتماس نمود که مرابر احوال دوزخ مطلع کردان عزرائیل این

~~ملتمس را نیز مبذولداشته نوبت دیگر ادریس پیغمبر ازو توقع رؤیت بهشت فرمود و

~~ملک الموت باذن ملک اکبر اورابر پرخویش نشانده بجنت برد وچون ادویس لحظهآ به

~~تیاشای حوروقصور واشجار وانهار برداخت عزرائیل گفت وقت بیرون رفتن است ادریس

~~ازین حرکت ابا نموده خودرا بیکی از درختان چنان متعلق کردانید وهرچند عزر ائیل در

~~باب مراجعت مبالغه کرد یجائی نرسید درخلال این قال حضرت ذوالجلال فرشتهآرا بمحا کمه

~~ایشان فرستاد و آن فرشته از کیفیت حال یرسید عزرائیل کقت من بنابر التماس این شخص

~~روحش را قبض کرده باز بجسدش در آوردم و دوزخ را بوی نمودم و او را به بهشت

~~رسانیدم تا لحظهآ نظاره فرموده بیرون رود اکنون نمیخواهد که معاودت نماید ادریس

~~برزبان الهام بیان گذرانید که بموجب کلمهآ (کل نفس دائقه الموت) من شربت مرک چشیده ام

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0075.png)

~~و بحکم (ان منکم الاواردها) بردوزخ گذشته ام و بقتضای آیت ( و ماهم منها بخرجین)

~~که در باره بهشتیان واقع است از اینجا بیرون نمیروم آنگاه ندای الهی در رسید که

~~مزآحم ادریس مشوید که حق بجانب اوست و بعضی از علما آیهٔ‌ کریهٔ‌ (و رفعناه

~~مکانا علیا)، راکنایت ازوصولادریس علیه السلام باین درجه علیه داشته اند و درتاریخ

~~گزیده مذکوراست که ادریس چنانچه باعزرائیل شرط کرده بود از بهشت بیرون آمد

~~باز ببهانه آنکه نعلین قراموش گرده ام باز گشت و همانجا قرار گرفت و در تاریخ

~~طبری مسطور است که بعد از رفع ادریس پسرش متوشلخ بریاست بنی آدم پرداخت

~~ومدت سیصد وهقت سال عریافته چون بجهان جاوید شتافت ولدش لمک بعضی ازو بلمکان

~~وزمره بلامک تعبیر کردهاند و فرقهٔ‌ نامش را لامخ گفتهاند قایم مقام پدرشد و مدت

~~عمرشهفتصد وهشتادسال بود .

ذکر ابتداء پرستش اصنام درمیان ذریت آدم علیه السلام

صاحب متون الاخبار ار شرح این معنی اخبار نموده که ادریس (ع) را دوستی بود

~~که پیوسته به مجلس شزیف او آمدوشد نمودی و به صیقل کلمات حکمت آیاتش زنک

~~اندوه از آینهآ دل زدودی و بعد از رفع آن جناب آن عزیز بواسطهٔ‌ حرمان از مصاحبتش

~~اضطراب بسیار کرده در غایت مرن وملال اوقات میگذرانید ابلیس مجال شیطنت یافته

~~به صحبت آنعزیز رفت و گقت اگر میخواهی مشابه ادریس از برای تو ترتیب نمایم تا بجهة

~~رؤت آن ترا اطمینان حاصل شود دوست ادریس اینصورت را مستحسن شمرده ابلیس

~~وعدهآ خود بوفارسانید آنعزیز را ازدیدن آن پیکر غم و الم کمتر گشت و آن صنم رادرخانهآ

~~که غیر ازو کسی بدانجا نرفتی نهاده هرصبح و شام بملازمتش قیام نمودی اتفاقا آنعزیز

~~درآ نخانه بعلت فجأه رخت بمنزل دیگر کشید وچون چندروزی مردم اورا ندیدند بدان

~~خانه در آمده نزدیک آنیت مردهاش یافتتد وخلایق از ملاحظهآ آن صورت متعجب شده

~~شیطان به هیأت انسان در میان ایشان ظاهر گشت و گفت ادریس واین عزنز که ازجمله

~~مخصوصانش بود اینیصنم دا که خدای زمین است میپرستیدند بنا بر آن دعای ایشان

~~بعز اجابت میر سید و سوسهآ شیطان در آن مردمان اثر کرده هر کس توانست شبیه آن

~~بت صورتی تراشید و بعبادت آن مشغول گردید روایت دیگر درین باب آنکه بعد از

~~فوت آدم وقبل ازظهور ادریس علیهما السلام جمعی صلحاء مستجاب الدعوة بودند موسوم

~~بود و سواع و یغوث و یعوق ونسر هریک ازاین گروه که ازعالم انتقال مینمودند

~~متعلقان اوجهة تسلی بمثال اوتمثالی میساختند و بمحافظت آن میپرداختند وچون ایام

~~حیات اوایل منقضی شد ابلیس با اولاد واحفاد آنجماعت گفت که این اصنام آلهه شمااند

~~و بیرستش سزاوارایشان سخن شیطان رابسمع قبول شنوده بعبادت اصنام قیام نمودند

~~و این. بتان درطوفان نوج مفقود گشته ابلیس همه رابدست آورده وود را به بنی کلب

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0076.png)

~~وسواع را بهذیل و یغوث را بمدلج و یعوق را بخزاعه ونسر را بعمیرداد تا معبود خود

~~ساختند و بدین واسطه این رسم مذموم تازمان ارتفاع اعلام اسلام شایع بود و دوین باب

~~اقوال دیگر نیز ورود یافته اما چون راقم حروف در مقام اختصار است بدان روایات

~~تعرض ننمود:

ذکر هاروت وماروت

تسخ بعضی از ارباب اخبار بدین معنی اشعار دارد که چون ادریس علیه السلام معتکفان عالم

~~بالاگشت برزبان زمرهآ از ملایک گذشت که چه میکند این خاطی در میان طائفه که

~~هر گز منقصت معصیت منسوب نشده اند و این سخن در بارگاه احدیت ناپسند نموده

~~خطاب آمد که اگر شما بمنزلهآ ایشان شوید هر آینه مرتکب معاصی گردید و بنا بر آن

~~که حقیقت اینحال برشما ظاهر گردد حکم حکیم علی الاطلاق صادرشد که اختیار کنید

~~از اخیار قوم خود جمعی را تا بمیان آدمیان رفته بامر حکومت بر نهج عدالت اقدام

~~نما یند مقیمان عالم علوی برحسب فرموده عزا وغزابا و عزازیل و بقولی عزائیل را بجهة

~~تمشیت این مهم نامزد کردندو آنعزیزان درزمین شتافته درا کل وشرب وسایر شهوات

~~نفسانی درروز باطوایف افراد انسانی سمت مشارکت مییافتند ودر شب بآسمان رفته

~~صفات بشریت از ایشان زایل می شد و آن سه فرشته مامور بودند بعبادت الهی واجتناب

~~از قتل ناحق وشرب خمرو ارتکابزنا القعه بعد از چند روزی عزائیل به تهییج غبار فتنه

~~متنیه گشته از امر حکومت استعفا نموده و مسؤل او بشرف قبول رسیده بمقام اصلی

~~خود باز گردید و دو عزیز دیگر که ملقب بهاروت و ماروت بودند بدستورمعهود بر مسند

~~ایالت متمکن بودند در خلال آن احوال روزی جمیلهآ که در حسن صورت خورشیدمثال

~~بود و آورا بعر بی زهره و بسریاتی ناهید وبفارسی بیدوخت میگفتند وچنانچه درمعالم

~~التنزیل مسطور است ملکهآ بلدی از بلاد فارس بود جهة سرانجام مهمی نزد آن دوملک

~~رفت و ایشان ازمشاهدهآ طلعت آن مشتری ماهت در عشق او بیطاقت گشته کیفیتحال

~~را از یکدیگر پنهان داشتند واز منزل او شرط استفسار بجای آورده گفتند تو بخانهٔ‌ خود

~~باز گرد تا مادراین امرتامل نموده در انتظام آن لوازم اهتمام بتقدیم رسانیم وزهره

~~باز گشت وهاروت وماروت چون از مجلس حکم برخاستند هر یک پنهان ازدیگری بوثاق

~~زهره خرامیدندوبر درخانهآ زهره یکدیگر رادیده بحسبضروریات اظهار مافی الضمیر

~~کردند و اززهره رخصت دخول طلبیده بوتاق اودر آمدند و اوازم تعشق ونیاز بجای

~~آورده طالب مواصلت شدند زهره گفت ملت شما مخالف کیش منست تا بت مراسجده

~~ننمائید مقصود خود از من حاصل نتوانید کرد فرشتگان کفتند این فعل ازما چگونه صادر

~~شود ( ان الله لا یففران یشرک به ویغفرمادون ذلک) زهره گفت اگر بت نمی یرستیداسم

~~اعظم را که ببرکت آن شما را عروج بر طبقات سماوات میسر است بمن آموزید

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0077.png)

جلد اول- حبیب افسیر

~~ایشان از قبول این ملتمس نیز ابا نموده زهره گفت کنیز کی صاحب جمال دارم او را

~~عوض خود بشما دهم دست ازمن بازدارید هریک از ایشان درجواب این سخن مضمون

~~این بیت برزبان آوردند بیت من و فکر تو چه بینم بجمال دگران * که خیال تو

~~مرا به زوصال دگران زهره گفت ظرفی شراب ناب دارم باری آن را بیاشامیدتا بسطلوب

~~خود رسید هاروت و ماروت گفتند ارتکاب خمراز سایر ملتمسات آسان تراست وچون

~~قدحی چند تجرع کردند و از بخار می ارغوانی غلیان سکر درایشان ثأثیر کرد آنچه مدعای

~~زهمره بود از تعظیم بت و تعلیم اسم اعظم بتقدیم رسانیدند درین حال شخصی بر آن منزل

~~عبور کرده از حرکات شنیعهٔ‌ فرشتگان و قوف یافت زهره با ایشان گقت این شخص بر فضایح

~~اعیال و قبایح افعال شما مطلع شد انسب آنست که او را بقتل آورید تادر میان طوایف

~~انسان ملوم ومعاقب نشوید هاروت وماروت از کمال بیهوشی آن بیچاره را کشتندزهره

~~بقوت اسم اعظم بآسمان رفت (قال صاحب متون الاخبار فمنعت و مسخت کو کبا فی السماء

~~فهی الزهرة من الکواکب السبعة السیارة التی اقسم الله بها فلااقسم بالخنس والتی فتنت

~~هاروت وماروت امراةلانت تسن زهرة لجمالهافلما بغت مسخها الله شها با) القصه چون

~~این افعال سیئه از هاروت وماروت صسور یافت بادشاه ملک وملکوت باملائکه خطاب

~~فرمود که ملاحظهآ احوال کسانی نمایند که مختارشا بودند ایشان گفتند (ربنا انت اعلم

~~بعبادک) وچون هاروت وماروت ازخواب مستی بیدار گشتند بهلاک خودمتیقن شده آغاز

~~گریه وزاری نودند ودر آن اثنا جبرئیل امین از بارگاه منتقم جبار نزد ایشان زفته در

~~گریه موافقت فرموده گقت باری سبحانه و تعالی شما را مخیر گردانید میان عذاب دنیا

~~و مقاب مقبی ایشان تعذیب دنیو یرااختیار کرده هر دورادر غار کوه با بل سر نگون آو یختند وصبح

~~وشام بامر الهی معنب گشته تاقیام ساعت روز گار تیره برین وتیره خواهند گذرانید و

~~سخت ترین هذاب های ایشان آنست که گاهی چنان مغلوب شهوت میگردند که مزیدی

~~بر آن متصور نیست گویند که جبرتیل آن دو فرشته را کلمهآ تعلیم کرد که دروقت طغیان

~~شهوت آن را برزبان آورند بدان جهة اندک تسکینی یا بند وروایتی آنکه قضیهآ مذکوره

~~درزمان بعثت ادریس سمت وقوع پن یرفت و بشفاعت آنجناب مهم هاروت وماروت بر تعذیب

~~دتیوی قرار گرفت در روضة الصفا مسطور امت که شخصی درعلم سحرمهارت بینهایت

~~داشت چون وفات یافت پسرش را هوس تعلیم آن فن شده اورا به پیری ساحر دلالت کردند

~~چون جوان بنظر پیر رفت ومافی الضمیر خودراظاهر کرد پیر گفت تا باهاروت و ماروت ملاقات

~~تنمائی مقصود تو بحصول نه پیوندد وآنگاه باتفاق بغاری که درمیان دو کوه بود رفتند

~~وبیر چوان را کفت باید نزد هاروت و ماروت نام حق عزاسمه برزبان تو جریان نیابد

~~جوان این سخن رابسمع قبول جای داده باشارت پیرقدم درغار نهاد وچون قرب هفتصد

~~پایه طی کرد آواز مهیب سهمناک بکوش او رسیده بترسید و در آن اثنا چشمش بردو

~~شغض برداو افتاد که ایشانرا سرنگون آویخته بودند و چشمهای ایشان بسان مشعلها افروخته

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0078.png)

~~بودلاجرم عنان اختیار ازدست بداده گفت (لااله الاالله محمدرسول الله) ملکین ازاستماع

~~کلسات طیبه برخود لرزیده گفتند ایجوان مدتیست که این کلام هدایت انجام بگوش ما

~~برسیده مگرحالا ساکنان بساط غبرا بدین کلمه تکلم مینمایند جوان گفت آری هاروت

~~وماروت اورا تحیت گفته سبب آمدنش پرسیدند جوان صورت واقعهرا عرض کردفر شتگان

~~او را بنصایح سودمند ازهقام تعلیم سحر گذرانیدند و گفتند فرج مانزدیک آمد زیرا که

~~قیامت قریب شد وجوان از آن مقام تایب مراجعت نمود (والتوفیق من الله المعبود)

ذکرنوح علیه السلام

والد بزر گوار آن پیغمبر عا لیقدار لمک ابن متوشلخ ابن ادریس است

~~ومادرش مستورهٔ‌ بود بناموس مسماة بقینوس واسم شریف توح علیه السلام سا کن بوده

~~وبعضی ساکت وسکت ویشکر نیز گفتهاند وآدم ثانی وشیخ الانبیاء و نجی الله ازجملهٔ‌

~~القاب آنجنا بست بسیاری از افاضل درمؤلفات خود ثبت کردهاند که نجی الله را بجهة کثرت

~~اشتغال نوحه و زاری و گریه ملقب گردانیدند ودر روضة الصفا مسطور است که برین

~~تقدیر لازم می آید که نوح از نوحه مشتق باشد وحال آنکه ارباب عربیت اتفاق دارند که

~~نوح اسم عجمی است ونوحه عربی نمیتواند بود که کلمهآ عجمی را ازعربی اشتقاق نمایند

~~مگر آنکه بعربیت نوح قائل شوند واین معنیخلاف ظاهر است (والعلم عندالله تعالی)

~~وباتفاق تمامی علماءفن سیر وتفسیر نوح علیه السلام اول پیغمبریست که نسخ شریعت ماقبل

~~نموده امت را از عذاب بیم کرد و نخستین رسولیست که اهل ضلالت بدعای اوهلاک شدند

~~واول کسیکه بعدازخاتم الانبیا علیه السلام انماها دروزجزا سرازخاک بردارد نوح علیه

~~السلام خواهد بود وآنجناب بقول بعضی ازاصحاب اخبار بهدایت وارشاد کافه عبادمبعوث

~~گشت و عموم طوفان تمام اطراف جهان را مؤید این قولست و زمره را اعتقاد آنکه

~~رسالت نوح علیه السلام والتحیة باهل بابل وتوابع آن اختصاص داشت وظاهر آیهٔ‌ (ولقد

~~ارسلنا نوحا الی قومه) تائید این عقیده مینماید و در تاریخ طبری مسطور است که نوح

~~علیه السلام جهة هدایت ضحاک واتباع او که بت پرستان بیباک بودند مبعوث بود ودر نظام

~~التواریخ مزبور است که ابراهیم علیه التحیة والتسلیم درعصر ضحاک بامردعوت اشتغال

~~نمود و حضرت مخدومی مر حومی در روضة الصفا قول ثانی را تر جیح کرده اندوجهة اتبات آن معنی

~~دلیل پسندیده در قلم آورده القصه نوح علیه السلام بعدازوفات آدم(ع) بصدو بیست و شش سال تولد

~~نمود ودر وقت بعثت بروایتی صدوپنجاه ساله و بمذهبی دویست وپنجاه ساله و بقولی

~~سیصدو پنجاه ساله بود وبرطبق نص (فلبث فیهم الف سنة الاخمسین عاما) مدت نهصدو پنجاه

~~سال بامر دعوت اشتغال داشت و بعد ازطوفان دویست وینجاه سال باسیصد و ینجاه سال

~~دیگر عمریافت وزمرهٔ‌ بر آن رفتهاند که نوح علیه السلام پنجاء ساله مبعوث شده ونهصد

~~و پنجاه سال بدعوت اهل ضلال پرداخت وهمانسال که از کشتی بیرون آمد بریاض جنان

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0079.png)

~~فمرلمید ودرمتون الاخبار مسطور است که بقول بعضی ازروات تولد نوح درزمان حیات

~~آدم درهزار سال اول از آفرینش وقوع یافت و در هزار سال ثانی دروقتیکه چهارصدو

~~پنجاه ساله بود مبعوث شد ونهصد وپنجاه سال بدعوت اشتغال نموده بعداز هلاک قوم

~~به پنجاه سال از عالم انتقال فرمود وعلی کل التقادیر نوح علیه السلام دراز عمرترین

~~میع انبیا بود .

~~ختار درییان محملی ازعثاد اهل عصیان وصفت کشتی نوح ووقوع طوفان

نقلهآ اخبار انبیاء عظام وحملهآ آثار اصفیاء کرام مرقوم خامهآ اهتمام گردانیده اند

~~که چون بعدازرفع ادریس (ع) اکثر طوایف انام طریق ضلالت وطغیان وسبیل غوایت

~~و عصیان مسلوا داشتند وازعبادت معبود حقیقی گردن پیچیده اعلام فسق وفساد و رایات

~~گفر وعناد یر افراشتند حضرت کبریاء سبحانی نوح علیه السلام را مرتبه بلند رسالت

~~عنایت کر نه نهدایت وارشاد فرق عباد مأمورساخت و نوح علیه السلام هرچند سر گشتگان

~~بایةآ غوای بوا أز پرستش اصثام وسلوک طریق تباهی منع کرد وبانقیا د احکام واوامر

~~ونوامی الهی امرفر مود مفید نیفتاد و در آن مدت زیاده ازهشتاد نفر کسی بآنجناب ایان

~~نیاورد وتبزة کفره همواره بقدر امکان درایذاواضرار آن پبغمبر عالیمقدار میکوشیدند

~~و هوأهظ متوقمئنه ونصایح دلیسند آنجناب را برجنون حمل میکردند وچون نوح علیه السلام

~~ازاینان اهل ظلم وظلام نومیدشد دست دعابر آورده برزبان معجز بیان گذرانید که (رب

~~تدیر علی الارضمن الکافرین دیارا) واین مسألت بعز اجابت اقتران یافته وحی بر آنجناب نازل

~~گشت که درخت ساج بنشان و بعد از رسیدن آن بترتیب کشتی اشتغال نمای که ماخرمن

~~مخیات این خاکساران را از رهگذر آب بباد فناخواهیم داد ومجموع را بآتش دوزخ

~~فرستاد منقولست که نهال ساج را جبرئیل (ع) بنظر آن پیغمبر عالی گهر آورده نوح

~~علیه السلام آن را دززمین فروبرد و بعد از چهل سال آن نهال بحد کمال رسید آن را بریده

~~و جشک ساخته باتفاقت اولاد عظام خویش یافث وسام وحام علیهم السلام و اجیری در بریهآ بهما از

~~صحاری کوفه بتراشیدن کشتی مشغول گشت و در آن ایام برطبق آیهآ هدایت انجام معجز

~~نظام (ویصنع الغلک وکلمامرعلیه ملأ من قومه سخروا منه) هر گاه اهل ظلام بر آن پیغمبر

~~عالیمقام میگذشتند تمسخر واستهزا کرده میگفتند که حال این دیوانهرا مشامده نمائید

~~که ازمرتبهٔ‌ پیغمبری بدرجهآ درودگری رسیده در وقتی که آب کم یابست بترتیب سفینه

~~بییردازد و نوح علیه السلام درجواب ایشان برزبان وحی بیان میگذرانید که چون بحر

~~عذاب رب الارباب درتلاطم آید و مجموع غریق گرداب فناگشته بآتش دوزخ پیوندید

~~هر آینه استهزا وتمسخر برشا ازجانب مامتاسب نماید همچنانکه حالاشا برما استهزا

~~میکنید القصه کشتی نوح علیه السلام مشتمل برسه طبقه صورت اتسام یافت و درطول و

~~عرض آن مورخان اختلاف بسیار کردهاند چنانچه طول آنرا ازهزار و دویست گزتاهشتاد

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0080.png)

~~زرع گفتهاند و عرض آن را از ششصد گز تا پنجاه زرع و ارتفاعش سی گز تاچهل گز بود

~~و بیرون ودرون آن سفینه بقیر وزفت تطلیه یافت وجهة بقاء نوع مقررشد که ازهر جنس

~~از اجناس حیوانات جفتی بکشتی در آورند طبقهآ اعلی جهة مأوی طیور تعین پذیرفت و

~~طبةآ سفلی برای وحوش و دواب وطبقهٔ‌ اوسط مسکن نوح و اولاد و اتباع او گشت و

~~نزح علیه السلام بموجب وحی سماوی جسد آدمرا درتابوتی نهاده بکشتی در آورد و بحسب

~~اتفاق در آن اوقات کواکب سبعهآ سیاره دربرج سرطان که طالع جهانست اجتماع نموده

~~بودند و پس از آن باندک زمانی بموجب کلمهآ (حتی اذاجاء امر ناوفار التنور) آب ازتنور

~~نان پزی نوح علیه السلام که بروایت جمهور در کوفه بود درفوران آمد ومیت چهل

~~شبانه روز آب از زمین بر میجوشید واز آسمان بارانهای بززک قطره میبارید و نوح

~~علیه السلام بامتا بعان واصناف حیوان به ترتیبی که سبق ذکر یافت در اوایل ماه رجب

~~بکشتی در آمد وجهان را سر اسر آب فرو گرفت و بصحت پیوسته که نوح را پسری بود

~~دردخول کشتی با نوح علیه السلام اتفاق ننمود و آنجناب هرچند ولد خودرا از آب تحذیر

~~فرمود بسمع قبول نشنود وگفت (سآوی الی جبل یعصمنی من الماء) لاجرم آن پسر بامادر

~~در نظر نوح (ع) غریق فنا گشتند نوح علیه السلام گفت (رب ان ابنی من اهلی وان وعدک

~~الحق وانت احکم الحاکمین) خطاب آمد که او از اهل تو نبود زیراکه بارتکاب اعمال

~~غیرصا لح قیام نمود درروضة الصفا مسطور است که چون آب ازتنور نوح برجوشید یکی

~~از اهل توحید نزد صغردوس که حاکم آن دیار بود رفته او را بر کیفیت حال اطلاع داد

~~و صغردوس بهدایت ملک قدوس فی الحال نزد نوح علیه السلام رفته از صورت واقعه

~~تفتیش کرد آنجناب جوابداد (ایها الملک قدجاء امر ربک) و صغردوس متوهم گشته بکشتی

~~درآمد ونجات یافت مصراع چه باک ازموج بحر آن را که باشد نوح کشتیبان باتفاق

~~مورخان طغیان طوفان بمر تبهآ رسید که از قلهآ بلندترین جبال آب موازی چهل گزدر گذشت

~~ومع ذلک ازآ ینهآ زانوی عوج بن عنق که ذرحداثت سن بودتجاوز تنیود اما سایر کفار

~~خاکسار از وهگذر آب بآتش دوزخ پیوستند و در باب اطفال آن باد پیسایان میان مغسران

~~خلافست بعضیرا عقیده آنکه قبل از طوفان بچهل سال هیچ زنی از نسوان کافران حامله

~~نشد بنا بر آن دروقت طوفان درمیان ایشان اصلا کود کی نبود و زمرهآ گفتهاند که صبیان

~~کفارپیش ازطوفان بنابر اقتضای قضای ملک المستعان باجل طبیعی مرده بودند تقلست

~~که چون کشتی نوح درجریان آمد بمکهآ شریفه شتافته هفت کرت گرد زمین حرم گشت

~~واطراف آفاق را سیر کرده بعداز پنج ماه برقلهآ کوه جودی قرار گرفت ویک ماه دیگر

~~برسر آن جبل سا کن بود و پس از آنکه نوح علیه السلام دانست که وقت خروج نزدیکست

~~غراب را فرستاد تااز کیفیت حال و کمیت آب خبری بیاود غراب پرواز نمود بمرداری

~~دوچار خورد و بخوردن آن مشغو لشده باز نیامد نوح علیه السلام بروی اعنت کرده دعا

~~فرمود که مردود خلایق بود وروزی او ازجیفه مهیا باشد آنگاه کبوتر را جهت آن

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0081.png)

~~مهم ارسال داشت و کبوتر ورق زیتون درمنقار گرفته باز آمد نوح (ع) دانست که آب

~~گمشده اشجار پدیدار گشته در حق کبوتر دعای خیر کرد که پیوسته مطبوع طباع

~~آدمیان باشد چون بوضوح پیوست که وقت خروج از کشتی است در روز عاشورا خلایق

~~از کشتی بیرون آمدند ودر پایان کوه جودی قریه پنا کرده آنرا سوقت الثمانین نام نهادند

~~زیر اکه سا کنان آن زیاده ازهشتاد نفرنبودند و بعد از انقضای اندک فرصتی از آن هشتاد

~~نفر نوح و سه پسر او یافث و سام و حام و عورات ایشان مانده سایر آن مردم بدار بقا.

~~پیوستند و قوح علیه السلام تمامت ربع مسکون را منقسم بسه قسم ساخته هر قسمی را به یکی

~~از او لاد عظام خود مخصوص گردانید چنانچه ازسیاق کلام آینده بوضوح خواهد انجامید

~~و چون ذکر یافث بن نوح علیه السلام درین اوراق بمحل خود مسطور خواهد گشت حالا

~~خامهآ پسندیده ارقام به بیان شمهآ از حال سام وحام قیام مینماید و بنا بر اقتضای سوق سخن

~~جام درذکر تقدیم مییا بد ( ومن الله الاعانة والتوفیق)

حام علیه السلام بقول فرقهآ از علماء اسلام درسلک انبیاء عظام انتظام داشت و

~~نوح علیه السلام درزمان تقسیم ریع مسکون دیار مغرب وزنج وحبشه و هندوستان وسند

~~واراضی سودان را بحام تفویض نمود وحام بدان مقام شتافته حق سبحانه و تعالی او را

~~نه پسر کرامت فرمودهندسند زنج نو به کنعان کواش قبط بر بر وحبش و درسبب تغییر لون

~~ذریاتش مورخان وجوه متعدده گفتهاند از جمله آنکه روزی نوح علیه السلام درخواب بود

~~و عورتش مینمود حام بر آن بگذشت و نپوشید و بعقیده صاحب گزیده بخندید و این سوهادب

~~موجب آنشد که رنگ اولادش سواد پیدا کرد و پیغمبری از نسلش منقطع گردید ووجه

~~دیگر آنکه نوح علیه السلام در کشتی. اولاد واتباع خود را از مباشرت نسوان منع کرد و

~~حام مخالفت فرمود پدر جایز داشته بامنکوحهٔ‌ خویش نزدیکی نمود و نوح برین واقعه

~~مطلع شده دعا کردکه (اللهم غیر نطفته) و تیر ابن مسألت بهدف اجابت رسیده اولاد

~~حمام سیاه فام متولد شدند نقلست که چون ذریهآ حام بسیار گشت بتقدیر ایزدی هر فرقهآ

~~تکلم بلغتی نمودند لاجرم از صحبت یکدیگر متنفر شده هر گروهی بطرفی رفتند وبه

~~تعمیر موضعی پرداختند

سام علیه السلام چنا نچه صاحب مقصد اقصی مرقوم خامهآ بلاغت انتما گردانیده

~~که مادر سام عبوریه است بنت بر اخیل بن ادریس النبی و بروایت مقدسی و بعضی دیگر

~~از مورخان آ نجناب از کبار انبیاء مزسل بود و بکثرت کیاست ووفور فراست وصلاح نفس

~~ونچابب ذات ازسایر اولاد نوح علیه السلام امتیاز داشت لاجرم آنحضرت اورا بوصایت

~~ولایت عهد خویش تعیین نمود ودروقت تقسیم اراضی عالم شام وجزیره وعراق وفارس

~~وخر اسان را بوی داد و بروایتی حضرت و اهب العطابیاسام را نه پسر بخشید ارفخشد که

~~ابوا لانبیاست وکیومرث که پدر ملوک عجم است و اسود که بقول صاحب بناکتی شهر

~~قینوی ورحبه و مداین از بناهای اوست ویقن و شام و روم پسران اویند و نورج که میان

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0082.png)

~~مورخان ازوجز نامی نمانده ولاود که فراعنه مصر از نسل او ییدا گشتند وعیلم که تعیر

~~خوزستان بوی منسوبست وارم که قوم عاد از جمله احفاد اویند و نورد که بزعم حمداله

~~مستوفی چهار پسرداشت آذر بیجان و آران وارمن و موغان وچون سام علیه السلام پانصد

~~سال و بقولن ششصدسال دردارفنا بقایافت بعالم آخرت شتافت واولاد واحفاد اودراطراف

~~آفاق متفرق گشتند

ذکرهود نبیعلیه السلام

آنجناب را بعضی از ثقات علماء ولد شالخ بن ارفخشد بن سام بن نوح علیه السلام

~~شمارند و برخی گویند هود ابن عبدالله بن رباح بن حارث بن عادبن عوص بن ارم بن سام

~~ومادر هود بقول صاحب مقصد اقصی بکیه است بنت عویلم ین سام وهود لفظی است

~~عربی و اسم شریف او بعبری عابر است وهود علیه السلام بعد از هشتصد سال از

~~فوت نوح بهدایت و ارشاد قوم عاد که در ولایت یمن در موضعی که آنرا احقاف میگفتند

~~ساکن بودند مبعوث گشت ومدت پنجاه سال اهل عنادرا بشریعت نوح علیه السلامدعوت

~~کرد کسی از ایشان بوی نگروید مگر اندکی وبعد از هلاک اصحاب کفر و فساد هود

~~علیه السلام بااهل ایمان بناحیهآ حضرموت شتافته پنجاه سال دیگر زندگانی بافت آنگاه

~~بحظایر قدس خرامید و چنانچه حضرت امیر المؤمنین علی علیه السلام روایت فرموده

~~بموضع مذ کوردر تلنی سرخ مدفون گردیدمدت حیاتش بقولی چهارصدو شصت سال بود

~~وباعتقاد عامه مفسران صدوپنج سال والله اعلم بحقیقت الحال

حفتار در ییان تمرد وعناد قومعاد وابتلای ایشان بفضب خالق

چون اولاد عادبن عوص بن ارم بن سام که بطول قامت و ضخامت جثه ازسایر

~~ذریات آدم امتیاز تمام داشتند بشدت بطش و کثرت قوت خود مغرورگشته اعلام کفر و

~~فساد برافر اشتندو بعبادت اصنام که بکی از آنجمله را صمودا ودیگریرا صدا می گفتند

~~پرداخته خط کان لم یکن بر احکام شرایع انبیاء عظام کشیدند وهود علیه السلام براهنمائی

~~ایشان مبعوث شد وچنا نچه مذکور گشت مدت پنجاه سال آنفرقهآ ضلال را بسلوک طریق

~~رشد و رشادو ترک شرک وفسق و فساددلالت فرمودو از آنجماعت غیر ازمزثدبن سعد بن نسیرو

~~لقمان بن عاد و اند کی ازضعفا کسی بآنجناب نگروید وبقبول احکام شریعتش موفق نشد

~~و آن دوتن نیز از بیم قوم ایمان خود را پنهان میداشتند وچون هود علیه السلام ازهدارت

~~اهل غوایت مأیوس گشت وازایذا واضرار کفار خائف شد برایشان دعاکرد ومسؤل او

~~عز قبول بافته مدت هفت سال یاسه سال عادیان از فیضان سحاب عنایت رب الارباب محروم

~~گشتند و بلاه قحط وغلاء با کل وجهی شایع شده قوم بعداز تقدیم مشورت چنانچه

~~در آنزمان معهود بودقیل بن نیر ولقمان بن عاد و لقیم بن هزال ومرتدبن سعد بن غیرویک.

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0083.png)

~~ده ک دگر را جهة دعاه استسفا بمکهآ مبار که فرستادند وچون آنگروه بحریم حرم

~~رسیدند درخانهآ معاویة بن بکر که داخل عمالقه بود وباایشان خویشی داشت فرود آمدند

~~و مدت یکماه بعیش و تنعم گذرانیده از غایت شعف ببسط بساط نشاط از ابتلاء یاران و طلب باران

~~فراموش کردند بالاخره بتنبیه معویه از مجلس عشرت برخواسته لقمان ومرثد باغلهار

~~ایمان خودمبادرت جستند وقیل باهم کیشان چندشتر و گوسپند قربان کرده بلوازم استسقا

~~پرداختند ومقارن دعای ایشان سه قطعه آبر درهوا هو یداگشت سرخ وسفید وسیاه هاتفی

~~آواز داد که ای قیل یکی ازین قطعات سحب را اختیار کن قیل ابرسیاه را اختیار کرد

~~صدائی بگوش اورسید که عجب خاکستری مهلک بقوم خود فرستادی که. یکی از ایشان

~~را زنده نخواهد گذاشت آنگاه آنغمام سیاه متوجه قوم عادشد چون چشم عادیان بر آن

~~ابر افتاد بتصور فیضان باران شادمان گشتند و کیفیت حال را هود علیه السلام دانسته

~~بامتا بعان ازمیان عاصیان بیرون رفت ودر روضة الصفا مسطور است که اول شخصی از

~~عادیان که بر آن قضیهآ هایله اطلاع یافت زنی بود مهدد نام که چون چشم او بر آن

~~ابر افتاد نعرهآ زد و بیهوش گشت و بعد از آنکه بحال خود آمد از او پرسیدند

~~که چه واقع شد جوابداد که چیزی می بینم مانند آتش درخشنده و جمعی مهیب مشاهده

~~میکنم که آن را بطرف مامی آرند آنگاه از آن ابر صر صری عظیم در اهتزاز آمد و قوم

~~شدة جنبش باد رادیدة درعقبهآ اموال واهالی خودرا جمع ساختند ومردان دستهام یکدیگر

~~را گرفته باعتقاد قوت خویش بایستادند نقلست که قوهآ آنجماعت بمرتبهآ بود که اگر

~~خواستندی دست در کمر کوه زده آن را بجنبانیدندی و طول قامت ایشان از شصت کز

~~تاصد گز بود القصه آن صرصر عقیم مدت هشت روز و هفت شب برایشان وزیده نخست

~~جهات وعیال واطفال عادیان را در ربود وبعد از آن ایشان را نیزنیست ونابود نمود و

~~این واقعه درمام شوال بود بهنگام ایام عجوز که اهل تنجیم آن را در اواخر تقاویم مینویسند

~~وسبب تسمیهآ آن اوقات بایام عجوز آنکه عجوزهآ از آنقوم از بیم باد درزیر زمین بخانهآ

~~رفته قرار گرفت و روز هشتم آن اثر صرصر بآن پیزه زن رسیده او را بیارانش ملحق

~~گردانید القصه قیل واصحاب اودراثناء راه این واقعه راشنیده هم از آتجا متوجه قعر جهنم

~~گشتند درتاریخ طبری مسطور است که مرثدبن سعد و لقمان بن عاد که مؤمن بودندچون

~~از ینحال واقف گشتند از غیب آوازی شنیدند که هریک از شما حاجتی که دارید طلب نائید

~~تا با سعاف مقرون شود مرثد گفت خدایا مرا آن مقدار گندم عنایت کن که تازنده باشم

~~کفایت کند ولقمان گفت یارب مرا عمر هفت کر کس کرم فرمای و هردو مسألت بشرف

~~اجابت اقران یافتهمرثد درمکهآ مبار که مقیم شد ومتعم قیقی ابواب زرق بروی مفتوح

~~مرغ روح لقمان از آشیانهآ بدن طیران فرمود مصراع آنکه پایده و باقیست خدا

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0084.png)

~~خواهد. بود ازعجایب آنکه حمدالله مستوفی لقمان مذکور را که صاحب نسور است لقمان

~~حکیم پنداشته و درتاریخ گزیده با ینمعنی تصریح کرده و حال آنکه این لقمان باتفاق مورخان

~~از قومعاداست و لقسان حکیم معاصر داو دعلیه التحیة والتسلیم پوده و درمبادی احوال در سلک

~~مما لیک یکی از بنی اسرائیل انتظام داشته چنانچه کتب معتبره بذکر اینحکایت ناطق

~~است (فسبحان الله لایسهو)

ذکر شدید وشداد وبیان احداث روضه ذات العماد

به تبوت پیوسته که شدید وشداد پسران عاد بن عملاق ین لاودبن سام علیه السلام

~~بودند وقوم عمالقه بدین عملاق که بعضی از و بعلیق تعبیر کردهاند منسوبند و شدید در

~~شام بفرمان فرمائی فرق انام قیام مینمود و هود علیه السلام گاهی بمجلس شدیدرفته اورا

~~بقبول دین قویم و سلوک صراط مستقیم دعوت میفرموده شدید اگر چه بسعادت ایمان فایز نشد

~~اما در عدل وداد باقصی الغایت میکوشید و هر گز در بارهآ هیچ متنفسی ظلم وتعدی

~~نمی پسندیدند وچون اوفوت شد شداد حاکم عباد گشته هود علیه السلام اورا نیز باسلام

~~دعوت کرد شداد گفت اگر من متابعت تو نمایم حضرت سبحانی بمن چه انعام فرماید

~~هود علیه السلام جوابداد که بهشت عنبر سرشت ومهآ ازصفات جنت درتحت عبارت آورد

~~شداد گفت این سهل چیزیست من در همین جهان جنانی . یرایخود بسازم و برین عزیمت

~~عازم شده نزد ضحاک ین علوان که خواهرزادهآ اوبود ودیسگر حکام اطراف ایلچیان

~~روانکرد تا از جنس زرونقره و گوهر و مشک وعنبر وسایر اجناس نفیسه درهرجاهرچه

~~یا بند بپای تخت رسانند و آن بدبخت بعدازحصول نقود نا معدود و جواهر فرمود تا در

~~موضعی خوش آب و هوا از منزهات شام باغی وسیع مشتمل برقصر بدیع طرح انداختند

~~و جدار آنرا خشتی از سیم وخشتی اززر ساختند وفرمود تا هر یک ازسرهنگان او که

~~عدد ایشان بهزار میر سیددر آن بستان از برای خود کوشکی تعبیه نمایند و آن گلستان

~~در مدت پانصد سال بروجهی صورت اتمام یافت که بقول بعضی از مفسران آیت (ذات

~~العماد التی لم یخلق مثلهافی البلاد) ازکمال تکلف وعظم شان ان حکایت می کند و

~~شداد در نواحی حضرموت اینخبر شنیده برجناح استعجال بدانجانب توجه نمود دراتناء

~~راه آهوئی در نهایت زیبائی بنظر او در آمد شداد بطمع صید اسب برانگیخته چون از

~~سپاهخود دور افتاد سواری مهیب دید که متوجه اوست شداد متوهم کشته سوار نزدیک

~~رسیده پرسید که بسبب این عمارت که ساختی از چنک اجل امان یافتی شداد از مهابت این

~~سخن برخود بلرزید و گفت که تو کیستی جوا بداد که ملک الموتم و بقبض روح تو آمدهام

~~شداد گفت مرا چندان امان ده که یک نظر برین گلستان بهشت نشان اندیازم عزرانیل

~~گفت رخصت نیست آنگاه شداد از اسب افتاده فارس روحش ازمر کب تن بیاده گشت و

~~سپاهش از جانب آسمان آوازی هایل شنیده بنارجهنم و اصز شدند و آنعمارت عالی از

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0085.png)

~~عیون مردم پنهان ماند نقلست که نوبتی از عزرائیل پرسیدند که درین مدت که بقبض

~~ارواح اشتغال مینمائی برهیچ کس ترحم نمودة جوابداد بلی مرا برعجز وبیچارگی دو

~~کس رحم آمد اول برطفلی که در کشتی متولد شد و همان لحظه سفینه غرق گشته آن

~~کودک برتخته پارةآ مانده باد مخالف هر نفس اورا بطرفی میبرد ودیگر برشداد که

~~مدت پا نصدسال زحست کشیده چنان گلستانی ساخت و بعد از اتمام از دیدن آن محروم

~~گشت و چون این سخن از عزرائیل سر برزدندای الهی دورسید که ای عزرائیل بعزت و

~~جلال من که آن کودک بیچارهشداد بود که من بحض قدرت خود او را از آن امواج

~~بلا نجات داده صاحب تخت وتاج گردانیدم چون طریق کفران نعمت مسلوک داشته بقهر

~~و سخط مامبتلا گشت (نعوذ بالل من غضبالله) درتاریخ طبری مسطور است که درزمان

~~معاویة ابن ابی سفیان که والی شام بود شخصی شتری گم کرده بود در بعضی از بیا با نهای

~~آنولایت بطلب گمشدهآ خود میگشت ناگاه بوستانی بنظرش در آمد که هر گزمثل آن

~~گمان نبرده بود بدانجا شتافته هرچند سعی کرد ازجواهری که برجدار واشجار آن تعبیه

~~کرده بودتد چیزی تصرف کند نتوانست نمود بالاخره از آنچه یجای سنک ریزه درتک

~~نهار و حیاض ریخته بودند مقداری برداشت و نزد معاویه آورد حا کم شام متعجب شده

~~این قضیه را با کعب الاحبار که اخبار سا لفه را نیک دا نستی در میان نهاد کعب الاحبار گفت آن

~~بهشت شداد است ودر کتب سلف دیده ام که شخصی موصوف بصفات کذااز امت خاتم

~~الا تبیا بدان جا رسیده و چون آن شخص را حاضر ساختند آنصفات درچهرهآ او موجود

~~بود معاویه درطمع افتاده جمعی را با آن عرب همراه کرد تا ایشان رابدان بوستان برد و

~~آنجماعت هرچند سعی کردند ومسافت پیمودند آنعمارت را باز نیافتند معاویه واعرابی

~~را مصحوب عبدالله بن قلامه نزد امیر المومنین علیه السلام والتحیة ارسال داشته و کیفیت

~~واقعه رامعروض گردانید آنحضرت پیغام فرستاد که آنچه کعب الاحبار دراین باب تو را

~~اخبار نموده مطابق واقع است ودیگرهیچ آفریدهآ را دیده بر آن موضع نیفتند

ذکر صالح پیغمبر علیه السلام

صالح نبی علیه التحیة والدعاء برطبق آیهآ کریمهآ (والی ثمود اخاهم صالحا) از نسل

~~ثمود بن عابر بن ارم بن سام بودوصاحب متون الاخبار کوید صالح بن عبد بن حاتر بن تمود

~~وباعتقاد حمدالله مستوفی پدر صالح علیه السلام عبیدبن عابر بن تمود و باعتقاد بعضی

~~اسف بن ناصح بن عبید مذکوره بود و بر هر تقدیر صالح علیه السلام درسن چهل سالگی

~~بپوشیدن خلعت نبوت مشرف گشته بارشاد قوم تمود که در دیار حجر مقیم بودندمبعوث

~~شد وبروایت اقل مدت چهل سال آنفرقه ضلال را بشریعت نوح علیه السلام دعوت نمود

~~وجندع بن عمرو واندکی از ضعفای آنقوم بعد از اظهار معجره ناقه بدو ایمان آوردند

~~بقیه همچنان در کفران مانده پس از سی سال که آن شتردر میان ایشان بود قدار بن

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0086.png)

~~سالف ناقه را بکشت وشتر بچه از نضر تمود ناپدید شده عذاب الهی بر آن سالکان طریق

~~تباهی نازل گشت و صالح علیه السلام باصد وده کس که ایمان آورده بودند بمکه رفت

~~و در آن مکان متبرک اوقات را بطاعت و عبادت میگذرانید تا زمانیکه متوجه بارض

~~جنت گردید صنعتش تجارت بود و مدت حیاتش دویست وپنجاه وهشت سال و بروایتی

~~دویست و هشتاد سال مرقد منورش بقول صاحب گزیده بمکهآ مکرمه دردارالندوه است

~~و بعضی میان رکن و مقام گفته اند

گفتار در بیان کفروطغیان قوم ثمود و تولد نمودن ناقهآ صالح از

ححری که درحجر بو5

بروایت اکثر اهل خبر قوم صالح را بجهة آنکه از نسل تمودبن عابر بن سام بودند

~~باعتبار پدر قبیلهآ تمودمیگفتند وابوالبر کات عبداللهابن احمد نسفی در تفسیر مدارک آورده

~~که (قیل وسمیت تمودا لقلة بایها من الثمد وهوالماءالقلیل) ومساکن آنجماعت حجر بود

~~که در میان حجاز وشام واقعست وثمودبعد ازهلاکت عادیان استیلای تمام یافته سلوک

~~طریق شرک و عبادت اوثان درغایت بدعت وظلم ولوازم طغیان قیام و اقدام نمودند

~~و از بارگاها لوهیت صالح علیه السلام بهدایت ایشان مبعوث گشته زبان الهام بیان بنصیحت

~~آن سر گشتگان بادیهآ غوایت بگشاد اما غیر ازاند کی ازضعفاء قوم کسی بدا نجناب ایمان

~~نیاورده و عبدهآ اصنام از گفت وشنید وتهدید و وعید صالح علیه السلام بتنگ آمده روزی

~~گفتند ای صالح اگر تو دردعوی که میکنی صادقی بیا تا روز عید بصحرا رفته بدعاو

~~نیاز اشتغال نمائیم وحقیقت هرملت که بتحقیق پیوندد مجموع آن کیش را اختیار فرمائیم

~~صا لح علیه السلام بدین همداستان شده درروزی که در آنزمان عید بود اهل ایمان واصحاب

~~کفران بعید گاه رفتند نخست مشر کان پیش بتانروی بر زمین مالیده دعا کردند که مدعاء

~~صالح بحصول نرسد پس مقتدای آنطایفه که موسوم بجندع بن عمروبود باتفاق رؤساء

~~قوم گفت ایصالح اگر تومیخواهی که ما بوحدانیت ایز دتعالی و نبوت تو قایل شوبم

~~باید که دعا کنی تا ازین سنگ که در برابر ماست ناقهآ بزرگ که حامله باشد بیرون آید

~~وهم درساعت وضع حمل نماید وآنن شتر بچه مثا به مادر باشد صالح علیه السلام دست

~~نیاز بدر گاه قادر کارساز برداشته مدعاء قوم ثود راعرضه نمود و آنسنگاز آنچه بود

~~بزر گتر شد و برخود لرزیده شکافته گشت و از آن میان ناقهآ عظیم خلقت بیرون آمده

~~فی الحال از آن ناقه شتری در بزرگی مانند مادر متولد شد و جندع بن عمرو و جمعی

~~ازخواص او که معجزهآ چنان مشاهده کردند بسعادت ایمان فایزشدند و بقیهآ آنطائفه

~~صالح را بسحر نسبت نموده همچنان در بیابان کفران ماندند آوردهاند که ناقهٔ‌ صالح بعد

~~از وضع حمل روی بعلف زار ها آورده بچریدن مشغول گشت و چنین مقررشد که آب

~~چاهی که اغنام ومواشی ثمود از آن آب می آشامیدند روزی ناقه را باشد و روزی چهار

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0087.png)

~~یایان ایشان را وصالح قوم را از اضرار تاقه منع فرمود و گفت مادام که آین شتر در

~~میان شما باشد عذاب الهی نازل نگردد ایشان گفتند معاذ الله که از ما نسبت باین شتر

~~قصدی واقع شود صالحعلیه السلام بموجب وحی سماوی گفت آنکس که قاصد خون این

~~ناقه خواهد بود دراین ماه ازعدم بوجود می آید تمود وقوم باخود قرار دادند که هر

~~پسری که در آن ماهمتولد شود بقتل آورند وده پسردر آن ماه متولد شدنه نفررا کشتند

~~و بنا بر آنکه سالف که والدولد دهم بود بکشتن پسر خود تن در نداد دست ازو باز

~~داشتند و سالف آنشقی راقدار نام نهاده بتر بیتش اقدام مینمود وچون آن بد اختر بسن

~~شیا رسید بمواعید غیره وصدوف که دو کافرما لدار بودند و بسبب آنکه چراگاه بر اغنام

~~و مواشی ایشان تنگشده بود و چندان آب نیز بسهولت میسر نمیشد کینهآ ناقه دردل

~~داشتند فریفته شده باتفاق حندع بن عمرووهفت بی سعادت دیگر در وقتیکه ناقه متوجه

~~آب بود سرراه براو گرفتند و تخستمصدع بزخم تیری ناقه را مجروح ساخته قدار که

~~بزرقت عین وقصرقامت موصوف بود شتررایی کرد و دیگران رسیده کارش بآخر رسانیدند

~~و صالح(ع) از این واقعه آگاهی یافته بمیان قوم شتافت رؤساء قوم بقدم اعتذار پیش

~~آمده گفتند چون این قضیه بی وقوف ماسمت و قوع پذیرفته امید میداریم که معاتت نگردیم

~~صالح گفت سعی کنید که شتر بچه بمیان شما در آید چه بآن واسطه از سخط الهی ایمن

~~مانید قوم ثمود از عقب بچهآ ناقه که بقلهٔ‌ کوهی رفته بود شتافته کوه سر بفلک اخضر

~~کشید و چشم شتر بچه برصالح افتاد سه نوبت بانگ کرد که یا صالح وا اماه و ازنظر

~~همگنان غایب گشت صالح علیه السلام قوم را گفت بعدد هر آواز یکروز شمارا مهلت

~~است بعد از آن بعذاب جبار منتقم گرفتار خواهید شدایشان بز بان سخریت گفتند علامت

~~صدق این سخن چه باشد صالح علیه السلام فرمود که نشانهآ عذاب آنست که فردا رنک

~~رخسارهٔ‌ شما زرد گردد و روز دوم سرخ شود و سوم روز مجموع سیاه روی شده روز

~~چهارم بعقوبت الهی معاقب شوید و چنانچه برزبان مبارک صالح علیه السلام گذشت در

~~ایام ثلثه وجوه قوم ثمود هرروز بر نگی بر آمده در آن اثنا قاصد جان صالح علیه السلام

~~گشتند و آنجناب بااهل اسلام بطریق نهانی ازمیان اصحاب عصیان بیرون رفته درمنزل

~~نفیل نامی که از اعاظم ثمود بود وباوجود شرک حمایت موحدان مینمود نزول فرمود

~~ودرصبح روز چهارم ازموعد که چهارشنبه بود آوازی ازطرف آسمان بکوش گمراهان

~~ثمود رسید که ازمهابت آن نفری جان نبرد (فاخذتهم الرجفة فاصبحوافی دارهم جاثمین) در

~~تفسیر کازرونی مزبوراست که از آنقوم هیچکس زنده نماند مگر دختر کی ضریعه نام که

~~او نیز کافره بود و بعد از هلاک قوم بوادی القری شتافت ومردم آنجای را از کیفیت

~~حال آگاهی داد آنگاه آب طلبید ومقارن آنطلب ابری پیدا شده باران بارید وضریعه

~~از آب باران آشامیده فی الحال بیاران ملحق گردید پوشیده نماند که باتفاق اکثر مورخان

~~بعداز طوفان تا زمان بعثت خلیل الرحمن غیر هودو صالح علیهما السلام پیغمبری مبعوث

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0088.png)

~~نگشته امادوتاریخ گزیده بعداز ذکر صالح علیه السلام قصه اصحاب رس وحنظلة بن صفوان

~~مذکور است و در روضة الصفا احوال ذوالقرنین اکبر قبل از ذکر ابراهیم علیه التحیة

~~والتسلیم مزبور و راقم حروف راسلوک طریق تتبع آن دو کتاب مناسب نموده نخست

~~بذکر حنظله و ذوالقرنین پرداخت آنگاه حکایت ابراهیم علیه السلام را مرقوم قلم

~~اهتمام ساخت

ذکر انضحاب رس وبعثت حنظله بن صغوان جهة ارشاد ایشان قال الله

تعالی کذبت قبلهم قوم نوح واصحاب الرس

صاحب صحاح گوید که رس نام جائیست که بقیه قوم تمود را بود ودرمتون الاخبار

~~مسطور است که بقول بعضی از اهل تفسیر رس قومی بودند از یمامه که خدایتعالی پیغمبری

~~را که نامش حنظله بود و بروایتی یس نام داشت بهدایت ایشان مبعوث گردانیدو آنگروه

~~بیعاقبت تکذیب پیغمبرخود کرده اورادرچاهی حبس فرمودند و بسنگی عظیم که جمعی

~~از برداشتن آن عاجز بوده سز آن چاه رااستوار ساختند و غلامی سیاه فام که بآن پیغمبر

~~عالیمقام ایمان آورده بود به پشت خود هیزم کشیده وفروخته از بهای آن طعام میخرید

~~و از شکاف آن حجر درچاه می انداخت تاموجب سدرمق حنظله میشد وچون مدت دوسال

~~حال برین منوال بگذشت منتقم جبار آن کفار راهلاک گردانید وفرشتهآ ارمال داشت تا

~~سنگرا ازسر چاه بر گرفته حنظله را بیرون آورد و باو وحی فرستاد که آنغلام سیاه

~~رفیق تو دربهشت خواهد بود وروایتی آتکه حق سبحانه وتعالی بسبب حسن نیت وصفای

~~طویت آنغلام را آنیقدار قوت کرامت کرد که سنگ رااز سرچاه برداشته وریسمانی فرو

~~گذاشته حنظله را بالا کشید امادر تاریخ گزیده حکایت اصحاب رس وحنظله بدین طریق

~~مسطور است که درزمین مغرب از قوم تمود پادشاهی بود موسوم برس و این ملک در

~~اوایل حال به پرستش معبود حقیقی قیام مینمود وچون زمان سلطنتش امتداد نمودعجب

~~وغرور بخود راه داده دعوی الوهیت کرد ومردان آنقوم لواطه کردندی و باچهار پایان"

~~جمع آمدندی وزنان آلتی از پوست دوخته استعمال نمودندی اکنون آن نوع نسوان را رس

~~خوانندو گاهی بی از آن آلت2خود را برهم ما لیدندی و حالا مثل آنعوراتراسعتری گویند

~~وچون جرایم وآثام اهل کفر وظلام ازحداعتدال تجاوز کرد کریم متعال حنظلة بن صفوان

~~واکه از نسل فهرابن قحطان بود بدعوت ایشان مبعوث گردانید و حنظله مدتی بهدایت

~~ارباب غوایت پرداخته فایدهٔ‌ بران مترتب نشد لاجرم هلاکت آنقوم را ازحضرت احدیت

~~مسألت نمود و تیر دعای او بهدف اجابت رسیده بار یتعالی آب باران را از ایشان باز گرفت

~~ورس واتباع او از قحط وتنگی غله بتنگ آمده واین معنی را از حنظله دانسته او راتیر

~~باران کردند اما بحسب تقدیر تیر باز گشته برمقتل تیرانداز می آمد واکثر لشگرش کشته

~~رس بقلعه رفت وقابض ارواح متعاقب بدانجا شتافته اویک سال امان طلبید تا ایمان آورد

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0089.png)

~~ملک الموت باذن الهیرس را ایمن گردانیده اودر آن اوقات به تشیید بروج مشیده از آهن

~~وروی و ارزیز قیام نمود لیکن برطبق آیه کریمه (اینماتکونوا یدر ککم الموت و لو کنتم

~~فی بروج مشیده) نتیجه بر آن ترتب نیافت و بعداز انقضای مدت مذکور آن بیعاقبت بجانب

~~جهنم شتافت والله اعلم بالصواب

ذکرذو القرنیناکبر علیه السلام

بروایت مشهور بین الجمهور اسم شریفش اسکندراست واین اسکندر بقول بعضی

~~ازمقسران واکثر اهل خبرغیر اسکندر رومی فیلقوس است و زمرهآ بران رفته اند که

~~ذوالقرنین بجز اسکندر رومی که مالک ممالک دنیا گشت کسی نیست وبروایت اول در

~~نسب ذوالقرنین اختلافست چه طایفهٔ‌ گفتهاند که او پسراعجوزه فقیرهٔ‌ بود که بخشندهٔ‌ بی

~~منت اورا بدرجه بلند سلطنت رسانید ودرروضة الصفا مسطور است که نسب ذوالقرنین

~~اکبر بیافث بن نوح علیه السلام می پیوست وهمچنان وجه تسمیهآ او بنوو القرنین مختلف فیه

~~است بعضی گفتهاند که چو ن ذوالقرنین طرفی دنیارا که عبارت از مشرق ومغرب است طواف

~~نمودباین لقب ملقب گشت و برخی را عقیده آنکه او کریم الطرفین بود ابأواما بنابر آنش

~~ذوالقرنین گفتند (وقال صاحبمتون الاخبار سمی ذوالقرنین لانه کان صفحتا رأسه من صفر

~~وقیل من نحاس وقیل حدیدو قیل من ذهب) و مذهب زمرهآ آنکه اورادو ضفیره یعنی دو گیسوی بافته

~~بود وازمالک ممالک ولایت علی المرتضی علیه السلام در تفسیر مدارک مرویست که (انه لیس

~~یملک ولایتی ولاکن کان عبدا صالحا ضرب علی قرنه الایمن فی طاعة الله فمات ثم بعث الله

~~فقرب قر نه الا یسر فمات صبغة فسمی ذوالقرنین) وایضا صاحب متون الاخباراز آن مقتدای

~~اخیار نقل نموده که (لانه کان نبیا بعثه الله الی قوم فکذبوه وضر بوه علی قرنی راسه فقتلوه

~~فاحیاه الله تعالی فسمی ذوالقرنین) وبنا برین دوحدیث در نبوت ذوالقرنین نیز اختلافست و

~~درروضة الصفا مسطور است که مجاهد ازعبدالله بن عمرروایت نموده که ذوالقرنین اکبر

~~ازجمله انبیاه مر سلستزیراکه حق عزوجل اورا بخطاب خویش مشرف گردانیده میفرماید

~~قلنا یاذوالقرنین الایة واین خطاب مخصوص نتواند بودمگر بذوات کاملة الصفات انبیاء

~~عظام علیهم السلام ومؤلف مدارک در تفسیر آیهآ کریمه مذکوره نوشته که (ان کان نبیأفقد

~~اوحی الی بنی قاهرة النبی) وایضا وقت ظهور ذوالقرنین مختلفه فیه است از سخن مترجم

~~تاریخ طبری چنان معلوم میشود که ذوالقر نین باابراهیم علیه السلام معاصر بوده و بعضی

~~گفته اند زمان ذوالقرنین بعداز موسی بوده وفرقهآ پس از زمان عیسی گفته اندودر روضة الصفا

~~مسطور است که ذوالقرنین اکر باوجود استقلال در امر سلطنت و بسطت مملکتز تبیل

~~بافتی بوقوق نفس ونفقهآ عیال از آن ممر حاصل فرمودی زمان سلطنتش بروایتی چهل

~~سال بوده سیر کردن اوربع مسکون رابیست وهشت سال در اعمار الاعیان مزبور است

~~که (عاش ذوالقرنین الفا و ستمائه و اهل الکتاب یقولون عاش ثلثة آلاف سنة والله

~~اعلم بالصواب

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0090.png)

حفتار در بیان نهضت ذوالقرنین باقطار وامصار ومشاهده بعضی

از عجایب روزگار وغرایب اطوار

در کتب راستان این داستان از مسنان بن ثابت الاصبحی بد ینسان مرویست که ذو القر نین

~~کبر بعدازصالح علیهما السلام مبعوث گشته دردیار فرنک آقامت مینمود وهمواره بجهاد

~~کفار قیام واقدام مینمود وچون بموجب الهام ربانی داعیه سیر بلاد وکشور ستانی در

~~خاطرش پیداشد نخست بدیارمغرب رفته مدت یکسال در آنجانب بفتح بلاد پرداخت وهر

~~کس ازجاده قویمه شریعت وطریقه مستقیمه اطاعت گردن پیچید سرش ازتن جدا ساخت

~~و از آنولایات به بیت المقدس آمده بعداز چند گاه ببلاد مشرق رفت در آنسفر نیزدرلوازم

~~غزو وجهادمراسم سعی واجتهاد بتقدیم رسانید ودر آن اثنا بشهری که مساکن یأجوج

~~وماجوج درحدود آن بود رسید و پادشاه آن بلده باستقبال ذوالقرنین شتافته بقبول دین

~~اسلام موفق شد وبا رعایا وسپاه باصناف الطاف اختصاص یافت وبه هنگام مجال شمةآ

~~ازاختلال احوال خود بسبب تعرض یأجوج ومأجوج که ازذریات منشج بن یافث اند معروض

~~داشت وذوالقر نین جهة تعمیر سداعلام سعی واهتمام بر افراشت و چنا نچه قر آن مجید بذ کر

~~آن ناطقت طریق فساد یاجوج ومأجوج رامسدود گردانید و در تفسیر مدارک مسطور

~~است که ما بین السدین صدفرسخ بود و بعضی از مورخان صدو پنجاه فرسخ گفتهاند و ارتفاعش

~~را دوهزار و هشتصدارش تعیین کردهاند

~~و محمد بن جریر الطبری و بعضی دیگر از اهل تاریخ سد یأجوج و مأجوج را از آثار ذو القرنین

~~رومی شمردهاند والعلم عندالله تعالی درمتون الاخبار مسطور است که ذوالقرنین دراثناء

~~اسفار خود بطا یفه ازصلحاء بنی آدم رسید ونزد او بتحقیق پیوست که آنجماعت بیوجود

~~حاکمی با یکدیگر در کمال عدالت زندگانی مینمایند و آنچه از هر ممر بدست می آورند

~~بسویت تقسیم میفرما یند و بر سر آیهای خود در نه نشا ندهآند وهر یک بردر سر ای خودقبری

~~کندهاند ودرمیان ایشان قحط وغلا وخصومت ونزاع واقع نمیشود لاجرم تعجب نموده

~~پرسید که بجه سبب درابواب بیوتات خود قبور حفر کرده اید جوابدادند که برای آنکه

~~از مرک فراموش نکنیم باز سئوال فرمود که چر اسر ایهای شما در نداردجوا بدادند که در میان ما

~~کسیکه ازوخیانت دروجود آید موجود نیست واستحکام ابواب بیوتات برای دفع مضرات

~~خاین میباشد ذوالقرنین دیگر کرت پرسید که چرا کسی را بامارت خودنصب نکردهاید

~~گفتند ما با یکدیگر ظلم وتعدی روا نمیدار یم و تعیین امیر برای رفع جور وحیف میباشد

~~باز اسکندر سئوال فرمود که چونست که درمیان شماتوانگر نیست جوابدادند که جهة

~~آنکه مادر تکثیر اموال سعی نمینمائیم باز پرسید که چرا درمیان شما نزاع واختلاف

~~واقع نمیشود گفتند بواسطه تألیف قلوب ما با یکدیگر ذوالقرنین باز سئوال کرد

~~که یچه جهت در میان شما هیچ کس فقیر و حاجتمند نیست جوابدادند که بجهت

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0091.png)

~~آنکه هر چه در دست ما میافتد بسویت تقسیم مینمائیم باز پرسید که چون است درمیان

~~شما قحط وغلابوقوع نمیا نجامد گفتند برای آنکه از استغفار درهیچ حال غافل نمیباشیم

~~اسکندر باز سئوال کرد که چون است که هیچ کس از شماغمناک و محزون نمیبینم گفتند

~~برای آنکه ما دل بر نزول بلایا نهاده ایم باز پرسید که سبب چیست که آفاتی که

~~مردم را میباشد بشما نمیرسد جواب دادند که برای آنکه تو کل و یقین ما بر کرم

~~ایزد تعالی درستست ذوالقرنین باز گفت که مرا خبر دهید که آبا و اجداد شما

~~نیز بهمین طریق پسندیده اوقات می گذرانیدهاند گفتند بلی بلکه پدران ما

~~دراین صفات از ما بهتر بودند نقلست که ذوالقرنین در اوقات سیر بلاد وامصار

~~حدیث چشمهآ حیات استماع کرده بجانب ظلمات نهضت فرمود . خضر(ع) که بقول صاحب

~~مدارک وزیر وپسر خاله اش بود در مقدمهآ اوروانشد ویروایت صاحب متون الاخبار

~~الیاس (6) نیز در آنسفر بااومر افقت فرمود وایشان بآب حیوان رسیده واز آن آشامیده

~~جاویدز نده ماندند و تازمان وصول ذوالقرنین همانجا قرار گرفتند وچون اسکندر بآنجا

~~رسیده از سبب توقف برسید کیفیت حال باز گفتند ذوالقر نین فرمود که جامی آب بمن

~~دهید تا بپاشامم وخضر والیاس علیهما السلام بموضع چشمه شتافته آن را باز نیافتند و

~~اسکندر باتفاق آن دو پیغمبر هر حند درطلب مبالغه نمود پی بسر کوی مقصود نبر دلاجرم

~~مأیوس مراجعت کرد بیت ا بحیوان که سکندر طلبش میفرمود* روزی خضر نبی گشت

~~واز آنشد خشنود در روضة الصفا مسطور است که ذوالقرنین در اواخر ایام حیات سپاه

~~رااجازت داده دردومة الجندل رخت اقامت انداخت وبادای طاعات وعبادات قیام مینمود

~~تا آن زمان که مرغ روحش ازقفس قالب پرواز کرده ریاض قدس را منزل ساخت شهر

~~چنین است آتین این خاکدان* بقای جهان کی بود جاودان

ذکرابراهیم علیه التحیة والتسلیم

از لفظ صدق آثار گوهر نثار عالیمقداریکه باعث شروح درترتیب این اوراق توجه

~~رأی آفتاب اشراق او بود استماع افتاده که افضل المتبحرین فخرالملة والدین امام

~~فخزالدین الرازی در بعضی ازمؤلفات خود مرقوم قلم حقیقت رقم گردانیده که در باب پدر

~~ابراهیم علیه السلام دو روایتست اول آنکه پدرش مؤمن و موحد بجوار مغقرت احدیت

~~انتقال نموده و آزر که اورا تارخ نیز گویند عم آنحضرت بوده که ملازمانش را تربیت

~~میقرموده و جمعیکه بدین قول قایلند متفرق بدو فرقه اند زمرهآ میگویند که آزر والدهآ

~~ابراهیم را بعد از فوت پدرش بحبالهآ نکاح در آورده بود وطایفهٔ‌ را عقیده آنکه میان

~~ایشان عقد زوجیت منعقد نشده روایت دوم آنکه آزر یدرحقیقی ابراهیم علیه التحیة

~~والتسلیم بوده این قول موافق مذهب اهل سنت وجماعت است زیرا که نزد ایشان مؤمن

~~بودن جمیع آبا و اجداد خیرالعباد صلی الله علیه وآله و سلم شرط نیست و ظاهر کلام

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0092.png)

~~معجزاثر (واذقال ابراهیم لابیه آزر) ودیگر آیات بینات ربانی که درقصهآ خلیل الرحمن

~~نازل گشته تائید این قول مینماید وروایت اول مختار علماء مذهب علیهٔ‌ امامیه است بجهة

~~آنکه نزدایشان به ثبوت پیوسته که جمیع آبا واجداد وامهات حضزت خاتم تا آدم متحلی

~~بحلیهآ ایمان بودهاند و باتفاق تمامی علماء آزرکافر ازعالم رفته و آنکه ابراهیم علیه التحیة

~~والتسلیم ازوی پدر تعبیر میفرموده منافی این قول نیست چه درقر آن مجید امثال این

~~اطلاق واقعست از جمله در این آیت کریمه که (ام کنتم شهداء اذحضر یعقوب الموت اذقال لبنیه

~~ما تعبدون من بعدی قا لوا نعبدالهک و اله آبائک ابراهیم و اسحق الها واحدا و نحن له مسلمون)

~~وحال آنکه اسمعیل عم یعقوب بوده نه پدرش و بصحت رسیده که حضرت مقدس نبوی

~~صلوات الله و سلامه علیه درشأن عباس فرموده که (عم الرجل صنوابیه) ودرتاریخ طبری

~~مسطوراست که نام پدرابراهیم بعربی آزر بوده وبعبری وپهلوی تارخ وبرخی راعقیده

~~آنکه یکیازین دواسم لقب اوبود و پدر آزر باتفاق مورخان ناخور نام داشت و بروایتی

~~که حضرت مخدومی استادی ملاذی سیدی سندی جمال الحق والحقیقة والدین در کتاب

~~افادت انتساب روضة الاحباب مرقوم رقم بلاغت مآب گردانیده اند که در میان ناخور و

~~ارفخشد بن سام بن نوح علیه السلام پنج کس واسطه بودهاند و بعضی از مورخان کمترازین

~~گفتهاند وچون اسامی آنجماعت مختلف فیه وغیر مصحح است قلم شکسته رقم بتحریر آن

~~مبادرت ننمود و مادر ابراهیم (ع) بروایتی نونا نام داشت و بقولی اذنبا بنت بریربن

~~فالغ ومولد شریفش بمذهبی بلدهآ سوس است از بلاد اهواز و بقول اصح آنحضرت در

~~کوثار یاقریهٔ‌ بابل تولد تمود و ابراهیم اسمی است عجمی مرادف اب رحیم یعنی پدر

~~مهربان ولقب آنحضرت خلیل است وخلیل الرحمن وکنیتاو ابوالانبیا وابومحمد وابو

~~الصفیاناست وابراهیم علیه التحیة والتسلیم بعداز تولد مدت یانزده سال درغاری یاسردا بهآ

~~که مادرش ازوهم نمرود جهة اومرتب کردانیده بود بسر برد وچون ازموضع اختفا بیرون

~~خر امید درسن شانزده سالگی یا بیست و هفت سالگی نمر ودومتابعانش را بملت حنیف دعوت

~~فرمودو بر آنحضرت دوصحیفه که محتوی برحکمت وموعظت بود نازل گشت وچون کفار

~~آن پیغمبر بزر گوار را درمنجنیق نهاده بآتش انداختند و نیران بروی گل و ریحان شد

~~پس از انقضای سه روز یاهفت روز بالتماس نمرود از آن مکان بیرون آمده در سن سی وهشت

~~سالگی از بابل هجرت فرمود ودر هشتاد سالگی بسنت ختان که قبل از آن معهود نبود

~~قیام نموده درصد و پنجاه سالگی سفیدی در محاسن مبار کش پدید آمد وحال آنکه پیش

~~از آن بیاض در لحیه افراد انسان ظاهر نگشته بود بنابر آن ابراهیم علیه السلام اظهار

~~اضطراب کرده حقیقت آنحالت ازبار گاه احدیت سؤال نمود خطاب آمد که ای ابراهیم

~~این وقاریست که بتو ارزانی داشتهایم و آنحضرت مسرور شده گفت (اللهم زدنی و قارا)

~~وابراهیم اول پیغمبریس، که درراه خداوندی هجرت فرمود واول کسی را که روز جزا

~~حله خواهند پوشانید اوخواهد بود قتال بشمشیر وقسمت غنیمت و گستردن سفرهآ ضیافت

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0093.png)

~~وقطع موی لب ومسواک ومضمضه و استنشاق و فرق مویمر و کندن موی بغل وستردن

~~شعر عانه و چیدن ناخن و استنجا بآب و پوشیدن سراویل ازجملهآ سنن آن پیغمبر عالی

~~جنا بست وشریعت آنحضرت ناسخ ملت نوح علیه السلام بود وصنعتش دهقنت بود ودر تعمیر

~~قری و بلاد اهتمام تمام میفر مود مدت حیاتش بقول مشهور دویست سالست و بروایت

~~مسعود رازی صدونود وپنجسال مدفن همایونش مزرعه جیرونست از توابع شام صلی الله

~~علیه وآله وسلم علی نبینا وعلیه وعلی سایر الانبیا الی یوم القیام

گفتار در بیان عصیان و تمرد نمرود

نزد جمهور مورخان نمرود ولد کنعان بن سام بن نوح است و معنی لفظ نمرود

~~لمیمت است وآن کافر مشهور مالک ممالک شرق و غرب گشت بلکه بقول اکثر ارباب

~~اخبار تمامی ربع مسکون را درتحت تصرف آورد ودرمتون الاخبار وبعضی دیگر از

~~کت فضلاءخبرت آثار مسطور است که هیچ کس از ملوک تمامی روی زمین را تصرف

~~ننمود مگر چهار کس دومؤمن ودو کافر مؤمنان سلیسان و ذوالقرنین بودند علیهما السلام

~~و کافران نمرود وبخت النصراما تسخیر بخت النصر جمیع بلاد را نزد اهل تحقیق به ثبوت

~~نه پیوسته بلکه اکثر متقدمین و متأخرین آن روایت را تضعیف نموده اند باتفاق ارباب

~~اخبار نمرود اول کسی است که اختراع تاج کرده آن را بر سر نهاد و علم تکبر وتجبر

~~برافراشته زبان بدعوی الوهیت گشاد و آن بد کیش بتان بمثابهآ صورت خویش تراشیده

~~باطراف ولایات فرستادو مردمرا بعبادت آنها مأمور گردانید ودر اثناء فتنه و فساد آن

~~سر خیل اهل عنادروزی جمعی از منجمان و کاهنان بملازمتش رفته عرض کردند که از اوضاع

~~فلکی ماراچنان معلوم شده که امسال دردارالملک توشخصی متو لد گردد که چون اندک

~~زمانی ازعمر او بگذرد مردم را بقبول دینی مجدد ترغیب نماید و اساس پادشاهی تورا

~~منهدم سازد و نمرود ازاستماع این سخن متغیر گشته هژده کس را از مردم با بل بمعتمدی

~~سپردتا ایشان را از مصاحبت ز نان مانع آید و امر فرمود عورات قا بله بی تحاشا بخا نهادر آیندو از

~~حال نسوان حامله واقف بوده هر پسری که از کتم عدم بعالم وجود قدم نهد بازش معدوم

~~گردانند کسائی گوید که در و قتیکه آن لعین این حکم کرده بود صدهزار طفل بقتل رسیدند

~~و درروز یکه منتهی بشبی میشد که آن نطفهآ مطهره در رحم مادر قرار یا بد نمرود بواسطهآ

~~اخبار اهل نجوم این حال را معلوم نموده فرمود تاجمیع مردان از شهر بیرون رفتند و

~~بردر دروازه ها معتمدان گماشت که کسی را در شهر نگذارند وزنان را نیز بیرون راه

~~ندهند اتفاقا نمرود را در آن شب مهمی ضروری ییش آمد و بنابر اعتمادی که بریدر

~~2بربهیم (ح) داشت اورا جهة کفایت آنکار بشهر فرستاد و او بقصر یادشاه رفته ومهم را

~~ساخته درحین مر اجفت چسمش بر تونااهادن بتماء فضر بخرودام نیرمیتردا تش

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0094.png)

~~حامله شد وحمل خود را از مردم نهان میداشت و چون نزدیک بآن رسید که روی زمین

~~از فر وجو دخلیل ربالعا لمین زیب وزینت پذیرد مادرش چنا نچه درمتون الاخبار مسطور

~~است بسردابهآ که جهة اختفاء فرزند خود در زیر زمین ترتیب نوده بود یا بغاری که در

~~بیرون شهر بود رفته وضع حمل نود بطریقی که کسی برین سراطلاع نیافت و ابراهیم

~~در آن موضع پرورش یافته هر گاه که مادرش دیرتر بدانجا می رسیدانگشتان خود را

~~مکیده ازیکی شیروازدیگریعسل بیرون می آمدوموجب تغذیه وتسلیه نفس نفیس اومیشد

~~وبعد از انقضای پانزده سال خلیل ملک متعال شبانگاه اززاویه اختفا بیرون خرامید و

~~چشمش بر زهره افتاده بر سبیل استفهام گفت (هذار بی) چون زهره آغازغروب کرد از و اعراض

~~فرموده در ماه نگریست و گفت (هذا ری) و قمر نیز غارب گشت و شب در گذشت چون خورشید

~~انور برزد علم جهان فروزی ابراهیم گفت (هذاربی هذا اکبر) و بعد از آنکه زوال آفتاب

~~را نیز مشاهده نمود برزبان الهام بیان گذرانید که(انی وجهت وجهی للذی فطرالسموات

~~والارض حنیفا وما انا من المشر کین) آورده اند که بعد از بیرون آمدن ابراهیم ع

~~نونا آنحضرت را بخانه برده بآزر نمود و تا زمانیکه خلیل الرحمن بطعن بتان

~~زبان نگشوده بود آزر نسبت باوشفقت میفرمود و چون ابراهیم علیه السلام بهدایت

~~و ارشاد فرق انام مأمور گشته خواص و عوام را بدین حق دعوت فرمود وازعبادت اصنام

~~نهی کرد چند کرتمیان آنحضرت و آزر مناظره و مجادله واقع شد چنانچه قر آن

~~مجید بذکر آن ناطقست و بعد از شیوع این قضیه کیفیت واقعه بسمع نامبارک نمرود

~~رسیده باحضار ابراهیم فرمان داد و خلیل الرحمن ببار گاه نمرود شتافته مانند دیگران

~~سر بسجدهآ اوفرو نیاورد نمرود پرسید که مرا چرا سجده نکردی ابراهیم علیه السلام

~~فرهود که من غیر پروردگار خود دیگری را سجده نکنم نمرود گقت پرورد گار تو

~~کیست ابراهیم گفت برورد گار من آنکس است که میمیراند و زنده میگرداند نمرود

~~گفت من باین صفت موصوفم آنگاه دو زندانی را حاضر ساخته یکی را کشت

~~و دیگری را رها کرد و گفت اینک میرانیدم و زنده گردانیدم ابراهیم ازین سخن

~~اعراض نمود ودست در برهانیروشن زده گفت خدای من آفتاب را از مشرق بیرون

~~می آرد اگر می توانی از مغرب بیرون آر (فبهت الذی کفر) نمرود از معارضه

~~عا جز آمد وابراهیم علیه السلام از آن معر که بازگشته ازسر اهتمام واجتهاد خلایق را

~~بقبول ملت بیضا خواندن گرفت و چون خواست که عجز وانکسار اصنام برقرق انام طاهر

~~شود ودر روزعیدی که اهالی با بل بعید گاه میرقتند یبهانهٔ‌ سقم درشهر توقف کرده بعداز

~~غیبت کفار در بتخانه را بگشاد واکثر تان رادرهم شکسته تر بر گردن بت بزرک نهاد

~~و مردم ازصحرا باز گشته بعادت معرون به بتخانهدر آمده از مشاهده آنصورت فر یا دوفغان

~~بر آوردند و نمرود را از کیفیت حنادته آگاه گردانیدند و جمعی که دروقت توجه بعید گاه

~~از ابراهیم علبه السلام شنیده بودند که آمسته میگفت (تانله لاکیدن اصنامکم بعدال توتو

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0095.png)

~~مدبرین) این سخن بعرض تمرود رسانیدند و آنکافر متهور باحضار ابراهیم فرمان

~~داد چون حاضر شد گفت تو کردهآ این فعل را بمعبودان ما حضرت فرمود که بزرگتر ایشان

~~اینکار کرده پس گفت بپرسیداز اصنام خود اگر تکلم توانند نمود مشرکان در غایت

~~خجالت سرها در پیش انداختند و گفتند تومیدانی که ایشان سخن نتوانند گفت وابر أهیم

~~بار دیگر آنطائفه را مخاطب ساخته برزبان گوهر افشان گذراتید که ( افتعبدون من

~~دون الله مالا ینفعکم شیئا ولا یضر کم اف لکم و لما تعبدون من دون الله افلا تعقلون) و آتش قهر

~~نمرود مردوداز ملاحظهٔ‌ آنحال و استماع آن مقال التهاب واشتغال یافته بعد از تقدیم

~~مشورت خاطر بر سوختن ابراهیم قراردادوحکم کرد تا محوطهآ وسیعه مرتب گردانیدند

~~و هیمهآ بسیار در آنجا جمع آورده آتش در آن زدند وبتعلیم شیطان منجنیق ساخته

~~ابراهیم علیه السلام را دست و پا بسته در منجنیق نهادند و یآتش انداختندو چون ابراهیم

~~از منجنیق جداشد افغان ازملایکهآ مقر بین امین خودرا باورسانید و گفتهیچ حاجتی داری

~~جوابداد مرا بتوحاجتی نیست جبر ئیل گفت بآنکس کهداری مسئلت نای ابراهیم علیه

~~السلام گفت (حسبی ربی من سؤالی علمه بحالی) درین اثنا خطاب حق سبحانه و تعالی در

~~رسید (یانار کونی بردا وسلاما علی ابراهیم) و چون ابراهیم در میان آتش فرود آمد

~~اصناف ازهارو ریاحین شکفته سبزه زار و چشمهآ آب خوشگوار ظاهر گشت و فرشتهآ

~~بصورت انسان جهة موانست خلیل الرحمن در آن مکان پیداشد بعد از سه روزیاهفت روز

~~نمرود برای تفتیش حال ابراهیم بر موضعی مرتفع رفته وبجانب آتش نگریسته دید که

~~ابراهیم باشخصی دیگر برز پر سبزهخرم نشستهو در اطراف او گل شگفنهو رنحان رسته

~~از مشاهدهآ آنحالت دود حیرت بکاخ دماغ نوود صعود نمودو فریاد بر آورد که یاا براهیم

~~از آتش بدین عظمت چگونه خلاصی یافتی خلیل الرحمن علیه السلام فرمود که این عطیهٔ‌

~~عظمی از فضل ایزد تعالی است نمرود گفت توانی که بنزدیک ماآئی جواب داد آری و

~~فی الحال برخاسته وقدم براخگر نهاده نزدنمرود رفت و آنمردود را نوبت دیگر بعبادت

~~ملک اکبر دعوت نمود نمرود گفت ایمان آوردن من متعذر است اما جهة پرورد گار تو

~~قر بانی عظیم میکنم خلیل الرحمن صلوات الله علیه فرمود که اگر تو بوحد انیت الهی اعتراف

~~ننمائی قربانی که کنی بعز اجابت اقتران نخواهد یافت و نمرود بر لامضاء آن نیت مصر

~~بوده چهارپای بسیار که از آن جمله چهار هزار گاوبود قربان نمود ؟

گفتار درییان صعود نمرود و کیفیت هلاک آن مردود

چون کمال اقتدار حضرت پرورد گارچند بار درقضیهآ ابراهیم علیه التسلیم مشاهده

~~نمر ود گشت بخیال قتال یارؤیت جمال ملک متعال داعیه کرد که بآسمان رود بنا بر آن

~~منارهآ درغایت رفعت ساخته و بر آنجارفته آسمانرا همچانکه ازروی زمین میدید بنظر

~~در آورد و شرمسار از آن منار پائین آمده و منارهافتاده آوازی هایل بگوش اهالی

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0096.png)

~~با بل رسید چنانچه بیهوش گشتند و بعد ازأفاقت تبلیل در السنهآ ایشان پدید آمد بنابر

~~آن بلدهرا بابل گفتند با وجود اینحال نمرود نکبت مآل متنبه نشدو بخیال رفتن بآسمان

~~فرمان داد تا چهار کر کس بچه را پروردند و چون کر کسان بزرک شدند صندوقی که

~~گنجایش دو کس داشت و بردودر مشتمل بود ترتیب دادند و روزیچند طعمهآ کر کسان

~~را باز گرفت و با یکی از خواص در صندوق نشست وچهار قطعهآ گوشت برچهار گو هصندوق

~~تعبیه کرد در هر پایه اش یکی از نسورمذکور را بربست و کر کسان قطعات گوشت را

~~برز برسر دیده صندوق را برداشتند و بقوت هرچه تمامتر بجانب علو پرواز نمودند و بعد

~~ازسه شبانه روز که بالا پریدند نمرود بطرف آسمان نگریست فلک راهمچنان دید که

~~از روی زمین میدید و سوی زمین نگاه کرده غیر از ظلمت چیزی بچشمش در نیامد

~~لاجرم توهم نموده با جلیس خودگنت که گوشت ها بجانب اسفل بیاویزد آنشخص به

~~موجب فرموده عمل کرده کر کسان باز گشتند ونمرود در غایت انفعال از آسمان بزمین

~~رسید بعضی ازارباب اخبار آورده اند که نمرود بعدازین واقعه از ابراهیم علیه السلام

~~استدعاء حرب نمود و خلیل الرحمن این التماس رابعز قبول مقرون گردانیده در روز

~~موعود باسپاه بسیار بصحرا شتافت و ابراهیم تنها در برابرش بایستاد و نمرود وجنود

~~نامعدود اواز کمال تهور آنحضرت متحیر شده ناگاه بفرمان الهی لشگر پشه دررسید

~~وسروروی نمرودیان را گزیدن گرفت چنانکه مجموع منهزم شدند و چون نمرود متعجب

~~ومبهوت بقصر خویش در آمد پشهآ در غایت حقارت لبش را بگزید بعد از آن بدماغش

~~بالارفته آنجا منزل گزید وطایفهآ برآنند که این قضیه پیش ازصعود نمرود و بعد از

~~مخلص ابراهیم از آتش دست داد ودر تاریخ طبری مسطور است که پس از قضیه رفتن

~~نمرود به جانب آسمان و هجرت خلیل الرحمن از بابل حق سبحانه و تعالی فرشتهآ را

~~فرستاد مصور بصورت بشر بنزد نمرود و آن ملک زبان بنصیحت آن مردود گشاده گفت

~~بیش ازین جرأت منمای و بار تکاب معاصی اقدام مفرمای پیغمبر خدایر اعز وعلا بآتش افکندی

~~وازین بلده عذرخواسته بغربت فرستادی و آهنگ آسمان کرده ابواب تعب برروی خود

~~گشادی ازین اطوار نایسندیده تو به کن والامنتقم جبار بضعیف ترین مخلوقی ترا هلاک

~~سازد نمرود جواب داد که من غیر از خود اله و پادشاهی ندانم واگر تودرین سخن که

~~میگوئی صادقی یادشاه آسمان را بگوی که سپاه خودرا بفرستد تا یا یکدیگر حرب نمائیم

~~فرشته گفت لشگر بمعر که حاضرساز که جنود ملک اکبر مهیاست و نمرود سه روزمهلت

~~خواسته بعداز اجتماع سپاه بسیار بصحرا رفت بروجهیکه مذکورشد ازجیوش پشه انهزام

~~یافته پشهآ در کاخ دماغ اومأوی گزید و مغزسرش میخورد و اورا تعذیب مینمود ونمرود

~~مدت چهل سال درغایت مرض و ملال اوقات گذرانید آنگاه بدوزخ شتافت ومدت سلطنتش

~~بروآ ی مسهوز بین اجمهور چهرصه سال بود وایضا درتاویخ مذ کورمز بور است که

~~چون نمر ود هلاکسه پادمانهی بابن بیی اراقرباء او نبط نام داشت انتقال نموده و

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0097.png)

~~نبط صد سال حکومت کرده پس ازفوت او ولدش هشتاد سال یادشاه بود و چون او

~~نیز نماند پسرش بیست سال بسلطنت گذرانید آنگاه بعضی از قرابتان او سیصد سال در

~~اقبال بسر بردند بعداز آن ایالت با بل منتقل گشت بملوک عجم وروایت مؤلف تحفة الملکیة

~~آنکه بعد از نمرود شخصی فمورش نام زمام امور ملک بابل بدست آورد و اختراع

~~دارالضرب وابداع دراهم و دنانیر وحلی ازطلاو نقره در ایام دولت اووقوع یافت وچون

~~هشتاد و پنجسال باقبال بگذرانید بعالم دیگر منزل گزید ضامرش ملک آن ملک شد و

~~درزمان ضامرش رسم مکائیل و موازین پیدا گشت و او هفتاد ودوسال پادشاهی کرد

~~آنگاه اطر کر کس بروی خروج نموده غالب شده اوراقتل فرمود و پوست سرش دباغت

~~داده بر سر نهادو بسبب آنکه دو گیسو از آن پوست سر آویخته بوداطر کر کس راذوالقر نین

~~گفتند و او چهل سال باستقلال گذرانید پس ازو ارفحشاط پادشاه شد و قصد کرد که

~~عم ابراهیم علیه السلام حصرون بن ناخوررا یکشد و حصرون برین معنی وقوف یافته بحیلهآ

~~که دانست ار فحشاط را بقتل رسانیدبدین و اسطه اضطرا در آن مملکت پیدا شد و بعد

~~از انقضای پنجسال جماعتی که ایشان راثوریان میگفتند درموصل والی شده بابل را نیز

~~بحیطهآ ضبط در آوردند وپس ازانقضای ایام دولت توریان این ملک منتقل گشت بملوک

~~عجم والله اعلم واحکم .

~~ذکر هجرت ابراهیم علیه السلام وتوطن نمودن در بعضی ازحدود شام

ثقات روات مرقوم اقلام اهتمام گردانیده اند که چون ابراهیم علیه السلام از حرقت

~~آتش نمرود نجات یافت و آزر بعالم دیگر شتافت نمرود خلیل رادرخلوتی طلبیده گفت

~~بواسطهآ این ملت محدث که پیدا کردهآخلل بمهمات ملکی راه مییابد باید که از مملکت من

~~هجرت کنی زیرا که اینچنین پروردگاری که توداری دست از محافظت تو باز نخواهد

~~داشت ابراهیم این معنی راقبول فرموده با برادرزادهآ خودلوط بن هاران و ساره بنت لومر

~~ابن ناخور که دختر عمش بود وهردودر سلک اهل ایمان اتتظام داشتند بجانب شام رفتند

~~و در اثناء راه بقصبهآ حران ساره را که بحسب حسن و جمال از سایر نسوان امتیاز و

~~استثنا داشت و بروایتی در آنوقت سی وهفت ساله بود در حبالهٔ‌ خویش آورد و چون

~~بنواحی مصر نزول کردند حاکم آندبار که بقبول زمرهآ سنان بن علوان وبعقیدهآ فرقهآ

~~صادوف نام داشت خبر یافت که مردی غریب بدان حدود آمده وعورتی جمیله همراه

~~داردکس فرستاده ابراهیم علیه السلام راطلبید و پرسید که ضعیفهآ که همر اه داری چه کس

~~تست خلیل الرحمن از خوف آنکه بزوجیت اعتراف نماید آن ظالم قاصدجان

~~اوشود یا بطلاق تکلیف کند جواب داد که خواهر منست یعنی دردین و آن لعین کسی

~~مصحوب خلیل رب العا لمین ارسال داشت تا ساره رانزد اوقرستد وچون ساره بحضور او

~~رفت و دست بطرفش دراز کرد دستش خشک شده لاجرم تضرع نمود ساره را گفت اگر

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0098.png)

~~دست من بدعاء تو صحت یا بد دست از تو بازدارم وبنا بر مسألت ساره دستش نیک شد

~~تا سه نوبت این قضیه تکراریافت پس کنیز کی بساره بخشید و گفت (هااجرک علی دعائک

~~لی) واورا رخصت معاودت داد در آن زمان حجاب از پیش چشم ابراهیم مر تفع شده بود

~~و کیفیت واقعه را مشاهده مینمود القصه خلیل الرحمن از آن مکان بنواحی فلسطین

~~شتافته در بیابانی پی آبچاهی کند و بر سر آنچاه سا کن گشت چون طعامی که همراهداشت

~~تمام شد جوالی بر گرفت و بطلب گندم متوجه خانه یکی از دوستان خودشد و بعداز یأس از

~~وجدان گندم جهة تسلی خاطر ساره و هاجر جوال را پرریگ ساخته یاز آمد وازغایت

~~حزن بخواب رفت و ساره وهاجر جوال را پر گندم دیده مقداری بدست آس آرد کرده

~~نان پختند وچون ابر اهیم علیه السلام بیدار شد پرسید که این طعام از کجامیسر شده ساره

~~جوا بداد که از این گندم که از خانه خلیل خود آوردهآ ابراهیم فرمود بلکه از خزانه

~~عنایت خدای که خلیل منست این رزق بدست افتاده بنآء علی هذا آنجناب را خلیل الله

~~لقب دادند وابراهیم علیه السلام لوازم شکر و سپاس بتقدیم رسانیده بعضی از آن گندم

~~بزراعت مصروف داشت و با ندک زمان در گرد خلیل الرحمن خلق بسیاری جمع آمده آنموضع

~~را با براهیم آباد نام نهادند ومکنت واستعداد ابراهیم صفت تزاید پذیرفته سنت ضیافت

~~در میان آورد و بالاخره ازمردمی که در آن منزل مجتمع گشته بودند بر نجید و ازمیان

~~ایشان بیرون رفته هم در آنحدود ودر موضعی که آن را قبط میخواندند یا در مزرعه

~~جیرون که اکنون بقدس خلیل اشتهار یافته منزل گزید وتا آخر عمر عزیز آنجا گذرانید

ذکر تولد اسمعیل واسحق علیهما السلام بعنایت خلاق

بر صفحه ضمیردانش پذیر فضلاء انام مرقوم اقلام بلاغت انتظام گشته که چون ابراهیم

~~خلیل الرحمن راازساره فرزندی متولد نشد وساره فهم کرد که خاطر خطیر آنحضرت

~~مایل بآنست که بخشنده بیمنت اورافرزندی کرامت فرماید هاجررابوی بخشید وابراهیم

~~بملک یمین درهاجر تصرف کرده آن مستوره حامله گشت و بعد از انقضای مدت حمل

~~اسمعیل تولد نموده خلیل الرحمن رانسبت بدان دلدار شدمحبتی مفرط پیدا شد وسارهرا

~~عرق رشک وغیرت در حر کت آمده آغاز اضطراب فرمود و سوگند یاد کرد که سه عضو از

~~اعضای هاجر را قطع کند وهاجر در گوشه اختفا منزل گزیده آخر الامر بنا بر

~~شفاعت ابراهیم علیه السلام مهم بر آن قرار یافت که دو نرمهآ گوش هاجر را سوراخ

~~کرده ویکی ازاعضای نهانی اورامقطوع گرداند وهاجر از کنج انزوا بیرون آمده

~~ساره بدان طریقه سوگند خودرا راست گردانید وسنت سوراخ کردن گوش و اختتان در

~~میان زنان از آنزمان باز پیداشد و باوجودآ نحال نا یرهآ غیرت ساره صفت انطفا نیذ یرفت

~~وابراهیم را گفت این کودک را بامادرش بجائی بر که از آب و آبادانی دور باشدوچون

~~خلیل الرحمن بموجب فرمان ملک منان باسترضاء خاطر ساره مأمور بودهاجر واسمعیل

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0099.png)

~~را بکه برده باشارت جبرئیل ایشان را آنجا ساکن گردانید وسه روز درحرم بوده و

~~حین مراجعت بنظر مرحمت درهاجر و پسر نگریست و گفت (ربنا انی اسکنت من ذریتی

~~بواد غیرذی ذرع عندبیتک المحرم) وبعدازغیبت ابراهیم علیه السلام و تشنه گشتن اسمعیل

~~چشمه زمزم ازاثر مقدمش درزمین حرم پیدا شد ودر آن اثنا قبیلهآ جرهم و قطورا که

~~ازجانب یمن بطرف شام میرفتند بدان مقام شریف رسیده و از پدید آمدن آب زمزم

~~وقوف یافته باجازت هاجر همانجا رخل اقامت انداختند وبرزبان حال مضمون این مقال

~~وردخودساختند مصراع مردن اینجابه که بودن زنده درجای دگر واسمعیل در میان

~~آنقوم نشوونما یافته ابراهیم درسالی یکنوبت بمکه می آمد وهاجر و پسر را دیده بی

~~آنکه ازیشت یراق فرود آید بازمیگردید و بثبوت پیوسته که ساره پس از تولد اسمعیل

~~همواره بتضرع وزاری ازحضرت باری فرزندی طلبید وبروایت اصح بعداز پنجسال از

~~ولادت اسمعیل دعاء ساره بشرفاجابت رسید وجبرئیل امین روزی باجمعی از فرشتگان

~~متوجه استیصال قوم لوط بود نخست یمنزل شریف خلیل الرحمن آمد وآنحضرت وساره

~~را بروجهیکه کلام ایزد تقدس وتعالی بذکر آن ناطقست به وجود اسحق ویعقوب بشارت

~~داد که ( فبشر ناها باسحاق ومن وراء اسحق یعقوب) وساره متعجب ومبتهج گشته بعد

~~از هفت روز از شنیدن این بشری حامله شد و چون اسحق تولدنمود ابراهیم علیه السلام

~~زبان الهام پیان بحمد و تناء حق سبحانه وتعالی گشاده گفت (الحمد لله الذی وهب لی

~~علی الکبر اسمعیل و اسحق ان وبی لسمیع الدعاء)

ذکر لوط علیه السلام

لوط بن هارون که برادر زاده خلیل الرحمن بود چون در ملازمت عم بزر گوار

~~خویش از بابل هجرت فرموده بموضع حران رسید بهدایت وارشاد اهالی مؤتفکات که

~~پنج شهرستان بود در نواحیاردن از بلاد شام مبعوث گشته بدانجا شتافت واسامی آن بلاد

~~بروایتی اینستکه مثبت میگردد «سدوم» «عمود» * اصبوایم» «ازوما» «صفر» و لفظ مؤتفکات

~~مرادف مکذبانست و درهریک از آن پنج شهرستان زیاده بر صدهزار مرد مقاتل بودند

~~و آن ملاعین باوجود بت پرستی بقطع طریق وفعل شنیع لواطه که بروایت اصح پیش از

~~آن ازهیچ طایفه سربر نزده بود اقدام مینمودند و لوط علیه السلام بدانجا رفته وعورتی

~~از آنقوم درحبا له نکاح آورده مدت بیست سال یاسی و هفت سال علی اختلاف الاقوال

~~ایشان را بدین قویم وملت ابراهیم دعوت فرموده وازعذاب وایزدی ترسانید و در آنمدت

~~غیر بنات مکرمات و نبایر آنجناب کسی بوی نگروید و بروایت طبری عدد متا بعانش به

~~چهارده رسید و لوط علیه السلام بعد ازهلاکت متوطنان مؤتفکات با اتباع خود بخدمت

~~خلیل الرحمن صلواةالله علیه شتافت وچون مدت هفت سال از آن قضیه منقضی شد درروز

~~چهارشنبه دهم ربیع الاول بجوار مغفرت ایزدمتعال انتقال فرمود واوقات حیاتش هشتاد

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0100.png)

~~ودوسال بود و آنجناب درایام زندگانی بصفت دهقنت وزراعت اشتغال مینمود

ذکر مبتلا شدن کفار مؤتفکات به معظم ترین آفات و بلیات

بروایت اعاظم روات واکابرثقات بصحت پیوسته که چون فسق و فساد و کفر وعناد

~~سا کنان مؤتفکات از حد اعتدال تجاوز نمود ولوطعلیه السلام از متابعت اتفرقه ضلال

~~نومید گشت دست نیاز بدر گاه کریم کار ساز بر آورده گفت (رب نجنی و اهلی مما یعملون)

~~وحضرت مجیبالدعوات دعاء پیغمبر خود را بشرف اجابت مقرون کردانیده جبر ییل امین

~~را باجمعی ازملائکه مقربین بهلاک آنقوم ناباک مأمور ساخت وایشان بصورت جوانان

~~زیبا منظر نخست بمنزل ابراهیم علیه السلام رفته وبشارت تولد اسحق و نجات لوط از

~~اهل شقاق را بدانحضرت رسانیده از آنجا بجانب مؤتفکات در پرواز آمدند و بروایتی

~~که مختار بعضی ازاهل تفسیر وتحقیق است لوط علیه السلام را برسر مزرعه یافتند و

~~شرط تحیت بجای آورده لوط جوابدادو ایشان را از جنس افرادانسان پنداشت و فرشتگان

~~تا وقت غروب آفتاب در مصاحبت لوط علیه السلام بسر برده کرم ذاتی او چنان اقتضا

~~فرمود که ایشان راضیافت فرماید اما بسبب آنکه اشرار کفار آن نبی عالی مقدار رااز

~~مهما نداری منم مینمودند و قصد جوانان ساده عذار میکردند محزونشد و بافرشتگان گفت

~~آیا بسمع شمانرسیده که شرارت نفس وافعال نا پسندیده این قوم بچه مرتبه است ومن

~~ازین گروه طایفهٔ‌ بدتر گمان نمیبرم وچون ملائکه از بار گاه احدیت چنان مامور گشته

~~بودند که بعد از آنکه سه نوبت لوط بر شرارت آنجماعت گواهی دهد ایشان را هلاک

~~سازند جبرئیل که آن سخن را از لوط شنید گفت این شهادت نخستین است آنگاه لوط فرشتگان

~~رامرد می خانه کرده باتفاق روان گشتند وبدروازه شهررسیده باز لوطهمان کلماترا

~~اعاده کرد وجبرئیل گفت (هذه شهادت ثانیه) وچون بدرسرای لوط رسیدند نوبت دیگر

~~لوط همان قول را برزبان آورد روح الامین گفت (هذه شهادة ثالثه) و لوط علیه السلام

~~مهمانان را بخانه برده بامنکوحهآ خود که ازجمله آنقوم بود وجمال حالش بحلیه ایمان

~~تحلی نداشت گفت طعامی جهت این مردم مرتب گردان و کسی را براینحال اطلاع مدهو

~~آن مکاره در اثناء پختن طعام ببهانه از خانه بیرون رفته اقربا خود را از کیفیت حسن

~~مهمانان اعلام نمود ورؤساء کفره ده کس بطلب ایشان نزد لوط علیه السلام فرستادند و

~~رسولان پیغام قوم را بلوط رسانیده آنجناب جوابداد که مرانزد این مهمانان شرمنده

~~مسازید تا دختران خود را باشما درسلک ازدواج کشم ایشان گفتند ما را بدختران تو

~~میلی نیست وتو میدانی که غرض مااز طلب مهمانان چیست ولوط از تسلیم جوانان ابا

~~فرموده دو کس از رسولان بخانهآ که فرشتگان نشسته بودند در آمدند و دست دراز

~~کردند تایکی ازایشان را گرفته بیرون برند روح الامین بادی در چشمهای ایشان دمیده

~~آن دو لعین کورگشتند و آنده کس مراجعت نموده کلانتران خود را ازین حادثه آگاه

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0101.png)

~~کردند کفار بار دیگر کس نزد لوط فرستادند وپیغام دادند که تاغایت بهرنوع که

~~خواستی درمیان مامعاش کردی واکنون ساحران را درخانه خود راه داده تاجهان بین

~~مردم مارا کور میکنند میباید که امشب ازین ولایت بیرون روی و گرنه فرداهر دوچشم

~~تورا کور خواهیم کرد ولوط اندیشناک شده پنداشت که فرشتگان جاودانند و ملائکه

~~توهم لوط را ملاحظه فرموده حقیقت حال وسبب آمدن خویش راظاهر کردند و لوط

~~علیه السلام مبتهج ومسرور گشته بااصحاب ومتعلقان همان شب از میان آن مخذولان

~~بیرون رفت و هنگام سحر که قرین شام نکبت اعدا بود از سر حد مؤتفکات گذشته

~~متوجه منزل ابراهیم شد وبوقت دمیدن صبح جبرئیل پرمبارک درزمین فرو برده آن پنج

~~شهرستانرا برداشت و آنمقدار بالا برد که آواز خروس ایشان راملائکه سموات شنودند

~~پس نگون سار کرد کماقال عزو علا(فلما جآء امر ناجعلنا عالیها سافلها) وروایتی آنکه

~~اهالی چهارشهرستان از مؤتفکات بعذا رب الارباب گرفتار گشته متوطنان صفر بسبب

~~عدم ارتکاب فعل شنیع لواطه از آن بلیه سالم بودند نقلست که در آن سحر که لوط و

~~متا بعانش از سر حد مؤتفکات می گذشتند زوجهآ او ینا بر قرابت و قرب ملت که بآن قوم

~~داشت هر لحظه باز پس مینگریست که نا گاه سنگی بسرش رسیده اوزا براه عدم روان

~~گردانید(نعوذ بالله من سخط الله وغضبه)

حفتار در بیان بناء بیت الحرام و ذکر قربان کردن ابراهیم

اسمعیل راعلیهما السلام

بروایت اصح اول کسی که ببناء کعبه اشتغال نمودشیث بن آدم بود علیه السلام و طوفان

~~نوح آن بنارا و یران کرد وتازمان خلیل الرحمن آنخانه معمور و آبادان نشده بو دو چون

~~مشیت حضرت عزت چنان اقتضاءفرمود که شرف آن بناء متبر که خلیل الرحمن و اولاد

~~او را باشد ابراهیم علیه السلام باشارت جبرئیل از ولایت شام بمکه مکرمه شتافته بتعلیم

~~روح الامین ومدد اسمعیل ببناءبیت الله قیام نمودوملائکه حجر الاسود را که آدم علیه السلام

~~از بهشت همراه آورده بود و در وقت طوفان در کوه ابوقبیس ودیعت نهاده

~~بودند آورده ابر اهیم آن را بجایش استوار ساخت و بعد از اتمام آن مقام و اجب الاحترام ابراهیم

~~و اسمعیل علیهما السلام گفتند(ر بنا تقبل مناانک انت السمیع العلیم) و جبر ییل نازل گشته و بشارت

~~قبول رسانیده پدر و پسر بوجهی که جبرئیل ایشان را تعلیم نمود شرایط مناسک

~~حج بجای آودند وقصه قربان کردن ابراهیم فرزند ارجمند خود را بمذهب زمرهٔ‌

~~از روات بعد از تشیید بنای کعبه بوده و بعقیدهای آنواقعه پیش از تعمیرخانه بوده

~~و ایضا در میان فضلا ملت و عظماء امت اختلافاست که ذبیح اسمعیل بوده پا اسحق

~~و چون از ملاحظه دلایل فریقین رجعان سخن جمعی که اسمعیل را ذبیح گفتهاند

~~سمت توضیح دارد و چنانچه در روضة الصفا مسطور است امام ائمة الهدی جعفر الصادق

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0102.png)

~~علیه سبرم الله تعالی برین مدکقب بوه جوادخوش خرام خامه عمان بیان بدا نصوب معطوف

~~برخاطر عاطر یدرایشان فراموش کشکک سبی ذرما بخاوم رویاحوو که شخصی

~~باوکمیدویک کمورمان مدن چمرجوزر قربان کنی چون خلیل الله یمقام

~~یقظه وانتباه آمد متفکر گشت که آیا این رؤبار حما نیست یا از قبیل اضغاث احلامست بنا بر آن

~~آن روز بترویه موسوم شد وشب دوم نیزهمین خواب دیده او را عرفان حاصل آمد که

~~آن رؤیا صالحه است وآن روز بعرفه اتسام یافت و شب سوم باز هما نخواب دیده عزم

~~نحر اسمعیل کرد لاجرم آنروز را یوم النحر گفتند و در آن صباح هاجر بموجب اشارت

~~ابراهیم سراسمعیل را شسته وروغن درموی مشکبویش مالیده ابراهیم واسمعیل بمرافقت

~~یکدیگر بجانب شعب روان گشتند و خلیل الرحمن صلواةالله علیه دروقت توجه اسمعیل

~~را گفت که کارد و ریسمان بردارد کههیزم خواهیم آورد و در اثناء راه ابلیس نزد ابراهیه

~~واسمعیل علیهما السلام رفته آغاز فریب وتلبیس نموده خواست که بوسوسه آنخواب را

~~شیطا نی فرا نماید وابراهیم را ازطاعت حکه الهی واسمعیل را از فرمان حضرت نبوت

~~پناهی بگذراند اما پدر وپسر ازشر او ایمن مانده شیطان از جناب ایشان نومید گشت و

~~بصورت پیری پیش هاجر رفت و گفت هیچ میدانی که ابراهیم پسر تورا کجا برده است

~~گفت آری میخواهد که هیمه بخانه آرد ابلیس گفت که غلط کردهآ میخواهد که اورا قربان

~~کند هاجر گفت ابراهیم از آن رحیم تراست که نسبت بفرزند خود قتل روا دارد ابلیسر

~~گفت او گمان برده است که اینخواب موافق امر یزدانیست هاجر گفت ماحکم ربانی ر

~~قبول داریم لاجرم آن مدبرخائب وخاسر بازگشت وچون ابراهیم بشعب در آمد اسمعیر

~~را گفت ای پسرک من بتحقیق که مندیدم درخواب که تورا ذبیح میکنم پس نظر کن که چ

~~چیز می بینی اسمعیل جوا بداد که ای بدرمن بجای آر امری که بآن مأمور شدهآ (ستجدونی

~~انشاء الله من الصابرین) آنگاه اسعیل ابراهیم را گفت دست وپای مرا ببند تا اگر دروقت

~~قربان گشتن اضطراب نمایم جامهآ همایون تو پرخون نشود ومرا درروی خوابان تاچشم

~~مبار کت برچهرهٔ‌ من نیفتد و بواسطه حرکت عرق شفقت ابوت در فرمان برداری جناب

~~جلال پرورد گاری اهمال بوقوع نیا نجامد و پیراهن مرا بهاجر رسان تا از استشمام آن تسلی

~~حاصل نماید وابراهیم علیه السلام دست در حبل متین اصطبار زده دست وپای اسمعیلرا

~~بست و کارد برحلق مبار کش کشید اماهرچند بیشتر سعی کرد کمتر برید و این صورت

~~سه نوبت تکر ار پافته ابراهیم علیه السلام متعجبشد در آن اتنا آوازی شنید که ای ابراهیم

~~بدرسی کا راشت گردانیدی خواب خود را و ابراهیم بازپس نگریست کبشی بنظر آمد

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0103.png)

~~افتاد متوجه گرفتنش شد و کبش گریخته ابراهیم از عقبش بشتافت ونزدیک هرجمرهٔ‌ از

~~جمرات هفت سنگ بطرف اوانداخت درچمرهآ کبری آنرا بگرفت ودرمنا قریان فرمود

~~و در بعضی از تفاسیر بنظراین حقیردر آمده که دروقت کشتن گوسفند جبرئیل گفت (الله اکبر

~~الله اکبر) واسمعیل فرمود(لااله الاالله والله اکبر) وابراهیم برزبان راند که (الله اکبر

~~ولله الحمد) ودرخلال آن احوال جبرئیل دست وپای اسمعیل را گشاده گفت هرچه میخواهی

~~از حضرت الهی مسألت نمای که وقت اجابت دعاست اسمعیل دست نیاز بدر گاه مهیمن

~~بنده نواز بر آورده بر زبان الهام بیان راند که یارب جمیع بندگان خود را که مؤمن

~~بدار جزا نقل کردهاند ییامرز و جراید جرایم ایشان را بزلال غفران شسته گردان و

~~بروایتی ابراهیم فرمود که (لا اله الا الله والله اکبر) واسمعیل گفت(الله اکبرولله الحمد) وبرهر

~~تقدیر سنت تکبیر در وقت ذبح از آنزمان پیداشد در روضة الصفا از مناهج الطالبین

~~منقو لست که چون ابراهیم را قربان ساختن اسمعیل دست نداد ابواب ملالت بررویوی

~~بکشاد و ایزد تعالی وحی فرستاد که چون اسمعیل حامل نور خاتم الانبیاست کارد تو

~~بروی کارگر نیاید آنگاه علو درجات سید ابرار وآل بزر گوار او برخلیل الرحمن

~~منکشف گشت وابراهیم صلوات الله علیه در آن میان درجهآ حسین بن علی رضی الله عنهمارا

~~مشاهده کرده گفت یارب این چه کس است که باین مرتبه رسیده ملک جلیل فرمود که

~~این حسین است که ازجملمهٔ‌ احفاد اسمعیل واولاد خیر العباد خواهد بود ابراهیم گفت الهی

~~من حسین را ازاسمعیل دوستتر میدارم ملک اکبر فرمود که مااو را بفدای اسمعیل قبول

~~کردیم پس بدین روایت که از صادق آل محمد بصحت رسیده است درآیت (و فدیناه

~~بذبح عظیم) ذبح عظیم کنایت ازحسین است نه از آن کبش زیرا که گوسفندی را آنمقدار

~~عظیم نیست که حضرت پرورد گار اورا ذبح عظیم گوید (والعلم عندالله الفرد الصمد)

ذکر حج گذاردن ابراهیم واسمعیل وساره علیهما السلام و بیان انتقال

ایشان بحوار مغفرت خالق البریة

واقفان اخبار انبیاء مرقوم اقلام بلاغت انتما گردانیده اند که چون ابراهیم ازیناء

~~کعبه معظمه زادها الله تعالی تعظیما فراغت یافت اسمعیل علیه السلام را بخلافت خود در

~~آن مقام شریف گذاشته بجانب شام شتافت وسال دیگر باتفاق ساره واسحق احرامحج

~~بسته باز بمکهآ مبار که تشریف برد وبعد از اقامت مراسم طواف رفقاء ثلاته اسمعیل را

~~و داع کرده روی توجه بجانب شام نهادند وبه تبوت ییوسته که چون سن شریف ساره

~~ازصد وسی سال در گذشت بجوار رحمت حقانتقال نموده درمزرعهآ جیرون مدفون گشت

~~وابراهیم علیه السلام بعدازفوت ساره مخدرهٔ‌ ازاهل کنعان مسماة بقطورا بنت یقطن یجبا لهٔ‌

~~نکاح در آورد وچنا نچه درمتون الاخبار مسطور است آنحضرت را از آن عورت شش یسر

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0104.png)

~~در وجود آمد اماهیچ یک از آن پسر بشرف نبوت نرسید و یکی از آیشان مدین نام داشت

~~واسامی پنج نفر دیگر صفت تصحیح نپذیرفت بنابر آن مرقوم نگشت اکتر اهل خبر

~~آوردهاند که ابراهیم علیه السلام ازخالق موت وحیات مسألت نوده بود که تامن طالب

~~مرگ نشوم بدن مرا از لباس زندگانی عریان نگردان و این دعا بعزاجابت اقتران یافته

~~چون زمان رحلتش نزدیک رسیدملک الموت مصور بصورت پیری ضعیف به مجلسشریف

~~خلیل الرحمن تشریف آورد وابراهیم علیه السلام بنا برسنت سنیهآخود طعامی پیش او نهاده

~~دست ابویحیی برداشتن لقمه در لرزه آمد و آن را باهتمام تمام کاهی بسوی گوش و گاهی

~~بجانب دهن میبرد ابراهیم از وی پرسید که ای عزیز این چه حالتست که ملاحظه میکنم

~~عزرائیل گفت اینهمه عجز وضعف که می بینی بجهة کبرسن است ابراهیم علیه السلام باز

~~سؤال کرد که چند ساله باشی ملک الموت بدو سال عمرخود را از ابراهیم زیاده گفت

~~خلیل الرحمن فرمود که تودوسال ازمن بزر گتری آیا بعداز گشتن این مدت ناتوانی من

~~باین مرتبه خواهد رسید ابویحیی گفت بلی ابراهیم ازین جهة مایل بدار بقا گشته گفت

~~الهی مرا بلقاء خود مشرف کردان وهمان لحظه عزرائیل بامر ملک جلیل بقبض روح

~~ابراهیم پرداخت و عالم فانی را از برکت وجود همایونش عاری ساخت و آنحضرت در

~~مزرعهآ جیرون که اکنون بقدس خلیل اشتهار دارد در پهلوی ساره مدفون شد

ذکر اسمعیل علیه السلام

درمعا لم التنزیل مسطور است که چون ابراهیم دروقت طلب فرزند مناجات کرده

~~برزبان آورد که اسمع یاایل ولد ارشدش باسمعیل موسوم شد و ایل بلغت عبری ایزد

~~تعالی را گویند وکنیت اسمعیل علیه السلام ابوالعرب بود وباعتقاد بعضی ازمورخان اول

~~کسیکه بعر بی تکلم کرد اسمعیل بود اما اکثر اهل تحقیق گفته اند که (اول من تکلم

~~با لعر بیة یعرب بن قحطان بن هود علیه السلام) وتوفیق بین الروایتین بدینطریق ممکن

~~است که گویند اول کسیکه از اهل یمن بعربی تکلم کرد یعرب بن قحطان بود و نخستین

~~شخصی از موطنان مکه که بدان لغت سخن گفت اسمعیل بود علیه السلام القصه چنانچه

~~سابقا مسطور گشت هنوز ازسن شریف اسمعیل دوسال نگذشته بود که ابراهیم او را

~~بمکه مکرمه برده ساکن گردانید و اسمعیل میان قبیلهآ جرهم وقطورا که از ذریات سام

~~بن نوح بودند نشو و نما یافته چون ده ساله گشت قضیهآ قربان کردن آنجناب و فدافر ستادن

~~ربالارباب واقع شد وپس از آنکه پانزده سال ازعمر شریف اودر گذشت هاجردروقتی

~~که نود ساله بود بجوار مغفرت حی اکبر پیوست واسمعیل علیه السلام عمرة بنت اسعدبن

~~اسامه را که ازقوم عمالقه بود درحبالهآ نکاح آورد و مقارن آنعال در زمانی که اسمعیل

~~در شکار بود ابراهیم خلیل جهة ملاقات قرة العین خود بمکه شتافته چون بدر وثاق بسر

~~رسید وعمره رادیدجمال حالش را ازحلیهآ انسانیت عاری یافت لاجرم اورا گفت هرگاه

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0105.png)

~~شوهر توبیا یداورا بگوی که آستا نه خانهآ خودر اتغییر ده و بعد از مر اجعت ابر اهیم اسمعیل

~~بخانه آمد و از کیفیت آن گفت وشنود وقوف یافته دانست که ابراهیم اطوار عمره رانه

~~بسندیده لاجرم اورا طلاق داد وسیده بنت مضاض بن عمروالجرهمی را بخواست وبار

~~دگر که ابراهیم بدیدن اسمعیل تشریف آورد اتفاقا باز اسمعیل بشکاررفته بود وابراهیمع

~~باسیده سواره ملاقات نموده پرسید که توچه کسی جوابداد که امراة اسمعیل ام ابراهیم

~~گفت معاش شما برچه سان گذرانست سیده زبان بشکر و سپاس الهی گشادهابر اهیم را گفت

~~فرود آی تا لوازم ضیافت بتقدیم رسانم ابراهیم گفت مجال ندارم سیده گفت مویهمایون

~~تورا گردناک و ژولیده میبینم رخصت فرمای که بشویم ابراهیم اجازت داد سیده سنگی

~~آورد و ابراهیم پای راست بر آن سنگ نهاده پای چپ همچنان در رکاب نگاه داشت

~~تا نصف ایمن سر اوشسته گشت بعداز آن سیده سنگرا بطرفایسر برد وابراهیم پای چپ را

~~بر آن سنگ نهاد تا آن نیمه سرش نیز مغسول گشت واثرقدم همایونش بر آن سنک بماند

~~و بعضی از مفسر ان مقام ابر اهیم راعبارت از آن سنگ داشته اندوچون سیده از شستن سرابراهیم

~~علیه السلام فارغ شد مقداری پنیر بر طبقی نهاده پیش آوردتا تناول کردوا بر اهیم احوال سیدهرا

~~مزین بزیور تقوی و مکارم اخلاق دیده فرمود که چون شوهر تو باز آید باو بگوی که عتبهٔ‌ خانهآ تو

~~بغایت مناسبست آن را متغیر نگردانی و عنان مراجعت بجانب شام انعطاف داد

~~و پس از آنکه اسمعیل بخانه آمد از کیفیت حال واقف شد سیده را گفت بشارت باد

~~تورا که پدرم بمراقبت تو وصیت فرموده و اسمعیل مادام الحیوة بمفارقت او رضا نداد

~~نقل استکه اسمعیل دروقتوفات ابراهیم صلواة الله علیه نودساله بود وبروایتی هم در ایام

~~حیات یدر بزر گوار بارشاد اهالی حضرموت مبعوث گشت و محمدبن جریر الطبری گوید

~~بعد از فوت ابراهیم بهدایت بعضی از ساکنان حدود یمن مامور شد پنجاه سال یا چهل

~~وهفت سال اصحاب ضلالرا بقبول ملت ابراهیم وسلوک طریق مستقیم دعوت فرمود و کسی

~~از آن گمراهان بوی نگروید لاجرم بحریم حرم بازگشت و آنجا وفات یافت صنعت

~~آنجناب تیر ساختن وتیرانداختن بود ومدت عمر عزیزش صدوسی سال و بعضی هقت سال

~~ازین زیاده گفتهاندمرقد همایونش در حجرقریب بقبرهاجراست وعدداولاد ذکور آتجناب

~~بدوازده نفر رسیده بود از آنجمله ثابت و قیدار مشهورند و اسآمی بقیه ایشان در کتب

~~تاریخ غیر مذکور والعلم عندالله الغفور

ذ کر سبب ظهور عبادت اصنام در میان احفاد اسمعیل علیه السلام

درمتون الاخبار وبرخی دیگر ازمؤلقات اخیار مسطور است که چون کثرت احفاد

~~اسمعیل بمرتبهآ رسید که زمین حرم را گنجایش ایشان نماند بعضی از آنجماعت بعزم

~~توطن در دیار عرب ازمکه مکرمه بیرون رفتند وهر کس از آنقوم که عازم سفر میشد1

~~سنگی ازاحجار حجاز باخود میبرد و درمنول اقامت آنسنک را در جای یاک نهاده به

~~دستور زیارت بیت الله آنرا طواف میکرد و بالاخره اینمعنی منجر بآن شد که هرسنگی

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0106.png)

~~گه در نظر ایشان مستحسن مینمود آنرا برداشته بزیارتش میپرداختند و بعداز چند گاه

~~بتلبیس ابلیس احکام شر یعت خلیل الرحمن را برطاق نسیان نهاده آغاز بت پرستی کردنداما

~~در فیصل بعضی از قضایا پر آن ملت عمل نموده تعظیم حریم حرم بجای می آوردند و

~~طایفهآ گفتهاند که موجب عبادت اصنام درمیان ذریت اسعیل علیه السلام آنشد که اساف

~~و نایله که مردی و زنی بودند ازبنی جرهم بواسطه کمال شرارت نفس واشتعال نایرهآ

~~شهوت در نفس خانه کعبه باهم مباشرت نمودند و جبار شدید الانتقام هردو را سنک

~~گردانیده مردم آن دوجسد سنگین راااز بیت الله بیرون آوردند اساف را بر سر کوه صفا

~~و نایله را برمروه نصب کردند و بمرور ایام شهور و اعوام ساکنان مکه مبار که

~~پیرستش آنها مشغول گشتند و باعتقاد زمرهآ آنکه نخست شخصی که ملت حنیف ابراهیم

~~راتغسر داده مردم را بعبادت اساف ونایله مامور گردانید عمروبن طی خزاعی بود و

~~ایضا عمر وهبل را که اعظم اصنام قریش بود ازشام بمکه آورده فرق انام را به برستیدن

~~آن امر کرده وبعد از وقوع این حرکت از آن ضال مضل طریقه نا پسندیده بت پرستی

~~در میان قبایل عرب سمت شیوع یافت و تا زمان ارتفاع اعلام اسلام آن شیوه ناستوده

~~صفت استمرار پذیرفت

ذکر اسحق علیه السلام

بعدازتولد اسمعیل به پنج سال یاچهارده سال علی الاختلاف الاقوال جمعی از ملاتآکه

~~در وقتی که متوجه تعذیب قوم لوط بودند بخانه خلیل الرجمن رفته آنحضرت را بوجود

~~اسحق بشارت دادند وچون بروایت صاحب مدارک در آنزمان ساره نود ساله بود و

~~ابراهیم صدو بیست ساله از شنیدن آن بشری عظمی در شگفت مانده گفت (یاو یلتی. البوانا

~~عجوز وهذا بعلی شیخا انهذا لشییءعجیب) ملائکه گفتند از کمال قدرت بخشنده بی منت

~~امثال این امور غریب نیست وپس ازانقضای هفت روزاز این صورت سارهحامله شدوچون

~~وضع حمل نمود آن فرزند ارجمند را باسحق موسوم گردانیدند واسحق لفظی است

~~عربی مرادف ضاحک واسحق علیه السلام درزمان حیات پدر عالیشان بارشاد اها لی کنعان

~~مبعوث گشته ازحدود فلسطین بدان سرزمین شتافت وبلوازم امر نبوت قیام نموده رفقا

~~بنت ناخوربن تارخ را که دختر عمش بود درحباله نکاح آورد واسحق راازرفقا دو پسر

~~بیک شکم متولد شد یعقوب وعیص واسحق علیه السلام در کبر سن ازمشاهده اشیا بچشم

~~سر محروم گشته چون عمر عزیزش بروایت محمدبن جریرالطبری بصد وبیست سال و

~~بقول مؤلف اعمارالاعیان بصد و شصت سال رسیده و بمذهب بعضی دیکر از مورخین

~~بصد وهشتاد سال پیوسته از عالم فنا بسرای بقا رحلت فرموده یعقوب و عیص بتجهیز

~~و تکفین پدر بزر گوار پرداخته بدن بی بدیلش را در قدس خلیل دفن نمودند

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0107.png)

کر یعقوب علیه السلام

باتفاق جمهور ارباب اخبار ولادت باسعادت آن پیغمبر عالیمقداردرزمان حیات

~~براهیم وساره بوقوع انجامید وبقول علماء فن تفسیر وسیر وجه تسمیه آن مولودعاقبت

~~محمود بدین اسم آن بود که آنجناب متعاقب عیص تولد نمود ودر آنوقت دست بر عقب

~~عیص داشت وراقمر ادرحین تحر یر این حکایت چنان بر ضیر کسیر گذشت که چون ملائکه

~~مبشرین بوجود اسحق ابراهیم وساره را بولادت یعقوب نیز بشارت داده گفتند که از عقب

~~اسحق پسر بلند اختر دیگر متولد خواهد گشت کما قال سبحانه و تعالی ( فبشر ناها

~~باسحق و من وراء اسحق یعقوب) میتواند بود که همین معنی سبب تسمیه یعقوب

~~علیه السلام شده باشد والعلم عندالله تعالی امالقب یعقوب اسرائیل است واسرائیل بقول

~~اکثر ائمه تفسیرمرادف عبدالله است چه اسرا بلغت عبری عبد را گویند وایل الله

~~را وبعضی گویند که اسرائیل وصفوة الله یک معنی دارد ودر تاریخ طبری وروضة الصفا

~~مسطوراست که یعقوب بعد از هجرت از وطن مالوف باین لقب ملقب گشت (لانه اسری بالیل)

~~و اسرائیل از کبار انبیاء عالی مقدار است و مرسل بهدایت اهالی کنعان واکثر

~~انبیاء که بعداز آنجناب مبعوث گشتنداز نسل پاک او بودند ومدت دعوت یعقوب علیه السلام

~~پنجاه سال بود و آنجناب درنود سالگی بهجران یوسف گر فتارشدو بعداز چهل سال که

~~در کنج بیت الاحزان در غایت حزن و ملال گذرانید بار دیگر آفتاب جمال یوسفی از مطلع و صال

~~طلوع کرده درخطه مصرپدر و پسر بدیدار یکدیگر مبتهج ومسرور گشتندوچون یعقوب

~~بروایت اکثر و اشهر مدت هفده سال و بقول ابوالفتوح رازی بیست و چهار سال در مصر بکام دل

~~بگذرانید گلشن حیات را بدرود کرده بریاض رضوان منزل گزیدویوسف علیه السلام

~~جسد همایونش رابعد ازتقدیم تجهیز وتکفین درتا بوتی کرده ازمصر بقدس خلیل رسانید

~~وهمان لخظه جنازه عیص نیزازروم بدان مرزوبوم رسیده آن دودر گرانمایه در یکصدف

~~مدفون گشتند مدت حیات ایشان صدو چهل وهفت سال بود

گفتار دربیان سبب رنحش خاطر عاطر عیص از یعقوب ورفتن

اسزاتیل نزدلیان ومراجعت نمودن برحسب مطلوب

نزد کبار اصحاب اخبار بصحت رسیده که اسحق علیه السلام عیص رااز یعقوب دوستر

~~میداشت ورفقا را با یعقوب محبت بیشتر بود ودران اوقات که اسحق بدیده ظاهر چیزی

~~نمیدید روزی عیص را گفت بزغاله کوهی صید کرده و بریان ساخته نزد من رسان تا دعا

~~کنم که ایزد تعالی از صلب توانبیاء بیرون آرد و عیص بجانب صید گاه توجه نموده رفقا

~~یعقوبرا از حدیث آگاه اسحق گردانید و گفت مناسب آنست که تودراین امر سبقت نمائی تا

~~دعای مذکور درشان توصدور یا بد ویعقوب فی الحال بز غاله فربه بریان کرده بنظر پدر

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0108.png)

~~آورد وبوی بریان بمشام اسحق علیه السلام رسیده پرسید که این چیست رفقا گفت که

~~بریا نیست که از پسرخود طلب نموده بودی واسحق بعدازاکل طعام زبان سئوال گشاده

~~گفت خدایا برکت ونبوة نصیب اولاد این فرزند من گردان که باطعام من قیام نمود و

~~تیر دعا بهدف اجابت رسیده بروایتی هفتاد هزار کس از نسل یعقوب بمرتبه شریف نبوت

~~مشرف شه.ند بثبوت پیوسته که عیص نیز مقارن دعا شکاری بریان پیش پدر برده گفت

~~آنجه مطلوب توبود آوردم اسحق دانست که درین باب صورت خدیعتی روی نموده لاجرم

~~جواب داد که آن دعا درباره یعقوب واقع شد اما دعا کنم تا پادشاه علی الاطلاق

~~ذریت تو را بسیار گردا ندو ملوک ذوی الاقتداررا از نسل توظاهر سازدو بر ینموجب بتقدیم

~~رسانیده عیص دختر اسمعیل را درحباله نکاح آورد واورا از آن منکوحه اولاد امجاد

~~تولد نمودند از آنجمله یکی روم نام داشت و روم درزمینی که حالاموسوم برومست ساکن

~~گشته بروایت اصح واشهر قیاصره ازصلب اوظاهر شدند ورومیان را بنی الاصفر بجهة

~~آن گفتند که رنک روم بن عیص مایل بصفرت بود و در تاریخ طبری مذکور است که کثرت

~~اولاد واحفاد عیص بجائی رسید که تمامی بلاداسکندریه ومغرب ازایشان یر گشت القصه

~~چون دعاء اول درباره یعقوب واقع شد عیص را ازین معنی دل بر آشفته قصدایذ اواضرار

~~برادر نود ویعقوب همواره ازومتوهم میبود و بعد ازفوت اسحق آن هر اس بیقیاس شده

~~یعقوب شبی از کنعان بیرون آمد و بجانب قدان که مسکن خال اولیان بود شتافت و دختر

~~لیان را که مسماة براحیل بود خواستگاری فرمود لیان جوابداد که اگرهفت سال خدمت

~~کنی دخترخودرا بتودهم و یعقوب بموجب فرموده عمل نموده بعد از انقضای مدت مذ کور لیان لیا

~~را که دختر بزرگتر او بود درحباله نکاح یعقوب در آورد وچون آنحال بر یعقوب ظاهر

~~شد زبان به تشنیع وسرزنش خال گشاده گفت مرا بعداز ارتکاب چندین مشقت فریب

~~دادی لیان گفت عیب است که چون دختر کلان در خانه باشد خورد را بشوهر

~~دهند اگر خاطر تو براحیل متعلق است هفت سال دیگر خدمت کن تا او را نیز

~~بتو دهم و اسرائیل این معنی را قبول فرمود وشرط شبانی بجای آورده راحیل

~~را نیز بخواست و لیان دو کنیزک که یکی مسماة بفلهه بود ودیگری بزلفه بخانه

~~یعقوب فرستاد و یعقوب را از لیا شش پسر بوجود آمد و اسامی ایشان اینست روبیل

~~شمعون یهودا لاوی زیالون یشجر و بعضی عوض یشجر یشتاجر گفتهاند و از راحیل

~~یوسف و بنیامین متولد شدند و برخی ابن یامین نوشتهاند و فلهه از یعقوب دو پسر

~~آورد دان و تعثالن واز زلفه نیز دو پسرتولد کردند کاد واشیر وبروایتی جاد و اشر

~~واسباط در کلام مجید عبارت از این دوازده پر یعقوباست وچون اسر ائیل بموجب حدیث

~~حب الوحان خواست که بکنمان مراجعت کند لیان گفت یکسال دیگر اینجا باش تا اغنام خود

~~را دو قسم ساخته یکا بخش را تامزد تو کردایم وهر بره نر که از آن گوسفند بوجود آید

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0109.png)

~~آن رمه تولد تمود نر بود ولیان از مشاهده اینحالت در تعجب افتاده یعقوب را گفت

~~که یک سال دیگر توقف نمای تاهر میشی که از آن قسم دیگر امسال ماده بوجود آید

~~برهای ماده بظهور آمد و یعقوب باعیال واطفال واغنام و اموال بکنعان رفت چون عیص

~~را نظر برروی برادر افتاد بیهوش گشت وپس از لحظهٔ‌ بخود آمده اخوان بدیدار یک

~~دیگر اظهار استبشار نمودند آنگاه عیص سلوک طریق مسافرت اختیار کرده بدیار

~~روم رفت و چون یک سال از مدت اقامت یعقوبدر کنعان بگذشت بنیامین از راحیل

~~متولد شد وهمان زمانراحیل طبل رحیل کوفته بعالم بقاشتافت و بدان واسطه این مولود

~~بابن یامین موسوم گشت زیرا که بلغت عربی مادرمرده را بنیامین یا ابن یامین گویند

ذکر یوسف علیه السلام

درروضة الصفا مسطور است که یوسف لفظی عجمی است وفرقهٔ‌ بران رفتهاند که

~~این اسم شریف عربیست مأخوذ از اسف واسیف غمزده را گویند و محلوک رانیز اسیف

~~نامند گوئیا یوسف رابجهة آن موسوم بدین اسم گردانیدند که هم ذل رقیت کشید و هم

~~زهر اندوه چشید ودریکی از تفاسیر بنظر فقیررسیده که یوسف بلغت عبری مرادف فیروز

~~است و آنجناب را بحسب لقب صدیق میگفتند و باتفاق اکنر اهل تحقیق یوسف صدیق

~~دوسانه بود که مادرش راحیل بجواررحمت ملک جلیل انتقال قرمود وچون سن شریفش

~~بهفده رسید بمحنت مفارقت والدبزر گوارخود گرفتار گشت و بنا بر قصد اخوان درچاه

~~کنعان افتاد چنانچه قاضی پیضاوی در تفسیر خویش تصریح نموده در آنچاه بوحی سماوی

~~فایز شد و بعداز آنکه قاید قضااورا بمصر رسانید و بقید رقیت مقید گردید شش سال

~~درخانهآ عزیز مصر بسر برده بواسطهآ تعشق ز لیخادرحبس افتاد و مدت هفت سال درز ندان

~~ماند و در سن سی سالگی ازمحبس بیرون آمده و بر مسندعزت مصر نشست و درسی و

~~دوسالگی زلیخا را بعقد خوددر آورد وبروایت اول چون مدت مفارقت یعقوب بچهل

~~سال کشید بین الجانبین صورت مواصلت روی نمود چنانچه سابقا مسطور گشت هفده سال

~~دیگر یعقوب دیده بدیدار بوسف علیه السلام روشن گردانید آنگاه ببهشت جاودان منزل

~~گزید ویوسف پس ازفوت اسرائیل بیست و سه سال دراقبال بسر برده فوت شد و بدین

~~روایت مدتحیات یوسف نود وهفت سال باشد اما درمدارک و تفسیر ابوالفتوح رازی

~~و بعضی از کتب تاریخ مدت عمر آنجناب را صد و بیست سال گفتهاند و طایفهآ بران

~~رفتهاند که مدت مفارفت میان یعقوب ویوسف علیهما السلام هفتاد سال بود والعلم عندالله

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0110.png)

~~عقار دربیان شمهآ از بدایت آن مهرسپهر خوبی ودور افتادن او بجهه

خد یعت اخوان ازافق تربیت یعقوبی

رباعی از قول اهل صدق و یقین بل رروی نص * شدوقت آنکه عرض کنم

~~احسن القصص * مرغ زبان بگلشن اخبار یوسفی * چون عندلیب نغمه سراید درین قفص

~~قصهآ راکه حضرت کبریای سبحانی احسن القصصخواند قلم زبان بکدام عبارت شرح

~~آن تواند کردوحکایتی را که سورهآ از سورقرآنی بذکر غرابت آنمشحون باشد زبان قلم

~~بکدام استطاعت برصفحهٔ‌ بیان تواند آورد الر تلک آیات را بخوان تا بدانی حکایات

~~مجملی ازین روایت بدیع آیت آنکه یوسف صدیق بالیقین و التحقیق بحسب صورت

~~اجمل اهل عالم بود و از حیثیت سیرت افضل اشراف بنی آدم رخسار آفتاب کردارش

~~چراغی بود شبستان خاندان خلیل الرحمن راروشن گردانیده وقامت طوبی مثالش سروی

~~بود از بوستان دودمان انبیاء عالی مکان برمفارق همایون سایه گسترانیده شهر نهالی

~~بود قدش سر کشیده * ز گلز ارخلیل الله دمیده * گل رویش ببستان رسالت چو شمعی

~~در شبستان جلالت * جمالش خوبتر از هرچه گویم * نمیدانم ازین بهتر چه گویم *

~~کما لش تا بحدی بود ظاهر که کلکم از بیانش گشت قاصر و آن دردرج نبوت هنوز

~~درسن دوسالگی بود که مادرش راحیل ازعالم فانی رحلت نموده بجوار مغفرت خداوند

~~جلیل انتقال فرمود وخواهر بلند اختر یعقوب که عمهآ آنجناب بود مهرو محبتش را در

~~صمیم دل جای داده بتربیتش لوازم اهتمام مبذولداشت بیت دل عمه بمهرش شدچنان

~~بند که نگسسته ازو یکلحظه پیوند ودل بستگی آن مستوره بجمال خورشید مثال

~~یوسف بمرتبهٔ‌ انجامید که چون یعقوب داعیه کرد که منزل اشرف خود را صدف آن

~~گوهر بحر نبوت سازد آنعورت کمر اسحق را درزیر جامه برمیان یوسف بست بیت

~~چنان بست آن کمر را برمیانش که آگاهی نشد قطعا از آنش بعد از آن زبان به

~~فریاد و فغان گشاده گفت کمر پدرم غایب گشته آغاز جست وجوی نمود وچون کمر

~~از میان یوسف بیرون آمد بعرض برادر رسانید که ا کنون بموجب شریعت ابراهیم باید

~~که این پسرمدت دوسال کمر عبودیت من برمیان بندد ویعقوب بالضرورت دل برین معنی

~~نهاده چون خواهرشفوت شدقرة العین را بخانه برد ودرحجره عطوفت جای داده بهمگی

~~همت در تربیتش لوازم اجتهاد بجای آورد نفظم به پیش روچویوسف قبلە یافت لما

~~زفرزندان دیگر روی بر تافت * بلی هرجا کزان سان مه بتابد* اگرخورشید باشد ره

~~نیا بد عم وهم در آن اوقات تنسیم صباصبی یوسف در عالم رؤیا مکرر واقعات مشاهده

~~کرده بحسب تعبیر مشیر بود با آنکه عنقر یب اختر بخت بلندش از مطلع نبوت و رسالت

~~طالع شود وکوکب ارجمندش ازافق سعادت و جلالت لامع گردد و سایر اخوان غاشیهٔ‌

~~متابعت و مطاوعتش بردوش گیرند و هربار که کیفیت واقعه را بعرض رسانید آنجناب

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0111.png)

~~بر تعبیر خواب اطلاع یافته وازرشک وحسد سایر فرزندان اندیشه کرده یوسف را

~~باخفاء آن صورت وصیت میفرمود و درباب محبت و رعایتش مهماامکن مبالغه مینمود

~~وچون اسباط نهایت مودت والدبز گوار خودرا نسبت ببرادر کهتر مشاهده کردند و

~~کیفیت رؤیاء یوسف را شنودند نا یرةغیرت وعصبیت در بواطن ایشان اشتعال پافته قاصد

~~ایذاء واضرار برادرعا لیمقدار گشتند و جزء اخیر خواب علت قصد اخوان شد که شبی

~~یوسف علیه السلام درخواب دید که یازده ستاره باماه و آفتاب او را سجده کردند و

~~صباح این رؤیا را بعرض یعقوب علیه السلام رسانیده آنجناب بار دیگر قرة العین خود

~~را بکتمان آنواقعه از اخوان امر فرمود و برادران ازین خواب نیز واقف گشته بجد

~~هرچه تمامتر متوجه آنشدند که یوسف را از نظر یعقوب علیه السلام دور اندازند آنگاه

~~نزد پدر آمده با برام تمام ازو رخصت طلبیدند که یوسف علیه السلام را بگشت صحرا

~~برند یعقوب دست ردبرسینهآ ملتمس ایشان نهاد وفرمود که میترسم که اگر یوسف را

~~همراه شما بصحرا فرستم اورا گرگ بخورد مثنوی از آن ترسم کزو غافل نشینید *

~~کند تیز بعضی از علماء آورده اند که این سخن بنا بران از یعقوب صادرشد که در

~~بیابان کنعان گر گان درنده بسیار بودند و برخی گفته که آنجناب بخواب دیده که

~~ده گرک قصد یوسف کرده هلاکش ساختند و برهر تقدیر چون کرت اول ملتمس اسباط

~~مبذول نیافت پیش یوسف رفته و با نواع سخنان محبت آمیز و کلمات مودت انگیز آنجناب

~~را فریقته بتماشای صحرامایل گردانیدند وباز بخدمت یعقوب علیه السلام شتافته والتماس

~~خود را مکرر ساخته یعقوب کرت دیگر آنسخن را بسمع قبول جای نداد اما در آن اثنا

~~یوسف، بمجلس شریف پدر آمده و بمبالغه تمام رخصت طلبیده آنمقدار الحاح نمود که

~~یعقوب علیه السلام طوعا وکرها او را شرف اجازت ارزانی داشت و اسباط صباحی که

~~فضای سپهر خضرا ازنور طلعت یوسف زرین لقاء خورشید منورشد یوسف را مصحوب

~~خود گردانیده متوجه صحرا گشتند و چون مقداری مسافت طی کردند بقدر مقدور

~~درجور وجفا و تعذیب وآیذاه آن آفتان عالم آرا کوشیده قصد جانش فرمودند و بالاخره

~~بنابر استصواب یهودا آندر دریای اصطفارا برهنه ساخته درچاهی که سه فرسخی کنعان

~~بود و بقول اکثر هفتصدگر و بروایت اقل هفتاد گزعمق داشت انداختند و سر آن را

~~بسنگ گران محکم ساختند نظم برون از آب درچه بود سنگی* نشیمن ساخت یوسف

~~بیدرنگی* چه دولت یافت آخر بنگر آن سنگ که کان گوهری شد بس گران سنگ

~~وجبرئیل امین بفرمان رب العالمین ازاوج سدرة المنتهی به حضیض آنچاه شتافته بتسلی

~~خاطر همایون یوسف پرداخت و بدن بی بدیلش را به پیراهن ابراهیم که یعقوب آن را

~~ماتند تعویذ بر کتف یوسف بسته بود به پوشید بیت بتسکین دادن جان حزینش*ندیم

~~خاص شد روح الامینش واسباط دروقت مراجعت بجانب کنعان پیراهن یوسف را بخون

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0112.png)

~~گو سقندی آلوده بیگاه تر متوجه منزل پدرشدند و یعقوب چون در آن روزمشاهده نمود

~~که آمدن اولادامجاداز دستور معهود تجاوز نمود آغاز اضطراب فرموده باستقبال ایشان

~~روانگشت و بر بالای تلی توقف کرده انتظار میکشید وپس از آنکه آفتاب مانند رخسار

~~عا لمتاب یوسف درچاه مغرب منزل گزید وجهان بسان سراچهآ دل عاصیان تاریک گردید

~~اساط نزدیک یدر رسیده فریاد وایوسفا بگوش متوطنان عالم بالا رسانیدند و یعقوب

~~ازملاحظهآ اینحال واستماع اینمقال بیهوش کشته از یای درافتاد وچون آنجناب رافی الجمله

~~افاقتی دست دادیوسف را طلبیده برادران باتفاق گفتند که ما باسب تاختن و تیرانداختن

~~مشغول شدیم ویوسف را نزدیک متاع خود گذاشته بودیم که ناگاه گرگی قصدجان او

~~نموده بدن ناز نینش را بخورد یعقوب که اینخبر محنت اثرراشنید در بحر اندوه افتاده آنشب

~~تاصباح بنا له وزاری و گریه و بیقراری اشتغال داشت وچون پیراهن خون آلود یوسف را

~~پیش اسرائیل آوردند در آن نگر یسته دید که مطلقا پاره نشده لاجرم اولاد رامخاطب

~~ساخته گفت غریب گرگی بوده که یوسف را خورده پیراهنش را ندریده (بل سولت لکم

~~انفسکم امرا فصبرجمیل والله السستعان علی ماتصفون) وبروایتی برادران یوسف گرگی

~~را گرفته و دهنش را یخون ملوث کرده پیش یعقوب آوردند و اورا بخون یوسف متهم ساختند

~~اسرائیل علیه السلام در آن گرک نگریسته گفت توئیکه ثمرة الفؤاد مراخوردهآ گرک بزبان

~~فصیح و بیان صریح گفت یا نبی معاذالله که از من این عمل صادر شده باشدو چون مارایار او مجال آن

~~یست که بحوالی رمهآ توآمده در گوسفندان تو تصرف نمائیم چگونه بخون فرزند عزیزت دهن

~~آلائیم لاجرم یعقوب علیه السلام زبان بعتاب فرزندان گشاده گرک را مطلق العنان ساخت

~~القصه چون یوسف علیه السلام سه شبانه رو زدر آ نچاه بسر برد کاروانی که ازمدین بمصر میر فتندو

~~رییس ایشان مالک بن ذعر خزاعی بوده راه گم کرده قائد قضا آن سوداگران را بسر

~~آنچاه آورد و بنا بر آنکه روز بآخر انجامیده بود همانجا نزول نمودند نظم چوچارم

~~روز ازین فقیروز خرگاه * بر آمد یوسف شب رفته درچاه غلام مالک که بشیر نام داشت

~~چهة کشیدن آبدلودر آنچاه فرو گذاشت بیت بیوسف گفت جبریل امین خیز * زلال رحمتی

~~بر تشنگان ریز ویوسف خورشید لقاراازحضیض چاه بیرج دلو تحویل نمود و بشیر بامداد

~~روح الامین اورا بر کشید وچون چشش برروی یوسف افتاد چگویم که چه دیدلاجرم فریاد

~~ازمیان جانش بر آمده گفت بیت بشارت کزچنین تاریک چاهی * بر آمد بس جهان افروز

~~ماهی واهالی کاروان بروجمع گشته درشکل وشمایل یوسف علیه السلام واله و حیران

~~شدند ومنبهی که اسباط در آن نواحی بازداشته بودند تااگر حاملهآ زمین آنچنین مشتری

~~جبین را ظاهر کند ایشانر امطلع گرداند به تعجیل هرچه تمامتراینخبررا ببرادران یوسف

~~رسانیده و اسباط مانند برق وباد بجانب کاروان شتافته و بامالک بن ذعر و کاروانیان

~~ملاقات نموده گفتند این شخص بندهآ ماست و چند روزاست که گریخته و ماهرچند اوراجسته ایم

~~تاغایت نیافته ایم کاروانیان نخست ازقبول این سخن گردن پیچیدند وچون اسباطدرین

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0113.png)

هحلد اول-بب ایر

~~باب مبالغه نمودند ویوسف ازوهم ایشان آن مدعا را انکار نکرد بلکه زبان الهام بیان

~~باقرار گشاد اهل کاروان آن دعوی کاذب را آخرالامر مقرون بصدق پنداشتند واخوان در

~~صدد بیع یوسف آمده مالک بن ذعر آن افتخار احرار را بدرمی چند ناسره که عدد آن

~~بروایت اقل دهو بقول اکثرصدو بیست و بمذهب مشهور هفده بودبیم نمود و شمعون در آن

~~باب تمسکی نوشته تسلیم مالکفرمود بیت وزان پس کاروان محمل به بستند بقصدمصر

~~درمحمل نشستند وبس ازطی مراحل و قطع منازل درحوالی آندیار نزول کرده چون

~~ازرنج راه بر آسودند درعاشر محرم الحرام بشهر در آمدند وپس از انقضای سه روز

~~مالک بن ذعر یوسف را بمعرض بیع در آورد وصیت کمال حسن و جمال صدیق درمصر

~~اشتهار یافته بلکه تام آن شهر از پرتو نورجبین خورشید قرینش سمت اضاءت پذیرقته

~~ساعت بساعت خریداران درازدیاد بودند و لحظه بلحظه مشتر یان در بهاه آنماه تا بان

~~می افزودند نظم یکی شدزان میانه اول کار* بیک بدره زر سرخش خریدار* خریداران

~~دیگر رخش راندند* یمنز لگاه صدبدره رساندند*ه بر آن افزود دو لتمند دیگر * بقدر

~~وزن یوسف مشک اذفر* بدین قانون ترقی مینمودندزا نواع نفایس میفزودند بالاخره

~~قطفیر که نایبوزیر پادشاه مصرریان بن الولید بودواورا عز بزمیگفتند بتحریک منکوحهآ

~~خویش زلیخا قیمت آن گوهر بی بهارا مضاعف ساخته بیت خریداران دیگر لب ببستند

~~پس زانوی نومیدینشستند وچون عزیز صدیق را بخرید مالک بن ذعر که بر شرف نسب

~~ووفورحسب آنجناب اطلاع یافته بوددست وپایش را ببوسید ومراسم اعتذار بتقدیم رسانید

~~و یوسف علیه السلام تمسک برادران خودرا ازمالک ستانده واورا وداع کرده روی بخانه

~~عزیز آورد

گفتار دربیان اسم ونسب زلیخا وقصهآ تعشق او نسبت

بآن دردریای اصطفی

بروایت اکثر علماء زلیخا راعیل نام داشت و یدرش راکه از اعیان مصر بود

~~رعاعیل میگفتند وبقولی زلیخا مسمی بفکا وپدرش موسوم به بیوش بود اماحضرت جناب

~~افضل الانامی مولانا عبدالرحمن جامی در یوسف ز لیخا مرقوم کلک بلاغت انتما گردانیدهاند

~~مثنوی چنین گفت آن سخن دان سخن سنج* که در گنجینه بودش از سخن گنج که در مغرب

~~زمین شاهی بناموس * همیزد کوس شاهی نام طمیوس زلیخا نام زیبا دختری داشت

~~که بااو ازهمه عالم سری داشت وباتفاق جمیع اثمه اخبار زلیخا در کمال حسن وجمال

~~بود وبصباحت رخسار و ملاحت گفتار ازسایر پری پیکران آنزمان ممتاز مینمود نظم

~~قدش نخلی ز رحمت آفریده * بگلزار لطافت سرکشیده ز بستان ارم رویش نمونه

~~درو گلها شکفته گونه گونه * نظر بازان بجان کرده پسندش زگل جان ساخته تعو یذ بندش

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0114.png)

~~سهی سروان هواداریش کرده پریرویان پرستاریش کرده و شوهر زلیخا که بروایت

~~اشهر واصح قطفیر نام داشت وبقول طبری عامر یوسف را خریده بخانه برد بازلیخا گفت

~~که این غلام را گرامی دار و بنزلی نیکو فرود آر شاید که ازومنفعت گیریم یا او را

~~بفرزندی در پذیریم (عسی ان ینفعنا اونتخذه ولدا) وزلیخا چون نظر برطلعت آن آفتاب

~~سپهر اجتبا انداخت و از شوهر آن رخصت یافت گرامی ترین منزل خانهآ دل را دانسته

~~سلطان مهر ومحبت یوسف را درمیان جان جاداد و بهمگی همت در استرضای خاطرش

~~کوشیده ابواب رعایت و نوازش بروی روز گارش بگشاد ابیات چودولت گیر شددام

~~ز لیخافلک زدسکه بر نام ز لیخاهه نظر از آرزوهای جهان یست حه بخدمتکاری یو سف

~~میان بست* ززر کش جامهای خزودیبا* بقدش همچوقدش چست وزیبا* بسرتاج و میان

~~زرین کمرها * مرصع هریک از رخشان گهرها چوروزسال هریک سیصد و شصت* مهیا کرد

~~و فارغبال بنشست وهر روز آنسرو بستان اعتدال را که در جویبار الطاف ملک متعال

~~پرورش یافته بود بلباسی دیگر وخلعتی غیر مکرر زیب وزینت میداد وهر لحظه بجدهرچه

~~تمامتر تحفهآ درغایت نفاست بدست آورده وبرطبق عرض نهاده بنظر انور آن مهر اوج

~~نبوت میفرستاد وهرساعت عارض مرغوب خودرا که ازعیوب پیراسته بود بنوعی آراسته

~~ببهانهآ بایوسف ملاقات مینمود وبطریقهآ ایما واشارت طالب وصال ومرافقت میبودشهر

~~ملی نظاره گی کاید سوی باغ* زشوق گل چولاله سینه پرداغ نخمت از روی گل دیدن

~~شودمست* ز گلدیدن بگل چیدن برد دست وچون یوسف اینمعنی را اززلیخا فهم کرد

~~ازصحبتش بقدر امکان اجتناب واحتراز فرمود واز ملاحظه اینصورت میل ورغبت زلیخا

~~بیفزود بیت آنجا که منتهای کمال ارادتست * هرچند جور بیش محبت زیادت است

~~لاجرم زلیخا بواسطهٔ‌ بیواسطه تصریح مافی الضمیر خودرا بایوسف اظهار کرد و صدیق

~~ازارتکاب آن امر ناصواب سر باز زده زبان الهام بیان به نصیحتش بگشاده بالاخره زلیخا

~~باستصوابدایهآ خویش قصری درغایت تکلف بنانمود وفرمود که درودیوار وسقف وجدار

~~آن خانه را بکشیدن صورت او و چهرهٔ‌ یوسف مصور ساختند و آن دو مشتری ماهیت

~~زهره طلعت را متصل یکدیگر باوضاع مختلفه تصویر نمودند وزلیخا روزی در نهایت

~~زیب وزینت بآنخانه که هفت دربند داشت یوسفرا ببهانهآ طلبید وابواب خروج ودخول

~~مسدود گردانید وچون صدیق علیه السلام در آنمقام در آمد بهرطرف نظر کرد و صورت

~~خودرا درمقارن صورت زلیخا مشاهده فرمود بیت اگر دررا دگر دیواررا دید بهم

~~جفت آن دو گل رخسار را دید لاجرم چشم از آن صور بر گرفته بجانب زلیخا نگریست

~~وزلیخا بآن التفات امیدوار گشته بتضرع بسیار درباب حر کتی که مقتضی طبیعت بشریت

~~است شر ایط مبا لغه و الحاح بجای آورد و یوسف صدیق از آن فعل شنیع ابانموده بین الجانبین

~~قال وقیل بسرحدتطویل کشیده برطبق آیت (ولقدهمت بهوهم بها لولاان رای برهانربه)

~~نزدیک بآن رسید که خیال امریکه مناسب رتبه نبوت نیست درخاطر یوسف قرار گیرد

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0115.png)

~~امام جعفر الصادق علیه الرحمة والرضوان کلمةآ (ولقد همت به وهم بها)را این معنی فرموده

~~است کهچون زلیخا درقصدمباشرت با یوسف مبا لغه نمود وصدیق قاصد قتل اوشدوهمچنین

~~علماء تفسیر در باب رؤیت یوسف برهان سبحانی راوجوه متعدده گفتهاند قول اشهر آنکه

~~در آ نغلوت نظر یوسف برپردة افتاد که دریکی از اطراف آنخانه کشیده بودند وازز لیخا

~~منست کشیده ام تامرادرین کار که می بینی نه بیند و یوسف از زلیخا اعراض کرده گفت تواز بتی

~~که نه سمع داردونه بصر شرم میداری من چگونه ازحی اکبر شرم ندارم وقولی آنکه ندائی

~~بگوش حضرت یوسف رسید (که انت مکتوب فی زمرة الانبیا فتعمل عمل السفهاء) و برهر تقدیر

~~یوسف بعد از ظهور برهان ملک قدیر خود را از دست ز لیخاخلاص کرده از آنحجره بیرون دوید

~~وزلیخااز عقبش روان گشته بدر بندهفتم بوی رسید و پیر اهن یوسف را گرفته چنان کشید که پاره

~~شددر آنحال عزیزرادر بیرون در بند نشسته یافتند وزلیخا ازغایت انفعال فریاد بر آورد که

~~ایعزیز چه باشد جزای کسیکه بحرم توبدی اندیشد مگر آنکه بز ندان برده شود یا بعذابی

~~دردناک تعذیب کرده آید وعزیز انگشت حیرت بدندان گزیده صدیق جهة رفع تهمت

~~کیفیت واقعه را براستی تقریر فرمود وعزیزسخن یوسف زا حمل بر غرض کرده خواست

~~که آنجناب را متأذی سازد اما در آن اثنا با لهام ایزد تعالی کود کی شیر خواره بسخن

~~در آمد و گفت اگر پیراهن یوسف از پیش دریده گناه اوست واگر ازپس پاره شده جرم

~~زلیخا است وعزیز احتیاط پیراهن نموده چون دید که از پس دریده أست صدیق راعذر

~~خواهی کرد و نسبت بزلیخا سخنان ملامت آمیز برزبان آورد واین قصه درمیان نسوان

~~مصر شهرت یافته زبان طعن و تشنیع برزلیخا گشادند شعر که شدفارغ زهر ننگی و نامی

~~دلش مفتون عبرانی غلامی * عجب ترکان غلام ازوی نفور است زدمسازی و همرازیش

~~دوراستز لیخا چون شنید این داستان را * فضیحت خواست آن ناراستان را وجشنی

~~عظیم ترتیب داده عوراتی را که در حبالهآ نکاح ساقی و خوانسالار وحاجب و میراخور.

~~وصاحب السجن پادشاه بودند باجمعی دیکر از نسوان مصریان احضار فرمود و بعداز کشیدن

~~وخوردن اطعمهآ فراوان وجمع آوردن سفره ودستار خوان زلیخا دردست هریک از آن

~~زنان نارنجی و گزلکی نهاد شعر بدیشان گفت پس کی نازنینان * ببزم نیکوئی بالا

~~نشینان * چراداریدزینسان تلخ کامم * بطعن عشق عبرانی غلامم * اجازت گر بود آرم برونش

~~بریناندیشه گردم رهنمونش همه گفتند کزهر گفت و گوئی پجزوی نیست مارا آرزوئی

~~لاجرم زلیخافرمان دادتا یوسف ازخانه بیرون آید و آن محفل را از پرتو رخسار آفتاب

~~آثار بیاراید وچون صدیق بیرون خرامیده نقاب از چهرهٔ‌ عالمتاب برافکند طاعنان زلیخا

~~متفق اللفظ والمعنی او را معذور داشته بجای ترنج دستهای خود را بریدند وفریاد بر

~~آوردند (ماهذا الا ملک کریم) آنگاه آنزنان کف بریده و گریبا نهاء دریده بمنازل

~~خویش مراجمت نمودند ودو نفر ازایشان ساعتی درمنزل زلیخا توقف کردندونزد یوسف

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0116.png)

~~رفته بمواصلت ز لیخا بقدر امکان ترغیب نمودند و بز ندان تهدید دادند صدیق ازقبول آن

~~ملتمس سرباز زد و گفت مرازندان از کید ومصاحبت زنان خوشتر است وایشان مأیوس

~~از خدمت بوسف پمش زلیخا آمده گفتند مناسب چنان مینماید که او را بز ندان فرستی

~~تاچند گاهی محنت وریاضت کشیده گردنش نرمشود وسر بحیز متابعت تودر آورد وزلیخا

~~این سخن را بسمع رضااصغا نموده بانواع وسوسه وفریب عزیزرا بر آنداشت که یوسف

~~را بزندان فرستاد و صدیق آنخانهٔ‌ ظلمانی را بیمن مقدم شریف نورانی گردانید شهر

~~چومردان درمقام صبر بنشست چ1 بشکر آنکه از کید زنان رست وهر گاه که از ادای

~~وظایف طاعات فراغت مییافت بدلجوئی زندانیان و تعبیر خوا بهای ایشان مشغول میشد بیت

~~شدند از مقدم آنشاه خوبان* همه ز نجیر یان زنجیر کوبان اماز لیخا چون از آن آفتاب عالم آرا

~~دورافتاداز حبس پوسف یشیمان گشته آغاز اضطراب و بی طاقتی کردبیت چوخالی دیداز آن گل

~~گلشن خویش * چوغنچه چاکزدپیر اهن خویش ودرغایت حزن و ملال اوقات میگذرانیدتا

~~آقزمان که بشرف مواصلت یوسف علیه السلام رسید .

کفتار در بیان مخلص یوسف علیه السلام اززندان ونشستن بر سریر

عزت مصر ونیابت ملک ریان وذکر تزویج زلیخا

بروایتی که مشهوراست بین العلماء کیفیت این حکایت چنانست که در آن اوان که یوسف

~~بزندان در آمدشرا بدار و خوان سالار پادشاه مصرریان بن و لید که از قبیلهآ عمالقه بود بجریمهای

~~متهم گشته هر دورا بآن مجلس آوردندو آن دوجوان چون مشاهده کردند که گاهی بتعبیر خواب

~~می پردازد و آنچه میگوید موافق تقدیر میافتد از برای امتحان هریک خوایی ساختندو

~~نزد صدیق آمده شرا بدار گفت من درو اقعه دیدم که سهخوشهآ انگور بنظر در آمده آنرا

~~فشردم و خوانسالار عرض نمود که من مشاهده کردم که خوانی پر نان بر سردارم ومرغان

~~هوا آننانرا ازمن می ربایند و یوسف افشای تعبیر این دوخواب را تأخیر انداخته سخن

~~دیگر دزمیان آورد و بعد از الحاح و مبالغه گفت که خواب ساقی دلالت بر آن میکند

~~که پس از انقضای سه روز ازحبس خلاص شده نوبت دیگر بعز نیابت ملک فایز گردد

~~وخواب خوانسالار مشعراست بآنکه اورا بردار کشند آندوتن بعداز استماع این سخن

~~گفتند که ما این واقعات راساخته بودیم صدیق جواب داد که قلم قضا برین منوال جاری

~~گشته و این تعبیر تغییر نخواهد یافت وچون سه روز بگذشت خوا نسالار را بردار کشیدند

~~وشرا بدار باز بمنصبخود رسیده بملازمت ریان شتافت و یوسف دروقت وداع با ساقی

~~گفت مرا نزدیک پادشاه خود یاد آور و بنا بر آنکه صدیق استعانت از غیر کرد هفت

~~سال این ملتمس برخاطر ساقی فراموش گشت و چون ایام مشقت یوسف بنهایت انجامید

~~شبی ریان بن الولید درخواب دید که هفت گاوفربه پیداشده متعاقب هفت کاو لاغرنیز

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0117.png)

~~ظاهر شده گاوان لاغرهفت گاو فربه را فروبردند و همچنین هفت خوشهٔ‌ سز مشاهده

~~نمود که هفت خوشهآ خشک بر آن پیچید و از سنبلاتخضرا اثر نگذاشت و ریان معبران و

~~منجمان را احضارفرموده کیفیت واقعه را با ایشان گفت وطالب تعبیر شد و مجموع از

~~تعبیر آنخواب عاجز گشته ساقی رااز یوسف یاد آمد و ملکرا تنبیه نموده بزندان شتافت

~~وواقمهآ مذکورهرا معروض داشته از تعبیر آن سئوال کرد صدیق علیه السلام گفت هفت گاو

~~فربه وخوشهای سبز اشارت بسالهای پر نعمت است که مردم برفاهیت باشند و گاوان

~~لاغر وهفت خوشهآ خشک کنایت ازهفت سال است که قحطی شده مردم بعسرت ومحنت

~~گذرانند وتدبیر این کار آنست که در هفت سال آینده که رشحات سحاب عنایت الهی

~~فایز خواهد بود مهما امکن بامر زراعت قیام نمایند وبعدازرفع محصول دانه باخوشه

~~بگذارند مگر اند کی را که بخورند و در سنوات قحط وغلا آنچه ذخیره نهاده باشند

~~تناول فرمایند شراب دار مراجعت نموده تعبیر خوابرا عرض داشت پادشاه باحضار

~~یوسف فرمان داد و ساقی بتعجیل تمام بزندان باز گشته ازصدیق التماس نمود کنه

~~ببارگاه پادشاه شتابد و یوسف از قبول این ملتمس ابا فرموده گفت نزدیک ملک رو

~~و بیرس که چه بود حال آنزمان که دستهای خودرابریدند تاعدم خیانت من ظاهرشود

~~و شرابدارتنها بنزد ریان رفته آنحدیث را باز گفت پادشاه متعجب شد واز کماهی احوال

~~یوسف تفتیش نموده فرمود تا زلیخا رابا آنزنان حاضر کردند وایشان برطهارت ذیل

~~یوسف اداء شهادت نموده گفتند که بیت زیوسف ما بجز پاکی ندیدیم* بجزعزو

~~شرفنا کی ندیدیم وزلیخا نیز بعصمت یوسف علیه التحیة والسلام معترف گشته بیت

~~بجرم خویش کرد اقرار مطلق بر آمد زوصدای حصحص الحق لاجرم بیگناهی آن

~~مظهر لطف الهی برهمگنان ظاهر گردید و ملک ریان برزبان آورد که یوسف را

~~بیاورید که من اورا جهة خاصهٔ‌خویش اختیار میکنم و یکی از مقربان بزندان رفته صدیق

~~را بمجلس پادشاه آوردوریان بن الولید نسبت با و شر ایط اعزاز واحترام بجای آورده نوبت

~~دیگر از تعبیر آن واقعهٔ‌ مذکوره استعلام نمود وصدیق علیه السلام تعبیر و تدبیر آنرا

~~بروجهیکه مسطورشد تقریر کرده گفت اگر ضبط این مهم در عهدهآ من باشد بموچب

~~راستی بتقدیم وسانم وریان این ملتمس رامبذو لداشته یوسف رابانواع اصطناع اختصاص

~~داده وزمام تمشیت آن امرخطیر را درقبضه درایتش نهاد و بعداز اندک روز گاری از

~~وقوع این قضیه عزیز که باتفاق مورخان مصراع بوقت کامرانی سست رک بود * ازین

~~عالم انتقال نمود و منصب او نیز مفوض بیوسف شده صدیق بالتماس ریان بن الولید یلکه

~~بفرمان ملک مجید بیت زلیخا را بعقد خود در آورد * بعقد خویش یکتا گوهر آورد

~~و ازقادرمتعال معاودت روز گار جوانی و سرسبزی نهال کامرانیش رامسألت نمودبیت

~~جمال مردهاش را زندگی داد * رخش راطلعة فرخندگی داد و زلیخا پس از چهل

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0118.png)

~~که حجلهآ مرادش بود درآمد نظم پرستاران همه پیشش دویدند * سرو افسر همه

~~پیشش کشیدند * خروشان ازجمال دلفریبش * بزرکش جامها دادند زیبش * چو

~~فراش سپهر فیروزهفام پردهآ مشکین شام رانقاب رخسار عروس آفتاب کردانید ومشعلهآ

~~ماه وشموع انجم را مانند مردم دیده ودیدهٔ‌ مردم بر افروخته ساخت و این سبز طارم

~~روشن گردید یوسف آن حجله رابنور حضور خود بسان روز منور ساخته و زلیخا را

~~برفراش اختصاص جای داد وبنظر مرحمت در آن جمال خورشید مثال نگر یسته بکلیه

~~مهر حقهآ سیمینش بر گشاد بیت چویوسف گوهر ناسفته رادید * زباغش غنچهآ نشگفته

~~را چید * بدو گفت این گهر ناسفته چون ماند * گل از باد سحر نشگفته چون ماند

~~بگفتا جز عزیزم کس ندید است * ولی او غنچه باغم نچیده است و این معنی موجب

~~ازدیاد مودت واتحادیوسف علیه السلام شده بخشندهآ بی منت اورا ازز لیخا دو پسر کرامت

~~کرد افرائیم ومیشا(ذلک فضل الله یؤتیه من یشاء)

گفتار در بیان ظهور قحط درمیان مردم و تشریف آوردن اسباط

به مصرجهة طلب گندم

نقلهآ غرایب روایات وحملهآ عجایب حکایات چنین آوردهاند که یوسف صدیق علیه

~~السلام در آن هفت سال که ابواب مرحمت ومکرمت حضرت ذوالجلال مفتوح بود در

~~اجتماع غلات وحبوبات بقدوطاقت و سعی اهتمام فرمود وچون ایام وسعت معیشت بنهایت

~~رسید وروز گار راحت و فرحت منقضی گردید بلاءقحط وغلا بمرتبهآ شایع گشت که هر گز

~~بنی آدم بدان شدت حالتی مشاهده نکرده بودند و محنت جوع و گرسنگی بمثابهٔ‌

~~استیلایافت که از بدو ایجاد عالم طوایف امم بدان صعوبت بلیهٔ‌ بخاطر نیاورده بودند

~~نظم غوغای غلا بسر بر آمد * قحط از در آهنین در آمد* نی قحط مکو که اژدهائی*

~~برهر طرفی ازوبلائی رعایای ریان بلکه تمام مصریان درسال اول ذخایر خودراصرف

~~نمود ندودرسال دوم هرچه ازجنس طلاونقره و جواهر وسایر اشیاء نفیسه داشتند بیوسف

~~علیه السلام داده گندم عوض میستاندند و آخر الامر مهم منجر بآن شد که درسنهآ سادسه و

~~سا بعه زن وفرزند خویش را در معرض بیع آوردند بلکه نفوس خود را در بهای کندم

~~بصدیق فروخته خط بندگی میدادند بیت آنچنان تنک شد بر ایشان کار کادمی

~~شکچو گر گمردم خوار وچون در کنعان نیز زحمت جوع درمعدهها شیوع یافت و اولاد

~~یعقوب شنیدند که عزیز مصر در انبار باز کرده گندم بمردم میفروشد از پدر اجازت

~~طلییده جزوی بضاعت برداشته بمصر آمدند ودرروزیکه یوسف علیه السلام بر تختعزت.

~~وحکومت نشسته بود ومانند ملوک مصر اثواب حریر ودیبا پوشیده و عصابة مرصع به

~~پیشانی بسته بعزدستبوس معزز گشتند وصدیق اخوان راشناخته ایشان بناپر طول مدت

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0119.png)

~~و تغییر هیأت اورانشناختند بعد از آنکه در مجلس قرار گرفتند یوسف از برادران

~~برسید که شما از کجائید و بچه مهم رنجه شده آمده اید جوا بدادند که ما دردیار شام

~~میباشیم وجهة استماع بذل واحسان توبدین ولایت آمده ایم غرض آنکه فی الجملهقوت

~~بدست آورده باز گردیم گفت ظاهرا شما از پیش حاکم شام به تجسس آمده اید اسباط

~~آواز بر آوردند که معاذالله که ماجاسوس باشیم بلکه از اولاد پیغمبرانیم و پدر مادر

~~سلک احفاد ابراهیم خلیل الله انتظام دارد وموسوم بیعقوبست وملقب باسرائیل وما

~~دوازده برادر و برادر یکه بحسب صورت و سیرت برما رتبهآتقدم داشت درچنک گر گی

~~گرفتارشده برحمت الهی پیوست و چون اینخبر محنت اثربگوش پدررسیدپس ازفزع و

~~افغان فراوان بقضا رضا داده وازما کنار گزیده درخانهٔ‌ تنک وتاریک درفراغ پسر بسر

~~میبرد لیکن ازمادر آن ولد گمشده پسردیگردارد که بدیدنش فی الجمله تسلی اورادست

~~میدهد یوسف بالهام حضرت الهی رعایت ناموس پادشاهی کرده باین کلمات چندان

~~التفات نکردو برزبان معجز بیان آورد که من دست از تفحص بازندارمتا بوضوح پیوندد

~~که غرض شما از این سفر چیست و باعث برتوجه بجانب مصر کیست اکنون صلاح در

~~آنست که چون عزم معاودت نمائید یکی از برادران درظل انعام و احسان ما توقف کند و شما

~~بزودی باز آمده برادر کهتر خودرا بیاورید تاصدق سخنانیکه بعرض رسانیده اید بسر حد

~~یقین رسد و اخوان اینمعنی را قبول نموده صدیق ایشان را درمکانی مناسب فرود آورد

~~و در اعزاز واکرام ایشان مبالغه تمام اظهار کرد و اسباط روزدیگر جهة خریدن گندم

~~بمجلس پوسف آمده بضاعت خود را معروض گردانیدند صدیق فرمود که هر چند این

~~بضاعت لایق خزانه نیست اما چون جمال حال شما بحلیه اصالت زینت دارد و مسافت بعید

~~پیمودهاید امتعهآ خود را دربازار بها کرده عوض آن غله بستانید و اخوان بسوجب فرموده

~~عمل نموده تمامی رخوت ایشان را بدویستد پنار بها کردندو پوسف دهشتر گندم ببرادر ان

~~داده محرمی را فرمود تا بضاعتی را که آورده بودند پنهان در میان بارایشان نهاد در

~~وقت رخصت در باب آوردن بنیامین مبالغه تموده شمعون را درمصر نکاهداشت وبتفقد

~~و خاطرجوئی او پرداخت وچون اسباط طی منازل و مراحل نموده بکنعان رسیدندو بشرف

~~ملاقات والد بزر گوار خود مشرف گردیدند وقایع وحالات آنسفر را بتمام معروض

~~گردانیدند و یعقوب مجلس اولاد امجاد را از شمع رخسار شمعون بی نور یافته

~~از سبب غیبت او تفتیش فرمود برادران جهة توقف اورا شرح داده اسرائیل گفت چرا

~~سر خود را نزد عزیز مکشوف ساختید جوابدادند که بواسطهٔ‌ تهمت جاسوسی یعقوب

~~ساکت گشت چون اسباط سر بارها را باز گشادند و بضاعت خودرا در آنجا پافتند گفتند

~~ای پدر ستم نمی کنیم وما دروغ نمیگوئیم در مکارم اخلاق عزیز مصر تامل فرمای که آتچه

~~ما برده بودیم عوض گندمعنایت کرده و امتعهآ ما را نیز دربار باز نهاده یعف؛

~~عزیز را دعای خیر گفت و اولاد او فرصت یافته گفتند امید چنانست که

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0120.png)

~~این نوبت بنیامین را همراه ماگردانی تاصدق مقالات ما نزد عزیز به تحقیق بیوندد

~~وچنانچه وعده کرده یک شتروار گندم زیاده بمادهد وشمعون را بماردفرماید و ماقبول

~~مینما نیم که درمحافظت بنیامین بقدر امکان سعی فرمائیم واگراورا همراه نبریم دیگر

~~عزیز غله بماانعام نخواهد کرد اسرائیل علیه السلام ازقبول این التماس ابا فرمودوپس از

~~مبالغه فراوان برزبان آورد که قواعد میثاق و پیمان بایمان مؤکد سازید که درمراقبت

~~بنیامین از خود به تقصیر راضی نشوید تا اورا مصاحب شماگردانم و ایشان بر آن موجب

~~عملنموده یعقوب آن التماس را بعز اجابت مقرون گردانید وگفت (فالله خیرحافظا وهو

~~ارحم الراحمین) آنگاه ایشان را وداع کرده جهة دفع اصابه عین الکمال فرمود که چون بمصر

~~رسیدهمه از یک دروازه بشهر در نیائید (لاتدخلوا من باب و احد وادخلو من ابواب متفرقه)

~~ویعقوب علیه السلام درین نوبت رقعه بعزیزمصر نوشته دستاریرا که ازابر اهیم علیه السلام

~~میراث یافته بود برسم هدیه ارسال داشت واسباط روی براه آورده چون بمقصد رسیدند

~~بنا بر فرموده پدرمتفرق بشهردر آمدند و بهمان سرای شمعون نزول کرده صباح روزدیگر

~~هر پازده برادر بدر گاه یوسف رفتند وصدیق ازوصول برادران وآوردن کتابت و تحفهآ

~~از نزد مقیم بیت الاحزان خبر یافته نظم زشادی بر افروخت رویش روان * چو گل در بهاران

~~بخندید از آن و فی الحال اشارت فرمود که اخوان را در آورده در مجلس مناسب بنشاندند

~~ومراسم پرسش و نوازش مرعی داشته از مطالعه مکتوب پدر بزر گوار ومشاهده دستارجد

~~عالیمقدار بغایت مبتهج ومسرور گشت وچون وقت کشیدن طعام شد یوسف علیه السلام به

~~پس پرده خرامیده فرمود تا هردو نفر از برادران را بریک مایده نشاندند و بنیامین تنها

~~مانده یوسف اوراپیش خود طلبید ودرخوان خاصه شریک ساخت وبقولی خود را بروی

~~ظاهر گردانیده گفت من جهة نگاه داشتن تو فکری بصوابخواهم کرد وابن یامین اظهار

~~فرح وسرور بسیار نموده صدیق اورا باخفاء آنصورت وصیت فرمود و درتاریخ حافظ

~~ابرو مسطور است که در کرت تانی که اسباط بمصر آمده بعزملاقات یوسف فایزشدند

~~صدیق روزی بدیشان گفت من خطی دارم بلغت عبری واز مصریان کسی بخواندن آنعالم

~~نیست طریقهآ آنکه آن مکتوب رامطالعه نموده مضمونش را بیان کنید برادران انگشت

~~قبول بردیده نهاده یوسف علیه السلام تمسک بیع خود را که ازمالک بن ذعر ستانده بود

~~بدیشان نمود اولاد یعقوب چون در آن کاغذ که بحقیقت روز نامه عمل ایشان بود نظر

~~کردندا نفعال عظیم باحوال ایشان راه یافته بیت نی خطی زان خط توانستند خواند * نی حدیثی

~~نیزدا نستندر اندا لقصه چون اسباط از رنج راه بر آسودند یوسف علیه السلام خلع فاحره وغلة

~~وافره بایشان ارزانی داشته یکی ازمحرمان را گفت تاصاع رایتهان دربار بنیامین نهاد

~~وهمه را اجازت معاودت داد و بعداز آنکه اسباط ازمصر اندک مسافتی بجانب کنعان طی

~~کردند جمعی ازخدام صدیق از عقب رسیده آواز بر آوردند(ایتها العیرانکم لسارقون)

~~بعنی ای کاروانیان شمادزدانید اخوان از شنیدن این سخن در تحیر افتاده گفتند چه میگویید

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0121.png)

~~وازماچه میجوئید جوابدادند که صاع ملک را گم کرده ایم وهر که آن را بما آرد یک شتر

~~وار گندم باو دهیم (تالله لقد علمتم ما جئنا لنفسد فی الارض و ما کنا سارقین) فرستاد گان

~~یوسف فرمودند که اگر این صاع ازمیان متاع یکی ازشما پیدا شود جزای آنکس چه

~~باشد جوابدادند که از بارهر کس که صاع بیرون آید جزاء آن خیانت را او کشد و چند

~~گاه درخدمت صاحب مال باشد بعداز آن مصریان نخست اوعیه بر ادران بنیامین راطلبیدند

~~با الاخره صاع را از باراو بیرون آوردند واسباط سرخجالت پیش افکنده خدام یوسف

~~بنیامین را باز گردانیدند تا بطریق شریعت ابراهیم دوسال درمقام رقیت اورا نگاه دارند

~~وبرادزان نیز بحسب ضرورت مر اجعت نموده در مجلس صدیق برز بان آوردند(ان یسرق فقد

~~سرق اخ له من قبل) وعلما در باب سرقت یوسف وجوه متعدده گفتهاند از آن جمله یکی قضیه

~~کمر است بروجهی که در بدایت اینحکایت مسطور گشت دیگر آنگه برخی بران رفتهاند

~~که نوبتی آنجناب گوسفندی ازرمه بگرفت و بمستحقی دادالقصه اگر چه برخاطرعاطر

~~یوسف علیه السلام آن سخن گران آمد اماچیزی از آن معنی ظاهر نکرد و گفت (انتم شر

~~مکانا والله اعلم بماتصفون) آنگاه اسباط بزبان تضرع وزاری و نیاز عرض داشتند کهای

~~عزیز پدر ماپیریست در غایت بزر گی ومدتیست که بسبب مفارقت یک فرزند در کنج

~~تنهائی نشسته وابواب فرح و سرور برروی خود بسته ومابا او عهد پیمان درمیان آوردهایم

~~که بنیامین را بسلامت بدو رسانیم حالا اگر اورا اینجا گذاشته بخدمت اورویم بکدام

~~چشم در او نگاه توانیم کرد امید آنکه یکی ازماراعوض بنیامین نگاهداری و اورا اجازت

~~مراجعت فرمائی یوسف فرمود معاذالله که بی گناهی را بجای گناه کاری بگیرم و من همان

~~کس رامؤاخذه می نمایم که متاع خودرا دربار او یافتهام وچون مهم اخوان بتواضع و

~~حلم از پیش نرفت آغاز خشونت وغلظت نموده روبیل که بزر گترین ایشان بودپیش رفت

~~وحال آنکه ازغایت استیلاء غضب مویها براندامش راست ایستاده از پیر اهنش سر بیرون

~~کرده بودونزدیک یوسف علیه السلام رسیده گفت ایعزیز خشم بمثابهآ برمن مستولی شده

~~که اگر صیحهآ زنم تمام شنوند گان در زمره مرد گان انتظام یا بند بنیامین را بمن تسلیم

~~کن والااز من امری صادر شود که تدارک پذیر نباشد وچون صدق سخن او بر ضیر

~~صدیق ظاهر بود بااو آغاز چربزبانی فرمود تا بنشست آنگاه پسر خود افراییم رااشارت

~~نمود که آهسته از عقب اعمام خود در آمده دست برپشت روبیل مالید چه خاصیت اولاد

~~یعقوب آن بود که هر گاه یکی از آنقوم دست ببدن ایشان رساندی غضب شان انطفا پذیرفتی

~~وچون یوسف دید که صورت حرارت روبیل تسکین یافت فرمود که من بنیامین را باز ندهم

~~هرچه میخواهی میکن رو بیل قصد کرد که آوازی بر آرد مطلقا آوازش یر نیامدوحیرت بروی

~~غالب گشته گفت ظاهر آشخصی از آل ابراهیم دست ببدن من رسانیده که نایره غضب من فرو

~~نشست در تاویخ طبری مسطور است که چون صاع رانزد یوسف آوردند و اسباطحاضر

~~شدند صدیق دست بر آن جام زده گفت این صاع میگوید شما دوازده برادر بودیدو یکی

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0122.png)

هر اسله یعقوب وپوست

~~را از آنجمله فروختهاید و بنیامین این سخن شنیده التماس نمود که ای عزیز ازوسئوال

~~کن که آن برادر زنده است یانه یوسف کرت دیگر دست برصاع زده گفت میگوید

~~زنده است وتو اورا خواهی دید و باز بنیامین در خواست کرد که از وی بپرس که تو

~~را که ندزدیده بود صدیق باز برصاع دست زده فرمود که صاع در خشم است و

~~میگوید چون میذانید که مرا ازبار که بیرون آوردهاید این چه سئوال است القصه چون

~~اسباط از بردن بنیامین مایوس شدند روبیل نیز درمصر توقف نموده وبقیت اخوانروی

~~بکنعان آورده بعد از وصول صورت واقعه را با ساکن بیت الاحزان درمیان نهادندو

~~مضمون این مقال مناسب حال او آمد که شعر هردم زمانه داغ غمم بر جگر نهد یک داغ

~~نیک ناشده داغ دگر نهد * هرداغ کاورد قدری رو به بهتری* آنداغ را گذارد و داغ

~~دگر نهد وروی از اولاد برتافته درهجر آن دو نوردیده چندان اشگ افشاند که چشمهایش

~~از نور بینائی عاطل ماند

فتار در بیان مزاسله یعقوب ویوسف ونجات یافتن اسرائیل

از موجبات حزن وتأسف

در روضة الصفا مسطور است که چون یعقوب علیه السلام مدت دیگر در فراق آن

~~دو پسر بسر برد مکتو بی محتوی بر تعداد بلیات آباء واجداد خود در قلم آورد وقصهآ فقدان

~~یوسف رادر آن کتاب درج نود والتماس مخلص بنیامین فرمود و آن رقعه را مصحوب

~~فارض بن یهودانزد عزیز مصر فرستاد ویوسف بعداز مطالعه نامه پدر در جواب نوشت

~~که مکتوب مرغوب مبنی ازبیان مصایب آباء واجداد تو رسید ومضمونش بوضوح پیوست

~~اولی وا نسب آنست که چنانچه ایشان درطریق مصابرت سلوک نمودند تو نیز شکیبائی

~~راشعار خود سازی تا بمقصود خود فایز گردی والسلام وفارض را بواجبی نواخته رخصت

~~مراجعت ارزانی داشت وچون فارض آن رقعه را بیعقوب علیه السلام رسانیده آنجناب را بر

~~فحوایش مطلم گردانید گفت این کلمات بسخنان پیغمبرزادگان میماند وروی باولاد

~~آورده گفت بزودی متوجه مصر شوید و تفتیش احوال اخوان خود کنید وازرحمت الهی

~~نومید مباشید واسباط کرت دیگریراق سفر کرده ومحقر بضاعتی برداشته بمصر شتافتند

~~وبعدازوصول بمجلس شریف عزیز عرض نمودند که ایعزیزدریاب ماواهل بیتما را از

~~ضرر جوع و آورده ایم بضاعتی اندک وافی و کامل گردان از برای ماکیل گندم را و

~~تصدق کن برما که البته خدایتعالی جز امیدهد صدقه دهند گان را یوسف علیه السلام را از

~~این کلام رقتی تمام دست داده وبیطاقت گشته نقاب ازرخسارچون آفتاب برانداخت و

~~ایشان رامخاطب ساخت که (هل علمتم مافعلتم بیوسف و اخیه اذانتم جاهلون) برادران امعان

~~نظر بجای آورده با آنکه بعضی ازنشانیهای جمال یوسف رادیدند وسخن تعریض آمیز

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0123.png)

~~اورا شنیدند برسبیل استفهام گفتند (ائنک لانت یوسف] صدیق جوا بداد که (قال انا یوسف

~~وهذا اخی) واسباط درمقام اعتذار واستغفار آمده یوسف گفت (لاتثریب علیکم الیوم یغفر

~~الله لکم وهو ارحم الراحمین) بعداز آن صدیق ازحال پدر بزر گوار شرایط تفتیش و استفسار

~~بحای آورده چون اورا بر کماهی واقعات اطلاع افتاد فرمود که صباح پیراهن مرا بر

~~داشته بکنعان برید و برروی پدر من افکنید تاچشمهای او بیناشود و آنجنابرا بدین جانب

~~آورید یهودا ملتزم این خدمت شده روز دیگر بطرف کنعان روانشد ودر بیرون درو ازه

~~مصر آن پیراهن راافشانده باد باذن مرسل الریاح بویش بمشام یعقوب رسانیدو اسرائیل

~~هم در آن نفس استشمام رایحه وصال نموده باهل بیت خرد گقت (انی لاجدریح یوسف

~~لولا ان تفندون) یعنی به تحقیق من بوی یوسف می شنوم اگر مرا بعدم عقل منسوب

~~ندارید ایشان جوابدادند که (تالله انک لفی ضلالک القدیم) بیت دماغت رانهاز یوسف نسیم

~~است * و لر دل درضلالات قدیم استو بعداز گذشتن روزی چند یهودا بملازمت یدر رسیده

~~وبشارت سلامتی یوسف رسانیده پیراهنش را برروی یعقوب انداخت و فی الحال چشم

~~اسرائیل بدستور پیشتر نورانی گشت ومقیم بیت الاحزان قرحناک وشادمان گشت باجمیع

~~اولاد واحفادواهل بیت که هفتاد نفر بودند بجانب مصر شتافت و چون یوسف از قرب وصول

~~پدر خبر یافت بمراسم استقبال استعجال نموده بعداز آنکه چشمش بر یعقوب افتاداز اسب پیاده

~~گشت وپیش دویده یعقوب ابتدا بتحیت و سلام کرد و پدر و پسر یکدیگر رادر کنار گرفته

~~چندان گریستند که بیهوش شدند و چون بحال خود آمدند یو سف یعقوب را نزدریان بن و لید

~~که او نیز به استقبال آمده بود برد وریان دست و پای اسرائیل را بوسیده لوازم

~~اخلاص بتقدیم رسانید آنگاه باتفاق بدرون مصرشتافته صدیق و یعقوب ولیا واسباطرادر قصر

~~مخصوص فرود آورد و پدر بزر گوار وخاله را بر تخت نشانده خود نیز پیش ایشان بنشست

~~ودر آنحال اسرائیل ولیاو یازده برادر یوف علیهم التحیة والسلام راسجده وتحیت وتعظیم

~~کردند و صدیق فرمود که (یا ابت هذا تأویل رؤیای من قبل قد جعلها ربی حقا) بعد

~~از آن یوسف بتعداد نعم نامتناهی الهی که متعاقب شد اید و محن که درباره او بوقوع

~~انجامیده بود قیام نمود وسر گذشت خودرا مشروح معروض داشت و در فر اغبال و رفاه

~~حال بنی اسرائیل کوشیده بقدر امکان در باب رعایت جانب اخوان مراسم لطف واحسان

~~بتقدیم رسانید بیت بدی رابدی سهل باشد جزا * اگر مردی احسن الی من اسا

ذکر انجام روزگار یوسف علیه السلام

به ثبوت پیوسته که بعد از فوت اسرائیل بچند گاه پادشاه مصر ریان بن الولید

~~که به نبوت یوسف علیه السلام گرویده بود ازین دار ملال به ملک بی زوال ار تحال فرمود

~~و کافری فاجر ازبنی اعمامش که قابوس بن مصعب نام داشت بر سریر فرما ندهی نشسته

~~بتجدید رسوم کفر و عناد وظل و بیداد یرداخت وهرچند صدیق اورا بدین قویم و ملت

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0124.png)

~~ابراهیم دعوت کرد بقدم اطاعت و انقیاد پیش نیامد اما آنجناب را از منصب عزت

~~معز ول نساخت وچون یوسف از ایمان قا بوس مأیوس گشتحزن وملال برضمیر انورش استیلا

~~یافته اشتیاق وصول بدرجات تقرب ایزد متعال برخاطر هدایت ما ثرش غالب شد وفوت

~~خودرا در اثناء مناجات سئوال کرده بعد ازظهور آتار اجابت آن مسألت اسباط راطلب

~~داشت و شرا بط وصیت بجای آورده یهودارا وصی گردانید وایشانرا از تسلط فرعون

~~و بعثت موسی علیه السلام خبرداده همای بلند پرواز روح مطهرش برفراز آشیانهٔ‌ عرش

~~منزل گزید ویهودا باتفاق اخوان قالب مطهرش را بآئین خلیل ودین یعقوب تجهیز و

~~تکفین نموده درموضع مناسب دفن فرمود نظم ولی دانای این شیرین حکایت* که دارد

~~از کهن ییران روایت چنین گوید که ازهر جانب ازنیل* که جسم پاک یوسف یافت تحویل

~~بدیگر جا نبش قحط وو باخاست* بجای نعمت انواع بلاخاست* بدین آخر قرار کاردادند

~~که درتا بوتی از سنگش نهادند * شکاف سنگ قیراندای کردند* میان قعر نیلش جای کردند

~~در کتاب تحفةالملوک مسطور است که ساختن کاغذ ازجمله مخترعات یوسف علیه السلام

~~است (والعلم عندالله الملک العلام)

ذکر اسباط علیه السلام

اسباط جمع سبطست وبحسب لغة سبط عبارت از ولد ولد است وباتفاق اهل تفسیر

~~ابن لفظ درقر آن مجید مشیر باولاد امجاد یعقوبست و ایشان بروایت اکثر مورخان در

~~سلک انبیاء عظام انتظام دارند و مبعوث بودهاند بارشاد اولاد و اعقاب خود وهیچ یک

~~ازائمهآ اخبار از احوال اسباط بتفصیل اخبار ننموده اند وبر تعداد اولاد ایشان اختصار

~~فرموده اند برین موجب که مسطور میگردد روبیل چهار پسرصلبی داشت ودر وقت

~~خروج موسی علیه السلام ازمصر کثرت ذریت او بمرتبهآ انچامیده بود که عدد زمرهآ که سن

~~ایشان مافوق بیست و مادون پنجاه سالگی بود بچهل وشش هزار رسید و در آنزمان

~~بزر گتر احفادش ایل بن صوری بن شدی بود یهودا پنج پسر صلبی داشت وذریت اودرشمارهآ

~~اول بهفتاد وچهار هزار و چهارصد مرد مقاتل ترقی تمود و در آن زمان پیشوای ایشان

~~پهوأبن مری بود ودر تحفة الملکیه مسطور است که از اولاد ارخ بن یهودامری وایشان

~~وحاکول ومیمون وذرواع قبل از بعثتموسی علیه السلام بمرتبهٔ‌ نبوت فایز شدند (والعلم

~~عندالله تعالی) شمعون عدد اولادصلبی او به وضوح نه پیوست اما عدد اعقاب او در آن

~~شماره پنجاه ونه هزاروسیصد مردکاری بقلم در آمد وایالت احقادش دروقت خروج بنی

~~اسر ائیل ازمصر تعلق بشلومی بن صوری داشت لاوی عدد اولاد صلبی اونیز معلوم نیست

~~لیکن درشمارهآ مذ کورعدد ذریاتش به بیست ودوهزار رسید و کلانتر ایشان در آنزمان

~~الصافان بن عربائیل بود دان دوپسر داشت و مرجع ذریاتش اخی عیر بن عمی شدای

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0125.png)

~~بود وعیهایشا را شماره بشصت و دوهزار وششصد سپاهی رسید زیالون اولاد

~~صلبی اوسه نفربودند عدد ذریت او در آنوقت پنجاه و پنج هزارو چهارصد مرد مقاتل

~~بمفصل در آمد و ریاست آ نقوم تعلق بآلی اوبن حیلون داشت یشحر پسرانش چهارنفر

~~بودند اما احفاد او درشمارهآ مذکوره چهل و یکهزار وپانصد مرد بودند ومهمتر ایشان

~~در آن اوان بنیا ئیل بن صوعار بود ثعثالن چهار پسرداشت وذریت ایشان در آنوقت به

~~پنجاه وسه هزار وچهارصد نفررسید ورئیس آنقوم حراع بن عیان بود گاد اولاد صلبی

~~اوشش نفر بودند واعقاب ایشان بوقت شمارهآ مذکوره چهل ویکهزار وپنجاه مرد مبارز

~~بقلم آمد ومقتدای ایشان یاساف بن اعوائیل بود اشیر چهارپسر داشت ودروقت شماره

~~چهل ویکهزار وپانصنه مرد جنگی از نسل او موجود بود و بر عائیل بن عمران سرداری

~~انشان مینمود اما یوسف دوپسر ویک دختر باد گار گذاشت و عدداولاد و احفادش در آن

~~شماره بهفتاد هزار وپانصد نفررسید وسرداری آنخاندان میان شلاع بن عمهود و کلی بن

~~بداصورمشترک بود بنیامین عدد اولاد صلبی او بسیزده نفر رسیددر آن شماره آ نچه از ذریت

~~اومفصل شد سی وپنج هزار و چهارصد مرد بود و فرما نفرمائی ایشان متعلق بمعهود بود

~~(والعلم عندالله المعبود)

ذکر ایوب صبور علیه السلام

پدر بزر گوار آن ییغمبرعا لیمقدار بروایت اکثر ار باب اخبار موص بن عیص بن اسحق

~~علیه السلام بود وقولی آنکه موص ولد روبیل بود واودرروزیکه ابراهیم علیه السلام از

~~آتش نمرود تجات یافته ازبادیهآ غوایت بسر چشمه هدایت شتافت و مادر ایوب درسلک

~~بنات لوط انتظام داشت وایوب علیه السلام جهة ارشاد متوطنان قریهآ که درمیان رمله و

~~دمشق بود مبعوث گشت و قریهٔ‌ مذکوره تنیه یاثانیه یاجاثیه نام داشت و آنجناب مدت

~~بیست وهفت سال فرقهآ ضلال را بملت حنیف ابر اهیم دعوت نموده ودر آن اوقات زیاده از سه

~~نفربوی نگرویدند و آن سه کس نیزدروقتابتلا ازدرگاه نبوت اوروی گردانیدند ومدت

~~بلیهآ ایوب بقول اشهر هفت سال بود و بمذهب وهب بن منبه سه سال و بعقیدهآ انس بن مالک

~~هژده سال و اوقات حیات ایوب بروایتی نود وسه سال وبعضی دویست سال وصد وچهل

~~سال نیز گفته اند و درمتون الاخبار مسطور است که ایوب علیه السلام بعد از رفع ابتلا

~~هفتاد سال زند گانی نمود وخلایق را بزاه راست دعوت نمود والعلم عندالله الخبیر الودود

~~گفتاردر بیان بلیات ایوب شکور علیه التحیة والسلام وذکر نجات یافتن آنجناب

بعنایت ذو الحالال والاکرام

نزد جمهور اهل خبر به ثبوت پبوسته که ایوب پیغمبر بوفور جهات مکنت و کثرت

~~موجبات فراغت وبسیاری اغنام ومواشی وافزونی خدام ومواشی وضیاع معمه ره ومستغلات

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0126.png)

~~موفوره و اولاد وامجاد واعقاب پاک اعتقاد از جمیع متوطنان شام منفرد بود و همواره

~~صبح وشام باطعام مساکین وفقرا ورعایة ایتام وضعفا قیام و اقدام میفرمود ودر وظایف

~~شکر گذاری و رواتب سپاس داری حضرت باری بمثابهآ مبالغه میکرد که زیاده از آن

~~بخاطر نتوان آورد ودرلوازم طاعات ومراسم عبادات بمرتبهآ مشغولی مینمود که شرح شمهٔ‌

~~از آن بامداد قلم وبنان ثبت نتوان کرد بنا براین مقدمات نایرهآ حقدوحسد در باطن شیطان

~~لعین التهان یافته کمر عداوت آنجناب برمیان بست ودر آن اثنا ندائی از سرا پردهآ کبریا

~~بدورسید که ای ملعون ایوب پیغمبر یست شکر گذار و بنده ایست فرمان بردارد و تورا

~~استطاعت اغوا واضلال او نیست آبلیس گقت یارب چگونه شکر نعمت توبجای نیاورد و

~~بچه تأویل لوازم عبادت تورا مرعی ندارد که این بهمه اموال وثروت بدو ارزانی داشتهآ

~~ودیدهآ اورا بدیدار فرزندان ارشد آثار روشن گردانیدهآ اگر آنچه باو انعام فرمودهآ باز

~~ستانی معلوم نیست که هر گز برسجادهٔ‌ اطاعت و بندگی تو بنشیند خطاب الهی نازلشد

~~که ای ابلیس ظن تو در بارهآ بر گزیدهآ ماخلاف واقع است شیطان مناجات کرد که الهی

~~مرا بر اموال واولاد اومسلط گردان تامعلوم شود که ایوب چگونه سالک طریق معاصی

~~میگردد و پادشاه بی نیاز این ملتمس اورا اجابت فرمود ابلیس بااعوان و انصار خود

~~باندک زمانی تمام اموال ایوب را از اغنام ومواشی وضیاع و مزارع ومداخل و منافع

~~نا بود ساخت و خانهآ را که مسکن اولادش بود منهدم گردانید تامجموع برحمت الهی

~~پیوستند وبعد از وقوع هریک از آن مصائب شیطان مصور بصورت بشر بنظر آن پیغمبر

~~عالی گهر درمی آمد و کیفیت حادته را باز میگفت و آنجناب ملتفت بتلبیس ابلیس نمیگشت

~~و بدستور معهود لوازم شکر وسپاس بتقدیم میرسانید و چون شیطان ازین ممر برایوب

~~دست نافت کرت دیگر مناجات کرده گفت الهی ایوب میداند که آنچه ازاموال واولادش

~~تلف شده عوض کرامت خواهی نمودا کنون مرا بربدنش استیلاده تابه بینی که حال بکجا

~~منجر میشود خطاب رسید که تورا برجسد او مسلط کردم اماپیر امن زبان وچشم و دل و

~~گوش اومگرد و شیطان بادی در بینی ایوب دمیده حرارتی مفرط بمزاج شریفش راه یافت

~~وتمامی اعضای مبار کش مجروح شده کرم در آن افتاد ومنتن گشت و ساکنان آنقریه از

~~رایحهآ تعفن تنفر نموده در بیرون دیه محقرجائی مرتب کرده ایوب را بدانجا فرستادند

~~ودرین بلیه نیز آنجناب بمرتبهآ طریقهآ مصابرت را مرعی داشت که ایزد سبحانه و تعالی

~~در شأن اوفرمود (اناوجدناه صابرا نعم العبد انه اواب) بصحت پیوسته که دراوقات مرض

~~ایوب رحمه بنت افرائیم بن یوسف که حرم شریفش بود بقدر طاقت درتعهد و بیمار داری

~~او لوازم شفقت ومهر بانی بتقدیم میرسانید ودر باب سرانجام غذا وما یحتاج مزاجش مطلقا

~~از خود بتقصیر راضی نمیکردید در آن اوانابلیس لعین پیوسته آن مستوره را وسوسه کرده

~~ازعمل پسندیده منع مینمود ورحمه کلمات اورا بعرض ایوب علیه السلام رسانیده آنجناب

~~اورا میگفت که ز نهار این سخنان را بسمع رضا ندهی که قایل آن شیطانست درتاریخ

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0127.png)

~~حافظ ابر ومسطور است درروزیکه رحمه درطلب قوت بسیار گشته بود و چیزی بدستش

~~نیفتاده ابلیس بصورت زنی کوتاه موی خود را بروی ظاهر ساخت و گفت اگر هردو

~~کیسوی خویش را بریده بمن دهی ما یحتاج یک روزهآ ایوب را تسلیم نمایم و رحمه

~~با لضرورت بر آنموجب عمل نموده آن ملعون پیش از وی بنزد ایوب آمده گفت امروز

~~منکوحهآ تورا بحر کتی ناشایسته منسوب کردند وهردو گیسوی اورا بریدند وچون رحمه

~~پیداشد و مویهای او مفقود. بود ایوب دانست که آن امر بنا بر شیطنت ابلیس واقع شده

~~لاجرم سو گند خورد که چون ازمرض صحت یابد اورا صد چوب زند نقلست که دراواخر

~~آیام اسقام ایوب ابلیس بصورت فرشتهآ خودرا بمردم آنقریه نموده گفت من یکی از ملائکه

~~مقر بینم و آمده ام تاشما را از امری عظیم آگاه گردانم باید که آنچه گویم بسمع قبول

~~بشنوید و آن امر عظیم اینست که ایون سابقا در سلک انییاء عظام انتظام داشت

~~اما حالا مغضوب درگاه علام الغیوب شده نامش را ازجریدهآ پیغمبر ان محو کرده اندمناسب

~~آنکه اورا ازین قریه دوراند ازیدتا اثر غضب الهی بشما سرایت نکندواینحدیث بگوش ایوب

~~رسیده دست مناجات بر آورد و بر زبان الهام بیان راند که (انی مسنی الضر و انت

~~ارحم الراحمین) پوشیده نماند که در باب سبب سو گند ایوب جهة تأدیب رحمه و موجب

~~مناجات آنجناب مورخان و جوه متعدده مختلفه گفتهاندوچون راقم این سطودر مقام اختصار

~~است برایراد بک روایت که مختار اکثر اصحاب اخبار است قناعت نبود امید آن که

~~بزر گان خرده بر خردان نگیرند القصه چون دعاء مذکوره بر زبان همایون ایوب

~~صبور جاری گشت که زمان زحمت منتهی شده وقت راحت رسید جبرئیل امین بامرحضرت

~~ربالعا لمین نزول نموده فرمود (ار کض بر جلک هذامغتسل بارد و شراب)و آ نجناب قدم شریف

~~بر زمین زده اززیر پایش چشمه آب بر جوشید وایوب علیه السلام اندام خود رادر آن چشمه

~~شست واز آن آب آشامیده تمامی امراض ظاهری و باطنی او بصحت تبدیل یافت محمد

~~بن جر برالطبری گوید که هنوز آن چشمه بر جاست وهر بیماری که از آن آب میاشامد

~~سقم او بشفا تبدیل مییابد و من در سال سیصد وسی بدان چشمه رسیدهام واز آن اب

~~آشامیدم القصه مقارن تندرستی ایوب رحمه که جهة سرانجام مهمی بدان قریه رفته بود

~~باز آمده ایوب را نشناخت و برسید که آیا حال آنریض که درین ویرانه افتاده بودچه

~~شد جبرئیل فرمود که اگر صحت یافته اورا به بینی بشناسی ایوب علیه السلام خندان گشت

~~رحمه دانست که آنجناب صحت یافته لاجرم مبتهج ومسرور شد وایوب بمقتضای وحی

~~سماویصد چوب باریک برهم بسته بربدن رحمه زد تادر سو گندی که خورده بود حانث

~~نشودو کریم خطا بوش عطا بخش نوبت دیگر اموال بیقیاس و اولاد امجادبدان پیغمبر شکور

~~عنایت فرمودو روایتی آنکه همان فرز ندانش را بحال حیات آورد و درخانه آنجناب از وقت

~~حیات ازجمله اولاد خود حزقیل راوصی ساخت وخرقیل بمرتبه نبوت رسیده ذوالکفز.

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0128.png)

~~لقب یافت ونیز ایوب را پسری بود بشیر نام داشت واونیز بدرجه بلند پیغمبری مرتقی

~~شده هفتاد وپنجسال عمر یافت (والله تعالی اعلم بالصواب)

ذ کر شعیب علیه السلام

شعیب اسمیست عربی وبلغت سریانی آنجناب رایثروب میگفتند وطلاقت لسان و

~~فصاحت بیان آن پیغمبر عالیمقام بمرتبهای بود که ملقب بخطیب الانبیا گشت در تفسیر

~~ابوالفتوح رازی مسطور است که پدر شعیب نویب نام داشت و بقول اکثر مورخین نسب

~~شر یفش بمدین بن ابراهیم علیه التحیة و التسلیم می پیوست ومادرش درسلک بنات لوط

~~علیه السلام منتظم بود مسماة پمیکا و بعضی گفته اند که شعیب از اولاد صالح پیغمبر

~~است و بر هر تقدیر آنجناب بهدایت و ارشاد اهل مدین که ایشان را اصحاب ایکه

~~تیز میگفتند مبعوث شد و زمان دعوتش مدت پنجاه و هفت سال امتداد یافته بعداز

~~هلاک قوم بعلاقات موسی علیه السلام فایز گشت و چون بین الجانبین مفارقت بوقوع

~~انجامید شعیب هفت سال و چهار ماه دیگرحیات یافته در سن دویست و بیست سالگی

~~بریاض جنت شتافت و بعضی ازمورخان عمر آن پیغمبر عالیشان را صدو چهل سال گفته اندو

~~(والعلم عندالله)

گفتار در بیان شمهآ از ضلالت اصحاب مدین وهلاکت ایشان

بعقوبت حضرت ذو المنن

اکثر علماء اخبار و انبیاء بزر گوار آورده اند که اهل مدین و اصحاب الایکه

~~یک فرقهاند وایکه بلغت عربی موضعی را گویند که مشتمل بر اشجار ومر غزار بسیار باشد

~~ودر تفسیر کازرونی ره از ابوعبد الله البجلی مرویست که ابجد هوز حطی کلمن سعفص

~~قرشت اسامی سلاطین مدین است و بعثت شعیب علیه السلام در زمان سلطنت کلمن بوقوع

~~پیوست و باتفاق مورخان اصحاب ایکه باوجود بت پرستی در مکائیل وموازین سبیل ناراستی

~~مسلوک داشتندی ودراهم ودنانیز مغشوش خرج کرده اعلام قطع طریق برافراشتندی و

~~چون شعیب علیه السلام ایشان را بدین قویم وملت ابراهیم علیه السلام دعوت فرمودجمعی

~~که ازصفت فراست و کیاست بهر وربودند ایمان آورده متا بعتش نمودند واکثر درمقام

~~معارضه ومجادله راسخ دم وثابت قدم گشته پیوسته بسخنان درشت خاطر شریف جناب

~~نبوی رامی آزردند وچون شعیب علیه السلام ایشانرا از عذاب منتقم جبار میترماند تمسخر

~~نموده تقاضای نزول عذاب میکردند لاجرم خطیب الانبیاء دست دعا بر آورده کفت

~~(ربنا افتح بیننا وبین قومنا بالحق وانت خیر الفاتحین) وحضرت مجیب الدعوات این مسألت

~~را بشرف اجابت اقتران داده درمدین گرمائی عظیم روی نمود چنانچه قوم بیطاقت گشته

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0129.png)

~~بفضای صحر اشتافتند ونظر ایشان برابر پارهای افتاد ازتاب افتاب بسایه سحاب التجا

~~بردند و آتشی از آن ابر بر مفارق گمراهان باران شده همه راخا کستر گردانید و جمعی

~~ازضعیقان اهل طغیان که در شهر مانده بودند ازاستماع آواز صیحهآ جبرئیل بنار جهنم

~~پیوستند وشعیب و متابعانش که هزار وهفتاد نفر بودند از شرر شر آنقوم بد اختر

~~نجات یافته هم در آن دپار رحل اقامت انداختند و باندک زمانی آن مکان رامعمور

~~و آبادان ساختند

ذکر موسی وهارون علیهماالصلوة والسلام

باتفاق مفسران دانش ورو مستخبر ان خبر ت سیر موسی پیغمبر درسلک انبیاء اولوالعزم

~~منتظم بود وبرادرشهارون نیزتاج وهاج رسالت بر سر نهاده جناب موسی رامعاونت و

~~معاضدت میفرمود وبلغت عبری آب را مو گویند ودرخت راشی بشین معجمه وچونجناب

~~موسوی راچنانچه مسطور خواهد گشت درحین طفولیت کنیز کان فرعون درمیان آب و

~~درخت یافتند نامش را برموشی قرار دادند ودر کلام عرب شین منقوطه بسین مهمله مبدل

~~گشت ولقب موسی کلیم الله است اماهرون بلفظ عبری سرخ ومفید را گویند وچون هرون

~~بدین دوصفت موصوف بود موسوم باین اسم شد ولقپ هارون وزیرو امام وخلیفهاست

~~و پدر این دو پیغمبر عمران بن فاهث بن لاوی بن یعقوب بود و قیل عمران بن یصحر

~~ین فاهث و ایضا نسب مادر موسی که لوهام نام داشت بلاوی می پیوست و هرون

~~علیه التحیة و للتسیلم از مبادی ایام رضاع تا وقت هجرت از مصر در حجرتر بیث آسیه

~~امرأة فرعون بسر برده در کمال دولت و اقبال روزگار میگذرانید اما بنا بر مناسبت جبلی

~~بطریقه ینهانی رعایت جانب بنی اسرائیل کرده بخلاف رأی فرعون ضمنا بامر معروف

~~ونهی منکر مییرداخت و در آن اوقات بحمایت یکی از اسرائیلیان قبطیی رامشتی زد و آن

~~شخص فی الحال افتاده روی به بئس المهاد نهاد واینمعنی بر فرعون ظاهر گشته قصدموسی

~~نمودو آنجناب از مصرهجرت کرده بمدین رفت و مدت ده سال در خدمت خطیب الانبیازند گانی

~~فرموده یکی از بنات مکرمات او رادرحباله نکاح آورد و بعداز آن مراجعت کرده در

~~وادی ایمن بدرجه ارجمند نبوت رسید و بهدایت فرعون وقبطیان مبعوث گشت هرون در

~~آن امر عظیم الشان باوی شریک وسهیم شدودر آن وقت بروایتی ازسن شریف حضرت

~~کلیم چهل ونه سال وسی وهفت روز گذشته بود القصه چون موسی از وادی ایمن بمصر

~~تشریف برد باهرون ملاقات نموده هردو برادر باتفاق یکدیگر مدت بیست سال فرعون

~~واتباع او را بوحدانیت حق سبحانه وتعالی دعوت فرمودند و آیات باهره و معجزات ظاهره

~~بدیشان نمودند وپس از آنکه ازایان فرعون وفرعونیان مأیوس گشتند باتمامی بنی

~~اسرائیل ازمصر بیرون رفته از رودنیل یاقلزم عبور کردند وفرعون باسیاه خود ازعقب

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0130.png)

~~ایشان در آب رانده مجموع غریق بحر فناشدند و بعداز هلاک فرعون و قبطیان واقعةآ میقات

~~ونزول الواح وتوریة وقصه بقره ورفتن موسی بجنک جبابره وکشته شدن عوج وفرو

~~رفتن قارون وتلاقی موسی وخضر وقضیه تیه بوقوع انجامیدوهرون در سنه تلثین ازحادثه

~~تیه وفات یافت وموسی درسنه ثلاتو ثلثین بر یاض جنت شتافت مدت عمر عزیز کلیم الله به

~~اتفاق ارباب انتباه صدوبیست سال وشریعتش نسخ ملت ابراهیم علیهما السلام نمود -

~~وهو الغفورا لودود)

گفتار در بیان شمهای از طفیان فرعون وقبطیان شقاوت فرجام

وذکر کیفیت ولادت هارون وماجرای ایشان

بروایت زمرهای ازارباب تحقیق واصحاب توفیق درازمنه سابقه ملوک عمالقه را

~~فر عون میگفتهاند همچنا نکه پادشاهان روم راقیصر میخواندهاندو سلاطین حبشه را نجاشی

~~واول فراعنه مصر سنانبن علوان بن عبیدبن عوج بن عملیق بود وسنان آن کسیست که

~~دست تعدی بساره زوجهآ ابراهیم خلیل الرحمن دراز کرده بود وپالاخره از آن معصیت

~~رجوع نمود وفرعون ثانی ریانین الولیداست که نسبش بعمر بن عملیق می پیوست و او

~~یوسف راعزیز مصر کرد وبوی ایمان آورد وفرعون ثالث قابوس بن مصعب بود که در

~~اواخر ایام حیات یوسف بر تخت سلطنت مصر صعود نمود وباحیای مراسم کفر وعصیان

~~واماتت لوازم اسلام وایمان پرداخته ابواب ظلم وعناد باز گشودوچون بنی اسرائیل کیش

~~وملت او را نپذیرفتند درغضب شده ذل رقیت وغل عبودیت بر گردن ایشان نهادوهمواره

~~آنطایفهرا بارتکاب اعمال شاقه وافعال فوقالطاقه مأمورمی گردانید و پس از آنکه قابوس

~~رخت بزاویه هاویه کشید برادرش که ولید نامداشت وفرعون موسی عبارت ازوست رایت

~~سلطنت افراشته بیشتر از برادر درایذاء واضرار ذریات یعقوب کوشید و با آنکه رجال

~~آنقوم را بند گی میفر مود نسوانر انیز بمطالبهآ خراج میر نجا نیدو چون مدت پنجاه سال آنملعون

~~که ازفر عون الهی بی بهره بود به تشییدمبانی ظلم و عناد و تمهید قواعد کفرو فساد پرداخت

~~جمعیتی ساخته زبان بدعوی الوهیت بگشادوندای (انا ربکم الاعلی) بگوشهوش صغیر

~~و کبیر رسانید وقبطیان که متوطنان مصر بودند بقدم عبودیت پیش آمده احفاد اسباطاز

~~قبول آن امراباوامتناع فرمودند وفرعون اقویای آنطا یفه را به نقل احجار از جبال

~~وامثال آن مهم دشوار باز داشت وضعفا رافرمود که مزدوری کرده اجرت عمل خودرا.

~~هر روز قبل از غروب آفتاب بخزانه رسانند ودرایامنی که آن ملعون باهانت و تذلیل بنی

~~اسر ائیل همت نامبارک صرف مینمود شبی در خوابدید که آتشی ازجانب دیارشام اشتعال

~~یافته تمامت حصون وقلاع وبیوت وبقاع قبطیان را محترق گردانید واثر آن بقصرخاص

~~او نیزرسید واز هیبت آنواقعه هایله برخود بلرزید بیدارشد وباحضار کاهنان ومعبران

~~فرما نداده کیفیت خوابرا تقریر کرد و طلب تعبیر نمود جواب گفتند که غالبا شخمی از بنی

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0131.png)

~~اسرائیل ظاهر شود که دراعدام وافناء قبطیان کوشش نماید و درانهدام اساس پادشاهی

~~توسعی واهتمام فرمایدبناء علی هذافرعون حکم کرد که هر پسری که از نسوان بنی اسرائیل

~~متولد شود فی الحال بقتل آورندو بعداز انقضای پنجسال از این فرمان و کشته شدن اطفال

~~فراوان بلاء وبا درمیان ذریات پعقوب (4) بیداشده قبطیان بعرض رسانیدند که مردان

~~بنی اسر آئیل بعلت و بااز پا در میایند و پسران ایشان حسب الحکم سر ببادفنا میدهنداگر

~~حال براین منوال گذرد و دست ازقتل اطفال باز ندارند باندک زمانی نسل ایشان منقطع

~~شود ومارامر تکب امور دشوار باید شد فرعون این سخن را بسمع قبول جای داد واز

~~کمال بلاهت حکم کرد که یکسال اولاد بنی اسرائیل را بکشند و پکسال نکشندو در سال

~~اطلاق هرون دروجود آمد ودرسال قتل موسی متولد گشت بعضی از روات اخبار آورده

~~اند که روزی منجمان بعرض فرعون رسانیدند که اوضاع نجومی دلالت بر آن میکند

~~که امشب آن نطفه پاک ازصلب یدر بشکم مادرانتقال نماید بنابرین فرعون فر مانداد

~~که منادی کردند که تمامی بنی اسرائیل از شهر بصحرا روند که ملک از سرجریمه ایشان

~~گذشته درباره آنطائفه اصناف الطاف بظهور خواهد آمد واسرائیلیان بخرمی هر چه

~~تمامتر از شهر بیرون رفته آنشب بخاطر فرعون رسید که بامنکوحهآ خود آسیه بنت مزاحم

~~که بروایتی ازبنی اسرائیل وبقولی ازاعقاب ریان بن الولید بود مباشرت نماید بامید آن

~~که آن مولود عاقبت محمود ازصلب اودروجود آید و باین عزیمت عمران پدر موسی را

~~که در سلک مقر بانش انتظام داشت مصحوب گردانیده بشهر در آمد و او را بحراست

~~درقصر سلطنت تعیین فرمود چون عروسان شیستان آسمان آغاز جلوه گری کرد ندوالده

~~موسی که بطریق سیر بدانجا آمده بود نزدعمران رسید و او بنا بر استیلاء شهوت منکوحه

~~خود رانگاهداشته باوی درفراش قربت تکیه فرمود وحرم عمران حامله شد اما آتار

~~آن معنی بروی ظاهر نگشت وپس از انقضای مدت حمل موسی از کتم عدم بصحرای وجود

~~قدم نهاد و مادرش ازوهم فرعونیان نجاریرا که بعقیده محمد بن جریر الطبری موسوم

~~بود بحزئیل از آل فرعون وبروایتی ازبنی اسر ائیل بود طابداشت تاصندوقی به صورت

~~تا بوت تراشید وام موسی فرزند ارجمند خودرادر آن تابوت گذاشته و سرتا بوت را استوار

~~کرده برود نیل انداخت عنصر آن بفرمان ربالارباب آنصندوق را بباغ فرعون برد و

~~کنیز کان آسیه تابوت را گرفته نزد اورسانیدند آسیه چون سرتابوت بگشاد از مشاهده

~~جمال موسی مهری عظیم در دل اوافتاد وفرعون راازین امر خبرداد و آن لعین بدان خانه

~~در آمده وموسی رادیده به محبتش مایل شد درروضة الصفامسطوراست که فرعون رادختری

~~بود مبتلاببلای برص وجمعی ازاطبای کهانت پیشه بعداز تأمل واندیشه با وی گفتند که

~~علاج این مرض منحصر است درلعاب دهان طفلی که دراوان دولت تواز رودنیل بیرون

~~آید وچون موسی بدست کنیز کان فرعون افتادآندختر لعاب دهان مبار کش را بر عضو

~~معلول مالیده فی الحال شفایافت امرا ومقربان فرعون ازصورت واقعه آگاه شده عرض

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0132.png)

~~دردند که شنصن که در هلاک قبطیان خواهد کوشید و انتقام اسر ائیلیان آز ایشان

~~خواهد کشید این کود کست لاجر م فرعون قاصد قتل کلیم الله گشت باز بسبب التماس آسیه

~~از سر این حرکت در گذشت وامرأة فرعون جناب موسی را بفرزندی قبول کرده زنان

~~شیردار از برای تعهد اوحاضر کرد وموسی پستان هیچکسرادردهان نگرفت وخواهر

~~موسی مریم که جهة استخبار بدان جاآمده بود گفت من شما را باهل بیتی دلالت نمایم

~~که ازعهده تکفل او بیرون آید و آسیه براه نمائی مریم والده موسی را طلبیده آن

~~غنچه گلبن رسالت را در کنارش نهاد وموسی فی الحال پستان او را بمکیدو آسیه موسی

~~را بدو سیرده مقررفرمود که هفته یکنوبت اورا بقصر سلطنت آورد و بعداز انقضای یک

~~بادوسال روزی آسیه موسی رادر کنار فرعون نهاده موسی ریش آن بد کیش را گرفته

~~بکشید چنا نچه موئی چند بر کنده شدونایره خشم فرعون اشتعال یافته حکم بقتل موسی

~~فرمود آسیه گفت این حرکت بنا بر عدم خرد ازین کودک صادر گشت بفرمای تا یک طشت

~~از یاقوت ودیگری از اخگر افروخته حاضر سازند اگر موسردست بیاقوت بر ددر سیاست

~~او تأخیر منمای واگر بطرف اخگر دست دراز کند صدق سخن من بر توروشن شود اورا

~~مقتول گردان وچون برین موجب عملنمودند جبر ئیل امن دست موسی را بجانب آتش

~~برد تااخگری بر گرفت وبدهان رسانید وزبان مبار کش سوخته عقده پیدا کردوفرعون

~~از مقام انتقام گذشت مادرموسی اورا بخانه برد چون کلیم الله بسن رشد و تمیز رسید آسیه

~~نو کران وخدمت کاران بملازمتش باز داشته جناب موسی درخانه حشعت و تجمل اوقات

~~میگذرانید چنانچه مصریان اورا پسر فرعون میخواند ندو موسی در سن سی سالگی با ستصواب

~~آسیه جمیلهای را در حبالهآ نکاح در آورده آن جناب را از آن منکوحه دو پسر در

~~وجود آمد خرشون وتبیعا

حکایت هحرت موسی علیه السالام ورسیدن بصحبت خطیب الانبیا

بصحت پیوسته که جنابموسی را بنابر مناسبت جبلی همواره خاطر عاطر بر عایت جانب

~~بنی اسر ائیل راغب ومایل میبود وپنهان از فرعون در باره اینطا یفه مکرمت والتفات

~~میفرمود ودر آن اثنا روزی که تنها براهی میگذشت دید که قبطی دست در اسر ائیلی

~~زده بروتعدی مینماید نزدیک بدیشان رفته مشتی بر قبطی زد که دست ازاین شخص باز

~~دارد و آن نا بکار بمجرد یک مشت از پای درافتاده روی بصدر جهنم نهاد و موسی از

~~ارتکاب آن امر پشیمان شده بخانه مراجعت نمود ودر آنروز هیچک ندانست که قبطی

~~را که کشت وروز دیگر موسی پیغمبر جهت استعلام اخبار خوفناک از منزل همایون

~~بیرون آمد وهمان اسرائیلی را باقبطی درزدوخورددید متوجه او شده گفت چه شوم

~~کسی تو که هر روز بادیگری مخاصمت میکنی اسرائیلی چون ضربدست موسی رادیده بود

~~ویافت که یجانب اوتوجه مینماید متوهم شده گفت میخواهی که مرا بکشی همچنا نکه

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0133.png)

~~لیروز کسی را بقتل آوردی قبطی بعد ازاستماع این سخن دست از اسرائیلی باز داشته

~~پجانب درگاه فرعون شتافت و کیفیت واقعه را بعرض رسانید و فرعون حکم بقصاص

~~فرموده شمعون باجز ییل نجار موسی را از آن حال اخبار کرد و آنجناب از مصر بیرون

~~شتافته بصوب مدین خرامید وبعد ازوصول بسرچاه آنقریه مشاهده نمود که جمعی کثیر

~~ازرعات با اغنام ومواشی بر سرچاه جمع آمده جهة کشیدن آب ازدحام عام بوقوع انجامید

~~ودوضعیفه با گوسپندان خود دورتر ایستاده انتظار تفرق میبردند و آن راعیان اغنام و

~~چارپایان خود را سیر اب ساخته سنگی برسر چاه نهادند و التفات بدانعورتان نکردند

~~و موسی بدان دوزن ترحم نموده ازحال ایشان استفسار نمود جوابدادند که ما دختر ان

~~شعیب پیغمبریم و بسبب تعدی ساکنان این قریه هرروز از فضلهآ آب مراعی مردم دفع تشنگی

~~اغنام خود میکنیم موسی متأثر گشته برسرچام رفت و سنگرا برداشته و دلودرچاه فرو

~~گذاشته گوسفندان آن زنان را سیراب گردانید و بنفس نفیس رخت اقامت بسایهآ درختی

~~کیشید و چون بنات شعیب بخانهآ خودرسیده کیفیت حال بعرض پدر بزرگوار رسانیدند

~~و دختر بزرگتر را بطلب موسی فرستاد و کلیم الله اجابت نموده وشعیب از حرکات و

~~سکنات موسی امارت سعادت و اقبال تفرس فرمود و او را بمناکحت اجمل بنات خود

~~امیدو ارساخت و کا بین آن عفیفه را برهشت ساله خدمت مقرر کردو گفت اگر آن خدمت

~~بده سال رسد ازجانب جناب موسی مکرمتی باشد کلیم الله میان بخدمتکاری بسته بعد از

~~گذشتن هشت سال دختر مهتر و بهتر شعیب را که مسماة بصفورا بود بحبالهٔ‌ نکاح در

~~آوردو دوسال دیگر در مقام شبانی بسر برده آنگاه موسی علیه السلام عزم مراجغت

~~کرد و شعیب شرف رحصت ارزانی داشته رمهای گوسپند بموسی انعام دادواشارت بخانه ای

~~نموده گفت آنجا عصاهاست یکی راجهة خودبردار ازباب اخبار آورده اند که پیش از

~~وصول موسی بعدین فرشتهای بصورتانسان نزد شعیب آمده عصائی بودیعت نهاد انعصا

~~را شعیب باچند عصای دیگر در آنخانه مضبوط ساخته بود ودرین وقت که موسی را به

~~برداشتن عصا امر نمود کلیم الله بخانه در آمده عصای مذکور بدستش افتاد و چون به بیرون

~~تشریف آؤرد شعیب که چشمهای مبار کش حلیهآ بینائی نداشت آنچوب را مساس کرده

~~گفت این عصا را همانجا بنه که امانت شخصی است ودیگری بر گیر موسی باز بخانه

~~رفته وآن عصا را گذاشته خواست که دیگری بردارد اتفاقا باز همان عصا بدستش در

~~آمد و شعس ازین صورتواقف گشته و گفت تو بتصرف این عصا انسب واولی مینمائی

~~برخیز و درضمان سلامت روان شو و بعضی از مورخان را عقیده آنکه عصای مذکور

~~بر نهج مسطور در آن اوان که شعیب موسی وا بشبانی باز داشت بدست مبارکش افتاد

~~و برخی در این باب روایت دیگر ایراد کرده اند که تفصیل آن موجب تطویل است و

~~ایضا طول عصای موسی وآنکه آن چون از کدام درخت بوده مختلف فیه است درروضة

~~الصفا بروایت عبدالله بن عباس زضی اللهعنه مرویست که آن عصا دوسر داشت وطول

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0134.png)

~~آن ده گز بوداز چوب آس و آدم علیه السلام دروقت هبوط ازجنت آنرا همراه آورده

~~بود و شعیب علیه السلامرا معلوم بود که آنچوب نصیب یکی از انبیای بنی اسر ائیل خواهدشد

~~و کعب الاحبار گویدعصای موسی از درخت عوسج بود و درخت عوسج اول شجره ایست

~~که برجویبار نمو بالا کشیده و(العلم عندالله تقدس وتعالی)

گفتار در بیان وصول موسی بوادی ایمن و بمر تبهآ ارجمند نبوت

و رسالت وفایز شدن

چون جناب موسی شعیب نبی علیه السلام را وداع فرمود و متوجه مصر گشته پنج

~~روز مسافت پیمود شب ششم در وادی ایمن فرود آمد و در آن منزل ابری سیاه در

~~فضای هوا هویدا شده شدة برودت موسی و متعلقانش را دریافت ومنکوحهآ آنجناب هر

~~چند سعی کرد که آتشی بر افروزد میسر نشد ودر آن اثنا درجانب طور سینا روشنائی

~~بنظر کلیم الله در آمده اصحاب را بتوقف امر کرد و خود بتصور وجدان آتش عصابر

~~گرفت وچون باد بدانجانب در اهتزاز آمد درروضة الصفا مسطور است که از منزل

~~موسی تا محلی که سواد بصرفرخنده اثرش بر بیاض آن روشنی محیط شد دوازده فرسخ

~~بود وآنجناب بوسیلهٔ‌ کمال نقسانی و قابلیت روخانی آتمسافة را بطرفة العینی طسی

~~نموده چون نزدیک بدان روشنی رسید آتشی عظیم دید که از شاخ درخت سبز سربکرهٔ‌

~~اثیر کشیده است و موسی هرچند اهتمام فرمود که قدری از آن آتش فرا گیرد نتوانست

~~لاجرم قصد مراجعت کرد مقارن آنحال آوازی شنید که (یاموسی) کلیم الله کلمه لبیکبر

~~زبان آورده بهر جانب که نگریست هیچکس راندید و آنندا بتکرار انجامیده در کرت

~~سوم موسی گفت توچه کسی که کلام تومیشنوم و تورا نمی بینم خطاب رسید که (انی

~~انا الله رب العالمین و انا ربک یا موسی) و کلیم الله بسجده افتاده چون سر بر آورد آوازی

~~آمد که پیشتر آی ای موسی کلیم الله از غایت دهشت بجانب درخت روان شده

~~بخلع نعلین مأمور گشت و درباب خلع نعلین و سبب آن اهل تفسیر اقاویل مختلفه درسلک

~~تحر یر کشیده اند که ایراد آن لایق بسیاق این مختصر نیست القصه حق سبحانه و تعالی

~~موسی را در وادی طور سینا مشمول نظر لطف و مکرمت گردانیده لباس نبوتش

~~پوشانیده و آیات بینات و معجزات ظاهرات ارزانی داشته نخست پرسید که چیست

~~در دست راست تو ای موسی کلیم الله جواب داد (هی عصای اتو کؤ علیها واهش بها

~~علئ غنمی ولی فیها مآرب اخری) پس خطاب آمد که عصا را بیفکن و موسی آن عصا را

~~انداخت اژدهائی عظیم مهیب خلقت شد و موسی توهم نموده ندارسید که مترس و او را

~~بگیر که باز بصورت اصلی معاودت میکند و کلیم الله بآستین بشمین گردن ازدها بگرفت

~~بازعصا شد بعد از آن قادر بیچون بمعجزة واضحهآ دیگر خاطر موسی پیغمبر را اطمینان

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0135.png)

~~داد و آن نوری بود که هر گاه دست درجیب بردی و بر آوردی از کف دست حق پرست

~~او درلمعان آمدی چنانچه بر پرتو آفتاب غالب گشتی و چون نفس نفیس موسی قوت تمام

~~وتمکن لا کلام یافت بهدایت وارشاد فرعون وقبطیان مأمور گشت والتماس طلاقت لسان

~~وفصاحت بیان و انشراح صدور و انفساح ضمیر وبودن هرون درامر نبوت شریک ووزیر

~~کرده جمیع ملتمسات بشرف اجابت اقتران یافت و موسی برجناح استعجال بجانب اهل

~~وعیال شتافته هنگام سحر بدیشان ملحقشد وفی الحال متوجه مصر گردید و روایتی آنکه

~~هرون بحسب وحی سماوی ازقرب وصول برادر آ گاهی یافته باستقبال شتافت ودر بیرون

~~مصراخوین دیده بدیدار یکدیگر روشن کرده بشهر در رفتند و قولی آنکه قریب بشام

~~موسی علیه السلام بمصردر آمده درخانه والده نزول نمود وهرون را ازحقیقت حال اعلام

~~فرمود و صباح روز دیکر هردو برادر بدرقصر خاصه فرعون شتافتند ودر روضة الصفا

~~مسطور است که هفتادسور محیط مدینه فرعون بود و درمیان هردو سور قری و مزارع

~~معمور موجودبود وهفتاد هزار مرد جرار درهریک از ان مواضع بسر میبردند ودر کرد

~~باغ وقصر خاصهآ فرعون انهار واشجار بسیار برد وسباع ضاره در آنجا مسکن داشتند

~~و آن باغ پکراه داشت که ممر آمد وشد مردم بود واگر کسی از آنطر یق اندک انحرافی

~~مینمود بچنگال شیران ژیان گرفتار میگشت وچون موسی وهرون بدروازهآ اول آنشهر

~~رسیدند آترا بسته یافته موسی عصا بر درزد وفتح الباب میسر گشت و نسبت بسایر ابواب

~~همین عمل بجای آورد و بعداز وصهل بدرختان گرد باغ مجموع سباع ازمهابت آو ازموسی

~~منهزم شده هر یک به بیشهٔ‌ کریختند وموسی وهرون بدرقصر خاص فرعون رسیده عصای

~~اقامت برزمین انداختند درتفسیر ابوالفتوح رازی مسطور است که چون موسی وهرون

~~بدر گاه فرعون آمده بار نیافتند موسی عصارا بردر کوشک زد صدائی مهیب ظاهرشده

~~ازخوف آن موی سروریش فرعون سفید گشت و بتعلیم هامان که وزیرش بود خضاب کرده

~~رسم خضاب لحیه از آن زمان پیدا آمد بروایت وهب بن منبه موسی علیه السلام درچهارم

~~ذوالحجه بباب القصر رسیده در زوز نحرخبر او را فرعون از مسخرهآ خودشنید و یقول

~~محمد بن اسحق بعد از آنکه دوسال موسی و هرون آنجا بودند فرعون بر کیفیت حادثه

~~اطلاع یافت (وعلی کل التقدیرین) درمحلی که هامان وعظمای امرا و اعیان درمجلس

~~فرعون حاضر بودند باحضار آن دو پیغمبر بزر گوار فرمان داد وچون موسی علیه السلام

~~بدان مقام در آمدفرعون آنجناب را شناخته گقت تو آن نیستی که درخانهآ ما پرورش یافتنی

~~و بیگناهی را کشته بصوب هزیمت شتافتی موسی فرمود که من قصد قتل آن شخص نداشتم

~~و ندانستم که به مجرد مشتی که باو رسد از پای درخواهد آمد آنگاه کلیم الله فرعون را

~~بوحدانیت ایزد. تعالی دعوت فرموده از ایذا واضرار بنی اسر ائیل نهی نمودو بین الجانبین

~~قیل وقال وجواب وسؤال بوقوع انجامیده چون موسی گفت که حق سبحا نه وتعالی آیات

~~باهره و معجزات ظاهره. بمن کرامت کرده فرعون گفت (فأت بهاان کنت من الصادقین)

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0136.png)

~~ووی سسا انداخت فی الحال ا! نچوب ازدهائی در نهایت مهابتشد و اغاز رفتار کرده

~~مردم روی با نهزام آوردند و برز بر یکدیگر افتادند چنانچه بر وایت وهب بن منبه بیست

~~و پنج هزار کس در آن از دحام جام محنت فرجام هلاکت در کشیدند وفر عون در تحت تخت

~~گریخت واز کلیم الله دفع آن بلیه را مسألت نمود مشروط بآنکه بپای متابعت پیش آمده

~~دست ازایذای بنی اسرائیل بازدارد موسی علیه السلام اژدها را گرفته آن تعبان بحالت

~~اصلی معاودت کرد و کلیم الله یدبیضارا نیز ظاهر ساخته چشمهای مجلسیان تاب نظارهآ آن

~~نیاورد چنا نچه برروی درافتادند والتماس اخفاء آن نمودند وموسی وهارون علیهما السلام

~~آن روز فرعونرا مهلت داده مراجعت فرمودند وفرعون بامرا و ارکان دولت شرایض

~~مشورت بجای آورده همکنان موسی را بسحر منسوب ساختند وصلاح در آن دانستند که

~~سحرهآ آن مملکت راجمع کنندتادر مقام معارضهآ جناب موسوی آمده اورا مغلوب گردا نندو بعد

~~ازجمع مهرهآ سحره که بروایت اکثر هنتاد هزار وبقول اقل هفتاد ودونفر بودندفرعون

~~کیفیت واقعه را با ایشان درمیان نهاد و گفت شمارا باموسی مجادله باید کرد تا با نعامات

~~پادشاها نه اختصاص یابید امراء سحره که بعقیدهآ محمدبن جریر الطبری چهار نفر بودند

~~شابوت وحا بوت وخطخطه ومصغر نام داشتند بااتباع انگشت قبول بردیده نهادند ودر

~~صدد معارضه شدند و چنا نچه درتفسیر ابوا لفتوح مسطور است هفتاد هز ار جوب بشکل

~~مار تراشیدند و مجوف ساختند و درون آنرا پر سیماب کردند ودرروز عاشورا که عید

~~قبطیان بود فرعون باامراوارکان دولت وساحران بل اکثر مصریان بصحرا رفت وموسی

~~وهارون در برابر آمده نخست سحره را بقبول ملت بیضا دعوت کردند و آنجماعت را از

~~وضع احوال و استماع مقال آن دوبزر گوار تردد پیدا شد که ایشان ساحر باشند و در

~~جواب سخنان موسی و هرون برزبان آوردند که اگر غلبه شمارا باشد ماغاشیهآ متابعت

~~بردوش گیریم واگر ماغالب گردیم فرعون خود داند که چه میباید کرد و بعزت فرعون

~~امیدواریم که استیلامارا باشد آنگاه از موسی دستوری خواسته عصاهای خود را در آن

~~صحراانداختند وتاب آفتاب درسیماب اثر کرده آنچو بها را متحرک ساخت وخلایق را از

~~مشاهدهآ آن وهم عظیم روی نموده پای درطریق هزیمت نهادند وجناب موسی ترسید که

~~مردم معجزهٔ‌ او را نیز از آن جنس تصور کنند لاجرم خطاب آمد که (لاتخف انک انت

~~الاعلی والق مافی یمینک) وموسی عصارا افکنده بدستور معهود ازژدها شده جمیع چو بها

~~ورسنهاء سحره را فرو برده قصد قبهآ فرعون نمود و آن مخذول متحیر وسر اسیمه گشته

~~فرار برقرار اختیار کرد وخلقی بینهایت برزبر یکدگر افتادند ومد توب اقدام بلا و

~~محنت شدند وچون موسی عصا برداشت وسقر2ارتعبیهای خود اثر ندیدند حفیقت دین

~~اسلام وبطلان اهل کفر وظلام بر ضمایر ایشان ظاهر شده سعادت ایمان دریافتند وچنانچه

~~قر آن مجید بذ کر آن ناطق است بحکم قرعون شربت شهادت چشیده بجنت سنافتند

~~بیت میندانم هیچکس در کون یافت» دولتی کان سحرهآ فرعون یافت

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0137.png)

حفتار در بیان شهید شدن آسیه بنت مزآحم وگرفتاری فرعونیان

ببعضی ازعقوبات حجبارمنتقم

در نسخ معتبر بنظراین ذره احقر درآمده که چون فرعون برطبق کلمهٔ‌ کریمهآ

~~(لا قطعن ایدیکم و ارجلکم من خلاف و لاصلبنکم اجمعین) مؤمنان سحره را دست وبا

~~بریده شهد شهادت چشاتید زوجه اش آسیه که تا آنزمان ایمان خود را پنهان میداشت

~~باقرعون در آن باب لجاج کرده باتیان احتجاج در نبوت موسی وهرون قیام نموده فرترن

~~را بقبول ملت بیضا تحریص فرمود وفرعون کینهآ که از آن ضعیفه به واسطه تربیت موسی

~~در سینه داشت ظاهر کرده بتعذیب او فرمانداد وچون اشتداد عقوبت ظلمه در بارهآ آسیه

~~درجهآ کمال یافت. بز بان حال وقال مناجات فرموده گفت (رب ابن لی عندک بیتا فی الجنة

~~ونجنی من فرعون وعمله ونجنی من القوم الظالمین) واین مسألت شرف قبول یافته ملائکه

~~عظام روح پرفتوحش رامحفوف بانوار مغفرت حضرت رؤف غفور بمقام راحت وسرور

~~رسانیدند وچون فرعون خاطر شوم ازجا نب آن مرحومه جمع ساخت ودید که جمعی کثیر

~~از قبطیان بموسی ایمان آوردند سایر قبطیان کافررا فرمود که بنی اسرائیل را بیشتر از پیشتر

~~تعذیب نمایند و کفره بموجب فرمودهعمل نموده بنی اسر ائیل نزد موسی علیه السلام.

~~آمدند وزبان باستغاثه گشادند و جناب کلیم الله از انقیاد و تسلیم فرعون و قبطیان مأیوس

~~گشته برایشان دعاکرد ولاجرم وفور بلایا ازحضرت خالق البرایا متعاقب ومتوالی شد

~~و نخست مدت سهسال کفار بیلیهآ قحط و غلا متلا گشتند بعداز آن هفت روز بعذان طوفان

~~که بروایت اکثر واشهر کثرت بارندگی بود معذب شدند آنگاه هفت روز ببلای ملخ وهفت

~~روز به محنت قمل که عبارت از شیش است در تعذیب افتادند وبعد از آن بمشقت هجوم

~~ضفادع گرفتار گشتندوچون بمجردمشاهدهآ معجزات عنادو استکبار کفار تسکین نیافت آب

~~نیل برایشان خون شد بمثا به که ازیک طرف اسرائیلی آب صافی آشامید و طرفی دیگر

~~قبطی خونناب می چشید بیت جام میوخون دل هریک بکسی دادند دردایره قسمت

~~اوضاع چنین باشد وهریک ازاین آیات که ظاهرمیشد فرعون واتباعش بموسی پیغام می

~~فرستادند که اگر بدعای تواین ازما دفع شود مجموع ایمان آوریم وچون بموجب مسألت

~~موسی علیه السلام والتحیة آنگر وه بیعاقبت عافیت می یافتند بدستور معهود در کفر وضلالت غلو

~~مینمودند آوردهاند که نوبتی فرعون بتحریک هامان برقتل موسی جازم گشت و آ نجنا

~~ازین عزیمت آگاهی یافته دعافرمرد تاتمامی اموال ایشان متبدل بسنگ شدودیگرباره

~~فرعونیان کلیم الله را بآوردن ایان وعده کرده موسی علیه السلام دعافرمود تا آن احجار

~~بحالت اصلی معاودت نبود و آن سنگین دلان همچنان بر کفران ثابت قدم بوده گفتند

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0138.png)

~~ای موسی هرچند توازین گو نه آیات ومعجزات بمانمائی مر تکب متابعت تو نخواهیم شد

~~وبعضی گویند هر گاه فرعون قصد اطاعت موسی مینمود هامان مانع گشته میگفت شرم

~~نداری که بعد از آنکه سالها دعوی الوهیت کرده باشی گردن بطوق عبودیت در آری

~~وفرعون بسخن اوازجاده مستقیم دورافتاده بعذاب جحیم کگرفتار گشت بروایت اصح واشهر

~~بلیات مذکوره در مدت سهسال ویازده ماه سمت ظهور یافته وبناء صرح هم در آن ایام

~~بوقوع پیوسته و کیفیت این قضیه چنان بود که فرعون برزبان آورد که من میخواهم که

~~بآسمان روم و ازخدای موسی خبری یابم واین اندیشه در خاطر نامبار کش قرار گرفته

~~هامان باشارت آن بی سروسامان به بناء عمارتی درغایت رفعت مشغول گشت وخشت پخته

~~اختراع نموده بعداز اتمام آن موضع که بقول صاحب جعفری هزار ودویست ارش ارتفاع

~~داشت فرعون بر آنجا صعود نموده آسمان را همچنان دید که ازروی زمین ملاحظه کرده

~~بود لاجرم خائب و خاسر بپایان آمد وهمان لحظه صرح بجهة رسیدن پرجبرئیل قطعه

~~قطعه گشته هرپارهآ بجائی افتاد وهر استاد و مزدور که در آن بنا کار کرده بود روی

~~به بئس المهاد نهاد

ذکربیرون رفتن موسی از مصر بابنی اسرائیل وغرقه شدن فرعون

و متابعانش در بحرنیل

چون ظلم و تعدی فرعون و اهل ظلام روز بروز درتزاید بود موسی علیه السلام

~~بخروج ازمصر مأمور شده رؤسا واشراف اسباط را بیراق سفرامر فرمود بنی اسرائیل

~~تامدت یکماه هرچند تهیهآ بیرون رفتن میکردند ما نعی دست میداد وجناب موسی ازجهة

~~توقف استفسار نموده چنین به وضوح پیوست که سبب عدم تیسیر سفر آنست که یوسف

~~صدیق علیه السلام وصیت کرده که هر گاه بنی اسر ائیل از مصر بیرون روند تا بوت مرا

~~همراه برده در مقبرهآ آباو اجداددفن کنند و بنابر آنکه معلوم نبود که مدفن یوسف کجاست

~~در بحر تفکر افتادند بالاخره بدلالت عجوزهٔ‌ کهن سال تابوت صدیق را در رود نیل

~~یافتند وبجد تمام استعداد سفر نموده پیرایهای قبطیان را ببهانهآ عروسی عاریت کردند

~~وجهة علامت خروج هریک از بنی اسر ائیل فراخور حال ذبحی بجا آورده کف خون بردر

~~خانها کشیدند ودر نیمشب نهم ماه محرم ازمصر بیرون رفتند و بعقیدهآ علماء یهود آن شب

~~شب پنجشنبه بودپا نزدهم نیسان وچون اسرائیلیان از کمال اشتغال جهة توشه نان فطیر

~~پخته بودند روز پنجشنبهای را که قریب بمنتصف نیسان باشد عیدالفطیر خوانند وتعظیم

~~آن رالازم دانند القصه موسی بعد ازخروج از مصر بعرض سپاه قیام نموده بقول طبری

~~سیصدو بیست هزارمرد محارب در شمار آمد آنگاه درطی مسافت سرعت فرموده درمنزلی

~~که موسوم بفارمو بود وقریب بکنار نحرنیل فرود آمدند و صباح روزنهم محرم الخرام

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0139.png)

~~که کفار شقاوت فرجام ازخواب غفلت بیدار گشتند واز اسرائیلیان اتر ندیدند بواسطهٔ‌

~~فقدان زیور های خویش فریاد و فغان باوج آسمان رسانیدند و کیفیت حادته را معروض

~~فرعون گردانیدندفرعون باجتماع سپاه فرمانداد و بجهة وبائی که در آنروز درمیان بنات

~~قبطیان واقع شد نتوانست که علی الفور موسی را تعاقب نماید اما صبح روز عاشورا که

~~بحقیقت نزدیک بشام نکبتش بود بالشگری بیقیاس که بروایتی عدد ایشان هزار بار

~~هز اروهفت صدهز ار نفرمی رسید از عقب بنی اسرائیل متوجه گردید و بسرعت هرچه تمامتر

~~درحرکت آمده بعدازقرب وصول بموسی کلیم الله بموجب وحی عصا بردریا زد وفی الحال

~~بحر بعدداسباط منقسم پدوازده کوچه شده آب ازمواضع خود مرتفع گشت و بنی اسرائیل

~~بسلامت عبور نموده متعاقب آ نحال فرعون بکناردر یارسید و آبرا بدان منوال دیدهاندیشه

~~مر اجعت کرد وباز باضلال هامان اسب درنیل راند وجبرئیل علیه السلام برمادیانی سوار

~~در مقدمهآ سیاه او بدریا در آمد وچون تمامی جنود فرعون بدریا در آمدند اجزاء آب بهم

~~پیوسته مجموع غریق بحر فنا گشتند ودر آنحالت که فرعون صورت موت را مشاهده نمود

~~گفت (آمنت انه لااله الاالذی آمنت به بنواسر اییل) و بنا بر آنکه ایمان یأس مقبول بارگاه

~~احدیت نیست جبرئیل مشتی خاک در دهانش ریخت و گفت (الان وقد عصیت قبل و کنت

~~من المفسدین) درلباب التفاسیر مسطور است که در ایام سلطنت فرعون نوبتی آب نیل

~~نقصانی تمام یافت قبطیان نزد فرعون رفتند وتزاید آب را مسألت نمودند و فرعون در کنار

~~رودنیل ازخدم وحشم جداشده تنها بگوشهآ رفت وروی نیاز برخاک نهاده از کریم بنده

~~نواز افزونی آب را سؤال نمود ویاری تعالی ملتمس او را اجابت فرموده جبرئیل نزد

~~وی آمد و گفت ایفرعون چه با شدسزای آن بنده که در کنف احسان پرورد گار خود بزرک

~~شود وبعد از آن بکفران نعمت اقدام نموده دعوی الوهیت کند فرعون در جواب این

~~سؤ ال صحیفه ای نوشت براین منوال که (هذا ما یقول ابو العباس الولید بن مصعب من آل

~~ریان ان جزاء العبدالابق من طاعة سیدة الخالق ان یغرق فی البحر) وجبرئیل آن نوشته

~~را آز وی ستانده در حین غرقه شدن بنظرش در آورد بالجمله در آنزمان که فرعونیان

~~ازممر آب بآتش دوزخ رسیدند و بنی اسرائیل نجات یافتند ده ساعت ازروز عاشوا گذشته

~~بود وچون تا آنزمان موسی ومتابعانش هیچ نخورده بودند نیت روزه کرده بقیهٔ‌ روز

~~را بامساک گذرانیدند وجسد فرعون و ابدان قبطیان بموجب دعاء موسی که بالتماس

~~بنی اسنائیل صادر شد بساحل بحر افتاده ملابس و تجملات ایشان را اسرائیلیان تاراج

~~نمودند وهرچندموسی ایشان را ازین فعل منع کردممتنع نگشتند درمتون الاخبارمسطور

~~است که فرعون اشقراللون بودبسان بقراحمر واقرع وازرق بود وکوتاه قامت واعرج

~~وبا وجود عیوب مذکوره علت برص نیزداشت و بشکل حیوانات دمدار موی بسیار أز

~~نشستگاه او بر آمده بود و معذلک آن کم سعادت دعوی الوهیت نمود نقلست که چهن

~~خاطر انورجناب موسی ازجانب فرعونیان فارغ شد دردوازدهم محرم یوشع بن نونر

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0140.png)

~~بمصر فرستاد تاجهات ومتملکات قبطیان رادرحیطهآ ضبط آورد و یوشع بن نون آن مهم را

~~بر حسب دلخواه فیصل داده شخصی راهم از آن قوم والی آن بلده ساخت و مراجعت کرده

~~بموسی علیه السلام پیوست آنگاه موسی بااتباع از آن موضع کوچ نموده بر کنار نیل قطع

~~منازل میفرمودند ودرروزقطعهآ ابر پیدا شده برسر آتقوم سایه میانداخت وبشب عمودی

~~ازنور درمقدمه ایشان سمت ظهور مییافت وبدان وسیله طی مسافت برایشان آسان میشد

~~در اثناءراه آن بنی اسرائیل بجمعی از عمالقه رسیدند که بصورت گاو و گوساله بتان ساخته

~~میپر ستیدند و پس از مشاهده آنصورت نزد موسی آمده گفتند مارا نیز مثل این خدایان باید

~~تا بعبادت قیام نمائیم کلیم الله ازشنیدن این سخن غضبناک شده گفت (اغیر الله ابعیکم الها

~~وهو فضلکم علی العالمین) وآن جاهلان از ملتمس خویش پشیمان کشته مراسم اعتذار

~~یتقدیم رسانیدند

ذکر رفتن موسی (ع) بطور سینا و نزول الواح بعنایت

حق سبحانه وتعالی

بنی اسرائیل بکرات ومرات بعرض موسی رسانیدند که مارا شریعتی مجدد میباید

~~تا بمقتضای آن عمل نمائیم و آنجناب اینمعنی را معروض بار گاه احدیت گردانید خطاب آمد

~~که بطورسینا شتافته سی روز روزه دار تا این مسؤل عزقبول یابد و موسی هرون را

~~بخلافت خویش درمیان قوم گذاشته ایشان را بجانب بریه سینین گسیل فرمود و پا هفتادتن

~~ازصلحای بنی اسرائیل بطرف طوردرحر کت آمد وبعد ازوصول بمقصد ازغره ذی القعد

~~تا سلخماه مذکور بروزه گذرانید و بموجب وحی الهی عشر ذوالحجه را بآن منضم گردانید

~~(کماقال عز وعلاوواعدنا موسی ثلثین لیلة واتممناها بعشر) وکلیم الله درصبح چهل ویکم

~~با آن هفتاد نفر بکو طور بالا رفته موسی برقوم سبقت گرفت و ابری رقیق میان او و

~~اسرائیلیان حایل شده حضرت ملک علام بیز بان و کام باجناب کلیم علیه التسلیم درتکلم

~~آمد والواحی که توریة بر آنجا مکتوب بود ارزانی فرمود وموسی در اثناء مناجات طالب

~~دیدار پرورد گار گشته خطاب رسید که (لن ترانی ولکن انظر الی الجبل فان استقرمکانه

~~فسوف ترانی) وموسی بجانب کوه نگریسته و پرتو جمال لایزال بزجبل تجلی فرمودد

~~کوه از هیبت پاره پاره شده وموسی ازهوش رفته چون افاقت یافت بقدم انابت واستغفار

~~پیش آمد دراکثر کتب تواریخ مسطور است که بعداز رفع حجاب آن هفتاد نفر باموسی

~~گفتند که مقصود بنی اسرائیل از فرستادن مابدین مقام آن بود که مانیز باستماع کلام

~~حضرت عزت فایز گردیم و نزد قوم اداء شهادت نمائیم و کلیم الله ملتمس ایشان رامعروض

~~داشته باز ابری رقیق پیدا آمد و موسی را باهفتاد رفیق احاطه نمود و مجموع بشنیدن

~~کلام الهی سرافر از گشتند وچون حجاب مر تفع شد وفقا باموسی گفتند که تامعاینه خخدایرا

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0141.png)

~~نه بیتیم به نبوت تواعتراف ننمائیم وبعد ازجریان این حدیث برزبان ایشان صاعقهآ دررسید

~~همهرا خاکستر گردانید موسی علیه السلام چون اینحال مشاهده فرمود ترسید که بنی

~~اسرائیل او را بقتل آنجماعت تهمت نمایند لاجرم حیات ایشان را از ایزد تعالی مسئلت

~~فرموده گفت که (رب لوشئت اهلکتهم من قبل و ایای) یعنی ای پرورد گارمن اگر میخواستی

~~هلاک میکردی ایشان را پیش از بیرون آمدن ماازمیان قوم ومرا نیزهلاک میکردی بنابر

~~آنکه موسی علیه السلام بااخبار خداوند عالم دانسته بود که اکثر بنی اسرائیل در غیبت

~~او باضلال سامری گوسالة پرست شدهاند باز درمقام مناجات گفت (اتهلکنا بمافعل السفهاء

~~منا) آ یا هلاک میکنی مارا بسبب آنچه کردهاند بیخردان ازقوم ما یعنی عبادت گوساله و بعضی

~~از منسران گفتهاند که مراد از فعل سفهادرین آیت جرأت آن هفتاد نفراست در طلب رؤیت

~~(ان هی الافتنتک) نیست این کردار از ایشان مگر آزمایش و ابتلاء بومر بند گانرا یعنی

~~این هفتاد کس را کلام خود شنوانیدی تاطمع دررؤیت کردند واز گوسالهآ سامری آوازی

~~پدید آوردی تااورا بنی اسرائیل بالوهیت قبول نمودند القصه حضرت عزت آنجماعت را

~~بدعاء موسی بحال حیات باز آوردوایشاناز گفتار خویش نادم شده زبان استغفار گشودند

~~وچون موسی ازطورسینا باز گشت بسبب گوساله پرستیدن بنی اسرائیل غضبناک باایشان

~~ملاقات نموده تفصیل این اجمال آنکه سامری بروایت طبری شخصی بود موسوم بموسی بن

~~لفر ازاهل عراق وقوم او بعبادت اصنام قیام واقدام مینمودند و او درزمان نبوت موسی

~~علیه السلام بمصر آمده سعادت ایمان دریافت ودر آنوقت که بنی اسرائیل ازموسی التملس

~~کردند که (اجعل لنا الها کما لهم الهه) سامری کمال بلاهت اسرائیلیان را دانسته بخاطرش

~~گذشت که آن مردم را بسهولت دروایی ضلالت میتوان انداخت و چون موسی از آنچه

~~باقوم وعده فرموده بود چندروزی زیاده ذر کوه طور توقف نمود بنی اسرائیل مضطرب

~~شده هرون را گفتند خلف دروعدهآ موسی به وقوع انجامید و نمیدانیم که کلان تران مارا

~~کجا برد و از آن می اندیشم که ایشان را کشته باشد سامری که این سخنان را شنیدمجال

~~شیطنت یافته گفت ایقوم من میدانم که موسی چرا دیرمی آید بئی اسرائیل گفتند آنچه.

~~میدانی بگوی سامری گفت بسبب ملابس واسلحه وحلی فرعون و قبطیان که شما بخلاف

~~رای موسی متصرف گشتیدخاطر آنجناب رنجش تمام پیدا کرده و ازمیان شما کناره گرفته

~~تااگر بشآمت نافرمانی قوم بلامی نازل گردد اینجا نباشد اکنون مصلحت آنست که از

~~- سر آن اموال در گذرید بی شبهه چون برین هوجب عمل نمائید کلیم الله مر اجعت فرما یدیهود

~~این سخن را بسمع قبول جای داده آنچه از غنایم قبطیان گرفته بودند درچاهی انداختند.

~~وسرآنچاه را استوار ساختند و بعد ازدوسه روز کرت دیگر سامری بابنی اسر ائیل گفت

~~که موسی بنیان شما نخواهد آمد تاوقتیکه آن اموال را نگدازید و نسوزید یهود ثانیا

~~وأی سامری را مستصوب شمرده سر آنچاه را باز کردند و آنچه از غنایم سوختنی بود

~~در آتش انداختند و اجناس گداختنی را تسلیم سامری نیودند تا بصناعت صیاغت که میدانست

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0142.png)

~~بگدازد و آن ضال مضل طلاو نقره را برهم گداخته گوساله ساخت و کف خاکی که از زیر

~~سم اسب روح الامین برداشته بود درجوف آن گوساله ریخت و فی الحال از گوسالهآ زرین

~~صدائی ظاهر شد و بقولی اجزاء آن هیکل متحول بگوشت و پوست و پی واستخوان گشت و

~~چون این صورت غریب روی نمودسامری اسر ائیلیان را گفت این گوساله خدای شماو موسی است

~~او را عبادت کرده التماس نمائید که موسیرا بمیان شما باز گرداند و یهود فریب یافته

~~کمر گو سا له پرستی برمیان بستند مگر دو از ده هزار نفراز اسباط یوسف و بنیامین که از آن

~~فعل مذموم اجتناب نمودند وهرون هرچنداهل ظلامراازآن امرشقاوت انجام منع فرمود

~~مفید نیفتاد وچون موسی علیه السلام بمیان قوم رسیدنخست هرون را معاتب ساخته از

~~غایت غضب الواح راچنان برزمین زد که بعضی از آنها بشکست وسرو محاسن برادررا

~~گرفته پیش خود کشید وهرون بیگناهی خود راظاهر گردانید موسی عذراورا یذیرفت

~~ودست بدعا درآورد که (رب اغفرلی ولاخی وادخلنافی رحمتک وانت ارحم الراحمین)

~~و گو سا له پرستان منفعل شده زبان اعتذارواستغفار بر گشادندوموسی علیه السلام سامری

~~راطلبیده و مخاطب گردانیده دعا فرمود تاعقلش زائل گردید وسر ببیایان نهاده مدت

~~عمر باهیچکس انس نگرفت دریکی از تفاسیر بنظر این ذره حقیر در آمده که موسی (ع)

~~نخست قصد قتل سامری فرمود اما جهة صفت سخاوت وجود که در ذات سامری موجود

~~بود حضرت باری عز و علاجناب موسوی را از کشتن اومنع فرمود آنگاه موسی سامری

~~را گفت که (فاذهب فان لک فی الحیوة ان تقول لامساس) لاجرم برفرق ناس ملاقات ومکالمه

~~ومؤالفه سامری حرام گشت و اگر بی اختیار کسیرا باسامری بلاسبب اتفاق ملاقات افتادی هر

~~دودرتب شدندی وبعضی گفته اند که این خاصیت تاغایت درمیان ذریت او باقیست القصه

~~گوساله پرستان بعد ازملاقات موسی علیه السلام ازارتکاب آنفعل شنیع ملوم شدند و

~~طلب آمرزش کرده حکم الهی صدور یافت که طائفه که بدان فعل مذموم نپرداختهاند

~~گوساله پرستان را بقتل آورند تا گناه ایشان آمرزیده شود وزمرهآ از آنجماعت منکر

~~شدند گوساله را بسوخت وخاکسترش را بدریا انداخته امر کرد تا تمامی بنی اسرائیل از

~~آب دریا آشامیدند و بنا برمشیت الهی هر کس که گوساله پرستیده بود نقطهآ زرین بر

~~زبان او پیدا شد و آن دوازده هزار نفر بفرمان حی اکبر شمشیر کشیده آغازسر افشانی

~~کردند و موسی وهرون با جمعی از صلحا بسجده افتاده عافیت آنجماعت را ازحضرت

~~کبزیای سبحا نی مسئلت نمودند و بقول اکثر سیصدو بیست هزار نفر و بروایت اقل هفتادهزار

~~کس کشته گشته بعداز ان تیغهای قاتلان کار نکرد و کیفیت واقعه را بموسی علیه السلام

~~عرض کرده کلیم الله دانست که عفو الهی شامل حال بقیة السیف شده لاجرم اشارت فرمود

~~تادست ازقتل بازداشتند پوشیده نماند که روایتی آنست که الواحی که در نوبتاول که

~~موسی بطور رفته بود نازلشد غیر توریهاست و آن عطیه دردوازدهم تشرین الاول شرف

~~فرون یافت و آن روزرایهود یوم الکبور خوانند و بصوم گذرانیده تعظیم کنند و بعداز آن،

![image filename](./0942Khwandamir.HabibSiyar_V01_0143.png)

0942Khwandamir.HabibSiyar

كتاب 0942Khwandamir.HabibSiyar

نبذة عن الكتاب

الفهرس