![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_34.png)

~~فرهاد و گلمتان

~~به نام آن که از مهر دل افروز

~~شب دیجور دلها را کند روز

~~بر افرازندهآ سرو از سرسنگ

~~بر افروزندهآ مهر از دل تنگ

~~لطافت بخش سرو ناز بستان

~~طراوت بخش گلهای گلستان

~~بقدرت نقشبند هردو عالم

~~حیال انگیز نقش روی آدم

~~ن دو کون ازجود او موجودگشته

~~نبوده عالم از وی بود کشته

~~به حکمت چرخ را برپای کرده

~~مه و مهرش جهان آرای کرده

~~نموده دور چرخ وخط محور

~~به صنع خویش بی پرکارومسطر

~~ز شکل اختر و ازطاس کردون

~~نموده هرزمان نقشی دگرگون

~~نظر بگمار برخورشید و ماهش

~~ببین نقش حیال کار کاهش

~~1 زساراو خوش الحان گشته ناهید

~~ر مهر او جهان افروز خورشید

~~ببین ز آثار حسن نقش افلاک

~~منقش گشته روی تختهآ حال

~~ز انجم بر فلک ننمود چهری

~~که همراهش نکرد آثار مهری

~~ز حاک تیره گردی بر نینگیخت

~~که باهرذرهاش مهری نیامیخت

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_35.png)

~~پی آشفتن قمری و بلبل

~~به شبنم شست روی لاله وکل

~~15 حوشاچشمی که دارد نور بینش

~~ببیند حسن و لطف آفرینش

~~که بیند صنع صانع رایک ازصد

~~ببین صنعش بقدر بینش خود

~~اکر جویندهآ نقاش چینی

~~مشو غافل زهر نقشی که بینی

~~ببین ازوی کلستان را بصد رنک

~~ببین خوشروی از وی لاله برسنگ

~~ازو گلگونهآ رحسارهآ کل

~~وزو آوازهآ دستان بلبل

~~20 به پیران سر ازو سرسیز شمشاد

~~کمینه بندهآ او سرو آزاد

~~ببین زو آب لاله آتش آمین

~~ببین زو چشم نرگس فتنه انگیز

~~دل نسرین شده خرم به سیمش

~~دماغ کل معطر از نسیمش

~~هوایش داده خوشیوئی سمن را

~~معطر کرده بویش یاسمن را

~~ازو گشته لب شیرین شکر پاش

~~وزو شکر بهشیرینی شده فاش

~~25 زهی صانع که ذاتش بی چه و چون

~~جلالش از خیال و وهم بیرون

~~قلم کاول زیان بسته بگشود

~~روان شد بر زبانش نام معبود

~~پدید آرندهآ چرخ مدور

~~شده انجم ز ms001 صنع او منور

~~منزه از همهآ اندیشه ذاتش

~~رحیم وراحم ورحمن صفاتش

~~چه گویم چندوچون در حمد بیچون

~~که هست از فکرو از اندیشه بیرون

~~* چوبیجون است چون گویم ثنایش

~~همی دانم که میدانم خدایش

~~حدای هردو عالم دانم او را

~~به هشت اوصاف دایم خوانم اورا

~~الهی برزیان نامت چو رانم

~~خیال حمد کستردن ندانم

~~زبانی از برای محمدت کو

~~بده یارب زبان محمدت کو

~~نظر کن بردل این تودهآ حاک

~~که تا گوید ثنایت از دل پاک

~~35 دل عارف که از غم شد مکدر

~~سه نور معرفت گردان منور

~~قرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_36.png)

~~فرهاد و کلستان

~~درنعت سبد العرسلبن وخاتم النببین علیه افضل الصلوة

~~واکمل التحبات

~~چو نور چشم داری دیده بگشای

~~دلا چون مهرداری مهر بنمای

~~نظر میکن که در گلمزار باغی

~~چونر کس با غرا چشم و چراغی

~~کشاده زولب پر خنده داری

~~گلی آن به که دل فرخنده داری

~~همان بهتر که باگل خوش برائی

~~وکر خاری ز کلمزار صفائی

~~بخندی همچو غنچه بادل تنک

~~60 چنان خوشتر که با گلهای خوشرنگ

~~دمی بر سبزهای آرام کیری

~~به بیماری چو نرکس جام کیری

~~دمی باکام دل همدست گردی

~~زبوی کل چو بلبل مست کردی

~~به مدح مصطفی لب بر کشائی

~~بصد دستان شوی دستان کرائی

~~مه و خورشید چشم اهل بینش

~~کل صد برگ باغ آفرینش

~~هوایش عطر بخش نافةآ چین

~~5 نسیمش زیب بستان ریاحین

~~ز بویش بلبلانرا راست دستان

~~زرنگش حسن گلهای گلستان

~~پریشان کشته از مویش بنفشه

~~شنیده بوی کیسویش بنفشه

~~وزو افلاک را نور جهان بین

~~ازو روی زمین رازیب و آئین

~~زنور لطف حق ذات و صفاتش

~~غرض از آفرینش بوده ذاتش

~~جه شاید کفت محبوب حدار

~~ود چه آرایش دهم مدح و ثنارا

~~کجا از مثل ما آید ثنایش

~~کسی کورا ثناکوید حدایش

~~تحیات از ره تعظیم و اجلال1

~~ز یزدان بر محمد باد و برآل

~~روان ms002 امتش بادا به راحت

~~براصحابش زرحمان باد رحمت

~~سعادت کارساز این ضعیف است

~~که از لطف حداجدم شریف است

~~بدین شکر است جانم در عبادت

~~55 مرافخر است دایم زین سعادت

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_37.png)

~~وصیت این چنین دارم من ازجد

~~که باشد نام فرزندان محمد

~~بدان گفتار تا اکنون ستادیم

~~محمد نام فرزندان نهادیم

~~ز فرزندم بد آن پیشین محمد

~~شش آمد بابدیع الدین محمد

~~الهی جمله را بخشا بدان نام

~~بر ایشان خاص کردان رحمت عام

~~6 زلطف خویش ایشان را بیامرز

~~میاور جرمشان بر روی هرکز

~~به قعل ارچند بشکستیم خودرا

~~به اسم آخر براو بستیم خودرا

~~شفاعت حواه عارف باد احمد

~~به شفقت باد با عارف محمد

~~در مدح سلطان الاعظم مالک الرقاب الامم فرمان فرمای

~~عرب والعجم معزالدنباوالدین شیخ اویس

~~چو کردم زیب این فرحنده دفتر

~~پس از حمد خدا نعت پیمبر

~~ز اولاد وز اصحاب و زاخیار

~~سخن را زینتی آمد پدیدار

~~د6 کنون از دولتش پیرایه باید

~~ز مدح خسروش سرمایه باید

~~بگویم چون سعادت کرد تقریر

~~دعای دولت شاه جهانگیر

~~شهشاه زمین و چرخ دوار

~~جهان بخش وجها نکیروجهاندار

~~صیای انجم اولاد آدم

~~کیومرت دوم خاقان اعظم

~~همای عهد سلطان سلاطین

~~جم ثانی معز دنیاء والدین

~~با مه نو شیخ اویس مشتری فر

~~که مهر از طلعتش کردد منور

~~ستاره لشگری گردون سریری

~~حدیوی تاج بخشی تخت گیری

~~حایش سجده گاه سر فرازان

~~در او مسکن مسگین نوازان

~~دلریشان شده آسیب ریشی

~~به عهدش گرگرا بامیش خویشی

~~ی برکس نیارد کرد زوری

~~به دورش کین کشد ازمار موری

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_38.png)

~~فرهاد و کلستان

~~75 کرم زوری در ایامش کمان است

~~زدست سرورانش بر کمان است

~~کسی سرگشتهآ نبود در زمانش

~~مگر روز وغا گرز گرانآش

~~که یارد سر کشی کرد آشکار

~~مکر قد نگار سرو بالا

~~ستم را دسترس نبود بکس بر

~~مگر بر عاشق بیدل ز دلیر

~~ز دست جور ms003 ناید بانگ و غلغل

~~مکر از عشق گل فریاد بلیل

~~80 نماند آشوب را جای نشانه

~~مکر در زلف دلیندان ز شانه

~~اثر از فتنه جائی نیست پیدا

~~مکر در کوشهآ چشمان شهلا

~~اگرچه پیش از این از حکم یزدان

~~بدست ظلم ویران گشت ایران

~~ز ایران دولت و اقبال بر کشت

~~بپای پیل نکبت پی سپرکشت

~~بشد باد درفش کاویانی

~~سعادت ماند بی تاچ کیانی

~~85 برفت از مملکت رسم امارت

~~بر آوردند یکسر دست غارت

~~درازی یافت هرجا دست بیداد

~~خرابی یافت یکسر ملک آباد

~~بهشت آباد ایران آنچنان شد

~~که دوزخ باعذاب آن جنان شد

~~ز سوز سینهآ صاحب نفیران

~~دارا رحمت آمد بر اسیران

~~به سلطان داد تاج و تخت شاهی

~~مطیعش کرد از مه تابه ماهی

~~9 سمند ملک زیر رانش آورد

~~جهان زیرسم یکرانش آورد

~~سعادت یافت دیگر تاج شاهی

~~درفش کاوه برمه شد ز ماهی

~~نهاد از نواساس عدل بنیاد

~~به عدل و داد عالم کرد آباد

~~ز ایران باز دو لتخانه ای ساخت

~~بهشت آبادی ازویرانه ای ساحت

~~مهی مهر فلک کرچه نهان بود

~~شب دیجور بی مهری عبان بود

~~95 به چشم بخت فرزندان آدم

~~سیه چون روی ظالم بود عالم

~~درین شب ماهتاب دولت شاه

~~منور کرد عالم از سرگاه

~~ظهورش کرد ظاهر گاه دولت

~~ظهور کوکب بخت و سعادت

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_39.png)

~~ر برح طالع او کشت تعیین

~~در آن عدلی کز آن نوشین روانست

~~طلوع آفتاب دولت و دین

~~100 در آن یخشش کر آن ناموس و تام است

~~کمینه بنده اش نوشین روان است

~~در آن میدان که یکرانش بتازد

~~عزارش همچو کیخسر و غلام است

~~دمش همچون دم عیسی روان بخش

~~زمینش بر فلک کردن فرازد

~~غلط گفتم ندارد رخش یارا

~~دم باد صبایش همسر رخش

~~صبااسب و سلیمان شدجهان بخش

~~نه پی برپی نهد باد صبا را

~~105 به گاه حمله روز کارزارش

~~به پیش اوچه ms004 باشد رستم و رخش

~~به حونخواهی چودریا گرزیدجوش

~~چه باشد رستم و اسفندیارش

~~چو باشد عزم رزم هفتخوانش

~~ترحم روید از خون سیاوش

~~به گاه مهر گیرد کام ازو دهر

~~شود زومنهزم هفت آسمانش

~~کفش گاه جهانداری چومیغ است

~~به گاه کینه گیرد مار ازو زهر

~~11 زروی ناز کی خوشترزجان است

~~جها نگیری چو خور شیدش به تیغ است

~~صباگر بوی او آردیه یستان

~~جهان جان وبل جان جهان است

~~چه داندخامه وصفش کرد تحریر

~~ز کل تا حشر آید نکهت جان

~~اگر صد سال مدح او کنم ساز

~~نیاید راست مدح او به تقریر

~~کجادانم به قدر اوسخن گفت

~~در انجام سخن باشد سر آغاز

~~11 در کنح سخن را بر کشادم

~~بقدر وسع میشاید کهر سفت

~~گهرهائی که ارکنج شریف است

~~بقدر وسع کوهر نظم دادم

~~از آن شیرین و پاک و آبداراست

~~بجان پرورده طبع لطیف است

~~رش دری شب افروزیست نامی

~~که نظمش عقد در شاهواراست

~~میدهم شه را بشارت

~~شب وروز ایمن از دزدوحرامی

~~که کوتاه است از آنجادست غارت

~~فرهاد و کلمستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_40.png)

~~فرهاد و کلستان

~~120 بنوعی راست کردم این خزانه

~~که بهر شاه ماند جاودانه

~~سی سال است تا اینم هوس بود

~~مکن عیبم بدینم دسترس بود

~~بقدر وسع خود گفتم ثنایش

~~در اثنای ثنا کویم دعایش

~~همه چیزیش هست اندر خزینه

~~بجز کنج دعای این کمینه

~~کنم عرض دعا هنگام عرض است

~~دعای دولت او عین فرض است

~~125 دعایش فرض شد آزادگان را

~~مسلمان و مسلمان زادگان را

~~مراور اکرچه بسیاری دعاکواست

~~دعای بیغرض کار دعا گو است

~~نه پنداری دعانانی است مارا

~~دعای دولتش جانی است مارا

~~شهنشاها برای نظم عالم

~~نیامد چون تویی از نسل آدم

~~وجودتو است خورشیدجها نگیر

~~که سارد روز از شبهای چون قیر

~~13 تویی از مهر دل عالم فروزی

~~مبادا ملک ایران بیتو روزی

~~همی بغداد تا دار السلام است

~~زدجله ms005 رفته در آفاق نام است

~~درت دار السلام انس و جان باد

~~چودجله درجهان حکمت روان باد

~~مدامت باد برسر تاج شاهی

~~مطیعت باد از مه تا به ماهی

~~به مدحت طبع گوهر زای بادا

~~سخن ساز و سخن آرای بادا

~~135 به فرزندان و دلبندان سلطان

~~مزین باد مال و ملک ایران

~~وزیر و میرو ایناق و سپاهی

~~ممتع یکسر از اقبال شاهی

~~مرادی کزجهانت هست مقصود

~~روا بادت بکام دل زمعبود

~~حدا بادا گه و بیگاه یارت

~~وزو برخیر بادا حتم کارت

~~زدور کنید گردون ازین بیش

~~مرادر شهر خود نبود صفائی

~~در سبب نظم کتاب

~~حدا افتادم از کاشانهآ خویش

~~م شهرم برد هردم بحائی

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_41.png)

~~دراین صورت نکویم نیک و بدرا

~~نگویم عیب شهر و مسکن خویش

~~نشاید گفت عیب شهر خودرا

~~برفعت برتر ازهفت آسمان است

~~که دارد رتبتی از شهرها بیش

~~چه گنجی ذات پا کش شیخ اعظم

~~که کنجی در دل خاکش نهان است

~~145 روانش حامل انوار حق باد

~~صفی ملت و دین قطب عالم

~~و لیکن ظالمانش مار کنجند

~~چنان چون هست باد از دقت خودشاد

~~به دانش غم توان از دل بدر برد

~~و از ایشان مردم دانا به رنجند

~~ز جام لاله کون آنها که مستند

~~برای گنج با ماران بسر برد

~~تواند نفس کامل ای برادر

~~خمار خار بهر گل پرستند

~~150 ولی باخوی خرطبعان سرکش

~~چوعیسی همد می بر ساخت از خر

~~ز شهرم یعنی از محروسهآ غم

~~لطیفان را نباشد زندگی خوش

~~ملاد و ملجأ شاهان اسلام

~~به شروان برد شروانشاه اعظم

~~سکندر حشمت بهرام رتبت

~~پناه و افتخار آل بهرام

~~چراغ افروز بزم دین تازی

~~فریدون رفعت جمشید هیبت

~~155 اغیات دنیی ودین شاه کاوس

~~مدار ملک شروانشاه غازی

~~تهمتن شوکنی افراسیابی

~~که دولت یافت ازوی نام و ناموس

~~ایآاجد شهریاری سر فرازی

~~سعادت موکبی دولت مآبی

~~جلال او برون از حد تحریر

~~لطیفی ms006 نازکی مسکین نوازی

~~چو دربست ازپی شاهی میان را

~~جمال او فزون از حسن تقریر

~~16 زبدلش زال را زرینه حشت است

~~سعادت یار شد بهرامیان را

~~بی اسلام ویران کرد قیطاق

~~زعدلش ملک شروان چون بهشت است

~~ردستش بضرب آهنین گرز

~~مسلمان کرد یکسر دشت قیچاق

~~دل او به تأیید الهی

~~برآورده دمار از کوه البرز

~~حللها یافته رسم مناهی

~~فرهاد و کلمستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_42.png)

~~فرهاد و کلستان

~~ز دست او کسسته رود راچنگ

~~شکسته شیشهآ میلاله برسنگ

~~164 بعهدش کس نیارد کشت سرمست

~~مگرنرگس که گیردجام بردست

~~نه جامش بر کف است از بهر کامی

~~به بیماری حکیمش داد جامی

~~اکر چه فتنه ای در سر ندارد

~~ز خجلت یکزمان سر برندارد

~~به دورش ساغر از می بینیاز است

~~زبیم او صراحی در نماز است

~~به دستان سبحه ها برجای جام است

~~مقام میکده بیت الحرام است

~~17 چوسوی ملک شروان بنده را برد

~~ره همت بیای جود بسهرد

~~مرا از تربیت وز روی بهبود

~~به تعلیم پسر منصوب1 فرمود

~~به تعلیم یکی فرزند دلبند

~~که با جان شهنشه داشت پیوند

~~زجنس همسرانم سر بر افراشت

~~وزان خوش محضران خوشترمراداشت

~~خداوندا گرامی دار او را

~~چنان چون هست نامی دار اورا

~~174 دلش بادا3 به فرزندان خود شاد

~~غم و اندوه فرزندان مبیناه

~~هر آن کامی که میخواهد زداور

~~بکام جان او بادا سراسر

~~فرو کش را چورخت آنجا نهادم

~~در تعلیم بر مردم گشادم

~~زثلث و نسخ و از تعلیق و طومار

~~فکندم نازنینی چند بر کار

~~در آن موضع که دایم باد آباد

~~یکی دیدم ز فرزندان فرهاد

~~م18 جوانی سنگ بر استاد ماهر

~~فنون علم خود را کرده ظاهر

~~از و تاکوهکن قومش سراسر

~~باستادی زیگدیگر فزونتر

~~اکر هشیار می گشتی و کرمست

~~کتابی داشتی پیوسته در دست

~~درو گفته حکایتهای فرهاد

~~که میلش با گلستان از چه افتاد

~~نوشته قصهآ شیرین تمامی

~~نه بروجهی ms007 که میگوید نظامی

~~185 نموده حال فرهاد آنچه بوده

~~وزان پس حال فرزندان ودوده

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_43.png)

~~12

~~که بوده هریکی استاد کاری

~~ز هر یک باز مانده یادکاری

~~هنرهائی کزایشان داستان است

~~یکی زانها دژ شاه اخستان است

~~گلستان شماحی را دژی هست

~~که روئین دژنماید پیش او پست

~~براو از سنگ دیدم صورتی چند

~~بخوبی درجهان بی مثل ومانند

~~190 فراز باره صورت کرده از سنگ

~~بدو یکباره برده آب ارتنگ

~~شنیده یک بیک استاد از استاد

~~که هست آن کار فرزندان فرهاد

~~به با کوهم دژی دریاکرفته است

~~دژنوشهر کاب آنجا گرفته است

~~دگر رعنا و زیبا دستکاری

~~که ماند [از کار ایشان یادگاری

~~به گورستان با کو گنبدی هست

~~ز ندهر کس که بیند دست بردست

~~195 پدید ازدورچون خورشیدتابان

~~فراز کوه پیش از پیره تابان

~~ز دیوندژ کشیده سنگ خارا

~~نهاده برسر کوه آن بنا را

~~به صنعت کنبدی را بر کشیده

~~که مثلش کنبد گردون ندیده

~~بهم آورده درز او به طرزی

~~که پیدانیست کانجا هست درزی

~~قلندر وار پیر ژندد پوش است

~~نه پیر کلکلی پیر خموش است

~~202 کلاه بیست ترکی بر سراوست

~~مرقع خرقه ای خوش در براوست

~~به شکل خربزه شیرین کلاهی

~~هلالی چند پیدا کرده ماهی

~~کلمو آسا به حدمت ایستاده

~~قدحهای کلک بر سر نهاده

~~بهرجا کار ایشان را شنیدم

~~ولیکن شرح آن کردم که دیدم

~~جو این افسانهرا خواندم ز دفتر

~~بخوبی دلیسند آمد سراسر

~~05* اساس تجازه بنهادم سخن را

~~بگفتن زنده گردم کوهکن را

~~درین کفتن چو جاری کشت حامه

~~نهادم نام این فرهاد نامه

~~درین نامه زهر نوعی سخن هست

~~مشوغافل چو گیری بر سردست

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_44.png)

~~فرهاد و کلستان

~~در صفت زمستان وحال خود و بنباد

~~طرز سخن فرهاد نامه

~~مخسب ای دل که باجان وقت را زاست

~~چه میخسبی که غمراشب در ازاست

~~هو اچون حکمت نمرودسرداست

~~درین وقت آتش نمرود ms008 و رداست

~~21 به آتش خانه را کن بوستانی

~~کز آن بستمان فروزد گلستانی

~~بر افروز آتش عشق کهن را

~~خیال نوبده زیب سخن را

~~به پیه مغز شمع جان بر افروز

~~که شیهای غریبان است بیروز

~~بسان شمع جمعی را بسوز آر

~~شب3 چندی بدین سودا بروز آر

~~مترس از باد و سرما گرچه برداست

~~که داری قصهآ فرهاد بردست

~~21 کسی کاین آتش از دستش فروزد

~~عجب دارم که دستش را نسوزد

~~درین شبها زمانی باش آکاه

~~که داری شب دراز و عمر کوتاه

~~در از است این شب غمهای دلسوز

~~ازین شب نیمه ای برعمر خوددوز

~~حریفان سرخوشند از جام جمشید

~~همی نوشند می بریاد خورشید

~~زمانی قصهآ پرویز بگذار

~~حدیث مادر شبدیز بگذار

~~220 رها کن قصهآ گلگون رها کن

~~حدیث رفتن باد صبا کن

~~هر آن باد صبا کامد ز بستان

~~جهان خوش کرداز بوی گلستان

~~طبق پربرک کل آوردهآ اوست

~~هزاران جان شیرین مردهآ اوست

~~زهی بادی که از خاک آتش افروخت

~~جهانی را به آب چشمها سوحت

~~ز حاک مرده آتش بر فروزد

~~که تاحلقی بدان آتش بسوزد

~~225 به سرسبزی گرا ای3 سروبستان

~~که اینک میرسد باد گلستان

~~کجائی آخر ای بلیل کجائی

~~که آمد نوبت دستانسرائی

~~برون آور بهاری در زمستان

~~زشوق و دوق فرهاد و گلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_45.png)

~~13

~~سخن پردازیی کن با کفایت

~~خیال انکیزیی شیرین بغایت

~~صفت را در خیال خوب در ساز

~~حکایت را به شیرینی بیرداز

~~23 سخن پرداز باید مثنوی را

~~حیال انگیز نقش مانوی را

~~سخنها را سخن پرداز باید

~~درین ره مطرب دمساز باید

~~کسی باید که خوش گفتار باشد

~~سخن پرداز شیرین کار باشد

~~گراین نبود سخن را آن نباشد

~~سخن را بسی خیالی جان نباشد

~~بهر ایام طرزی را روائی است

~~نه کار ماست بل کار خدائی است

~~235 درین ایام یاران لطیفند 3

~~نه مشتاق قوافی و ردیفند

~~سخنهای عزیزی ms009 دلیسند است

~~که هنگام سخن فکرش بلنداست

~~بودنظمش چو گفتار بتان خوش

~~لطیف و نازک وجانبخش و دلکش

~~چو سازی مثنوی را زیب دفتر

~~خیال انکیزیش نازک نکوتر

~~چوخواهی قامت دلداررا راست

~~بزیبائی بیان کن قصه ای راست

~~240 چو در سنبل نمائی عارض یار

~~بر افروز آفتابی از شب تار

~~حیالی همجو لبهای نکارین

~~بغایت نازک و باریک و شیرین

~~بگاه شرح چشم تسرک طناز

~~همی کسن فتنهآ دور قمر ساز

~~چو گفتار از لب یار افکنی بن

~~حدیث شکر شیرین بیان کن

~~کنیشرح میان ترک و تاجیک

~~سخن پرداز همچون موی باریک

~~245 چوبیچی درخیال زلف زنجیر

~~بسان زلف شیدائی ز سرگیر

~~نهییچی در حیال شعر بسیار

~~که در خواندن ملالت آوردبار

~~حداوندی که او نقشر آفریده است

~~حیال ماه برچرخ او کشیده است

~~زهر سیاره خورشیدی نیفروخحت

~~که عالم از تف خورشید میسوخت

~~گنای کز معانی هست پربار

~~بودا همطالع ازهار و اشجار

~~25 قبای قصه بریالای خوبست

~~خیالش نیز هم برجای خوبست

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_46.png)

~~فرهاد و کلستان

~~دماغ خلق را زحمت ندادم

~~معما در سخن رخصت ندادم

~~چنان کاندر سیاهی آب حیوان

~~خیالی درسوادش هست پنهان

~~که همچون چشمهآ حیوان روان است

~~درین عین سیاهی بس عیان است

~~آغاز حکایت فرهاد

~~چنین خواندم که فرهادبن فغفور

~~حدیث کوهکن درجزء مسطور

~~که آن کو پادشاه ملک چین بود

~~5د2 به چین وقتی مگرعادت چنین بود

~~سپاهش سربسر فغفور خواندی

~~چو دولت برسر تختش نشاندی

~~بمردی رستم آئین بود فرهاد

~~شه و شهزادهآ چین بود فرهاد

~~که او برداشتی زه از کمانش

~~کسی هرگز نبودی در زمانش

~~که بودی نیزه رستم حدنگش

~~نیاستادی کسی در پیش جنگش

~~خجل گشتی زتیر آن کمانکش

~~260 اگر تیرو کمانش دیدی آرش

~~همی انداخت تیرش دربراو

~~عقابی گر پریدی بر سراو

~~نکشتی زاهوی چینش حطاتیر

~~بهچین کرتاختن بردی به نخجیر

~~کهی بسترزناف آهوی چین

~~کهی از پشت ببرش بود ms010 بالین

~~هما از سایهآ او سروری داشت

~~به خدمت چرخ ازوی برتری داشت

~~بزیر آورده نسر از جرخ کردون

~~265 که بازی به بازان همایون

~~زهردانش که گویم آگهی داشت

~~جلالش رتبت شاهنشی داشت

~~پدررا در جهان فرزند او بود

~~به خوشخوئی چوروی خودنکوبود

~~عریزش داشتی چون جان شیرین

~~جهان دیدی برویش خسروچین

~~به می خوش زیستی در حدمت شاه

~~زمی خالی نبودی گاه و بیگاه

~~چوجانی داشت خوش میداشت جانی

~~270 نبودی خالی از عشرت زمانی

~~15

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_47.png)

~~1

~~صفت نگارخانه که فرهاد در چین ساخت

~~عمارت کرد بهر خود سرائی

~~بی چرقامشی فرخنده جائی

~~گرفت استادیش اقبال بردست

~~به معماری سعادت چون میان بست

~~ز بنائی به نقاشی رسانید

~~ز کار خشت با کاشی رسانید

~~به نقاشان چین اعلام کردند

~~چوکار سقف و بام و جام کردند

~~نقوش مانوی در کار آرند

~~275 که یکسر مسطر و پرگار آرند

~~بسی پیرو جوانان کزین را

~~بیاوردند نقاشان چین را

~~چوسرو آن قامت آزاده دیدند

~~چوروی فرخ شهزاده دیدند

~~دهان بستند و ابروها کشادند

~~سجودی کزعبادت بود کردند

~~به چین در ابروی بی چین ایشان

~~28 خوش آمد شاه را آئین ایشان

~~که سرور بود نقاشان چین را

~~بر حود خواند استاد گزین را

~~که بوداندرهمه ماچین و چین فاش

~~یکسی استاد شیرین کار نقاش

~~ز نقش مانوی رسمی نماید

~~اشارت کرد تادر پیش آید

~~زهر نقشی نموداریش بگشود

~~بیامدرسم را درپیش بنمود

~~بصد آئین وصدنیر نگ و صدرنک

~~285 چو بنمودش نموداری زارتنگ

~~میان در کار بندند از دل پاک

~~مقرر شد که نقاشان چالاک

~~دل شهزاده را آنجا خوش آمد

~~بدان نقشی کز آنجا دلکش آمد

~~کیید آن حانه را زانسان نگارین

~~که بهتر باشد از بتخانهآ چین

~~پی خدمت زمین را بوسه دادند

~~به امرش سروران گردن نهادند

~~بسی دادند سیم و خلعت و زر

~~*2 به شاگردان و استادان سرور

~~بهر استاد دیواری سپردند

~~هریک ms011 در زمان کاری سپردند

~~بکار آرند هرصنعت که دانند

~~* برکار از قلم گوهر فشانند

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_48.png)

~~فرهاد و کلستان

~~به چین هر کس که مکتوبی بخواند

~~عجب باشد که نقاشی نداند

~~چو فرهاداز خط خوش بهرور بود

~~به چین در نقش پردازی سمربود

~~295 خطچینی بغایت خوش نوشتی

~~به تیزی گرم چون آتش نوشتی

~~به شاکردان چین فرمود استاد

~~که در نقاشی استاد است فرهاد

~~به نقاشی چواو در چین یکی نیست

~~یقین است این در این گفتن شکی نیست

~~ز جان در کار نقاشی بکوشید

~~به صنعت عیب کار خود بپوشید

~~اکر خوشدل شودزین کارسرور

~~ز انعامش غنی کردیم یکسر

~~30 نداید همتی گر شد پسندش

~~کههمت مست چون بالا بلندش

~~نخستین سروری کو کلک برداشت

~~حیال طلعت فغفور برداشت

~~نمود از برج دولت آفتابی

~~به تخت 3 زرنگار افرا سیابی

~~وزیران و امیران از پس وپیش

~~نشسته هریکی برعادت خویش

~~قلم چون نقشبند شاه چین شد

~~قلمزن از در صد آفرین شد

~~305 وزان پس رسم نوبنیاد کردند

~~خیال صورت فرهاد کردند

~~بخوبی چهرهآ خوبش کشودند

~~بمردم روی دولت را نمودند

~~عیان شد طلعت فرخنده شاهی

~~چو از برج سعادت روی ماهی

~~وزان پس بتگری آغاز کردند

~~خیال شمسهآ چین ساز کردند

~~قلمزن کرد نقش شمسهآ چین

~~نهاد آئین گلجهر حور آئین

~~31 چنان برزد رخ گلچهر را رنگ

~~که مانی شد خجل از نقش ارتنگ

~~هر آن شاکرد کان بر کار بنشست

~~بنقاشی قلم بکرفت در دست

~~ز صورتهای زیبا چهره بگشاد

~~که تابینی که حیران ماند استاد

~~در آن ایام شاور سر افراز

~~بهچین افتاده بود از ملک ایخاز

~~ز عشق نقش مانی مرد آکاه

~~315 حیال نقش گلچهر خور آئین

~~نیندیشیده بود از سختی راه

~~کشد اورنگ شیدارا به ماچین

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_49.png)

~~18

~~ز شاگردان استادان فغفور

~~سر آمد بود شیرین کار شاور

~~بدو نیز آن زمان کاری سپردند

~~سپردندش از آن ms012 وجهی که بردند

~~چو کار افتاد باشاور طناز

~~نهاد آنجا اساس دیر ابخاز

~~بجائی خوبتر برساخت دیری

~~که در کارش نیامد دست غیری

~~32 به تنظیم آنگهی بنگاشت باهم

~~خیال صورت عیسی مریم

~~پس آنگه ساخت ترسادختری چند

~~به شیرینی کرفتهآ خرده برقند

~~ساختن شاور صورت دختر استاد ابخازی سنگتراش

~~که فرهاد نگران او نند

~~یکی راخوبترزان جمله ینگاشت

~~به نزد مریمش بالا بر افراشت

~~بخوبی نرگس شهلا گشاده

~~نظر بر طلعت مریم نهاده

~~به زیبائی چنانش چهره بگشود

~~که بر حسنش خرد آشفته میبود

~~325 اگر صدساله دیدی روی آنماه

~~بصد حسرت بر آوردی زدل آه

~~گرش دیدی کسی میدید جانی

~~زهی بیجان که می بخشیدجانی

~~یقین حندیدن صبح از صفائی است

~~صفای صبح نورانی ز جائیست

~~چوشد پرداخته نقش نگارین

~~زخوبان روضه شد بتخانهآ چین

~~شهی شهزادهآ مجلس فروزی

~~هوای خانهآ نو کرد روزی

~~رفتن فرهاد بدیدن نگارخانه و عاشق شدن بر خبال

~~دختر اسقاد ستگترأش

~~33 هوس شد خسرو روی زمین را

~~که بیند کار نقاشان چین ر

~~فرهاد و کلمستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_50.png)

~~فرهاد و کلستان

~~ز مجلس کرد عزم راه ناکاه

~~ندیم و مطرب و ساقیش همراه

~~سوی بتخانهآ چین راند ابرش

~~به منگام حوش و ایام دلکش

~~بسان نرکس سرمست دلدار

~~نه مست مست و نه هشیار مشیار

~~زمی بر عارضش خوی بر نشسته

~~گلش را شبنم از می بر نشسته

~~325 پریشان کرده سنبل بر سر گل

~~شکسته گل بگل سنبل به سنیل

~~کله سرگشته از سرو روانش

~~کمر دل سست از موی میانش

~~فتاده بر سر رانها کمندش

~~شده از جان بزیر ران سمندش

~~عنان از دست رفته مانده شید اش

~~رکاب از بیدلی افتاده در پاش

~~بدین حسن وبدین لطف و بدین کیش

~~سوی بتحایهرفت ازخویش بی خویش

~~34 چو گردانید پای راست از زین

~~عمایون شد ازو بتخانهآ چین

~~ز کرد راه در بتخانه شد شاه

~~چو بتخانه بهشتی دید ناگاه ms013

~~در و دیوار پر خوبان مهوش

~~ز تاجیک خوش و ترکان دلکش

~~نموده رویها بی رونمائی

~~بتان چین و ترکان حطائی

~~بقرسو کلستانی ساز داده

~~درو مه پیکران مجلس نهاده

~~365 یکی کرده تمام آرایش خویش

~~یکی مشاطه را بنشانده درپیش

~~یکی معشوق را در بر کشیده

~~یکی دست از حسد بر سر کشیده

~~یکی جامی پرازمی برسردست

~~یکی افتاده درپای گلی مست

~~بجائی نارون استاده برپای

~~بجائی بر کشیده سرو بالای

~~بجائی غنچه دامان در کشیده

~~بجائی لاله پیراهن دریده

~~350 بجائی دیدهآ نرگس گشاده

~~بجائی نیز نرگس دان نهاده

~~بجائی بزم شاهی ساز کرده

~~بحائی1 رزم را آغاز کسره

~~ز طاوس و تذرو و کبک ودراچ

~~هم از طوطی وقمری بلبل وکاچ

~~مزین کرده باغ و بوستان را

~~مفرح داده حان دوستان

~~6

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_51.png)

~~بهرغان شکاری داده پرواز

~~ز پشت بط نموده سینهآ باز

~~355 سکان را درپی گوران فکنده

~~بیوزان از گوزنان پوست کنده

~~بجائی تخت زرین کرده بر پای

~~برو فرهاد را بنشانده برجای

~~پریروئی نشسته در کنارش

~~شده چون بخت وچون اقبال یارش

~~بسان دولتش بنشسته بردوش

~~سعادت وار با بختش هم آغوش

~~ز خویان حطای و چین و ماچین

~~بسی برپا ز هر نقشی نگارین

~~360 چو فرهاد آن بتانرا دید سرمست

~~ز حیرت زد فراوان دست بردست

~~به مستی دیدن نقش نگارین

~~برد از عاشق تسکین دل و دین

~~چودیده بر دلارامی کشاید

~~دلارامش یکی درصد نماید

~~درین دیدن همی کردید فرهاد

~~ز خوبان یک بیک میدید فرهاد

~~در آحر دید کاردست شاور

~~نموده از بهشتی طلعت حور

~~د36 برآن دیر مسیحائی کذر کرد

~~در آن بکران ترسائی نظر کرد

~~چنانش دلیسند آمد که از جای

~~نماندش تاب تابرداشتی پای

~~همانجا کرد مجلس را زنو ساز

~~هم آنجا باده خوردن کرد آغاز

~~بخوبی مجلسی شاهانه بنهاد

~~به حشش چون دل خود دست بگشاد

~~به نقاشان ز مزد دسترنجی

~~ببخشید از کرم شاهانه ms014 کنجی

~~و37 چومجلس کرم شد استادر احواند

~~وزان دیر مسیحائی سخن راند

~~بپرسیدش که این نقش کجائیست

~~که بادل همچوجانش آشنائی است

~~ز نقش عیسی ومریم بپرسید

~~وزان دیگر پریرویان که میدید

~~وزان سرکش نگار سرو بالا

~~که درنزدیک مریم بود برپا

~~جوایش داد استاد کرامی

~~که هست این بنده را شاکردنامی

~~3 جوایمردی غرب است اندرین بوم

~~برای نقش ماچین آمد از روم

~~حدمت چونکه آمد دلیسندم

~~زروی مهر برکارش فکندم

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_52.png)

~~ورهاد و کلستان

~~کنون این کارها کار غریب است

~~درین خانهآ نمودار غریب است

~~اجارت داد تا او را بخوانند

~~یکایک این سخن زو بازدانند

~~چو دولت نزد فرهاد آمد از دور

~~سخن پرداز شیرین کار شاور

~~380 زمین بوسید وخدمت کردو بر حاست

~~به مدح شاه نو مجلس بیاراست

~~خدش آمد شاه نو را کفتن او

~~به مدح شاه کوهرسفتن او

~~نخست از منزل و سیرش بپرسید

~~پس آنکه قصهآ دیرش بپرسید

~~سخن پرداز آغاز دعا کرد

~~سخن در کسوت شیرین ادا کرد

~~چنین کفت آن خردمند سخن ساز

~~کزین دیری است در اقصای ایخاز

~~385 بدین آئین در آن دیر است با هم

~~فرار تخت زر عیسی و مریم

~~چنین بکران در آنجا بنده باشند

~~بخوبی چون مه تاینده باشند

~~دگر آن بت کز اینها خوشتر آمد

~~برتبت از همه بالاتر آمد

~~پریروئی است در خوبی یکانه

~~ندیده مثل او چشم زمانه

~~کسی کان رلف و رحسارش ببیند

~~چو زلفش بر سر آتش نشیند

~~390 فراوان دوستدارانند او را

~~جهانی جان سپارانند او را

~~کسی را تا بغایت نامزد نیست

~~که میل حاطرش بانیک و بدنیست

~~پدید آید بهر ایام باری

~~مطرا همچو خحرم نوبهاری

~~میان آن بتان عیسوی دم

~~به خدمت او روددر پیش مر

~~هم او باشد ازین خوبان که پیوست

~~نهد در پیش مریم دست بردست

~~395 پدر دارد مهندس مرد استاد

~~بکار سنگیرداری جو بولاد

~~بوقت کار ms015 می باشد در آن بوم

~~بدستش کوه سنکین مهرهآ موم

~~سخن پرداز جون این قصه بر گفت

~~دل شهراده شد با حرمی حفت

~~ر گفتار خوش شاور دمساز

~~دل شه کرم شد بردیر ابخان

~~به چشمش دحتر ترسا حوش آمد

~~حیال دحترش بس دلکش آمد

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_53.png)

~~22

~~بیاد آن پریرخ لب گشادی

~~60 چو جام باده را برلب نهادی

~~حدیثش را ز راوی کوش کردی

~~می گلگون بیادش نوش کردی

~~ندیم حاص او شاور بودی

~~به می چون انده از دل میزدودی

~~حدیث درد دل با کس نگفتی

~~حیالش را چوجان در دل نهفتی

~~سپری شدن روز کار ففقوریدر فرهاد

~~در عیش و طرب برخود کشادند

~~در آد مدت که این مجلس نهادند

~~شه ماچین و چین افتاد از کار

~~605 چنین خواندم که شد فغفور بیمار

~~در آخر مدت عمرش بسر شد

~~ززحمت مدتی بیخواب وخورشد

~~ز کار خسروی از ناکهان رفت

~~جهانسالار ناکه از جهان رفت

~~کدائی ناکهان شاه جهان شد

~~جهان کهنه باز از نو جوان شد

~~به افسوسی درین دیر فسوسی

~~جهان کهنه کرد از نو عروسی

~~که هر رستم به دستان دکر کشت

~~10* چهدستان دارد این رال دو تاپشت

~~که باشد ایمن از دستان این زال

~~بیک ساعت همی کردد به ده حال

~~کند دستان خضاب از خون سرخاب3

~~به دستان رستم زال است ازین باب

~~که در ماتم زند ساز عروسی

~~چرا زان کس نیوشی چاپلوسی

~~که مغزش چون پیاز آمدهمه پوست

~~فریب او مخور زنهار ای دوست

~~که هر شادی کزو بینی بود غم

~~415 پی عیش جهان منشین به ماتم

~~جهان کهنه بی شوهر نماند

~~سریر شاه بی سرور نماند

~~به ماتم شد روان از چشمها رود

~~چوفغقور این جهان راکرد بدرود

~~ز تختش تختهآ تابوت کردند

~~برای شه غم بسیار حوردند

~~برفت او و ازو نام نکو ماند

~~فراقش عالمی بر حاک بنشاند

~~بکین داری و تندی چون هزبری

~~* برادر ms016 داشت حسرو زرد کبری

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_54.png)

~~فرهاد و کلستان

~~ز بس بیرائی آن کبربی راه

~~چودیوش داشتی فغفور درچاه

~~چهارش کبر دیگر بود فرزند

~~همه مانند وی بسیمهر و پیوند

~~چو ار فغفور میبودند مقهور

~~بحاجت خواستندی مرک فغقور

~~ز تقدیر خدا آن دیو ناکاه

~~زچچاه آمد برون و رفت برکاه

~~425 در آن ماتم که کس با کس نپرداخت

~~فراز تخت شد کردن برافراخت

~~زن فغفور چین را برد برتخت

~~فروزان کسرد او را اختر بخت

~~ار آن حالت پریشان کشت فرهاد

~~غم مرک پدر بگذاشت از یاد

~~پدرزن را چو باعم همنشین دید

~~ازان حالت چو بید از باد لرزید

~~کجا جوید ززن هرکز وفا مرد

~~زنی کو مهر شوهر داشت این کرد

~~630 زخونی کان بناخن روی می خست

~~عروسی را خضاب افکند بردست

~~بدان حالش چو باعم مهربان دید

~~ز غیرت خون دراندامش بجوشید

~~بدید اورا که چون مهخوش بر آمد

~~ز غیرت سرخ چون آتش بر آمد

~~چوموی خویشتن بر خاک بنشست

~~برید از خوشدلی با درد پیوست

~~تن خود نیز موی خویش پنداشت

~~که همجون طرةآ خودقصد سرداشت

~~435 بترکاری ز کار برتری نیست

~~که سرداری جهان را سرسری نیست

~~بسی کس هست کودر خوردشاهی است

~~ولسی دولت بتایید الهی است

~~چو آئین عم و عمزادکان دید

~~ز کردار بد ایشان بترسید

~~درایشان دیدکایشان می ستیزند

~~که خون بیکناهی را بریزند

~~بهدولت چون رسد دولت ندیده

~~منه بردولتش زنهار ویده

~~660 بخاک اولی بود انباشتن چشم

~~که ار ناکس مروت داشتن چشم

~~بزرگان از سیهداران و دستور

~~ز فراش و ز باورچی و گنجور

~~همه گشتند روگردان ز فرهاد

~~فلکشان حق نعمت برد از باد

~~چو شهزاده نگه کرد ازپس و پیش

~~نه از بیگانه کس دید و نه ازخویش

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_55.png)

~~23

~~به پیش خودندید از خویش وهمدم

~~445 غلام مهربان ترک وفادار

~~بجز یک بنده و شاور محرم

~~میان ms017 مردمان آن کس بود مرد

~~که شیر شرزه بودی گاه پیکار

~~چو بایاری بعشادی باده نوشد

~~که برجان گیرد از یاران غم ودرد

~~زشاورش خوش آمد مهربانی

~~به سختی نیز چون مردان بکوشد

~~چو صبحش باصفای اندرون یافت

~~صفای اندرون و مهر جانی

~~45 به اعزاز تمامش پیش خود خواند

~~زمهر دل چو خورشیدی براو تافت

~~چنین فرمود کای یار و فادار

~~ز احوال درون با او سخن راند

~~عمی دارم وزین غم میهراسم

~~که درسختی ندارم جز تو کس یار

~~درین قصد سرمن یاربی کن

~~غمم آنست کز عم میهراسم

~~به ملک حود چوشد قصدم مقرر

~~درین غمها مرا غمخواریی کن

~~655 بشرط انکه پنهان داری احوال

~~مرا زینجا به شهر حویشتن بر

~~بنوعی برکه کس آکه نگردد

~~نکوئی هیچکس را صورت حال

~~پس آنکه درج گوهر پیش بنهاد

~~به بیره بر که کس بیره نگردد

~~جو شاور التماس شه نیوشید

~~در درج کهر درپیش کشاد

~~به دلگرمی بگفت ای شاه خوش باش

~~بخدمت از میان جان بکوشید

~~وم میان بست ازپی ترتیب کردن

~~که تانقشی زند بر آب نقاش

~~نخستین داد برتن جامهها ساز

~~عم ره را بنوع خوب خوردن

~~معانه جامه برتن راست کردند

~~بدان کشت از عموم خلق ممتاز

~~میان جامه انواع جواهر

~~بدان نقش آنجه دلشان خواسب کردید

~~گر پشم سفید آورد با دست

~~بدانش تعبیه کردند در سر

~~6* یکی دیگر سوی همراه خودبرد

~~بصنعت گرد روی خویش بربست

~~دیگر ازان جنس پسنده

~~بگرد روی گلگونش بر آورد

~~محاسن کرد گرد روی بنده

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_56.png)

~~فرهاد و کلمستان

~~وزان پس جامهها کردند دربر

~~در اول شب برون رفتند از در

~~رفتن فرهاد باشاور و مغبل بایخاز

~~همه شب تا سحرکه ره بریدند

~~چو شد روشن دهی از دور دیدند

~~مهندس حیلهآ نو کرد بنیاد

~~بدوسانید برهم چشم فرهاد

~~47 چو نابینا گرفتش دست بر دست

~~نمود آمنک ساز بینوائی

~~سوی آن ده ms018 شد و برحاک بنشست

~~بزاری کرد آغاز کدائی

~~درین صورت چوفسلمی خوش بیاراست

~~برای کورسر کردان خری خواست

~~چو دیدند آن سه مسکین را پریشان

~~خری دادند اهل ده بدیشان

~~بصد خواری نشاندش بر سرحر

~~ازان ده رفت سوی دیه دیگر

~~474 در آن ده نیز کرداین نوع آغاز

~~کدائی کرد عادت مرد طناز

~~بدان تاگر کسی از پی دواند

~~اکر شهزاده را بیند نداند

~~بمردم روز کورش می نمودی

~~ولی چون شب شدی چشمش کشودی

~~شب و روز اینچنین ره مینوشتند

~~چنین کشتند و از عادت نگشتند

~~بسی ره را بدین آئین برفتند

~~بدین حیلت ز حد چین برفتند

~~آگاهی عیم از گریختن فرهاد و فرستادن فرزندان خود

~~بالشگر دریی آنان آزراد دیکر

~~48 چوفرهاد از حرم سوی سفر شد

~~که فرهاد از حرم رودر کشیده است

~~عمو عمزادگانش را حبر شد

~~درین مدت کسی اورا ندیده است

~~ز دولت حانهٔ‌ خودروی بر کاشت

~~کلاه بخت را برتخت بگذاشت

~~پریشان گشت عم چون آکهی یافت

~~که فرهاد از غمعم روی برتافت

~~5

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_57.png)

~~23

~~براندیشید کوچون رفته باشد

~~ز خانه با که بیرون رفته باشد

~~485 پس از اندیشهآ بسیار درکار

~~مقرر کرد با خود مرد خونخوار

~~که چون بربست رخت از خانه فرهاد

~~غلامش برده باشد سوی داماد

~~که بود آن بندهاش انعام خواهر

~~فرستاده بچین بهر برادر

~~مگرفرهاد جائی خواهری داشت

~~که آن خواهر زمیران شوهری داشت

~~سپاهش بود و ملکی داشت معمور

~~سه فرزند دگر از دخت فغفور

~~69 جوانانی چو شیرنر به چنگال

~~بمردی هر یکی ده رستم زال

~~سپاهی مریکی را بردر خویش

~~ز اندازه برون و از عدد بیش

~~ازیشان تا بدان ایوان که شه بود

~~بگفت راستان یکماهه ره بود

~~چو تخت شه از یشان بود بس دور

~~کسی آکه نبود از مرگ فغفور

~~شه نو چون بدین افکند بنیاد

~~که شد فرهاد یکسر پیش داماد

~~495 دوفرزند وسپاهی در پی ms019 انداخت

~~ازان غافل که بازیهای3 کژ باخت

~~ببازی خواست کردن چاره سازی

~~که ناکه چرخ بردادش ببازی

~~در آن تدبیر تقدیر خدا بود

~~مگو تدبیر شاه چین خطا بود

~~همائی حواست تاگیرد به شاهین

~~تو بازی کردن چرخ کهن بین

~~اکاهی یافتن داماد فرهاد از لشگر فففور

~~چوشد نزدیک ایشان لشگر ازدور

~~ز حال آگاه شد داماد فغفور

~~م5 همان کزمرگ فغفور آگهی یافت

~~چو شیر تر بسوی رزم بشتافت

~~خلوت حواند فرزندان خودرا

~~سرافرازان و دلبندان خود را

~~بدیشان کفت فغقور از جهان رفت

~~مرا نیز از تن بیتوش جان رفت

~~س از فغقور عم فرهادرا کشت

~~شکست از ماتم ایشان مرا پشت

~~مون بر قصد ما لشکر فرستاد

~~ر بد فعلی بهانه کرد فرهاد

~~فرماد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_58.png)

~~فرهاد و گلستان

~~د. 5 دو فرزندش میان این سپاهند

~~چو ببر تند از ما کینه خواهند

~~درین اندیشه دل برجای دارید

~~سپاه خویش را بر پای دارید

~~چو شیرشرزه بر دشمن خروشید

~~بروز رزم چون مردان بکوشید

~~میندیشید از بسیاری میش

~~کهن کرک است در خونخواری حویش

~~ممی خواهم سوی دشمن گرایم

~~بکوشم کز پس دشمن درآیم

~~وان شما این راز را با کس مگوئید

~~بسوی لشکر دشمن بپوئید

~~بمردی خاطر دشمن خراشید

~~ز مکر دشمنان غافل میاشید

~~وزان پس رفت مرد کاردیده

~~بکیتی نیک و بد بسیار دیده

~~کزین کرد از سیه مرد هزاری

~~بمردی هر یکی رستم سواری

~~چوشب دردست آمدروی بر کاشت

~~سوی دشمن به بیره راه برداشت

~~515 سهروز و سهشب از بیراه بنوشت

~~چهارم روز از بدخواه بگدشت

~~فرود آمد بجائی خرم و خوش

~~دلش پرکینه و حاطر مشوش

~~رها کردند اسیان را بصحرا

~~بخوردن دست بردند از سرپا

~~دکر باره به اسبان بر نشستند

~~زره را بر سر زینکوهه بستند

~~نماز شام بر کوهی رسیدند

~~سپاهی بیکران از دور دردند

~~20د ببرق طوق پیدا کشته از دور

~~نشان بارگاه آل فففور

~~به ms020 می خوردن نشسته فارغ از جنگ

~~وزیشان دور اسبان نیم فرسنگ

~~برسم چینیان مجلس نهاده

~~ز مستی بند تر لکها کشاده

~~ز جام می همه مغرور کشته

~~ز حودرفته زدانش دورگشته

~~همه خودبین شده وز خود پرستی

~~گرفته در سر از سودای مستی

~~525 که چون ایشان درین آفاق کس نیست

~~چوایشان زیراین نه طاق کس نیست

~~ز مغروری بترک رزم کرده

~~بجای رزم ساز بزم کرده

~~بجای ترک چینی باده در سر

~~زره از جعد زلف یار دربر

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_59.png)

~~28

~~کمر از دست جانان برمیانها

~~سپر در رخ کشیده از رخ یار

~~سمند از پشت خوبان زیر رانها

~~530 شبیخون رازده بر خون ساغر

~~کمان در دست از ابروی دلدار

~~بجای تیغها و خنجر تیز

~~صراحی را زتن برداشته سر

~~بجای هولنای و زخمهآ کوس

~~صراحی و پیاله کشته خونریز

~~بجای سرفراران بر در شاه

~~نوای اکری و آوای قاپوس

~~چماق وتیغ وخنجر زیر مفرش

~~ندیم وساقی و ترکان چون ماه

~~525 مشو مغرور از سرمستی می

~~فتاده زیر زین قربان وتر کش

~~نمیگویم به می مجلس میارای

~~پس از مستیش مخموری است در پی

~~به بیگه شیرگیری کردن آهوست

~~ز می جانی دکر بر جان میفزای

~~چه سود از خواب مستی برسرگاه

~~همه کاری بجای خویش نیکوست

~~چوگرگ کهنه دید از تیغ کهسار

~~تو خوش در خواب و دشمن در کمینگاه

~~*عان به گردان گفت هان وقت شتایست

~~همه خنجر زنان ایمن ز پیکار

~~شییخون است چون مردان بکوشد

~~که شه مستست و شادروان خرابست

~~از اول شب سوی شاهان گرائیم

~~برای سرخوشان چون می بجوشید

~~بتیغ یکدگر ایشان نمیریم

~~بگرد خرگه شاهان در آئیم

~~اگر آیند امشب هردو در دست

~~بر آن باشیم کایشان را بگیریم

~~545 سلاح و ساز برتن راست کردند

~~چنان میدان که جان از دردوغم رست

~~برای اسمها صدکس برفتند

~~زمردی هرچه دلشان خواست کردند

~~شایگه سایه چون افکند بر کوه

~~دگر ms021 چون شیر سوی رزم تفتند

~~دوان گشتند گردان سوی انبوه

~~فرهاد و گلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_60.png)

~~فرهاد و کلستان

~~شببخون کردن داماد فرهاد و کرفتار شدن

~~غردو قرزند فففور

~~کمند سر فرازان رفته درتاب

~~که سربرزد ز تیخ گوه مهتاب

~~دودانگ از شب گذشته مه برامد

~~چو روشن شد سیه در لشگر آمد

~~*دن دوانیدند تا خرکاه شاهی

~~نه میرآکاه بود و نه سپاهی

~~سواران چون سوی خرکه رسیدند

~~بگرد بارگه صف بر کشیدند

~~ز هول سرفرازان زبر دست

~~شدند آکه گرانخوایان سرمست

~~بر آشفتند شاهان برسر تخت

~~نگون دیدند بردرگه سر بخت

~~هر آنکس کوشدی ارخواب آکاه

~~سپاهی پیش حود میدید ناگاه

~~ددد سپهسالار از این حال آکهی یافت

~~بسوی رزمکه چون برق بشتافت

~~سلاح جنگ برتن راست میکرد

~~که تاآید چو مردان سوی ناورد

~~بجای خود سقمان بود برسر

~~زره پنداشت ترلک بود دربر

~~کمان پنداشت اگری بود در دست

~~حدنگ انگاشت خودنی بوددر شست

~~کمان را از کمانچه باز نشناخت

~~بدین آثآین بسوی رزم میتاحت

~~6ن چو گردان حال را زینگونه دیدند

~~فرو جستند ودر خرکه دویدند

~~دو حسروزاده را بر هم ببستند

~~ز غم خوردن بکلی باز رستید

~~بشادی باز براسیان نشستند

~~شهان را بسته براسیان بیستند

~~هم اندر نیم شب داماد فرهاد

~~شهان را سوی فرزندان فرستاد

~~دگر ایشان که سوی گله راندند

~~بتیزی اسب براسیان دواندند

~~د6د چو در نزدیکی اسبان رسیدند

~~نکهیانان سواران را بدیدند

~~در آن شب یکسره بودند آگاه

~~نهاده شب همه شب چشم برراه

~~همه مردان و هریک مردکاری

~~کمندانداز تا پانصد سواری

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_61.png)

~~فرهاد و کلستان

~~بروز از بام مسی خفتند تا شام

~~یکی زیشان که راه سروری داشت

~~زشام آگاه میبودند تا بام

~~ملاد بسی در جنگها کار آزموده

~~میان گله بانان مهتری داشت

~~شبیخون را فراوان دیده در جنگ

~~میان جنکیان بسیار بوده

~~شب تیره سواران چنین دید

~~بمردی سالها کردیده در جنگ

~~بیاران گفت هان مردانه ms022 باشید

~~برای گله گرگ اندر کمین دید

~~چنین دائم که اختر گشت وارون

~~یک امشب باخرد بیگانه باشید

~~دلاد بکوشید امشب اسبان را برانید

~~که آمد بحرسر اسبان شبیخون

~~که دشمن در کمینگاه است امشب

~~گله یکسر به لشکرکه رسانید

~~پس آنگه گله را راندند یکسر

~~پیاده ماندن شاه است امشب

~~ز چویانان شدند آکاه گرگان

~~ز دشت رزم تا نزدیک لشکر

~~برایشان تاحتن کردند از پس

~~بر اشفتند کرگان باسترگان

~~ماد برحم تیغ تیز و گرز پولاد

~~بیکرو در دوانیدند صد کس

~~بمردی کله را در پیش کردند

~~بر آوردند از بدخواه فریاد

~~سحرکه چون خدیو چرخ احضر

~~پس آنگه روبراه خویش کردند

~~سواران تیغ و خنجر بر کشیدند

~~ز تیغ کوه رخشان کسرد خنجر

~~روان کشتند سوی رزم دشمن

~~چو خورشیدی سپر درسر کشیدند

~~شا5 سیه چون تخت رابی تاج دیدند

~~درحشان آفتاب از خود و جوشن

~~به مسکینی زیانها برگشادند

~~ز دشمن درسیه تاراج دیدند

~~سواران چون ز دشمن کام دیدند

~~بخواری در سم اسبان فتادند

~~بخشیدند خون جمله یکسر

~~زخونریزی عنان را واکشیدند

~~بیاوردند نزدیگان شه را

~~ببردند آنچه لایق بود و درخور

~~59 حروشید انگهی داماد فرهاد

~~وزیر شاه و سالار سپه را

~~زیان سرتیز کرده همچو فولاد

~~3

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_62.png)

~~فرهاد و کلستان

~~زمانی خویش را با هوش دارید

~~بدیشان گفت یکسر گوش دارید

~~حدیث من بدو یک یک بکوئید

~~اجازت شد که سوی شاه پوئید

~~جو خورشید فلک رای تو انور

~~بکوئید ای خدیو هفت کشور

~~دل خود را بدان حرسنددارم

~~دو فرزند تو را در بند دارم

~~بفرزندان کنم جان ترا شاد

~~95ن اگر فرهاد را خواهی فرستاد

~~کنم بازت بفرزندان سرافراز

~~فرستم هردو فرزند ترا بار

~~کمینهآ بندهآ تخت تو باشم

~~چو دولت چاکر بخت تو باشم

~~اگر بیدا نخواهد گشت فرهاد

~~دهم جان دو فرزند تو برباد

~~سیاهت را دهم یکسر به تاراج

~~بیایم وز سرت دور افکنم تاج

~~که ms023 تا فرهاد را در بر بگیرم

~~م6 درین کین خود از سر بر نگیرم

~~هنوزش تیغ خونین برسر چنگ

~~بگفت این وعنان بر تافت از جنگ

~~گو لشکرشکن سوی سپه تفت

~~شکسته لشگر چین سوی چین رفت

~~رسبدن فرهاد با نشاور و مقبل بابخاز

~~ببرد از خاطر ما یاد فرهاد

~~شبیخون کردن داماد فرهاد

~~نیامد از غریبان هیچ یادت

~~غریبی عارف آخر شرم بادت

~~بسی فرهاد را در راه مکدار

~~605 ره دور است و سختیهای بسیار

~~بگرد باغ استادش برآور

~~دمی از راه ابخازش در آور

~~بپایان برد آخر آن ره دور

~~زدفتر این چنین خواندم که شاور

~~همائی را که از چین داد پرواز

~~رسانیدش به دارالملک ابخار

~~که شد از بندغم چون سرو آزاد

~~حردبین چون بکار آورد فرهاد

~~610 چوخونخواره عمش بر تخت بنشست

~~چودرویشان زمنزل رحت بریست

~~نکرد آهنگ تخت و شهریاری

~~و سر بنهاد رم تاحداری

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_63.png)

~~32

~~چو باران کرد میل کبک و دراج

~~نشد چون چرخ سرپوشیدهآ تاج

~~بخونی داد از دانش دیت را

~~بچین بخرید ملک عافیت را

~~کسی کورا بود کنج فراغت

~~در آن کنجش بود کنج قناعت

~~15ع جم ونوشین روان او را توانگفت

~~فریدون جهان او را توان کفت

~~غلط کفتم چه جمشید و فریدون

~~چه ارزد دولت پیر همایون

~~نیرزد کنج صد کیخسرو و جم

~~جوی از کنج ابراهیم ادهم

~~دلا کنج فراغت را بدست آر

~~درو کنج قناعت را نگهدار

~~بهوش آ مدتی ترک جنون کن

~~حیال آرزو از سر برون کن

~~620 هرانکو از قناعت شد توانگر

~~توان کفتن کا دارد کنج کوهر

~~ز فقر ونیستی برکش علم را

~~بگرد آرزو در کش قلم را

~~سری کورا سر بوشی نباشد

~~تنش را پرنیان پوشی نباشد

~~بدان سر سرور دوران3 توانکفت

~~بدان تن پای تا سر جان توان کفت

~~زبیم ره چو ایمن کشت شاور

~~زمین بوسید پیش شاه از دور

~~625 پس آنگه کفت ms024 بافرهاد کای شاه

~~معافم دار از کستاخی راه

~~برفت آن رنج و آن سختی که دیدیم

~~کنون در حطهآ ایمن رسیدیم

~~بدان کین جای خرم جای داعی است

~~مقام و مسکن وماوای داعی است

~~بباید گفت این مخلص نیوشید

~~ازین پس جامهآ دلخواه پوشید

~~بسراسیان موافق برنشستن

~~جواهر برسر زینگوهه بستن

~~*6 که شاهنشاه این اقلیم ترساست

~~حدا ترس است و بردین مسیحاست

~~ستمگررا ز بس کزتن کند پوست

~~ستمکر یوزار فراش آهو است

~~حدیث عدل او از کفت بیش است

~~همه کردار او برجای خویش است

~~در آن دم چون سخن برداز این کفت

~~ازان دم همچو کل فرهاد بشکفت

~~چو غنجه کرچه بس ولتن میبود

~~چوگل زان دم لب پرحنده بگشود

~~فرهاد و کلمستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_64.png)

~~فرهاد و کلمستان

~~635 جواهر هرچهآ باخود داشت فرهاد

~~سه قسمت کرد و پس در پیش بنهاد

~~ز هرسه بخش بخشی قیمتی دید

~~به شاور وفادارش بیخشید

~~یکی دیگر برای خویش برداشت

~~یکی دیگر به پیش بنده بگذاشت

~~به مقبل گفت کین از پیش بردار

~~چو کنجورش بنزد خود نگهدار

~~ازینجا آنچه درخورداست بفروش

~~دکر میدار بهر خرج ماگوش

~~0عع بهجائی کاب آن ماراخوش آید

~~زمین فرخ هوایش دلکش آید

~~بخر از بهر ما املاک بسیار

~~که باید در معیشت ملک ناچار

~~چو از فرهاد شاور آن کرم دید

~~زمین از شکر آن انعام بوسید

~~دو بخش کوهرش برجای بگذاشت

~~یکی بخشی که بهتر بود برداشت

~~کزان هردانه بودی زیب تاجی

~~کهینش دانه ملکی را خراجی

~~645 به شاور آن همه انعام فرمود

~~منوز آن دم خجالت برد از حود

~~عطاها کرد پیش او عطانه

~~شهچین بود در اصلش حطانه

~~که مردم زاده بابیگانه و خویش

~~کند بخشش بقدر همت خویش

~~و کیل خرج ازان یکدانه بفروخت

~~بهاچون دید چندین کیسه بردوحت

~~خرید از بهر خسرو اسب وزین را

~~دگرگون کرد آئین شاه چین را

~~ود6 بهوضع خواجکانش جامه پرداخت

~~هر آن ms025 چیزی که در خوردید میساخت

~~وزان پس کرد کارخویشتن راست

~~خریداز بهرخودهم آنجه میخواست

~~دگر بخرید انواع ره آورد

~~بزرگان را بزرک و خردرا خرد

~~بدین آئین سوی ایخاز رفتند

~~بترتیب از در خود باز رفتند

~~در آنجا آنک دولت بردرش بود

~~چنین خواندم که شیرین دحترش بود

~~655 چو در ایخاز آمد باز شاور

~~در آمد حطهآ اخاز را نور

~~که از ابخازیان آزاده ای بود

~~بقدر خویش مردم زادهای بوه

~~عنان پیچید سوی حانهآ خویش

~~قدم بنهاد در کاشانهآ حویش

~~32

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_65.png)

~~32

~~چو دیدندش همه شادی نسودند

~~خبر یاقتن شاه ابخاز از آیمدن شاور و خرمی نمودن

~~شه ایخاز3 آکه شد که شاور

~~م66 بغایت شد ازین گفتار خحرم

~~بدان نزدیکی آمد از ره دور

~~بفرمودش طلب کردن باعزاز

~~که شاور از قدیمش بود هسدم

~~روان شد سوی شه فرهاد را برد

~~زبهرش کرد بزم خسروی ساز

~~بدرکاه شه ابخاز رفتند

~~هم از تنسوق انواع ره آورد

~~بعادت دست شه را بوسه دادند

~~چو دولت از در او باز رفتند

~~665 شهنشه طلعت فرهاد را دید

~~پس آن تنسوقها پیشش نهادند

~~بود پیدا میان خلق جمشید

~~بآئین بزرکانش بپرسید

~~بنزد مسند حود خواند اورا

~~توان دانست روز از شب بخورشید

~~بزیر دست او شاور بنشست

~~بدست راست بربنشاند او را

~~نشاند از راست کردان سرافراز

~~بزیرش سر فرازان زبردست

~~ماع بتان شوخ چشم لاله رحسار

~~بدست چب پریرویان طناز

~~نشست اول بتمکین بریسارش

~~جهانسوز و دلاشوب وجکرخوار

~~بزیرش دلبران شه نشستند

~~مهین بانو و شیرین در کنارش

~~وزیشان زیرتر حوبان ابخاز

~~چو مروارید برهم رسته بستند

~~ر شاور انگهی پرسید احوال

~~نشستند از پی شوحی بصد ناز

~~675 سخن پردار حال حود همی گفت

~~از آن رفتن بچین و صورت حال

~~بالماس سخن کوهر همی سفت

~~پس آنگه قصهآ قرهاد پرسید

~~حدیث حسرو چین نقشپرداز

~~درو هردم به چشم مهر میدید

~~*سرورگفت این برنا زچین است ms026

~~بنقش نقشبندان کرد آغاز

~~نژاد او ز ترکستان زمین است

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_66.png)

~~فرهاد و کلستان

~~بنقاشی بدینسان فاش کس نیست

~~به چین در مثل این نقاش کس نیست

~~68 پدر بودش بچین نقاش چالاک

~~که برآب روان زد نقش افلاک

~~چو بودم خوشه چین خرمن او

~~بچین رفتم کرفتم دامن او

~~فراوان بوسهاش برپای دادم

~~چو چین دامنش در پا فتادم

~~نظر برخاک پای خویش بکماشت

~~چو دامان خودم از حاک برداشت

~~ز شاگردان نامی بر سر آورد

~~مرا از جملهآ شاگردان برآورد

~~به خدمت از همه مخلصترم دید

~~بسی بر آستان خود سرم دید

~~سرم از همسران خود برافراشت

~~بسی بر آستان خویش نگذاشت

~~ز غمهایم سوی شادی رسانید

~~ز شاگردی باستادی رسانید

~~بدار الملک باقی شاد بنشست

~~چو او از ملک فانی رخت بربست

~~دکر کردم هوای خانهآ خویش

~~هوس کردم سوی کاشانهآ حویش

~~69 مر این برنا که فرزند است اورا

~~بکیتی خویش و پبوند است اور

~~مرا در راه بی همراه نگذاشت

~~بزرگی کردو با من راه برداشت

~~گهی میراند سست و که دوانید

~~که تا از چین بابخازم رسانید

~~کنون از خدمت او شرمسارم

~~زبان عدر خواهی هم ندارم

~~کند از عدر حواهی سر بلندم

~~مکر خسرو کند باز ارجمندم

~~در آمد خوان و خوانسالار از در

~~695 چو شاور این حکایت* گفت یکسر

~~سماطی بر بساط حسروانه

~~فرو جید از ملک تا آستانه

~~مراد حاطر آزاده آوره

~~پس از وی ساقی آمد باده آورد

~~قدح در دست پیش آمد غلامی

~~به پیش هر یکی بنهاد جامی

~~نهاد آنکه بر خوبان مهوش

~~بنزد هردو سه کس محلسی حوش

~~700 بر آن رسمی که عادت بود آندم

~~غذا و می همیخوردند باه

~~زدی راه دل فرهاد و شاور

~~نوای بربط و آوای طنبور

~~سماعی ارغنونی گوش کردند

~~شراب ارغوانی نوش

~~بردنه

~~35

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_67.png)

~~نشسته روبرو در مجلس شاه

~~یلان ارمن و ترکان ms027 خرگاه

~~بیاد هم گرفته جام در دست

~~ببوی دوستکانی کشته سرمست

~~705 در آن ایام شیرین داشت نه سال

~~بیک ساعت همی کشتی بده حال

~~لب شیرین بشیرینی کشودی

~~بیک نکته هزاران دل ربودی

~~چو چشمش میگساری بود درسر

~~چو زلفش بیقراری بود در بر

~~هزارش ساحری در چشمو3 ابرو

~~هزارش دلبری در هر سرمو

~~لب شیرین او از کوچکی باز

~~شکسته تنگ شکرها به ابخاز

~~والا شنیدی گفتن خوبان سرمست

~~چو زلف خویش می پیچید بردست

~~بدستان زلف مهروئی گشودی

~~بپا با دیگری شوخی نمودی

~~بابرو بایکی میکرد سازی

~~بغمزه بایکی میگفت رازی

~~بزیر چشم در فرهاد میدید

~~بمرغ دیده از دل دانه میچید

~~ز چشم شوخ او دانست فرهاد

~~که چشمش فتنهها کرده است بنیاد

~~715 چگویم وصف او خود گفته آید

~~در شیرین بخوبی سفته آید

~~چو سرها شد گران از بادهآ ناب

~~چونر کس چشم خوبان کشت پرخواب

~~بیادشه زمین بوسید شاور

~~قدح نوشید بر آواز طنبور

~~یکی دیگر چنین فرهاد نوشید

~~قدح بنهاد و دست شاه بوسید

~~چو شد پایان مستی شاه برحاست

~~ببخشش مجلسی از نو بیاراست

~~72 برسم حسروی حسرو به فرهاد

~~ز سر تاج از میان خود کمر داد

~~قبائی کان قد شمشاد پوشید

~~زتن برکند ودر فرهاد پوشید

~~بیاوردند ازان پس جامهآ سور

~~بپوشانید سرتایای شاور

~~خدمت وستبوس شاه کردند

~~ز مجلس رو بسوی راه کردند

~~در

~~ر کبانی تاج برسر

~~بدین آئین برون رفتند از در

~~7 برون رفتند سرمستان ز حانه

~~روان گشتند با چنگ و چغانه

~~فرهاد و کلمستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_68.png)

~~فرهاد و کلستان

~~شماله از پس و فانوس از پیش

~~چو تر کان اکری و قابوس در پیش

~~همه راه این چنین مستانه رفتند

~~بدین عیش و طرب درحانهرفتند

~~بخویشان حال مجلس باز کفتند

~~شب و پایان مستی بود حفتند

~~خوشاملکی که شایدمی چنین خورد

~~خوشا شاهی که داند اینچنین کرد

~~دگر باره طرب آغاز کردند

~~730 ms028 چو صبح آمد صبوحی ساز کردند

~~شکم از می بسان حیک می بود

~~بیک هفته سماع نای می ونی بود

~~چه از نزدیک خویشان و چه ازدور

~~ز همکاران و از یاران شاور

~~بیادش نوش کردی دوستکانی

~~یکی هر روز کردی میهمانی

~~مهمانی کردن استاد یدر گلستان

~~که حال بندکان دانی کماهی

~~حدائی مرترا زیبد الهی

~~در ابخازش به کام دل رسانی

~~735 شه چین را زملک چین برانحی

~~تودانی راز حکمتهای خود ر

~~تودانی سر کدشت نیک و بد را

~~عمارت ساز مرد کار پرداز

~~در آندم بود استادی در ابخاز

~~نظیرش در همه آقاق کس نه

~~چو اوئی زیر این نهطاق کس نه

~~که ماهی درشیستان دخترش بود

~~اران تاج سعادت برسرش بود

~~زن استاد باشاور حویشی

~~740 همانا داشت از ایام پیشی

~~سوی استاد نیکوتر فرستاد

~~چوشاور ارمغانسی را همی داد

~~در آن دیری که در چین ساخت شاور

~~بتی را ساحت نزد مریم ازدور

~~که عاشق شد براو فرهاد مسکین

~~ز بهر او برید از حطهآ حین

~~بدین اقبال و دولت تاجور بود

~~مر این استاد آن زن را پدر بود

~~د76 بنوبت مجلس حرم بیاراست

~~بکار آوردهرجه آن حاطرش حواست

~~چگونه مجلسی حالی ز اغیار

~~گلستان ارم بی زحمت حار

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_69.png)

~~3

~~حزان بود و می فصل خزانی

~~شده سرخوش خم از جوش ولانی

~~درین ایام ساز باغ کردند

~~هوای باغ و میل راغ کردند

~~درصفت خزان و آمدن دختر استاد بامادرش و دختران

~~صاحب جعال سرخوش در مجلس

~~اگر چه برگریزان بود برخاک

~~هنوز آونگ بود انگور از تاک

~~75 ز شاخ آونک شفتالو و آبی

~~چمن خوشبوی از سیب کلابی

~~چو دامان عروسان شاحساران

~~چو بلبل خوشنوا برشاخ ساران

~~درختان چمن هریک بینگی

~~فراز شاخ هربرگی برنگی

~~بجای سبزه از برگ درختان

~~بساط هفت رنگ نیکبختان

~~ز رنگ آمیزی برگ خدائی

~~شده بی آبرو برگ خطائی

~~755 چو نقاشان چین آن نقش ms029 دیدند

~~قلم در نقشهای خود کشیدند

~~درین بودند پیدا گشت شاهی

~~ز خوبان گرد برگردش سپاهی

~~بیامد دحتر استاد ابخاز

~~بصد عشوه بصددستان بصد ناز

~~چه دختر فتنهآ مکارهای بود

~~بسی سوز دل آتشپاره ای بود

~~چو جعد زلف برعارض فشاندی

~~بسی چون زلف بر آتش نشاندی

~~ع جهانی جان خراب از چشم مستش

~~دل حلقی اسیر زلف شستش

~~سر زلف پریشانش دلاویز

~~لب لعل گهر بارش شکر ریز

~~سهی سروی بشادی سر کشیده

~~غم و رنج هوا داری ندیده

~~روان سروی نه سروی پای درگل

~~صدش دستان نه دستی برسر دل

~~دش چون تیرنه چون تیر پرتاب

~~میان چون موی نه چون موی پرتاب

~~* روان بخشی چو آب زندگانی

~~شبافروزی چون ماه آسمانی

~~فرهاد و گلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_70.png)

~~قرهاد و کلستان

~~چه ماهی آفتاب عالم افروز

~~که شبهای غریبان را کند روز

~~سهی سروش خرامان کرده بالا

~~کشان برحاک ره دامان والا

~~بیک سو او روان دامن بیک سو

~~چو دامان درپیش افتاده کیسو

~~ممی افشاند ناف آهو از جیب

~~ز طیب سنبل او سنیل طیب

~~770 بنکهت عالمی را کرد مشگین

~~ز چین سنبل او سنبل چین

~~کمر بر موی بسته ماهروئی

~~بسحر آویخته کوهی به موئی

~~ز غبغب تا بناگوش از شکر پر

~~بنا گوشش بسی شیرینتر از در

~~ببوی سنبل مشکین پر چین

~~جکر خون کرده آهو را به ماچین

~~زچشم شوخ او نرکس شده مست

~~ز روی خوب او گل رفته از دست

~~775 گلستانی همه گلهای او خوب

~~ولی چون سنبل مشگین دلاشوب

~~دلا شوبی که جان شاه چین بود

~~گلستانی که جانش خواست این بود

~~چوصبح از خنده روشن کرد عالم

~~ز عکس رخ چو گلشن کرد عالم

~~پریرخ دخترانی چند با او

~~بسی از خویش و از پیوند با او

~~بتان شوخ بر دین مسیحا

~~قدح در دست بر آئین ترسا

~~78 بریده کاکلان ماه پیکر

~~یکایک را چوزلف آشوب در سر ms030

~~چو مریم یکسره بکران بی شک

~~به دم دادن مسیح وقت هر یک

~~بخوبی هر یکی مانند ماهی

~~برخ در دین عیسی قبله گاهی

~~چلییا هریک از ابرو نموده

~~بمردم قبلهها از رو نموده

~~ز باریکی میان نازنینان

~~نهان از دیده باریک بینان

~~785 گرفته هریکی یک شیشه در دست

~~براز می جام زرین در دگر دست

~~از یشان شیشهآ دل کرم در جوش

~~وزیشان جام زرین مست ومدهوش

~~بدین آئین چودر مجلس رسیدند

~~حریفان در خزان نوروز دیدند

~~تو اند طرف عمر نوح بر بست

~~کسی راکین چنین عمری دهددست

~~2

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_71.png)

~~زن استاد خدمت کرد از پیش

~~پس آنکه کرد رو با دختر خویش

~~790 چو دختر از دل مادر خبر یافت

~~بدان خدمت که رایش بود بشتافت

~~صراحی وار صد آشوب در سر

~~بخدمت سر فرود آورد دختر

~~روان طوق صراحی کرد از دست

~~ببوئی کرد از لب جام را مست

~~شد از دستش صراحی گردن افراز

~~ز لعلش جام جان افزا دهان باز

~~دگر پرکرد جام از آب انگور

~~گرفت اول قدح را بهر شاور

~~لبالب جام دیگر هم بدو داد

~~795 زپیش او بیامد سوی فرهاد

~~دکر بهر پدر بکرفت جامی

~~بگرد دانه مسیافکند دامی

~~ز استاد و ز شاور و ز فرهاد

~~بشادی هر یکی جامی بدو داد

~~نشست استاد با فرهاد و شاور

~~میان باغ بابکران چون حور

~~ازان حوران بزم افروز دلکش

~~چمن چون روضةآ رضوان شده خوش

~~*مهر بزیر شاخههای نار بستان

~~نشسته دختران نار پستان

~~همه چون نرکس حود فتنه انگیز

~~چوچشم عاشقان خویش خونریز

~~اگرچه کس ندیدی کل به بستان

~~ولی بود از پریرویان کلمستان

~~برنگ و بوی هربرگی گلی بود

~~بدستان هرنکاری بلبلی بود

~~برای عاشقان تنک روزی

~~نمودی غنچه شان بستانفروزی

~~بخنده غنچه را بنموده دندان

~~5مه لب از شادی بسان غنچه خندان

~~کسی نرکس نمیدیدی شکفته

~~جزآن نرگس که بر گل بود خفته

~~ندیدی کس ms031 بنفشه دسته بسته

~~مکر برروی لاله دسته دسته

~~حمستان از ولانی بود در جوش

~~حریفان ازخمستان مست ومدهوش

~~در عاشق شدن فرهادو دختر استاد بیکد یکر

~~خون خواندم که فرح دخت استاد

~~بروز خوش زمادر وقت گل زاد

~~فرهادو کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_72.png)

~~810 زمادر در کلستان زاد دختر

~~گلستان نام دختر کرد مادر

~~کلستان بود الحق در نکوئی

~~گل باغ ارم در تازه روئی

~~ز شاخ کل چو غنچه روی بنمود

~~نسیم حسنو لطفش چهره بگشود

~~بهحسن و لطف پروردند او را

~~بصد شوخی برآوردند او را

~~زشیرلطف شدچون غنچه سرمست

~~چو گل پرورد حسنش برسردست

~~815 بصد دستان بپروردند از آغاز

~~بپروردند چون سروش بصدناز

~~چو بستد از کلستان جام فرهاد

~~نه می بود آتشی درجانش افتاد

~~چنان آن جام می دروی اثرکرد

~~که از هر دوجهانش بیخبر کرد

~~کسی کزدست جانان می کند نوش

~~کند هردوجهان بیشک فراموش

~~مکو فرهاد را کاشفته کی شد

~~نخست آشفته زان یک جام میشد

~~820 مگو3 چونشد بجامی پخته خامی

~~سر آشفته را بس بود جامی

~~ازان می بود کو بیخود ز خودشد

~~وزان می بود کو مست اید شد

~~کلمید راز می آنکس کشاید

~~که چون از خود رود باخودنیاید

~~چو نقش عشق بردل بست فرهاد

~~خیال نقش خود بگذاشت از یاد

~~اکر نقشی بروی کار دیدی

~~درو نقش خیال یار دیدی

~~825 نمیشد از می کلرنگ از دست

~~که از بوی گلستان بود سرمست

~~چو از دست نگارین میستد جام

~~درو میدید عکس آن گلندام

~~ز مستان گر نظر کردی ببستان

~~بهاری دیدی و طرف کلستان

~~مرا زینگونه وقتی بود روزی

~~وزین آتش دلم را بود سوزی

~~اگر در گفتن من سوز باشد

~~یقین کز آتش آن روز باشد

~~830 خوشا آن روزگار و خرم آنروز

~~حنک آن آتش فرحنده و ان سوز

~~چگویم حال خود دخترشد آگاه

~~که چشمش بیدلی را برد از را

~~دلش را هاتف دولت خبر ms032 کرد

~~که مهرش دردل فرهاد اثر کره

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_73.png)

~~32

~~نظر میکرد زیر چشم دیری

~~به تیر غمزه دید افکنده شیری

~~چوچشم خویش بیماراخودش دید

~~835 بدانست آن صنم کین فتنه اش خوست

~~چو زلف خود هوا دار خودش دید

~~به گل بر کرد سنبل را مشوش

~~که باز این فتنه از چشم خوش اوست

~~قدح پرکرد و بازش داد جامی

~~نهادش هرسوئی نعلسی در آتش

~~بدین جام دوم مست خودش کرد

~~نهاد از بهر عقلش باز دامی

~~سیم دورش بجامی نیز بنواحت

~~بدستان نیک پابست خودش کرد

~~وعد پریرخ را ز آب همچو آتش

~~نهان باشیر آهو عشق میباخت

~~ز مستی شرم بنهادند یکسو

~~رخش خوش بودودل خوش بود سرخوش *

~~چو میخوردند باهم دوستگانی

~~نهان در گفتن آمد چشم و ابرو

~~ز دستش شاه چین چون جام خوردی

~~بغمزه مینمودند آنچه دانی

~~بخوبی شاه چین همتای اوبود

~~بدستانش زدل آکاه کردی

~~دعم بسان سروسر کش بود فرهاد

~~به بالا نیز ممبالای او بود

~~دوصاحب حسن و صاحب لطف ودلجو

~~بسان نارون کش بود فرهاد

~~بیکدیگر چو سرو افتاده بودند

~~دوخوش گفتارخوش کرداروخوش خو

~~ز بهر همچو عرعر پای درگل

~~چو گل هردوبهم دل داده بودند

~~اگر بربط مخالف کردی آواز

~~برای هم چو لاله سوخته دل

~~وده جهانی گنج بود از مار حالی

~~ادب گوشش بپیچیدی از آغاز

~~ره عشاق و آغاز جوانی

~~بتانی یحار از اغیار خالی

~~ببین تا دختر شوخ رسیده

~~نوای راست برساز جوانی

~~قدحها دوستگانی در کشیده

~~برابر همچو فرهادی نشسته

~~تامل کن که فکر او چه باشد

~~بشوحی دل در او یکباره بسته

~~85 چو دوری چند می رانوش کردند

~~بمستی فکر بکر او چه باشد

~~هوای بوسه و آغوش کردند

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_74.png)

~~فرهاه و کلستان

~~نهانی رازشان پنهان همی دید

~~بزیر چشم شاور آن همی دید

~~زن استاد برمیخواند از دور

~~هر آن نقشی که در مییافت ms033 شاور

~~خجل شد چون زن استاد دریافت

~~چو شاور از چنین نقشی خبریافت

~~ز حالش خواهد آکه گشت استاد

~~بدانست این که سرمست است فرهاد

~~بگرد باغ میباید بر آمد

~~عم روان استاد را گفت ای سرامد

~~درین حالت میان باغ کردید

~~نکو باشد بمستی باغ را دید

~~بسختی بعد ازان برخاست فرهاد

~~روان بر پای شد شاور و استاد

~~دوفارغ دل یکی را3 برجگرداغ

~~همی کردند سرخوش طوف در باغ

~~روان گشتند باخوبان دیگر

~~وزان جانب زن استاد و دختر

~~کهی درباغ و که برطرف بستان

~~5ع8 همی گشتند سرخوش با گلستان

~~یکی رفتی خرامان جام دردست

~~یکی رفتی میان باغ سرمست

~~قدح دردست ودل شیدا و سرخوش

~~میان باغ میگشت آن پریوش

~~لبش خندان چوگل از شاد کامی

~~دلش خرم چو کبک خوشخرامی

~~تذروان شکار افکن به بازی

~~پریرخ دلبران باهم ببازی

~~نصیحت کردت شاور فرهاد را

~~بگفت ای افتخار آل فغفور

~~870 بیکسو رفت بافرهاد شاور

~~نجوم طالعت تابنده بادا

~~فلک بر کام تو کردنده بادا

~~هرآن کامی که میخواهی زداور

~~بکام جان تو بادا سراسر

~~نخورده می ز بویت مستدیدم

~~ترا جامی ز می بردست دیدم

~~حراب ازوی جهانی شد بدستان

~~کسی کو میدهد جامت بدستان

~~بر از خون جگر باشد سرانجام

~~85 چه می بینی دراول پرز میجام

~~که ندهد چون گل نوعمر3 برباد

~~نگردد زین گلستان غنچهای شاد

~~62

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_75.png)

~~23

~~ز عشقش سرو دستی بر نیفشاند

~~که دست آخرش برخاک ننشاند

~~گلستان دیدی و خاری ندیدی

~~وزین دلبر دلازاری ندیدی

~~بجز عاشق کشی کاری ندارد

~~جز این بازار بازاری ندارد

~~مهه ازین درنکته ها با او همیراند

~~سخنهای چنین بروی همیخواند

~~ز گفت یار درهم رفت فرهاد

~~که ای غمخوار و ای یار وفادار

~~بشیرینی زبان چرب بگشاد

~~مرا هنگام سختی یار و غمخوار

~~نهان کردم به هشیاری غم خویش

~~بهمستی بشنو احوال دل ریش

~~بدان روشن ایا در مردمی مرد

~~که ms034 از چینم به ارمن عشق آورد

~~دهه ازان نقشی که در بتخانه کردی

~~مرا یکبارگی دیوانه کردی

~~نه این دم سوختم کزدخت استاد

~~به چین بودم که آتش در من افتاد

~~نخواهم چشم اگر رویش نبیند

~~سواد زلف مندویش نبیند

~~نخواهم دل اکر مهرش نورزد

~~نخواهم جان که برجانش نلرزد

~~میادا تن اگر نبود حرابش

~~جگرخون باد اگر نبود کبابش

~~مهه نخواهم جان اگر نبود نثارش

~~نخواهم عمر اگر ناید بکارش

~~کنون منگام لطف و دلنوازیست

~~گه تدبیر و وقت چاره سازیست

~~چو معلومت شد این راز نهانسی

~~نمیگویم چه کن زینپس تودانی

~~در آن پایان مستی اینقدر گفت

~~روان در سایهآ سرو سهی خفت

~~ز سرمستی چو شد درخواب فرهاد

~~بشد شاور از انجا سوی استاد

~~845 رها کرد آنچنان برجای خویشش

~~صراحی و قدح بنهاد پیشش

~~سخیگویان همی گشتند باهم

~~میان بوستان خویشان همدم

~~چو قرصت یافت شاور سخنور

~~ز مادر کرد استفسار دختر

~~که این سروروان باغ و بستان

~~طراوت بخش بستانها گلستان

~~سرافرازی که برد از نارون دست

~~چه میگوئی بجائی هست بابست

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_76.png)

~~فرهاد و کلستان

~~900 چو کفت این بارن استاد شاور

~~از آن رشک پری و غیرت حور

~~بزیر لب تبسم کرد و پس کفت

~~که تا غایت ندارد دخترم جفت

~~بسی کس خواستارانند او را

~~جهانی دوستدارانند او را

~~ولی استاد این را کرد پابند

~~به عیسی و به مریم خورده سوگند

~~که آن کس باشدم فرخنده داماد

~~که باشد همچو من در کار استاد

~~905 ز من دختر در آن ساعت ستاند

~~که کار سنگ را چون من بداند

~~ازین گفتار او خلقی به تنگند

~~جهانی نوجوان در کار سنگند

~~چو بشنود این حکایت کشت غمخوار

~~که کاری بر نمیاید ازین کار

~~دکر ره کفت زن را ای کرامی

~~که داری شهرتی در نیکنامی

~~حدیثی با تو میگویم ز دختر

~~بفرصت یادکن آنرا به شوهر

~~910 مراین ms035 نو خاسته برنای چینی

~~که اورا همنشین بنده بینی

~~برتبت پایهآ قدرش بلند است

~~زهر دانش که بینی بهره منداست

~~ممی خواهم که داماد تو باشد

~~ز شاگردان استاد تو باشد

~~جوانی داردو سیم وزرش هست

~~چه باشد3سیم یا زرگوهرش هست

~~بدانش کوش وتدبیری برانگیز

~~به آب لطف بنشان آتش تیز

~~915 درین اندیشهآ تدبیری بیندیش

~~که گردد این چنین بیگانه ای خویش

~~مبین کو بامن اندر خنده باشد

~~چو من در چین هزارش بنده باشد

~~سعادت برسرراه تو آمد

~~که او ناکه بهدرگاه تو آمد

~~چو بشنید این حکایتها زشاور

~~تامل کرد و گفتای چشم را نور

~~بکوشم چون زنان بهر تو یکچند

~~رهانم حاطرت یکباره از و

~~920 درین اندیشه باتو سر در آرم

~~چنان سازم که کامت را برآ

~~پس آنگه فکر میکردی درین باب

~~که باشوهر زند یک نقشرا

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_77.png)

~~2

~~آمدن گلستان مست ببالین فرهاد که در مسقی خفته بود

~~میان باغ دختر دید از دور

~~بگفتن مادر و استاد و شاور

~~در آن حالت چو ایشان را بهم دید

~~بهر سو از پی فرهاد کردید

~~روان با او کنیزان دلارام

~~یکسی گلچهره و دیگر گلندام

~~925 بدیدش خفته خوش در پای سروی

~~ببازی سوی باز آمد تذروی

~~نظر بر طلعت فرهاد میکرد

~~ز مهر او دل حود شاد میکرد

~~به نازش دید سر مست او فتاده

~~درو کرده اثرما جام باده

~~ز تاب می رخش همرنگ لاله

~~ز خوی بر لالهاش بنشسته ژاله

~~چو او رادید ز انسان خفته باطاق

~~شد از بس ناشکیبی طاقتش طاق

~~930 زدست خویش دیدش رفته از خویش

~~صراحی وقدح بنهاده در پیش

~~دلش راچون صراحی خون بجوشید

~~قدح پر کرد و بریادش بنوشید

~~لیش میخواست تاچستی نماید

~~بهمستی از لبش بوسی رباید

~~زناگه مادرش پیدا شداز دور

~~بنزدیکی ز دیگر سوی شاور

~~چو دید آن هردو را برپای آمد

~~دل از جا رفتهای باجای آمد

~~935 ز ms036 جا برحاست در عین ملالت

~~ز شاور وز مادر در خجالیت

~~بسوی دختران آمد چو آتش

~~طیان دل در برو خاطر مشوش

~~چو خوابی کرد در بستان شهنشاه

~~نسیم گلستانش کرد آگاه

~~ز خواب خوش چواگه کشت فرهاد

~~روان شد سوی او شاور واستاد

~~زیان عدر خواهی را کشادند

~~ز هر نوعی دلش را باز دادند

~~مه زنو بنیاد مسی خوردن نهادند

~~در باغ خمستان را گشادند

~~حمستانی میان بوستان داشت

~~نکو جائی برای دوستان داشت

~~بیان باغ

~~باغی داشت حرم

~~نبودی غم درو غیر سپر غم

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_78.png)

~~فرهاد و کنستان

~~تمامت را در آندم میوه بربار

~~ز شفتالود و سیب و آبی و نار

~~درختانش پر از امرود و پرسیب

~~ندیده شاخ ایشان دست آسیب

~~945 چنان درهم شده دست درختان

~~که روز عیش دست نیکبختان

~~ز شیب سیب شفتالو هویدا

~~ز شاخ نار آبی گشته پیدا

~~ببالای درختان برشده تاک

~~دگر سر زیر کرده تا بر1 خاک

~~چو صوفی بود دعوی دار انگور

~~ز شاخ آونگ شد مانند منصور

~~چگویم کین چنین و آنچنان بود

~~درختان را لطافت بیش ازان بود

~~و95 به پیش هر درختی بود تختی

~~خمی در خاک زیر هر درختی

~~بنزد هر دو سه خم حوضکی بود

~~ز بهر باده خوردن کشته معهود

~~ز خم تا حوض جوئی کنده از سنگ

~~دلش همچون دل آشفتگان تنگ

~~تراشیده ز سنگ خاره جوئی

~~بهم بسته ز چندین پاره جوئی

~~چنان جوی لطیف و حوض کوچک

~~بصنعت بسته بیترکیب آهک

~~ددهآ چو بهر نوش پرکردی ز نوشاب

~~نکردی زو ترشح بادهآ ناب

~~خم چندی بهر سو پر ز صهبا

~~بهر جانب ازان حوضی مهیا

~~بشادی چون در مجلس نهادی

~~بجز خوبان کسی را ره ندادی

~~چو با یاران در آنجا رفت استاد

~~برای دختران زن را فرستاد

~~زن استاد بیرون رفت از در

~~پریرویان رسیدند از برایر

~~960 چو چشمش برجمال دختر افتاد ms037

~~بیاد آورد میل او به قرهاد

~~ز روی مادری برخاستش حشم

~~بتندید و نهاد انگشت بر چشم

~~بریرخ چشم بر مادر نمیداشت

~~چوعاشق بود و سرخوش بادینداشت

~~بدان حالش چو مادر دید سرمست

~~دران سرمستیش نگذاشت ازومت

~~روان شد با بتان سوی حمستان

~~بتان را برد سوی بت پرستان

~~965 همه اسباب عیش آماده کردند

~~پس آنگه عزم جام باده کردند

~~67

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_79.png)

~~28

~~در باغ خمستان را ببستند

~~حریفان چون به می خوردن نشستند

~~ز هر خم ساغر چندی چشیدند

~~سر خمها یکایک بر کشیدند

~~خمی از حامی خود بود در جوش

~~یکی از یختگی بنشسته خاموش

~~یکی کف کرده همچون اشترمست

~~یکی از دست ساقی رفته ازدست

~~90 حمستان و خزان بود و ولانی

~~بریرویان و ایسام جوانی

~~حریفان همدم و جام می ناب

~~زمان عیش را آماده اسباب

~~غم قاضی و ترس محتسب نه

~~ز مستی در هیاهوی و دهاده

~~نخستین جام را برداشت استاد

~~بشادی خورد باشاور و فرعاد

~~آل فغفور

~~بیاد افتخار

~~پس از وی جام را برداشت شاور

~~975 سیم ساغر زمی پرکرد فرهاد

~~فرود آورد سر از بهر استاد

~~زن استاد برپاخاست دیگر

~~برای هرسه تن بگرفت ساغر

~~ز حدمت چونکه فارغ گشت مادر

~~رسید از مادرش نوبت بهدختر

~~بعادت گرم سوی جام بشتافت

~~چو موی خودز مجلس روی بر تافت

~~پریشان حال و درهم رفته غمناک

~~زپس چون کیسویش بنشست بر خاک

~~98 زمخموری چو چشم خویش بیمار

~~پریشان همچو زلف خود بیکبار

~~چوطره صد هزار آشوب درسر

~~سری پرشور و شرافکنده دربر

~~ز حاموشی دهانش همچودل تنک

~~زبانش پرز جنگ آشتی رنگ

~~ز مادر کینه ها در دل گرفته

~~درون دل غمش منزل گرفته

~~نشسته چون صراحی پیش مردم

~~ز جوش اندرون کف کردد چون خم

~~ز خون خوردندلش درتاب ودرتب

~~5ه9 دلش چون جام خون آورده برلب

~~درین حالت نشسته سرو آزاد

~~وزین حال آنک غافل بود استاد

~~نهان ms038 حالش بزیر چشم دریافت

~~چوشاورش چنان آشفته سریافت

~~به مادر دادکین راده به دختر

~~صراحی بستد و پرکرد ساغر

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_80.png)

~~فرهاد وگلتان

~~برای خاطر مهمان ز جا جست

~~روان شد سوی دختر جام دردست

~~990 ز بهر عزتش برحاست شاور

~~دگر برپای شد فرزند فغفور

~~یکایک برسرپا ایستادند

~~بشیرینی زبانها بر گشادند

~~که دایم بر مراد دل نشینید

~~غم و اندوه یکدیگر نبینید

~~هر انکس کونخواهد جمله را شاد

~~ز بند غم میادا یکدم آزاد

~~چو دختر میهمان را دید برپای

~~بجنبانید کوه سیم از جای

~~995 بصد ناز از میان خاک برخاست

~~چو سرو ناز بستان را بیاراست

~~بتلخی جام را بستد ز مادر

~~بروی میهمان نوشید ساغر

~~چو می بریادشان نوشید وارست

~~بخدمت سرفرود آورد و بنشست

~~دگر رد جام می را برگرفتند

~~برای دختران ساغر گرفتند

~~چو مجلس کرم شد اصحاب یکسر

~~بهم رفتند همچون شیر و شکر

~~و00اروان برپای شد شاور سرمست

~~بیاران گفت من رفتم نه ازدست

~~به شاهنشاه چین گفت ای جهاندار

~~ز گلشن دور کردم زحمت خار

~~تو و حوض می وطرف خمستان

~~قدح مینوش بریاد گلستان

~~سرت خوشدار از سرمایهآ حوض

~~بگرد امشب بگرد پایهآ حوض

~~میان بگشا و خوش میدار جان را

~~که من در کار تو بستم میانرا

~~1005ز مجلس رفت و باخود توشه ای برد

~~زن استاد را باکوشهای برد

~~مراین هرسه جدا مجلس نهادند

~~دری از خرمی برخود گشادند

~~مجلس نهادن فرهاد بادختران وظاهر کردن عشقرا باکلستان

~~چو مجلس را دکرکون کرد استاد

~~یعمی بادختران بنشست فرهاه

~~یشیهنکام دلبندان جانی

~~بسی خوردند باهم دوستگانی

~~فرو برد آنگهی بریاد ناهید

~~بنویت زنگی شب جام خورشید

~~29

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_81.png)

~~ما،ابجای قرص خورشید جهانگرد

~~فلک چندین هزاران شمع بر کرد

~~زخوبان هر یکی بر کرد شمعی

~~اکرچه بود هریک شمع جمعی

~~برخود شمع را آنکس برافروخت

~~که از سوزدرون چون شمع میسوخت

~~ز گرمی مجلس مجلس فروزان ms039

~~شده درنیم شب چون نمیروزان

~~که هریک داشت مهر دلفروزی

~~ز تاب عشق عریسک داشت سوزی

~~15،اچو ترسا دختران مجلس فروزند

~~بحاجت تا سحر که شمع سوزند

~~گلستان نیز کاسباب طرب بود

~~خور نوروز و ماد تیره شب بود

~~ز سوز اندرون برکرد شمعی

~~کز و چون روز شد شبهای جمعی

~~ز نور شمع روشن گشت برجمع

~~که هم بر آتشی میسوزد این شمح

~~بگرد حوض از شمع شبستان

~~تو میگوئی که بستان شد گلستان

~~20،ازروی دختران و شمع پرتاب

~~برفت از روشنان آسمان تاب

~~ز تاب شمع و گیراگیر ساغر

~~بنا کردند گیراگیر دیگر

~~مرا وقتی بدین آئین شبی بود

~~از ترسا دختران شکر لبی بود

~~که چندین شمع در مجلس برا فروخت

~~مراچون شمع در مجلس عمی سوخت

~~مگوعارف ازان سوزی که بگذشت

~~میاور یاد ازان روزی که بگذشت

~~25،امیاور بر زیان راز نهانست

~~مبادا سوز آن گیرد زبانست

~~چو سوز شمعها رادید فرهاد

~~بسان شمعش آتش در دل افتاد

~~چوشمع از سوزدل آتش برافروخت

~~بسوز اندرون چون شمع میسوحت

~~زبان آتشینش راز می گفت

~~ز سوز دل حکایت باز میکفت

~~چو باشد درسخن آتش زبانی

~~شود روشن یقین راز نهانی

~~2ابریرویان بدانستند کارش

~~حسابی بر کرفتند از شمارش

~~دانتند حال بلیل مست

~~که از بوی کلستان رفت ازدست

~~کایک دختران نارپستان

~~نمودند التماسی از گلستان

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_82.png)

~~فرهاد و کلحتان

~~که بهر میهمان جامی بگیرد

~~مگر کز جامش آرامی بگیرد

~~پریرخ نیز آن اندیشه میکرد

~~غم آوارهآ بیجاره میخورد

~~1034 ولی حال درون کس را نگفتی

~~غمش را همچو جان در دل نهفتی

~~برای خاطر خوبان دمساز

~~به مهمان داد یک ساغر بصد ناز

~~در ان حالت روانی داد او را

~~نه جامی بود جانی داد او ر

~~چو زلفش سرفرود آورد فرهاد

~~بصد جان بوسهای بر پای او داد

~~شکر لب نیز سرخوش از لب نوش

~~چو خط سبز بوسیدش بناکوش

~~103چه خوش ms040 وقت است عارف دخترانرا

~~رها کن همچنان سیمین بران ر

~~دمی بهر دل فرهاد غم خور

~~بتان را اینچنین بگذار و بگذر

~~خواستاری کردن شاور کلستان را از بهر فرهاد

~~چو استاد وزن و شاور باهم

~~دمی با جام میکشتند همدم

~~زبان بگشاد شاور سخن ساز

~~بزیبائی سخن را کرد آغاز

~~که این نو باوهآ باغ جوانی

~~سپهر سروری شاه نهانی

~~45.اشه و شهزادهآ روی زمین است

~~برادرزادهآ فغفور چین است

~~پدر فغفور و عمش هست فغفور

~~بشاهی هسب چون خورشید مشهور

~~وزان پس شرح بتخانه فرو کفت

~~حدیث صورت دحتر بدو گفت

~~وزان باری که ناکه کرد پرواز

~~ز دار الملک چین آمد با بخاز

~~وزان بسپردن جوهر به شاور

~~که از بهرش خرد املاک معمور

~~ود.ادگر آن کین سخن گوید باستاد

~~که مسکینی به دامادی کند شاد

~~وزان پس دست برد و کیسه بگشود

~~جواهر آنچه خرحی بود بنمود

~~مبصر بود استاد هنرمند

~~بدانش کفت کش قیمت بود چند

~~به همسر گفت کین گوینده حویش است

~~حدیشش پش من زین کنح بیش است

~~51

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_83.png)

~~52

~~چه جای خویش دلیند است ما را

~~کرامی تر زفرزند است ما را

~~ده .انه دختر کر بخواهد جان شیرین

~~بباید دادنش بی رسم و آئین

~~هر آنچ او مصلحت داند چنان است

~~که حکمش بردل و برجان روان است

~~و لیکن پای دختر بند کردم

~~بداور پیش ازین سوکند خوردم

~~کزین دحتر کسی دلشاد باشد

~~که کار سنگ را استاد باشد

~~بداند سنگ را چون من تراشید

~~به تیشه روی خارا را حراشید

~~106اساس دیرها داند نهادن

~~بتان را چهرهآ زیبا کشادن

~~بود عیبی که کارم کس نداند

~~پس از من صنعتم ضایع بماند

~~چنان خواهم که بی استاد یکچند

~~نماند آلت استاد دربند

~~زشاکردان بسی در کار هستند

~~که با من بهر دختر عهد بستند

~~بپاسخ کفت با استاد شاور

~~که میدارم ترا زین عدر معذور

~~1065من این سوکند ms041 را رخصت بجویم

~~بفرهاد این حکایت را بگویم

~~بنوعی کو بکوشد مدتی چند

~~بیاموزد هنر از بهر سوکند

~~چو باشد همچو تو آموزکاری

~~بیاموزد به اندک روز کاری

~~ترا با من بباید خورد سوکند

~~که چون شهزاده بگشاید مراین بند

~~به بیوندی دل از بندش رهانی

~~ز شفقت کار بندی آنچه دانی

~~باواشه چین را دهی گردنفرازی

~~گلستان را دگر دل شاد سازی

~~چو این بشنید کرد استاد آهی

~~کزین گفتار در ده برد راهی

~~ونش آندم که با دختر بکین بود

~~درستش کشت کز تشویش این بود

~~تامل کرد مرد آحر اندیش

~~پس آنگه گفت فکرخویش باخویش

~~چنین گفت ای کرامی عهد کردم

~~بهدین خویش هم سوکند خوردم

~~اماکه گر بندد کمر در کار سرور

~~بطاقی سازم او را جفت دختر

~~دگر گفتش که ای نور حهان بین

~~حیالی میهزد شهزادهآ چین

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_84.png)

~~فرهاد و گلستان

~~ز انعام تو ای مرهم نه داغ

~~توقع شرکتی دارد درین باغ

~~که این باغش بغایت دلکش آمد

~~خمستان و کلستانش خوش آمد

~~ز روی مهربانی کفت استاد

~~که شد این باغ یکسر ملک فرهاد

~~08انه باغ از من همی خواهد نه بستان

~~همی خواهد ز من طرف کلستان

~~سراسر باغ و بستان دادم او را

~~حمستان و کلستان دادم او را

~~وزان پس کفت میخور با دل شاد

~~که فردا بر سرکار است فرهاد

~~ازین کفتار شد شاور سرمست

~~بپا برخحاست دادش بوسه بر دست

~~روان کشتند سوی بزم فرهاد

~~زن و شاور و شیرینکار استاد

~~بشارت دادن بناور فرها درا به خواستاری دختر استاد

~~دم. اپریرویان چو ایشان را بدیدند

~~عنان از نازکیها واکشیدند

~~بشوخی جام می بر کف نهادند

~~بخدمت بر سر با ایستادند

~~بشادی میکساری ساز کردند

~~ز هر نوعی طرب آغاز کردند

~~بنوشانوش دوری چند بکذشت

~~زمستی دلبران را سرگران گشت

~~زن استاد چون آن دید برحاست

~~ببالای بتان مجلس بیار است

~~1.9میان سروران ms042 آن سرو سر کش

~~بشب خوش کرد وقت شاه راخوش

~~پریرویان ز مجلس مست رفتند

~~چو بخت عاشقان از دست رفتند

~~دکر استاد یاران را دعا کفت

~~بخدمت سرفرود آوردوخوش حفت

~~چو حالی کشت بستان از سر حر

~~در آمد در میان احوال تر

~~هر آن عهدی که بست اسناد و شاور

~~بکایک گفت با فرزند فغفور

~~195مقرر شد که چون سلطان خاور

~~کشد برتیع قیر کوه حنجر

~~زند از صبح تا شب شاه تاتار

~~کلیگ و تیشه را بر تیغ کهسا

~~چو فصلی در بی این باب رفتند

~~بدین کفتار خوش درخواب رفتند

~~5

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_85.png)

~~52

~~رفتن استاد بافرهاد بکوه و سنگتراشی آموختن قرهاد

~~گرفت آفاق عکس جام جمشید

~~چو صبح آورد برلب جام خورشید

~~تو کفتی جام می بشکست برسنگ

~~کمر بر کوه شد باجام همرنگ

~~که اینک صبح آمد جام در دست

~~1100 نسیم صبحدم در بوستان جست

~~بجست ازجای خودبرپای شد چست

~~نخست آنکس که لعل از سنگ میجست

~~کلنک وتیشه را بگرفت و در بست

~~بعزم کوه رفتن چون کمر بست

~~زخواب آکاه شد استاد و شاور

~~چو نرکس از می دوشینه مخمور

~~چو سایه در پیش افتاده فرهاد

~~روان شد سوی تیغ کوه استاد

~~بخدمت گوش بر فرمان نهاده

~~د110 بسان بندگان در پی فتاده

~~عنان شهریاری داده از دست

~~بخواری همچو خاک ره شده پست

~~که خواری دید برفرزند فغفور

~~ازان حالت پریشان کشت شاور

~~میان سر فرازان برتری داشت

~~بیادش آمد آن کوسروری داشت

~~نکردن کار جز مسکین نوازی

~~نشستش برسریر سر فرازی

~~مکلل جامهآ دیباش در بر

~~111مرصع تاج بی همتاش برسر

~~در شادی بروی کس نبستن

~~وزان می حوردن ومجلس نشستن

~~ببوی خوش چو سنبل مشکباری

~~به روی خوش چولاله میکساری

~~قدح سانش بصدجان دلنوازی

~~صراحی وارش آن کردنفرازی

~~زرافشانی چو گل برطرف بستان

~~چو نرگس تاجبخشی در گلستان

~~چو اشگ حویش با ایشان روان بود

~~115ادرین گفتار ابر ms043 درفشان بود

~~2

~~آخاز کار فرهاد

~~شایش هریکی دارد ز کاری ز کاری هر یکی دارد شماری

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_86.png)

~~فرهاد و کلستان

~~اگر برک کلی باشد بود خار

~~بهر ایام آنکو نیست در کار

~~به درویشی در از کوهی کمرساخت

~~چودر کارجهانداری کمر باخت

~~بهر ایام کاری داشت در دست

~~نبود از کار دنیا غافل و مست

~~به ارمن سنگ خارا میتراشید

~~1120 به چین گر خاطر عم میخراشید

~~که کرزی برسرعم درگه جنگ

~~زدن پتکی نکوتر برسر سنک

~~تامل کن که فرقی در میان هست

~~حدیث این دوسر بگذار از دست

~~سرسنکی بدست آورد بیغم

~~بهغم میبود از دست سر عم

~~بدانش مدتی حوش دار جان را

~~مخور غم خرم و کش دارجان را

~~برای نان خورش جان را مرنجان

~~1125چوبتوان خوردنان بی زحمت جان

~~کسی کورا جهانکیری است در سر

~~سرش راحت کجا بیند ز بستر

~~کنی شاهی اکر درویش باشی

~~بری از خویش اکر باخویش باشی

~~صنعت نیمودن استاد و دریافنن فرهاد

~~دوسر برداشت استاد هنرور

~~برین سنک را بنمود یکسر

~~به یتکش کوفت سر همچون سرمار

~~برینه بعد از ان بنهاد بحرکار

~~فرو شد درکمر یکسر برینه

~~1140 بزور بازو و ضرب کذینه

~~پس آنکه کرد کارزور بیلم

~~زهم بشکافتش چون کوه دیلم

~~همین انکاز را یک یک بدوداد

~~چو این صنعت بدو بنمود استاد

~~که تا او نیز بگشاید سرچنگ

~~بدین آئین ببرد از کمر سنگ

~~معلم آنگهش برداشت از جای

~~بصنعت کرد کوهی برسرپای

~~سرش از هم بضرب بتک یگشاد

~~1135 برینه برنشان بنهاد فرهاد

~~برین سنگ را چون زر بدانست همه کار دوسر یکسر بدانست

~~در اول روز آن مردانگی

~~چو دید استاد آن فرزانگی را

~~55

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_87.png)

~~5

~~یقینش شد که شاهنشاه چین است

~~سعادت یاور و بختش قرین است

~~بشاگردان دیگر گفت استاد

~~که دولت کرد این قوت نه فرهاد

~~0( پس آنگه پاره کردنرا بر آراست3

~~بچندین ms044 پاره میکردش که میخواست

~~چو سنگ کارها از هم جدا کرد

~~یکایک را بزیر تیشه آورد

~~بضرب تیشه کردش توتیائی

~~چنان چون حستکان را مومیائی

~~دکر باره بزر کش کرد استاد

~~ز شفقت تیشهآ خود را بدوداد

~~به تیشه نیز از آن کاری بپرداخت

~~که استادش ز کارخویش نشناخت

~~25(1دگر استاد کرد آن گرد پرکار

~~بنقاشی قلم آورد در کار

~~بتی را در زمان برسنگ بنگاشت

~~که هرچ آن دلبران دارند او داشت

~~دکر برد ازدل فرهادغم را

~~بدستش داد پرکار و قلم را

~~چو شاکرد آن بزرکی دید ز استاد

~~بخدمت روی را برخاک بنهاد

~~هزاران آفرین برجان او کرد

~~دل و جان بندهآ فرمان او کرد

~~15 قلم چون در کف نقاش افتاد

~~لطافت را بخوبی داد میداد

~~ساختن فرهاد صورت گلستان را

~~بپرکار و قلم شهزادهآ چین

~~حیال انگیخت از نقش نگارین

~~حیال گلستان برسنگ بنگاشت

~~بدان صورت که دایم در نظرداشت

~~چنان نقش گلستان کرد برسنگ

~~کهرش آورد بروی نقش ارتنگ

~~چودید آن آب کار دست فرهاد

~~خحجالت برد از کار خود استاد

~~155اتعجب کرد کونقشی چنین کرد

~~هزاران آفرین برشاه چین کرد

~~به پیش خویش خواند استاد ماهر

~~هر آن شاگرد کانجا بود حاضر

~~بدیشان گفت کین شاه نهفته

~~بیک هفته پیماه دو هفته

~~چو مردان کرد آن کاری که باید

~~کسی گر مردیئی دارد بیاید

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_88.png)

~~فرهاد و کلستان

~~که نقشی این چنین سازید دلخواه

~~شما را مهل دادم تا یکی ماه

~~دهم حالی بدستش دست دختر

~~1160ز دست آن که آید نقش بهتر

~~بتعظیمش همی بر مر کرفتند

~~وز آنجا نقش دختر بر کرفتند

~~نشاندش بخت بر تخت کلستان

~~بیاوردند تا باغ خمستان

~~روان شد سوی خانه بادل شاد

~~در باغ خمستان1 بست استاد

~~آگاهی یافتن گلستان از خواستاری کردن فرهاد اورا

~~از آستاد

~~بسوی خانه با نیک اختران رفت

~~زن استاد چون با دختران رفت

~~بسوی خانهها میبرد ms045 سر مست

~~1165یکایک را کرفته دست بر دست

~~عروس بوستان پیرایه زو داشت

~~کلمستان را که شادی مایه زوداشت

~~ه بستر حانهآ دولت سهردش

~~سوی آرامگاه خویش بردش

~~چوچشم خود زمستی رفته درخواب

~~دو چشمش سرکران بود ازمی ناب

~~گذاری کرد بر طرف گلستان

~~سحرکه باد مشکین بوی بستان

~~زخواب خوش چونر کس چشم بر کرد

~~1170چو باد صبحدم بر گل گذر کرد

~~نه مجلس دید و نه فرهاد وشاور

~~چوچشم خویش خواب آلوده مخمور

~~قدح را ازلب خود داد کامی

~~ز نزدیکان همدم خواست جامی

~~بجامی چندسرخوش کرد خود را

~~زتاب می چو آتش کرد خود را

~~خجل از خواهش عذر کناهان

~~بسوی مادر آمد عذر خواهان

~~گناه رفته بسا رویش نیاورد

~~175پذیرفت آنچه کفت او را نیارزد

~~که ای بخت تو با اقبال تو حفت

~~تبسم کرد و با دختر چنین گفت

~~که آمد نزدما از حطهای دور

~~مرین نوحاسته3 همراه شاور

~~57

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_89.png)

~~58

~~شه و شهزادهآ فغفور چین است

~~به کوهرها و در شاهواری

~~بشاهی لایق تاج و نگین است

~~همی خواهد ترا ارما بزاری

~~م8اا بسی کرده است این خواهش زاستاد

~~بشرط1 آنکه برسازد رواقی

~~زبس خواهش تراخواهد به او داد

~~شوی جفتش چوداند کرد طاقی

~~کنون برنا چو خورشید جها نگرد

~~بسوی کوه شد با گونه ای زرد

~~هنوز از لعل تو کامی ندیده است

~~که زلفین تو در کارش کشیده است

~~بدم دادن چنین فصلی فرو کفت

~~گلستان از دمش چون غنچه بشکفت

~~1185فروغ طالع خود دید از اختر

~~مراد دل ز مادر می شنیدی

~~چو اختر رخ فروزان کرد دختر

~~و لیکن بهر برنا بود غمخور

~~زشادی در برش دل می طپیدی

~~که کار سنگ برناید ز کوهر

~~زر است او گرچه با سنگی ستیزد

~~ندانست او که در کار چنین مرد

~~تراش سنگ از زر بر نخیزد

~~چو باشد کوهکن را پای برجای

~~بغیرت میکند با کوه نا ورد3

~~در ms046 آرد کوه را یکروزه از پای

~~رفتن گلستان به دیر بحاجت خواستن جهت فرهاد

~~به مادر کفت کار خیر دارم

~~که بهرخویش خوابی دیده ام دوش

~~نیایش را هوای دیر دارم

~~نمی آید سرم از دوش با هوش

~~مرا بردار تا دیر کهن بر

~~که تا بوسم بزاری خاک آن در

~~روان گشتند و عزم دیر کردند

~~دران رفتن فراوان خیر کردند

~~195اچو سوی دیر آمد دحت استاد

~~برون دیر بر خاک در افتاد

~~ببوی زلف مشکین کرد حاکش

~~بشهد بوسه شیرین کرد خاکش

~~هنوز افتاده بر در ماه تابان

~~که در بگشود از ناگاه رهبان

~~عالش در گشودن دلکش آمد

~~گشودن در زناگاهش خوش آمد

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_90.png)

~~فرهاد و کلستان

~~درون دیر شد دلخسته حسته

~~ز زلف پرشکن زنار بسته

~~120چو با عیسی و مریم شد برابر

~~نهاد از روی خحدمت بر زمین سر

~~رخش از زلف میافروخت چون بدر

~~که نورانی بود رخ در شب قدر

~~شب قدرم از ان در حاطر افتاد

~~که سرو ناز سر بر حاک بنهاد

~~چرا میکرد چشمش اشگباری

~~درین شب گر نباشد آب جاری

~~چو کرد از چشمها روی زمین تر

~~ز خاک تیره سر برداشت دختر

~~1205 بحاجت سوی بالاگردن افراشت

~~چو گردن نیز سر بر آسمان داشت

~~به صد دستان چناری پنجه1 بکشاد

~~دعا کرد از برای سر و آزاد

~~ز بالا کام همبالای حود خواست

~~چو بالایش ز بالاکار شد راست

~~به حاجت خواستن آن سر و آزاد

~~فراوان کرد یاد کام فرهاد

~~اکر سرداری وگر زیر دستی

~~از و غافل مشو در هرچه هستی

~~1210رها کن موی سر تا کی تراشی

~~بدان او را بهر نوعی که باشی

~~پرستش کردنت در دیر بهتر

~~که در مسجد شدن زنار در بر

~~چو در خواهش خدارا یاد میکرد

~~بزاری خواهش فرهاد میکرد

~~کز و میخواست سروش سرفرازی

~~وز و میخواست جانش دلنوازی

~~چنان بهتر کزو رخ بر ms047 نتابی

~~که هر چیزی کزو حواهی بیابی

~~1215چه خواهی یاوری از نا کس و کس

~~ترا در هر دو عالم یار او بس

~~کهی کردی دعای جان فرهاد

~~ز حق میخواستی درمان فرهاد

~~کهی کردی تضرع از دل پاک

~~زمانی روی میمالید بر حاک

~~چویک هفته درین زاری بسر شد

~~دعای مستمندان را اثآر شد

~~بسی رحمت بران یار وفادار

~~که در غم گوش دارد حاطر یار

~~1220بیک دم حق صحبت را نگه داشت

~~دل آشفتگان از دست نگداشت

~~نگار مهربان چون صبح صادق

~~بسان جان بود با ول موافق

~~1

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_91.png)

~~0

~~که بهر شب کنندش راست هرروز

~~نباشد همچو شمع مجلس افروز

~~زمانی چشم شوخش خواب نربود

~~درین مدت کلستان هیچ نغنود

~~زناکه چشم مستش رفت در خواب

~~چو نیلوفر میان چشمهٔ‌ آب

~~که در خواب آمدش عیسی مریم

~~1225دوچشم شوخ را ننهاده برهم

~~که کرد درد از جان تو رفتند

~~به اعزازش بپرسیدند و کفتند

~~هر آن کامی که میخواهی زداور

~~بکام دل تورا دادند یکسر

~~که یزدانت رواکرده است مقصود

~~کنون برخیز سوی خانه رو زود

~~چوسرو ناز آمد بر سرپای

~~ازین شادی کلستان جست ازجای

~~هنوزش در کنار لاله سنبل

~~230ا هنوزش حفته نرگس بر سرگل

~~هنوزش آن خیال خواب در چشم

~~چو نیلوفر هنوزش آب در چشم

~~چو گل خندان به مادر حال خودگفت

~~که از شادی لیش چون غنچه بشگفت

~~بکام دل سوی کاشانه رفتند

~~روان کشتند سوی حانه رفتند

~~فروزان کرد از نو جام جمشید

~~دکر در حانهآ خود رفت خورشید

~~لبش از جام می برداشت کامی

~~1235 بیاد کوهکن برداشت جامی

~~در آمد در درون استاد ناگاه

~~چو شد همرنگ می رخسارهآماه

~~سرو تن شست زاب دلکش ورد

~~ز تن برکند آلتهای پسر کرد

~~بیاد همرهان جامی بنوشید

~~دکر ره آلت مجلس بپوشید

~~پس آنگه گفت بازن کار فرهاد

~~به جامی چندسرخوش کشت استاد

~~یکایک آنچه کرد از کارها گفت ms048

~~2از همسر کار سرور هیچ ننهفت

~~کاهی یافتن کلستان از کار فرهاد و رفتن بتماشای

~~صورت خود به یاع خمستان

~~ز پنهان گفت رازدل بمادر

~~ادان صورت چواگه گشت دختر

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_92.png)

~~فرهاد و کلستان

~~که نوعی سازکان صورت ببینم

~~بخلوت یکزمان با او نشینم

~~دمی خرم کنم این جان غمکین

~~ببینم آب دست جان شیرین

~~به شوهر گفت زن رمزی ز احوال

~~ز حال صورت و از صورت حال

~~1245طبیب آگاه بود از روی3 حالش

~~نظر میکرد هر دم سوی حالش

~~در آن رنجش لغایت بود حاذق

~~دوا میکرد با جانش موافق

~~زحال گلستان رمزی چو بشنید

~~بسوی باغ رفتن مصلحت دید

~~روان کشتند سوی بوستان مست

~~همه همرن و همکفتار وهمدست

~~دیدن گلمستان صورت خودرا که فریهاد ساخته بود

~~چو آمد سوی تخت خود کلستان

~~کلستان دید بحر تخت خمستان

~~1250 نظر برحسن کار شاه چین کرد

~~بتحسینش هزاران آفرین کرد

~~بتی را دید3 بر تخت ایستاده

~~مرصع جام می بر کف نهاده

~~قدی را بر کشیده چون صنوبر

~~وزان قد نارون را دست بر سر

~~فراز سرو سیمین ماهتابی

~~ز سنیل حلقه بر مهتاب تایی

~~برو مشاطهآ حسن و لطافت

~~نقوش مانوی کرده اضافت

~~255 جمالش را بصد خوبی نموده

~~دو چشمش را بصد شوخی کشوده

~~رخشرا ساخته از قرص خورشید

~~جبینش را زنور روی ناهید

~~به سحر از چشم وابروی بت خوش

~~نموده ناوک اندازی1 کمانکش

~~کشیده بینی آن ماه پیکر

~~چو بر برگ گلی یکپاره شکر

~~ز مه کرده بناگوش اختیارش

~~هلالی کسرده طوق گوشوارش

~~*26از سنیل برعذارش کرده پرچین

~~به چین آن شکسته سنبل جین

~~دهانش کرده همچون پسته حندان

~~بخنده پسته را بنموده دندان

~~میانش همچو موئی کرده پیدا

~~زموئی کوه سیمین کرده بر

~~2

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_93.png)

~~62

~~کمر بر کوه او لعل بدخشان

~~ز لعلش کشته خورشیدی درخشان

~~از ان جامه که در تن داشت دختر

~~زروی صنعت او ms049 را کرده در بر

~~1265همان سنکین دلی کین داشت آن داشت

~~ولی جانش نبود آن ماه جان داشت

~~جکر سوزدل و آشوب دین بود

~~شکست این بت بتان آذری را

~~بت چینی که میگویند این بود

~~کجا آذر که دیدی بتکری را

~~چواو را کلستان بر تخت خود دید

~~توپنداری که روی بخت خود دید

~~که بود آئینهآ حسن کلستان

~~تجلی کرده بر تخت خمستان

~~2706از عکس رنگ او می برده بوئی

~~وزان بویش بهر جا هایهوئی

~~زقدش دید کار بخت خود راست

~~فراز تخت شد مجلس بیار است

~~پراز می داشت بر کف جام زرین

~~گرفت از سرخوشی آئینه در دست

~~می تلخ از لب خود کرده شیرین

~~ز جام بادهآ کلرنگ شد مست

~~چو در آئینه روی خویشتن دید

~~ز سنبل جعدهای نسترن دید

~~1275فتاده برسمن میدید عبهر

~~نهاده بر سر کل تنگ شکر

~~ر عنبر دید بر کافور حالی

~~ز ریحان بر جبین مه هلالی

~~رخ مهر نگارین دید با خود

~~جمال شمسهآ چین دید با خود

~~بسان زلف خود کز روی کردید

~~بنای فتنهها در چشم خود دید

~~چوزلف خود پریشان کشت برخود

~~م128اسیر سنبل شیدای خود شد

~~چوچشم خویش حیران کشت برخود

~~خراب نرکس شهلای خود شد

~~هر آن نقشی که نقاشش پسندید

~~حیالی از خیال نقش خود دید

~~در آن آئینه خود را نیک بشناخت

~~ازان پس عشقرا باخویش میباخت

~~رجام حسن خودچون گشت سرمست

~~دگر آئینه را ننهاد از دست

~~بخود مشغول شد عارف کلستان

~~رها کن با خودش برطرف بستان

~~285ابرای کوهکن طاقی بنا کن

~~گلستان را دمی با خود رها کن

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_94.png)

~~فرهاد و کلستان

~~آمدن شاور و فریهاد بدیدن استاد و التعاس کردن

~~که جهت فرهاد خانهای در باغ بسازد

~~چو سوی خانه شد از کود فرهاد

~~شده از کار او شاور دلشاد

~~در خلوتسرا بر خلق بستند

~~دکر باره به می خوردن نشستند

~~حریفان را ms050 چو شد از جام سر کرم

~~بیکسو رفت از رخ برقع شرم

~~نهادند از برای ذوق بنیاد

~~حکایتهای مجلسهای استاد

~~290از یکدیگر نیوشیدند احوال

~~همی کفتند با هم صورت حال

~~دو یار و سومین آبی چو آتش

~~بسر بردند با هم مجلسی خوش

~~درین کفتار شب بکذشت برمست

~~چوصبح آمد زمشرق جام دردست

~~روان کشتند سوی باغ استاد

~~بترتیب نکو شاور و فرهاد

~~در باغ سعادت را کشودند

~~به آدم باز جنت را نمودند

~~1295چو دلبر دید روی شاه ناکاه

~~فرودە آمد بصد ناز از سرکاه

~~فکنده3 سرچو زلف خویش در بر

~~بشوخی شد نهان از چشم شوهر

~~ز جام طلعت خود همچنان مست

~~روان شد در چمن آئینه در دست

~~ز مردم چون پری میشد کریزان

~~میان باغ و بستان با کنیزان

~~نشست استاد وزن شاور و فرهاد

~~حدیث مصلحت کردند بنیاد

~~1300 بگفتند آن سخن کان گفتنی بود

~~دری سفتند کان در سفتنی بود

~~چو آخر مصلحت آن دید شاور

~~که بهر افتخار آل فعفور

~~اساس خانهای باید نهادن

~~دری از خانه در بستان کشادن

~~که باشد رحصت سوگند استاد

~~به دامادی کند فرهاد را شاد

~~22

~~بباید ساحتن زیبا و ثاقی

~~زبالای درش فرحنده طاقی

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_95.png)

~~1305 بدین کفتار بند از دل کشادند

~~(مقرر شد) بدین فرمان نهادند

~~که فردا چون جهدخورشید بر کوه

~~رود استاد با جمشید بر کوه

~~بیرند آن نمط سنگی که شاید

~~بباغ آرند چندانی که باید

~~چوخنجر بر کشید از کوه خورشید

~~بتییغ کود رخ بنهاد جمشید

~~روان شد در پیش استاد و شاور

~~پس ایشان دوان شاکرد و مزدور

~~1310 بیک هفته همه در کار بودند

~~همه با سنگ در پیکار بودند

~~هزاران سنگ آنجا می بریدند

~~سوی باغ کلستان میکشیدند

~~چو سوی باغ آمد سنگ یکسر

~~به شاور گرامی گفت سرور

~~که باید کیسه ها را سر کشادن

~~بشاگردان فراوان سیم دادن

~~که بهر ما بسی زحمت کشیدند

~~ز ms051 ما چیزی که میباید ندیدند

~~1315 بر آن موجب که شه فرمود شاور

~~غنی کرد از کرم شاکرد و مزدور

~~در آن انعام چندان سیم وزر داد

~~کزان انعام حیران ماند استاد

~~هنر بنمای تا کاری کشاید

~~بیفشان زر که تا کاری بر آید

~~بزر از خار غنچه سر بر آرد

~~بزر با خار غنچه سر در آرد

~~گلی کو نازنین گلستان است

~~کلی کو خوبروی بوستان است

~~1320بزر دم خورد از باد کلستان

~~بزر شد قحبه نام باغ و بستان3

~~بکار انه بود استاد معمار

~~معین کرد بهر هر یکی کار

~~ر شفقت گفت استاد نکوخواه

~~که شاهنشه بسازد طاق در گاه

~~بهر یک زان میان کاری بدادند

~~بروز نیک بنیادش نهادند

~~میان بستند استادان بده جای

~~بیک مه خانه را کردند برپای

~~325بدان رسمی که در چین ساخت فرهاد

~~بکی بتخانه را افکند بنیاد

~~هر آن نقشی که در ایوان چین بود

~~همان را ساحت بر وی نیز افزود

~~مهندس کرد ساز از راه دستان

~~همان دیر و همان شکل گلستان

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_96.png)

~~فرهاد و کلستان

~~هر آن نقشی که آنجا چهره بکشود

~~درین خانه بعینه آنچنان بود

~~به ماهی هم چونقش خانه شد راست

~~بزیبائی بدان صورت که دل خواست

~~ساختن فرهاد طاق خانه بطریق هرچه خوبتر و بردن

~~گلستان را

~~1330چو کار طاق با فرهاد افتاد

~~برای جفت طاقی کرد بنیاد

~~همه پاک و لطیف و نرم و یکرنگ

~~کزین کرد از میان سنگها سنگ

~~بصد دستان و طنازی بر آمد

~~بکار سنگپردازی در آمد

~~چو تیشه تیز رفتی بر سر کار

~~بگرد کار میگشتی چو پر گار

~~دو سر در کار بودی گاه یکسر

~~کهی برگار بودی کاه مسطر

~~1335 قلم از راندن او تیز میرفت

~~میان سنگ چون شیدیز میرفت

~~نهاد از پیش خود بنیاد کاری

~~مرتب شد به اندک روزکاری

~~ز کار سنگپردازی چو وارست

~~میان طاق و مردم بردهها ms052 بست

~~بدان تا مدعی بر سر نیاید

~~بسازد طاق را آنگه نماید

~~که تاشد طاق دربا آسمان جفت

~~در آن مدت بروز وشب نمی خفت

~~*3اپس آنکه دعوت شاهانه ای ساخت

~~بغایت صحبتی خوش طرح انداخت

~~کدا و شاه را یگرویه آورد

~~چو نعمتها مهیا کفت در خورد

~~در باغ کلستان بر گشادند

~~میان بآغ تخت شه نهادند

~~نخستین بار آمد شاه ابخاز

~~بزرگان و پریرویان طناز

~~هوای آخر فصل حزان بود

~~صفای برگ ریران رزان بود

~~شده در رقص عرعر برلب آب

~~1345 بهر جانب ز دیبا مفرشی بود

~~زمان عیش راوقت خوشی بود

~~عروسی را مهیا کشته اسباب

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_97.png)

~~چنار باغ کرده پنجه رنگین

~~نثار افشان مجلس کشته نسرین

~~شده از لاله و کل جام کیری

~~قدح برداشته ختمی و خیری

~~بهر سو مجلسی خرم نهادند

~~خمستان را سرخمها کشادند

~~1350ز می جام بلورین کشته خورشید

~~شد از عکسش درخشان جام جمشید

~~قدح چون برکرزهم سرخ وهم زرد

~~بسر حدمت کنان در بوستان جام

~~زرنگ هر دو چون کل گونهآ مرد

~~میان بزم خاص و مجلس عام

~~زهی لعل لب جانبخش جامی

~~که جانها بر لب آرد بهر کامی

~~دوان هر سو نسیم ناز پرورد

~~1355درختان چمن هر یک بصدینک

~~مزاج نازکش نه کرم و نه سرد

~~نثار افشان زصد دستان وصد رنک

~~چو مجلس کرم شد شهزادهآ چین

~~سماط عاشقانه پیش آورد

~~خورشها را دگرگون کرد آئین

~~غنی را سفرهٔ‌ درویش آورد

~~سماطش را صفای صادقی بود

~~ابایش را نشان عاشقی بود

~~ز سوز سینه بود و دل کبابش

~~نمک آب دل از چشم پر آبش

~~1360مز عفر هاش رنک روی زر داشت

~~دل بریان او بوی جکر داشت

~~دو چشم او بر اطراف کلستان

~~فشانده مقل بهر نقل مستان

~~مکن مهمانی فرهاد را عیب

~~که اسباب غریبان آید از غیب

~~بدین آئین برشه خوان نهادند

~~بعذر آنگه زمین را بوسه دادند

~~غریب میزبان چون عدر ms053 آرد

~~کریمش از کرم معدور دارد

~~ه6اچو مهمانیان به دلجوئی گراید

~~هر آنچ آرد حیات حان فزاید

~~گر آرد تلخ و ترشی مرد دلدار

~~بشیرینی شود چون شهد بر کار

~~ترش روئی که شهد آرد ترا پیش

~~مچش زنهار آبای لئیمان

~~مخورزنهار کان تیزاست چون نیش

~~که از طبعت برد خوی کریمان

~~چو عدر میزبان حمرو نیوشید

~~می تلخش به شیرینی بنوشید

~~فرهاد کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_98.png)

~~فرهاد و کلستان

~~1370وز ان پس میزبان راپیش خودخواند

~~باعزاز تمامش پیش بنشاند

~~نهفته راز عشاقش بپرسید

~~ز قول وپرده و طاقش بپرسید

~~اشارت کرد باشاور فرهاد

~~که حال طاق را کوید ز بنیاد

~~سخنهای نهفت از پردهآ راز

~~براه راست پیش شه دهد ساز

~~به شه قول نهفتش را بگوید

~~حدیث طاق و جفتش را بکوید

~~1375 بخوبی کرد شاور سخن ساز

~~نوای پردهآ عشاق آغاز

~~حدیث طاق را در پرده میگفت

~~در عشاق را در پرده میسفت

~~شهنشه را بخوبی داد اعلام

~~ز آغاز حکایت تا بانجام1

~~چو باکوینده شد همد استان شاه

~~روان برپای آمد برسرگاه

~~بسان نارون از جای برخاست

~~ز قد خویش بستان را بیاراست

~~1380گرفت از پایمردی دست فرهاد

~~بسوی طاق شد چون سروآزاد

~~دیدن شاه آبخاز طاق را و تسلیم دختر استاد بفرهاد

~~شهنشه چون نظر برطاق بکماشت

~~ز روی کار ایشان پرده برداشت

~~برابر دید طاقی بسته از سنگ

~~ز صورتهای زیبا رشک ارتنگ

~~جه طاقی کشته باطاق فلک جفت

~~فزون1 زاندیشه و بالاتر از کفت

~~جمال دلبران نازنین دید

~~حیال انکیزی نقاش چین دید

~~385 بخوبی کرده تخت خسروی ساز

~~نشسته برسر او شاه ابخاز

~~ازان روی دکر شاور و فرهاد

~~وزیسن رو دختر استاد و استاد

~~بدلجوئی کرفته دست دحتر

~~نهاده درکف فرهاد عمخور

~~بکرد دحتر از خوبان مهوش

~~صف اندرصف زده هرجانبی خوش

~~بزیبائی بتان را ساز داده

~~رخ هریک بصدخوبی کشاده

~~139 بهم بسته چنان از سنک یکرنگ

~~که هر کز کس ms054 ندیدی درز آدسگ

~~67

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_99.png)

~~28

~~نهان درزش زچشم درز بینان

~~چو زیر جامه در ز خوشه چینان

~~چو شاهنشاه ابخاز آن هنر دید

~~ز سنگی آنهمه رخشان کهر دید

~~تعجب کرد کین باور که دارد

~~که انسان این چنین صورت نگارد

~~سوی استاد قاصد را فرستاد

~~که بادختر کراید پیش فرهاد

~~1395 بدان قولی که بافرهاد کرده است

~~نهد در دست فرهادش همی دست

~~بشد قاصد سوی استاد چون باد

~~پیام خسرو عادل بدو داد

~~حدیث طاق و صورتها بدو کفت

~~ز استاد کرامی هیچ ننهفت

~~دل استاد ازان بیدرد و غم شد

~~چو بخت و طالع نو در حرم شد

~~درون حانه شد لب پرز خنده

~~غم و اندوه را بردر فکنده

~~*0* احدیث طاق روشن کرد برجفت

~~پیام شاه عادل را بدو کفت

~~ز گفت شاه چون کشتند آکاه

~~بپوشیدند خوبان جامه راه

~~حدییش را بخوبی گوش کردند

~~ز برقع روی را مه پوش کردند

~~چوبرقع کرد پنهان روی خورشید

~~روان کشتند خوبان سوی جمشید

~~بخدمت ار همه پیش آمد استاد

~~چو آمد روی را برخاک بنهاد

~~1405 ثنای خسرو صاحبقران کفت

~~دعائی در خور شاه جهان کفت

~~نهاد ازروی حدمت دست بردست

~~زدست خود پی خدمت کمربست

~~پس استاد حوبان ایستادند

~~بامرش سر کشان کردن نهادند

~~شهنشاه از برای قرب استاد

~~ز دست خود بدستش جامجم داد

~~سرش برطارم گردون برافراخت

~~میان سرورانش نیک بنواخت

~~اعایس آنگه قصهآ آن طاق پرسید

~~ز قول پردهآ عشاق پرسید

~~که با فرهاد قولش برچه سان بود

~~چه شرطی رفت وچون بوده است معهود

~~منرمید سرآمد هیچ ننهفت

~~حدیث راست باشاه جهان کفت

~~رو

~~گفت شاها عهد کردم

~~بدین حویشتن سوگند خوردم

~~فرهادو کلمستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_100.png)

~~فرهاد و کلستان

~~که گر طاقی کند فرهاد غمخور

~~به طاقی سازم او را جفت دختر

~~بدینسان ساحت این طاق فلکسای

~~141کنون آن عهد را آورد برجای

~~مبار کبادشان کرد از دل شاد

~~چو ms055 بشنید این سخن را شهزاستاد

~~ز می سرمست شد جمشید ثانی

~~بنوشانوش آمد دوستکانی

~~یکایک خلعت شاهانهشان داد

~~به شاور و به استاد و به فرهاد

~~پدید آورد جوهرهای درخور

~~برسم پیشکش فرهاد سرور

~~دعای جان آن صاحبقران کرد

~~42 انثار مقدم شاه جهان کرد

~~بسوی قصر باصد زیب و فرشد

~~شهنشه مست از مجلس بدرشد

~~پی رهبان هماندم کس قرستاد

~~چو سلطان رفت بهرعقد استاد

~~پی فرهاد بیدل جان بیاورد

~~روان شد قاصد و رهبان بیاورد

~~رسبدن رهبان از دیر وفرهاد را بدین ترسایی در آوردن

~~و بت شکستن فرهاد و بر گشتن از بتیرستی

~~تواضع کرد واز دینش بپرسید

~~چو رهبان طلعت فرهاد را دید

~~نژاداز چین واصلش بتپرست است

~~1425 بکفتند آنکه فرهاد از چه دستست

~~ندارد عیب الا بتهرستی

~~فتاده است از بلندی سوی پستی

~~یکایک قصه را رهبان بنوشید

~~ز غیرت از برای دین بکوشید

~~بتندید از سر خشم و بر آشفت

~~پس از تندی و آشفتن چنین گفت

~~که مایا بتهرستان عقد بندیه

~~که چرن باشدر و احودچون پسندیم

~~به ما برعقد بستن واجب آی

~~1430اگر بادین ترسائی کراید

~~که آید برسر دین مسیح

~~بدو آنکه دهم این دحت ترسا

~~که کیش حویش را بگدارد از یاد

~~اشارت کرد آنگه سوی فرهاد

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_101.png)

~~70

~~کشد * بر گردن بتهای چین مشت

~~بصد خواری صنم رابشکند پشت

~~به دین عیسوی اقرار آرد

~~بکرد خویشتن زنسار آرد

~~زند ناقوس بر آئین ترسا

~~435ابسازد قبلهآ نو از چلیپا

~~بفرمانبردنش از جان بکوشید

~~چو داماد این سخنها را نیوشید

~~بدین عیسوی در بست زنار

~~ز کیش بتپرستی کشت بیزار

~~بت چین را بخواری پشت بشکست

~~ز چین زلف بتروئی2 کمر بست

~~جلیبا کرد از ابروی دلدار

~~ز چین موی او در بست زنار

~~1640اگر چه رسم ترسائی چنین بود

~~حقیقت بتپرستی نیز این بود

~~بتان کهنه را برهم شکستند

~~بت نو را بخوبی عقد بستند

~~حقد بستن گلستان ms056 با فرهاد

~~اساس عقد بستن کرد رهبان

~~چو کاربت شکستن کرد رهبان

~~اشارت شد که بانو را بیارند

~~چو سروی برسر پایش بدارند

~~بیاید سرو سرکش بادل شاد

~~کند چون بخت رو در روی فرهاد

~~645 بران موجب که رهبان مصلحت دید

~~رخ دولت سوی فرهاد گردید

~~بقرهاد احتر دولت نظر کرد

~~ز نو در طالعش دولت اثر کرد

~~مقایل گشت باجمشید حورشید

~~ز اختر دولت نو یافت جمشید

~~سعادت همچو ساقی درمیان جست

~~دوجام آن هردو را بنهاد بردست

~~مغان انجیل را از هم کشادند

~~بعزت برسر هردو نهادند

~~د*ایخوشخوانی کلام آغاز کردند

~~طریق عقد بستن ساز کردند

~~در آن پیوندکان پیوندجان بود

~~ترنم برد بر آهنک داود

~~سازر راهب و از سوز مجمر

~~دماغ جان همی کشتی معطر

~~از راهمان طفلان ترسا

~~شده یکسر خوش الحان وخوش آوا

~~فرهاد و کلمستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_102.png)

~~بسان بلبلان راست دستان

~~مغنی گشته برطرف کلستان

~~1455ز بس کز چرخ باریدی سعادت

~~ز بستان و گلستان دست دولت

~~چو محرم کشت بافرهاد دختر

~~بدست یکدگر دادند ساغر

~~می کلرنک باهم نوش کردند

~~حم اقبال را سر جوش خوردند

~~بدم دادن چو عیسی بود استاد

~~که دردم داد جانی نو بفرهاد

~~ساز کردن عروسی گلستان بافرهاد

~~دوهمدم را بیکدم عقد بستند

~~ز غم خوردن بکلی باز رستند

~~1460برست از درد وغم فرهاد غمخوار

~~دلش خرم شد از پیوند دلدار

~~به شاور کرامی کفت برخیز

~~زن استاد رادر دامن آویحز

~~برسم و عادت آزاد مردان

~~زبان عذر خواهی تیز گردان

~~بکو از من بدوکای عزت من

~~زتو اقبال و بخت و دولت من

~~غریبم خوشه چین خرمن تو

~~بدستم داده دولت دامن تو

~~د46اندارم هیچ از مالسی و جاهی

~~بجز نوک زبان عدر خواهی

~~کهرهائی که باخود داشت سرور

~~فرستاد از برای حرج دحتر

~~بشد شاور پیش خویش دلشاد

~~پیام ودرج گوهر را بدو داد

~~سر درج گهر بگشود شاور

~~نمود آن دانههای کنج فغفور ms057

~~گهرها بود وآنگاهی چه گوهر

~~کهین دانه خراج هفت کشور

~~ایکایک آن گهرها را بدیدند

~~حدیث عذر خواهی را شنیدند

~~بدانستند کو سالار چین است

~~شه و شهرادهآ روی زمین است

~~عروسی را بتان عالم آرای

~~میان بستنددر حدمت بدهجای

~~بدان حدمت کهلایق بود ودرحور

~~گمر بستند مهرویان سراسر

~~غم کار عروسی حورده بودند

~~همه اسباب پیشین کرده بودند

~~فرماد و کنستان

~~2

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_103.png)

~~72

~~1475ز نو کردند آغاز عروسی

~~نوای راست برساز عروسی

~~بردن دختران گلستان را به حماع

~~نخستین ساز را کاغاز کردند

~~ره حمام را برساز

~~کردند

~~روان شد سرو سیمین سوی حمام

~~چو سیسنبر نسیمش کشته نمام

~~ز کرمایه شدن کرچه بری بود

~~ولی کرمابههم جای پری بود

~~چو در حمام رفت آن قرص خورشید

~~ز تابش جام شد چون جام جمشید

~~م48 ابشوحی چونک از تن جامه بر کند

~~دل حمام با جان کرد پیوند

~~گلستانی تجلی کرد برجام

~~که عکسش گردگلگون جام حمام

~~دل حمام شد کرم از هوایش

~~منور گشت چون صبح از صفایش

~~بجوش آمدز تاب روی او آب

~~بشد رنگش چورنگ بادهآ ناب

~~ز رنگش آب رنگ مل گرفتی

~~کل از بویش نسیم گل کرفتی

~~1485عرقهایش چو تن پرورد میشد

~~تو میگفتی که ماء الورد میشد

~~فتادی بر کنارش زلف پرپین

~~چو برطرف کلستان سنبل چین

~~شدی در زیر مشکین موی پنهان

~~چو درشبهای تاری ماه تابان

~~ز آب افشاندنش برموی دلجو

~~روان مشک مذاب از ناف آهو

~~ز دستان صدهزار آشوب درسر

~~نشستی دربر کافور عنبر

~~9*از ساز دست دلاکان چنگی

~~به چین در پایکوبان بود زنگی

~~به ساز شاخشانه موی خوبان

~~شده یکسر چو هندو پایکوبان

~~به سنگی کان سعادت دست دادی

~~بصد لب بوسهاش برپا نهادی

~~ز دستش گاه میشد طشت دلگرم

~~گهی صابون شدی ز اندام اونرم

~~چو حمام وجودش کام دل یافت

~~رخ از حمام سوی خانه برتافت

~~1395برون آمد چو صد خرمن گل تر ms058

~~بخوبی داد زیب جامه از بر

~~فرهاد و کلمستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_104.png)

~~فرهاد و کلستان

~~دگر اطلس نماشد سرو آزاد

~~دکر باد صبا برسرو افتاد

~~تنش پوشیدن از سرباز بکرفت

~~قبایش تنگ دربر باز بگرفت

~~ز تن بتخامه را چون داد جانی

~~برون آمدز درسرو روانی

~~بسوی خانه آمد بادل شاد

~~سرش برکشته از سودای فرهاد

~~5ادرین سودا چوشد درخانه خویش

~~بخدمت تیز شد مشاطه در پیش

~~بدستانش خضاب افکند درپای

~~چوپایش کرد دستان گردن آرای

~~زخدمتهای شب چون باز پرداخت

~~بدستان روز را نقشی دکر ساحت

~~اکر مشاطه رنکی داشت باخویش

~~گلستانرا طراوت بود ازان بیش

~~پریشان کشت از پیرایش او

~~حجالت برد از آرایش او

~~1505که آراید کلستان خدارا2

~~که خوش بومیدهد مشگ حطارا

~~چو چین زلف اورا زد به شانه

~~ز مشکین چین معطر شد زمانه

~~چو بر لاله فشاندی برک نسرین

~~شدی نسرین چوروی لاله رنکین

~~ز کل کلگونه را رنگی دگر داد

~~ز ابرو و سمه را ینگی دگر داد

~~بشوخی داد آن مشاطهآ حور

~~سواد سرمه را از چشم او نور

~~0اهاچو میدان لطافت ساخت رویش

~~ز زلف وخال چوگان کرد و کویش

~~پی چوگان ز عنبر ساخت گوئی

~~ز خال او بعنبر داد بوئی

~~کشید آنگه بدستان یکسر میل

~~بدفع چشم بد برروی او نیل

~~بس ای مشاطهآ رخسار کلگون

~~که شد فرهاد مسکین را جکرخون

~~تو پرچین میکنی زلفین مشکین

~~جگرخون میکند فرهاد مسکین

~~در زرینه راست کردن برتن گلستان

~~2

~~1515 چو مشاطه ز کار خویش و ارست

~~بیامد مادرش زرینه آورد

~~آورده درینه آور

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_105.png)

~~23

~~معطر کرد از مویش سر آغوش

~~منور کرد لولوش از بناکوش

~~چو غلطان کرد لولو گرد آن رو

~~سوار از ساعد او شد نکو حال

~~ز کگرد رو درخشان کشت لولو

~~زساقش نیز خوشدل کشت خلخال

~~آداچو گوی عنبرینش در بر افکند

~~جهان عنبر فشانی کرد برقند

~~اگر برداشت بربر عنبرینش

~~اگرچه تاج درسر ms059 داشت اقبال

~~ولی زو دست برد انگشترینش

~~چوحاتم لعل آن لب دید خندان

~~ولی خوش پایگاهی داشت خلخال

~~پس آنگه جامه اش برتن بیاراست

~~گرفت از رشگ لعل لب بدندان

~~1525 تخستش پرنیان کردند دربر

~~ز دیبا جامه شد بورنارون راست

~~لطافت را دگرگون کرد احوال

~~درخشان شد ز والا مهرانور

~~چو والا راست شد بردحت والا

~~در آن پیراهن زردش تسن آل

~~بود والای زراز بهر بکری

~~خرد چون دید کفت احسنت کالا

~~چو گل آنگه فروزد گونهآ مرد

~~که در بکریش نبود هیچ فکری

~~1530که خوش باشد زروی دلپذیری

~~که بیند بر گل برلالهآ زرد

~~همی لرزید براندام چون ورد

~~فتاده برگ گل بر برگ خیری

~~که بودش تار وپود ازجان بلبل

~~هوادار تنش پیراهن زرد

~~وزان پس کرد برتن جامهآ آل

~~شده از مهر لرزان برتن کل

~~زسیز و فستقی پوشیدنی حواست

~~جهانی را دگرگون کرد احوال

~~525اگلستان چون گلستان جامه در کرد

~~بسرو ناز اطلس را بیاراست

~~گمر گرد میان او برانداحست

~~ز سبز و سرخ و آل وحمری وزرد

~~مگرطوق کمر بوده است فرهاد

~~بگوهردرمیان خودرا درانداخت

~~ازین بوشش که کردم برتنش راست

~~که بهر آن میان بر کوه افتاد

~~مرین حامه کز جانش طرازاست

~~حروش از جامه پوشان باز برخاست

~~ببالای سهی سروان دراز است

~~فرماد ز کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_106.png)

~~فرعاد و کلستان

~~که بر کندن همی باید دگربار

~~د ابس است این جامه کردن برتن یار

~~که فرهاد است بردرچشم برراه

~~همانا نیست این مشاطه آکاه

~~رفتن کلستان به شبستان

~~کلستان راز والا کنه بستند

~~بعزم ره بتان از جای جستند

~~بسان شمع از فانوس والا

~~برفتن نارون بنمود بالا

~~شده چون روز شب ازتاب فانوس

~~همی رفتند بانای ونی و کوس

~~وزان مؤمن دلانرا دل شده آب

~~1545 بیکره شمعها را کرده پرتاب

~~میان ماهرویان سرور او بود

~~هین بانو که خوبان را سراو بود

~~روان شد باگلستان سوی فرهاد

~~برای عزت ms060 و ناموس استاد

~~بمستی راه عشرت می سپردند

~~بره برسوی ساغر دست بردند

~~همه بریا ولیکن رفته ار دست

~~شدند ار بادهآ گلرنگ سرمست

~~بصد دستان سوی بستان رسیدند

~~*دنابهرقاصی و شوخی ره بریدند

~~شده حمری جمال آل فغفور

~~وزانرو از صفای آب انکور

~~قدح دردست بریاد گلستان

~~بهمی خوردن نشسته در خمستان

~~چونی بااو همه دمساز بودند

~~جوانانی که در ایخاز بودند

~~کمر بستی ز بهر کسار سازی

~~چودف هریک نمودی دلنوازی

~~بحاستقیال آمد شاه برپا

~~هدن ابتان از دور چون کشتند پیدا

~~بسی بیگانگان مشفقتر از حویش

~~روان کشتند بااو از پس وپیش

~~سهی سرو حرامانش بدیدند

~~چو نزدیک مهین بانو رسیدند

~~بصد عرزت زمین را بوسه دادند

~~بخدمت روی برراهش نهادند

~~نثار افشانتی کردند از جان

~~ببالای بتان از در و مرجان

~~1560پرپرویان گرفته دست دحتر

~~5

~~بساعزازش در آوردند ار در

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_107.png)

~~در آمد در شبستان شمع پرتاب

~~شده از تاب او فرهاد بیتاب

~~شیستان بود پر خوبان مهوش

~~بهشت آئین زروی حوریان خوش

~~کلستان را زره برتخت بردند

~~بدولتکاه اقبالش سپردند

~~تو گفتی درشب تاریک ناکاه

~~درخشان کشت خورشید از سرکاه

~~دعهاشب دیجور شد روشنتر از روز

~~ز تاب آفتاب عالم افروز

~~ازین دست صنم داماد بنشست

~~پری پیکر مهین بانو از آندست

~~به جدمت در میان استاد شاور

~~قدح برلب بیادآل فغفور

~~کنیزان و بتان مجلس آرای

~~بخدمت شمع سان بودند برپای

~~جهانی یار از اغیار کس نه

~~بجز سیمین بران در کار کس نه

~~بادابریرویان سیمین ساق در کار

~~عمه ساقی همه مطرب همهیار

~~روان کردند جام دوستکانی

~~همی خوردند می یاران جانی

~~چو دور چند میرا نوش کردند

~~نوای مطربان را کوش کردند

~~گلستان راز رخ برقع کشودند

~~بصد دستان بفرهادش نمودند

~~چو برقع از جمالش دور کردند

~~ز عکسش خانه را پرنور کردند

~~داد1یدستان جلوه کرد آن سرو آزاد

~~بصد آثآین و شوخی پیش فرهاد

~~شمایل کردن آن سرو آزاد ms061

~~جهان را برد میل سرو از یاد

~~شه چینش بزیر چشم دیدی

~~ز شادی در برش دل میطپیدی

~~قرارش رفت و صبرش پی سپرشد

~~زبی صبری دلش خونین جکرشد

~~مهین بانو ز حالش کشت آکاه

~~روان برپای آمد برسرگاه

~~وهابدستان هریکی را دادجامی

~~بجامی هریکی را داد کامی

~~نهاد آنگاه دست سرو آزاد

~~بدست خویشتن دردست فرهاد

~~ز تخت آمد بزیر آن شوخ سرمست

~~دران پایان مستی رفت ازدست

~~بعیاری نظر هر سوی میکرد

~~غم هریک بنوعی خوب میخورد

~~72

~~فرهاد و کلمستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_108.png)

~~فرهاد و کلمستان

~~جوانان دید بحر پا مست کشته

~~ز مهر دلبران پا بست کشته

~~1585به خدمت شمعها برپای کرده

~~شبستان را بهشت آسای کرده

~~بدان کرمی چو تاب شمعها دید

~~چوزلف از تاب دل برحود بییچید

~~شد از تاب درون چون شمع دلگرم

~~بی مالیدنش چون موم دل نرم

~~در آن حال ازشبستان رفت بیرون

~~نمیدانم که او چون رفت ودل چون

~~کجا بود آن زمان عارف نهادی

~~که تا داد مهین بانو بدادی

~~1560برو عارف برای او مخور غم

~~نباشد آنچنان کس را کسی کم

~~ازو مم عارفی آسوده باشد

~~در آن ایام قطبی بوده باشد

~~در آندم بوده باشد کهنه کرکی

~~جهان خالی نباشد از بزرگی

~~چو مجلس را زسازتوست قانون

~~بنوبت راست کن سازی دگرگون

~~مکن زین بیش بر فرهاد بیداد

~~بکو تا چند باشد صبر فرهاد

~~1595دل از جا رفت یکسر همسران را

~~برون کرد از شبستان سروران را

~~چکویم دلبران رفتند یکسر

~~گلستان ماند با فرهاد سرور

~~همه رفتند یکسر از شبستان

~~شبستان ماند و فرهاد و کلستان

~~هوائی زانچه در سرداشت شمشاد

~~دو چندان داشت در سر سرو آزاد

~~دوئی برخاست نه من ماند ونه تو

~~یکی جان بود اکر چه بود تن دو

~~160حمش عارف جه جای قیل و قال است

~~درین صورت سخن گفتن محال است

~~چو بلبل ماند بر طرف کلستان

~~همی کردی بسویش راست ms062 دستان

~~بدستانش کلستان سر در آورد

~~بدان آهنک کوش هوش بسهرد

~~ولی بر عادت خوبان طناز

~~بشوخی جنگ میآمیخت با ناز

~~کشیدی چون کمانش گاه در خویش

~~گهش چون تیر میانداحت ازبیش

~~عابکشتی زیر و بالائی اکر بود

~~بحیلت سینه را بر سینه میسو

~~ازان بر سرو ناز افتاد سرور

~~که بادی از هوایش داشت برمر

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_109.png)

~~28

~~ز کبک آمد در اول دستیازی3

~~ز باز آمد در آخر دست بازی

~~بدان بازی حجاب از پیش برخاست

~~گره در پیش کار خویش نگذاشت

~~میان کار خود مردانه بنشست

~~چومردان کار خود بکرفت دردست

~~*اعالبش تنگ شکر بنمود او را

~~ز شیرینی شکر بس بود او را

~~بچستی یاقت بر تنگ شکر دست

~~طبرزد داشت در تنک شکر بست

~~چو در پیش کلستان یافت آن بار

~~کلمی بیخار دید و کنج بی مار

~~به پیش کنج مارش سر همی برد

~~نه ماری بود کافعی سر بر آورد

~~بریرخ را زمرد بود در دست

~~بدست دفع افعی کرد پیوست3

~~615نکشت افعی زپیش آن صنم دور

~~زمرد چیست چون افعی بود کور

~~بدان حیلتگری افعی زد او را

~~بمشت کور بیخود کرد او را

~~دبیران را حساب آمد درانکشت

~~حساب کور اینجا بود در مشت

~~چو افعی غنچه رادر کلستان زد

~~زضرب آن کلمستان رفت از خود

~~به دز گیری در آمد رستم زال

~~در دز بود و رستم بود و کوپال

~~120در آن حالت نظر می کرد فرهاد

~~بدختر خانهآ خود با دل شاد

~~کلی را دید هوش از تن رمیده

~~چوغنچه دامن اندر خون کشیده

~~فروران آتش بکری شده سرد

~~زخون کلگون شده1 پیراهن زرد

~~رحش چون آتش از شادی برافروحت

~~ز تاب آتش شادی همی سوخت

~~به دمدادن تو کفتی بادبستان

~~کذاری کرد بر طرف کلستان

~~1625چه بادی آنکه آبستن کند شاخ

~~بگرد گلستان برگشت گستاخ

~~بزیر هفت پرده غنجه اش یافت

~~نخست ازچار سوی غنچه بشتافت

~~جه بادی ms063 بود آن کزپیش فرهاد

~~بجستن تند شد بر غنچه افتاد

~~دهان غنجه را بشکافت از هم

~~بر از خون کرد دامانش بیکدم

~~دل عنجه مگر ز آسیب آن حست

~~که باد تند بود از سنگ میجست

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_110.png)

~~فرهاد و کلستان

~~1620 کلستان را کلی بشکفت از آن باد

~~کزو بودی همیشه خرم و شاد

~~پس از یکدم بهوش آمد نظر کرد

~~گل افشان دید بر پیراهن زرد

~~بسوی غنچهآ او باد جسته

~~چوکل با دامن خونین نشسته

~~چوسوسن ده زبانش کشته خاموش

~~زحجلت همچو لاله جمله سرکوش

~~چوغنچه تنگدل از حالت خویش

~~سراز خجلت چونر کس مانده در پیش

~~162 کنیزان حسرم در پیش رقتند

~~به پیش او همه بی خویش رفتند

~~در آن حالت کلمستان را بدیدند

~~بشادی ساغر می در کشیدند

~~خبر بردند پیش مادر او

~~بر از کلبرک با خود چادر او

~~وزین روی دکر فرزند فغفور

~~برون شد با دل خوش پیش شاور

~~صراحی را دکر سر بر کرفتند

~~چو خم می خوردنی از سرکرفتند

~~معا مرا زیبد بدینسان فکر کردن

~~درین کفتار فکر بکر کردن

~~بسی درکار ایشان کردهام فکر

~~بکابین برده ام شش دختر بکر

~~کنیز بکر بسیاری خریدم

~~وزانان کام دل زین توع دیدم

~~زهر نوعی سخن بابکرخوش بود

~~دراین ایام از آنرو فکرخوش بود

~~سخن بکر است بنگر فکر بکرم

~~تامل کن در این بکران فکرم

~~1645مرا زیبد درین دیر فسوسی

~~به آئینی چنین کردن عروسی

~~غریبی را بهغربت شاد کردن

~~به آئینی چنین داماد کردن

~~کل افشان میکنم بر فرق احباب

~~بهرفصلی که میکوشم در این باب

~~در این آرایش بزم گلستان

~~عزیزم پیش دلبندان بستان

~~منه برحرف این مشاطه انکشت

~~که اینک عنجه دارد تیغ در مشت

~~*دع1ااکر از نازکان این گلستان

~~بغیر از غنجه کس نبود ببستان

~~مر این ابیات را ضایع نماند

~~بجای زر بدینا جان فشانه

~~که آراید گلستانی چنین خوش

~~همه گلهای ms064 او رنگین و دلکش

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_111.png)

~~0

~~ندانم همچو سرو آزادهای را

~~لطیفی داد عشرت داده ای را

~~که این گلها فشانم بر سر او

~~ل افشانی نمایم در خور او

~~ددعاچو طبعم بر سر او کل فشاند

~~مرا غنچه لبی در بر نشاند

~~ندارم در دیار خویش دیار

~~لطیفانی کز ایشان آید این کار

~~سخن پیش سخندانان تو انکفت

~~حدیث جان بدر جانان توانگفت

~~سوی دربند رو عارف دکر بار

~~که آنجا نظم را گرم است بازار

~~بسند شعر باشد از بلندی

~~نه چون تقلیدیان شاعر پسندی

~~مععاهمه باریک بین و نکته دانند

~~نکو دانند هر نظمی که خوانند

~~در آن ایام کین ابیات کفتم

~~بالماس سخن دردانه سفتم

~~میان مجمع رومی و روسی

~~همی کردم گلستان را عروسی

~~ز شروان رفته بودم سوی دربند

~~دران محروسه بودم مدتی چند

~~گشایش یافتم زان مردم پاک

~~همی بودم به روز و شب طربناک

~~1665 کنیزان داشتم شیرینتر از قند

~~ز انعامات شاهنشاه در بند

~~ز هر نوعی بتان مهوشم بود

~~کلستانی و بستانی خوشم بود

~~بوقتی کر کسی داماد کشتی

~~مرا نیز از بتی دل شاد کشتی

~~دران ساعت که شد داماد فرهاد

~~شدم از بوستان و کلستان شاد

~~در آنجا همچو جان بودم مکرم

~~ز یمن دولت شاهان اعظم

~~لاعازبر دستان و شاهان جهانکیر

~~بروز رزم ببر و شیر نخجیر

~~امیر اعظم اعدل فریدون

~~که از سهمش دل دشمن شود خون

~~دگر شیر زیان حاجی فریبرز

~~که از گرزش بلرزد کوه البوز

~~بمردی آن هزیر کار زارند

~~که صد چون رستم و اسفندیارند

~~دو شه چون دولت واقبال نامی

~~خلایق راچو جان و دل کرامی

~~16دو حسرو همجو دستانند و پیران

~~بمردی سرور ایران و توران

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_112.png)

~~فرهادو کلستان

~~در دربند بر یاجوج بسته

~~ازیشان خاطر ماجوج حسته

~~ببادگرز و برق تیغ براق

~~بسی آتش زده در دشت قیجاق

~~برفعت خسرو صاحب سریرند

~~برتبت تاجبخش ms065 و تخت گیرند

~~سریر جاه ایشان بر فلک باد

~~دعا گوی درایشان ملک باد

~~1680 بهمشان باد یارب کامرانی

~~بسیشان باد یارب زندگانی

~~داعاد شدت شاور و مقبل

~~در آن مدت که بود آوازهآ سور

~~بتی را خواستند از بهرشاور

~~بتی چون سرو ناز آزاده ای خوش

~~در آن محروسه مردمزاده ای خوش

~~عروسی را چو افکندند بنیاد

~~بیک شب هر دو تن گشتند داماد

~~کلستان را کنیزی بود کلچهر

~~که نامش بنده بودی از ره مهر

~~1685 مر آنرا نیز بند از دل گشادند

~~به مقبل بندهآ فرهاد دادند

~~حریفان تشنهآ راه بیابان

~~رسیده بر کنار آیحیوان

~~بتان شوخ و یاران معاشر

~~همیکردند عشرتهای نادر

~~بعشرت بود یک مه جفت با جفت

~~زشادی کس بروز و شب نمیخفت

~~زنعمت هرچه درخور بود خوردند

~~ز عشرت آنچه ممکن بود کردند

~~9عادر آن مدت گلستان بر سر تخت

~~نشسته در بر شاه جوانبخت

~~بشادی در کنار شه نشسته

~~ز دستش بر میان زنار بسته

~~نهاده روی بر روی شهنشاه

~~به آئین مراد و رسم دلخواه

~~دیدت کلستان تصویر دو لتخانه ر

~~ظر برنقش دولنخانه گمافت

~~11

~~حیال نقشقای دلران دید

~~مثال طلت سمینران وید

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_113.png)

~~82

~~1695حکایتهای آن نقش نگارین

~~بشوخی باز پرسید از شه چین

~~شه او را از در یاری در آورد

~~بکگرد چار دیوارش بر آورد

~~هر آن صورت که بردیوارودر بود

~~یکایک را به سروناز بنمود

~~بدید آن نقشها را ترک طناز

~~ز تخت شاه چین تادیر ابخاز

~~بکفتن چون اساس دیر بنهاد

~~حدیت کلمستان افکند بنیاد

~~مابدو بنمود حال صورت خویش

~~که از نقش گلستان آمدش پیش

~~ازان عاشق شدن برنقش رویش

~~ببالایش براشفتن چو مویش

~~سخنهای دل از دلدار ننهفت

~~زاول تابه آحر یک بیک گفت

~~گلستان را ازان کفتار شیرین

~~بجان پیوند شد باخسرو چین

~~بجای او ندیدی در جهان کس

~~به چشم دیگرش دیدی ازان پس

~~1705 ز هر کاری که بودی ms066 در نهادش

~~غرض زو کام او بودی مرادش

~~در آن معموره هرملکی که دیدند

~~زر بسیار دادنید و خریدند

~~باندک وقت بهر مرد دانا

~~همه اسباب عشرت شد مهیا

~~درصفت زمستان و کشرت قرهاد و گلستان

~~زمستان بود و عشرتخانهآ کرم

~~می چون آتش و کاشانهآ کرم

~~ز نامحرم شبستان بود حالی

~~نبودی غیر محرم در حوالی

~~*الاگلستان بودو مادر بود و استاد

~~غلام مقبل وشاور و فرماد

~~زن شاور و مقبل برسر بای

~~میان بسته پی خدمت به دهجای

~~ز حویشان کلستان دختری چند

~~یشیرینی همه شکر همه قند

~~هم ایشان ساقی و مطرب هم ایشان

~~هم ایشان داغ دل مرهم هم ایشان

~~چنین یاران بهمی خوردن نشستند

~~در بتخانه بر اغیار بستند

~~1715بی آتش کسی بیرون نرفتی

~~ز روزن دود آتش بر نرفتی

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_114.png)

~~فرهاد و کلستان

~~ز مهر دلبران و باده میبود

~~خردە سوز آتشی بی زحمت دود

~~تنی گر خواستی کاتش بدیدی

~~برهنه دلبری در بر کشیدی

~~می و مهر بتان بود آتش تیز

~~که بودندی در آنجا عشرت انکین

~~ز جام باده و از پرتو چهر

~~چو می در سر بود دردل بود مهر

~~720احریفان را در آنحالت در آندم

~~نه از سرما نه از گرما بود عم

~~چو می در سربود سرما چه باشد

~~چو مهردل بود گرما چه باشد

~~بر آتش دل منه با مهر خورشید

~~چه نور آتش دهد با جام حمشید

~~برون از مطبخ آتش کس ندیدی

~~که آتش شعله در مطبخ کشیدی

~~ختردسوزی دکردر مطبخ افروخت

~~که بهر طبخ روزوشب همی سوحت

~~725ابدان چیزی که بودی میل خاطر

~~چو اقبال و چو دولت بود حاضر

~~نبودی عود سوزش در شبستان

~~چه حاجت عود بر طرف کلستان

~~شنیدی از بر او بوی نسرین

~~ززلفش میکشودی نافهآ چین

~~بهاری بود خسروا را زمستان

~~زرنگارنگ کلهای گلستان

~~رخش هملاله هم کل داشت باخرد

~~لبشهم غنچه هم مل داشت باحود ms067

~~1730 کهی از غنچهاش کل میشکفتی

~~کهی از بادهاش سر مست حفتی

~~چو بود آن مهردل با جان موافق

~~زمهرش دم زدی چون صبح صادق

~~حریفان یکدل و یکرنگ بودند

~~فقاع از مهر یکدیگر گشودند

~~زمستانی به می خوردن نشستند

~~به می خوردن زغم خوردن برستند

~~در صفت بهار و وصف محلس اشات

~~چو باد نوبهار آمد به بستان

~~به پایان رفت ایام زمستان

~~13

~~1735 ز باد نو بهار و بوی گلشن

~~دا در معحر عیس

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_115.png)

~~ز هر جانب نمودی بوستانی

~~بهر سو ساز دادی گلستانی

~~چو مانی از ره چهره کشائی

~~نمودی دم بدم معجز نمائی

~~چو مشاطه پی زیب ریاحین

~~فشاندی ارغوان بر برک نسرین

~~1740 گهی زلف بنفشه تاب دادی

~~کهی با چشم نر کس خواب دادی

~~کهی شمشاد را بر هم زدی دست

~~کهی با بید و که با سرو میجست

~~کهی روی کل سوری نمودی

~~زمانی دیدهآ نر کس کشودی

~~زمانی جعد مشک افشان سنبل

~~همی افشاندی بر عارض کل

~~ز سیم و زر چو بستان شد ملون

~~بآزادی زبان بگشود سوسن

~~745اشکوفه سیم حاصل کرد از باد

~~ز باد آورده را بر باد میداد

~~نثار افشانئی میکرد از شاخ

~~چنان کاهل کرم کستاخ کستاخ

~~جهان را بوی گل جانی دکر داد

~~چمن را رنک کل آنی دگر داد

~~گل سوری از آن جان جهان است

~~که چون یوسف عزیز مصرجان است

~~نشان یوسف کم بوده دارد

~~که پیراهن بخون آلوده دارد

~~و75امگر با باد بوی پیرمن بود

~~که چون یعقوب نر کس دیده بگشود

~~چه شد کان شوخ سردر پیش دارد

~~بسر مستی نظر با خویش دارد3

~~دم باد صبا خوردست یکچند

~~هما نا سرز خجلت در بر افکند

~~چو یارم1 غنچه لب آورد باهم

~~کرا از بوسه خواهد کرد خرم

~~صبا در حنده لب بگشاد او را

~~بزیر لب مکر دم داد او را

~~دهاشب غمهای بلبل باز روز است ms068

~~مکر سلطان کل بستانفروز است

~~سیم گل سوی بلیل گدر کرد

~~دگر سوز گلش در جان اثر کرد

~~بیام گل شنید از باد نوروز

~~که دستان راست کن تیز از سر سوز

~~حرانه در ره مشتاق میساز

~~نوا در پردهآ عشاق میساز

~~ر ایامی که گل حواهد شکفتن

~~ز بلبل راست ناید غم نهفتن

~~82

~~فرهماد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_116.png)

~~1760 بنوروزی بر آور راست آواز

~~بکن دستان ز سوز اندرون ساز

~~که تا سازند کان خاموش کردند

~~چو سیسنیر همه تن کوش کردند

~~بسان شمع باشد مجلس افروز

~~هر آن سازی که باشد ازسر سوز

~~دلی کو را جگر سوزی نباشد

~~شب سوداش را روزی نباشد

~~بردل مهر دلدار است دولت

~~بقول عاشقان یار است دولت

~~د76 اخنک آنرا که آن دولت دهددست

~~که دایم بی می و ساغر بود مست

~~چو شد دلگرم ایام بهاری

~~جهان شد مجمر عود قماری

~~ز بوی عود و از تاثآیر هجسر

~~هواشد کرم و عالم شد معطر

~~خبر آمد به دلهای جکر سوز

~~که گل دربوستان شدمجلس افروز

~~قدح بر داشت بر کهسار لاله

~~رحون ارغوان پر شد پیاله

~~1770دگر نرگس بکف بگرفت ساغر

~~زجام می سرش افتاد در بر

~~حریفان سر برون کردند از کاخ

~~بآئین شکوفه از سر شاخ

~~ز کاشانه سوی گلزار رفتند

~~سوی کلهای نو بی حار رفتند

~~دگر رفتند در باغ حمستان

~~سبو بردند بر تخت گلستان

~~هم آنجا مجلسی حرم نهادند

~~چو گل در زر فشانی کف کشادند

~~1775دو هفته با پریرویان محرم

~~قدحهای لیالب بود همدم

~~میی خوردند بی فریاد و غلقل

~~ر روی لطف بر آواز بلل

~~وزان پس دوستان خویش را حواند

~~بجای زر بر ایشان گوهر افشاند

~~دو هفته نیز با ایشان بسر برد

~~ره مجلس بپای جود بر

~~همی کردند ازان عیشی که باید

~~ر عیشی کان بگفتن راست آی

~~1780در آن عشرت که شادی رفت ارحد

~~ماش ایمن ز کاردیدهآ ms069

~~پس از شادی یقین میدان غمی هست

~~عروسی رادر آحر ماتمی

~~در آن دم بود شادی کرم بازار

~~ناکه کرد تیع چشم بدک

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_117.png)

~~86

~~خواب دیدن فرهاد

~~شبی فرهاد بر تخت خمستان

~~زمستی خفته خوش پیش کلستان

~~می گلکون ز عقلش تاب برده

~~چو بخت عاشقانش خواب برده

~~1785 نمودی دیدهاش در خواب نوشین

~~که بودی برسریر خویش در چین

~~نشسته در کنارش ماهروئی

~~سمنبر کلعذاری مشکموئی

~~شده هر موی او ماری بر آن کاه

~~زدی بر کتف او ماری ز نا کاه

~~ز درد کتف آکه کشت فرهاد

~~شده لرزان بسان بید از باد

~~دلش آشفته از اندیشهآ خویش

~~کزان خوابش چه خواعد آمدن پیش

~~1790از ان لرزه کلستان کشت بیدار

~~ندید از خوشدلی با شاه آثار

~~بسان ز لف خود آشفتهاش دید

~~چوزلف خویشتن بر خویش پیچید

~~بمهر دل زروی چاره سازی

~~بصد دستان نمردش دلنوازی

~~و زان پس صورت حالش بپرسید

~~وزان صورت که در خواب از چه لرزید

~~شه چین خواب را از یار تنهفت

~~حدیث مار و کتف خود بدو گفت

~~1795همی گفتی حدیث مار با یار

~~هنوز از درد می پیجید چون مار

~~ز چین و موی ومار و کتف مهوش

~~چو مار مری پر چین شد مشوش

~~چو حال خود سیه میدید حالش

~~جو زلف خود زقصد سر و بالش

~~ولی تعبیر آن بر خیر کردند

~~بحاجت رو بسوی دیر کردند

~~از آن خواب کران اندیشه کردند

~~بروزو شب عبادت پیشه کردند

~~مهاهمی بودند از آن اندیشه در بیم

~~همی دادند مردم را زر و سم

~~روان کن سم اکرسیمت روان است

~~یقین میدان قضا کردان جان است

~~عزیری* کر کرم مسکین نواز است

~~بدنیا و به عقبی سر فراز است

~~فرماد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_118.png)

~~فرهاد و کلستان

~~عذر کردن نوادة قبصر با فرهاد

~~در آن حالت چنین خواندم ز دفتر

~~که بود آندم یکی از نسل ms070 قیصر

~~نزاد او درست از قیصر روم

~~زدست دل شده یا بست آن بوم

~~805اجوانی بود روز خوش ندیده

~~بکار سنگ زحمتها کشیده

~~ز شاکردان استاد کرامی

~~بغیر از کوهکن او بود نامی

~~برای کلستان زحمت کشیده

~~بعمر خود دمی سیرش ندیده

~~چو فرهاد ازمیان آن شوخ را برد

~~دلش از کردهآ فرهاد آزره

~~غضب درسینه اش آتش بر افروخت

~~وزان آتش بروزوشب همیسوحت

~~1810 بکین او میان ده جای دربست

~~ز کینه کرده کف چون اشتر مست

~~در آن بودی که تا کی وقت یابد

~~که با خنجر به سر وقتش شتاید

~~در این اندیشه مرد آهنین دل

~~وزین آهن دلی فرهاد غافل

~~خنجر زدن نوادةآ قبصر بر فرهاد

~~جوانی بود یار خسرو چین

~~در آن محروسه از خویشان شیرین

~~بسی با شاه چین یاری نموده

~~بکار حیر دلداری نموده

~~1815چو او را سوی بستان برد فرهاد

~~بخدمت چون دل خود دست بگشاد

~~دو هفته از پی خدمت میان بست

~~بروز و شب دمی ازپای ننشست

~~حجالت بردازان خدمت جوانمرد

~~ز بهرش دعوت شاهانهای کرد

~~به پیش خانهاش نزهتگهی بود

~~که ازبیشه در آن موضع رهی بود

~~شه چین را بدان نزهتگه آورد

~~بسی اسباب محلس بیش او برد

~~1820 کسانی را به مجلس بار دادند

~~که بند محت از دلها کشادند

~~نه فریاد اراذل بود حمری

~~که دستان ساز بلبل بود و قمری

~~1

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_119.png)

~~88

~~ز هر جانب پریرویان مهوش

~~همی کردند ساز مجلسی خوش

~~کنار بیشه بود و پایهآ کوه

~~فراوان مرغ و باغستان انبوه

~~بهر جانب خمی را سر کشاده

~~ز هر سو مجلسی دیگر نها ده

~~1825 بنوشا نوش مجلس گرم کردند

~~به می سنگین دلانرا نرم کردند

~~روان شد همچو آب خضر صهبا

~~میان باغ و راغ و کوه و صحرا

~~ازان بیشه وزان می خوردن شاه

~~قضا را پور قیصر بود آکاه

~~بقصد حسرو چین سازره ساخت

~~بدزدی خویش را دربیشه ms071 انداخت

~~به پیش مجلس ایشان روان شد

~~بنزد شاه چین جائی نهان شد

~~1830هر آن چیزی که گفتندی شنیدی

~~هر آن کاری که میکردند دیدی

~~مبا دا مست را هشیار در پی

~~مبادا خفته را بیدار در پی

~~چو میخواران بسر مستی رسیدند

~~قدح رطل کران در می کشیدند

~~شراب افتاد با جام دو دستی

~~سر افکندند3 در پایان مستی

~~زمی بر هر طرف آبی روان بود

~~چو گل زان مل سری هرسو گران بود

~~1835یکی در سایهآ بیدی شدی مست

~~یکی درپای سروی رفتی از دست

~~یکی را ساز قمری رفته در گوش

~~یکی را سوز بلبل کرده بیهوش

~~یکی چون گل ز می دامن دریده

~~یکی چون لاله پیراهن دریده

~~یکی چون غنچه ساغر برسردست

~~یکی چون نسترن در پای کلمست

~~در آن حالت شده فرزند فغفور

~~ز سر مستی بیکبار از خرد دور

~~84 اسرافکنده زمی در بر چو نرگس

~~شده کژ بر کفش ساغرچو نر کس

~~قصا بود آنکه او را برد از دست

~~و کرنه کی شدی از می چنان مست

~~چو دیدش آنچنا فرزند قیصر

~~کشید از کینه زهر آلود خنجر

~~در آمد نا کهانش از پس پشت

~~گرفته خنجر خونریز در مشت

~~حدت از پس یشتش در آمد

~~ز ناگه چون قضایش بر سر آمد

~~فرها و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_120.png)

~~فرهاد و کلستان

~~1845 چنانش خنجری برپشت زد چست

~~که گفتی خنجری از کتف او رست

~~بقوت خواست بر کندن ز پشتش

~~که از سختی برون آمد ز مشتش

~~چو بدبختی کسی را رو نماید

~~از و جز کار بد دیگر چه آید

~~سعادتیند را نیکو بود کار

~~مبادا هیچکس را بخت1 بد یار

~~چو فرهاد آنچنان زخمی فروخورد

~~بجست ازجا وزود آهنگ او کرد

~~1850 بچستی خواست جست از دست فرهاد

~~که دست خسرو چین پنجه بکشاد

~~بدستانش گلو ز انگونه بفشرد

~~که جان از دست او درحال بسپرد

~~در آن دم ms072 بودسرخوش خفته شاور

~~غلام مقبل از نزدیک او دور

~~هم اندر دم غلام آمد بر شاه

~~نظر در حالت شه کرد نا گاه

~~تنی را دید هوش از وی رمیده

~~چو کل پیراهنی در خون کشیده

~~5د18خروشی از میان جان بر آورد

~~بزاری ناله و افغان بر آورد

~~از آن فریاد آکه کشت شاور

~~بدانسان دید حال آل فغفور

~~شه چین را میان خاک وخون دید

~~چو خونش در میان حاک غلطید

~~بناخن کرد پاره سینه و بر

~~بخواری کرد خاک راه بر سر

~~ز بانگش خفتگان بیدار کشتند

~~ازان مستی همه هشیار کشتند

~~1860ایکی را طالع بسر گشته دیدند

~~بزاری دیگری را کشته دیدند

~~ز زخم تیخ زهر آلود فولاد

~~شده هوش از تن بیجاره فرهاد

~~ز جای زخم جوی خونروان بود

~~چه جوئی چشمهآ جیحون روان بود

~~نبود از جان اثر لیکن بدن داشت

~~بصد سختی نفس آمد شدن داشت

~~نظر بر طلعت فرهاد کردند

~~بسوز اندرون فریاد کردند

~~1865 کشیدندش برونزان خاک پرخون

~~ز کتفش حنجر آوردند بیرون

~~دهان زحم را بستند محکم

~~بسوی حانهاش بردند در ده

~~ز مجلم هر دو را بردند بر دوش

~~یکی حان داده دیگر رفته ازهوش

~~16

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_121.png)

~~1

~~یکی زان مجلس خوش رفت در خاک

~~یکی را چارهآ جان گشت تریاک

~~خبر یافتن گلستان از حال فرهاد

~~یکی در پیش رفت و راز بگشاد

~~گلستان را ازان حال آکهی داد3

~~1870ازان حالت چو آکه شد گلستان

~~براه افتاد بیخود عمجو مستان

~~همیشد بیخبر برسر زنان دست

~~برهنه پا و بکرفته زنان دست

~~در آن رفتن مکر بشنید از دور

~~ففان مقبل و فریاد شاور

~~بدستان موی مشکین داد برباد

~~چو موی خویشتن برخاک افتان

~~سر آشفته زد بر سنگ خاره

~~بناخن کرد رخ را پاره پاره

~~1875 چوچنگی درر گجان چنگ میزد

~~چو زلف چنگ بر سرسنگ میزد

~~درین حالش ز ره با خانه بردند

~~ز کلزارش سوی کاشانه ms073 بردند

~~شه چین بیخبر از حالت خویش

~~بسی کریان زن ومرد ازپس وپیش

~~گلستان چون نظر برشاه بکماشت

~~ز سوز اندرون فریاد برداشت

~~فغانش داد از دردش کواهی

~~بدو بکریست مور و مرغ و ماهی

~~م88اخوشا آن همسری کو یار باشد

~~بروز غمخوری غمخوار باشد

~~مباد آن سنگدل کز بد نهادی

~~بروز غم نهد بنیاد شادی

~~برای شوهری با چشم خونریز

~~نظر دارد بسوی دیکری تیز

~~ازان آشوب و آن زاری وفریاد1

~~بهوش آمد شهنشه دیده بگشاد

~~کلستان را میان خاک و خون دید

~~بدست غم گرفتار و زبون دید

~~دهد از بان بگشودودل دادش که غم نیست

~~ازین زخم کران هیچم الم نیست

~~ز گفتارش همه شادی نمودند

~~ز بخت خویش آزادی نمودند

~~عزیزان سر بسر دلشاد کشتند

~~ز بند غم همه آزاد کشتند

~~شدند از جان و دل غمخوارهآ او

~~بکوشیدند بهر چارهآ او

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_122.png)

~~فرماد و کلستان

~~گلستان را فغان کر بهر او بود

~~چنان میدان که آن پازهر او بود

~~1/90 نیامد زمر پیشاپیش در کار

~~که بازو بند بودش مهرهآ مار

~~ولیکن عم تنش آماه میکرد

~~خواص زهر اثر در شاه می کرد

~~چو دانستند کو دارد روانی

~~تن مجروح او را هست جانی

~~ز جا برخاست شاور سرافراز

~~روان شد سوی شاهنشاه ایخاز

~~به پیش شاه برد آن خنجر تیز

~~چه خنجر تیغ زهر آلود خونریز

~~1895 حدیث شاه چین یک یک بدو گفت

~~ز اول تا به آخر هیچ ننهفت

~~حکایتهای او بر شاه میخواند

~~ز خون دیدگان سیلاب میراند

~~دلش برداشت یکسر پردهآ راز

~~نمود احوال او برشاه ایخاز

~~بگفت آن کو شه روی زمین است

~~برادر زادهآ فغفور چین است

~~هنرهائی که او را بود می گفت

~~بمزکان لؤلؤ لالاهمی سفت

~~1900شه ابخاز چون این قصه بشنید

~~ز درد اندرون برخود بپیچید

~~بگفت ای شوم پی مرد بد آموز

~~چرا پوشیدی از من تا بامروز

~~من اول ms074 روز دانستم که شاه است

~~درین گفتار شیرینم گواه است

~~بر آن بودم که شیرین را بکابین

~~دهم او را بخواهم رسم و آئین

~~چون من زین خاکدان بیرون برم مهد

~~مرا این نوجوان باشد ولیعهد

~~1905پس آنگه سوی آن خنجر نظر کرد

~~بتندی خنجر از دستش بدر کرد

~~بدید آن خنجر زهر آب داده

~~زنو آیش بخون ناب داده

~~ز جای خود چو خنجر تیز بر خاست

~~بپرسش کردنش ره را بیار است

~~ز یونان فیلسوفی پیش او بود

~~نه چون بیگانه همچون خویش اوبود

~~طبیب نیک ماهر بود و حاذق

~~1910 بخواند اورا وبا خود پیش او برد

~~چو شاور آن بزرگی دید از شاه

~~علاج او همه با جان موافق

~~بشارت برد سوی حسته از راه

~~چو مرهم از برای ریش او برد

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_123.png)

~~12

~~که اینک حسرو ابخاز آمد

~~چو دولت از در ما باز آمد

~~بیرسیدن عنان پیچید اینجا

~~چو بخت نو ز ره گردید اینجا

~~در ین بودند شه از در در آمد

~~چو اقبالش ز ناکه بر سر آمد

~~1915 بپرسیدن زبان مهر بگشود

~~بسی پرسش زروی مهر بنسود

~~ندانم در قدم یارب چه دم داشت

~~دم عیسی هما نا در قدم داشت

~~نه او را بعد ازان رنج و الم بود

~~نه این را از بزرگی هیچ کم بود

~~طبیب آنگه سوی حالش نظر کرد

~~زبان را همچوهست چاره بر کرد

~~طبیب الحق طبیبی بود مشفق

~~دم از مهرش زدی چون صبح صادق

~~2هاز تریاک کهن بهری بدو داد

~~بسی پا زهر مر زهری بدو داد

~~اشارت کرد تا زحمش کشودند

~~به جراح آن جراحت را نمودند

~~ر جان در حدمت بیمار کوشید

~~پسی بهبود در تیمار کوشید

~~عدا فرمود و شربت دادو مرهم

~~دگر رد زخم را بستند محکم

~~ز سعی او باندک روز گاری

~~ز حنجر برد جان حنجر گزاری

~~925ادرون شاه عادل یار او بود

~~در آن اندوه ms075 وغم غمخوار اوبود

~~پرشکان را فرستادی دما دم

~~بپرسش رنجه فرمودی قدم هم

~~بیمن حسرو با دین و با داد

~~باندک وقت صحت یافت فرهاد

~~به می خوردن دگر ره دست بردند

~~دگرغم را به غمخواران سپردند

~~به می شد بازسرخ آن گونهآ زرد

~~بشست اندام شاهی را به ما ورد

~~*هاز روی چاکری و عدر خواهی

~~سوی شه رفت با اسباب شاهی

~~زگوهرداشت جفتی درجهان طاق

~~ندیده کس چنان گومر در آفاق

~~به شب آن هر دو لولوی شبفروز

~~عیان بودند چون خورشید در روز

~~ببرد آن هردو گوهر با دگر ساز

~~به تنسوق از برای شاه ابخاز

~~سوقها بگشود شاور

~~نهاد آنگه یکایک پیش دستور

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_124.png)

~~فرماد و کلستان

~~ه پیش لولو لالای شیرین

~~1934 نهاد آن لولوی لالای شیرین

~~ببالایش زر و کوهر برافشاند

~~شه او را در کنار خویش بنشاند

~~شهانه مجلسی را ساز کردند

~~در کنج کهن را باز کردند

~~فشاندی در میان لولوی شهوار

~~سحاب آئین کف شه شد کهربار

~~به ملکی یک ولایت را بدو داد

~~نظر کرد از کرم درکار فرهاد

~~بدو داد آنچه لایق بود و زیبا

~~1940 ز اسب و زین و خلعتهای دیبا

~~فقاع از صحبت او میکشودی

~~وزان پس مجلسش بی اونبودی

~~بسوی خانه باز آمد شه چین

~~زپیش شاه با صد عز و تمکین

~~بآئینی که جان دوستان خواست

~~دکر دربوستان مجلس بیار است

~~به می از غم بکلی باز رستند

~~دکر باره به می خوردن نشستند

~~فروزنده چو آتش آب انگور

~~1944شه چین بود و مقبل بود و شاور

~~بتان سیم ساق نار پستان

~~زن شاور کلچهر و کلستان

~~که دلدارش ز نو3 اندر نظر بود

~~شه چین را زنو عمری دکربود

~~بر غم غم نشاط آغاز کردند

~~پس از اندوه شادی ساز کردند

~~بجز عشرت دگر کاری نگردند

~~غم کردون دون دیگر نخوردند

~~خبر یافتن هرمزاز بشاور و طلب کردن او ms076 را

~~که چون سالار چین آمد بابخار

~~950اچنین گوید سخن پرداز دمساز

~~نگارین خانهای بر طرف بستان

~~بنا کرد از پی عیش کلستان

~~در انجا ساخت صورتهای شیرین

~~به آئین نگارین حانهآ چین

~~بزودی گشت در آفاق مشهور

~~حکایتهای آب دست شاور

~~فروزان بود از وی اختر بخت

~~در آندم بود هرمز بر سر تخت

~~ه ق حانهدر افواه افتاد

~~ز نزدیکان بگوش شاه افتاد

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_125.png)

~~93

~~به هرمز آب دستش عرض کردند

~~بخود برعرض کردن فرض کردند

~~به نقاشی است درماچین و چین فاش

~~چنین گفتند شاها نیست همتاش

~~به بخت شاه از چین کرد پرواز

~~ز ابخاز است و باز آمد بابخاز

~~کنون مأوا و مسکن ساخت آنجا

~~نکارین خانهای پرداخت آنجا

~~که حیران ماند چشم آدمیزاد

~~196بدانسان دلبران را چهره بگشاد

~~دربن گفتار بابی مر یکی ساخت

~~وز انجا هر یکی فصلی بپرداخت

~~شد از مهر درون مشتاق او شاه

~~به آوردن برید افکند در راه

~~روان کردند با مرغ سبک پر

~~مثال خسروی و خلعت زر

~~نبشته انکه شاهنشاه ابخاز

~~دهد شاور را اسباب ره ساز

~~باعزازش فرستد تا مداین

~~د196بدو بخشد ز گنج ما خزاین

~~چو قاصد از مداین کرد پرواز

~~فرود آمد ببرج شاد ابخاز

~~مثال خسرو عادل بدو داد

~~پس آنکه خلعت وزر پیش بنهاد

~~شهنشه نامه را بگرفت بر دست

~~زمین بوسید و بر پاخاست3 و بنشست

~~ز اول تا به آخر یک بیک خواند

~~فراوان سیم و زر بر نامه افشاند

~~ناهاسوی شاور حالی کس فرستاد

~~بیاوردش ز عشرتگاه فرهاد

~~ز انعامات شاهی زر و جامه

~~همان ساعت بدستش داد نامه

~~بکار خویشتن حیران فرو ماند

~~چوشاور آن مثال حسروی خواند

~~عم تنهائی فرهاد میخورد

~~دلش اندیشهآ فرهاد میکرد

~~نبودی یکدمش بی او صبوری

~~نبودش طاقت ایام دوری

~~نه ببریدن ز جان آسان توانست

~~د19نه سر پیچیدن از فرمان توانست

~~دهد تلخی به شهد زند گانی

~~جدائی کردن از یاران ms077 جانی

~~مکو کو از حساب زند گانی است

~~هرآن عمری که بی یاران جانی است

~~بحرمت حامهآ شامی بپوشید

~~نیوشید

~~امه امی

~~حرت

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_126.png)

~~فرهاد و کلستان

~~سوی فرهاد آمد دل پر از درد

~~روان سیلاب حون از کونهآ زرد

~~1980 بخواند آن نامه را در پیش فرهاد

~~بزاری بعد ازان برداشت فریاد

~~چو فرهاد آن مثال شاه بشنود

~~به بسیاری ز مرکش سختتر بود

~~ممی پیچید برخود مرد آگاه

~~ز ضمن نامه همچون نامهآ شاه

~~خروشیدی بزاری از سر سوز

~~بروزی شد که کس نبود بدان روز

~~ولی حکم شه ایران زمین بود

~~نمیکردی فغان3 و درد دل سود

~~1985 بترتیب تمامش ساز ره داد

~~بنزد شاه ایرانش فرستاد

~~وداع یکدگر کردند یاران

~~جهان طوفان گرفت از سیل باران

~~اکر روزی زتن دوری جان است

~~یقین دان کان وداع دوستان است

~~نمیدانم وداعی برچه سان کرد

~~ولی ازچشمها جیحون روان کرد

~~سوی ملک مداین رفت شاور

~~بسوی خازه آمد شاه رنجور

~~رسبدن شاور به عداین

~~990اچو آمد در مداین مرد آگاه

~~ز گرد راه آمد بر در شاه

~~برید از پیش حاجب را فرستاد

~~که نقاش آمد اینک بر در استاد

~~اشارت رفت کش بر در ندارند

~~چو اقبال نوش از در در آرند

~~در آمد نقش پرداز از در بخت

~~برابر دید شه را بر سر تحت

~~زبان بگشود و آنگه از دل پاک

~~دعائی گفت و سر بنهاد برحاک

~~1995بی حدمت زمین بوسید و برحاست

~~زبان از مدح شاهنشه بیاراست

~~شهشه را دعای او خوش آمد

~~سخنهای خوشامد گو حوش آمد

~~اشارت کرد تا نزدیک جائی

~~فرود آرند او را در سرائی

~~بخدمت سر فرود آورد چاکر

~~زمین بوسید و بیرون رفت از در

~~بنزدیک در شاه مکرم

~~معین شد ز بهرش

~~95

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_127.png)

~~4

~~مم*ادوسه روزی ز رنج ره بر آسود

~~به استادی میان کار بنشست

~~وزان پس دستبرد خویش بنمود ms078

~~بنقاشی قلم بکرفت در دست

~~بروزی چند دست آورد بر کار

~~چومانی معجز خود کرد اظهار

~~حریر آورد و آنگه کلک برداشت

~~فکنده مسند شه بر سر کاه

~~نخستین تخت شاهنشاه بنکاشت

~~فراز آن خیال طلعت شاه

~~2005 کسانی را که پیش تخت شه دید

~~یکایک را بدان آئین که او بود

~~چنان برزد که موئی زان نکردید

~~بنوک کلک پیدا کرد و بنمود

~~بخوبی صورت هریک چو بکشاد

~~اجازت داد در بکشودن او

~~فر و پیچید و سوی شد فرستاد

~~بنقاشان خود بنمودن او

~~حریر معجز مانی کشودند

~~2010 نظر کردند نقاشان تختش

~~به مردم صورت جان را نمودند

~~به شکل هریک آن صورت بدیدند

~~چه نقاشان کهر پاشان تختش

~~سر انکشت از حیرت کزیدند

~~هنرمندان ز کار آن هنرور

~~که شخصی نا گهان3 ازدر در آید3

~~به اندیشه فرو رفتند یکسر

~~به پیش شاه یکساعت نپاید3

~~دمی پاید بر شه ناشکیبا

~~هماندم باز کردد از سر پا

~~2015 سپاهی این چنین در خاطر آرد

~~بدینسان صورت هریک نکارد

~~زشکل و پوشش و از رنگ وبالا

~~یکایک را نماید مثل و همتا

~~بر آن دست آفرین کردند یکسر

~~به شاهنشاه گفتند ای جوانیخت

~~ببوسیدند و بنهادند بر سر

~~مراین کس کو زنوشد بندهآ تخت

~~چنین کس در همه عالم نباشد

~~202یه استادی کسی همتای او نیست

~~بدین آئین بنی آدم نباشد

~~به آب دست کس را پای او نیست

~~هر آنکس کوزدانش بهره منداست

~~حدیثش هرچه کوید دلیسند است

~~کسی کورابود از مشک طیبی

~~دهد زان طیب مردم را نصیبی

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_128.png)

~~فرماد و کلستان

~~اجازت دد که ما در خدمت او

~~کمر بندیم بهر حرمت او

~~کمر بسته سوی خدمت شتابیم

~~مکر کز معجرش بوئی بیابم

~~2025 خوش آمد شاه را گفتار ایشان

~~نظر کرد از کرم در کار ایشان

~~وزان پسخواند نقاش کزین را

~~سر آمد بوده نقاشان چین را

~~به پیش خویش محرم ms079 کرد اورا

~~ندیم خاص وهمدم کرد اورا

~~همه کام دلش در پیش بنهاد

~~برور نیک بر کارش فرستاد

~~در آن حالت که صورت بود دربر

~~در آمد خسرو پرویز از در

~~2030 حریری دید پیش شاه دلکش

~~زصورتیای جان افزامتقش

~~نظر بر صورت تمثال بگماشت

~~چنان نقش از بنی آدم عجب داشت

~~مثال بیمثال نقشها دید

~~زنقاشی که آنرا ساحت پرسید

~~بفتن گوهر ناسفته سفتند

~~حکایتهای شاورش بگفتند

~~که شاه آورد از ابخاز او را

~~بصد اکرام و صد اعزاز اور

~~2035 هم امروزش فرستاده است بر کار

~~که سارد حانهای را نقش دیوار

~~چوپرویز این حکایترا نیوشید

~~ز استادان روایت را نیوشید

~~برای دیدن نقش دلاویز

~~سوی نقاش ره برداشت پروی

~~سوی نقاش شد نقاش را دید

~~ز روی لطف بسیارش بپرسید

~~نظر برطلعت او کرد شاور

~~درحشان دید از رخسار او نور

~~2060 زنور حسن او نقش دلاویز

~~شدش روشن که هست آن نقش پروی

~~در آندم مصلحت آن دید رایش

~~که درحدمت زمین بوسید وپایش

~~دعائی کرد از احلاص آغاز

~~بمدحش با سعادت کشته دمساز

~~شه وشهرادهآ باهوش و فرمنگ

~~ازان پسداشت با او صحت تنگ

~~فریبش دادی و خوردی فرییش

~~دمی بی او نمیبودی شکش

~~2045 چوشاور است از پرویز دلشاد

~~بسین تاجیست عارف حال فرهاد

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_129.png)

~~67

~~ولادت داود فرزند فرهاد

~~به غم خوردن چوشد فرهادخرسند

~~خش از دل ببرد ایزد به فرزند

~~حدایش داد فرزند کرامی

~~که چون اقبال و دولت بود نامی

~~پدرچون طالعش را دید مسعود

~~به پیروزی نهادش نام داود

~~غریبی بود ویک فرزند مهوش

~~بدومیدانیت وقت خویش راخوش

~~2050 چوشد فرهاد از نو باوه داشاد

~~بیا با قصهآ داماد فرهاد

~~آگاهی یافتن فففور از شکستن لشگر و گر فتارشدن

~~فرزندان بدست داماء قرهاد

~~چوسوی چین رسیده ازراه لشکر

~~شکسته ممچو چین زلف یکسر

~~بسان چین زلف ترک نوشاد

~~پریشان حال و سرها داده بر باد

~~یکی را بیم از ms080 قصد سرخریش

~~چرطره سر زخجلت مانده در پیش

~~یکی را زخم چندین جای بسته

~~یکی را سر به چندین جا شکسته

~~2055یکی سریا برهنه مانده برجای

~~یکی دیگر نمد بربسته بر پای

~~یکی را نیزهٔ‌ بشکسته بر دست

~~یکی را بی کمان تیری دو درشست

~~یکی بی حویشتن و امانده از خویش

~~یکی پس مانده نو کر رفته از پیش

~~یکی چون تیردر بگریختن چست

~~یکی را چون کباده گشته زه سست

~~یکی را چون کمان یشتش شکسته

~~ر دست افتاده و پیها کسسته

~~6"چوتر کش آنیکی 3راسربریده

~~چو قربان این دگرراره دریده

~~بسی سرباز راچون نیزه درجنگ

~~ز سرهای برهنه ریش آونک

~~بسی چون گرزچوبین کلههاخشک

~~سیه از پرتو خورشید چون مشک

~~فرماد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_130.png)

~~فرهاد و کلستان

~~که کم گردد دراین گفتار مقصود

~~چگویم قصهآ هریک که چون بود

~~بدینسان بر در فغفور آمد

~~شکسته لشگری کز دور آمد

~~غمین شد بهرفرزندان و خویشان

~~2065خبر شده شاه را از حال ایشان

~~بسان مردهای بردر که شاه

~~سیهسالار لشکر آمد از راه

~~شبیخون برسرایشان که آورد

~~بگفت او را که لشگر برچهسان برد

~~دوشه چون شد بیکساعت گرفتار

~~وزان حالت که نا که درشب تار

~~پیامی را که پیش شه فرستاد

~~بکفت از گفتهآ داماد فرهاد

~~چو دیک از آتش سودا بجوشید

~~2070 چو فغفور آن حکایتها نیوشید

~~دلش از تاب آن جوشش تب1 آورد

~~زجوش اندرون کف برلب آورد

~~پی دانستن احوال فرهاد

~~بسی اندیشه کرد آن شاه بیداد

~~ز هر کس حال او پرسید بسیار

~~ببرد آخر بدانش پی بر آن کار

~~بر شه رفت و گفت ای شاه خوش باش

~~در آن پرسش جوانی بود نقاش

~~دهم زان بی نشان شه را نشانی

~~2075 که من دارم بدوجائی کمانی

~~به نقاشی میان ما سر افراز

~~جوانی بود پیش ما ز ابخاز

~~بگفتار نکو هرجای مشهور

~~نزاد او ز ارمن نام شاور

~~که و بیگاه ms081 با فرهاد بودی

~~دل فرهاد از وی شاد بودی

~~ندید او را کسی دیگر در اینجا

~~ز غم فرهاد چون بگذاشت مأوا

~~چنین دائم که بردش سوی ایخاز

~~2080 ز پیش شهریار کردن افراز

~~سوی ابخاز چندین کس فرستاه

~~شهنشه در پی این قصه افتاد

~~طلب کردن عم فرهادر

~~19

~~در او سو گندها بردین و کیششر

~~مثالی را به زر بنوشت بیشش

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_131.png)

~~100

~~که من پیرم سرشاهی ندارم

~~ز حالت هیچ آکاهی ندارم

~~نهادم تاج را اینک ز تارک

~~ترا تخت پدر بادا مبارک

~~2085در این اقلیم از میر و سپاهی

~~همی خواهند بهرت پادشاهی

~~چو بر عدل است با مردم نهادت

~~سخن از عدل و از دادتو باشد

~~همه احوال باشد بر مرادت

~~سیهسالار داماد تو باشد

~~بیاور روز و خرم کن سرتخت

~~بیا تا برخوری از دولت و بخت

~~بسی تنسوق آبی و هوائی

~~2090 سمور و کومرو دیبای چینی

~~فراوان نافهآ مشک خطائی

~~در کنجی که او را بود بگشاد

~~مرصع خلعت زیبای چینی

~~به بیلک تحفهای نیکو فرستاد

~~فرستاد آنگهی از دوستداری

~~کسی کش بود بافرهاد یاری

~~پس آنکه مهر خود برنامه بنهاد

~~ز ملک چین سوی ارمن فرستاد

~~بزر کان بدانش را روان کرد

~~2095 سرافرازان ز دار الملک فغفور

~~چو باد آشفته در گرد جهان کرد

~~روان کشتند سوی ملک شاور

~~چو بیک راهرو در ره فتادند

~~بسختی روی را برره نهادند

~~بسی در راه زحمتها کشیدند

~~بابخاز آمدند از خطهآ دور

~~هم آخر در حد ارمن رسیدند

~~نشان حانه بر بنیاد دادند

~~بپرسیدند ازان پس جای شاور

~~نشان خانهآ فرهاد دادند

~~210روان گشتند سوی باغ فرهاد

~~دهان پرخنده چون کل ازدل شاد

~~در آن دم بود حسرو درخمستان

~~به میخوردن نشسته با کلستان

~~زن شاور و مقبل بود و داود

~~می ناب و نوای بربط و عود*

~~ازان آهی که ازدل بر کشیدی

~~ز دودش روز روشن کس ندیدی

~~فرهاد ms082 و کلستان

~~(دراینا دوصفه دارای ا الی ب اقتاده است

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_132.png)

~~فرهاد و کلستان

~~کسی کو درجهان غربت ندیده است

~~چنان دان کزجهان زحمت ندیده است

~~2105 کسی داند غم ودرد و محن را

~~که در غربت بیاد آرد وطن را

~~ز غم خوردن چو آمد شاه چین باز

~~حدیث چین و ماچین کرد آغاز

~~که از خانه که از بتخانه پرسید

~~که از خویش و که از بیکانه پرسید

~~حکایت مرچه میپرسید کفتند

~~حدیثی را که کس نشنید کفتند

~~بکفتند از عم و عمزاد کانش

~~گرفتاری آن آزاد کانش

~~211 که داماد تو دارد هردو دربند

~~دلش از بند ایشان است خرسند

~~کمان دارد که عم قصد تو کرده است

~~بسی عم زین سبب بهر توخورده است

~~اگر در آمدن دیری بپائی

~~نیایند آن دو از تیغش رهائی

~~بزاری خون ایشان را بریزد

~~پس از عمزاد کان باعم ستیزد

~~بیاید از سرش دور افکند تاج

~~دهد اقصای چین یکسربتاراج

~~2115 ازان ترسم که افزاید غمت را

~~کشد ناکه بصد زاری عمت را

~~حکایتها بدین آئین چو کردند

~~بدین خویشتن سوکند خوردند

~~که در کفتار موئی بیش و کم نیست

~~غم این داریم و دیکر هیج عم نیست

~~چهارم سال شد تا از برشاه

~~جدا کشتیم و پمودیم این راه

~~به امیدی که یک بارت ببینیم

~~بیاد شاه چین دردت بچم

~~2120 زهی دولت که دیدارت بدیدیم

~~زهی منت که کفتارت شنیدیم

~~کنون باید بهعزم راه برحاست

~~بباید کرد زود اسباب ره راست

~~که تا از رفتنت شادی نمایند

~~چو سرو از بخت آزادی نمایند

~~دو عمزادت که دریندند یکچند

~~باقبالت رها کردند از بند

~~ازین گفتار فرهاد جوانمرد

~~بسی از بهر خویشان دردوغم جورد

~~1

~~2125 تامل کرد رای مرد هشیار

~~بگفت ای سروران چین بدانید

~~پس از اندیشه و تدبیر بسیان

~~رآنم کر حرد یکسر بر آنی

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_133.png)

~~02

~~دوسه روزی به میخوردن نشینیم

~~وزان پس ms083 صورت رفتن ببینیم

~~اشارت کرد تاخوبان بیایند

~~سرخمهای می را بر کشایند

~~دهند از خسروانی مایهآ حوض

~~به می گردند گرد پایهآ حوض

~~بتان از بهر ایشان جام گیرند

~~2130 بگرد حوضها آرام گیرند

~~هر آن شوخی که درارمن زمین بود

~~هر آن سرور که از3 ماچین و چین بود

~~در خمخانه بر اغیار بستند

~~به نوشانوش می با هم نشستند

~~قلم در عشرت ماچین کشیدند

~~سر افرازان چین کان عیش دیدند

~~ز الوان نعمت آوردند در پیش

~~ز اندازه فزون بود و زحد بیش

~~سرافرازان چین را کرد سرخوش

~~2135 بتان خوب و آب همچو آتش

~~سراندازان همه رفتند از دست

~~شدند از جام عشرت یک بیک مست

~~زمین بوسان بجای خویش رفتند

~~چونر کس مست و سردر پیش رفتند

~~فرستادن فرهاد سوغات عیمرا بهرشاه ایخاز

~~چو بخت عاشقان رفتند درخواب

~~ز مجلس چونکه بیرون رفت اصحاب

~~گلستان آمد و در پیش بگشاد

~~ره آوردی که شاه چین فرستاد

~~مرصع جامههای خسروی بود

~~2160 پری پیکر نخستین تنگ بگشود

~~بکی دیگر همه مشگ تتاری

~~یکی پر در درج شاهواری

~~سبدهای پر از دیبای چینی

~~سمور و قاقسی یکسر کزینی

~~بسی تعفت تج از هرجنس و هرباب

~~فراوان تختهآ برطاس و سنجاب

~~دگرها همجنان درپیش بگذاشت

~~شیشهزان میان یک جامه برداشت

~~ز برطاس وسمورنیک و سنجاب

~~2165ز مشک و لولو و دیبا ز هرباب

~~فرستاد از برای شاه ایخاز

~~بدست مقبل این اسباب و این ساز

~~وییش حسرو شیرین فرستاد

~~دگر حکی که شاه چین فرستاد

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_134.png)

~~فرهاد و کلستان

~~گلستان را مرصع جامه پوشید

~~ز دست او بشادی جام نوشید

~~بداد آنگاه بخش دختران را

~~غنی کرد از کرم نیک اخترانرا

~~2150 دگر بهر زن استاد و استاد

~~ز هر نوع وز هر جنسی فرستاد

~~بخدمت دید برپا از سر مهر

~~زن شاور شیرین کار و کلجهر

~~کف آزاد مردی باز بکشاد

~~بدان هردو فراوان ms084 نعمتی داد

~~فراوان بهر مقبل نیز برداشت

~~به بخشش خاطرهر کس نگهداشت

~~چو مقبل نامهآ شه باره آورد

~~زره نزد شه ارمن زمین برد

~~2155 بران اسباب و نعمت چشم بنهاد

~~خجالت برد از انعام فرهاد

~~هر آن چیزی که چشمش خوبتردید

~~به شیرین و مهین بانو ببخشید

~~فرستاد آنکهی بخش حرم را

~~وزان پس داد هم قسمی خدم را

~~مثال شاه چین خواندن ندانست

~~ز ضمنش کوهر افشاندن ندانست

~~اشارت کرد تا اسبان بیارند

~~سوی شهزادهآ چین ره سپارند

~~216 نشست آنکه چوسروی بر سرزین

~~عنان پیچید سوی حسرو چن

~~سمندش تیزشد در پویه چون باد

~~رسانیدش به یکدم سوی فرهاد

~~چو فرهاد از شه ارمن خبر یافت

~~به استقبال کردن تیز بشتافت

~~به اعزازش در آورد از در بخت

~~بمهر دل نشاندش بر سر تخت

~~چو برتخت بزر گی شاه بنشست

~~مثال شاه چین بکرفت بر دست

~~2165 به پیش خویشتن فرهاد را خواند

~~بنزدیک خودش بر تخت بنشاند

~~پس آنکه گفت کان حط رابخوانید

~~بخواندن از زیان گوهر فشانید

~~بیامد نامه را بکشاد از هم

~~بخواند و کرد عرض نامهآ عم

~~در آن رفتن تأمل کرد بسیار

~~پس از اندیشهآ بسیار در کار

~~چنین گفت ای شه وشهزادهآ چین

~~چو سرو تازنین آزادهآ چین

~~2170 حدیث دوستان خویش بنیوش

~~نصیحتهای ایشان گوش کن گوش

~~10

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_135.png)

~~103

~~عمی کو دشمن جان تو باشد

~~مبر ظن کو نگهبان تو باشد

~~فریبت میدهد هشدار3 زنهار

~~که مار افسا به افسون میکشد مار

~~شفاعت میکنم بشنو شفاعت

~~ترا بس از جهان کنج قناعت

~~چو بر کنج قناعت دست داری

~~چه باید با خیال تاج کاری

~~2175 گرفتم آنکه چرخت یار باشد

~~ز مهرت کرمی بازار باشد

~~بتیغ مهر کوشی با منافق

~~جهانگیری کنی چون صبح صادق

~~ازین چرخ دوتا پشت و ازین دهر

~~دو تا نانت بود بی هیچ شک بهر

~~حدیث دوستان اینست بنیوش

~~منه چون گل زغفلت ms085 پنبه در گوش

~~بدان هر کو درین فرخ دیار است

~~بمهر دل ز جانت دوستدار است

~~2180ترا نبود مبارک زین زمین رفت

~~خطا باشد ترا زینجا به چین رفت

~~نصیحتگو نصیحت چون نپوشید

~~مقرر کرد با خسرو که مقبل

~~نیوشنده سخنها را نیوشید

~~برفتن بر کشاید بند مشگل

~~بسوی چین رود از ملک ابخاز

~~برون آرد سخن از پردهآ راز

~~ز مهر گلستان و عیش کلشن

~~نماید صورتی چون روز روشن

~~2185رود از ره سوی داماد فرهاد

~~حدیث شاه را کوید ز بنیاد

~~سر انجام شه از آغاز گوید

~~ز اول تا به آخر باز کوید

~~نباشد بعد از آن کفتار غم خور

~~دل داماد و فرزندان و خواهر

~~دران غمخوارگی ماتم شود سور

~~رهند از بند فرزندان فغفور

~~شود فغقور حرم بر سر تخت

~~دگربارش زخواب آکه شود بخت

~~1اغم ایشان بدین انواع خوردند

~~بدین گفتن سخن را ختم کردند

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_136.png)

~~فرهاد و کلستان

~~طلب کردن شاه ابخاز بزر گان چبن را و خلعت

~~دادن و بامقبل روانهآ چین کردن

~~رسولان شه چین را بخواندند

~~بجای خویش هریک را نشاندند

~~شه ارمن زبان لطف بگشود

~~بکنجوران ز کوهر کنج بنمود

~~همی پرسید هریک را جدا شاه

~~ز رنج غربت و از سختی راه

~~وزان پس بزم شاهی ساز دادند

~~دهان بستهآ حمه بر کشادند

~~2195 بیفکندند بر آئین ابخاز

~~سماطی حسروانی با همه ساز

~~ز زرین جام رخشان کشت خورشید

~~منور کرد مجلس جام جمشید

~~چو یکسان شد زمی شاه و سپاهی

~~در آوردند خلعتهای شاهی

~~ز دست شاه هریک جام نوشید

~~پس آنکه خلعت شاهانه پوشید

~~نامه فرستادن قرهاد به خواهر و عم

~~نبشتن را قلم برداشت فرهاد

~~نوشت احوال خود یکسر ز بنیاد

~~2200 پس ازعرض سلام و شوق دیدار

~~نموده آرزومندی بسیار

~~وزان پس عرض کرده حال خودرا

~~نوشته یک بیک احوال خودرا

~~ازان رفتن ز چین تا ارمنستان

~~چو باد آشفتن ms086 از بوی گلستان

~~وطن کردن به غربت درحد روم

~~کزیدن طرف کلزاری از آن بوم

~~ز پیوند نهال سرو بستان

~~وزان غنجه که بشکفت از گلستان

~~2205وزان در کلستان گل چیدن او

~~وزان بر برگ گل علطیدن او

~~درین باب آنچه میدانست می گفت

~~گهرهائی که بتوان سفت میسفت

~~وزان پس کفت چون این نامه خوانی

~~یکایک سرگذشتم را بدانی

~~ز بند غم دلمرا بر گشائی

~~دهی

~~105

~~عمزاد گانمرا

~~رهائ

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_137.png)

~~دل عم را دهی شادی ازین غم

~~فرستی هردو را خوشدل برعم

~~که من از سایهات دارم دلی خوش

~~2210 نداری بهر من خاطر مشوش

~~دعا و خدمت و پرسش فرستاد

~~سوی داماد و فرزندان داماد

~~بنوک خامه نام دوستان برد

~~بپرسش یک بیک را یاد آورد

~~پس آنکه مهرخود برنامه بنهاد

~~ز روی مهر سوی چین فرستاد

~~به خدمت سوی عم بنوشت نامه

~~دگر ره دربنان آورد خامه

~~سخنهائی که لایق بود ودرخور

~~2215 نوشت از مهردل در پیش سرور

~~رنام شاه عنوان را نشان کرد

~~بزر کان را بسوی چین روان کرد

~~پریشان شد دل فرهاد مسکین

~~جو مقبل بابزر گان شد سوی چین

~~در آن غم بود از داود خرسند

~~ز دل بردی غمش را مهر فرزند

~~خدایش باز فرزند دگر داد

~~دلش چون میشد از فرزند خودشاد

~~بقال سعد عیسی کرد نامش

~~2220 به احوال پسر بود اهتمامش

~~دلش دایم بدینسان بود خرم

~~که بردی مهر ایشان از دلشغم

~~در وفات یدر شبرین

~~بماند هر کس و زو کس نماند3

~~جهان برعهد مردم بس نماند

~~مخوردم زو که با کس نیست دمساز

~~هر آن عهدی که بندد بشکند باز

~~شه ابخاز را پرشد پیاله

~~لبالب شد زخون دل چو لاله

~~2225 براو پرشد قدح در آخر دور

~~اجل کفتش که این دور است نه جور

~~قدح نوشید و از مجلس برون شد

~~لوای سرفرازی سرنگون شد

~~ز کار افتاد مجلسگاه ارمن

~~چو بیرون ms087 شد زمجلس شاه ارمن

~~ببزم شاه مطرب ماند بی ساز

~~چو مطرب مویه کر برداشت آواز

~~نوای راست کرد از ساز پرسوز

~~شب یلدا نمود از روز نوزوز

~~فرماد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_138.png)

~~فرها دو کلستان

~~2230 فرو آمد سعادت از سر کاه

~~سریر مملکت خالی شد از شاه

~~میهن بانو که از شاهان نشان بود

~~چوابرش دست اودل کوهرفشان بود

~~ز دانش پیش مردان عزتی داشت

~~هم از روی بزر کی حرمتی داشت

~~چو برتر بود از مردان به حرمت

~~شهی بروی مقرر کرد دولت

~~بپادشاهی نشستن مهین بانو

~~به شاهی برسر تختش نشاندند

~~ببالایش زر و گوهر فشاندند

~~2235 به عدل و داد ملک آباد میکرد

~~ببخشش جان غمکین شاد میکرد

~~به دور ما هزاران لوحش الله

~~که مردانند اکنون بر سرگاه

~~جهان کو جفت مردان بودپیوست

~~ز شوخی زد بدامان زنی دست

~~بدستان تخت از مردان بپرداخت

~~بحیلت بازن شوخی همیساحت

~~همی بودند دمساز دل خود

~~نهاده بر طبق راز دل خود

~~224 سهی سروان به حدمت ایستاده

~~چو لاله کوش برحدمت نهاده

~~بنای و نوش میبودند پیوست

~~مدام از باده میبودند سرمست

~~دمی او را به عیش خود نکهدار

~~ز مقبل وز رفیقانش بیاد آر

~~رسبدت مقیل بابزرکان به چین

~~کبوتر وار شهبازان ز ابخاز

~~ببرج ملک چین کردند پرواز

~~بسی رنج وبسی سختی کشیدند

~~ز ارمن تا به حد چین وسیدند

~~2245 رسیدند آخر الامر از ره دور

~~سعادت وار بر درگاه فغفور

~~خبر آمد زره درحضرت شاه

~~که مقبل بابزرگان آمد از راه

~~دو فرزند شه چین شد پذیره

~~بگردون برشد آواز تبیره

~~بیاوردند از رهشان باعزاز

~~ه پیش شهریار گردن افران

~~27

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_139.png)

~~سر افرازان بخدمت سر نهادند

~~بر تختش زمین را بوسه دادند

~~2250 رسانیدند مکتوبات فرهاد

~~که از بهرعم و خواهر فرستاد

~~خدیو چین زنامه مهر برداشت

~~نظر برحسن حرف نامه بگماشت

~~سخنهائی که او از مهر دل راند

~~ز ms088 روی مهربانی یک بیک خواند

~~بخواند آن نامه نامی که فرهاد

~~بهپیش خواهر مشفق فرستاد

~~سپارشهای فرزندان خود دید

~~خلاص جان دلبندان خود دید

~~2255زمال و ملک و از دیبا و دینار

~~بدیشان داد نعمتهای بسیار

~~زرنج راه یک یک را بپرسید

~~بهر یک مال بی اندازه بخشید

~~وزان پس گفت ایشان را مپائید

~~برفتن برق سان گرمی نمائیا

~~بسوی خواهر فرهاد پوئید

~~حکایتهای فرهادش بگوئید

~~بدو این نامهآ نامی رسانید

~~بپرسیدش ز من زانسان که دانید

~~رفتن مقبل بابزرگان پیش داماد فرهاد و خلاص

~~شدن فرزندان فففور از بند

~~2260 چومقبل رفت بیرون از درشاه

~~هماندم روی را آورد با راه

~~بزرگان پیشرو پیشش دواندند

~~پیاپی مرکبان را تیز راندند

~~بر بردند پیش دحت فغفور

~~که اینک مقبل آمد از ره دور

~~ز بهرت نامهآ فرهاد آورد

~~غم و اندوه*از دلهای ما برد

~~ز شادی بیخبر شد سرو بالا

~~دلش زان شادمانی رفت از جا

~~2265 هر انکس کین بشارت میشنیدی

~~باستقبال بی جان میدویدی

~~شده در رقص سرمستان بی می

~~ز بانگ کوس و آواز دف و نی

~~گنحینه ها را بر گشادند

~~جهانی را بگوهر زیب دادند

~~10

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_140.png)

~~فرهاد و کلستان

~~تمامت شهر را آذین ببستند

~~ز هرجانب به می خوردن نشستند

~~چو اهل شهر دید از خرمی بهر

~~بزرگان را در آوردند در شهر

~~2270 بیامد مقبل از در با دل شاد

~~به پیش خواهر و داماد فرهاد

~~زمین بوسید و پس بکشاد نامه

~~به نزد سروران بنهاد نامه

~~چو مکتوب برادر دید خواهر

~~ز سروش کشت تابان مهر انور

~~فروزان کشت خورشیدی ز چهرش

~~عیان شد گرمی بازار مهرش

~~خط دستش بیاد دست فرهاد

~~ببوسید آنکهی بر دیده بنهاد

~~2275 ز اول تا به آخر یک بیک خواند

~~ز مژکان خون دل بر نامه افشاند

~~پی آوارهآ چین زار بکریست

~~بر آن مکتوب او بسیار بکریست

~~ز دود دل چو ms089 آهش کله بستی

~~ز آه دودناکش برق جستی

~~بحسرت ریختی از چشمها خون

~~بخون میکرد روی نامه گلگون

~~ازان نامه دل داماد شد شاد

~~که او را کشته میپنداشت داماد

~~2280ز مقبل قصهآ فرهاد پرسید

~~بگوش هوش هرچ او گفت بشنید

~~سراسر سر گذشت او بیان کرد

~~نهانی راز را یک یک عیان کرد

~~هوای گلستانش گفت چون بود

~~وزان پس گفت از مولود داود

~~چو روشن شد برایشان حال فرهاد

~~شدند از بند غم یکباره آزاد

~~برون کردند ازدل کین فغفور

~~طلب کردند زندانیان و کنجور

~~2285 اشارت شد که شاهان را بیارند

~~دگرشان بسته در زندان ندارند

~~رها کرد از کرم شهزاد گان را

~~زر بند آزاد کرد آزادگان را

~~بپوشانیدشان از پای تا سر

~~بخلعتها که لایق بود و درحور

~~غلامان و کنیزان پریجهر

~~به حسروزادگان داد از سر مهر

~~حزاین ریخت از لولوی لالا

~~به پیش شهریاران فیل بالا

~~2290 خرد را کرد با گفتار خود یار

~~شهان را عدر خواهی کرد بسیار

~~6

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_141.png)

~~چه باشد سیم و زر گنج گهر داد

~~بزرگان را فراوان سیم وزر داد

~~دکر برداشتند از درجها سر

~~برای مقبل آوردند جوهر

~~که بودی زینت و زیب خزینه

~~وزان پس آن کهرهای دفینه

~~در ایشان خیره چشم آدمیزاد

~~فرستادند پنهان بهر فرهاد

~~به غواص قلم کوهر فروشی

~~2295 بخواند آنگه دبیر تبز هوشی

~~که کتبت دبیر خوب تحریر

~~ز تحریرش فزونتر حسن تقریر

~~قلم را کرد جاری از سر انگشت

~~جواب نامهآ فرهاد بنبشت

~~جواب نامهآ فرهاد از زبان خواهر وداماد

~~جواب نامه بنوشت از سر3 سوز

~~ز خواهر پیش فرهاد غم اندوز

~~نوشت اول که حالم بی تو چونست

~~دل تنکم چو غنچه پرزخون است

~~2300چو لاله پیرهن خونین به ده چاک

~~نشسته بیتو دشمنکام بر خاک

~~طپانچه سرخ دارد روی کارم

~~بخون دیده چون گل رخ نکارم

~~گلی داند که با من همنشین است

~~که چون سوسن ms090 زیانم آتشین است

~~شدم رقاص دست افشان که پیوست

~~چو سرو از باد بر سرمیزنم دست

~~چو نیلوفر دل از غم ریش دارم

~~چو نر کس سرازان درپیش دارم

~~2305 ینفشه وار هستم بسی وجودی

~~نشسته بر رهت کوری کبودی

~~که چون شوید بخون رخسار لاله

~~ببرس احوالم از اشک چو داله

~~که آرد از گلستان تو بوئی

~~ز باد صبح دارم آرزوئی

~~ز وصلت حاصل ما داغ دوریست

~~درین حالت صبوری ازضروریست

~~توقع دارم از مهرت که ناگاه

~~کنی ما را ز حال خویش آگاه

~~بدست باد بقرستی بیامی

~~2جوباد آرد ازین جانب سلامی

~~فرتی بوی خود پیوسته با باد

~~دل ما را ببوی خود کنی شاد

~~110

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_142.png)

~~فرهاد و کلستان

~~چه خوش باشد قدم کررنجه سازی

~~که یابیم از قدومت سرفرازی

~~بسی حالش زبان خامه بنوشت

~~بسی زین در سخن درنامه بنوشت

~~زبان را بست از کفتار خامه

~~سخن کستر فرو پیچید نامه

~~فرستادن فرزندان رایبش فففور و مقبل را نزد فرهاد

~~2315 فرستادند شاهان را به اعزاز

~~بآئین شهی پیش پدر باز

~~روان کردند مقبل را زچین شاد

~~ببرک و سازشاهی سوی فرهاد

~~دوهفته راه با ایشان برفتند

~~ز مهر خویش باخویشان برفتند

~~غم واندوه بیش از پیش خوردند

~~به مهردل وداع خویش کردند

~~ببخت شاه فرزندان مهجور

~~ز ره راندند بردر گاه فغفور

~~320آز ره بنگه سوی خسرو کشیدند

~~به دولتخانه خسرو رسیدند

~~درون رفتند از در با دل شاد

~~شده چون سرو ازبندغم آزاد

~~بعزت پای شهرا بوسه دادند

~~بیوسیدند و برچشمان نهادند

~~شه چین دید فرزندان خود را

~~بسی بوسید دلبندان خود را

~~فرستاد آنکهی از بهر فرهاد

~~غلامان و کنیزان پریزاد

~~2325 ز اسب و استر و دیبا ودینار

~~فرستاه از برایش مال بسیار

~~بکوهرها و در شاهواری

~~بجا آورد رسم حق کذاری

~~ز مقبل عذر زحمتها بسی خواست

~~نوائی کرد بهر راه او راست

~~مهیا کرد بهرش ms091 عدت وساز

~~فرستادش بدارالملک ایخاز

~~رسبدن مقبل بایخاز

~~111

~~ز چین آمد سوی ایخاز مقبل

~~2330 چو روی مقبل فرحنده بی دید

~~شد از دیدار او فرهاد حوتدل

~~مهر دل سرو چش و

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_143.png)

~~112

~~که مضمون داشت برداغ برادر

~~بخواند آن نامهآ دلسوز خواهر

~~ز حون چشم او شد لاله کون باغ

~~زبس حسرت زبس دوری زبس داخ

~~قد او بر کنار اشک دلجوی

~~تو گفتی بود سروی برلب جوی

~~کلستان را از آن حالت خبرشد

~~ز روی مهر او را چاره برشد3

~~برای مقبل از نو مجلس آراست

~~2335 بیامد کرد بزم خسروی راست1

~~ره آوردی که از چین و خطا بود

~~ز راه آوردهآ باد صبا بود

~~غلامان و کنیزان پریوش

~~دری چون آب ویاقوتی چو آتش

~~در آوردند یکسر پیش فرهاد

~~در ایشان نخیره چشم آدمیزاد

~~به عریک در زمان چیزی ببخشید

~~چو فرهاد آنچنان کنج گراندید

~~0*23 بسان مردگان درخاک ننهاد

~~ز باد آورده را برباد برداد

~~سر افرازی و مردی از کرم دان

~~کسی کو را کرم نبود عدم دان

~~شکست گوهر مرد است امساک

~~نیاید ممسکی از کوهر پاک

~~سخا و مردمی را ساز آئین

~~عطا و بخشش فرهاد را بین

~~کنیران و غلامان را نشاندند

~~نشاید گفت ازان کامی کهراندند

~~طرب سازان قدح بردست بودند

~~2365 دوهفته روز و شب سرمست بودند

~~حریفان از می گلرنگ سرخوش

~~قدح دل کرم از آب چو آتش

~~رسیدن شاور از مداین به خواستاری شیرین از

~~برای خسرو

~~به می خوردن زجور چرخ رسته

~~چنین جمعی به می خوردن نشسته

~~بتان چین وارمن مست و مدهوش

~~گلستان خسرو چین رادر آغوش

~~کمر کرده بگرد یکدکر دست

~~بیک سو مقبل و کلجهر سرمست

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_144.png)

~~فرهاد و کلستان

~~235 قدح پر می بدست آل فغفور

~~که باز آمد ز در ناگاه شاور

~~شه چین روی دلبند کهن دید

~~در آن حالت به ده ms092 حالت بگردید

~~ز جا برخاست از شادی شده هوش

~~گرفتش همچوجان خود در آغوش

~~لبالب داشت جامی برسردست

~~به دلجوئی روان درجان اوبست

~~گلستان نیز آمد برسرجا

~~پس از پرسش کرفتش جام صهبا

~~2355 زن شاور بود از جام سرمست

~~نهادش ساغری با بوسه در دست

~~وزان2پس دست او بوسید مقبل

~~بدستش داد حالی جام پردل

~~پیاپی سرخوشان ز انسان کهدانی

~~بدو دادند رطل دوستکانی

~~چو شاور از می کلرنک شدمست

~~بپهلوی زن خود رفت و بنشست

~~ز نو بزم طرب را ساز کردند

~~حدیث سر گذشت آغاز کردند

~~2360 شه چین محنت هجران بیان کرد

~~که تنها زند گانی برچهسان کرد

~~وزان پس کفت مقبل قصهآ خویش

~~که درغربت چه حالت آمدش پش

~~پس آنگه گفت بافرهاد شاور

~~چه دیدم تا شدم از بندگی دور

~~نخستین کفت چون هرمزمراخواند

~~بعزت پیش تخت حویش بنشاند

~~لوای قدرم از کردون برافراشت

~~برفعت از همه بالاترم داشت

~~2365 سر کلکم به نقاشی در آمد

~~چه نقاشی به درپاشی در آمد

~~به صنعت صورت مردم نمودم

~~بخوبی چهرهآ هرمز کشودم

~~چو هرمز معجز کلک مرادید

~~بسی سیم وزر و تشریف بخشید

~~مرا بردند در مجلسکه شاه

~~منقش کردم آن دیوان ودرگاه

~~در آنجا ساحتم نقش نگارین

~~برسم و عادت بتخانهآ چن

~~2370 وزان پس کرد مرد سحر پرداز

~~به شیریی حدیث حسرو آغاز

~~که هرمز رایکی فرزند جانی است

~~که روزوشب یه عیش و شادمانی است

~~جوانی حسرو پرویز نامش

~~جو یاقوت است روی لعل فامش

~~13

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_145.png)

~~13

~~نباشد بی می1و مطرب زمانسی

~~جهان را نیست چون او کامرانی

~~شرف در طالعش موجود بودی

~~اگر از وی پدر خوشنود بودی

~~2375 سر آمد درهمه روی زمین است

~~زدارد هیچ عیبی عیبش این است

~~بنقاشی چو آب دست من دید

~~بدلجوئی حدیثم نیز بشنید

~~خوشم در بزم خودچون چنگ بنواخت

~~چونی از نالهآ من همدمی ساخت

~~حدیث دلبران پرسید از من

~~که ms093 از چین و خطا و که ز ارمن

~~در آن شرح بتان چین وماچین

~~بدو گفتم حکایتهای شیرین

~~2380 بگوشش قصهآ شیرین خوش آمد

~~سخن از راه کوشش دلکش آمد

~~ازان گفتار شیرین شد دلش کرم

~~برافکند از رخ خود برقع شرم

~~حدیث کرمی شیرین در انداخت

~~وزان دلکرمیش رمزی بپرداخت

~~مرا از روی مهرو دوستداری

~~فرستاد از برای خواستاری

~~نخست از ره ببردع شد گذر گاه

~~شدم زاری کنان در حضرت شاه

~~2385 شدم پیش مهین بانو دل افکار

~~خروشیدم بسوز و زاری زار

~~فغان کردم بسوک شاه ابخاز

~~بدو دادم عزای شاه را باز

~~نمودم مدتی در کریه سوزی

~~در آن سوزم بسر شد چند روزی

~~پس از چندی برسم چایلوسی

~~در آن ماتم زدم ساز عروسی

~~به شیرین راز مهر انگیز گفتم

~~حدیث حسرو پرویز گفتم

~~2390 به آئینی که دل در مهر اوبست

~~بشست ازمال وملک وخسروی دست

~~و لیکن حال خود باعمه ننمود

~~که در ارمن بجائی نامزد بود

~~دل شیرین ازان کس نفرتی داشت

~~اکر چه عزتی و حرمتی داشت

~~بدان رو زود او را خواست بردن

~~بدو میخواست کردونش سپردن

~~سخن را از مهین بانو نکهداشت

~~سوی شهر مداین روی بر کاشت

~~2395 کسی زین حال آگاهی ندارد

~~که شاه ما سرشاهی ندارد

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_146.png)

~~فرهاد و کلستان

~~من از راه آمدم در حضرت شاه

~~چو او سوی مداین رفت نا کاه

~~سعادتوار پیش شاه آورد

~~مرا شوقت بدین در گاه آورد

~~حدیث سر گذشت من چنین است

~~ندارم قصهآ دیگر ممین است

~~سپری شدن روزگار گلستان

~~بپایان رفت ایام صبوری

~~چو یاران را بسر شد داغ دوری

~~2400 ز نو کردند ساز کامرانی

~~دگر در گردش3 آمد دوستگانی

~~مغنی بود و مطرب سرو رقاص

~~حریفان را در آن مجلسکه خاص

~~به می کردند عردم جانفزائی

~~بتان ارمن و چین و حطائی

~~در آنمدت به عیش بی نهایت

~~پریرویان ممی ms094 جستند غایت

~~همی کردند با یاران همدم

~~از آن عیشی که برداردز دل عم

~~ز عشرت یک سر مو کم نکردند

~~2405 برای دنیی دون غم نخوردند

~~میاهوی حریفان برفلک شد

~~خروش چنک در گوش ملک شد

~~فلک آن عیش نتوانست دیدن

~~صفیر چنگ و نای و نی شنیدن

~~به چشم بد در آن مجلس نظر کرد

~~مقام عیش را زیر و زبر کرد

~~فلک را دیدهآ بد حود مادا

~~ز چشم بد کسی را بد مبادا

~~2410 گلستان آن زمان از بار پربود

~~صدف آن مدت آیستن به در بود

~~جهان برچشم اوچون زلف شدتار

~~بوقت آنکه آبستن نهد بار

~~به بدحالی و سختی بار بنهاد

~~پس از سختی حدایش دحتری داد

~~به مهر دل نهادش نام مریه

~~چو در دل مهر مریم داشت محکم

~~بتلخی حان شیرین داد بر باد

~~در آن مدت که آن مه حمل بنهاد

~~کسی کو بود نور چشم مهتاب

~~2615 کسی کو بود خورشید جهانتاب

~~جهان بر چشم مهرو مه سه کرد

~~بوقت حال مجلس را تبه کرد

~~15

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_147.png)

~~11

~~که بادش چون کل از گلزار بر بود

~~مگر او نیز ترک گیل من بود

~~چو کل رفته در ایام جوانی

~~لطیف نازکی کم زند گانی

~~برفت از مجلس و مجلس بهمزد

~~کسی کزوی شدی شیرین طبر زد

~~شکست از باغ شاخ مهربانی

~~2420تو گفتی تند باد مهر کانی

~~ز سوز افکند آتش در دل نار

~~بخاک افکند شاخ ناز پر بار

~~که شد پژمرده کلهای کلستان

~~چه باد افتاد یارب سوی بستان

~~گلستانی که دلبند چمن بود

~~گلستانی که زیب انجمن بود

~~گلستانی که بستان زو صفا داشت

~~گلستانی که بلبل زو نوا داشت

~~کلستانی که سرو بوستان بود

~~2625 گلستانی که ماه آسمان بود

~~گلستانی که با جان همدمی داشت

~~گلستانی که باغ خرمی داشت

~~کلستانی که چون خورشید خوش بود

~~گلستانی که او خورشیدفش بود

~~گلستانی که چون ms095 گل دلبری داشت

~~گلستانی که گلبرک طری داشت

~~گلستانی که جان شاه چین بود

~~گلستانی که رشک حور عین بوا

~~گلستان و خمستان کرد بدرود

~~263 ز نا که باغ و بستان کرد بدرود

~~بهم بر کرد موی خویش سنبل

~~زداغ کل جر خون کرد بلبل

~~بنفشه جامه ازرق کرد ازین غم

~~برهنه کرد نر کس سر بماتم

~~خروشان گشت قمری و کبوتر

~~وزین غم نارون زد دست بر سر

~~پراز خون شد دل حوض گلستان

~~بجوش آمددل خمدر خمستان

~~بهر سوناله و فریاد و زاری

~~2635ز حویشان و کنیزان تتاری

~~ز دود دل کسی کردون ندیدی

~~حروش و ناله بر گردون رسیدی

~~بهر جا مشگموئی مو بریده

~~بهرجا لاله روئی رو دریده

~~شده درخون دیده غرقه فرهاد

~~فریاد زن استاد و استاد

~~برو گریان و نالان مرغ وماهی

~~صبحکاهی

~~ر آورده خروش

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_148.png)

~~فرهاد و گلستان

~~بخون آلوده طرف باغ و بستان

~~2440 میان باغ و از داغ گلستان

~~ز دود آن جهان را کس ندیدی

~~ز آهی کز غم دل بر کشیدی

~~زمانی حاک ره میریخت بر سر

~~زمانی پاره کردی بازو و بر

~~بدستان برسر دل میزدی سنگ

~~بناخن بررگ جان میزدی چنگ

~~زدل فارغ ز جان بیزار کشته

~~از ان زاری نزار و زار کشته

~~در آن غمخوارگی و اشکباری

~~2445 در آن سوز و در آن فریاد وزاری

~~نه باران بود بل طوفان روان بود

~~ز میغ چشمها باران روان بود

~~ز بستان شد روان سوی کلستان

~~روان شد سیل باران سوی بستان

~~گلستان را به آب چشم شستند

~~عزیزان خاطر فرهاد جستند

~~ز تختش تختهآ تابوت شد راست

~~قدش چون تخت شاهی را بیاراست

~~حمستانش سپردند

~~بگلزار

~~245 گلستان را سوی گلزار بردند

~~بجای تخت تایوتش نهادند

~~خمستان را برویش در گشادند

~~فلک بنهاد تابوت1 کلستان

~~بجای تخت عاجش در خمستان

~~سپردش چرخ دون با پردهآ حاک

~~ز بادی پردهآ ms096 کل شد بصد چاک

~~کهن پیر وحیل ساز است ومکار

~~مشو غره بدین چرخ ستمکار

~~هم آخر کرد باتابوتش آنراست

~~2455 سرتختی برای هر که آراست

~~دو روزه شادی او غم نیرزد

~~عروسی کردنش ماتم نیرزد

~~که ریزد چرخ برحاکش سرانجام

~~مبین برشاخ کلها لاله کون جام

~~شکسته باز باحاکش دهد بان

~~ز خاکی بر کشد سروی بصدناز

~~نخنداند گلی را در کلستان

~~کزو برحون نسازد حاک بستان

~~دکر بارش بخاک تیره بسپرد

~~2660 سهی سرو بدیعم را بر آورد

~~که چرخ دون چمنرازوتهی کرد

~~دریغ آن سرو قد ناز پرورد

~~کسی سوز درون چون من نگوید

~~بزاری زار کس چون من نموید

~~17

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_149.png)

~~118

~~که دارم خفتگان در پردهآ خاک

~~چو جان دلبند و همچون جان جان پاک

~~ز نوع میوهآ دل هفت فرزند

~~ز جنس ماهرویان دلبری چند

~~که فرزندی نهادم در دل خاک

~~2465 درین گفتن دل من گشت غمناک

~~ز عمر و زند گانی حاصلم بود

~~چه فرزندی که آرام دلم بود

~~که و بیکه مرا او بود همدم

~~پس از شش داغ دل او بود مرهم

~~پس از داغ بدیعم داغ او بود

~~چنینم خون دل از دیده بگشود

~~اگر نه بخت بد در کار بودی

~~کرا پروای این کفتار بودی

~~بناکردن فریهاد دیر بزرگ برمزار گلستان

~~بر او زندان سرا شد آن برو بوم

~~2470 چو فرهاد از کلستان کشت محروم

~~فقاع از دیدهآ پرخون کشودی

~~ز گریه یکزمان خالی نبودی

~~فراز خاک او دیری بنا کرد

~~هر آن چیزش که بود آنجا فدا کرد

~~حمستان را زیارتخانهای ساخت

~~بهشت آبادی از ویرانهای ساخت

~~که همچون ماه سربر آسمان داشت

~~بگردون دیر میناگون برافراشت

~~بعالم کس چنان خیری نکرده

~~2475 در آن دین کس چنین دیری نکرده

~~نکرده کس بدان خوبی عمارت

~~ندیده دیده همچون آن زیارت

~~قدح برلب ندید او را دگر کس

~~به میخوردن دگرننشست از آن پس

~~بسوی دیر ms097 شد بهر عبادت

~~رها کرد آنچه بودش رسم وعادت

~~بدو بسپرد دلیندان خود را

~~به مقبل داد فرزندان خود را

~~بدوشد در غریبی خاطرش شاد

~~248 به مقبل نیز فرزندی خدا داد

~~چو یوسف بود مریم او بشیرش

~~بپروردند مریم را به شیرش

~~شدند از بخت و از اقبال خود شاد

~~جنین خواندم که فرزندان فرهاد

~~ز تیغ یکدگر جان را نبردند

~~شهان چین همه یکسر بمردند

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_150.png)

~~فرهاد و کلستان

~~ببردند از برای پادشاهی

~~به چین داود را میر و سپاهی

~~2485 شهان چین که یکسر مشگمویند

~~چنین خواندم که فرزندان اویند

~~دکر عیسی ز شفقتهای استاد

~~بکار سنک شد مانند فرهاد

~~در آن ملک آن که کارش درشمار است

~~یقین دان کو ز عیسی یاد گار است

~~دگر دادند مریم را بصد ناز

~~به میری از سرافرازان ابخاز

~~کنون در کرج شاهان معظم

~~همه هستند فرزندان مریم

~~2490 چو با زهد و ورع افتاد فرهاد

~~اساس راهبی بنیاد بنهاد

~~مغانی را که در ابخاز بودند

~~بزهد از یکدکر ممتاز بودند

~~بحرمت خواند یکیک را به بستان

~~فرود آورد در دیر خمستان

~~هر آن کاری که رهبان کرد میکرد

~~هر آن چیزی که رهبان خورد میخورد

~~دگر با مردم آمیزش نکردی

~~می از دست پریرویان نخوردی

~~2695 نگردیدی میان باغ و بستان

~~مجاور بود بر خاک کلستان

~~بشکل تخت کردش صفهای راست

~~ز بهرش خوایگاه خوش بیاراست

~~بگرد آن ز جوهر رسته بنهاد

~~به انواع جواهر زیب آن داد

~~هنوز آن دیر درابخاز باقی است

~~هنوز آن رسم دیروساز باقی است

~~هنوز آن دیر مینا رنگ برپاست

~~هنوز آن لولوی پوشیده برجاست

~~250 گر آن دیر مسیحائی ندیدم

~~کسی کان دیر دید از وی شنیدم

~~که برخاک گلستان هست گوهر

~~همه برجا ولی پوشیده یکسر

~~خیالی مانده برخاک مزارش

~~ز دراهای یتیم آبدارش

~~بیتی چند درصفت حال خود وختم بخش اول فرهاد نامه

~~دمی عارف ms098 دل غمناک را باش

~~119

~~فراغت یافت از تحریر خامه

~~ز یخش اول فرهاد نامه

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_151.png)

~~120

~~2505 به حق مشغول شد در دیر فرهاد

~~تو نیز او را دمی بگذار از یاد

~~بس است از عیش بیرونی طرب کرد

~~صفای اندرون باید طلب کرد

~~چو صوفی زاده ای صهبا طلب کن

~~زساقی راح روح افزا طلب کن

~~مشو غافل خوشی ناپایدار است

~~خزانی در پی هر نو بهار است

~~درین بستان چوسوسن باش خاموش

~~بسان لاله یکسر شو همه گوش

~~25همه سر گوش باید بود چون کل

~~نهادن گوش بر آواز بلبل

~~چو لاله سرخ شو از تاب مستی

~~چونر کس سر کران از خواب مستی

~~مجو سرگرمیت از عظم دستار

~~برای کرمی سر می بدست آر

~~نه زان راحی کزو مخمور کردی

~~ز دین بیکانه وز دل دور کردی

~~بساز عشق آهنگ طرب کن

~~میی کز جام جان نوشی طلب کن

~~د ان2 مشودر3 روز کوری همچو خفاش

~~چو باز دست شاهان دیده ورباش

~~سرت را گر بود همداستان رای

~~چو دانایان ز خود بیرون منه پای

~~سخن از جنیش گردون نرانی

~~اکر جنبیدن خود را بدانسی

~~چه زحمت میکشی در فکر گردون

~~که هست از فکر و ازاندیشه بیرون

~~حکیمان گرچه زحمتها کشیدند

~~نه پنداری که در غورش رسیدند

~~2520 بنور رای هریک قصهای گفت

~~بقدر وسع هریک کوهری مفت

~~بریدانی که این ره را بریدند

~~بسی رفتند و پایانش ندیدند

~~جه جوئی طالعت از چرخ دوار

~~چه کردی در پی این هفت سیار

~~فلک را طالع بر کشتهای هست

~~بکار خویشتن سر گشتهای هست

~~کهداند حالت سر کشگان را

~~قرار کار سر بر کشتگان را

~~2525 تصور بین که آن استاد را بود

~~بشاگردان تامل کن چه فرمود

~~که پرسید از من احوال فلک را

~~که معلومش نکردم یک بیک را"

~~مه گردی گرد گردون مردخودیاش

~~بدان خودرا طبیب درد خودش باش

~~فرهاد و کلستان ms099

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_152.png)

~~فرهاد و کلستان

~~چه پیچی در خیال آسمانی

~~بکن جهدی که تا خود را بدانی

~~مه بی مهر کردون راچه جوئی

~~ز سودا در پی او چند پوئی

~~2530ز مهر ماه چون مه میکدازی

~~چنین باشد طریق عشقیازی

~~زماهی کز فلک تابد چه آید

~~مرا مه در کنار خویش باید

~~چه میجوئی مه چرخ برین را

~~نظر کن ماهرویان زمین را

~~مهی را بین که برروی زمین است

~~لطافتهای او عین الیقین است

~~مکن با آسمان کردنفرازی

~~مکن با ماه گردون عشقبازی

~~2535 چرا باشی خراب طلعت ماه

~~چرا گردی بساز زهره گمراه

~~به چشم لطف بنگر عارض کل

~~بکوش هوش بشنو ساز بلبل

~~مبین آنرا که از پیش تو دوراست

~~ببین آنرا که دایم در حضور است

~~نئی از حسن خورشید من آگاه

~~بهشب زان روی گردی درپی ماه

~~زشب تا چند جوئی ماه و پروین

~~کواکب در سواد شعر من بین

~~2560 بدانش کر سوادش را بخوانی

~~بدانی ذوق آب زند گانی

~~ببین در هرورق بستان و باغی

~~ز هر بیتی فروزان شبجراغی

~~نجوید خضر در شب ماه و کیوان

~~چو بیند در سیاهی آب حیوان

~~بسان عشق ای دل بر سرآئی

~~چو با عشق از در یاری در آئی

~~مخورغم گرشب غفلت در از است

~~درین شب یک در از اقبال باز است

~~2545 ز نا گه یابی از اقبال یاری

~~گرچون شمع شب را زنده داری

~~ببین شمعی که چون شب زنده دارد

~~وم مردن دهن پرخنده دارد

~~به مهر دوست هرکو زنده باشد

~~چو صبح آخر نفس در حنده باشد

~~ترا عارف سعادت یار بودی

~~زهجرت بود با عین و الف دال

~~21

~~255یه شهر اردییل وحانهآ خویش

~~جو گفتارت اگر کردار بودی

~~سهشنیه آحر صیف اول سال

~~کدامین حانه در کاشانهٔ‌ حویش

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_153.png)

~~122

~~نوشتم داستان باغ و بستان بپایان رفت دستان کلستان

~~قلم فارغ شد از فرهاد نامه

~~زبان را ms100 بست از تحریر7 خامه

~~حداوندا تو دانی حال ما را

~~شناسی در درون احوال مارا

~~که گفتن زبان نا پاک داریم

~~و لیکن اعتقاد پاک داریم

~~5دد2چه گوئیم ازغم بیهوده گوئی

~~پشیمانیم از کستاخ روئی

~~رحیمی رحمتی فرمای ما را

~~کریمی از کرم بخشای ما را

~~از ان کاری که خیرماست آن کار

~~نمیدانیم آن ما را بران دار

~~ز گفتاری کزان گردند گمراه

~~پشیمان گشته ایم استغفر الله

~~"تم)

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_154.png)

~~فرضاد و شیرین

~~وحش شر)

~~بنام آنک از یک قطرهآ آب

~~پدید آرد در شیرین شب تاب

~~2560 ازو مشگین حدیث سنبل چین

~~وزو شیرین حکایتهای شیرین

~~کمر در بند کهسار بدخشان

~~ز جودش یافته لعل درخشان

~~صدف ز انعام او در قعر دریا

~~مزین کشته از لولوی لالا

~~خدائی کوسمیع است و بصیر است

~~قدیم و حی و قیوم و قدیر است

~~هر آن چیزی که اندیشند داند

~~بر آن امری که خواهد حکم راند

~~د256ز مهر او فلک تابندگی یافت

~~ز ذات او بقا پایند کی یافت

~~برای طفلک چشم نظرناک

~~ز ریحان داده زیب تختهآ حاک

~~به بلبل داده رسم سینه سوزی

~~به کل داد از کرم بستانفروزی

~~ازو معجزنما شد تاک انکور

~~وزو دارالشفا شد شان زنبور

~~ازو درباغ بارز غنچه دلتنگ

~~وزو سیراب لاله برسرسنگ

~~2570 ازو درچشم نرکس میگساری

~~وزو در زلف سنبل بیقراری

~~ازو در قلبگه عشق دلاشوب

~~حرد را بارهاکرده لکدکوب

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_155.png)

~~123

~~عجایب بین که تنها پادشاهی

~~یکدم بشکند قلب سپاهی

~~به عشق آنکس که داد آرایش دل

~~هم او درعشق برد آسایش دل

~~بتاب طرهآ مشکین عذرا

~~جهانی را چو وامق کرده شیدا

~~5لان2 یه تیر غمزهآ غماز لیلی

~~چو مجنون خسته خاطر کرده خیلی

~~بهچین زلف کلچهر خور آئین

~~شکسته زینت بتخانهآ چین

~~ازو ترسا بچه در قصد ایمان

~~وزو رسوا به پیری شیخ صنعان

~~برای آنکه از دلها برد تاب

~~بهچین زلف ms101 دلبندان دهد تاب

~~چو خواهد راست کردن ساز بلبل

~~گلستان را طراوت بخشد از کل

~~م8ن آشب وروزی که1 از ظلمات و نورند

~~بهم نزدیک و ازهم دور دورند

~~ز نقش کارگاه او خیالی است

~~ز دیوانخانهآ حکمش مثالی است

~~زیک اصل اوپدید آرد کل وخار

~~از یک ترکیب زهرو مهرهآ مار

~~یکی را سم دهد جانش کدازد

~~یکی را مهره بازوبند سازد

~~حداونداتوئی واقف براسرار

~~هر آن چیزی که خیرماست پیش آر

~~2585چه میدانیم ماسر کشتهای چند

~~پریشانحال و سربر کشته ای چند

~~بدین فکر و بدین دانش که داریم

~~چه عذر از بهر تقصیرات آریم

~~زبانی کوکه حواهد عذر تقصیر

~~توئی رحمان برحمت دست ماکیر

~~به بیراهی کمان بردیم راه است

~~شب تاریک و نابینا و چاه است

~~بحق شبروان راست رفتار

~~که مارا از چه غفلت نگهدار

~~درنعت سید العرسلین وخاتم النبیین علیه السالام

~~259 سپاس بیقیاس از خالق فرد

~~که مارا پیرو دین نبی کرد

~~یالله محود و محمد

~~ایوالقاسم حبیب الله احمد

~~رسولی کافتخار سروران است

~~برفت سرور بیغمران است

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_156.png)

~~فرهاد و کلستان

~~خدایش از بنی آدم کزیده

~~بمهرش هر دو عالم آفریده

~~سریرش1 داده برنهطاق افلاک

~~عزیزش کرده از تشریف لولاک

~~259زجاه ورفعت قدرش چه پرسی

~~که قدرش راست اول پایه کرسی

~~زبانم کرچه درمدح است ناطق

~~چه دانم گفتن از محبوب حالق

~~کسی کش خالق بیچون ستاید

~~که مدحش ز مثل ما چه آید

~~تحیات خدا بر مصطفی باد

~~بر آل مصطفی مجتبی باد

~~هر انکو مصطفی را دوستد اراست

~~یقین کو دوستدار چار یار است

~~2600چه یاران دوستداران پیمبر

~~ابوبکر و عمر، عثمان و حیدر

~~زجان در دوستی یاری نموده

~~بمهر دل وفاداری نموده

~~بحق مصطفی و چار یارش

~~بحق پیروان دوستدارش

~~بحق کار نیک نیکمردان

~~که ختم کار ما برخیر گردان

~~در نظم حکایت فرهاد و شیرین

~~چو از شرح گلستان باز رستم

~~زبان حامه از ms102 گفتار بستم

~~2605 نکفتم قصهآ شیرین تمامی

~~که گفتن بود بر عکس نظامی

~~سخن در عشق فرهاد آنچه فرمود

~~روایت پیش من برعکس آن بود

~~خرد از گفت شیرین بست لبرا

~~که دستور خرد کردم ادب ر

~~رها کردم بران قول نخستین

~~لطیفانی که هم عهدند ما را

~~125

~~بگفتم قصهآ فرهاد و شیرین

~~2610همه گفتارشان عین ظرافت

~~حکیمانی همه صاحب کفایت

~~برای عربده سرمست گشتند

~~بشیرین صحبتی شهدند ما ر

~~همه کردارشان محض لطافت

~~چو دولت آمدند ازدر گهم باز

~~ندیماتی همه شیرین حکا

~~همه بایکدگر همدست گشتند

~~گروهی آنجنان همعهد و همان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_157.png)

~~126

~~بکینم دل زیاری بر کرفته

~~زبان چون شمع آتش در گرفته

~~2615 نخست آنکس که شمع انجمن بود

~~به گاه گفتگو شیرین سخن بود

~~بگفت ای نقشبند عشقبازی

~~حقیقت پرور عشق مجازی

~~چرا اصحاب را خاطر شکستی

~~زبان خامه از کفتار بستی

~~نگفتی قصهآ شیرین تمامی

~~که دارم مهر و آزرم نظامی

~~زبانی در دهن داری شکر خا

~~کنی از کفتن شیرین تبرا

~~2620 ز همدستان به نرد نیکنامی

~~ببردی دست خدمت کن تمامی

~~سخن گرراست میخواهی سراسر

~~کلام کرد گار است و پیمبر

~~کلام الله تفسیر یک آیت

~~مفسر میکند چندین روایت

~~رسولی کو خدیو انبیا بود

~~ز روی قدر محبوب خدا بود

~~حدیثش را به هنگام نبوت

~~محدث مینماید ضعف و قوت

~~2625 در آن گفتن کزان دین رامداراست

~~امامان3 را خلاف بیشمار است

~~اکر از قصهآ فرهاد و شیرین

~~دو راوی دم زند غم نیست در دین

~~مکرر کن سخنهای چو شکر

~~که شیرینتر بود قند مکرر

~~بگو شعری که غمپرداز باشد

~~بروز همدمی دمساز باشد

~~بگو شعری که شورانگیز باشد

~~بگاه عیش ذوق آمیز باشد

~~2630 بگو شعری که جان درتن فزاید

~~کزان گفتن خلل در دین نیاید

~~اگر بر ملک معنی پادشاهی

~~مده برعجز حال خود گواهی

~~تودر شهری غریب تواست فرهاد

~~بباید کرد از بند غم آزاد ms103

~~وخاصه اهل شهرت یار غارند

~~غریبان را بغایت دوست دارند

~~بگو شیرین حدیث حسرو چین

~~که در شان تو آمد نظم شیرین

~~2635 جو بامعقول مهر دل بر آمیخت

~~بدینسان شکر شیرین فرو ریخت

~~تقبل کردم از یاران جانی

~~که در گفتن کنم شیرین زیانی

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_158.png)

~~فرهاد و کلستان

~~زنم بر آب معنی نقش دیگر

~~بگویم هرچه را خواندم زدفتر

~~الطیفان را ز غمخوردن رهانم

~~زشیرین داد خسرو را ستانم

~~به آئینی که خاطرها شود شاد

~~بکویم قصهآ شیرین و فرهاد

~~و کرنه مهر او از طبع بگذار

~~264 کر آید دلیسندت وقت خوشدار

~~و کرنه دور شو از طرف کلشن

~~ببین کلشن کرت چشم است روشن

~~حدایت خحصم بادا کر بخوانی

~~درین خواندن دقایق کر ندانی

~~خطاب باکلک

~~دگر باره زیان بگشا به گفتار

~~مرو از دست ای کلک کهربار

~~بر آور کوهر دریای فکرم

~~توای غواص بحر فکر بکرم

~~در آن عین سواد آب حیات است

~~2645 سوادی درسویدای دوات است

~~به معجز لولوی لالا برآری

~~ترا زیبد کزان دریای قاری

~~هر آن لولو کزان دریا بر آید

~~شهان را قیمت افسر فزاید

~~کهر باری همیکن تا سحر گاه

~~توئی امشب ندیم مجلس شاه

~~بریز ای کلک شیرینکار شکر

~~به بزم شهریار داد کستر

~~به شیرینی شکر آر ارمغانی

~~2650 توئی نیشکر بحر معانی

~~بمدح شاه گوهر2 باریثی کن

~~چو دولت با بنانم یاریئی کن

~~زبان را کن ز مدح شاه شیرین

~~زبان آور ترا کردند تعیین

~~کهر باری و در چینیت بخشید

~~چو نام شاه شیرینیت بخشید

~~که تا باشد سخن شیرین زبناد

~~بیان کن قصهآ شیرین و فرهاد

~~بگفتن کرد گوهر باری آغان

~~ده26 ازین گفتار شیرینم قلم باز

~~دوقسمت کشت همچون نوکحامه

~~ز نوک خامهام فرهاد نامه

~~27

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_159.png)

~~128

~~یکی در عشق فرهاد و کلستان

~~کنار حوض و عیش باغ و بستان

~~دوم درعشق فرهاداست وشیرین

~~صفای قصر و ms104 کوه و جوی شیرین

~~نخستین بخش را کاغاز کردم

~~دعای جان سلطان ساز کردم

~~266 دعای جان سلطان سلاطین

~~که بادش بر تزاید دولت و دین

~~فراوان سال شاه و شه نشان باد

~~جهان تا هست سلطان جهان باد

~~دوم بخش از برای سور شیرین

~~از مدح شاه شروان بستم آئین

~~بجا آوردم الحق دوستداری

~~که بر خود فرض دیدم حقکذاری

~~سرشتم درهمش چون شهد باشیر

~~دعای پادشاه و مدحت میر

~~2665 که تاچون مهر وچون سلطان عالم

~~جهانکیری کنند این هر دو با هم

~~در عدح نناه شروانشاه نهوشنک

~~لد الله ملکه کوید

~~چوپرشد گوشها ازمدح سلطان

~~رسانم در بگوش شاه شروان

~~شه و شهزادهآ باهوش و باهنگ

~~جلال دنیی و دین شاه هوشنگ

~~شهی خورشیدفش در سروری طاق

~~شعاع نور رویش زیب آفاق

~~شهنشاه جهان کیخسرو بزم

~~مدار ملک ایران رستم رزم

~~2670 سعادت ساز بر جیس است و ناهید

~~پلارک بخش بهرام است وخورشید

~~زذهنش تیزصاحب منصب وجاه

~~زرای روشنش روشن دل ماه

~~جهانگیری که داردهمچو خورشید

~~بزیر تیغ و خنجر ملک جمشید

~~بگاه بزم چون بر کف نهدجام

~~بجای می به تنها جان دهد جام

~~بروز رزم چون جوشن بپوشد

~~پلنک از بیم جان جوشن فروشد

~~2675 شبیخون را اگر بر چرخ تازد

~~ز سهمش ماه بر گردون گدازد

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_160.png)

~~فرهاد و کلستان

~~حصار قلعهآ کردون گشاید

~~کلاه مهر از کردون رباید

~~بود قوس وقزح تاب کمندش

~~هلال آسمان نعل سمندش

~~بگاه معرکه بیکان تیرش

~~شکافد موی چون فکر ضمیرش

~~چو کرزش روزهیجا سربر آرد

~~سزد کالبرز3 را از پا در آرد

~~268 کمان سخت چون گیرد یکف چست

~~کمان دشمنش را پی شود سست

~~چو کردد از ره جرأت کمانکش

~~ز خحجلت خوی رود از خحاک آرش

~~مکر نوک سنانش دید در خواب

~~که نیلوفر سپر افکند بر آب

~~زخط خوب و شعر آیدارش

~~شده یاقوت و حان شرمسارش

~~جهاندارا توئی ms105 کز رای روشن

~~کنی عالم سیه بر چشم دشمن

~~2685 جهان خرم ز کردار تو باشد

~~شکر شیرین ز کفتار تو پاشد

~~گل باغ ارم خوی تو دارد

~~نسیم کلستان بوی تو دارد

~~ز قدت نارون دارد نشانی

~~ز اخلاقت کل صد برگ آنی

~~دراین دوران بسی سال است تامن

~~یکفتن ده زیان دارم چو سوسن

~~زمداحی زبان در یسته بودم

~~بروی خویش این در بسته بودم

~~2690ز بهر آنکه ممدوحی ندیدم

~~ز مدح سروران دم در کشیدم

~~شهی میخواستم کو شعر داند

~~زدانش بر سرم گوهر فشاند

~~لطیف ممسکم در وجه ننشست

~~دلم ازوی چوتیر ازشست میحست

~~کریمی کو ز شعرم بیخبر بود

~~به پیش من از ان ممسک بتر بود

~~پی یک آدم سر کشته کشتم

~~جهانی را بزیر با نوشتم

~~2695 هر آنکس را که دولت یاردیدم

~~چوبخت و دولتش در کار دیدم

~~بدیدم نیک ووادیدم بسی ر

~~ندیدم آدمی زیشان کسی ر

~~بگفتن دیو را مردم نکردم

~~سخن در بود جائی کم نکرده

~~چوطالع شد زبرچ شاه دولت

~~درحشان گشت ازان دولت سعادت

~~126

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_161.png)

~~1

~~سخن را بردر دولت کشیدم

~~بحمدالله که در دولت رسیدم

~~2700 هزاران شکرم از لطف اله است

~~که دایم بنده دولتخواه شاه است

~~بحاجت خواستم اقبال شاهی

~~در اثنای دعای صبحکاهی

~~بسی سال است تا در گاه و بیگاه

~~بود وردم دعای دولت شاه

~~دلم پیوسته شه را نیکخواه است

~~درین حالم دل خسرو کواه است

~~نیم فردوسی طوسی که از شاه

~~2705ز سلطان تاج وتخت طوس خواهد

~~توقع تاج زرین دارم و کاه

~~زبهر نام خود ناموس خواهد

~~چو او شاهنشه اهل هنر بود

~~چو شاهان درخور تاج و کمر بود

~~بهمت زان چوطوبی سروری داشت

~~که از فردوس اعلی برتری داشت

~~من از دنیا قناعت را کزیدم

~~که در یاری به از وی کس ندیدم

~~ز خسرو کشتهام راضی به چیزی

~~2710اگرچه شاه دارد تاج بخشی

~~که ms106 پیش همتش باشد پشیزی

~~به درویشان خراج و باج بخشی

~~دریغش نیست ازمن نعمت خود

~~غلامان و کنیزان گرچه دارم

~~ولی خواهم بقدر همت خود

~~کز ایشان راست باشد کار و بارم

~~ولی از بهر کام و عشرت خویش

~~ز شه میخواهم آرام دل ریش

~~غلامی زانکه چاکر باشم او را

~~که مدحت ثناگر باشم او را

~~2715 کنیزی زانکه رخ در پاش سایم

~~فقاع عاشقی از وی کشایم

~~زر و سیمی کزان گردم توانگر

~~گزیده خلعتی زیب تن و سر

~~سمندی تیز باید زیر رانم

~~که رانم را خبر نبود چو رانم

~~گه رفتن چو بر پشتش نشینم

~~بیکدم بگذرد زانجا که بینم

~~ز معشوق و زاسب و خلعت و زر

~~باقبال تو چون کردم توانگر

~~*27 کنم در حالت پیری جوانی

~~ر سر گیرم طریق کامرانی

~~دست آرم بدستان باز حامه

~~کنم آهنگ ساز مهر نامه

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_162.png)

~~فرهاد و کلستان

~~کنم ختمش به شکر نعمت شاه

~~کهر پاشم برو در مدحت شاه

~~دعا را چون چنارم در هوایت

~~ندارم دسترس جز بر دعایت

~~همی تا درجوانی سرو خوشروی

~~بود سرسبز دایم برلب جوی

~~مبادا از سر ما سایهات کم

~~2725چو سروت باد سرسبزی مسلم

~~سیاهت را سعادت همنشین باد

~~امیران ترا دولت قرین باد

~~جهان بادا بکام دوستانت

~~ز قدت باد زیب بوستانت

~~بفرزندان درونت شاد بادا

~~درت دایم بهشت آباد بادا

~~در آنت خیر داور باد یاور

~~مر آن چیزی که میخواهی ز داور

~~ممه مستقیلت بهتر ز ماضی

~~273خدا بادا بهر حال از تو راضی

~~بنیکی تا قیامت باد نامت

~~ز دور چرخ حاصل باد کامت

~~کلمه ای جند در حسب حال خود

~~که هریک را معین کرد کاری

~~تعالی الله زهی پرورد کاری

~~که باشد هریکی از کار حود شاد

~~حکمت خلق را کار آنچنان داد

~~که پایان نیست حکمتهای اورا

~~فراوان شکر نعمتهای او را

~~دماغم گرم کرد از شعر ms107 دلکش

~~2735 بچشمم روشنی داد از خط خوش

~~همه علمی نکو داننده داند

~~نه هرعلم از کتب خواننده داند

~~حدا کویندگان را آفریده است

~~بهربنده ازو علمی رسیده است

~~ز لطف او کشد هر مور بهری

~~ز قهر او برد هر مار زهری

~~بهر یک زو نصیی داد دانا

~~سخن را چون نهایت نیست پیدا

~~شه ملک سخن کنجور کنجه

~~2740 مگو حتم است بر دستور گنجه

~~که هنگام سخن داد سخن داد

~~نظامی آن سخنگو پیر استاد

~~تو گفتی گاه گفتن ساحری کرد

~~نهزین سحری که سحر سامری کرد

~~31

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_163.png)

~~132

~~سخن را چون اساس تازه بنهاد

~~سخن از راستی افکند بنیاد

~~چنین فرمود آن پیر کهنسال

~~بکاه شعر کفتن صورت حال

~~2745"چونتوان راستی را درج کردن

~~دروغی را چه باید خرج کردن)

~~درین کفتار کوش فتنه مالید

~~که با فردوسی طوسی سکالید

~~سکندر نامهاش را کر بخوانی

~~بتصریح این سخن زانجا بدانی

~~نه خود فرموده بود آن شیخ اسلام

~~که پاداش عمل باشد سرانجام

~~چرا آکه نبود آن پیر هشیار

~~که نبود هیچ شاعر راست گفتار

~~2750چو منظومش مردف یا مقفاست

~~کی آید بی دروغی شاعری راست

~~ولی چون او دری از راستی سفت

~~بکفت او توان با او سخن کفت

~~جنان بهترکه آزرمش بجوئیم

~~سخن با او بگفت او بگوئیم

~~در دیدت خسرو شیرین را در جشمهآ آب

~~در آندم کان در نا سفته میسفت

~~برای شهوت پرویز میگفت

~~"شبی کاسب نشاطش لنگ رفتی

~~روا بودی که سی فرسنگ رفتی)

~~2755 تو میبینی بر آخر اسب بسته

~~چه میدانی روان3 یا پی کسسته

~~بمیدان روز جولان زود شبرنگ

~~یقین پیدا شود رهوار از لنگ3

~~رود شیر زیان در مرغزاری

~~ببیند آهوی در چشمه ساری

~~چو شیرینی در آب خوش نشسته

~~غبار راه را در آب شسته

~~بسروقتش رسد از گرد راهی

~~چو حسرو نامجوئی پادشاهی

~~276 نشسته همچو شیرین طربناک

~~در آب چشمه از هرحالتی ms108 پاک

~~شهشاهی چو حسرو بر سر زین

~~نشسته در میان آب شیرین

~~بیوسته هنگام ریاحین

~~شه ایران زمین و شمسهآ چین

~~دو دعوی دار نو همدین و همکیش

~~که گراین سی کند اوصد دهد بیش

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_164.png)

~~فرهاد و کلستان

~~چوشد از چشمه طالع آفتابش

~~ببایستی چو مردان هم در آیش

~~276 چه میدید آن زمان درنرم رفتن

~~سوی صید از ره آزرم رفتن

~~بوقت آنکه باید کرد چستی

~~نمیدانم چرا میکرد سستی

~~عجایب بود شیرین دیدن او

~~پس از دیدار سر بیچیدن او

~~شدن زان پس بدرد وداغ نالان

~~چو کودک دستها بر دیده مالان

~~کذشتن زاهوان شیری نباشد

~~که جوع الکلب را سیری نباشد

~~2770 چو عاشق پیشهای بیند نگاری

~~چنان باشد که شیر نر شکاری

~~زچنگش کرجهد عیب تمام است

~~مبرنامش که صد ننگش زنام است

~~چنین عیبی زمردان عیب نشمرد

~~خر لنگی برهواری همی برد

~~در نشیر کشتن خسرو پیش شیرین

~~دکر بر جستن پرویز از جای

~~در آوردن بمشتی شیر از پای

~~نکرده رام خود آهوی در دام

~~چکونه کرد شیر شرره را رام

~~2775 بسی مرد و سک و تازیش باید

~~که شیر از بیشه سوی حیمه آید

~~کجادر حیمه شیران سرسپوزند

~~مکر شیری که بر آن خیمه دوزند

~~برون آمد یکی شیراز نیستان

~~بیامد در میان بزم مستان

~~بکشت آن شیر نرخسرو بیک مشت

~~تامل کن توان موشی چنان کشت

~~دراقسانه گفتن دختران با خحسرو

~~دگرکان دختران مجلس نهادند

~~33

~~2همی گفتند با حسرو فسانه

~~شده همداستان از باده چندی

~~سر در لایف بر کثادن

~~فسانه کرده عشرت را بهاته

~~بی عیش و طرب آماده چندی

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_165.png)

~~133

~~همه کاری مهیا کرده هریک

~~غم کار خود اول خورده هریک

~~همه درکار خسرو کشته غمخور

~~پی خدمت میان بکشاده یکسر

~~بتان سرمست و خسرو مانده هشیار

~~بتان درکار وخسرو مانده بیکار

~~همه چون هاون و خسرو چو دسته

~~2785پریرویان پی ms109 عشرت نشسته

~~بکنجی هر یکی افتاده سرمست

~~ز سرمستی یکایک رفته از دست

~~ببالا کرده تا عیوق چفته

~~چوشیرین ناز کی سرمست خفته

~~نه بیگانه کسی در پیش ونه خویش

~~نشسته حسرو پرویز در پیش

~~ز عشق او نشسته بر سر خاک

~~شه شهو تپرست چست و چالاک

~~نجستی کام خود را در نهان زو

~~2790 چه میکوئی بپیچیدی عنان زو

~~حریفان خفته وشیرین شده مست

~~ز دست خسرو پرویز چون جست

~~به اندک شهوتی ماها که داریم

~~وز ایشان خویش را کمتر شماریم

~~کرا مهلت دهد تا سر بخارد

~~ز شهوت کر بزر کی سربر آرد

~~عجب دارم که صبر او را نسوزد

~~بصبرار خرزه خواهد تا سپوزد

~~در صفت مجلس دیکر

~~دگر ره باده خوردن کردن آغاز

~~2795 دگر کردن زنو خلوتگهی ساز

~~بود خلوت نشین معشوقهآ مست

~~چرا با عاشق سر کشته پیوست

~~گرفتم آنکه زند آورد و پازند

~~مهین بانو بشیرین داد سو کند

~~ز شیرین برنیاید کام حسرو

~~که بی کابین نگردد رام حسرو

~~بدان آئین که میگوید نظامی

~~چرا شد رام حسرو آن کرامی

~~مروت را در آن3 بازی خجل دید"

~~280 وچو حسرور ابخواهش گرم دل دید

~~بکو کرد سفید آتش همی کشت

~~نمود اندرهزیمت شاه را پشت

~~برحصت کرد آن سو گند خواری

~~مکر وقت فرار از بیقراری

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_166.png)

~~فرهاد و کلستان

~~چوسو کنداز پی ماقبل میخورد

~~مگر اندیشهآ ما بعد میکرد

~~که گر خسرو بسوی او گراید

~~درون حانه از روزن در آید

~~دیگر حکایت فرهاد و شیرین

~~2805دگر جا نکندن فرهاد مسکین

~~بکوه بیستون بر یاد شیرین

~~در آن روزی که شیرین یاداو کرد

~~حذر از ناله و فریاد او کرد

~~تن تنها به سوی بیستون شد

~~نمیدانم چه اندیشید و چون شد

~~خردمندی تأمل کن در اینکار

~~که چون شیرین نگاری شوخ و عیار

~~رود بیموجبی تنها به غاری

~~که ازدرها بود برجای ماری

~~2810 ms110 در آن ساعت که اسبش مردو اوماند

~~بزورش کوهکن بر دوش بنشاند

~~روا داری چنان تاقصرش آورد

~~که موئی برتن شیرین نیازرد

~~حکایت خسرو با شکر

~~دگر بار آن حکایتهای شکر

~~کلک بنهادنش از جفت دیگر

~~ممه شب باده خوردن پیش خسرو

~~بوقت حواب جفتی دادنش نو

~~شره دادن به سیمین ساق او را

~~به جفتی کردن از خود طاق اور

~~2815 چگوئی درحق شاهی که در بزم

~~نداند ساز بزم از آلت رزم

~~شکر جوید بطوع از کام ماری

~~گلستان ارم جوید ز حاری

~~دگر بنشستنش در بزم شبگیر

~~زدست شکرش آن خوردن شیر

~~چه حاجت بودسالی شیر خوردن

~~بسالی شیر خوردن بیشه کرون

~~در آن حالت بسالی خوردنغم

~~که تا بوی دهان او شود که

~~2820 برفتی آن به اندک مایه چیزی

~~کر اطریقل نمی بود از مو یوی

~~چه شه باشد که در فرمانروانی

~~دارد محرم راز تهای

~~25

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_167.png)

~~1232

~~شکر گوید بدو بوی دهانش

~~نباشد محرم راز نهانش

~~که از بیت اللطف جوید معالج

~~سزا باشد بنقرس یا بفالج

~~نه خسرو کش طبیب حاذقی نیست

~~نه صبح است آنکه اوراصادقی نیست

~~خرابات کهن دارالشفا شد

~~2825 شکر لقمان آن کشور کشا شد

~~آنچه در باب شبدیز گفت

~~ببین چون کرد شرح اصل شبدیز

~~چه میگوئی زشکر یا ز پرویز

~~نه صالح بود کارد ناقه از سنگ

~~زسنگ آوردبیرون اسب شبرنگ

~~حدیث مادر شبدیز میکرد

~~در آن دم کو غم پرویز میخورد

~~ز سنگی مادیانی بار بگرفت

~~کهوقت گقن سنگی یار بکرفت

~~بود پیش خرد نزدیک کاری

~~2830 حدیث مادیان و سنگ و غاری

~~که آبستن شود از سنک در غار

~~نباشد مادیان رازین سخن عار

~~قضیب فحل را از سنک خواهد

~~که شهوت خران عنک خواهد

~~زهر نوعی سخن بندد بهم باز

~~کسی کو نظم شیرین را دهدساز

~~و لیکن راستش بر کون نبندد

~~زهر نوعی سخن گفتن پسندد

~~دروغی را بدینسان راست میکفت ms111

~~2835 چو سر خوش بود هرچ آن خواست میگفت

~~چه واجب بود او را راست گفتن

~~دروغی را کزاینسان خواست گفتن

~~در کلبه و دمنه آموختن بزرگ امبد شبرین را

~~که با شیرین کلیله دمنه پرداحت

~~بزرگ امیدر ادرزحمت انداخت

~~بود جزوی ز حکمتهای شیرین

~~ار ان غافل که حکمتهای پیشین

~~گلیله دمنهها از خود بسازد

~~به گاه حیله چون زن نقش بازد

~~گر مستی ر گفتن مرد ایشان

~~*دازنان را مدح کن در حوردایشان

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_168.png)

~~فرهاد و کلستان

~~بسان سنبل تر مشکموئی

~~برایشان بند چون گل خوبروئی

~~دو چشم شوخ و زلفین مشوش

~~الب شیرین و گفتار و رخ خوش

~~که برشیرین کنی حکمت مقرر

~~روا میداری ای مرد سخنور

~~ارسطوئی بسازی حکمت آموز

~~ازان کو الفیه خواند شب و روز

~~اکر خواهی که دانی حکمت زن

~~2845 فروخوان الفیه ای مرد پرفن

~~سخنهای دعاگو و نظامی

~~تامل کن ایا مرد کرامی

~~که شیرین راشکر خوردن زیان است

~~چنین گفت آنکه او شیرین زبان است

~~ر اغراض طبیبان باتصیی

~~اکر در حکمت یونان طبیبی

~~نظر داری بسوی حال مردم

~~شناسی نیک و بد احوال مردم

~~مشو سوءالمزاج ای مرد باهوش

~~2850 بقانون سواد شعر من کوش

~~بزر بنویسی آنج از من نیوشی

~~چو تشریحم بدانی حق نپوشی

~~دوای حال ایشان شکر آمد

~~مزاج دلبران سرد و تر آمد

~~شکر خوردن زیان آرد زنان ر

~~کجا شکر زیان دارد زنان را

~~که شکر خوردنش باشد زیانکار

~~نباشد آن بدانسان گرم در کار

~~چو پروانه شود جان زن ازتاب

~~دد28 چو بیند شمع مشتاقی پر از تاب

~~اکر زو روی برتاید درست است

~~ولی چون عاشقی بیند که سست است

~~در عذر آوردن او ازطرف نظامی

~~صراحی ی نوشن ند

~~ولیکن چون نظامی مست افتاد

~~بگویم با عزیران صورت حال

~~بخواهم عدر آن پیر کهنسال

~~در آن دم کو ز حسرو یاد میکرد

~~37

~~ضروری کار بر ms112 بنیاد مکره

~~2860 چو شیرینکاری حسرو همیگفت

~~نمیکرد التفاتی سوی فرهاد

~~در نا سقهآ شرین هی سق

~~که از شیرین بمردی بستدی داه

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_169.png)

~~12

~~که با اقبال خسرو حیف بودی

~~که فرهاد غریبی را ستودی

~~چو او دایم وطن در شهر خود کرد

~~غریبان را بموئی غم نمیخورد

~~من از رنج سفر بیچاره بودم

~~ز شهر خویشتن آواره بودم

~~2865 بشروان مانده بودم پای دربند

~~نهیار ومونس ونه خویش و پیوند

~~اثر کرده غریبی در دماغم

~~شده از مغز سر پیه چراغم

~~دلم بر حالت فرهاد میسوخت

~~چراغ مهر او زان رو برافروخت

~~قلم در وصف او خدمت بسر کرد

~~غم سر گشتهای سر کشتهای خورد

~~نظامی را یقین ما کمان بود

~~هر آنچ او را کمان مارا عیان بود

~~2870 نبود این عشقبازی پیشهآ او

~~بکفتن پی نبرد اندیشهآ او

~~یکی نگرفته هر کز می بدستان

~~چه داند شرح دادن حال مستان

~~صفای می ز می بر دست بشنو

~~سرود مست را از مست بشنو

~~یقین دارم که وقت عشقبازی

~~نورزیده است این عشق مجازی

~~نه مرد نقشیند مانوی بود

~~ازان صورت که مرد معنوی بود

~~2875هر آن کورا خرد سازد حکیمی

~~بود در عاشقی مرد سلیمی

~~کسی کورا خرد دستور باشد

~~یقین کز عشقبازی دور باشد

~~طریق عاشقی زانسان نموده است

~~که پنداری مکر عاشق نبوده است

~~زبانش داده دل سستی سخن را

~~بنرمی کرده یکسان مرد و زن را

~~ازان ناخوش شده وقت خوش عشق

~~بیکره سرد گشته آتش عشق

~~م288یگفتن رسم مردی برده از مرد

~~چو پیران کرده شاهد بازی سرد

~~چو ما صورتنگاری پیشه داریم

~~ز صورت دایما اندیشه داریم

~~بدان ایدوست هرصنعت که خواهی

~~چو استادش نداند کس کماهی

~~کسی داند مزاج دلیر مست

~~که با ایشان بود پیوسته همدست

~~آین آفسانه را ورزیده بودم

~~فرماد و کلستان

~~مزاج نازکان را دیده بودم

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_170.png)

~~فرهاد و کلستان

~~2884 بسی دیدم بتان ms113 قحبه مستور

~~بمستوری میان خلق مشهور

~~در آن مستوری وعفت که بودند

~~چه دستانها که هر دم مینمودند

~~کدامین راز را شاید گشادن

~~کدامین را توانم نظم دادن

~~حکایت شاعر با مستوره

~~مرا وقتی ز یاری بود سرخوش

~~چو زلفش بود می دایم مشوش

~~چو طره بودمی زو دل شکسته

~~پریشان بر سر آتش

~~قشسته

~~2890 دلم چون کیسویش آشفته سربود

~~کهی بر کوه و کاهی بر کمر بود

~~چو خال روی آن ماه شب افروز

~~دلم پرتاب بود از مهر دلسوز

~~ز بالایش که آن سرو روان بود

~~چو بالایش سرم بر آسمان بود

~~ز چشمش دایمم دل بود بیمار

~~از لعلش دیدهام دایم کهر بار

~~بر او آنادیده شیدا کشته بودم

~~میان خلق رسوا کشته بودم

~~2895 که آن نور دوچشمم3 نازنین بود

~~چو طفل2 دیدهام خلوت نشین بود

~~نمیکردی گذر برچشم او خواب

~~فکندی دایما سجاده بر آب

~~نه چشم مردمش دیدار دیدی

~~نه گوش خلق آوازش شنیدی

~~رخ زیبا بمردم کرچه ننمود

~~خیالش دایما در دیده میبود

~~براوا خلق جهان نادیده عاشق

~~ز مهرش عالمی چون صیح صادق

~~2900 بسی دل تنگ از تنگ دهانش

~~بسی تن موی از موی میانش

~~بخوبی مثل او کس نه در آفاق

~~چو خورشید فلک در نیکوئی طاق

~~چو دولت جاننوازی دلبذیری

~~وقت پایمردی دستکیری

~~36

~~هکل ال

~~و

~~2905 چو شد معلوم با حسش عبادت

~~عبادتخانه را در بسته بودی

~~به دربستن نهفتی مشگ رایوی

~~شد

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_171.png)

~~130

~~اکر چه دیدهام رویش ندیدی

~~مشام جان نسیمش میشنیدی

~~نکردی عشق او از من جدائی

~~نهادی در دلم مهر خدائی

~~بدل گفتم مکردان سر ازین در

~~بنه بر در کهش بر آستان سر

~~مکن زنهار میل ناف آهو

~~(29 بنه آبینهآ جان برسر دست

~~ز ناف آهوی چین بس بود بو

~~مجلا کن بصدق آئینهآ جان

~~بدین آئینه هم نقشی توان بست

~~مکر عکسی توان دیدن ز جانان

~~چو این ms114 اندیشه کردم بادل خویش

~~گرفتم راه خلوتخانه در پیش

~~بر آن در باسگان خویشی کرفتم

~~بخدمت از همه پیشی کرفتم

~~نهادم حلقه سان بردر کهش سر

~~شدم چون حلقه سر کردان بر آندر

~~2915 بر آن در بودمی در گاه وبیکاه

~~همیشه چشم بردر کوش برراه

~~مگر بیند دوچشمم آشنائی

~~دو کوشم بشنود بانگدرائی

~~چنین روشن بود اهل کرم را

~~که باشد حرمتی صید حرم را

~~ز غن را باغبان از باغ راند

~~ولیکن بلبل اندر باغ خواند

~~ز بس نالیدن و فریاد و زاری

~~2920 چو دولت بیشم آمد نیکخواهی

~~ز بس بیخوابی شبهای تاری

~~که بودش در عبادتخانه راهی

~~چو اشک سرخ و روی زردمن دید

~~حدیث سوزنا کم نیز بشنید

~~چو شمعش روشنائی دید بامن

~~نشان آشنائی دید بامن

~~چوشمع از آتش مهرم دلش سوخت

~~چو ماه از تایش مهرم برافروخت

~~بنور مهر ماه آشنائی

~~ز خلوتخانه دیدم روشنائی

~~2925چو نور معرفت بگشود چشمم

~~بعارف روی جان بنمود خشمم

~~ر نور آفتاب مجلس افروز

~~شبم شد روز و روزم کشت نوروز

~~بود بیشک ز توفیق الهی

~~که در ویشی رسد ناکه به شاهی

~~ور خلوتسرا دیدم گشاده

~~امیری را به خلوت بار داده

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_172.png)

~~فرهاد و کلستان

~~به خلوت خسرو خوبان نشسته

~~در خلوت بروی خلق بسته

~~2930 بت خلوت نشین بنشسته تنها

~~من دلسوز و شمعی بر سریا

~~نمود از طلعت خود جام جم را

~~در او دیدم کلستان ارم را

~~کلستانی که برسرو روان بود

~~نمود او بهشت جاودان بود

~~دهانش غنچهآ کلزار مینو

~~رخحش کلیرهآ بیخار مینو

~~چو باغ نو بهاری خوبچهری

~~چو ایام بهاری گرم مهری

~~2935 دلاشوبی چو عشق عاشقانش

~~جکر سوزی چو مهر صادقانش

~~سمنبر سروقدی لاله رنگی

~~نگارین دلفریبی شوخ و شتکی

~~چو کل پیراهن والاش دربر

~~چو نر کس تاج بیهمتاش برسر

~~هر آن نقشی که در خلوت بدیدم

~~نبود آن نقش کز بیرون شنیدم ms115

~~عفیفه آنکه میگفتند آن نه

~~ز تسبیح وزسجاده نشان نه

~~2940 نشسته برسر زربفت سرمست

~~بجای سبحه جام باده در دست

~~صراحی چون ندیمان در تقلقل

~~قدح را کوش با او در تامل

~~برای خودز خود مجلس نهاده

~~درشادی ز خود برخود گشاده

~~هم او مرغ وهم او دانه هم او دام

~~هم او ساقی هم اوبادههم اوجام

~~ز روی مرحمت درمن نظر کرد

~~نظر بر اشک سیم ورویزر کرد

~~2965 چو چشم خویش بیمار خودم دید

~~چو زلف خود هوادار خودم وید

~~من آشفته را درپیش خود خواند

~~بسان زلف خود در پیش بنشاند

~~چو روحم مردهآ راح کهن دید

~~ز می بازم حیات تو ببخشید

~~لبالب جام پرصها بمن داد

~~چو شد جام از کف دلدار نوشم

~~چو کاسم بود بالعلش نیازی

~~چو کوره بش او بردم نماری

~~31

~~بیادش نوش کردم بادل شاد

~~2950 بسان جام آن دلدار سرمست

~~بدست آمد ولی من رفتم ازدست

~~صراحی وار خون آمد بجوش

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_173.png)

~~132

~~نمازی کو بود زینسان نیازی

~~بود پیش پریرویان نمازی

~~در آن حضرت قبول آمد نمازم

~~قبول آمد نماز پرنیازم

~~از آن لب چون قدح کامم بر آمد

~~به می چون جام می نامم بر آمد

~~2955 نوائی یافتم در بینوائی

~~برستم از غم زهد ریائی

~~شد آن زهد ریائی سود مندم

~~برستم زانچه بودی پای بندم

~~نظر بر صورت حالم کشودم

~~همان بودم همان بودم که بودم

~~برو ای عارف و دعوی رها کن

~~سوی صورت کرامعنی رها کن

~~سخن درصورت ظاهر توان کفت

~~که در معنی نمیشاید گهر سفت

~~2960 نبودی در چنین صورت اساسی

~~اکر دانستمی معنی شناسی

~~هنر پرور درین عالم بسی نیست

~~نمیدانم کسی یاخود کسی نیست

~~و کر هستند بینام ونشانند

~~ز چشم خلق چون عنقا نهانند

~~که در ایام ما اصحاب دعوی

~~تفوق داشت برارباب معنی

~~سلیمان سیرتان را گشته پی کم

~~جهان یکسر کرفته دیو مردم

~~2965 ms116 ممیز را زبان در بند کرده

~~بنادانی دلش خرسند کرده

~~فصیحان را زبان کند از عبارت

~~ز دیدن بسته چشم اهل بصارت

~~بجای جوهری اعمی نشسته

~~به خر مهره درشاهی شکسته

~~شیه برتاج شاهان و گهرنه

~~مس اندوده رو باقدر و زر نه

~~چرا اهل معانی بی وقارند

~~لطیفانی چوگل درچشم خارند

~~2970 فلک را دیده عارف سفله بین است

~~مخور غم عادت گردون چنین است

~~رفتن برسر حکایت

~~دل من تختهآ خلوت غلط خواند

~~چودر خلوت شدم زهد از برون ماند

~~به زهد آنکه میبردم گمانی

~~نبود از زهد پیش اونشانی

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_174.png)

~~فرهاد و کلستان

~~برای مصلحت تنها نشستی

~~در خلوت بروی حلق بستی

~~شنودم پیش او در کنج محراب

~~بودیک مشت پشت و کوزه آب

~~2975 نبودش برسر کف خردهآ پشت

~~که یشت نخجوانی داشت درمشت

~~همی بودش بجای کوزهآ آب

~~صراحیهای چینی پرمی نتاب

~~نظر کردم در آن خلوت سراسر

~~ز ده جا بود در خلوتسرا در

~~کسی کو برد مارا پیش آن ماه

~~به درهای حرم او داشتی راه

~~حرم بسیار محرم آن یکی بود

~~فراوان در ولی دربان یکی بود

~~2980 نبودی آنک بریک جای بودی

~~بهر درساعتی بریای بودی

~~بر آن بودم که سر آن بدانم

~~حدیث هردر از دربان بدانم

~~در آن چشم خرد بینور دیدم

~~خرد را میل نادانی کشیدم

~~چنان خود را بنادانی نهادم

~~که مشگلهای آن در بر کشادم

~~ز آغاز حکایت تا نهایت

~~ز دربان باز دانستم بغایت

~~2985 از این یک خانه درده خانه رفتم

~~نهان از خویشو از بیگانه رفتم

~~بکویم عادت و رسم عفیفه

~~حریفی باحریفان از حریفه

~~چو با یاری بخلوت عیش کردی

~~غم کار عزیزی نیز خوردی

~~بر آن درهاهمان محرم نشستی

~~دری بگشادی و دیکر بیسی

~~برون در دوکس بودند محرم

~~ز جان با محرمان حانه همدم

~~2990 بدان تا چون عزیزی بردر آید

~~باستادی در ایشان کشاید

~~عفیفه ms117 کر کسی خواهد که خواند

~~یکی آنجا رود دیگر بماند

~~وگر ناکاه یاری آید از راه

~~بود بردر کسی از حال آگاه

~~که نتواند بچستی در کشادن

~~در خلوت برویش بر گشادن

~~مرین هردو مطیع دایه بودند

~~همش خویش وهمش ممسایه بودند

~~995از بیرون گر کسی ناکه زدی در

~~حریفش دایه بردی جای دگر

~~33

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_175.png)

~~133

~~در یک خلوت دیکر کشودی

~~که آنجا نیز این اسباب بودی

~~چو این کس را چنین درخانه کردی

~~غم آن را که بردربود خوردی

~~شدی هردم در دیگر کشودی

~~به هر در خانهآ نقشی نمودی

~~شکرلب بایکی چون عیش راندی

~~برفتی دایه را پیشش نشاندی

~~م300 بخلوتخانهآ دیگر شدی مست

~~کهی زین دست بودی کاهزان دست

~~ملازم حجرهها پر مرد کردی

~~درین برد و در آن آورد بودی

~~سر آمد بود در عالم به دستان

~~به دستانی که واگفتن بداست آن

~~در صفت عنمت عقبفه

~~ز شاهد بازی ارنامی شنیدی

~~نکردی خواب تاسیرش ندیدی

~~همه عمر او بدین منوال بودی

~~بچندین جا برایشان حال بودی

~~3005 بجائی کوش را بردرنهادی

~~بجائی چشم برمنظر نهادی

~~بجائی دیده در دزدیده دیدن

~~بجائی گوش در پنهان شنیدن

~~فکنده این یکی را برسر خاک

~~برای آن یکی استاده چالاک

~~ز شوق بیدلی جان در پریدن

~~ز مهر صادقی دل3 در طییدن

~~برای این نکرده خانه جاروب

~~برای آن فکندی3 بستری حوب

~~3010 به پیش آن یکی قاید دویده

~~ز پیش این یکی قاصد رسیده

~~بجائی عدر خواهی ساز کرده

~~بجائی عشوهها آغاز کرده

~~برای توشهآ آن نان بزنبیل

~~برای این یکی در کار غربیل

~~زدست آن یکی جامه دریده

~~برای این یکی جامه بریده

~~یکی را از کرم دستار داده

~~یکی را بند از شلوار داده

~~015* برای مستی این جام دردست

~~ز بهر آن یکی افتاده سرمست

~~برای این نهاده آب درمی

~~برای آن قرنفل بوده برمی

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_176.png)

~~فرهاد و کلستان

~~برای ms118 آن یکی نعلش در آتش

~~برای این چو زلف خود مشوش

~~یکی از بیدلان موقوف بر در

~~یکی از عاشقان سرمست در بر

~~بچندین جاش بودی دیگ در جوش

~~زچندین دست کردی باده را نوش

~~یکی را راحت الحلقوم دادی

~~20عزیزی را پلاوی بر نهادی

~~بجائی بورقی را ماست کرده

~~بجائی زیره3 بائی راست کرده

~~بجائی دوغبائی1 نیز در کار

~~بجائی قلیهآ کنجشک بر بار

~~عم روز قیامت داشت این بود

~~سلیمی کو سلامت داشت این بود

~~کهی ترس از برادرگاه شوهر

~~کهی بیم از پدر کاهی ز مادر

~~غم ناموس و نامش از همه بیش

~~3025غم بیگانهاش بود و غم خویش

~~ستیره صالحه معصومه این بود

~~چنین کس را چو وادیدم چنین بود

~~کلمهای چند در عفت شبرین

~~برای دلبری هردم به ینگی

~~چو شیرین دلفریبی شوخ و شنکی

~~انه ترس آتش و نه بیم دوده

~~پدر مرده برادر ود نبوده

~~بت کفتار خوئی کهنه گرکی

~~مربی چون مهین بانو بزرکی

~~بکیتی نیک و بد بسیار دیده

~~م. م مصاحب دلبران کار دیده

~~چوگل دامان خود را دیده خونین

~~از ایشان هر که بکشوده جهانبین

~~زجام حسن حودچون غنجه سرمست

~~چو لاله هر یکی را جام در دست

~~چو گل یک یک زدم حوردن شکفته

~~چو نر کس مست در کلزار حفته

~~بسی چون شاخ کل افتاده برهم

~~چه چیز این درزیان دوزند اور

~~335چنین یاران چه آموزند او ر

~~125

~~طبقهای کل تر سوده دره

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_177.png)

~~13

~~در درستی قول نظامی

~~گرفتم آنچنان کان پیرانگاشت

~~طمع در وی نمیکردی بمستی

~~که خسرو خاطرشیرین نکهداشت

~~شنیدی این سخن این نیز بشنو

~~که بد میبود در آتش پرستی

~~نمیگویم که هستم راست کفتار

~~نکو باشد شنیدن قصهآ نو

~~0*در اثنای سخن کوید نظامی

~~ولی زو راستتر کویم به بسیار

~~از کوهر سفتن استادی هراسد

~~حدیثی چون در شیرین گرامی

~~که قیمت مندی کوهر شناسد)

~~(نبینی وقت سفتن مرد حکاک ms119

~~به شاکردان دهد در خطرناک)

~~چو شیرین کوهری بس قیمتی بود

~~بیفتاد آن کهر در دست فرهاد

~~کسی دستی نیارستی بدو سود

~~*، مچو ناید وقت کار از شیر شیری

~~چنان سفتش که حیران ماند استاد

~~مکو این کرد مرد آن کرد نامرد

~~در آید گاو کوهی را دلیری

~~بسا عاقل که مرد از بینوائی

~~غذاها را به قسمت میتوان خورد

~~چوفرهاد از دلیری راه خود رفت

~~بسا جاهل که دید او پادشائی

~~سخن برعکس آن مشهور کردند

~~بنادانی در ناسفته را ببیفت

~~305چو عارف قصهآ فرهاد را خواند

~~خرد را زین حکایت دور کردند

~~ز دفتر قصهآ فرهاد را دید

~~کهر از نظم شیرین بروی افشاند

~~نخستین آزمایش کرد در جنگ

~~چو فرهادش رک مردی بجنبید

~~بسان تیشهآ فرهاد با سنگ

~~نینداری که جنگ ناسزا کرد

~~بنوک کلک با کافر غزا کرد

~~در صفت حال خسرویرویز

~~حین زارباب دین دارم روایت

~~که خسرو بود شاهی بیکفایت

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_178.png)

~~فرهاد و کلستان

~~به میل آتشین چشم پدر سوحت

~~دن30 نخستین کاذر برزین برافروخت

~~پدر را بر خلاف دین او کشت

~~نهاد از نو اساس دین زردشت

~~سخن کان گفتنی نبود چه کگویم

~~رهی کان رفتنی نبود چه پویم

~~ز قدرش دم زنم یا از سعادت

~~ز رسمش باز کویم یا ز عادت

~~بدرد نامهآ بیغمیری را

~~سعادت آنکه روز داوری را

~~ز قدرش آنک زن سازد شکرر

~~3060 ز دینش آنک خون ریزد پدر را

~~ببرد خویش را از خویش و پیوند

~~کفایت آنکه بهر قحبهای چند

~~کهی در ارمن و که در صفاهان

~~رود سر کشته در کوه و بیابان

~~بکیرد تخت او بهرام چوبین

~~فرو آید زتخت از بهر شیرین

~~برتبت سایهآ پرورد گارند

~~شهان یکسر مدار روز کارند

~~که نبود بر سر تختش وقاری

~~3065اکر برتخت بینی تاجداری

~~مه اقبال او بی نور باشد

~~سعادت از در او دور باشد

~~که دارد در سخن راه ms120 امامی

~~عجب میمانم از کار نظامی

~~فقاع از شکر و شیرین کشاید

~~پس از چندین چله کبری ستاید

~~نبینی همچو فردوسی سخگوی

~~پادشاهان جهانجوی

~~ز بهر

~~شهان را پادشاهی کردن آموحت

~~3070 بنور رای کز شهنامه افروحت

~~که و بیگاه غیر از شاهنامه

~~مخوان در پیش شاهان زمانه

~~بدین گفتار به از هرچه کوئی

~~اگر در پیش شاهان قرب جوئی

~~تامل کن در او صع الهی

~~ز بزم و رزم وعدل و بدل شاهی

~~ز نرمی دم زدن کار زنان است

~~نشان مرد پردل در زیان است

~~ز مردان سست گفتاری بود سرد

~~3075 به گفتن مرد پیدا شد ز نامرد

~~37

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_179.png)

~~138

~~آخاز داستان فرهاد و شیرین

~~در آن مدت که فرهاد آن الم دید

~~ز آسیب کلستان درد و غم دید

~~مهین بانو ببردع بود آن دم

~~کلستان را ببردع داشت ماتم

~~بهنگامی که آمد سوی ابخاز

~~بسوک کلستان برداشت آواز

~~عزا را تازه کرد از مهربانی

~~که بودش با کلستان مهر جانی

~~مده*ابشد پیش زن استاد و استاد

~~وز آنجا رفت غمگین سوی فرهاد

~~بزر کان و مهین بانو و شیرین

~~روان کشتند سوی خسرو چین

~~به دلجوئی سوی فرهاد رفتند

~~به غمخواری به درد آباد رفتند

~~ز ره رفتند در دیر مستان

~~نظر کردند بر قبر کلستان

~~مزار سرو سیم اندام دیدند

~~خروش و ناله بر گردون کشیدند

~~3085مزاری در زر و دیبا کشیده

~~بکردش لولوی لالا کشیده

~~مرصع جامهای چین و ما چین

~~فروچیده کلستان را ببالین

~~ز سوز مجمر و شمع معنبر

~~سراسر دیر از نکهت معطر

~~نشسته برسر حاک نکارین

~~چو شمع سوخته شهزادهآ چین

~~سیه پوشیده کار از آب رفته

~~چو زلف یار خود در تاب رفته

~~309 چو لاله دیده پر خون سوخته دل

~~ز خون دیده کرده خاک را کل

~~بنفشه وار سر در پیش و غمناک

~~کبودی در برو بنشسته بر حاک

~~به بالینش نشسته همچوگردی

~~فتاده ms121 خوار چون پژمرده وردی

~~بر آن بالین سرش همخوایهآ درد

~~شده از غم گل سرخش گل زرد

~~چو نر کس دیدهاش بر قبر دلدار

~~شکسته پشت وسر در پیش وبیمار

~~39سان عنچه لب از حنده بسته

~~بصد پاره دلی از درد خسته

~~دل آرام و از دیده شده حواب

~~دلش پر آتش و دیده پر از آب

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_180.png)

~~فرهاد و کلستان

~~زمان گفتن و

~~گاه شنیدن

~~چوسیسنبرکر وچون سوسن الکن

~~بزر کان رسم دلداری نمودند

~~بسی بر خاک او زاری نمودند

~~نرنجانید شیرین خاطر خویش

~~که با فرهاد میلی داشت از پیش

~~3100 از ایامی که فرهاد آمد از چین

~~تعلق داشت با فرهاد شیرین

~~ولی چون با کلستان عقد میبست

~~زمانه اختیارش برد از دست

~~در آن ماتم بزیر چشم دیدش

~~چوزلف آشفته سربا خود کشیدش

~~بیرسش عشوه رنکی مینمودی

~~بدستان دل ز دستش میربودی

~~در آن پرسش نهان بنمود شیرین

~~که دارد میل دل با حسرو چین

~~د0 31شهنشه را نبود آن سوز درسر

~~که در سوک گلستان بود مضطر

~~چه پروایش بروی مهر و مه بود

~~بچشمش روزهمچون شب سیه بود

~~به چشمش تیره بودی1 جام جمشید

~~سیه بودی به چشمش روی خورشید

~~مهین بانو دمی با او بسر برد

~~برون رفت از در و او را بدر برد

~~بصد دستان بصد نیرنک و افسون

~~شه چین را زدیر آورد بیرون

~~3110 به دلجوئی بسی دل داد اورا

~~غم یکسال برد از یاد او ر

~~ز دیرش برد سوی حانهآ خویش

~~می و اسباب می آورد در پیش

~~قدح پرکرد و آمد پیش فرهاد

~~بتلخی بادهآ گلگون بدو داد

~~نه سرپیچیدن از فرمان توانست1

~~نه می خوردن پس ازجانان توانست

~~در آن اندیشه حیران ماند برجای

~~مهین بانو ستاده بر سر پای

~~3115 خجل شد کرد از بانو سخن کوش

~~ردست او بشادی کرد می نوش

~~ز مهر او بدست حسرو چین

~~لبالب ms122 جام دیگر داد شیرین

~~چو شیرین شیشهاش بنهاد بردست

~~به شیشه توبهآ چون کوه بشکست

~~کسی کو معتکف میبود در دیر

~~نمیکردی برون از دیر خود سیر

~~ز دیرش باز در بازار آورد

~~* اندک اندکش در کار آوره

~~26

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_181.png)

~~3120 بشوخی ناز بی آندازه میکرد

~~شد از کفتارشیرین مست ومدهوش

~~دلش را ز خم پیشین تازه میکرد

~~ز جام عشق شیرین کشت سرمست

~~هماندم کرد رهبان را فراموش

~~مهین بانو زجای خویش برخاست

~~بیا برخاست یعنی رفتم از دست

~~بروی حسرو چین جام نوشید

~~ببالای خود آن مجلس بیاراست

~~3125 دگر باره ز روی مهر و شفقت

~~بتشریفش ز سر تا پا بپوشید

~~ز پیش شاه سوی خانه رفتند

~~به شاور و به مقبل داد خلعت

~~دکرروزش به بزم خاص خواندند

~~بسر مستی سوی کاشانه رفتند

~~غم دل داشت از ایام حاصل

~~دکر بارش به میخوردن نشاندند

~~بجای راهیان عیسوی دین

~~به می خوردن غمش بردند از دل

~~3130 بجای زهد کردن عیش کردند

~~مهین بانو مصاحب گشت وشیرین

~~مغانه جامه را از تن بکندند

~~بجای غم می کلرنک خوردند

~~دگر در خرقهآ پارینه رفتند

~~راز در مبان نهادت شیرین با شاور

~~بیا بشنو حکایتهای شیرین

~~نواست این کفتها مشدار بشنو

~~ز من بشنو روایتهای شیرین

~~شنودی آنک آن پیر سخن ساز

~~نکو باشد شنیدن قصهآ نو

~~3135 مهین بانو شد از دیدار او شاد

~~ز قصر آورد شیرین را به ابخاز

~~به بخشش دست و دل بگشاد اورا

~~کلید گنج شاهی را بدو داد

~~نه من میگویم آحرکاین چنین بود

~~به خود کامی اجازت داد او را

~~"زملک و خسروی و کنج شاهی

~~همین معنی نظامی نیز فرمود

~~غم کردون دون پرور نمیخورد

~~فداکردش که میکن هرچه خواهی)

~~313 نبودی یکزمان

~~هر آن کاریکه جانش خواست میکرد

~~بی کامرانی

~~همی کردی به عشرت زند گانی

~~15

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_182.png)

~~فرهاد و کلستان

~~به مهرجان شیرین ms123 دل در او بست

~~به میخوردن چو با فرهاد بنشست

~~نهان میخواست با او میگساری

~~ز روی مهر و عین دوستداری

~~درصقت شراب خورن فرهاد

~~حریفان را رعایت نیک کردی

~~به مجلس شاه چین مینیک خوردی

~~جواب او به نیکی باز دادی

~~به بدمستی کسی گر1 لب کشادی

~~نکردی با کسی کستاخ روئی

~~3145 نکردی در سخن بسیار گوئی

~~دماغ خویش را با هوش میداشت

~~بسرمستی ادبرا3 کوش میداشت

~~به مهرویان نکو دادی نهان دم

~~در آن حالت در آن مستی در آنوم

~~گشاده روی و لب خندان نشستی

~~زمانی از تبسم لب نبستی

~~بگفت ای جان غمگین از تو دلشاد

~~نکارین راز بر شاور بکشاد

~~ز ما چیزی که میباید ندیدی

~~3150 برای ما بسی زحمت کشیدی

~~نمی شاید دگر آن شیشه را بست

~~دلم از خسرو پرویز بشکست

~~وزان دلسوز دلداری نیاید

~~از ان پیمان شکن یاری نیاید

~~شد آن بازار کرم مهر سردم

~~چو عشق سرد او رایاد کردم

~~زمهر او تن آسانی ندیدم

~~بسی در عشق او سختی کشیدم

~~زسر جوش حم اوکاس دردی

~~315 بتلخی خوردهام در وقت خردی

~~هنوزم تلخی آن جام باقی است

~~هنوزم در خیال آن جام ساقی است

~~کنون بشنو حدیث من سراسر

~~دمی بهر دل غمخوار غم حور

~~هوایش در سرم افتاد از باد

~~دلم در آتش است از مهر فرهاد

~~که بینم شاه چین را بی سرحر

~~چنان کن که که ای دلدار غمخور

~~نهان از مردم حشمش ببن

~~3160دمی با مردم چشمم نشینم

~~چو صبح از مهر دل یک دم برآره

~~بخلوت صحبتی با او بدارم

~~5

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_183.png)

~~152

~~بکن جقدی که مینوشیم با هم

~~بجان در دوستی کوشیم باهم

~~زمهر دل به شیرین کفت شاور

~~که ای چشم بدان ازروی تو دور

~~شود نا گفتنی بهر تو گفته

~~بشرط آنک سر ماند نهفته

~~د316 مباد آگه شود زین کار پرویز

~~بخون ماکند شمشیر کین تیز

~~دمار ms124 از خطهآ ارمن بر آرد

~~چنان سازد که چون آید سر آرد

~~تقبل کرد این معنی ز شاور

~~که باشد سر این کفتار مستور

~~وزان پس بدرهآ زرداد او را

~~به بخشش کرد از غم شاد او را

~~آمدن شاور به قبادة1 پیش فرهاد

~~برون آمد روان شد پیش فرهاد

~~حدیث سیمتن افکند بنیاد

~~3170ز بانش کوهر ناسفته را سفت

~~بشیرینی غم شیرین بدو کفت

~~شکر بارید از گفتار شیرین

~~به آئینی که نه دل ماند و نه دین

~~ز شادی بیدل و دین کشت فرهاد

~~غم کردون دون بکذاشت از یاد

~~دلش در بر چو طوطی میزدی پر

~~همی کردی هوای تنگ شکر

~~چو گفتار پری آمد به گوشش

~~ز کفتار پری شد صبر و هوشش

~~3175 سخن پرداز اورا بیسکون دید

~~بدست غم کرفتار و زبون دید

~~به دلجوئی غمش از دل برون برد

~~بیکدم از پریداری جنون برد

~~بگفتش پای برجادارو خوش باش

~~مکن سر درون خویش را فاش

~~که امشب خواهمت زینجای بردن

~~به مهر دل به دلدارت سپردن

~~بشرط آنک چون خواند ترا پیش

~~نهانداری ز جان راز دل خویش

~~218زمردی راز دل منمای با کس

~~ترا هم راز و هم کفتار او بس

~~به عقلش از بد بدگو نکهدار

~~بدانائی مزاج او نگهدار

~~که او شوخ است دل بر حاندارد

~~ر مغروری بخود پروا ندارد

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_184.png)

~~فرهاد و کلستان

~~مشو از مهربی حدی بدو تیز

~~مباد آگه شود زین حال پرویز

~~به خونریزی نپرسد این و آن را

~~پی شیرین بسوزاند جهان را

~~3185 بزیر چشم بین او را نهانی

~~نگویم چون بدان آئین که دانی

~~طلب کردن شبرین شاوررا

~~در این بودند کامد ماهروئی

~~ز نزدیکان شیرین مشکموئی

~~بر شاور آمد کفت بخرام

~~که میخواند ترا سرو کلندام

~~ز بهر تواست بر در منتظر شاه

~~قدح بر دست دارد چشم بر راه

~~روان شد دلبر و شاور با او ms125

~~همی شد دوزخی و حور با او

~~3190 فسونگر کرد افسونی3 سر آغاز

~~بریرخ با فسونگر گشت دمساز

~~نظر بر جانب شاور میکرد

~~به عیاری دم شاور میخورد

~~ببوسه شکر لبها چشیدند

~~به دم دادن سوی شیرین رسیدند

~~چو شیرین همدم دمساز را دید

~~بت غمخوار غمپرداز را دید

~~نهانش کفت کای نور جهان بین

~~حضورت شادی دلهای غمگین

~~3195 سر میخوار کان داریم امشب

~~غم آوارکان داریم امشب

~~نوازش کن غریب شهر ما را

~~ببرج ما فرو آور هما را

~~چو گل در مجلس ما خندهرو باش

~~زروی پر دلی همچون سبو باش

~~یک امشب باش شمع مجلس افروز

~~بخدمت بر سر پا باش تا روز

~~چو نقل مجلس ما باشه چین

~~دهان شیرین کن از گفتار شیرین

~~3200 برو حدمت رسان اورا ز چاکر

~~چو شب آید بیا او را بیاور

~~بردن شاور فرهاد را به مجلس شیرین

~~بخدمت سر فرو آورد شاور

~~روان شد پیش زیب آل فعفور

~~5

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_185.png)

~~152

~~ز بزم شاه ارمن شاد آمد

~~درشیرین که آن شیرین سخن سفت

~~بدان شادی سوی فرهاد آمد

~~یکایک آنهمه در های شیرین

~~یکایک را بگوش شاه چین گفت

~~3205 شنید آن قصهآ جانبخش دلخواه

~~رسانیدش بگوش خسرو چین

~~همه روز انتظار تیره شب کرد

~~بجوش آمد از آن آتش دل شاه

~~نباشد روز را آن استقامت

~~روانش زانتظار آهنگ لب کرد

~~اکرچه جان شیرین برلب آورد

~~درازی داشت چون روز قیامت

~~زچین عنقا به مغرب کرد پرواز

~~هم آخر آنچنان روزی به شب برد

~~3210 سپاه زاغ برچین تاخت آورد

~~به مغرب شد نهان از دیدهآ باز

~~مهندس پیشرو درپی شه چین

~~بیک حمله ز مغرب تاختن برد

~~فاده در پی شاور تنها

~~روان کشتند سوی بزم شیرین

~~نهان میرفت با فرهاد شاور

~~دلش از بس طپیدن رفته از جا

~~چو دزدان از ره ویرانه رفتند

~~ز بیم چشم بد از چشم بد دور

~~3215 ms126 نهانی در شبستان رفت فرهاد

~~بدزدی عاقبت در خانه رفتند

~~چو شیرین را برابر دید بر تخت

~~روان شد پیش تخت سرو آزاد

~~ز اختر طالع فیروز میدید

~~فروزان کشته از وی اختر بخت

~~بخدمت روی دل بر حاک بنهاد

~~شب اندوه خود را روز میدید

~~ثنائی زیر لب پنهان همیگفت

~~زبان را در ثنا و مدح بگشاد

~~322 پریرخ در بر خود خواند او را

~~دعائی از میان جان همیگفت

~~تکرهای مهر انگیز میکرد

~~به پیش خویشتن بنشاند او را

~~گهی گفتار میکردی نهانی

~~شه چین را بخود بر تیز میکرد

~~نکردندی عیان راز دل خویش

~~دهانش زیر لب شیرین زبانی

~~بری بکرچو محلس را بیاراست

~~که در گفتن حجابی بود در پیش

~~به می خوردن ححاب از پیش بر خاست

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_186.png)

~~فرهاد و کلستان

~~3225 سخن در پرده میگفتند از آغاز

~~به می بیرون فتاد از پردهها راز

~~می گلرنک از دست نگارین

~~شراب تلخ و صحبتهای شیرین

~~شب تاریک ویاران موافق

~~به مهر یکدکر چون صبح صادق

~~نشسته سرو قامت بر کشیده

~~چو سروناز شیرین سر کشیده

~~ز بالایش بهرجانب صنوبر

~~بمانده پای در کل دست برسر

~~*2 جمالش آفتاب مجلس افروز

~~نموده اهل مجلس را به شبروز

~~چو لاله کرته والاش در بر

~~چو نرکس نیمتاجی برسراززر

~~ز سنبل جعد مشکین بربنا کوش

~~سمور شب زموافکنده بردوش

~~ز اندامش خیال شکر و شیر

~~شکر شهد لبش را چاشنی گیر

~~که داند وصف او تقریر کردن

~~خجل شد کلکم از تحریر کردن

~~3235زبان خامه رمزی کرچه بنمود

~~که کوید وصف اوزانسان که اوبود

~~زبان در مدح او خاموش اولی

~~در اوصافش همه سر گوش اولی

~~به میخوردن چودوری چند یکذشت

~~سبکسر مردم ازمی سر کران کشت

~~زمستی رفت شاور و دعا کفت

~~برون رفت از برشیرین وخوش حفت

~~فسونکرچون برفتن مجلس آراست

~~حجاب دوستان از پیش برحاست

~~3240 چو مجلس کشت از اغیار ms127 حالی

~~شکر لب جام را برداشت حالی

~~بهشادی خورد نیمی سرو آزاد

~~بدادە آن نیمهآ دیگر به فرهاد

~~بدستان دوستکانی نوش کردند

~~هوای بوسه و آغوش کردند

~~چو لاله راز دل با سر نهادند

~~سری در پای یکدیگر نهادند

~~چو زانسان دید فرصت خسروچین

~~بکوشید از میان جان شیرن

~~3245 غریب و عاشق و دلدار سرمست

~~کهی پایش ممیبوسیدو که دست

~~زبانش بود با شیرین شکربار

~~ز گفتارش فزونتر گشت کردار

~~بدستان از برای چاره سازی

~~همی کردی نهاد دستش ددازی

~~55

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_187.png)

~~156

~~چو کار دست بازی رفت از حد

~~کمر بهر میانش کرد از دست

~~حدیث دستبرد افتاد باید

~~3250 بدانسان آتش شهوت بر افروخت

~~بکرد او ز دست خود کمر بست

~~بدید آن غایت شهوت پرستی

~~که شیر ینرابر آن آتش جگر سوخت

~~شه چین بند کار از پیش بکشود

~~نهاد از سرخوشی خودرا به مستی

~~ز شیرین کام جستن کرد آغاز

~~بشیرین بند کار چند بنمود

~~عیان نا کشته قرص شهد شیرین

~~که تا شد چیره بر کبک دری باز

~~3255 شکر لبرا3 ز سوز نیش زنبور

~~که زد برشهد زنبور شه چین

~~چناری کرد با سرو از نهانی

~~جهان درچشم همچون1 دیدهآ مور

~~میان بوستان پیوند جانی

~~ز سرو ناز رست از نو نهالی

~~بباید قصه شیرینتر ازین گفت

~~مزاجش کشت از حالی به حالی

~~در شیرین بباید به ازین سفت

~~چنانش خرزه ای تا ناف بسپوخت

~~که نافش مدتی از درد میسوخت

~~260خروشی بر کشید از درد شیرین

~~مجازی عشقبازی این چنین است

~~که از دودش سیه شد ماه وپروین

~~خوشا مردی که چون افسانه کوید

~~طریق و رسم شاهدبازی این است

~~حدیث مرد را مردانه کوید

~~کسی کش یار در آغوش باشد

~~هر آن مردی که دلداری ببیند

~~کرش خونی بود در جوش باشد

~~13265گر مرد است از وی کام جوید

~~بخلوت ماه رخساری ببیند

~~درشتی در سخن گرچه ادب نیست

~~ز ms128 نامردی بود کافسانه گوید

~~نباشدشان به هنکام عروسی

~~ز حاک اردبیلم این عجب نیست

~~چو با بکران بخلوت کار بندند

~~چو حیزان با عروسان چاپلوسی

~~در آن دم زادمیت دور باشند

~~بجز بر گریهآ ایشان نخندند

~~327دلم بر آتش حرمان کباب است

~~بجز طبعی کزا ان مشهور باشند

~~که شهرم چون دل عاشق خراب است

~~حرابیها که شهرم بهر دارد

~~هم از تاثیر اهل شهر دارد

~~فرهاد و گلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_188.png)

~~فرهاد و کلستان

~~کس اینجا بی ستمکاران ندیده است

~~بسان کنج بیماران ندیده است

~~بی ظالم ازین محروسه کم باد

~~دل کاشانهشان ویران چوقم باد

~~چو بیخود نعرهای آمد ز شیرین

~~بیامد محرم مجلس به بالین

~~3275 در آمد همدم شاور در پیش

~~بدانسان دید اورا رفته از خویش

~~بساط زرد فامش کشته کلکون

~~بسان لاله دامانش پر از حون

~~نشسته برکل رخسار او خوی

~~کلاب افشان شده کلبر ک بروی

~~عرق بروی روانه کشته چون آب

~~تنش بی خویش ودل درعین طبطاب

~~دلش از مهر او در جوش آمد

~~کلاب افشاند تا با هوش آمد

~~3280 خجل برخاست ازجا دل شکسته

~~ز کار خویشتن دلخسته حسته

~~هر آن جامه که درتن داشت بر کند

~~به پیش همدم شاور افکند

~~ز نسو پوشید رنگارنک دیبا

~~ز اطلس داد زیب سرو بالا

~~چو حال او دکر کون دید فرهاد

~~بعذر آن کنه در پایش افتاد

~~زمین بوسید پیش او بصد جای

~~همی مالید رویش بر کف پای

~~3285ز حال خود پریشان بود شیرین

~~نمیکرد التفاتی با شه چین

~~ز شوخی خواست تا مهرش بداند

~~به دانش نامهآ سریسته واند

~~میان خاک بروی دیده بکماشت

~~چودامان خودش برحاک بکذاشت

~~ز دلجوئی نداد آن شاه سرمست

~~چو حاک پای او دامانش ازدست

~~دمی پا و دمی دستش ببوسید

~~پس آنگه نرکس مستش ببوسید

~~3290 بروی سخت بازش در بر آورد

~~بعقلش از در یاری در آورد

~~دگر باره بدستش داد جامی

~~برای ms129 کام دل بنهاد دامی

~~زمی کشتند باز آن هردوسرمست

~~نداد آنشب دمی دل مالش ازدست

~~چو دولت بود آن شب یار فرهاد

~~بمردی تا سحرکه داد او داد

~~در آن شب چون یگامش دسترس بود

~~تو پنداری که آن شب یکنفس بو

~~57

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_189.png)

~~3295شد آن شب اجتماع مهر باماه

~~بهم بودند تاوقت سحر کاه

~~جهان بر کند دل از مهر ناهید

~~چودم زد صبحدم از مهر خورشید

~~سحر آمد به تیغ مهر پر کین

~~شه چین را برید از جان شیرین

~~به پیش ماه ارمن شاه خاور

~~زمین بوسید و بیرون رفت ازدر

~~دهانش تلخ از هجران شیرین

~~دلش پر آتش از مهر نگارین

~~به بیعاری نهادت شبرین خود را

~~3300 چو بیرون شد ز در فرهاد و شاور

~~پریرخ ماند از دلدار مهجور

~~بکار آورد سیمینبر خرد را

~~به بیماری نهاد آن روز خود را

~~غم فرهاد را دردل چو جان داشت

~~غلط گفتم غمش ازجان نهان داشت

~~نمیدادی کسی را پیش خود بار

~~که خوش بود از خیال صحبتیار

~~مهین بانو ز حال او خبر یافت

~~برای چاره کردن تیز بشتافت

~~ز دیده خواب و تاب از موی رفته

~~3305 بدیدش خسته رنگ از روی رفته

~~حرارت اندک و لبها شده حشک

~~بهر سو توده توده عنبر و مشک

~~درو از ضعف و بیماری اثر نه

~~پریرخ را ز بیماری خبر نه

~~بدانست او که شیرین رفت ازدست

~~بجز بیماریش رنج دکر هست

~~بدان دل شد که بکری داده بر باد

~~ولیکن دور بود از فکر فرهاد

~~3310طبیب حاذق آن رنج او بود

~~علاجی در خور آن حال فرمود

~~که یک هفته میا از حانه بیرون

~~بشوخی برخور از بخت همایون

~~دلش از حال شیرین کشته مضطر

~~درین گفتار بیرون رفت از در

~~نشد از صورت آن حال دل سست

~~ولیکن چارهآ آن کار دانست

~~که بهر بکریی شرین مخور عم

~~بگو آن را که از ms130 حسرو زند دم

~~نباید بهر شیرین درد و غم خورد

~~3315 بگو از من بدو کای ساده دل مرد

~~158

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_190.png)

~~فرهاد و کلستان

~~چو وقت آید که باخسرو کند ناز

~~برای او ز نو بکری دهد ساز

~~شنودم از نگار شوخ و شنگی

~~لطیفی نازکی هر دم بلکی

~~بکار بکری خخود فکر کرده

~~شبی ده بار خود را بکر کرده

~~که چون خوبان به ده جاعشق باززد

~~شبی ده بار خود را بکر سازند

~~3320زهی عارف زهی تقریر کردن

~~زهی کلک و زهی تحریر کردن

~~ترا زیبد حدیث بکر کفتن

~~در ناسفته را زینگونه سفتن

~~سخن هرچند شیرین است ودلخواه

~~نکو باشد سخن شیرین و کوتاه

~~اگر چه قصهآ شیرین دراز است

~~سخن پرداز را دستان بساز است

~~خردمند از پس کس بد نگوید

~~وکر گوید در آن غایت نجوید

~~3325 مجو غایت درین گفتار شیرین

~~بیا با قصهآ شهزادهآ چین

~~رفتن فرهاد وشاور به عبادت شبوین

~~چو شد بیماری کلچهر مشهور

~~بیرسش رفت با فرهاد شاور

~~خخبر بردند شیرین را که فرهاد

~~بپرسش آمد اینک بر در استاه

~~اشارت شد که چون دولت در آید

~~به شیرین روی دولت را نماید

~~درون شد شاه چین از در بعزت

~~سلامش کرد وشد بر جای حدمت

~~3330 دعائی در خور شیرین همیگفت

~~زبانش لولوی شیرین همی سفت

~~ازان گفتار شیرین گشت مدهوش

~~ز کرمی درتنش بگرفت خون جوش

~~به روزش پر حیا دید و مؤدب

~~بیادش آمد آن کستاحی1 شب

~~چو حدمت کرد بیرون رفت فرهاد

~~همان محرم صنم درپی فرستاد

~~که امشب نیز هم بر عادت دوش

~~نگهدارند رسم حرمی گوش

~~3335 تقبل کرد ازو دلبند شاور

~~که شاه آید بخدمت چون رودهور

~~چو شب در دست آمد باز رفتند

~~سوی شیرین بصد اعرار رفتد

~~159

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_191.png)

~~160

~~بر بیمار آمد خسروچین

~~پری پیکر نهاده سر ببالین

~~طبیبانه مزاجش دید سردار

~~غذا و شربتی ms131 فرموده خوشخوار

~~ز می فرمود شربت بهر دلبر

~~غذا نیزش معین کرد شکر

~~وعمم غذا و شربت شیرین چنین ساخت

~~درین حکمت چومردان گردن افراخت

~~مریضی را که بشناسی مزاجش

~~خطا هرکز نیفتد در علاجش

~~بیک هفته بدینسان بود بازار

~~همه شب تا سحر بودند در کار

~~بنباد نهادن شبرین حوضخانه را

~~شبی وصف خمستان گلستان

~~همی کردند مستان در شبستان

~~حدیث حوض و آن خمها همیرفت

~~صفای بادهآ حمرا همیرفت

~~3365 پری پیکر بران بنیاد افکند

~~که سازد حوض و کرد او خمی چند

~~بخوبان گفت اگر شهزادهآ چین

~~بسازد بهر ما یک حوض شیرین

~~چو یابد حوض آب دست سرور

~~شود بی گفت رشک حوض کوثر

~~پریرخ را غرض آن بود از ان کار

~~که دایم در حضور او بودیار

~~مزاج دختران است آتش آمیز

~~بیک دم آتش دختر شود تیز

~~3350 به دم خوردن دلش آتش چو گیرد

~~خریسوی شودهر گز نمیرد (کذا)

~~نباشد کهنهآ شوخ جکر سوز

~~که از نوراست باید کردهرروز(کذا)

~~مرآن اندیشه با شاور گفتند

~~طبیبی را غم رنجور خوردند

~~بیارم خسرو چین را بر این در

~~کنم این شغل را بروی مقرر

~~بگفت این را و بیرون شد ز خانه

~~سوی فرهاد شد حالی روانه

~~دههم تمنای دل شیرین بدو گفت

~~ز بیدل قصهآ دلدار ننهفت

~~بجان بشنید گفتار سخن ساز

~~مرتب کرد دست آن کار را باز

~~سحر چون قبلهآ رحشان جمشید

~~فروزان گشت یمنی قرص خورشید

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_192.png)

~~فرهاد و کلستان

~~شه چین کرد رو با قبلهآ خویش

~~ره گلزار جان بکرفت در پیش

~~ز ره چون رفت بردر حسرو چین

~~بخدمت رفت پیش تخت شیرین

~~3360دگرباره گرفته پیشه در دست

~~پی خدمت کلنگ و تیشه در دست

~~بکار آورد با او مهر جانی

~~چو شیرین دید ازو آن مهربانی

~~میان خانه حوضی ساز کردند

~~پی خمخانه ای را باز کردند

~~که حیران ماند چشم آدمیزاد

~~در آن ms132 حوض آن هنر بنمود فرهاد

~~حجل شد نقشبند چین و ماچین

~~ز شیرینکاریش در کار شیرین

~~میانش را مجوف کرد بس تنگ

~~336 در آنجا لولههائی ساخت از سنگ

~~شدی آن حوض پرازلاله کون آب

~~ز لوله برجهیدی بادهآ ناب

~~ز راه لوله رفتی باده در وی

~~شدی زان رهگذر هردم پراز می

~~کسی ننهاده بود این شیوه بنیاد

~~نهاد این شیوه را بنیاد فرهاد

~~نبود آن آب برجستن ازان پیش

~~نهاد این نقش را بنیاد از خویش

~~3370 چو شد پرداخته آن حوض رعنا

~~بزودی کشت اسبایش مهیا

~~رفتن شبرین به تعاشای حوضخانه

~~سوی خمخانه شد سرو گلندام

~~که یکدم کام جوید از دل جام

~~قدح بنهاد در خمخانه شیرین

~~بخدمت پیش باز آمد شه چین

~~ره خمها به سوی حوض بگشاد

~~حیاتی حوض رازان رهگذر داد

~~تو گفتی دیلم می خشت در دست

~~بساز لوله تیر از جای برحست

~~هر آن چیزی که از برداشت برخواند

~~3375 کلالک را بسربازی بر افشاند

~~که تایکبار کی شد حوض سرمست

~~ز راه لوله می بسیار برجست

~~تعجب کرد و حیران ماند در وی

~~چو دید از لوله آن برجستن می

~~نظر بر کار شاهنشاه چین کرد

~~بسی تحسین و بسار آفرین کر

~~21

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_193.png)

~~122

~~وزان پس بر کنار حوض بنشست

~~3380 نخستین جام را کز حوض نوشید

~~به میخوردن قدح بگرفت دردست

~~دگر یاران به می خوردن نشستند

~~تمامت جامه در فرهاد پوشید

~~قدح بر روی حوض بادهآ ناب

~~در خمخانه بر اغیار بستند

~~هر آنکس را که میل باده بودی

~~بسان کشتی افکنده بر آب

~~مگر حمخانهاش خلد برین بود

~~چو عشرت پیش او آماده بودی

~~3385ز روی لطف حوض بادهآ ناب

~~که پیش حوض کوثر حورعین بود

~~ز عکس دلبران آب چو آتش

~~بهم تر کیب کرده آتش و آب

~~تو گفتی جمع شد در حوض کوچک

~~نموده ماهرویان پریوش

~~نمودی حوض شاه چین دیکر

~~برای ms133 می خوری همزاد هریک

~~چو حوض باده زد این نقش بر آب

~~نشسته در برش شیرین دیگر

~~3390 گهی خوردند می بریاد شیرین

~~برفت از طبع نقاشان چین تاب

~~پریرویان بهم کشتند دمساز

~~کهی خوردند با همزاد شیرین

~~همیکردند همدستان شیرین

~~ره عشاق را کردند آغاز

~~دل شیرین بکلی رفت از دست

~~نوای راست بر ساز نکارین

~~سیه دیدی همه روی زمین را

~~برید از جان ودر فرهاد پیوست

~~3395 به می خوردن چو مجلس بازشد کرم

~~اگر یکدم ندیدی شاه چین را

~~بشوخی باز در فرهاد میدید

~~قدح برداشت از رخ برقع شرم

~~صمیر ماهرو شاور دریافت

~~رخش خورشید وقد شمشاد میدید

~~همه کار آگهان سرمست رفتند

~~چوسرمستان زمجلس روی برتافت

~~نماند از اهل محلس هیچ اغیار

~~یکایک دلبران از دست رفتند

~~**چو خلوت دید آن سرمایهآ حوض

~~یکی محرم بماند و یار با یار

~~شه چین قصهآ رنگین در انداخحت

~~همی گردید گرد پایهآ حوض

~~بدستان چون کمر گردش برانداخت

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_194.png)

~~فرهاد و کلستان

~~روان از لوله کرد آبی چو آتش

~~بسوی حوض شیرین شاد ودلکش

~~روان شد کشتی و در بادبان باد

~~ز شهوت کشتیئی درحوض افتاد

~~سکون از دست شد لنگرفروهشت

~~همای بادبان چون پر فروهشت

~~همه شب گشت ماهی بود از باد

~~3405ز خشگی ماهیئی در حوض افتاد

~~شنودن شبرین خبر وفات مهبن بانورا

~~در خمخانه را دیگر کشادند

~~چو صبح آمد ز نومجلس نهادند

~~از نو ساز دگر آغاز کروند

~~بتان از نو طرب را ساز کردند

~~که تا شد کوه غم مانند کاهی

~~در آن عشرت بسر بردند ماهی

~~شبیخون کرد ناگه لشگر غم

~~قضا را برسر یاران همدم

~~دل شیرین به داغ بیکسی حست

~~3410 مهین بانو ز دنیا رخت بربست

~~قدح بکذاشت با غم کشت همدم

~~ز شادی دور شد بنشست با غم

~~اساس عیش را از دل بدر برد

~~درین غمخوارکی ماهی بسر برد

~~پس از ms134 ماهی همه گشتند همدم

~~چو ماهی بهر بانو داشت ماتم

~~فراوان بر سرش کوهر فشاندند

~~بعزت بر سر تختش نشاندند

~~اساس معدلت بکرفت بر دست

~~3615 برسم خسروی بر تخت بنشست

~~بخدمت پیش تختش بر سر پای

~~همی بودند یکسر پیر و برنای

~~که بودی روز مردی صد تهمتن

~~جوانی بود از گردان ارمن

~~مران پیوند هم برجای خود بود

~~بدان سردار شیرین نامزد بود

~~شهنشه بود و عاشق بود و خونریز

~~ولی چون خواستارش گشت پرویز

~~که میترسید از شاه جهانگیر

~~3420 مهین بانو نمیدادش بدان میر

~~جوان در کارشیرین گشت گستاح

~~چوشاه بانوان بگذاشت این کاخ

~~بمردی از سر تحتش ریاید

~~بدان شد تا شبیخونی نماید

~~3

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_195.png)

~~63

~~ازین احوال شیرین شد خبردار

~~فرو ماند از غم و تدبیر این کار

~~نبودش تاب تا با او ستیزد

~~بر آن سرشد که از دستش کریزد

~~425*ز نقد و جنس و انواع مواشی

~~هر آن چیزی که بودش در حواشی

~~شب تیره سوی موغان روان کرد

~~همان شب روی از مردم نهان کرد

~~شب تاری بنور روی چون ماه

~~روان شد سوی موغان راه و بیراه

~~وزانجا با زر و صندوق و مفرش

~~بسوی قصر شیرین راند ابرش

~~بشد شیرین و با او رفت شاور

~~ز ارمن دولت و اقبال شد دور

~~3430 شه چین را نکرد از خواب آگاه

~~برفت از خاطر او یاد همراه

~~شده در خواب فرهاد از می ناب

~~رها کرد آنچنانش خفته در خواب

~~شکستش عهد و از پیمانش بر کشت

~~در آن خواب خوشش بگذاشت بگذشت

~~چوعشق آهو از شیران برد هوش

~~دهد آهو بشیران خواب خرکوش

~~به صیادی پلنگ آورد در دام

~~روان شد تا که شیر نر کند رام

~~زاری کردن شیرین از جدائی فرهاد2

~~3435 چوشیرین رفت وبرجا ماند فرهاد

~~تو گفتی جان شیرین داد برباد

~~ز مهرش چون شفق خون برلب آورد

~~بدرد و داغ روزی با شب ms135 آورد

~~بیادش آمد آن پیوند جانی

~~که با فرهاد بودش از نهانی

~~ازان حوض حمستانی که اوساخت

~~وزان تنها بسر وقتش که میتاخت

~~وزان شبها که با او روز میکرد

~~وزان فریادها کز سوز میکرد

~~ممهوزان عیش نهانی کردن او

~~بیادش دوستکانی خوردن او

~~ومان مهر آن دلگرمی او

~~بروز آرام و شب بیشرمی او

~~بدینسان کار او را یاد میکرد

~~بسوز و درد دل فریاد میکرد

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_196.png)

~~فرهاد و کلستان

~~فرستادن شبرین شاور را بطلب فرهاد

~~بخدمت پیش خود نقاش راخواند

~~وز احوال درون با او سخن راند

~~غم فرهاد از شاور ننهفت

~~حدیث اشتیاق خود بدو کفت

~~3445 چه خوش باشد سخن بایار گفتن

~~غم دلدار با دلدار گفتن

~~بدلجوئی زبان بگشاد شاور

~~بیکدم کرد غم را از دلشدور

~~ببانو کفت کای ماه شب افروز

~~کنم شبهای هجران تورا روز

~~کنم زینجا سوی ابخاز پرواز

~~بدست آرم همایون ترا باز

~~بپیمایم ز نو روی زمین را

~~دگر سوی تو آرم شاه چین را

~~3450 بشرط آنک رازم کس نداند

~~درون پرده سازم کس نداند

~~مباد آکه شود پرویز ازین کار

~~دهد مارا بدست تیغ خونخوار

~~بیاریمش به استادی به اینجا

~~کنیم از بهر او کاری مهیا

~~بکار سنک مشغولش همیساز

~~نهان از حلق با او عشق میباز

~~مرا زینجا سوی ارمن روان کن

~~ولی این رفتن از مردم نهان کن

~~3455 ستور کرم و رهواری بمن ده

~~سمند بادرفتاری بمن 55

~~که تا در راه بسیاری نپایم

~~روم چون آتش و چون باد آیم

~~ازین گفتار خوشدل کشت شیرین

~~نوشت احوال بیش حسرو چین

~~سلامی از میان جان نوشته

~~وزان پس محنت هجران نوشته

~~نوشته راز دل را پیش دلدار

~~نموده آرزومندی بسیار

~~3660 بنامه عرض کرده نیک و بدرا

~~طلب کرده طبیب درد خودر

~~که چون مکتوب آید زود بشتاب

~~بیا حال دل بیمار دریاب

~~که چشمم درفراقت اشکیار است

~~حکر پرخون و ms136 دل درانتظاراست

~~چو فارغ گشت از تحریر حامه

~~بری بکر فرو

~~بد

~~ای

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_197.png)

~~166

~~ببوسید و بر شاور انداخت

~~3665 فرستاد آنگهی پیراهن خود

~~به ترتیبش هماندم ساز ره ساخت

~~سمند باد رفتاری بدو داد

~~برای یار جانی از تن خود

~~هماندم رفت بر پشت تکاور

~~که میبردی سبق در پویه از باد

~~حریف تند بود و اسب توسن

~~بسوی ملک ارمن راند یکسر

~~سوی دیر خمستان رفت از راه

~~بیک هفته ز قصر آمد بارمن

~~3470 شهنشه شاد شد از دیدن او

~~فرو آمد ز اسب وشد برشاه

~~در آن حالت چو یار مهرباندید

~~زبان خوش کرد از پرسیدن او

~~سویدای دل و آرام جان دید

~~بسی از دیدهاش سیلاب خون رفت

~~نشاید گفت آن خون را که چون رفت

~~چو زانسان دید شاور اشک فرهاد

~~شنید از پیرمن بوی تن یار

~~روان پیرامن شیرین بدو داد

~~275نسیم پیرمن بشنید فرهاد

~~دلش از دست افتاد و تن از کار

~~ز بوی یوسف جان بیخبر شد

~~چو یعقوب از نسیمش دیده بکشاد

~~وزان پس نامه را بنهاد در پیش

~~دگر در بیت احزان دیده ور شد

~~نخستین بار پیراهن بپوشید

~~به بیدل داد آرام دل خویش

~~تنش را زینتی از پیرهن داد

~~پس آنگه نامهآ نامی ببوسید

~~دع* یخوبی نامهآ شیرین فرو خواند

~~تو کفتی جان شیرینی به تن داد

~~هوای قصر شیرین کرد فرهاد

~~ز مژگان لولوی تر بروی افشاند

~~صفای کلستانش رفت از یاد

~~وصبت کردن فرهاد به مقبل و وداع فرزندان

~~چو سوی قصر عزمش شد مصمم

~~وفاداری همین باشد که کردی

~~به مقبل گفت کای همزاد وهمدم

~~درزانها که از بهر من اندوخت

~~غم یاری همین باشد که خوردی

~~توبودی کز توشمع بختم افروخت

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_198.png)

~~قرهاد و کلستان

~~3485 بخدمت از تو دیدم مهربانی

~~بشفقت از تو دیدم مهرجانی

~~بدان آگاه باش ای همدم من

~~سخن را گوش کن ای ms137 محرم من

~~مرا شیرین به پیش خویشتن خواند

~~بپرسیدن کهر برنامه افشاند

~~بغربت میروم زین مرز وزین بوم

~~ندارم حال خودزین بیش معلوم

~~سه فرزندم که چون جانندشیرین

~~شمارا یادگار است از شهچین

~~369 چو گلشان در کلستان خوش بر آور

~~چو سرو نازشان سر کش بر آور

~~به داود از هنر شاهی بیاموز

~~به عیسی هرچه میخواهی بیاموز

~~که در داود دیدم فرشاهی

~~بدین گفتن دهد جانم گواهی

~~سپارش کرد فرزندان خودرا

~~نوازش کرد دلیندان خود را

~~فراوان بخششی فرمود جودش

~~بدیشان داد هرچیزی که بودش

~~3495هم استاد وزن استاد را خواند

~~سپارش را ز فرزندان سخن راند

~~سرو چشم یکایک را ببوسید

~~بزاری یکدمی باخود خروشید

~~ز چشمش اشک چون پروین روانشد

~~میان خون سوی شیرین روان شد

~~پریشان شد از آن احوال مقبل

~~فروزان کرد از غم آتش دل

~~ز سوزش آتشی ازدل برافروخت

~~که تاب آن جگرها را همی سوحت

~~*350 براسب تند شاور و شه چین

~~روان گشتند سوی قصر شیرین

~~بهره رفتن حساب میل میکرد

~~بخون خویشتن تعجیل میکرد

~~بروزی چند آن ره را بریدند

~~چو دولت بر در شیرین رسیدند

~~خبر بردند نزدیکان شیرین

~~که شاور آمدو شهزادهآ چین

~~ازین گفتار شیرین جست ازجای

~~جو سرو ناز آمد برسریای

~~3505 به استقبال آمد مست بر در

~~جو زلف خود هزار آشوب درسر

~~ز باد آشفته کرده جعد سنبل

~~فکنده سنبل تر برسر گل

~~ز بوی ستبل مشگین پرحین

~~فکننده صد هزار آشوب در چن

~~67

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_199.png)

~~128

~~غم مهمان کرد آلود خورده

~~ز روی دلبری هرهفت کرده

~~حدیو چین جمال جان عیان دید

~~بر خود چشمهآ حیوان روان دید

~~3510 سکندر صورت جان دید ناگه

~~خضرسان آبحیوان دید ناکه

~~فرامش کرد سوز نیمشب را

~~به پا بوسیدنش خوش کرد لب را

~~پری بکر سرش از پای برداشت

~~به بوسه برلبش تنک شکرداشت

~~درون قصرشان برد از سرپای

~~فرو آوردشان در بهترین جای ms138

~~زمانی مهلت آسایشی داد

~~پس آنگه بزم را آرایشی داد

~~5اه3 مقام بزم خالی کرد از اغیار

~~به میخوردن قدح برداشت با یار

~~بکار آورد ساز بزم ابخاز

~~همان عیش نخستین کرد آغاز

~~عزیزان آنچنان از ره رسیده

~~فراوان زحمتی در ره کشیده

~~برای اوز خود مجلس بیار است

~~همه شب تاسحر که عذر اوخواست

~~چو روز آمد ز نو مجلس نهادند

~~کسی را غیر محرم ره ندادند

~~3520درین عیش وطرب ماهی بسرشد

~~پس آنکه شادی از مجلس بدرشد

~~پریزح قصهآ پرویز میگفت

~~سخن در پرده رنگ آمیز میگفت

~~بیاران گفت میترسم که ناگاه

~~شود از حال ما پرویز آگاه

~~کند خونین رخ گلگون مارا

~~بیع کین بریزد خون مارا

~~بباید کرد تدبیری درین کار

~~که از تیغش نیاید بر کس آزار

~~2525 چویشنید این ببانو گفت شاور

~~که ای خورشید3 ومهرااز رخت نور

~~اگر فرمان دهد بانوی عالم

~~شود با من درین کفتار همدم

~~فرستم شاه چین را سوی ابخاز

~~که تا واقف نگردد کس ازینراز

~~جو میل او کند حاطر دگر راه

~~چو دولت آرمش بردر که شاه

~~ازین گفتار او شیرین بر آشفت

~~زیان بگشاد و از درد درون گفت

~~5زمن گرادور گردد حسرو چین

~~شود دور از تن من جان شیرین

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_200.png)

~~فرهاد و کلستان

~~درین غم کیست جزاو غمکسارم

~~غم بسیار کز پرویز دارم

~~هر آنگاهی کد از من دور گردد

~~چراغ عیش من بی نور کردد

~~بدانائی غم این کار خوردن

~~بکاری بایدش1 مشغول کردن

~~ز عشق ما کسی آکه نگردد

~~رهی بنما که دل گمره نگردد

~~نمیباید که کس در ده برد راه

~~3535اگر آید بر من کاه و بیگاه

~~ساختن فرهاد جوی شیر از برای شیرین

~~غذاش از شیر و شکر ساز کردند

~~چو شیرین را ز شیرش باز کردند

~~لطیفانی که از شیرش بریدند

~~به شیر و شکرش میبروریدند

~~تنش شیرین بدی درگاه وبیگاه

~~بخوردن شیر برخود ms139 ریختی ماه

~~شکر لب را لقب شیرین ازین بود

~~روایت پیش این مخلص چنین بود3

~~که در گفتن شود شیرین شکربار

~~3540 نکرد این راوی ما صبر در کار

~~پس از یکچند شیرینش نهد نام

~~زبانش در سخن شیرین کند کام

~~به طفلی کرد شیرین نام دلیند

~~نکرد از بی ثباتی صبر یکچند

~~که بودی مختلط باشیرو شکر

~~همیشه آن غذا میخورد دلبر

~~فراوان گوسفندان کرد تدبیر

~~چو میل خاطرش میبود باشیر

~~ز پیش قصر شیرین کلهها دور

~~3545 در آن ایام بود ایام باحور

~~ره دور و هوای کرمه سیرش

~~در آوردن ترش میکرد شیرش

~~ز حد قصر شیرین تا چراکاه

~~برای شیر حوضی ساحت دلخواه

~~بدان تدبیر شد این حوض اطهار

~~شه چین کرد این تدبیر در کار

~~باندک وقت جوئی بست از سنگ

~~ضمیر او باعجاز سرچنک

~~نبود اندیشه را ره یک سرمو

~~0دد3 به ره بردن درون درز آن جو

~~که در درزش نبود اندیشه راج

~~نکرد اندیشه راه درز پیدا

~~26

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_201.png)

~~70

~~بیامد برلب جو سرو آزاد

~~چو کار جوی شیرین ساخت فرهاد

~~آمدن شیرین بدیدن جوی شبر

~~نشاند اقبال سروی در کنارش

~~در آنجو آب دستی داشت کارش

~~در آمد بیلم فرهاد در کار

~~بیامد برسر جو حیمه زد یار

~~که در درزش نمی کنجید موئی

~~355 به بیلم آنچنان پرکرد جوئی

~~روان کرد آب رادرجوی شیرین

~~بشیرینی مران دلجوی شیرین

~~ولیکن شد روان آبی بجویش

~~اگرچه برد درجو آب رویش

~~بمردی مزدکار از کار برداشت

~~به سربازی چو مردان کردن افراشت

~~همه دانند کان دانند این راز

~~همه سازند گان دانند این ساز

~~بکار مرد کن مردانه تدبیر

~~ود3 نظامی را بکو از من کهای پیر

~~چنان کاری کند بی مزد کاری

~~عریزی درمیان کوه و غاری

~~اساس نونهاد از شیر در آب

~~چوزد نقشی چنین فرهاد بر آب

~~ز شیرش کرد پر بر آب انداخت

~~برای شیر کوچک خیکها ساخت ms140

~~چه در روز و چه درشبهای تاریک

~~روان بودی دوسه کس درپس حیک

~~یکی آن را زجای خود براند

~~4565 که تا در آب اگر خیکی بماند

~~بسوی حوض میآورد آبش

~~نکردی ترش در آب آفتایش

~~نه اسب و گاو از خرزهره میمرد

~~نه گرما طعم شیر از شیر میبرد

~~مکن باور بدین تدبیر میرفت

~~کسی گر گفت درجو شیر میرفت

~~که درجوی چنان کرددروان شیر

~~نشاید راست کردن این بتقریر

~~که گردد در چنان جوئی روانه

~~بدز شیر اندیشه کن یک رودخانه

~~که سوی حوض آید شام و شبگیر

~~شاید ریخت ورجو آنهمه شیر

~~کزان جوآب روی خود نجوید

~~خن بردار را از من که گوید

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_202.png)

~~فرهاد و کلستان

~~رفتن شبرین و فرهاد به نخجیر

~~ز جوی شیر شیرین گشت دلشاد

~~چو کارجوی شیرین ساخت فرهاد

~~کمان کردند بر زه کیش پرتیر

~~دگر کردند از نومیل نخجیر

~~درخشان شد ز زین خورشید خاور

~~2575چو شیرین رفت برپشت تکاور

~~همیشه در پبی نخجیر دل بود

~~بتی کورشک خوبان چکل بود

~~کمند گیسوش1 پیوسته در تاب

~~چو خورشیدش در خشان خنجر از تاب

~~کمانکش بود همچون چشم شهلا

~~دلاور بود همچون1 زلف رعنا

~~مدامش تیر مژگان بر کمان بود

~~چو غمزه ناوک انداز جهان بود

~~چوشاه چین کسی نخجیر کردی

~~3580پی نخجیر چون تدبیر کردی

~~به تیزی اسب را آورد در زین

~~وزین روی دکر شهزادهآ چین

~~که بهر او عمش از چین فرستاد

~~سمند بادپائی داشت فرهاد

~~بهرفتن مهر گرمی زو کرفتی

~~که سرعت به تک آهو گرفتی

~~تو کفتی رست از زین کوهه شمشاد

~~به شیرینی در آمد زیر فرهاد

~~به تیرانداحتن نیز آرشی بود

~~3585 براسب بادیا رستموشی بود

~~حد نگ از شست بر آهو گشودند

~~چو در نخجیر که جولان نمودند

~~نشد ز آهو حطا تیر شه چین

~~میان تاختن از کوههآ زین

~~سوی ایشان گذر کردندبر کوه

~~در آن حالت ز ms141 دشت آهوی انبوه

~~ز نعل بادیا آتش همیریخت

~~به تندی شاه چین مرکب برانگیخت

~~کمان را در کشید و شست یگشاو

~~3590 حدنگی بر کمان بنهاد فرهاد

~~کمان تندو برک بید خونری

~~سمند بادیا و مرد بس کز

~~که غلطان آمدند از کوه دردضت

~~ز سه آهو چنانش تیر یگدشت

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_203.png)

~~چنان بگذشت تیر آن غضبناک

~~که پنهان کشت تا سوفار درخاک

~~چنین آید زدست مرد ماهر

~~چو معشوقش بود در پیش حاضر

~~3595 چو شیرین دستبردی آنچنان دید

~~ز برک بید او چون بید لرزید

~~حدنگش را ز خاک آورد بیرون

~~میان خاک دیدش خاک در خون

~~زشادی روی خویش کشت چون ورد

~~چودید او را چنان درهر هنرمرد

~~چو بی آهو خدنگی دید آهو

~~نشان خون آهو دید با او

~~بجوش آمد دگر خونش دراندام

~~دگر ره گشت طبع توسنشرام

~~*6*بیامد بر سرزین سرو بر پا

~~ز پشت زین فرود آمد همانجا

~~همانجا خیمهها بر پای کردند

~~به میخوردن حریفان رای کردند

~~بهر سو مجلسی را ساز دادند

~~بهر جانب ز نو مجلس نهادند

~~درون خیمه شد فرهاد و شیرین

~~به می بنشست شیرین با شه چین

~~چو مجلس گشت از اغیار خالی

~~زیاران نیز خالی شد حوالی

~~3605 بیاری شیر و آهو کشت دمساز

~~برو باهی در آمد شیر نر باز

~~ز روبه بازی آمد سوی شیری

~~پدید آمد نشان شیر گیری

~~میان حیمه سر برکرد شیری

~~چه شیری سر کشی شیر دلیری

~~نه شیری بود کش پرویز گیرد

~~چو سر بردارد از مشتی بمیرد

~~چو سر بر کرد شیر حسرو چین

~~ز مستی شیر گیری کرد شیرین

~~اع* بزد دست و میان شیر بگرفت

~~سر شیر ژیان در زیر بگرفت

~~بیا خسرو که تا وقت دلیری

~~بیاموزی ز شیرین شیر کیری

~~چو با شوخی بخلوت باده نوشی

~~مزن زنهار لاف خود فروشی

~~بباید بند شلوارش کشودن

~~پس آنگه مردی خود را نمودن

~~زن ازره میبری ms142 بر پای کن ..

~~مشو برپا ز بهر کشتن شیر

~~اعهجو نبود بوق را با دیگ انگشت

~~چه سوداز کشتن شیری بیک مشت

~~172

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_204.png)

~~فرهاد و کلستان

~~بر شیرین لبان فرهاد کردی

~~چومردان کر نمائی ضرب مردی

~~چومردان از درشتی باش سر کش

~~بود نرمی ز اندام زنان خوش

~~سه روز آنجا بسر بردند با هم

~~بشادی باده میخوردند با هم

~~همی بودند یکسر خلق انبوه

~~چولاله سرخوشان بردامن کوه

~~362 چهارم روز سوی قصر شد شاه

~~فرو آمد ببرج خویشتن ماه

~~در آنجا با خیال یار میساخت

~~نهانی با خیالش عشق میباخت

~~همی گشتی بگرد آن حوالی

~~نبودی از خیال یار حالی

~~کهی میبود در نخجیر کردن

~~کهی میبود در نخجیر خوردن

~~در آن وادی بهرجانب که میتاخت

~~زچندین نوع صورتهاهمی ساخت

~~3625 بصنعت سنگرا مصقول میکرد

~~به نقشی خویش رامشغول میکرد

~~بدان نخجیر که بنشست برکار

~~همانجا ساخت صورتهای بسیار

~~مغان کهنه آن بتخانه دانند

~~مرآن بتخانه را شبدیز خوانند

~~کنون هستند آن بتهای سنکین

~~دو روزه راه دوراز قصر شیرین

~~گهی صورتگری میبود کارش

~~گهی شیروکهی آهو شکارش

~~363 بمردی پوست کندی از غضنفر

~~وزان میساحتی بالین و بستر

~~زشیرش بود ازینسان جامه خوابی

~~غذا بود از گوز نانش کبابی

~~بر اسب باد پا صحرا نوشتی

~~پی نخجیر همچون باد کشتی

~~زخونی کز گوزن وشیر میریخت

~~جهانی خاکوخون باهم بر آمیخت

~~بصید دام و دد از بس که کردید

~~بی دام و دد از شبدیز ببرید

~~3635 کجا اشک گوز نان دانه کرد او

~~کجا دنیال شیران شانه کرد او

~~ز هر نوعی سخن منقول باید

~~و لیکن بهترش معقول باید

~~کجا اهل خرد را دل پذیرد

~~که انسان بادد و دام انس گیرد

~~و اخاصه شیر نخجیری چوفرهاد

~~بدان آئین که فرموده است استاد

~~72

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_205.png)

~~172

~~یکی بالینگهش رفتی یکی جای

~~یکی دامانش بوسیدی یکی پای

~~0م36 به میمون بازاین ms143 نسبت توانکرد

~~غم فرهاد را زین به توانخورد

~~کسی کو صنعت باریک داند

~~به ساز آوردن آن را تواند

~~بنقاشی خیال انکیز باشد

~~بصد نیرنگ رنگامیز باشد

~~بمردی پنجه بر سنگی کشاید

~~بضرب تیشه معجز ها نماید

~~نگارد صورتی بر سنگ خارا

~~که حیرت آورد در دیده ما را

~~645* سخنهای جنون بروی مینبار

~~بدانش میتوان کردن چنان کار

~~روا داری که آید مرد مجنون

~~چنان از عهدهآ آن کار بیرون

~~نیامد در میان آدمیزاد

~~ز آدم تا به اکنون مثل فرهاد

~~هنرمندی که کار او ببیند

~~ز غیرت بر سر آتش نشیند

~~یکی ناکه ز فرزندان آدم

~~بضرب تیشه مو بشکافد از هم

~~ودعم همه کارش لطیف از فکر باریک

~~همه سحرش بمعجز کشته نزدیک

~~به آب دست مثلش کس نبوده

~~خرد کارش به دستانها ستوده

~~چنین کس را کسی دیوانه خواند

~~که او دیوانه از عاقل نداند

~~کسی کو نقشیند ارغنون است

~~مکو کاهنگش از راه جنون است

~~چوطبع من بقانون مجلس آراست

~~بدان ساز مخالف از ره راست

~~رسیدن حکایت فرهاد بخسرو وطلب کردن آو را بعدائن

~~2655در آن ایام ضرب تیر فرهاد

~~زبانسان در همه افواه افتاد

~~جهان بگرفت ضرب بیلک او

~~که در نخجیر بگذشت از سه آهو

~~بهر جائی بگفتند از شه چین

~~حدنگ اندازیش در پیش شیرین

~~وزان صورتگریهائی که پرداخت

~~وزان درهرطرف نقشی که میساخت

~~حائی شکل دهقان بیل بردوش

~~بجائی3 ماهروئی حلقه در گوش

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_206.png)

~~فرهاد و کلستان

~~3660 بجائی1 بسته دزدان را3 بز نجیر

~~بجائی1 رستمی را بر کمان تیر

~~بجائی باد پائی کرده برزین

~~نموده جای دیگر شکل شیرین

~~سخنها را یکی کردند باده

~~که تا ره یافت در کوش شهنشه

~~حدیث آن کمانکش روز نخجیر

~~بکوش شه رسانیدند چون تیر

~~سخن چون تیر سخت آمد بگوشش

~~زتیر آن کمانکش رفت هوشش

~~3665 بتندی چون کمانش کشت پرویز

~~بسان برگ بیدش کشت سر تیر

~~بر آن ms144 سرشد که خونش را بریزد

~~بگفت کس ز حونش برنخیزد

~~بزرگ امید حاضر بود آندم

~~زبان بگشود گفت ای شاه عالم

~~مشوچون تیغ تیز خویش خونریز

~~ز بهر او مکن شمشیر کین تیز

~~شهان کر صاحب شمشیر تیزند

~~ولی خون چنین مردان نریرند

~~3670 بهرجائی که مردی سر بر آرد

~~بر آن باشد که اورا بر سرآرد

~~ز بی بر شاخ اگر برد خردمند

~~کند پیوند با شاخ برومند

~~کسی کوبا کسی بد کرد بد کرد

~~بدیها را چو وابینی بخود کرد

~~جوانی کز دلیری روز نخجیر

~~سه آهو افکند شستش بیک تیر

~~بخوانش پیش خود بنواز او را

~~بروز رزم گیوی ساز او را

~~3675 شهنشاهی که دولتیار باشد

~~ز دشمن دوستداری برتراشد

~~چوبشنید این سخنهای نکوخواه

~~چنین فرمود با دستور خود شاه

~~کزین برنا غمی دارم نهانی

~~بدو دارد دل من بد کمانی

~~کمان دارم که شیرین را زره برد

~~چنین دانم که با او سردر آورد

~~مر این اندیشه را پیوسته دارم

~~وزین اندیشه حاطر حسته دارم

~~468یقین دان ای مدار دولت من

~~که درعشق اعتمادی نیست برزن

~~زبان بگشود دستور سخن ساز

~~بخسرو گفت کای شاه سرافران

~~اگر زن را نباشد میل با مرد

~~ز عشقش مرد کوبد آمن سرد

~~75

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_207.png)

~~حدیث خلق باشد باد بیزن

~~وگر با مرد دارد میل دل زن

~~بود آشفتن فرهاد با باد

~~اگر شیرین ندارد میل فرهاد

~~مشو از بهر شیرین هیچ غمکین

~~3685و گر دارد سر فرهاد شیرین

~~بسازد در زمان فرهاد دیکر

~~که گر برداری این فرهاد را سر

~~که درخیلت ازو بهتر بسی مست

~~نشاید بود از عشق کسی مست

~~بگفتار نکو دستور سرور

~~ببرد آن درد دل از شاه کشور

~~که بفرستند قاصد بهر فرهاد

~~بدین گفتار افکندند بنیاد

~~بدان آئین که هست او را بدانند

~~3690 بر شیرین روند او را بخوانند

~~قاصد فرستادن خسرو به طلب فرهاد

~~بسوی قصر شیرین بهر فرهاد ms145

~~بسرعت در زمان قاصد فرستاد

~~به شیرین گفت خواهش کردن شاه

~~بقصر آمد برید شاه از راه

~~ز گفتارش بغایت تنگدل شد

~~ازان خواهشکری شیرین خجل شد

~~بدانائی نهفت از وی خجالت

~~ولی ظاهر نکرد آندم ملالت

~~که چندان کش نشان دادند نشناخت

~~3695 چنان خودرا بدانش از خراند اخت

~~به شیرین گفت کای غم از دلت دور

~~چو واقف شد ازین احوال شاور

~~در آن مدت که جوی شیر میکند

~~مرین کس پیش مابوده است یکچند

~~بکار سنگ مثل خود ندارد

~~نکو کار است کار بد ندارد

~~در آن صنعت اگرچه ذوفنون است

~~ولی پیوسته همدست جنون است

~~تن تنها به ویرانی نشیند

~~*چو بومان جای ویرانی گزیند

~~گشاید روی صورتهای زیبا

~~کند صورتگری بر سنگ حارا

~~کبابی میخورد بامی و شامی

~~شکاری میکند در هر مقامی

~~بیاری یکزمان با او نشینم

~~و بر جا باش تا او را بینم

~~76

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_208.png)

~~فرهاد و کلستان

~~پیام شاه را با او بکوئیم

~~بنرمی خاطر او را بجوئیم

~~3705 بدستانش بسوی شاه آریم

~~به دولتخانهآ شاهش سپاریم

~~بهر سوئی روان کردند مردم

~~چنان کز پیش او کردند بیکم

~~بدان راهی که میدانست شاور

~~روان شد پیش زیب آل فغفور

~~چو باد کرمرو هرسوی میجست

~~که تا فرهاد را آورد با دست

~~هماندم حال را با شاه چین کفت

~~نهانی راز را از شاه ننهفت

~~3710 دمش را گوش آن آمد شکفتش

~~ز باغ غم گل دیگر شکفتش

~~ز هر نوعی سخن گفتند با هم

~~سوی شیرین روان گشتند در دم

~~نهان در شب بسوی قصر رفتند

~~شب تاریک سوی ماه تفتند

~~چوشیرین شکر لب شد خبردار

~~که آمد در شب تاریک دلدار

~~نهانی هردو رادر پیش خود خواند

~~زچندین نوع باایشان سخن راند

~~3715 هر آن فکری که درره کرده بودند

~~ز روی عقل با شیرین نمودند

~~پری پیکر تامل کرد بسیار

~~نمود اندیشهآ بسیار در کار ms146

~~پس آنکه کفت کای نور جهان بین

~~حضورت آرزوی جان شیرین

~~تراخسروز من در خواست کرده است

~~دلم زین خواستن باداغ و درداست

~~زما گر خاطرش رنجیده باشد

~~نمیدانم چه اندیشیده باشد

~~3720ز خسرو جان غمینم خرابست

~~دلم از آتش کینش کباب است

~~بخسرو تازیم سر در نیارم

~~گرم جانی است از بهر تو دارم

~~نیارم یاد با مهرت ز پرویز

~~بخونم کر کند شمشیر کین تیز

~~اگر خونم بریزد از ره کین

~~فدا یادت هزاران جان شیرین

~~برو آئین حدمت را بجا آر

~~مرو ازجاجو مردان دل بجادار

~~3725 نسازی پیش او فرزانه خود را

~~بدانائی کنی دیوانه حود ر

~~بدانش خویش را دیوانه سازی

~~بروباهی کنی با شیر باری

~~77

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_209.png)

~~178

~~بحیلت کار بندی در بر شاه

~~مکر بتوان بحیلت برد از راه

~~اگر یا بی خلاص از تیغ خسرو

~~کنی بامن فراوان عشرت از نو

~~چو مردان راه عشق ما سپردی

~~مخور غم کاول کاس است دردی

~~و373در اول تلخ باشد لذت جام

~~ولی شیرین بودچون جان سرانجام

~~به شاور آنکهی گفتا که برخیز

~~بکنجی شو نهان از مرد پرویز

~~که تا یک هفتهای دلشاد باشیم

~~چو جانی در برفرهاد باشیم

~~بیابم کام دل از خسرو چین

~~کنم زان پس ودا عجان شیرین

~~که این مدت زجان خواهم بریدن

~~بتلخی زهر مجرانش چشیدن

~~3735ز مین بوسید شاور وروان شد

~~بکنجی رفت وازمردم نهان شد

~~همه کس رایه شاور این ظن افتاد

~~که میگردد بهرسو بهر فرهاد

~~دگر خوبان همی کفتند پیوست

~~که شیرین را زتب دلکر مثآی هست

~~ز بستر سر دمی بالا ندارد

~~ز دلگرمی بکس پروا ندارد

~~چو خلوت کرد با فرهاد شیرین

~~به می بنشست باشاهنشه چین

~~27همی کردند وقت کامرانی

~~نهانی عیش ز انسانی که دانی

~~ز چشم مست شیرین داشت ساغر

~~میشزان بودونقل از تنک شکر

~~برهنه سینه برهم ناف برناف

~~فتاده کار ناف افتاده باشاف

~~چنین بودند تایک هفته ms147 بگذشت

~~پس از هفته سخن نوع دگر گشت

~~در آمد از درون شاور طناز

~~ببانو گفت کای سروسرافراز

~~3745 بسیج راه باید کرد مارا

~~بره بگذاشتن باد صبا را

~~مرا باید شدن همراه فرهاد

~~مگر باز آید از بخت تودلشاد

~~چو آمد برزیان نام جدائی

~~شدند آشفته هنگام جدائی

~~میانها را کمر از دست کردند

~~بضرب بوسه خود رامست کردند

~~بسختی آنچنان دستان ببستند

~~که میگفتی که پهلوها شکستند

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_210.png)

~~فرهاد و کلستان

~~جکر بریان و دل پر آتش عم

~~375 بصد محنت جدا کشتند ازهم

~~بعزم راه رفتن روی برتافت

~~چوفرهاد از نگارین کام دل یافت

~~روان شد توشهآ ره بر کرفته

~~چو زلف آشفتگی از سر گرفته

~~برون بودند تاشد صبح انور

~~شب تیره برون رفتند از در

~~آمدن شاور و آوردن فرهاد پیش فاصد همچو دیوانگان

~~فتاده در پیش فرزند فغفور

~~بسوی قصر آمد باز شاور

~~کلنگ و تیشه بر فتراک بسته

~~3755 چو مصروعی به اسبی بر نشسته

~~کمان و کیش را در زین فکنده

~~همه اسباب او اسباب خنده

~~نشسته گرد ره برمو و رویش

~~ز ماه نو گرفته باز خویش

~~میان عاقلان دیوانه کرده

~~بدانش خویش را افسانه کرده

~~برای او ز غم برخود بپیچید

~~برید شاه چون او را چنان دید

~~3760قدی را دید بالا بر کشیده

~~زبر دستی بگردون سر کشیده

~~ز عقل افزون بچندین فن جنونش

~~شده نادانی از دانش فزونش

~~بسوی شاه رو آورد با راه

~~چو دید او را روان شد قاصد شاه

~~برید شاه با شاور و فرهاد

~~روان شد سوی تخت شاه چون باد

~~غذا از پهلوی نخجیر خوردی

~~بره برشاه چین نخجیر کردی

~~بزحم تیشه بگشودی سر چنگ

~~3765 نشستی هر کجا دیدی سر سنگ

~~بهر جا صورت خوبی گشودی

~~بهر منزلگهی نقشی نمودی

~~به زحمت بردر حسرو رسیدند

~~در آن آوردنش زحمت کشیدند

~~رسیدن فرهاد ییش خسرو

~~بشه گفتند کامد قاصد ms148 از راه

~~خبر بردند نزدیکان بر شاه

~~79

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_211.png)

~~80

~~اشارت کرد شاهنشاه با داد

~~که آید3 قاصد و شاور و فرهاد

~~*37نشسته سود خسرو بر سر تخت

~~درحشان کشته از وی پرتو بخت

~~قدح در دست با مریم نشسته

~~ز مستی دل در او یکباره بسته

~~بعشرت حسرو و مریم در آغوش

~~ز جام حسن مریم مست ومدهوش

~~پریشان حم زلفین شستش

~~خراب نر کس شهلای مستش

~~ز لعلش بادهآ گلرنگ خورده

~~بکرد او کمر از دست کرده

~~3775 کنیزان سازها آورده در چنگ

~~ز عود وبربط ونای ودف وچنک

~~نوای خسروانی راست کرده

~~زهرهفت آنچه دلشان خراست کرده

~~همه با زهره و با مه مقابل

~~بجادوئی شکسته سحر بابل

~~ز آب می فروزان گشته آتش

~~زتاب آن جمال سرخوشان خوش

~~بجام باده یکسر کشته مستان

~~همه کبران همه آتشیرستان

~~378در آن مجلس بتان بودند همدم

~~ز نزدیکان کسی کو بود محرم

~~چنین گویند3 مریم خوبرو بود

~~بحسن و لطف دلداری نکو بود

~~پری بیکر بتی رومی نژادی

~~که دل سوحتن آتش نهادی

~~قدش چون سرو زیب کشور روم

~~بر آورده بنازش قیصر روم

~~ز مشتاقان بسی شاه جهانش

~~بدولت برده خسرو از میانش

~~3785ز بهر برهای گرگی نموده

~~به شیری از پلنگانش ربوده

~~به شیرینی زیان شکری داشت

~~بدانش از همه کس برتری داشت

~~چو چشم مست او شوخی نمودی

~~بیک غمزه هزاران دل ربودی

~~قدم بر حسروش بودی مبارک

~~ازو برچرخ سودی تاج تارک

~~بدانش همجو روی خود نکوبود

~~مدار دولت خحسرو بدو بود

~~باهبیمن دولت او بود بر تخت

~~ازو بودش فراوان دولت و بخت

~~بودی یکدم ار مریم شکییش

~~دمش دادی و میخوردی فرییش

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_212.png)

~~فرهاد و کلستان

~~به دمدادن مسیحی بود مریم

~~دمش کردی اثر در شاه عالم

~~در ایامی که مریم بود جانش

~~نرفتی نام شیرین بر زبانش

~~اگرچه داشت از خوبان بسی را

~~نبردی بر زبان نام ms149 کسی را

~~379 که و بیکنه چو ساغر همدمش بود

~~نبودش مهر کس تا مریمش بود

~~در آن حالت که قاصد آمد از راه

~~ز می بودند سرخوش مریم و شاه

~~زمستی هرسه را دراندرون خواند

~~بعزتشان بنزد خویش بنشاند

~~زمین بوسید شاور سخن ساز

~~دعای شاه عالم کرد آغاز

~~دعای خسرو روی زمین کفت

~~به آئینی که خسرو آفرین گفت

~~80چو شه را دیده بر فرهاد افتاد

~~چه دید انصاف کوهی دید فولاد

~~چناری دید بالا بر کشیده

~~بدانسان دست و بازو کس ندیده

~~غلط کفتم هرش بازو چناری

~~کهین انگشت مانند خیاری

~~غبار راه پنهان کرده رویش

~~پریشان برسر رخساره مویش

~~چونر کس کرده خودبین دیدهآ خویش

~~سرش از بس حیا افتاده در پیش

~~3805 در آن اندیشه کز چرخ ستمکار

~~چه سختی آیدش بر سرد گربار

~~دلش از غم کشیدن غرقه در خون

~~نمودار دلش چشم چو جیحون

~~ز سرمستی نمیدانست خسرو

~~کهن دیوانه از دیوانهآ نو

~~بغایست گشت از شاور دلشاد

~~نشاندش پیش خود بالای فرهاد

~~بپرسیدن زبان بگشود حسرو

~~همی پرسید از وی قصهآ نو

~~3810 نخستش گفت کین بر نا کجائی است

~~که او راباتو زینسان آشنائی است

~~چرا شیرین بدانسان داند او را

~~که پیش تخت خود بنشاند او را

~~سخن چون یک یک از بنیاد پرسید

~~حدنگ اندازی فرهاد پرسید

~~که چون افکند سه آهوبیک تیر

~~در آنروزی که شیرین کرد نخجیر

~~حدیث کردن نخجیر فرهاد

~~و روی عریده ناد ینهاد

~~8

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_213.png)

~~815زبان بگشاد شاور سخن ساز

~~بشیرینی سخن را کرد آغاز

~~بگفتای شاه تیر روستائی

~~نه برقانون رود باشد قضائی

~~میان آهوان تیری رها کرد

~~هنر تیرش نکرد آنجاقضا کرد

~~دگر گفتش که این شیدا زچین است

~~سر آمد درهمه روی زمین است

~~به کار سنگ مانندش کسی نیست

~~بابخاز آمده است اکنون بسی نیست

~~4820ز خویشانم در آنجا دختری دید

~~چه دختر مهوشی سیمینبری دید

~~بر او آشفته ms150 سرشد این جوانمرد

~~ز بهر او فراوان درد وغم خورد

~~چو از عشقش بیکره کشت مضطر

~~ز مهر دل بدو دادیم دختر

~~ر دحتر دایما میبود دلشاد

~~سه فرزندش ازان دختر خداداد

~~ر ناکه کار دحتر رفت از دست

~~ازین دنیای فانی رخت بر بست

~~825جوان چون حال دختر آنچنان دید

~~ز غم دیوانه شد در کوه کردید

~~ازاین عالم که میبینی بدر شد

~~چو زلف یار خود آشفته سرشد

~~در آن ایام پیش شاه بودم

~~ولی از حال او آگاه بودم

~~چو شاهم سوی شیرین داد پرواز

~~دران پرواز افتادم به ابخاز

~~همه کاری به ساز آوردم اورا

~~نرفت از دست باز آوردم او را

~~*83مدگر ره تیشه را بگرفت بردست

~~سر سنکی کرفت و دل دراوبست

~~هنرهای نهان کرد آشکارا

~~لطافتها نمود از سنگ خارا

~~ر کار او حبر آمد به شیرین

~~بخوانداو را و کارش کرد تعیین

~~نخسش دادکردن کار دلگیر

~~یکی جو از پسی آوردن شیر

~~دگرره حواست راهی راست کردن

~~میان کوه راهی خواست کردن

~~و283یدان آئین که از آسانی راه

~~تواند رفت مردم گاه و بیگاه

~~هوای قصر شیرین گرمیئی داشت

~~دماغش برقرار خویش نگذاشت

~~بون آورد وراه کوه بگرفت

~~سرش سودا دلش اندوه بگرفت

~~82

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_214.png)

~~فرهاد و کلستان

~~کگهی صورتگری برسنگ میکرد

~~کهی میل شکار رنگ میکرد

~~چوخسرو خواند اورابردرخویش

~~گرامی کرد او را در برخویش

~~3840 عجب نبود اگر از دولت شاه

~~کند بر مردم آسان سختی راه

~~چو شاهین را حکایت کشت معلوم

~~چو بازان دست کوته کرد از بوم

~~حکایتهای شیرین کرد بنیاد

~~زهر نوعی سخن آورد بریاد

~~بسی کفتار شیرین راند بااو

~~حکایتهای شیرین خواند با او

~~چو با او کرد از هردر سخن یاد

~~زمانی نیز بافرهاد افتاد

~~3845 نظر برطلعت فرهاد میکرد

~~بپرسش خاطر او شاد میکرد

~~ز آتشخانه دید افروزش دل

~~در او میدید اثر از سوزش دل

~~بنور رای روشن ms151 کرد پرویز

~~که شیرین کرد این آتش بدم تیز

~~بدانست از حدیث خسرو چین

~~که هست آشفته سرمجنون شیرین

~~ز عاشق عشق پیدا شد بکفتن

~~نمی شاید بهنی آتش نهفتن

~~3850 چو عشق آمد خرد افتاد از کار

~~خرد باعشق هرگز کی شود یار

~~بسی خود را به دانائی نکهداشت

~~ولی عشقش بدان انواع نگذاشت

~~کسی کو آتشی درسینه دارد

~~نباشد آنکه آهی برنیارد

~~نشان عاشق بیچاره آه است

~~لب خحشک ورخ زردش کواه است

~~چو در گفتن زدل آهی بر آرد

~~بداند حال آنکو حال دارد

~~3755چو خسرو دید روی زرد اورا

~~که گفتار آه سرد او را

~~یقینش کشت کوشیرین پرست است

~~ز جام عشق او یکباره مستاست

~~ز احوال درون بااو سخن راند

~~ز باب عاشقی فصلی براو حواند

~~ازو دردی که دردل داشت ننهفت

~~به نکته حال او با او همیگفت

~~سوالش کرد از مهر گلستان

~~عیان شد مهر شیرینش بدستان

~~860م بر آن شد تابداند مهر ماهش

~~بپرسش در غلط افکند شاهش

~~18

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_215.png)

~~بگقتش چون گلستان رفت در خاک

~~چورفته1 از جهان مهرش رها کن

~~چرا باشی برای مرده غمناک

~~بدست آور نگارین شکر لب

~~در آن حالش حوالت با خدا کن

~~بگفت ای شاه عادل او نمیرد

~~بنه لب برلبش هر روز تاشب

~~3865 بگفتا درسرت سوداست از باد

~~چو جانم بود جایش کس نگیرد

~~بگفتش زنده زین باد است فرهاد

~~بکفتا روی توتا کی بود زرد

~~بگفتا تا کی این سودای خامت

~~بگفتش تا بود دل گرم و دم سرد

~~بگفتابس کن این سودا تراسوخت

~~بکفتش راست پرسی تا قیامت

~~بگفت از چه نگیری انس با کس

~~بگفت آنرا بگو کین آتش افروخت

~~بکفتا مونسم سودای او بس

~~3870 بگفت از مهر رویش دل مکن گرم

~~بگفتا در دلت زوهست حالی

~~بگفت از مهر باشد صبح خرم1

~~سوالش کرد از مهر نگارین

~~بکفت آئینه نبود بی صقالی

~~دو عاشق پیشه چون ms152 کشتند همدم

~~جوابش داد از گفتار شیرین

~~شه ایران ازین کفتار شیرین

~~بسی زین درسخن راندند باهم

~~بغایت مهربان شد برشه چین

~~3875چو واپرداخت از فرهاد خسرو

~~دگر ره گشت باشاور همراز

~~نهاد از نو اساس قصه نو

~~به گفتار نهان گشتند دمساز

~~همراز شدت خسرو با شاور و دریافتن

~~مریم و بشم رقتن از نزد خسرو

~~گر باره سخن آغاز کردند

~~شم مرم حال دیدی

~~حکایتهای شیرین ساز کردند

~~نهانی راز را یک یک شنیدی

~~84

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_216.png)

~~فرهاد و کلستان

~~چو از حد رفت گفتار شهنشاه

~~بجوش آمد زبس غیرت دل ماه

~~3880 سرش چون طره از خسرو بگردید

~~چوزلف ازتاب دل برخود بپیچید

~~ز نزدیکان یکی را خواند از دور

~~نهان پرسید ازو احوال شاور

~~از و پرسید کین بد گو کجائی است

~~که باشاهش ازینسان آشنائی است

~~چو نزدیکان برش کستاخ روی است

~~بنرمی دایما در گفتگوی است

~~دلم در کفتگویش پر ز خون شد

~~ازین بیخویشتن از خود برون شد

~~3885 نباید راز را از من نهفتن

~~نهان با من بباید حال کفتن

~~اگر این حال را پوشیده داری

~~به تیغ تیز من جان را سپاری

~~نیوشنده زبانو راز ننهفت

~~نهانی راز را با ماهرو گفت

~~بنرمی گفت پنهان با نگارین

~~که هست این یاوه کوشاور شیرین

~~در اول شاه را بیچاره این کرد

~~زتخت وتاج خود آواره این کرد

~~3890 بسی سال است تا کم بود ازین در

~~شهنشه را پدید آمد کر و فر

~~دکر دادند بارش نزد خسرو

~~ندانم تا چه خواهد کرد از نو

~~مر آن همراه اوتر کیست از چین

~~که هست آشفتهآ زلفین شیرین

~~به شه کفتند شیرین یار او شد

~~ز روی عاشقی در کار او شد

~~پی آوردن او کس فرستاد

~~که بیخش بر کند یکسرز بنیاد

~~3895 چنین دانم که خواهد کشتن او را

~~بخون آغشتن آن روی نگو را

~~از اینجا چون ms153 رود بیچاره بیرون

~~ز تیغ شه سرش بینند در خون

~~چو بانو قصهآ خون را نیوشید

~~زغیرت خون دراندامش بجوشید

~~ازین سوداچوزلف خودبر آشفت

~~زبان بگشود و با شاه جهان گفت

~~که بازت نام شیرین برزبان است

~~هنوزت قصه او در میان است

~~0م39ترا از شاهی او افکند بر حاک

~~نداری شرم مردم وز حدا بالک

~~نیاری یاد از بهرام چوبن

~~که چون از اردبیل آمد به تمکین

~~85

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_217.png)

~~18

~~سرتخت ترا بگرفت و بنشست

~~ز ایران دست تو یکباره بر بست

~~بیاد آر آنچه قیصر کرد با تو

~~زیاری کان دلاور کرد با تو

~~سر تخت تو از بهرام بستد

~~بمردی دادت از ایام بستد

~~3905زجا برخاست مجلس را بهم زد

~~زنان را سکهآ نوبر درم زد

~~برون آمد برنجش از بر شاه

~~بسیج راه را آمد به خر گاه

~~بتندی بانگ زد بر لشگر خویش

~~که سوی روم راه آرند در پیش

~~ز خسرو روی برتابند یکسر

~~روند از پیش خسرو سوی قیصر

~~چو مریم آنچنان تندید با او

~~بنرمی خواست خسرو عذر بانو

~~391 نبود آنوقت شه را هیچ لشگر

~~سپاهش رومیان بودند یکسر

~~ز مریم داشت آندم پشتگرمی

~~سخن با او نگفتی جز بنرمی

~~در آن مستی چو باخسرودر آشفت

~~شهنشه از ره یاری بدو گفت

~~که مستان قصه سر مستانه گویند

~~بغیر از یاوه سرمستان نگویند

~~بسر مستی دل ما را نکهدار

~~دل ما را ز سرمستی میازار

~~3915 بسی زینگونه عذر آورد نشنید

~~فرو چیده بساط عیش برچید

~~بگرمی رفت بیرون از در شاه

~~در آن کرمی روان شدسوی خرگاه

~~چوحسرو دیدکان مهروی برتافت

~~برفتن سوی قیصر تیز بشتافت

~~بزرک امیدرا درپیش خودخواند

~~ز حال ماهرو با او سخن راند

~~حکایتهای مجلس هیچ ننهفت

~~تمام احوال با دستور خود گفت

~~تدییر بوزرجمهر در عدرخواهی وصلح میان مریم وخسرو

~~همبزرگ امید چون بشنود گفتار

~~ز گفت او پریشان شد بیکبار

~~جابر حاست شه ms154 را گفت برخیز

~~برای عذر خواهی کن زبان تیز

~~بان را تیزکن در عذر خواهی

~~بجا آور طریق و رسم شاهی

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_218.png)

~~فرهاد و کلستان

~~بدم دادن زمانی باش آگاه

~~ببادی میتوان بردن زن از راه

~~به شیرینی زبان بکشای نیکو

~~ز نیکی هرچه بتوان گفت میگو

~~3925روان شد شاه با دستور همدم

~~برای عدر خواهی پیش مریم

~~در آن گرمی چو بانو شاهرا دید

~~چو موی خود زخسرو رو ببیجید

~~بزرک امید آن دستور دل پاک

~~بعذر شاه رو بنهاد بر حاک

~~زبان در مدحت مریم بیاراست

~~وزو عذر کناه شاه میخواست

~~بمریم گفت کای شاه از تو سرور

~~زتو با زیب تاج و تخت قیصر

~~3930 مه و خورشید طوق بار کاهت

~~هلال آسمان طرف کلاهت

~~کلستان عکسی از پیرایهآ تواست

~~لطافت سرو را از سایهآ تو است

~~مهت آئینهای در رونمائی

~~مغنی زهره در دستانسرائی

~~گل صدبرگ از اخلاق توخوئی

~~نسیم سنبل از زلف تو بوئی

~~زحسن ولطف و تاج تخت شاهی

~~که داند گفت او صافت کماهی

~~3935 چو گردد گوهررایت شب افروز

~~شب یلدا شود چون روز نوروز

~~بگفتن گر خطائی آمد از شاه

~~کزان بانو پریشان گشت ناگاه

~~نبود آن در خور اقبال شاهی

~~کنون آمد برای عذر خواهی

~~در آن گفتن زبانو شرمساراست

~~به مستی گفت واکنون در حماراست

~~بزر کانی که دولتیار باشند

~~چو دولت دایما در کار باشند

~~0*9* حدیث مست بر دستان نگیرند

~~گناه مست بر مستان نگیرند

~~بپوزش کفت با نواب مریم

~~ز هر فصلی سخن در باب مریم

~~دل یک یک بدست آورد دستور

~~غم و اندوه کرد از همگنان دور

~~بدیشان گفت اگرچه خواجه تاشیم

~~چوحسرو عذر خواهد ما که باشیم

~~ز خرگه رفت بیرون خلق رابرد

~~ه بانو شاهرا چون بخت بسیرد

~~3.45 چودرخرگه پریرخماند و خسرو

~~وگر کردند ساو عشرت از نو

~~87

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_219.png)

~~سپاه و عدت و لشکر همین ms155 شد

~~عتاب دختر قیصر همین شد

~~قرستادن خسرو فرهاد را بکوه کندن و شبرین را

~~براو نامزد کردن جهت خاطر مریم

~~شده3 هم عهد شاه و بانوی شاه

~~چو روز دیگر آمد شاه بر گاه

~~که شیرین را دهد خسرو بفرهاد

~~ز صدق دل برین افکند بنیاد

~~دل از وی بر کند گرهست جانش

~~نیاید نام شیرین بر زبانش

~~بصد عزت بنزد خود نشاندن

~~3950 بزرک امید را فرمود خواندن

~~در شادی بروی هم کشادند

~~زنو بار دکر مجلس نهادند

~~پی آوردن شاور و فرهاد

~~چومجلس کرم شد کسرافرستاد

~~بعادت پیش تخت خویش بنشاند

~~بخواری هردورانزدیک خودخواند

~~که سهمش در دل شاور اثر کرد

~~بتیزی سوی شاور آن نظر کرد

~~در آن آشفتگی با او چنین گفت

~~دد39 بغایت کرم شد با او بر آشفت

~~دل غمکین بخون او کنم شاد

~~بر آن بودم که ریزم خون فرهاد

~~بجلادان خونریزش سپارم

~~ز سوی قصر شیرین را بیارم

~~شفاعت خواه ایشان گشت مریم

~~چو شد اقبال نو با هر دو همدم

~~شفاعت کردن او کردهام کوش

~~بمریم هردو را بخشیدهام دوش

~~بخیری آنچنان کردن فرازد

~~96* بشرط آنک ان ره را بسازد

~~بسازد راه کوه بیستون را

~~اگر فرهاد بکذارد جنون را

~~دهم در حال شیرین را بفرهاد

~~از ایشان باز دارم دست بیداد

~~نباشد بعد ازین از بند کی دور

~~بمریم گفت میباید که شاور

~~تقاشی مرمند حهان است

~~چومانی از قلم گوهر فشان است

~~188

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_220.png)

~~فرهاد و کلستان

~~3965 بخدمتها چو لایق دیدم او را

~~ببانوی جهان بخشیدم او را

~~ازین کفتار خوشدل گشت مریم

~~به می با شاه شد چون جام همدم

~~پس آنکه داد خلعتها بفرهاد

~~فرستادش بسوی بیستون شاد

~~بدانکس کاولش آورد بسپرد

~~بگفت آنکس برد او را که آورد

~~بخلوت خواند قاصد را شهنشاه

~~از احوال درونش کرد آگاه

~~3970 ازو حال درون خویش ننهفت

~~حدیث خویش باقاصد چنین کفت

~~که ms156 ازپنهان دل شیرین بجوید

~~به شیرین قصهآ مریم بگوید

~~که مریم با من از تندی زند دم

~~ازو دارم فراوان غصه و عم

~~فلک زحمت رسان ماست پیوست

~~همی سازیم تاخودچون دهددست

~~ببر فرهاد را تا کوه سنکین

~~ز پیش او روان شو سوی شیرین

~~3975 بر شیرین نشین برجای شاور

~~نجوئی دوری از نزدیکی حور

~~چو بیرون آمدند از حضرت شاه

~~هماندم روی آوردند با راه

~~زره فرهاد سوی بیستون رفت

~~همان ساعت ازان شیدا جنون رفت

~~بضرب آهن سر کرده پولاد

~~اساس کوه کندن کرد بنیاد

~~چنین خواندم که سنگستان آن بوم

~~بدست کوهکن میبود چون موم

~~3980 برداز جان مردم هوش وفرهنگ

~~نشانی کز کلنگش ماند برسنگ

~~بریدی سنکها از حدبرون بیش

~~تمودی صنعتی برهمت خویش

~~نگویم شاهی وعرض سماطش

~~ببین شطرنج و میدان بساطش

~~زره فرهاد چون آمدسوی کار

~~بسوی قصر شد قاصد دگربار

~~زخسرو سوی شیرین آمد از راه

~~به شیرین کفت حال مریم و شاه

~~3985 پیامی را که خسرو داد ننهفت

~~ز مهر دل ببانو یکبیک گفت

~~چو بشنود این سخنها رادژم شد

~~اسیر محنت و پابند عم شد

~~پریشان گشت نور دیدهآ حور

~~که شاهنشه به مریم داد شاور

~~89

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_221.png)

~~160

~~چکونه دور از و شاور باشد

~~دلش خون شد کزوچون دور باشد

~~فراوان خلعت و سیم و زری داد

~~به شاوری که شاه ازنو فرستاد

~~تواند ساخت او شاور من نی

~~3990 بتیزی کفت او زنبور و من نی

~~ز قاصد باز شاور دگر ساخت

~~ز حیلت بازشطرنج دگر باخت

~~که یک شاور شیرینی ازوساخت

~~به شیر ینکاریش زانکونه بنواخت

~~بدست قاصد خسرو فرستاد

~~وزان پس راز دل در پیش فرهاد

~~زشیرینکاری شیرین عجب نیست

~~عجب میداری این راوین عجب نیست

~~خیال انکیز و لعبت باز باشند

~~3995 پریرویان که عشرت ساز باشند

~~گران طبعی که گوئی کوه قاف است

~~درین باریک بینی موشکاف است

~~هم از بیگانگان وهم ms157 ز خویشان

~~جکویم تا چها دیدم از ایشان

~~نشاید سفت چندین کوهر ناب

~~در اول سفتهام فصلی درین باب

~~رفتن شبرین به نخجبر و از انجا بکوه ببستون

~~بدیدن فرهاد

~~که باشیرین چوقاصد کشت همساز

~~چنین گوید سخن پرداز این راز

~~ره عشاق را برساز کردند

~~وعنوائی در عراق آغاز کردند

~~زدندی نوبت دستان شیرین

~~بریرویان بدستان تکارین

~~بهر نوبت یکی را میفرستاد

~~نگارین در قیادت پیش فرهاد

~~کرفت او نیز دین خوبکیشان

~~یکی شد قاصد حسرو ازیشان

~~ز شه بر گشت و باشیرین یکی شد

~~چو قاصد بابتان دردین یکی شد

~~پی عشرت سوی نخجیر که تاخت

~~005ه چو شیرین یکبیک را یار خود ساخت

~~در آن نخجیر کرد آهنگ فرهاد

~~بسی نخجیر کرد آن سرو آزاد

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_222.png)

~~فرهاد و کلستان

~~سمند بادیا از جا برانگیخت

~~ز نعلش کوه آتش بر کمرریخت

~~پری سان شد نهان از چشم مردم

~~سمند تیز تک را کرد پی کم

~~عنان پیچید و سوی بیستون رفت

~~کس آکه نهزحال او که چون رفت

~~10.عاسوی فرهاد راند از راه ابرش

~~فروزان کشت رویش همچو آتش

~~تنش از کرمراندن غرقه درخوی

~~شده درتاب چون میخواره از می

~~فتاده در کلابش نافه مش

~~زعطرش نافه درچین کشته لب خشک

~~چو سروی درخدنگ زین نشسته

~~کمند زلف برزین کوهه بسته

~~کمانکش نر گس شهلای اومست

~~خدنگش در خم زلفین چون شست

~~4015 پلنگان را به تیر غمزه خسته

~~فراوان صید بر فتراک بسته

~~زهی معشوقه با جان موافق

~~که آید اینچنین نزدیک عاشق

~~چرا عاشق بترک جان نکیرد

~~بکاه عذر در پایش نمیرد

~~نیامد خود بخود عاشق کشیدش

~~درون عاشق صادق کشیدش

~~چو دید او را بگاه عاشقی مرد

~~بدلجوئی چو جانش در بر آورد

~~020*در آن حالت که آمد سرو آزاد

~~بکار کوه کندن بود فرهاد

~~طریق نازکی را داده از دست

~~لبش کف کرده همچون اشترمست

~~شده اندام او از کار ms158 خحسته

~~غبار سنگها بروی نشسته

~~طراق نعل اسب یار بشنید

~~ببالا کرد سرآرام جان دید

~~ز شادی کوهکن رادل شد ازجای

~~نماندش تاب میلرزید برپای

~~025ع سم اسبش ز کردراه بوسید

~~پس آنگاهی رکاب ماه بوسید

~~چو سوی غار آمد یار غارش

~~فرود آورد آسان کرد کارش

~~فرود آورد بانورا بحرمت

~~بجا آورد از ان پس رسم حدمت

~~بزیر آورد وهم بر جایگاهش

~~جومردان خواست عذراز گردراهش

~~هنوزش کیش و قربان برمیان بود

~~هنوزش در میان تیرو کمان بود

~~11

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_223.png)

~~ز چندین بندها بندی گشادش

~~30. ع مجال کیش بگشادن ندادش

~~در آندمکوهکن مردانه سربود

~~کهی بر کوه و گاهی بر کمر بود

~~زنی مردانه و مرد زبر دست

~~ازین بازی کنندای یار پیوست

~~هنوز آسیب تر کش برمیانش

~~هنوز آونگ از قربان کمانش

~~حدیث تشنه بود و آبحیوان

~~سخن گفتن چه حاجت با سخندان

~~که سیمین ساق تر کش را کند باز

~~435 ندادش مهل چندانی از آغاز

~~که تا فرهاد جفتی تر کشی کرد

~~پریرخ نیز ترک سر کشی کرد

~~که نوعی دید از حکمت خلافی

~~دوکانه جرم زد دریک غلافی

~~سر کل صوفئی در خلوتی برد

~~چو جا خوش دید سربیرون نیاورد

~~کسی کین قسمرا داند بر این است

~~بدانش باز داند کین چنین است

~~و*.م کجائی ای سخنگوی غم افروز

~~بیا و عشق بازی از من آموز

~~همه زرینه برشیرین چه بندی

~~کشی بیچاره اسبی چون یسندی

~~نشانی کوهکن را بر سردوش

~~سمند مرده و شیرین مدهوش

~~کنی در گرمه سیر از عمر بیزار

~~بریرخ راز کنده اسب مردار

~~کند مرده کشی در کوه فرهاد

~~کنی بر کوهکن زینگونه بیداد

~~چنین باشد طریق دلنوازی

~~65.ع سهروزش اینچنین حمال سازی

~~دروغی مصلحت انگیز کن ساز

~~دروغی را که خواهی کرد آغاز

~~که نه شیرین بود راضی نه فرهاد

~~حدیثی را مکوای مرد استاد

~~دید کرق شبرین و فرهاد را باهم

~~عنان اسب شیرین داد از دست ms159

~~چوشاه چین بعشرتگاه بنشست

~~همی کردید کرد کوه و صحر

~~رها شد اسب و آمد برسرپا

~~بدو بخشیده بود آن راهرا شاه3

~~05* گری نامی نگه میداشت آن راه

~~192

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_224.png)

~~فرهاد و کلستان

~~همیکردی در آن ره باجداری

~~کدامین باج1 کردی تاجداری

~~همیشه حاکم آن راه بودی

~~زبیراهی و راه آکاه بودی

~~در آن نخجیر که او نیز میتاخت

~~خدنکی هر سوی او نیز انداخت

~~چو شیرین رفت او درپی دوانید

~~که تا ناکه سمند ماهرو دید

~~4055 پیشیرین ز هر سو اسبرا تاخت

~~کمانش بود کو را اسب انداحت

~~برای راه رو بسیار کردید

~~که تا بر کوه آمد هر دو را دید

~~فتاده آهوئی در زیر شیری

~~پریرخ آهوی شیر دلیری

~~نهاده کوهکن رخ بررخ شاه

~~قران کرده زنو خورشید باماه

~~بدندان پاره کرده سیب سیمین

~~بسینه خرد کرده نار شیرین

~~60. ع در آن حالت سواری دید ناگاه

~~که می آید پریشانحال از راه

~~کمان و تیر خود بردوش بنهاد

~~فراز کوه جستن کرد چون باد

~~گری ازدور چون آن حال را دید

~~بدندان پشت دست خویش حائید

~~در آن تیزی که او شبرنگ میراند

~~خجل شد همچو خردر کل فروماند

~~نبود آن کز دلش بیرون شدی کین

~~نه مییارست کردن قصد شیرین

~~065ع همی آمد بسان اشتر مست

~~عنان اسب شیرین بسته در دست

~~چوشیرین دید اوراپیش خودخواند

~~به شیرینکاریش برجای بنشاند

~~نبود از دیدن او انفعالش

~~در آن حالت نشد تغییر حالش

~~بتی کو میکند کاری چنان راست

~~به شیرینی تواند عذر آن خواست

~~زبان بگشود و از گفتار چون قند

~~بکار آورد با او نکتهای چند

~~407 همی کرد از سخن گوهر فشانی

~~زره بردش بدان شیرین زبانی

~~کرم را با زبان کردی حوالت

~~با نواعش همی داد استمالت

~~که بهرت جامه شاهی کنم ساز

~~بسیم وزر ترا سازم سر افراز

~~زغم هرسند خاطر ریشداری

~~بریشانی و سر در ییش داری ms160

~~92

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_225.png)

~~163

~~کنم در پیش مردم سر فرازت

~~کنم از خلق عالم بینیازت

~~75.عچو با او نکتهآ چندی چنین راند

~~به پیش خویشتن فرهاد را خواند

~~گری را گفت ای مرد وفادار

~~دل فرهاد را نیکو نکهدار

~~که با فرهاد اگر چه خواجه تاشید

~~ولی خواهم برادر خوانده باشید

~~همی خواهم که باشد جاودانی

~~میان هر دو کس پیوند جانی

~~بگفت مه برادر خوانده کشتند

~~زشفقت یکدگر را بنده کشتند

~~080م تقبل کرد از رهدار فرهاد

~~که بهر او نهد یک طاق بنیاد

~~به ره بر بهر او طاقی بسازد

~~بهسه روزش بگردون سر فرازد

~~بشرط آنک پنهان دارد احوال

~~نکوید هیچکس را صورت حال

~~درین صورت بهم سو کند دادند

~~بدین عهد و بدین پیمان نهادند

~~بدین آئین که کفتم عهد بستند

~~همان دم هر سه براسبان نشستند

~~4085 بهمدیگر ره یاری سپردند

~~شکر لب را بسوی قصر بردند

~~پری پیکر بدان آئین که فرمود

~~گری را کرد از انعام خوشنود

~~ساختن فرهاد طاق کری را

~~برادر خواندگان دمساز گشتند

~~زپیش قصر شیرین باز گشتند

~~کری هر وقت مهری مینمودی

~~دل فرهاد ازو ایمن نبودی

~~نبود ایمن از آن مکار حونریز

~~که بود از بندگان خاص پرویز

~~م*، *بقول خود میان در بست فرهاد

~~سبک طاق کری بنهاد بنیاد

~~بر آورد آنچنان طاق دلفروز

~~بقول خویش در هنگام سه روز

~~چوطاقی آنچنان بر رهگذر کرد

~~ببالا برشد وهر سو نظر کرد

~~نظرمیکرد هر سو زیر و بالا

~~زناکه کاروانی دید بیدا

~~ری را گفت دیدم کاروانی

~~چگونه کاروان خلق جهانی

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_226.png)

~~فرهاد و کلستان

~~4095 چو نام کاروان آمد بکوشش

~~زشادی شدقرار و صبر و هوشش

~~روانی رفت بربالای آن طاق

~~نظر میکرد هر سو کرد آفاق

~~قضا را بر کنار طاق استاد

~~بقصدش دست فرصت یافت فرهاد

~~بزد بریشت او دستی زنا کاه

~~گریرا دست کوته کرد از راه

~~چو خورد آن ms161 ضربدست مرد بیباک

~~زبالا سرنگون افتاد برحاله

~~100ع مباش ایمن ازین نهطاق کردون

~~کزین نهطاق میکردد جکر خون

~~نه تنها شد گری زین طاق غمناک

~~که کسری هم زطاق افتاد برحاک

~~کسی را سر بجائی بر نیفراخت

~~که بازش سرنگونز آنجانیند احت

~~آمدن شبرین بدیدن طاق گری و طلبیدن فرهاد را

~~چو اورا کوهکن از طاق انداخت

~~برفتن تیز سوی بیستون تاخت

~~زگردن دور کرد آن کار بد را

~~بیکباره زخر انداخت خودرا

~~4105 همی گفت این سخن3 باخلق آفاق

~~که نا گاهی کری افتاد از طاق

~~چو این کفتاردر عالم سمر شد

~~ازین گفتار شیرین را حبر شد

~~بدانش باز دید آن شوخ مکار

~~که از دست که آید اینچنین کار

~~بسی بردست فرماد آفرین کرد

~~که رحمت برچنان کس کاینچنین کرد

~~مرا نبود به تضمین احتیاجی

~~که از غیبم رسد هردم حراجی

~~11ع کسی کز ملک جان آید خراجش

~~بچیز کس نیاشد احتیاحش

~~نظامی را ز بس کآزرم دارم

~~سخنهایش باستشهاد آرم

~~مراورا راست کفتن زهد نکذاشت

~~مرا برراست کفتن عرف میداشت

~~ز قصر آمد برون ترک پریوش

~~برفتن زیر ران آورد ابرش

~~چو می آمد بسوی طاق بانو

~~ز نزدیکان دو کس بودند بااو

~~4115 یکی قاصد دوم محبوب شاور

~~165

~~سیمشان بود نور دیدهآ حو

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_227.png)

~~9

~~حکایت اینچنین خواندم ز اوراق

~~که چون شیرین فرود آمددر آن طاق

~~برای کوهکن قاصد فرستاد

~~که تا آید بسوی طاق چون باد

~~چو کوه بیستون آنجا نپاید

~~چو آب چشمه سوی ما کراید

~~چو ماهی بر سواد طاق تابد

~~چو خورشیدی بدین مشتاق تابد

~~4120 بپروازی کشاید باز شهپر

~~شود همچون همای سایه کستر

~~هماندم قاصد آمد پیش فرهاد

~~پیام جان شیرین را بدو داد

~~بتیزی اسب را آورد در زین

~~روان شد همچودولت سوی شیرین

~~چنان مرکب براندن تیز میراند

~~که باد گرم ازو ده میل میماند

~~ر گرد ره چو آمد پیش شیرین

~~فرو افتاد ms162 بیجان از سر زین

~~4125 زمین بوسید و رخ مالید بر خاک

~~نمودش مهربانی از دل پاک

~~پریرخسار خواندش دربر خود

~~پی عشرت نشاندش در بر خود

~~سرحیک می کلکون کشادند

~~اساس عشرت دیکر نهادند

~~خوشا عیشی که باشد یار در بر

~~خوشا مجلس که باشد بی سرخر

~~بعشرت چار کس بنشست با هم

~~همه همراز و هم کفتار و همدم

~~13ع یکی شیرین و دیگر آل فغفور

~~سیم قاصد چهارم یار شاور

~~بروی یکدگر مینوش کردند

~~موای بوسه و آغوش کردند

~~چو پیدا خواست کشتن سرمستور

~~برون شد قاصد و معشوق شاور

~~بچشم حلق شیرین شد چنان مست

~~که می گفتند شد یکباره از دست

~~ز سرمستی در آن طاق آنچنان خفت

~~که گفتی چفتهاش با طاق شد جفت

~~135ع میان طاق شیرینکار آفاق

~~بشوحی کرد کفتی چفته برطاق

~~چودیدش کوهکن کو آنچنان حفت

~~بزیر طاق شد با ماهرو حفت

~~بحستی در بر دلدار آمد

~~چو مردان در میان کار آمد

~~حه دانم تا چه عشرت کرده باشد

~~عم احوال حودچون خورده باشد

~~فرهاد و گلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_228.png)

~~فرهاد و کلستان

~~نشاید بیش ازین دردانه سفتن

~~به هشیاری حدیث مست کفتن

~~140ع یقین میدان که بی هنجار کوید

~~چو حال مست را هشیار گوید

~~چه دانم تا چه اندیشیده باشند

~~صفای کار خود چون دیده باشند

~~مکن فکر خطای مرد آگاه

~~مده اندیشهآ کز را بخود راه

~~دو یارمست همدم چون نباشند

~~یقین کز مصلحت بیرون نباشند

~~شبی تا صبحدم هم چفته بودند

~~بزیر طاق با هم خفته بودند

~~415 چو روشن شد ز تیغ مهر عالم

~~به تیغ مهر ببریدند از هم

~~سواران تنگ اسبان را ببستند

~~بعزم راه بر اسبان نشستند

~~برفتن اسب را زین کرد فرهاد

~~وداع جان شیرین کرد فرهاد

~~چو خاک افتاد در پای سمندش

~~نیامد زور و زاری سودمندش

~~ز چشمش رفت چندان اشگ خونین

~~که شد خونین سم یکران شیرین

~~615 مگر ms163 دانست حال خود کماهی

~~دلش میداد بر حالش کوامی

~~که شیرین را نبیند بار دیگر

~~ز دست او ننوشد جام و ساغر

~~نبیند چشم او روی نکارین

~~به تلخی جان دهد بر یاد شیرین

~~وداعی این چنین کردن بناگاه

~~بود بی هیچ شک دلسوز وجانکاه

~~چو شیرینش بدانسان دید غمناک

~~فتاد از پشت یکران برسرحاک

~~دد61 میان خاکو خونش خوار نگذاشت

~~بخاک افکنده را از حاک برداشت

~~گرفت از مهربانی در کنارش

~~زنو عمر دگر بخشید یارش

~~بدین آئین که کفتم حسروچین

~~حکر پرخون برید از جانشیرین

~~بحسرت بادل کرم و دم سرد

~~بسوی بیستون شد سینه پردرد

~~سپری شدن روز گار فرهاه

~~دلا زنهار دلها را میازار

~~که آزارد ترا چرح ستمکا

~~17

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_229.png)

~~198

~~4160 مکن خاطر حراشی را زحد بیش

~~که روزی کردهآ خود آیدت پیش

~~چو اره هر که او خواهد خرا شد

~~زبهر او سهانی نیز باشد

~~مشو تیشه که تا با خود تراشی

~~مباش اره که دلها را خراشی

~~هرآن چیزی که گوئی بشنوی آن

~~هر آن تخمی که کاری بدروی آن

~~زتخم بد مکن بیهوده کاری

~~همان بهتر که تخم نیک کاری

~~د16ع چو فرهاد از پسی ترک سمن ساق

~~جوانی بیگناه افکند از طاق

~~کسی واقف نشد بر سر این کار

~~بجز شیرین که واقف بود و ستار

~~اگرچه بود آن خون کردهای حق

~~ولی هرگز نخسبد خون ناحق

~~گرفت آن حاطر آزرده او را

~~کرفت آن خون ناحق کرده اورا

~~شنودی آنکه در عشق گلستان

~~چه کرد آن نوجوان در بزم مستان

~~*17ع حوانی بود از خویشان قیصر

~~که سودای کلستان داشت درسر

~~ز کینه دشنه زد بر پشت فرهاد

~~که گفتی همچو کوه ازپا در افتاد

~~بچستی حلق او فرماد بفشرد

~~بدان سختی که جان در حال بسپرد

~~در آن مستی چو اورا کشت فرهاد

~~تن او را بخاک افکند از باد

~~فتاد آوازهاش در کشور روم

~~پریشان شد ms164 دل خلقی در آن بوم

~~4175 ز حویشان گرچه هر سوسروری داشت

~~ولی از مهربانان مادری داشت

~~شنید آن حسته حاطر حال فرزند

~~بناخن روی خحست و موی بر کند

~~زحان و مان برون افکند خودرا

~~میان حاک و حون افکند خودرا

~~سرا سیمه بهر سو میدویدی

~~زهر جائی حدیثی میشنیدی

~~جو قتل نوجوانش کشت معلوم

~~سوی ابخاز ره برداشت از روم

~~هاع یکوه و دشت میگردید چون باد

~~شده تشنه بخون جان فرهاد

~~زیهر او بدست آورده افیون

~~بخونش تشنه از اندازه بیرون

~~نهان در جامه کرده خرجی راه

~~شده بی خویش لیک از خویش آگاه

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_230.png)

~~فرهاد و کلستان

~~بمردم خویش را شیدا نمودی

~~ولی ز انسان که بنمودی نبودی

~~زهر کس باز جستی حال فرهاد

~~بیرسیدن سوی ایخاز افتاد

~~6185 نبود آنوقت شاه چین در ایخاز

~~بغربت کرده بود از خانه پرواز

~~در آندم بود در مشکوی شیرین

~~میان بسته بکار جوی شیرین

~~زن پیر از برای گور فرزند

~~نشان پرسان همی گردید یکچند

~~نشان پرسیدی از هر کس که دیدی

~~ز هر کس قصهآ دیگر شنیدی

~~بسی کردید و پیدا کرد خاکش

~~بدست آورد آخر حاک پاکش

~~190ع بصد زاری بسی بنشست بر خاک

~~کریبان کرده برخاکش بصدچاک

~~بناخن پاره کرده سینه و بر

~~همی کردی زداغش حاک بر سر

~~ره ماتم بیای درد بسپرد

~~در آن غم مدت ماهی بسر برد

~~پس از چندی بقصد خسروچین

~~همی پرسید راه قصر شیرین

~~روانشد خسته خاطر بادل ریش

~~غمی چون کوه وراه سخت در پیش

~~195عاز ناله خسته همچون نال آمد

~~فتان خیزان به چمچیمال آمد

~~تنش کز خستگی راه فرسود

~~ز رنج راه روزی چند آسود

~~دکر مشغول شد رایش بتد بیر

~~نشان شاه میپرسید کم پیر

~~در آندم خسروچین کوهکن بود

~~به چمچیمال در کوهش وطن بود

~~نمودند آن عزیزان بیستونش

~~همی کردند آنجا رهنمونش

~~200ع بدو گفتند خسرو با دل ms165 شاد

~~همی داده است شیرین را بفرهاد

~~بشرط آنک کردد سنگ پرداز

~~میان کوه راهی را دهد ساز

~~چو راهی در میان کوه سازد

~~به شیرین در جهان کردن فرازد

~~بر آن کوه است اکنونش و طنگاه

~~همی برد به سختی سنک آن راه

~~چو گفتنداین سخن فرهاد کش را

~~بدین گفتار ازو بردند هش ر

~~د620 پریشان گشت و در اندیشه افتاد

~~که عمرش چون تواند داد برباد

~~196

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_231.png)

~~22

~~پس از اندیشهآ بسیار برخاست

~~ببالای کژ آمد بر ره راست

~~روان شد سوی کارش پیر مکار

~~که درکارش کند جان در سر کار

~~همی رفت وسرش لرزنده بردوش

~~فتان خیزان بسان مست مدهوش

~~دهانی پیش او دریا دهانه

~~بیک جانب کژ آب از وی روانه

~~4210 به خوشبوئی چو بوی مشک تاتار

~~بر کند دهانش بوی مردار

~~دوچشمش باز لیکن رفته زو نور

~~تنش برپا ولیکن جان ازو دور

~~فراز کوه همچون باد میرفت

~~بخونریزی سوی فرهاد میرفت

~~بصد دستان بصد نیرنگ و تدبیر

~~بکوه بیستون آمد کهن پیر

~~مرقع در برو تسبیح در دست

~~چو شیادان بر فرهاد بنشست

~~215 دعا میگفت سر در بر فکنده

~~ز حیلت معجری بر سر فکنده

~~به کف کردی نگه گفتی سخن را

~~بیان کردی ضمیر کوهکن را

~~فرییش گوش کردی ساده دل مرد

~~دم کندیدهآ کم پیر میخورد

~~قدر چون حکم راند جم که باشد

~~قضا چون چه کند رستم چه باشد

~~در آن گفتن شه چین سفره بگشاد

~~ز هر نوعی خورش در پیش بنهاد

~~220ع سبوی آب را در پیش آورد

~~که در کرمی پیاپی آب میخورد

~~چو فرصت یافت آن کم پیرملعون

~~ز پنهانی به آبش ریخت افیون

~~هماندم دور شد از پیش فرهاد

~~بیکسو رفت و سر برسنک بنهاد

~~بحیلت سرنهاد و رفت در خواب

~~ولی کردی نظر با جانب آب

~~نمیخفت و نظر بر آب میداشت

~~که تافرهاد مسکین کوزه برداشت

~~225م در ms166 آن لب تشگی چون آبراخورد

~~ز پا افتاد وهم بر آب شد سرد

~~جهان حیله کر زالی است مکار

~~بدستان خویشتن را کرده پر کار

~~مباش ایمن ازین زال دو تا یشت

~~که چندین رستم پرورده را کشت

~~ه بینی روی زال سالخورده

~~ز خون رستمان سرخاب کرده

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_232.png)

~~فرهاد و کلستان

~~چه جوئی سعد و نحس او زاختر

~~چه بینی طالعت زین چرخ اخضر

~~فلکرا روز خوش بی تیره شب نیست

~~230ع مبین طالع کهرأست بی ذنب نیست

~~سپیداجست بر روی سیاهش

~~درخشان مینماید روی ماهش

~~نه آن باشد که چشم افسا نماید

~~چو چشم افسا ید بیضا نماید

~~نهد بر کف بلور فالکیری

~~چو آن مندو که در ایام پیری

~~بدستان چون کند در کف نگاهی

~~فریبد از بلور رو سیاهی

~~ببین زهر بن دندان این مار

~~4235 مبین نقش درون مار زنهار

~~هماندم جان شیرین داد بر باد

~~چو زهر آبی چنان را خورد فرهاد

~~هم از کهسار بادش ناکهان برد

~~ز کوهی لاله رنکی سر بر آورد

~~دلش خرم شد وپشت کژش راست

~~بدید آن حال را کم پیر برحاست

~~که هر یک با حدا دارد نیازی

~~خدا را هست با هر بنده رازی

~~در آن حالش جهان نگذاشت محروم

~~0م2عا یکی محروم آمد از ره روم

~~که در هرکار او را حکمتی هست

~~ندارد هیچ کس در کار او دست

~~همان ساعت روان شد سوی مرت

~~دل فرهاد کش فارغ شد از غم

~~الهی تا اید شادی مبیناد

~~کسی کو باشد از مرک کسی شاد

~~رها کرد آنچنان برحاک خوارش

~~بکشت او را و ایمن شد ز کارش

~~نه کس مشفق که بردارد ز حاکش

~~4265 نه کس کریان برای روح پاکش

~~شدی از مردن فرهاد آکاه

~~کسی کامد شدی کردی بر آن راه

~~خبریافتن شبرین از مر فرهاد

~~ز مرگ حسرو چین شد حبردار

~~به شیرین آکهی بردند ازان کار ms167

~~جهان یکسر بحشم خود سه دید

~~چو بانو مردن فرهاد بشنید

~~حکر پرخون بسوی بستون تاحت

~~سمند تیزتک در بویه انداخت

~~01

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_233.png)

~~4250 چو آمد کوهکن را دید بر خاک

~~بسان کل کریبان زد بصد چاک

~~بناخن روی کلکون را خراشید

~~ز مژکان خون دل بر خاک پاشید

~~چناری دید بر اک اوفتاده

~~تنی را دید جان بر باد داده

~~کلنک کوهکن افتاده از چنگ

~~شده پژمرده همچون لاله برسنک

~~جمال آل فغفوری شده زرد

~~ز کرمی آتش عشقش شده سرد

~~4255 نه دردل سوزش مهر نگارین

~~نه درسر شورش سودای شیرین

~~رها کرده ز تن جان را بحسرت

~~بخواری داده جان بر کوه محنت

~~پری بیکر ازان احوال جانکاه

~~برآوری ز دل هر ساعتی آه

~~گهی رو کندی وکه موی از سر

~~کهی برسر زدی کف گاه بربر

~~زدیده اشک چون دردانه میریخت

~~بحسرت خون دل با خاک آمیخت

~~260ع چو اشک خویشتن برخاک غلطید

~~چو زلف خویشتن برخویش پیچید

~~شدی هردم فزون از دل خروشش

~~زیادت میشدی هرلحظه جوشش

~~زمژکان خون دل میریخت برروی

~~پریشان ساخته بر کردرو موی

~~همی گفتی زهی فرهاد مسکین

~~که دادی بهرشیرین جان شیرین

~~ترازیید طریق مهریانی

~~که جان دادی به مهر یارجانی

~~د26ع بسی چون دیده را از گریه ترداشت

~~به آب دیدهاش از خاک برداشت

~~به آب دیده شسته آن تن پاک

~~بسان کنج آنجا کرده در خاک

~~ببالای مزارش کنیدی ساخت

~~که سر بر کنبد کردون برافراخت

~~ز گنید چونکه دل پرداخت شیرین

~~سوی قصر شد با جان غمگین

~~فلک هردم به نقشی مهره بازد

~~که یاری راز یاران دور سازد

~~202

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_234.png)

~~فرهاد و کلستان

~~آگاه شدن خسرو از مرک فرهاد و آمدن شاور بعز

~~270عچو آن فرهاد کش از بیستون رفت

~~سوی مریم بصد مکر وفسون رفت

~~به مریم داشت آن مکاره خویشی

~~به پیشش راه بود او را ز پیشی

~~بنزد ms168 مریم آمد بادل شاد

~~یکایک کفت با او حال فرهاد

~~حکایت کرد تا انجام از آغاز

~~کزو خون پسر چون خواستم باز

~~چومریم زان حکایت آکهی یافت

~~بتندی روی از آن مکاره برتافت

~~6275 ز پیش خویش دردم راند او را

~~دکر در پیش خود ننشاند او را

~~فغانی از دل مریم بر آمد

~~که گفتی ناکهان از پا در آمد

~~ز درد کوهکن شد تیره روزش

~~ولی از جای دیگر بود سوزش

~~چه کرمیبود درد آن غریبش

~~ز شیرین بود اندر دل نهیبش

~~که چون رفت از میان بیچاره فرهاد

~~به خسرو خواهد آن دلدار افتاد

~~4280 ازین اندیشه غمکین کشت بسیار

~~شد از آشفتن او شه خبردار

~~بسوی بانو آمد حال پرسید

~~ز بانو صورت احوال پرسید

~~پری پیکر ز حالش کرد آگاه

~~چو آکه گشت غمگین شد دل شاه

~~بجوش آمد دلش از بهر فرهاد

~~بحسرت چشمهها ازچشم بکشاد

~~به شاور آگهی بردند ازین غم

~~ز بهر شاه چین بنهاد ماتم

~~4285 بسو کش خاک برسر کرد شاور

~~بسوز و کریه برد از چشم خودنور

~~همیگفتی دریغا شاه چینم

~~دریغا شاه تر کستان زمیم

~~دریغا زیب تاج و تخت فغفور

~~دریغا پادشاه ملک معمور

~~دریغا شهریار عدل کستر

~~دریغا تاجیخش ملک پرور

~~بجوش آمد دل میروسیاهی

~~براو یگریست مور ومرخ و ماهی

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_235.png)

~~202

~~290عدل نخسرو ز درد و داغ جوشید

~~فغان میکرد و درخود میخروشید

~~مکو حسرو چرا زاری نماید

~~ز نیک آنها که آید نیک آید

~~اجازت جست و راه تربه برداشت

~~بسوز دل چو شاور آن عزا داشت

~~ر راه آمد بسوی قصر شیرین

~~دلش پرخون زداغ خسرو چین

~~چو از شاور شیرین آکهی یافت

~~برای دیدن او تیز بشتافت

~~295ع بدید او را برون قصر غمناک

~~سیه پوشیده و افتاده بر خاک

~~ز سوزدل فغان برداشت با او

~~بخون دیده رخ بنگاشت با او

~~بدو سوک عزیزان تازه کردند

~~غریبی را بلند ms169 آوازه کردند

~~بسوی کنید فرهاد رفتند

~~بسوز و ناله و فریاد رفتند

~~دگر باره ره کنبد گشودند

~~دکر بر خاک او زاری نمودند

~~00** چنین خواندم که برخاک مزارش

~~مجاور بود سالی یار غارش

~~دلش پر درد و جانش بود غمناک

~~مجاور بود تا سالی بر آن خاک

~~بروز وشب غم فرهاد میخورد

~~کهی زاری کهی فریاد میکرد

~~تو نیز ای کلک غمیرداز خونبار

~~زبان بستی دگر مکشا بگفتار

~~چو یاری داشت با فرهاد شاور

~~مکن او را ز خاک یار خود دور

~~د. 3ع مده زین بیش مردم را ملامت

~~روانش را برحمت کن حوالت

~~بیتی چند در حسب حال خود و خقم کتاب

~~مشو عارف دگر در کار شیرین

~~سخن را ختم کن بر خسرو چین

~~غم فرهاد را مردانه خوردی

~~درین گفتار تقصیری نکردی

~~حدیث عاشق و معشوق کفتن

~~ترا زیبد گهر زینگونه سفتن

~~اگر فرهاد خاکی شد چه باک است

~~سرانجام عزیزان جمله حاک است

~~3ههر آن عاشق که او در عشق میرد

~~تن او آتش دوزخ نگیرد

~~فرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_236.png)

~~فرهاد و کلستان

~~ازان آتش که مهر دل فروزد

~~بدوزخ کو رسد دوزخ بسوزد

~~من از مهرم بدینسان کرم در کار

~~ز تاب مهر دارم کرم بازار

~~کسی کو مرد باشد وقت یاری

~~بود عشقش چو ایام بهاری

~~جوان بودم در آن ایام روزی

~~دلم را سوخت مهر دلفروزی

~~4315 هنوز ازتاب آن در دل اثر هست

~~هنوزم سوزش آن در جگر هست

~~زیک آتش هزار آتش بر افروخت

~~زیک شعله جهانی مرد وزن سوحت

~~ازان آتش که در جانم نهان است

~~نشان آن چو شمعم بر زیان است

~~به پیریزان چو شمعم مجلس افروز

~~کز ایام جوانی دارم این سوز

~~ز مهرش هردم از نو سوز آید

~~بود دل کرمتر تا روز آید

~~320ع ولی در عشق باشد مهر نامرد

~~چو ایام خزان در کاهش و سرد

~~کمانکشوار این چرخ زبر دست

~~ز ms170 پنجه تیر عمرم برد با شست

~~نشدیشتم کمانسان زین کمان کش

~~هنوزم هست قد چون تیر آرش

~~اگر آسیب چرخ آمد برویم

~~سفیدی یافت ناکه تار مویم

~~مکن عیبم که در ایام یاری

~~بروز آوردهام شبهای تاری

~~4325 هنوزم چشم مست یار ساقی است

~~می جانیخش عشق یار باقی است

~~چوشمعم ز آتش دل مجلس افروز

~~بسوز سینه شبها میکنم روز

~~ازین سوز درون در خنده باشم

~~بود این سوز دل تا زنده باشم

~~کجائی ای سخندان مرد با هوش

~~که تا پر گوهر شیرین کنی کوش

~~زمانی نظم شیرین کوشداری

~~بدین گفتار گوش هوش داری

~~330* کزین گلزار هریک گل چوباغی است

~~ز نظمم هر کهردرشب چراغی است

~~اکر بیتی ازین دفتر بخوانی

~~ازو زنهار مگذر ما ندانی

~~خیال نازکم پیوند جان است

~~شب قدراست ودرشیها نهان است

~~اگر بهر سکندر لعل کانی است

~~برای حضر آب زندگانی است

~~205

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_237.png)

~~20

~~به شعر من کند گردنفرازی

~~کسی کونیک داند عشقبازی

~~335م معانی در سخن باریک بیند

~~گهرها در شب تاریک بیند

~~ببیند در سواد شعر چون آب

~~فروزان کشته کوهرهای شبتاب

~~الهی چون دم عیسیم دادی

~~در کنج سخن بسرمن کشادی

~~لطیفان را ز کنجم کن خبردار

~~چنین کنجی ز خرطبعان نگهدار

~~بکاه گفتن این صورت حال

~~یک و هفتاد و عفصد بود از سال

~~350ع ربیع الاخرو بیست ویک ازماه

~~کمان را خانه گشته کوشهآ شاه

~~شب آدینه مردم رفته در خواب

~~من و شمعی ز سوز عشق درتاب

~~نشسته روبرو از روی یاری

~~دل ما روشن از شب زنده داری

~~دلم خوش بود ووقتی داشتم خوش

~~نبودم از غم کردون مشوش

~~بقدرم بود الحق دستگاهی

~~فزون از دستگاهم پایگاهی

~~4345 پری پیکر نگارم پنج وشش بود

~~ز دنیا وز دینم وقت خوش بود

~~دوماهه داشتم فرزند دلبند

~~دل وجانم بدومیبود خرسند

~~بچشمم نیک مقبل دیدم او را

~~همی نام پدر بخشیدم او را

~~دلم را کرد ms171 ایزد از غم آزاد

~~که شمس الدین محمد را بمن داد

~~خداوندا بدوده عمر بسیار

~~بعمر او دل ما شاد میدار

~~*د** بکامش باد یارب زند گانی

~~ممتع باد از عمر وجوانی

~~الهی بندکان حقشناسیم

~~گه و بیگاه درشکر و سپاسیم

~~کنیم از شکرها شکر کدامت

~~هزاران شکر از انعام عامت

~~در آن روزی که از ماحال پرسی

~~حساب دفتر اعمال پرسی

~~سواد نامهآ اعمال حوانیم

~~زدیده خون دل برروی رانیم

~~4355 میاور پیش ماکردار ما را

~~برحمت کن حوالت کار مارا

~~جه خواهد شد ز گنج مغفرت کم

~~اگر رحمت کنی برما در آندم

~~قرهاد و کلستان

![page image](img/farhadnamah_arifardabili.pdf_page_238.png)

~~فرهاد و کلستان

~~عزیزانی که باما یار بودند

~~بدانش چون خرد هشیار بودند

~~ز هشیاری همه بیهوش کشتند

~~ز کویائی همه خاموش کشتند

~~چو روشن کشت صبح ناامیدی

~~سیاهی مختلط شد باسفیدی

~~6360 خروس صبح دستان میکندراست

~~خروش کوس رحلت کردن ماست

~~در آن ساعت که بایدخانه پرداخت

~~برفتن سوی عقبی سازره ساخت

~~رود از چشم ما نور جهانبین

~~ز تن دوری نماید جان شیرین

~~لهی

~~گنج ایمان من زار

~~ز غارت کردن شیطان نگهدار

~~چو ختم کار ما باشد در این دیر

~~چنان فرما که باشد ختم برخیر

~~به انجام رسید نگارش "فرهاد نامه" عارف اردیلی

~~2529 شاهنشاهی

~~عبدالرضا آذر

~~207ms172

0775CarifArdabili.Farhadnama

كتاب 0775CarifArdabili.Farhadnama

نبذة عن الكتاب

الفهرس