1 ترجمه فارسی بهروز ثروتیان %~% متن اصلی ترکی آذربایجانی

2 سلام بر حیدر بابا %~% حیدر بابایه سلام

3 حیدربابا چو ابر شخد غرد آسمان %~% حیدربابا ایلدیریملار شاخاندا

4 سیلابهای تند و خروشان شود روان %~% سئللر سولار شاققیلدییوب آخاندا

5 صف بسته دختران به تماشایش آن زمان %~% قیزلار اونا صف باغلییوب باخاندا

6 بر شوکت و تبار تو بادا سلام من %~% سلام اولسون شوکتوزه ائلوزه !

7 گاهی رود مگر به زبان تو نام من %~% منیم دا بیر آدیم گلسین دیلوزه

8 حیدربابا چو کبک تو پرد ز روی خاک %~% حیدربابا کهلیک لرون اوچاندا

9 خرگوش زیر بوته گریزد هراسناک %~% کول دیبینن دوشان قالخوب قاچاندا

10 باغت به گل نشسته و گل کرده جامه چاک %~% باخچالارون چیچکلنوب آچاندا

11 ممکن اگر شود ز من خسته یاد کن %~% بیزدن ده بیر مومکون اولسا یاد ائله

12 دلهای غم گرفته بدان یاد شاد کن %~% آچیلمیان اورکلری شاد ائله

13 چون چارتاق را فکند باد نوبهار %~% بایرام یئلی چارداخلاری ییخاندا

14 نوروزگلی و قارچیچگی گردد آشکار %~% نوروز گولی قارچیچکی چیخاندا

15 بفشارد ابر پیرهن خود به مرغزار %~% آغ بولوتلار کؤینکلرین سیخاندا

16 از ما هر آنکه یاد کند بی گزند باد %~% بیزدن ده بیر یاد ائلییه ن ساغ اولسون

17 گو : درد ما چو کوه بزرگ و بلند باد %~% دردلریمیز قوی دیکلسین داغ اولسون

18 حیدربابا چو داغ کند پشتت آفتاب %~% حیدربابا گون دالووی داغلاسین !

19 رخسار تو بخندد و جوشد ز چشمه آب %~% اوزون گولسون بولاخلارون آغلاسین !

20 یک دسته گل ببند برای من خراب %~% اوشاخلارون بیر دسته گول باغلاسین !

21 بسپار باد را که بیارد به کوی من %~% یئل گلنده وئر گتیرسین بویانا

22 باشد که بخت روی نماید به سوی من %~% بلکه منیم یاتمیش بختیم اویانا

23 حیدربابا همیشه سر تو بلند باد %~% حیدربابا سنون اوزون آغ اولسون !

24 از باغ و چشمه دامن تو فره مند باد %~% دؤرت بیر یانون بولاغ ms01 او لسون باغ اولسون !

25 از بعد ما وجود تو دور از گزند باد %~% بیزدن سورا سنون باشون ساغ اولسون !

26 دنیا همه قضا و قدر مرگ ومیر شد %~% دونیا قضو-قدر اؤلوم-ایتیمدی

27 این زال کی ز کشتن فرزند سیر شد %~% دونیا بویی اوغولسوزدی یئتیمدی

28 حیدربابا ز راه تو کج گشت راه من %~% حیدربابا یولوم سنن کج اولدی

29 عمرم گذشت و ماند به سویت نگاه من %~% عؤمروم کئچدی گلممه دیم گئج اولدی

30 دیگر خبر نشد که چه شد زادگاه من %~% هئچ بیلمه دیم گؤزللرون نئج اولدی

31 هیچم نظر بر این ره پر پرپیچ و خم نبود %~% بیلمزیدیم دؤنگه لر وار دؤنوم وار

32 هیچم خبر زمرگ و ز هجران و غم نبود %~% ایتگین لیک وار آیریلیق وار اولوم وار

33 بر حق مردم است جوانمرد را نظر %~% حیدربابا ایگیت امک ایتیرمز

34 جای فسوس نیست که عمر است در گذر %~% عؤمور کئچر افسوس بره بیتیرمز

35 نامرد مرد عمر به سر می برد مگر ! %~% نامرد اولان عؤمری باشا یئتیرمز

36 در مهر و در وفا به خدا جاودانه ایم %~% بیزد واللاه اونوتماریق سیزلری

37 ما را حلال کن که غریب آشیانه ایم %~% گؤرنمسک حلال ائدون بیزلری

38 میراژدر آن زمان که زند بانگ دلنشین %~% حیدربابا میراژدر سسلننده

39 شور افکند به دهکده هنگامه در زمین %~% کند ایچینه سسدن - کویدن دوشنده

40 از بهر ساز رستم عاشق بیا ببین %~% عاشیق رستم سازین دیللندیرنده

41 بی اختیار سوی نواها دویدنم %~% یادوندادی نه هؤلسک قاچاردیم

42 چون مرغ پرگشاده بدانجا رسیدنم %~% قوشلار تکین قاناد آچیب اوچاردیم

43 در سرزمین شنگل آوا سیب عاشقان %~% شنگیل آوا یوردی عاشیق آلماسی

44 رفتن بدان بهشت و شدن میهمان آن %~% گاهدان گئدوب اوردا قوناق قالماسی

45 با سنگ سیب و به زدن و خوردن آنچنان ! %~% داش آتماسی آلما هیوا سالماسی

46 در خاطرم چو خواب خوشی ماندگار شد %~% قالیب شیرین یوخی کیمین یادیمدا ms02

47 روحم همیشه بارور از آن دیار شد %~% اثر قویوب روحومدا هر زادیمدا

48 حیدربابا قوری گؤل و پرواز غازها %~% حیدربابا قوری گؤلون قازلاری

49 در سینه ات به گردنه ها سوز سازها %~% گدیکلرین سازاخ چالان سازلاری

50 پاییز تو بهار تو در دشت نازها %~% کت کؤشنین پاییزلاری یازلاری

51 چون پرده ای به چشم دلم نقش بسته است %~% بیر سینما پرده سی دیر گؤزومده

52 وین شهریار تست که تنها نشسته است %~% تک اوتوروب سئیر ائده رم اؤزومده

53 حیدربابا زجادة شهر قراچمن %~% حیدربابا قره چمن جاداسی

54 چاووش بانگ می زند آیند مرد و زن %~% چووشلارین گلر سسی صداسی

55 ریزد ز زائران حرم درد جان وتن %~% کربلیا گئدنلرین قاداسی

56 بر چشم این گداصفتان دروغگو %~% دوشسون بو آج یولسوزلارین گؤزونه

57 نفرین بر این تمدن بی چشم و آبرو %~% تمدونون اویدوخ یالان سؤزونه

58 شیطان زده است است گول و ز ده دور گشته ایم %~% حیدربابا شیطان بیزی آزدیریب

59 کنده است مهر را ز دل و کور گشته ایم %~% محبتی اورکلردن قازدیریب

60 زین سرنوشت تیره چه بی نور گشته ایم %~% قره گونون سرنوشتین یازدیریب

61 این خلق را به جان هم انداخته است دیو %~% سالیب خلقی بیر-بیرینن جانینا

62 خود صلح را نشسته به خون ساخته است دیو %~% باریشیغی بلشدیریب قانینا

63 هرکس نظر به اشک کند شر نمی کند %~% گؤز یاشینا باخان اولسا قان آخماز

64 انسان هوس به بستن خنجر نمی کند %~% انسان اولان خنجر بئلینه تاخماز

65 بس کوردل که حرف تو باور نمی کند %~% آمما حئییف کور توتدوغون بوراخماز

66 فردا یقین بهشت جهنم شود به ما %~% بهشتیمیز جهنم اولماقدادیر !

67 ذیحجه ناگزیر محرم شود به ما %~% ذی حجه میز محرم اولماقدادیر !

68 هنگام برگ ریز خزان باد می وزید %~% خزان یئلی یارپاخلاری تؤکنده

69 از سوی کوه بر سر ده ابر می خزید %~% بولوت داغدان یئنیب کنده چؤکنده

70 با ms03 صوت خوش چو شیخ مناجات می کشید %~% شیخ الاسلام گؤزل سسین چکنده

71 دلها به لرزه از اثر آن صلای حق %~% نیسگیللی سؤز اورکلره دیردی

72 خم می شدند جمله درختان برای حق %~% آغاشلار دا آللاها باش ایردی

73 داشلی بولاخ مباد پر از سنگ و خاک و خس %~% داشلی بولاخ داش- قومونان دولماسین !

74 پژمرده هم مباد گل وغنچه یک نفس %~% باخچالاری سارالماسین سولماسین !

75 از چشمه سار او نرود تشنه هیچ کس %~% اوردان کئچن آتلی سوسوز اولماسین !

76 ای چشمه خوش به حال تو کانجا روان شدی %~% دینه : بولاخ خیرون اولسون آخارسان

77 چشمی خمار بر افق آسمان شدی %~% افقلره خمار-خمار باخارسان

78 حیدربابا ز صخره و سنگت به کوهسار %~% حیدر بابا داغین داشین سره سی

79 کبکت به نغمه وز پی او جوجه رهسپار %~% کهلیک اوخور دالیسیندا فره سی

80 از برة سفید و سیه گله بی شمار %~% قوزولارین آغی بوزی قره سی

81 ای کاش گام می زدم آن کوه و دره را %~% بیر گئدیدیم داغ-دره لر اوزونی

82 می خواندم آن ترانة » چوپان و بره « را %~% اوخویئدیم : » چوبان قیتر قوزونی «

83 در پهندشت سولی یئر آن رشک آفتاب %~% حیدر بابا سولی یئرین دوزونده

84 جوشنده چشمه ها ز چمنها به پیچ و تاب %~% بولاخ قئنیر چای چمنین گؤزونده

85 بولاغ اوتی شناور سرسبز روی آب %~% بولاغ اوتی اوزر سویون اوزونده

86 زیبا پرندگان چون از آن دشت بگذرند %~% گؤزل قوشلار اوردان گلیب گئچللر

87 خلوت کنند و آب بنوشند و بر پرند %~% خلوتلیوب بولاخدان سو ایچللر

88 وقت درو به سنبله چین داسها نگر %~% بیچین اوستی سونبول بیچن اوراخلار

89 گویی به زلف شانه زند شانه ها مگر %~% ایله بیل کی زولفی دارار داراخلار

90 در کشتزار از پی مرغان شکارگر %~% شکارچیلار بیلدیرچینی سوراخلار

91 دوغ است و نان خشک غذای دروگران %~% بیچین چیلر آیرانلارین ایچللر

92 خوابی سبک دوباره همان کار بی کران %~% بیرهوشلانیب سوننان ms04 دوروب بیچللر

93 حیدربابا چو غرصة خورشید شد نهان %~% حیدربابا کندین گونی باتاندا

94 خوردند شام خود که بخوابند کودکان %~% اوشاقلارون شامین ئییوب یاتاندا

95 وز پشت ابر غمزه کند ماه آسمان %~% آی بولوتدان چیخوب قاش-گؤز آتاندا

96 از غصه های بی حد ما قصه ساز کن %~% بیزدن ده بیر سن اونلارا قصه ده

97 چشمان خفته را تو بدان غصه باز کن %~% قصه میزده چوخلی غم و غصه ده

98 قاری ننه چو قصة شب ساز میکند %~% قاری ننه گئجه ناغیل دیینده

99 کولاک ضربه ای زده در باز می کند %~% کولک قالخیب قاپ-باجانی دؤینده

100 با گرگ شنگلی سخن آغاز می کند %~% قورد گئچینین شنگولوسون یینده

101 ای کاش بازگشته به دامان کودکی %~% من قاییدیب بیرده اوشاق اولئیدیم

102 یک گل شکفتمی به گلستان کودکی %~% بیر گول آچیب اوندان سورا سولئیدیم

103 آن لقمه های نوش عسل پیش عمه جان %~% عمه جانین بال بلله سین ییه ردیم

104 خوردن همان و جامه به تن کردنم همان %~% سوننان دوروب اوس دونومی گییه ردیم

105 در باغ رفته شعر متل خواندن آنچنان ! %~% باخچالاردا تیرینگنی دییه ردیم

106 آن روزهای ناز خودم را کشیدنم ! %~% آی اؤزومی او ازدیرن گونلریم !

107 چو بی سوار گشته به هر سو دویدنم ! %~% آغاج مینیپ آت گزدیرن گونلریم !

108 هچی خاله به رود کنار است جامه شوی %~% هچی خالا چایدا پالتار یوواردی

109 ممد صادق به کاهگل بام کرده روی %~% ممد صادق داملارینی سوواردی

110 ما هم دوان ز بام و ز دیوار کو به کوی %~% هئچ بیلمزدیک داغدی داشدی دوواردی

111 بازی کنان ز کوچه سرازیر می شدیم %~% هریان گلدی شیلاغ آتیب آشاردیق

112 ما بی غمان ز کوچه مگر سیر می شدیم ! %~% آللاه نه خوش غمسیز- غمسیز یاشاردیق

113 آن شیخ و آن اذان و مناجات گفتنش %~% شیخ الاسلام مناجاتی دییه ردی

114 مشدی رحیم و دست یه لباده بردنش %~% مشدرحیم لباده نی گییه ردی ms05

115 حاجی علی و دیزی و آن سیر خوردنش %~% مشدآجلی بوز باشلاری ییه ردی

116 بودیم بر عروسی وخیرات جمله شاد %~% بیز خوشودوق خیرات اولسون توی اولسون

117 ما را چه غم ز شادی و غم ! هر چه باد باد ! %~% فرق ائلمز هر نولاجاق قوی اولسون

118 اسب ملک نیاز و ورندیل در شکار %~% ملک نیاز ورندیلین سالاردی

119 کج تازیانه می زد و می تاخت آن سوار %~% آتین چاپوپ قئیقاجیدان چالاردی

120 دیدی گرفته گردنه ها را عقاب وار %~% قیرقی تکین گدیک باشین آلاردی

121 وه دختران چه منظره ها ساز کرده اند ! %~% دولائیا قیزلار آچیپ پنجره

122 بر کوره راه پنجره ها باز کرده اند ! %~% پنجره لرده نه گؤزل منظره !

123 حیدربابا به جشن عروسی در آن دیار %~% حیدربابا کندین تویون توتاندا

124 زنها حنا - فتیله فروشند بار بار %~% قیز-گلینلر حنا-پیلته ساتاندا

125 داماد سیب سرخ زند پیش پای یار %~% بیگ گلینه دامنان آلما آتاندا

126 مانده به راه دخترکان تو چشم من %~% منیم ده او قیزلاروندا گؤزوم وار

127 در ساز عاشقان تو دارم بسی سخن %~% عاشیقلارین سازلاریندا سؤزوم وار

128 از عطر پونه ها به لب چشمه سارها %~% حیدربابا بولاخلارین یارپیزی

129 از هندوانه خربزه در کشتزارها %~% بوستانلارین گول بسری قارپیزی

130 از سقز و نبات و از این گونه بارها %~% چرچیلرین آغ ناباتی ساققیزی

131 مانده است طعم در دهنم با چنان اثر %~% ایندی ده وار داماغیمدا داد وئرر

132 کز روزهای گمشده ام می دهد خبر %~% ایتگین گئدن گونلریمدن یاد وئرر

133 نوروز بود و مرغ شباویز در سرود %~% بایرامیدی گئجه قوشی اوخوردی

134 جوراب یار بافته در دست یار بود %~% آداخلی قیز بیگ جورابی توخوردی

135 آویخته ز روزنه ها شالها فرود %~% هرکس شالین بیر باجادان سوخوردی

136 این رسم شال و روزنه خود رسم محشری است ! %~% آی نه گؤزل قایدادی شال ساللاماق !

137 عیدی به شال نامزدان چیز دیگری است ! %~% بیگ شالینا ms06 بایراملیغین باغلاماق !

138 با گریه خواستم که همان شب روم به بام %~% شال ایسته دیم منده ائوده آغلادیم

139 شالی گرفته بستم و رفتم به وقت شام %~% بیر شال آلیب تئز بئلیمه باغلادیم

140 آویخته ز روزنة خانة غلام %~% غلام گیله قاشدیم شالی ساللادیم

141 جوراب بست و دیدمش آن شب ز روزنه %~% فاطمه خالا منه جوراب باغلادی

142 بگریست خاله فاطمه با یاد خان ننه %~% خان ننه می یادا سالیب آغلادی

143 در باغهای میرزامحمد ز شاخسار %~% حیدربابا میرزممدین باخچاسی

144 آلوچه های سبز وترش همچو گوشوار %~% باخچالارین تورشا-شیرین آلچاسی

145 وان چیدنی به تاقچه ها اندر آن دیار %~% گلینلرین دوزمه لری طاخچاسی

146 صف بسته اند و بر رف چشمم نشسته اند %~% هی دوزولر گؤزلریمین رفینده

147 صفها به خط خاطره ام خیمه بسته اند %~% خیمه وورار خاطره لر صفینده

148 نوروز را سرشتن گلهای چون طلا %~% بایرام اولوب قیزیل پالچیق ازللر

149 با نقش آن طلا در و دیوار در جلا %~% ناققیش ووروب اوتاقلاری بزللر

150 هر چیدنی به تاقچه ها دور از او بلا %~% طاخچالارا دوزمه لری دوزللر

151 رنگ حنا و فندقة دست دختران %~% قیز-گلینین فندقچاسی حناسی

152 دلها ربوده از همه کس خاصه مادران %~% هوسله نر آناسی قایناناسی

153 با پیک بادکوبه رسد نامه و خبر %~% باکی چی نین سؤزی سووی کاغیذی

154 زایند گاوها و پر از شیر بام و در %~% اینکلرین بولاماسی آغوزی

155 آجیل چارشنبه ز هر گونه خشک و تر %~% چرشنبه نین گیردکانی مویزی

156 آتش کنند روشن و من شرح داستان %~% قیزلار دییه ر : » آتیل ماتیل چرشنبه

157 خود با زبان ترکی شیرین کنم بیان : %~% آینا تکین بختیم آچیل چرشنبه «

158 قیزلار دییه ر : « آتیل ماتیل چرشنبه %~%

159 با تخم مرغ های گلی رنگ پرنگار %~% یومورتانی گؤیچک گوللی بویاردیق

160 با کودکان دهکده می باختم قمار %~% چاققیشدیریب سینانلارین سویاردیق

161 ما در قمار و مادر ما هم در انتظار ms07 %~% اویناماقدان بیرجه مگر دویاردیق

162 من داشتم بسی گل وقاپ قمارها %~% علی منه یاشیل آشیق وئرردی

163 از دوستان علی و رضا یادگارها %~% ارضا منه نوروزگولی درردی

164 نوروزعلی و کوفتن خرمن جوش %~% نوروز علی خرمنده ول سورردی

165 پوشال جمع کردنش و رفتن از نوش %~% گاهدان یئنوب کولشلری کورردی

166 از دوردستها سگ چوپان و عوعوش %~% داغدان دا بیر چوبان ایتی هورردی

167 دیدی که ایستاده الاغ از صدای سگ %~% اوندا گؤردن اولاخ ایاخ ساخلادی

168 با گوش تیز کرده برای بلای سگ %~% داغا باخیب قولاخلارین شاخلادی

169 وقت غروب و آمدن گلة دواب %~% آخشام باشی ناخیرینان گلنده

170 در بند ماست کرة خرها به پیچ و تاب %~% قودوخلاری چکیب وورادیق بنده

171 گله رسیده در ده و رفته است آفتاب %~% ناخیر گئچیب گئدیب یئتنده کنده

172 بر پشت کره کره سواران ده نگر %~% حیوانلاری چیلپاق مینیب قوواردیق

173 جز گریه چیست حاصل این کار به نگر %~% سؤز چیخسایدی سینه گریب سوواردیق

174 شبها خروشد آب بهاران به رودبار %~% یاز گئجه سی چایدا سولار شاریلدار

175 در سیل سنگ غرد و غلتد ز کوهسار %~% داش-قیه لر سئلده آشیب خاریلدار

176 چشمان گرگ برق زند در شبان تار %~% قارانلیقدا قوردون گؤزی پاریلدار

177 سگها شنیده بوی وی و زوزه می کشند %~% ایتر گؤردون قوردی سئچیب اولاشدی

178 گرگان گریخته به زمین پوزه می کشند %~% قورددا گؤردو ن قالخیب گدیکدن آشدی

179 بر اهل ده شبان زمستان بهانه ای است %~% قیش گئجه سی طؤله لرین اوتاغی

180 وان کلبة طویله خودش گرمخانه ای است %~% کتلیلرین اوتوراغی یاتاغی

181 در رقص شعله گرم شدن خود فسانه ای است %~% بوخاریدا یانار اوتون یاناغی

182 سنجد میان شبچره با مغز گردکان %~% شبچره سی گیردکانی ایده سی

183 صحبت چو گرم شد برود تا به آسمان %~% کنده باسار گولوب - دانیشماق سسی

184 آمد ز بادکوبه پسرخاله ام شجا %~% شجاع خال اوغلونون باکی سوقتی

185 با ms08 قامتی کشیده و با صحبتی رسا %~% دامدا قوران سماواری صحبتی

186 در بام شد سماور سوقاتیش به پا %~% یادیمدادی شسلی قدی قامتی

187 از بخت بد عروسی او شد عزای او %~% جؤنممه گین تویی دؤندی یاس اولدی

188 آیینه ماند و نامزد و های های او %~% ننه قیزین بخت آیناسی کاس اولدی

189 چشمان ننه قیز به مثل آهوی ختن %~% حیدربابا ننه قیزین گؤزلری

190 رخشنده را سخن چو شکر بود در دهن %~% رخشنده نین شیرین-شیرین سؤزلری

191 ترکی سروده ام که بدانند ایل من %~% ترکی دئدیم اوخوسونلار اؤزلری

192 این عمر رفتنی است ولی نام ماندگار %~% بیلسینلر کی آدام گئدر آد قالار

193 تنها ز نیک و بد مزه در کام ماندگار %~% یاخشی-پیسدن آغیزدا بیر داد قالار

194 پیش از بهار تا به زمین تابد آفتاب %~% یاز قاباغی گون گونئیی دؤینده

195 با کودکان گلولة برفی است در حساب %~% کند اوشاغی قار گولله سین سؤینده

196 پاروگران به سرسرة کوه در شتاب %~% کورکچی لر داغدا کورک زوینده

197 گویی که روحم آمده آنجا ز راه دور %~% منیم روحوم ایله بیلون اوردادور

198 چون کبک برفگیر شده مانده در حضور %~% کهلیک کیمین باتیب قالیب قاردادور

199 رنگین کمان کلاف رسنهای پیرزن %~% قاری ننه اوزاداندا ایشینی

200 خورشید روی ابر دهد تاب آن رسن %~% گون بولوتدا اییرردی تشینی

201 دندان گرگ پیر چو افتاده از دهن %~% قورد قوجالیب چکدیرنده دیشینی

202 از کوره راه گله سرازیر می شود %~% سوری قالخیب دولائیدان آشاردی

203 لبریز دیگ و بادیه از شیر می شود %~% بایدالارین سوتی آشیب داشاردی

204 دندان خشم عمه خدیجه به هم فشرد %~% خجه سلطان عمه دیشین قیساردی

205 کز کرد ملاباقر و در جای خود فسرد %~% ملا باقر عم اوغلی تئز میساردی

206 روشن تنور و دود جهان را به کام برد %~% تندیر یانیب توسسی ائوی باساردی

207 قوری به روی سیخ تنور آمده به جوش %~% چایدانیمیز ارسین اوسته قایناردی ms09

208 در توی ساج گندم بوداده در خروش %~% قوورقامیز ساج ایچینده اویناردی

209 جالیز را به هم زده در خانه برده ایم %~% بوستان پوزوب گتیرردیک آشاغی

210 در خانه ها به تخته - طبقها سپرده ایم %~% دولدوریردیق ائوده تاختا-طاباغی

211 از میوه های پخته و ناپخته خورده ایم %~% تندیرلرده پیشیرردیک قاباغی

212 تخم کدوی تنبل و حلوایی و لبو %~% اؤزون ئییوب توخوملارین چیتداردیق

213 خوردن چنانکه پاره شود خمره و سبو %~% چوخ یئمکدن لاپ آز قالا چاتداردیق

214 از ورزغان رسیده گلابی فروش ده %~% ورزغان نان آرموت ساتان گلنده

215 از بهر اوست این همه جوش و خروش ده %~% اوشاقلارین سسی دوشردی کنده

216 دنیای دیگری است خرید و فروش ده %~% بیزده بویاننان ائشیدیب بیلنده

217 ما هم شنیده سوی سبدها دویده ایم %~% شیللاق آتیب بیر قیشقریق سالاردیق

218 گندم بداده ایم و گلابی خریده ایم %~% بوغدا وئریب آرموتلاردان آلاردیق

219 مهتاب بود و با تقی آن شب کنار رود %~% میرزاتاغی نان گئجه گئتدیک چایا

220 من محو ماه و ماه در آن آب غرق بود %~% من باخیرام سئلده بوغولموش آیا

221 زان سوی رود نور درخشید و هر دو زود %~% بیردن ایشیق دوشدی اوتای باخچایا

222 گفتیم آی گرگ ! و دویدیم سوی ده %~% ای وای دئدیک قورددی قئیتدیک قاشدیق

223 چون مرغ ترس خورده پریدیم توی ده %~% هئچ بیلمه دیک نه وقت کوللوکدن آشدیق

224 حیدربابا درخت تو شد سبز و سربلند %~% حیدربابا آغاجلارون اوجالدی

225 لیک آن همه جوان تو شد پیر و دردمند %~% آمما حئییف جوانلارون قوجالدی

226 گشتند بره های فربه تو لاغر و نژند %~% توخلیلارون آریخلییب آجالدی

227 خورشید رفت و سایه بگسترد در جهان %~% کؤلگه دؤندی گون باتدی قاش قرلدی

228 چشمان گرگها بدرخشید آن زمان %~% قوردون گؤزی قارانلیقدا برلدی

229 گویند روشن است چراغ خدای ده %~% ائشیتمیشم یانیر آللاه چیراغی

230 دایر شده است چشمة مسجد برای ده %~% دایر اولوب مسجدیزون بولاغی

231 راحت ms10 شده است کودک و اهل سرای ده %~% راحت اولوب کندین ائوی اوشاغی

232 منصور خان همیشه توانمند و شاد باد ! %~% منصورخانین الی-قولی وار اولسون

233 در سایه عنایت حق زنده یاد باد ! %~% هاردا قالسا آللاه اونا یار اولسون

234 حیدربابا بگوی که ملای ده کجاست %~% حیدربابا ملا ابراهیم وار یا یوخ

235 آن مکتب مقدس بر پای ده کجاست %~% مکتب آچار اوخور اوشاقلار یا یوخ

236 آن رفتنش به خرمن و غوغای ده کجاست %~% خرمن اوستی مکتبی باغلار یا یوخ

237 از من به آن آخوند گرامی سلام باد ! %~% مندن آخوندا یتیررسن سلام

238 عرض ارادت و ادبم در کلام باد ! %~% ادبلی بیر سلام مالاکلام

239 تبریز بوده عمه و سرگرم کار خویش %~% خجه سلطان عمه گئدیب تبریزه

240 ما بی خبر ز عمه و ایل و تبار خویش %~% آمما نه تبریز کی گلممیر بیزه

241 برخیز شهریار و برو در دیار خویش %~% بالام دورون قویاخ گئداخ ائممیزه

242 بابا بمرد و خانة ما هم خراب شد %~% آقا اؤلدی تو فاقیمیز داغیلدی

243 هر گوسفند گم شده شیرش برآب شد %~% قویون اولان یاد گئدوبن ساغیلدی

244 دنیا همه دروغ و فسون و فسانه شد %~% حیدربابا دونیا یالان دونیادی

245 کشتی عمر نوح و سلیمان روانه شد %~% سلیماننان نوحدان قالان دونیادی

246 ناکام ماند هر که در این آشیانه شد %~% اوغول دوغان درده سالان دونیادی

247 بر هر که هر چه داده از او ستانده است %~% هر کیمسیه هر نه وئریب آلیبدی

248 نامی تهی برای فلاطون بمانده است %~% افلاطوننان بیر قوری آد قالیبدی

249 حیدربابا گروه رفیقان و دوستان %~% حیدربابا یار و یولداش دؤندولر

250 برگشته یک یک از من و رفتند بی نشان %~% بیر-بیر منی چؤلده قویوب چؤندولر

251 مرد آن چراغ و چشمه بخشکید همچنان %~% چشمه لریم چیراخلاریم سؤندولر

252 خورشید رفت روی جهان را گرفت غم %~% یامان یئرده گؤن دؤندی آخشام اولدی

253 دنیا مرا خرابة شام ms11 است دم به دم %~% دونیا منه خرابه شام اولدی

254 قپچاق رفتم آن شب من با پسر عمو %~% عم اوغلینان گئدن گئجه قیپچاغا

255 اسبان به رقص و ماه درآمد ز روبرو %~% آی کی چیخدی آتلار گلدی اویناغا

256 خوش بود ماهتاب در آن گشت کو به کو %~% دیرماشیردیق داغلان آشیردیق داغا

257 اسب کبود مش ممی خان رقص جنگ کرد %~% مش ممی خان گؤی آتینی اویناتدی

258 غوغا به کوه و دره صدای تفنگ کرد %~% تفنگینی آشیردی شاققیلداتدی

259 در درة قره کول و در راه خشگناب %~% حیدربابا قره کولون دره سی

260 در صخره ها و کبک گداران و بند آب %~% خشگنابین یولی بندی بره سی

261 کبکان خالدار زری کرده جای خواب %~% اوردا دوشر چیل کهلیگین فره سی

262 زانجا چو بگذرید زمینهای خاک ماست %~% اوردان گئچر یوردوموزون اؤزونه

263 این قصه ها برای همان خاک پاک ماست %~% بیزده گئچک یوردوموزون سؤزونه

264 امروز خشگناب چرا شد چنین خراب %~% خشگنابی یامان گونه کیم سالیب

265 با من بگو : که مانده ز سادات خشگناب %~% سیدلردن کیم قیریلیب کیم قالیب

266 امیر غفار کو کجا هست آن جناب %~% آمیرغفار دام-داشینی کیم آلیب

267 آن برکه باز پر شده از آب چشمه سار %~% بولاخ گنه گلیب گؤلی دولدورور

268 یا خشک گشته چشمه و پژمرده کشتزار %~% یا قورویوب باخچالاری سولدورور

269 آمیرغفار سرور سادات دهر بود %~% آمیر غفار سیدلرین تاجییدی

270 در عرصه شکار شهان نیک بهر بود %~% شاهلار شکار ائتمه سی قیقاجییدی

271 با مرد شهد بود و به نامرد زهر بود %~% مرده شیرین نامرده چوخ آجییدی

272 لرزان برای حق ستمدیدگان چو بید %~% مظلوملارین حقی اوسته اسردی

273 چون تیغ بود و دست ستمکار می برید %~% ظالم لری قیلیش تکین کسردی

274 میر مصطفی و قامت و قد کشیده اش %~% میر مصطفا دایی اوجا بوی بابا

275 آن ریش و هیکل چو تولستوی رسیده اش %~% هیکللی ساققاللی تولستوی ms12 بابا

276 شکر زلب بریزد و شادی ز دیده اش %~% ائیلردی یاس مجلسینی توی بابا

277 او آبرو عزت آن خشگناب بود %~% خشگنابین آبروسی اردمی

278 در مسجد و مجالس ما آفتاب بود %~% مسجدلرین مجلسلرین گؤرکمی

279 مجدالسادات خندة خوش می زند چو باغ %~% مجدالسادات گولردی باغلارکیمی

280 چون ابر کوهسار بغرد به باغ و راغ %~% گورولدردی بولوتلی داغلارکیمی

281 حرفش زلال و روشن چون روغن چراغ %~% سؤز آغزیندا اریردی یاغلارکیمی

282 با جبهت گشاده خردمند دیه بود %~% آلنی آچیق یاخشی درین قاناردی

283 چشمان سبز او به زمرد شبیه بود %~% یاشیل گؤزلر چیراغ تکین یاناردی

284 آن سفره های باز پدر یاد کردنی است %~% منیم آتام سفره لی بیر کیشییدی

285 آن یاریش به ایل من انشا کردنی است %~% ائل الیندن توتماق اونون ایشییدی

286 روحش به یاد نیکی او شاد کردنی است %~% گؤزللرین آخره قالمیشییدی

287 وارونه گشت بعد پدر کار روزگار %~% اوننان سورا دؤنرگه لر دؤنوبلر

288 خاموش شد چراغ محبت در این دیار %~% محبتین چیراخلاری سؤنوبلر

289 بشنو ز میرصالح و دیوانه بازیش %~% میرصالحین دلی سولوق ائتمه سی

290 سید عزیز و شاخسی و سرفرازیش %~% میر عزیزین شیرین شاخسی گئتمه سی

291 میرممد و نشستن و آن صحنه سازیش %~% میرممدین قورولماسی بیتمه سی

292 امروز گفتنم همه افسانه است و لاف %~% ایندی دئسک احوالاتدی ناغیلدی

293 بگذشت و رفت و گم شد و نابود بی گزاف %~% گئچدی گئتدی ایتدی باتدی داغیلدی

294 بشنو ز میر عبدل و آن وسمه بستنش %~% میر عبدولون آیناداقاش یاخماسی

295 تا کنج لب سیاهی وسمه گسستنش %~% جؤجیلریندن قاشینین آخماسی

296 از بام و در نگاهش و رعنا نشستنش %~% بویلانماسی دام-دوواردان باخماسی

297 شاه عباسین دوربونی یادش بخیر ! %~% شاه عباسین دوربونی یادش بخیر !

298 خشگنابین خوش گونی یادش بخیر ! %~% خشگنابین خوش گونی یادش بخیر !

299 عمه ستاره نازک را بسته در تنور %~% ستاره عمه نزیک لری یاپاردی

300 هر دم ربوده قادر ms13 از آنها یکی به روز %~% میرقادر ده هر دم بیرین قاپاردی

301 چون کره اسب تاخته و خورده دور دور %~% قاپیپ یئیوب دایچاتکین چاپاردی

302 آن صحنة ربودن نان خنده دار بود %~% گولمه لیدی اونون نزیک قاپپاسی

303 سیخ تنور عمه عجب ناگوار بود ! %~% عمه مینده ارسینینین شاپپاسی

304 گویند میر حیدرت اکنون شده است پیر %~% حیدربابا آمیر حیدر نئینیور

305 برپاست آن سماور جوشان دلپذیر %~% یقین گنه سماواری قئینیور

306 شد اسب پیر و می جود از آروار زیر %~% دای قوجالیب آلت انگینن چئینیور

307 ابرو فتاده کنج لب و گشته گوش کر %~% قولاخ باتیب گؤزی گیریب قاشینا

308 بیچاره عمه هوش ندارد به سر دگر %~% یازیق عمه هاوا گلیب باشینا

309 میر عبدل آن زمان که دهن باز می کند %~% خانم عمه میرعبدولون سؤزونی

310 عمه خانم دهن کجی آغاز می کند %~% ائشیدنده ایه ر آغز-گؤزونی

311 با جان ستان گرفتن جان ساز می کند %~% ملکامدا وئرر اونون اؤزونی

312 تا وقت شام و خواب شبانگاه می رسد %~% دعوالارین شوخلوغیلان قاتاللار

313 شوخی و صلح و دوستی از راه می رسد %~% اتی یئیوب باشی آتیب یاتاللار

314 فضه خانم گزیدة گلهای خشگناب %~% فضه خانم خشگنابین گولییدی

315 یحیی غلام دختر عمو بود در حساب %~% آمیریحیا عمقزینون قولییدی

316 رخساره نیز بود هنرمند و کامیاب %~% رخساره آرتیستیدی سؤگولییدی

317 سید حسین ز صالح تقلید می کند %~% سید حسین میر صالحی یانسیلار

318 با غیرت است جعفر و تهدید می کند %~% آمیرجعفر غیرتلی دیر قان سالار

319 از بانگ گوسفند و بز و بره و سگان %~% سحر تئزدن ناخیرچیلار گلردی

320 غوغا به پاست صبحدمان آمده شبان %~% قویون-قوزی دام باجادا ملردی

321 در بند شیر خوارة خود هست عمه جان %~% عمه جانیم کؤرپه لرین بلردی

322 بیرون زند ز روزنه دود تنورها %~% تندیرلرین قوزاناردی توسیسی

323 از نان گرم و تازه دمد خوش بخورها %~% چؤرکلرین گؤزل اییی ایسیسی

324 پرواز ms14 دسته دستة زیبا کبوتران %~% گؤیرچینلر دسته قالخیب اوچاللار

325 گویی گشاده پردة زرین در آسمان %~% گون ساچاندا قیزیل پرده آچاللار

326 در نور باز و بسته شود پرده هر زمان %~% قیزیل پرده آچیب ییغیب قاچاللار

327 در اوج آفتاب نگر بر جلال کوه %~% گون اوجالیب آرتارداغین جلالی

328 زیبا شود جمال طبیعت در آن شکوه %~% طبیعتین جوانلانار جمالی

329 گر کاروان گذر کند از برف پشت کوه %~% حیدربابا قارلی داغلار آشاندا

330 شب راه گم کند به سرازیری آن گروه %~% گئجه کروان یولون آزیب چاشاندا

331 باشم به هر کجای ز ایران پرشکوه %~% من هارداسام تهراندا یا کاشاندا

332 چشمم بیابد اینکه کجا هست کاروان %~% اوزاقلاردان گؤزوم سئچر اونلاری

333 آید خیال و سبقت گیرد در آن میان %~% خیال گلیب آشیب گئچر اونلاری

334 ای کاش پشت دام قیه از صخره های تو %~% بیر چیخئیدیم دام قیه نین داشینا

335 می آمدم که پرسم از او ماجرای تو %~% بیر باخئیدیم گئچمیشینه یاشینا

336 بینم چه رفته است و چه مانده برای تو %~% بیر گورئیدیم نه لر گلمیش باشینا

337 روزی چو برفهای تو با گریه سر کنم %~% منده اونون قارلاریلان آغلاردیم

338 دلهای سرد یخ زده را داغتر کنم %~% قیش دوندوران اورکلری داغلاردیم

339 خندان شده است غنچة گل از برای دل %~% حیدربابا گول غنچه سی خنداندی

340 لیکن چه سود زان همه خون شد غذای دل %~% آمما حئیف اورک غذاسی قاندی

341 زندان زندگی شده ماتم سرای دل %~% زندگانلیق بیر قارانلیق زینداندی

342 کس نیست تا دریچة این قلعه وا کند %~% بو زیندانین دربچه سین آچان یوخ

343 زین تنگنا گریزد و خود را رها کند %~% بو دارلیقدان بیرقورتولوب قاچان یوخ

344 حیدربابا تمام جهان غم گرفته است %~% حیدربابا گؤیلر بوتون دوماندی

345 وین روزگار ما همه ماتم گرفته است %~% گونلریمیز بیر-بیریندن یاماندی

346 ای بد کسی که که دست کسان کم گرفته است %~% بیر-بیروزدن آیریلمایون آماندی

347 نیکی ms15 برفت و در وطن غیر لانه کرد %~% یاخشیلیغی الیمیزدن آلیبلار

348 بد در رسید و در دل ما آشیانه کرد %~% یاخشی بیزی یامان گونه سالیبلار

349 آخر چه شد بهانة نفرین شده فلک %~% بیر سوروشون بو قارقینمیش فلکدن

350 زین گردش زمانه و این دوز و این کلک %~% نه ایستیور بو قوردوغی کلکدن

351 گو این ستاره ها گذرد جمله زین الک %~% دینه گئچیرت اولدوزلاری الکدن

352 بگذار تا بریزد و داغان شود زمین %~% قوی تؤکولسون بو یئر اوزی داغیلسین

353 در پشت او نگیرد شیطان دگر کمین %~% بو شیطانلیق قورقوسی بیر ییغیلسین

354 ای کاش می پریدم با باد در شتاب %~% بیر اوچئیدیم بو چیرپینان یئلینن

355 ای کاش می دویدم همراه سیل و آب %~% باغلاشئیدیم داغدان آشان سئلینن

356 با ایل خود گریسته در آن ده خراب %~% آغلاشئیدیم اوزاق دوشن ائلینن

357 می دیدم از تبار من آنجا که مانده است %~% بیر گؤرئیدیم آیریلیغی کیم سالدی

358 وین آیه فراق در آنجا که خوانده است %~% اؤلکه میزده کیم قیریلدی کیم قالدی

359 من هم به چون تو کوه بر افکنده ام نفس %~% من سنون تک داغا سالدیم نفسی

360 فریاد من ببر به فلک داد من برس %~% سنده قئیتر گویلره سال بو سسی

361 بر جغد هم مباد چنین تنگ این قفس %~% بایقوشوندا دار اولماسین قفسی

362 در دام مانده شیری و فریاد می کند %~% بوردا بیر شئر داردا قالیب باغیریر

363 دادی طلب ز مردم بیداد می کند %~% مروت سیز انسانلاری چاغیریر

364 تا خون غیرت تو بجوشد ز کوهسار %~% حیدربابا غیرت قانون قاینارکن

365 تا پر گرفته باز و عقابت در آن کنار %~% قره قوشلار سنن قوپوپ قالخارکن

366 با تخته سنگهایت به رقصند و در شکار %~% او سیلدیریم داشلارینان اوینارکن

367 برخیز و نقش همت من در سما نگر %~% قوزان منیم همتیمی اوردا گؤر

368 برگرد و قامتم به سر دارها نگر %~% اوردان اییل قامتیمی ms16 داردا گؤر

369 درنا ز آسمان گذرد وقت شامگاه %~% حیدربابا گئجه دورنا گئچنده

370 کوراوغلی در سیاهی شب می کند نگاه %~% کوراوغلونون گؤزی قارا سئچنده

371 قیرآت او به زین شده و چشم او به راه %~% قیر آتینی مینیب کسیب بیچنده

372 من غرق آرزویم و آبم نمی برد %~% منده بوردان تئز مطلبه چاتمارام

373 ایوز تا نیاید خوابم نمی برد %~% ایوز گلیب چاتمیونجان یاتمارام

374 مردان مرد زاید از چون تو کوه نور %~% حیدربابا مرد اوغوللار دوغگینان

375 نامرد را بگیر و بکن زیر خاک گور %~% نامردلرین بورونلارین اوغگینان

376 چشمان گرگ گردنه را کور کن به زور %~% گدیکلرده قوردلاری توت بوغگینان

377 بگذار بره های تو آسوده تر چرند %~% قوی قوزولار آیین-شایین اوتلاسین

378 وان گله های فربه تو دنبه پرورند %~% قویونلارون قویروقلارین قاتلاسین

379 حیدربابا دل تو چو باغ تو شاد باد ! %~% حیدربابا سنون گؤیلون شاد اولسون

380 شهد و شکر به کام تو عمرت زیاد باد ! %~% دونیا وارکن آغزون دولی داد اولسون

381 وین قصه از حدیث من و تو به یاد باد ! %~% سنن گئچن تانیش اولسون یاد اولسون

382 گو شاعر سخنور من شهریار من %~% دینه منیم شاعر اوغلوم شهریار

383 عمری است مانده در غم و دور از دیار من %~% بیر عمر دور غم اوستونه غم قالار

حيدر بابا

حيدر بابا

نبذة عن الكتاب

الفهرس