1 ابتدا برنام حی لایزال %~% صانع اشیا و ابداع جلال

2 آن خردبخشی که آدم ذات اوست %~% جمله اشیا مصحف آیات اوست

3 خاک را بر روی آب او گسترید %~% عقل و جان و دین و دل زو شد پدید

4 کره چرخ فلک گردان بکرد %~% ماه و خورشید اندرو تابان بکرد

5 آفتاب روح را اطوار داد %~% چار را شش داد و نه را چار داد

6 جسم را از خاک و آب او آفرید %~% روح را از باد و آتش پرورید

7 روح پنهان گشت و تن پیدا نمود %~% از یدالله اوید بیضا نمود

8 اول وآخر نبد غیری ورا %~% هرچه بینی اوست این بس مر ترا

9 آسمان شد خرقه پوش از شوق او %~% دایما گردان شده از ذوق او

10 هرچه بینی ذات یزدانست و بس %~% میدهد بر این گواهی هر نفس

11 اولین وآخرین ذات ویست %~% نحن اقرب گفت آیات ویست

12 هرچه آورد از عدم پیدا نمود %~% صورت جزوی همه اشیا نمود

13 آفتاب از نور او یک ذره دان %~% پرده دار از نور او شد آسمان

14 ماه گشته سالکی این نور را %~% میدهد هر روز نور او حور را

15 اندرین ره سالها بگداخته %~% محو گشته راز او نشناخته

16 هر زمان در منزلی دیگر رود %~% گاه بی پا و گهی بی سر رود

17 کوکبان چرخ حیران گشتهاند %~% با فلک در رقص گردان گشتهاند

18 چرخ میخواهد که این سر پی برد %~% لیک هرگز ره بصنعش کی برد

19 خاک را این سر مسلم آمدست %~% زانکه اندر راه او کم آمدست

20 هرچه پنهان بود از وی فاش شد %~% بود معنی نقش صورتهاش شد

21 قرب خاک از بعد آن کامل ترست %~% هر که او مهجورتر و اصل ترست

22 باد خدمتکار کوی خاک شد %~% روح مطلق گشت جان پاک شد

23 عقل آنجا چون نظر بر دل فکند %~% عشق پیدا ms001 شد ز جان دردمند

24 آب شد آئینه کلی بدید %~% علفو و سفل از یکدگر شد ناپدید

25 هر چهار آمد پدید از هر چهار %~% صدهزار آمد برون از صد هزار

26 عقل صورت بین بدو با عشق گفت %~% کاین چه نقشی بود ز اسرار نهفت

27 عشق گفتا آنچه من دیدم ز تو %~% تو ندیدی سرو من دیدم ز تو

28 جمله ذرات پیدا و نهان %~% نقطه من گشت در هر دو جهان

29 اولین و آخرین عشقست و بس %~% عقل سودا میپزد در هر نفس

30 عشق جانان دید عقل اشیا نمود %~% عشق بر موسی ید بیضا نمود

31 جوهر عشقست پیدائی حق %~% راز پنهانست یکتائی حق

32 عشق ظاهر کرد هر چیزی که بود %~% عقل بود امابرین واقف نبود

33 عشق جانان دید و جانان گشت کل %~% در عیان عشق پنهان گشت کل

34 عقل اندر قل تعالوا باز ماند %~% عشق سوی سر صاحب راز ماند

35 گر ترا عشقست یک ذره درای %~% تا درین ره بشنوی بانگ درای

36 چند خواهی ماند نه پخته نه خام %~% نه بد و نه نیک نه خاص ونه عام

37 اول آدم در فنای عشق بود %~% گشت پیدا ظاهرش بود و نبود

38 خواست تا خود را بداند از یقین %~% عقل او را رهنما آمد درین

39 اول آدم سوی هر ذره شتافت %~% تا بخود در ره نتافت او ره نیافت

40 بی خبر از نور جان پاک بود %~% گرچه سر تا پای صورت خاک بود

41 کرد جانان مر ورا تعلیم اسم %~% تا عدو پیدا شود بر قسم قسم

42 سوی ظلمت آشیان نور کرد %~% بعد از آن رو در بهشت و حور کرد

43 از سوی دنیا سوی جنت فتاد %~% تاج بر فرق خدا دانی نهاد

44 نور عشق اندر رهش همراه بود %~% پس سوی جانان ورا راهی نمود

45 گفت ای آدم تو هستی جزو و کل ms002 %~% عزها کلی بدل کردی بذل

46 بندگی ما را تو مطلوب آمدی %~% در محبت عین محبوب آمدی

47 درید قدرت وجودت چل صباح %~% داد ترکیبی مرورا روح راح

48 هرچه بینی آن تویی خود را بدان %~% ظاهری و باطنی و جسم و جان

49 اولی بس بی نهایت گشته %~% پرتوی بی حد و غایت گشته

50 عرش با کرسی ز ذاتت خواستند %~% هر دو را از ذات تو آراستند

51 آسمان و عرش و عنصر ذات تست %~% هر دو عالم نقطه ذرات تست

52 آفرینش از تو بگرفته نظام %~% اولین و آخرین را کن تمام

53 آدم آن دم گفت ای جان جهان %~% ای مرا نور دل و عین عیان

54 ای بتو پیدا شده جان و تنم %~% ای ز نور تو شده ره روشنم

55 ای مه و خورشید عکس نور تو %~% من ز تو میخواهم این منشور تو

56 تا مرا راهی نمایی از رهت %~% زانکه آدم هست خاک درگهت

57 جزو و کل ذات تو میبینم همه %~% در دم آدم فکندی دمدمه

58 هفت گردون نقطه پرگارتست %~% عرش و کرسی غرقه انوار تست

59 ای بتو روشن تمام کاینات %~% آدم مسکین شده گم در صفات

60 کمترین خاک کویت آدمست %~% نور پاکت روشنی عالمست

61 آدم از تو راه عزت یافته %~% از همه اشیا ترا دریافته

62 مر مرا راهی سوی جانان نمای %~% این گره از جسم آدم برگشای

63 نور پیغمبر یقین راه او %~% گشته پیوسته سوی درگاه او

64 دید آدم عالم از بهر فنا %~% انبیا و اولیا و اصفیا

65 گفت احمد کاین همه ذرات تست %~% نقطهای صفحه آیات تست

66 از میان جمله مقصودش منم %~% زانکه من نور تمامت آمدم

67 انبیا از نسل تو پیدا شوند %~% هر یکی سر فتنه غوغا شوند

68 آنچه اسرارست ماداناتریم %~% جمله از خود دیده بر دید آوریم

69 آنچه ما دانیم آن ظاهر کنیم %~% گاه مومن ms003 گاهشان کافر کنیم

70 آنچه ما دانیم پیدا آوریم %~% نیک و بدهاشان تمامت بنگریم

71 آنچه ما دانیم از نیک و بدی %~% حکم کرده در ازل الا الذی

72 آنچه ما دانیم از اسرار کل %~% بگذرانیم از همه از عز و ذل

73 بر سر هر یک قضایی آوریم %~% بر تن هر یک بلایی آوریم

74 چرخ را دور شبانروزی دهم %~% شب برم روز آورم روزی دهم

75 یفعل الله ما یشا از حکم ماست %~% هر که جز این بنگرد عین خطاست

76 چشم بگشای ای امین راه بر %~% کار عالم را تمامت در نگر

77 این همه بند ره سالک شدست %~% جملگی تقدیر از مالک شدست

78 هر که او در قید چندین پیچ پیچ %~% چون بمیرد در نیابد هیچ هیچ

79 انبیا بودند سر غوغای عشق %~% جان فدا کردند در سودای عشق

80 زانکه راه جمله پیچاپیچ بود %~% چون بدیدند آن همه بر هیچ بود

81 محو گشتند از صفات جسم و جان %~% تا یقین شان گشت بی شک جان جان

82 در ره توحید فانی آمدند %~% غرق آب زندگانی آمدند

83 در ملامتها که آمد جملهشان %~% از نشان جسم گشته بینشان

84 آنچه آمد از بلا بر انبیا %~% در ره معشوق از جور و جفا

85 اول آدم از عزازیل لعین %~% در گمان افتاد از راه یقین

86 نوح را بنگر که از طوفان چه دید %~% شد درون بحر عشقش ناپدید

87 دیگر ابراهیم را از تف نار %~% غرقه گشته در میان نور نار

88 باز در یعقوب نابینا نگر %~% یوسفش گم کرده گر گان پیش در

89 باز بنگر کز سلیمان ملک و تاج %~% بستدند ازوی بکلی دیو داج

90 درنگر کایوب ابدال ضعیف %~% مانده اندر کرم تن زار و نحیف

91 باز بنگر چون زکریا بر درخت %~% کرده اره برو جودش لخت لخت

92 باز بنگر تا سر اسحاق را %~% کرد خونش بر سر عشاق ms004 را

93 باز موسی را نگر ز آغاز عهد %~% دایهاش فرعون و ازتابوت مهد

94 باز بنگر بر سر یحیی که چون %~% کرده جوشش بر سر عشاق خون

95 باز بنگر تا که عیسی چند بار %~% آوریدند آن سگان در زیر دار

96 باز بنگر تا سر ختم رسل %~% چند دیده خویش را در عین ذل

97 این همه راه ملامت آمدست %~% تا بنزدیک قیامت آمدست

98 کس نداند تا چه حکمت میرود %~% هر وجودی را چه قسمت میرود

99 جهد میکن تا ز صورت بگذری %~% بو که از معنی زمانی برخوری

100 جان خود را بر رخ جانان فشان %~% در ره مردان چو ایشان جان فشان

101 این طلسم از جسم و صورت برفکن %~% طیلسان از روی معنی برفکن

102 تا بگنج ذات مخفی در رسی %~% همرهان رفتند و تو مانده پسی

103 ذات تو در نیستی پیدا شود %~% وین دو بینی تو در یکتا بشود

104 ای شده کون و مکان از تو پدید %~% هر چه گفتم گوش جان ازتو شنید

105 ای درون جسم و جان پیدا شده %~% از دو عالم تا ابد یکتا شده

106 ای اناالحق گفته بی لفظ و زبان %~% در دلم پیدا و ازدیده نهان

107 اولین وآخرین را رهنمون %~% از تو پیدا گشته یکسر کاف و نون

108 ای بذات خویش بیچون آمده %~% نه درون رفته نه بیرون آمده

109 آشکارا بر دل و برجان شده %~% از تمام دیدگان پنهان شده

110 ای شده بر جان و دلها آشکار %~% راحم و رحمان و حی و کردگار

111 ای جلال و قدر تو دانسته تو %~% در ازل هم قدر تو دانسته تو

112 ای کمال لایزالت نور پاک %~% ای شده جویای صنعت آب و خاک

113 آفتاب از شوق تو در تک و تاب %~% خیمه کرده بی ستون و بی طناب

114 ماه هر ماهی ز غم بگداخته %~% هم کمال نور تو نشناخته ms005

115 آتش اندر آتش شوقت مدام %~% باد کرده راه پیمایی تمام

116 تا زجایی راه یابد سوی تو %~% در نفسها میزند اوهوی تو

117 آب از صنعت روان در مرغزار %~% در درون چشمه نالان زار زار

118 خاک خاک راه بر سر کرده است %~% کو میان صد هزاران پرده است

119 از پس پرده ترا جویان شده %~% اوفتاده در ره و حیران شده

120 کوه را کوه غم و اندوه و درد %~% در دل و پایش فرو رفته بگرد

121 میرند هر لحظه بحر از شوق جوش %~% تا کند در وصالت را بگوش

122 هر شجر کان از زمین آید برون %~% میشود در راه عشقت سرنگون

123 میوههای رنگ رنگ از شاخسار %~% میکند هر سال از صنعت نثار

124 طالبان عشق در کار آمده %~% از پی حسنت ببازار آمده

125 جمله در اطوار و ادوار و خورش %~% عقل اینجا میکند زان پرورش

126 تا ز اسرار تو ای عقل فضول %~% میکند هر ذره تدبیر وصول

127 چند گویم چند جویم مر تورا %~% ای ز پنهانی شده پیدامرا

128 در سوی هر ذره چون بنگرم %~% از هویدائیت آنجا ره برم

129 عشق راهم مینماید هر نفس %~% عقل میاندازدم در باز پس

130 چون یقینم شد که جانانم تویی %~% محو گشتم در تو بردار این دویی

131 قل هوالله احد یک بیش نیست %~% دیده بگشا زانکه او یک بیش نیست

132 خالقا بیچاره راه توم %~% بنده و زندانی جاه توم

133 در درون نفس چندین پیچ پیچ %~% ماندهام جان پرخطر بر هیچ هیچ

134 از دو بینی دیدهام بگشای زود %~% سوی مقصودم رهی بنمای زود

135 حاضری یا رب ز زاریهای من %~% وارهان جانم ز دست خویشتن

136 سیر گشتم از جهان و خلق پاک %~% آرزویم میکند در زیر خاک

137 بی نیازا در نیاز من نگر %~% وارهان جانم ازین خوف و خطر

138 از سوی صورت سوی معنی برم %~% وز سوی ms006 معنی سوی عقبی برم

139 از لقای خود دلم پر نور کن %~% وز عزازیل لعینم دور کن

140 رحمتی کن بر من آشفته کار %~% از خداوندی به بخشش درگذار

141 گر نیامرزی تمامت جزو و کل %~% عزها کلی بدل گردد بذل

142 ای گناه آمرز مشتی پرگناه %~% هم ز تو سوی تو آوردم پناه

143 در دم آخر که خواهم آمدن %~% مر مرا امید توخواهی بدن

144 شومی و بی شرمی ما در گذار %~% کرده ما پیش چشم ما میار

145 %~%

1 مهترین هر دو عالم مصطفاست %~% انبیا و اولیا را رهنماست

2 خواجه ثقلین و سلطان جهان %~% ذره از نور او کون و مکان

3 بهترین ومهترین جزو و کل %~% مهدی اسلام و هادی سبل

4 سایه حق رحمة للعالمین %~% نور شرعش در مکان و در مکین

5 جبرئیل از دست او شد خرقه پوش %~% راه بینانش شده حلقه بگوش

6 نور او مقصود موجودات بود %~% ذات او چون معطی هر ذات بود

7 از تمام انبیا مقصود اوست %~% بود موجودات را موجود اوست

8 عرش و کرسی قبله گاه کوی اوست %~% هر دو عالم آفتاب روی اوست

9 سایه او بر زمین هرگز نتافت %~% هر دو عالم همچو او دیگر نیافت

10 چرخ سرگردان شرع او شدست %~% دایما گردان برای او شدست

11 هیچ پیغمبر ندید این سروری %~% دعوت کل امم را رهبری

12 ای ورای جسم و جوهر جای تو %~% هر دوعالم هست خاک پای تو

13 موسی از عشق تو شد بر کوه طور %~% از کمال عشق تو در غرق نور

14 من رانی ذات خود را دیده باز %~% هم ز خود گفته ز خود بشنیده راز

15 بیت اسرایش شب معراج بود %~% جبرئیل اندر میان محتاج بود

16 یک شبی در تاخت جبریل امین %~% خازن حق پیک رب العالمین

17 گفت ای ختم همه پیغامبران %~% سوی حق امشب تو هستی میهمان

18 در گذر زین ms007 خاکدان تنگ نای %~% زانکه میخواند ترا امشب خدای

19 یک براق ازنور حق آورده بود %~% در میان صد هزاران پرده بود

20 روی او بر شکل روی آدمی %~% در ملاحت وز جلادت آن دمی

21 زیور کروبیان بسته ورا %~% از دو عالم جای او بد ماورا

22 گفت امشب آن شبست ای بحر دین %~% تا شود عین عیان عین یقین

23 از زمین و از زمان پرواز کن %~% دیده اسرار معنی باز کن

24 صد جهان پر فرشته حاضراند %~% انبیا استاده در ره ناظراند

25 غلغلی افتاده در کون و مکان %~% زانکه اینجا میرسد صدر جهان

26 هشت جنت در گشاده در رهت %~% برتر از عرش آمده منزلگهت

27 حور و رضوان با طبقهای نثار %~% از برای تو ستاده بیقرار

28 آسمانها جمله در بگشادهاند %~% هرچه هست از بهر تو بنهادهاند

29 یک زمان در سوی آن حضرت خرام %~% تا شود کار همه عالم تمام

30 بر براق شاه برگشت او سوار %~% زود بیرون راند از پنج و چهار

31 در زمانی از مکان بگذشته بود %~% تا رسید آنجا که آنجایی نبود

32 هرچه پیش آمد ورا از کاینات %~% میگذشت ومحو میکرد از صفات

33 تا بنزد آدم پیر آمد او %~% گفت ای آدم رموز سر بگو

34 گفت ای آدم دل و جان در پناه %~% آدم بیچاره را از حق بخواه

35 بعد از آن مر نوح را تصدیق گفت %~% از کمال شوق او تحقیق گفت

36 موسی عمران ز شوق استاده بود %~% غرقه گشته در تجلی مینمود

37 گفت امشب مر مرا از حق بخواه %~% امت تو گشتم ای پشت و پناه

38 دید ایوب ستم کش را بزار %~% ایستاده تن ضعیف و سوگوار

39 گفت ای درد مرا گشته دوا %~% چشم امید منی جانم ترا

40 از بلای عشق جانم وارهان %~% امشب آور راز کلی در میان

41 بعد از آن دیدش سلیمان خدیو %~% باز رسته از ms008 تمام مکر دیو

42 گفت ای سالار جمله انبیا %~% بس بود خود دیدن رویت مرا

43 بعد از آن در پیش ابراهیم شد %~% گرچه جدش بود هم تسلیم شد

44 گفت ای فرزند امشب مرتراست %~% از خداوند جهان شد کار راست

45 بعد از آن در نزد عیسی در رسید %~% صورت و معنی او پر نور دید

46 گفت زنهار ای رسول بحر و بر %~% تانیندازی تو هر سویی نظر

47 امشب این مسکین ز حق درخواست کن %~% کار خلق و انبیا را راست کن

48 گر بهر چیزی فرود آیی براه %~% کی توانی خورد جام ازدست شاه

49 چون صفات راه را بگذاشت او %~% هیچ چیزی درنظر نگذاشت او

50 پرتو نور تجلی شد پدید %~% در زمان شد میم احمد ناپدید

51 تا نظر بر احمد رهبر فکند %~% برقع از روی حقیقی برفکند

52 ثم وجه الله ناگه شد عیان %~% لال میگردد ز شرح این زبان

53 در میان آن فنا دید او بقا %~% در میان بد ابتداو انتها

54 در میان آن فنا صد گونه راز %~% گفته با او سرها هر گونه باز

55 در میان آن فنا صد گونه نور %~% شعله میزد در دلش اندر حضور

56 گفت با او سی هزار و شصت هزار %~% جمله از اسرار سرش بی شمار

57 سی هزار اسرار گفتا این مگوی %~% سی هزار دیگرش گفتا بگوی

58 بر علی کن سی دیگر آشکار %~% خود درین اسرار ما را پاس دار

59 پس محمد چون وصال دوست دید %~% هر کمالی را که آن اوست دید

60 گفت یا رب امتم آزاد کن %~% جمله رادر حشر تو دل شاد کن

61 گفت بخشیدم تمام امتت %~% بلکه جمله از کمال حرمتت

62 چون محمد باز جای خود رسید %~% هر دوعالم در درون خویش دید

63 محو گشته فانی مطلق شده %~% در جهان عشق مستغرق شده

64 سی هزار اسرار از سر کلام %~% در ms009 میان آورد از بهر نظام

65 سی هزار اسرار با حیدر بگفت %~% باز حیدر شد بچاه اندر نهفت

66 با ابوبکر و عمر و هم راز گفت %~% آن همه تمکین و با اعزاز گفت

67 خویش را کل دید و کل را خویش دید %~% همچنان کز پس بدید از پیش دید

68 یاوران مصطفی یکسان بدند %~% دوستدار خاندان از جان شدند

69 گر ابوبکرست صدیق آمدست %~% پای تا سر عین تحقیق آمدست

70 گر عمر یک دره دارشرع بود %~% دائما در زهد و شوق و ورع بود

71 بود صاحب شرع عثمان از حیا %~% از دو دختر کار ساز مصطفی

72 یک زمان بی خواندن قرآن نبود %~% سر آن دریافت تا قربان ببود

73 صاحب زوج بتولی مرتضاست %~% بر یقین او پیشوای اولیاست

74 در دل او بود مکنونات غیب %~% زان برآوردی ید بیضا ز جیب

75 راز خود با هیچکس هرگز نگفت %~% در شبانروزی یکی ساعت نخفت

76 موج میزد در دلش دریای راز %~% بود او سر حقیقت بی مجاز

77 گر نه او بودی نبودی ماه و خور %~% گرنه او بودی نبودی بحر و بر

78 گرنه او بوی کجا دریافتی %~% جوهر عطار کی دریافتی

79 گر نه او بودی نبودی و اصلی %~% کار ما بودی همه بی حاصلی

80 گفته است او لو کشف را از یقین %~% یک زمان بی خویشتن حق را ببین

81 در جوانمردی چو او دیگر نبود %~% همچو او در ملک یک صفدر نبود

82 گرنه او بودی درین ره پایدار %~% کی شدی مر دین احمد آشکار

83 چون صحابه غرق توحید آمدند %~% نه چو تو پیرو بتقلید آمدند

84 جان خود ایثار کردند از نخست %~% تا باول بود آخرشان درست

85 صد هزاران آفرین بر جانشان %~% پاک باشد تا ابد دیوانشان

86 سالک آن باشد که در یاران او %~% دوست دارد مر وفاداران او

87 نور چشم مصطفی و مرتضی %~% کشته زهر ms010 و شهید کربلا

88 میوه باغ نبوت برقرار %~% عرش اعظم را مریشان گوشوار

89 آن یکی در زهر کرده جان نثار %~% این یکی در خاک و خون افتاده زار

90 جان خود ایثار کردند از یقین %~% در گذشتند از مکان و از مکین

91 یا رب این سر را تو میدانی و بس %~% خستگان عشق را فریاد رس

1 ذات چه بودجزو و کل با یکدگر %~% جملگی یک گشته در زیر و زبر

2 روح چه بود پرتوی ازنور ذات %~% مانده سر گردان دریای صفات

3 عین چه بود در تجلی گم شدن %~% قطره نامانده و قلزم شدن

4 عشق چه بود ذات اشیا یافتن %~% در نهان سر هویدا یافتن

5 نور چه بود راز جانان دیدنست %~% رازها بر گوش دل بشنیدنست

6 چیست ظلمت انده جان یافتن %~% بر هوای کام جان بشتافتن

7 عقل چه بود چشم دل برتافتن %~% از بدانستن رهی بشناختن

8 شوق چه بود آگهی دادن بدل %~% تا رهایی یابد او از آب و گل

9 آسمان چه بود نظیر پرده دار %~% سر جانان کرده بر کل آشکار

10 شمس چه بود پرتوی از نور ذات %~% ازرموز عشق گردان در صفات

11 ماه چه بود سالکی حیران شده %~% در فنای او فتان خیزان شده

12 نار چه بود کبر در سرداشتن %~% خویش رادر جاهلی بگذاشتن

13 باد چه بود نیستی در نیستی %~% جهد کن تا تااندرین ره نیستی

14 آب چه بودتازه رویی کردن است %~% جور از دست خسیسان بردنست

15 خاک چه بوددایما افتادگی %~% در جنون عشق کردن سادگی

16 کوه چه بود اندرین ره ماندنست %~% صد کتاب هجر بر خود خواندنست

17 بحر چه بود در مکنون دادنست %~% از وصال دل بسر افتادنست

18 عرش چه بود قلب قلبی یافتن %~% از قلوب کالبد سر تافتن

19 فرش چه بود کارگاهی ساختن %~% هر دم ازنوعی دگر پرداختن

20 لوح چه بود راز اشیا خواندن است ms011 %~% گر توانی معنی آن راندن است

21 عشق چه بود جملگی حق دیدنست %~% در فضای بیخودی گردیدنست

22 عقل چه بود پر فضولی گفتن است %~% درنا سفته بدانش سفتن است

23 خوف چه بود نقش صورت دیدنست %~% پای تا سر در کدورت دیدنست

24 امن چه بود در حضور لامکان %~% اوفتاده محو کرده جسم و جان

25 شوق چه بود روی جانان یافتن %~% بعد از آن نور معانی یافتن

26 ذوق چه بوددر وصال خویش نه %~% جملگی یک گشته و پس پیش نه

27 روح چه بود پای تاسر گشته کل %~% دستها کلی فرو شسته ز دل

28 حال چه بود بازگشتن در مکان %~% یافته سر معانی هر زمان

29 قال چه بود گفتن ازدردی سخن %~% تامگر پیدا شود راز کهن

30 ذات چه بود این همه خود دیدنست %~% هست خود نه نیک و نه بد دیدنست

1 یک زمان ای روح روحانی قدس %~% پای بیرون نه ازین دیر سدس

2 خیمه دل ماورای دیر زن %~% بود با نابود کل سیر زن

3 این بت و رهبان طبعی خوار کن %~% بعد از آن تو ترک پنج و چار کن

4 بشکن این بتهای نقش آزری %~% چند باشی در مقام کافری

5 این مهار اشتران بگسل ز هم %~% بگذر آنگه از وجود و از عدم

6 کعبه مقصود دل کن نیستی %~% هرچه پیش آید درو وانیستی

7 در درون کعبه خود را محو کن %~% راز جانان میشنو تو بیسخن

8 شرب جان را از بحار دل طلب %~% تا ترا آبی دهد ای خشک لب

9 از حیات طیبه جانی بیاب %~% صورت مایی بکن یکسر خراب

10 چون وصال کعبه دل یافتی %~% راز معشوق از میان دریافتی

11 کعبه همچون ذات کل یکسان نمود %~% شش جهت یک سوی را میدان نمود

12 ذات مخفی دان یقین اندر صفات %~% گاه اندر ذات و گه در کاینات

13 صورت و معنی یکی گردان بهم ms012 %~% تا زنی برکاینات دل علم

14 این صفات از عکس نور ذات خاست %~% عکس بر هر گوشه ذرات خاست

15 آن یکی بد این دو شد اسم عدد %~% این عدد پیدا نبود اندر احد

16 پرده دار نورها بد هفت قسم %~% گشته یکسر لیک هر یک برده اسم

17 پرده اول قمر دارد مقام %~% تیر گشته بر دوم صاحب مقام

18 بر سیم زهره شده از هر صور %~% بر چهارم شمس گشته تاج ور

19 پنجمین مریخ را باشد ببین %~% از برای جان تو در خشم و کین

20 مشتری جامه کبود اندر ششم %~% پای تا سر در تحیر گشته گم

21 در سلوک هفتمین دایم زحل %~% تاکند او مشکلات چرخ حل

22 هشتمین وادی توحید آمده %~% این همه آنجای با دید آمده

23 هر یکی در گردش از بهر تواند %~% روز و شب در کینه و مهر تواند

24 هر زمان در منزلی دیگر شوند %~% در طلب حیران درین ره میروند

25 با تو اند و بی تواند آنجایگاه %~% صورت مایی ترا گم کرده راه

26 در تک این دیر حیران مانده %~% چون کم در بند و زندان مانده

27 از وجود خویش فانی شو دمی %~% تادل ریشت بیابد مرهمی

28 بت پرستی میکنی در دیر تو %~% وین همه گردان شده در سیر تو

29 بت پرستی میکنی ای بی خبر %~% هر زمان بر صورتی داری نظر

30 بت پرستی میکنی و کافری %~% تو مگر مزدور نقش آزری

31 هرچه داری در نظر بت آن بود %~% بت پرستی مر ترا لابد بود

32 برشکن بتها چو ابراهیم دین %~% تا زنی دم لا احب الافلین

33 ملکت نمرود را گردان خراب %~% رو ز ابراهیم یک دم بر متاب

34 بر مشو سوی فلک نمرود وار %~% ورنه افتی در نجاست زار و خوار

35 در نجاست اوفتی تو سرنگون %~% آنگهت ابلیس باشد رهنمون

36 ای گرفتار بلای جان و تن %~% مانده ms013 سرگردان طبع خویشتن

37 این فلک سرگشته تر از آسیاست %~% اختران گردان گرداب بلاست

38 جامه ماتم بپوشیده ازین %~% در گمان و در خیال و در یقین

39 سالها گردیده در شیب و فراز %~% تا زمانی پی برد در صنع راز

40 هم حکیمان جهان حیران شدند %~% همچو او در فکر سرگردان شدند

41 هر کسی کرده کتابی در نجوم %~% یادگاری ساخته بهر علوم

42 برتر از جا ماسب کی خواهی شدن %~% همچو او در حکم کی خواهی بدن

43 عاقبت عقرب مرورا نیش زد %~% او بدید از پس و لیک از پیش زد

44 این همه نقشی بود چون بنگری %~% جهد کن تا یک زمان زین بگذری

45 در دم آخر بدانی کاین چه بود %~% این نمودارت ازینجا مانده بود

46 پس همانجا باش و آنجا گم مشو %~% از ره نفس و طبیعت دور شو

47 تو نمیدانی که بهر چیستی %~% اندرین ره از برای کیستی

48 این همه بهر تو پیدا کردهاند %~% دایما حیران پس این پرده اند

49 صورت تو زاده ایشان شدست %~% جان تو در پردهها پنهان شدست

50 در پس این پردهها بازی مکن %~% در هوای خویش طنازی مکن

51 پردهها را بردران پرده مدر %~% برگذر زین پردههای پرده در

52 چند خواهی بود اینجا پرده باز %~% یک زمانی برفکن این پرده باز

1 پرده بازی بود استادی بزرگ %~% چابکی دانا ولی از اصل ترک

2 مثل خود در فن نقاشی نداشت %~% هر کجا میرفت آنجا کار داشت

3 صورت الوان عجایب ساختی %~% دایما با خویش بازی باختی

4 هر صور کان ساختی در روزگار %~% خرد کردی دیگر آوردی بکار

5 جمله صورت نقش رنگارنگ داشت %~% هر یک از رنگی دگر بیرون نگاشت

6 هفت پرده ساختی از بهر کار %~% جمله رنگارنگ پر نقش و نگار

7 هفت پرده در صفت یک پرده بود %~% گل فشان آنجایگه زر کرده بود

8 بود نطعی مرورا خوب ms014 و لطیف %~% آن همه صورت در آنجا بد خفیف

9 هفت مزدور از پس آن پرده بود %~% سالها با جمله شان خو کرده بود

10 آن چنان بر نقش خود عاشق بد او %~% بر کمال کار خود صادق بد او

11 روی بستی چون که بیرون آمدی %~% هر زمان نقشی دگرگون آمدی

12 لیک مزدوران دگر در کار او %~% میشدندی از پی رفتار او

13 آن چنان کاستاد صنعت مینمود %~% کار مزدوران در آنجا میفزود

14 هر دم از نوعی دگر خود ساختی %~% هر یک از لونی دگر پرداختی

15 در بسیط عالمش همتا نبود %~% در میان دهر سر غوغا ببود

16 خلق میگفتند مرد و زن ازو %~% مینمودند این عجایبها بدو

17 غافلان گفتند کاین استاد نیست %~% کس ندیدست این و کس را یاد نیست

18 این صورها صورت استاداوست %~% از برون پرده این صورت نکوست

19 هر زمان رنگ دگر میآورد %~% اوستاد از هر صفت میآورد

20 میندانستند کان استاد بود %~% کاین همه نقش عجایب مینمود

21 عاقبت استاد صورتها شکست %~% پردهها از یکدگرشان برگسست

22 تا که راز او نداند هر کسی %~% کرد مزدوران بهر جانب بسی

23 ترک آن صورتگری یکسر بکرد %~% دیگر آن صورت بهر جایی نکرد

24 فرد بنشست از همه خلق جهان %~% دیگرش هرگز نیامد یاد آن

25 یک زمان در خویشتن بنگر تو هم %~% تا نباشی صورت و پرده بهم

26 این رموز از سر دل بگشای تو %~% خویشتن را بیش ازین منمای تو

27 ترک این صورت گری و نقش کن %~% چند رانم بیش ازین باتو سخن

28 تاتوئی از صورت خود در نیاز %~% هم تویی صورت گر و هم پرده باز

29 هست مزدور تو هفت اعضای تو %~% می‌پزند اینها چو توسودای تو

30 عاقبت از تو جدا خواهند گشت %~% با تو چندینی چرا خواهند گشت

31 پیشتر زان کاین حریفان بگذرند %~% بگذر از ایشان که با تو نسپرند

32 ms015 یک دمی در لامکان عشق شو %~% در پی این صورت حسی مرو

33 یک زمان این پردهها را بر گسل %~% این خیال جسم و صورت را بهل

34 کز تو بستاند بآخر داد خویش %~% پیشتر از وی تو بستان داد خویش

35 تو چه دانی تا کجایی مانده باز %~% سالها گردیده در شیب و فراز

36 چرخ کرده صورت تو بند بند %~% بازمانده در چنین جای گزند

37 تو چه دانی تا ترا صورت که کرد %~% اندرین میدان خاکی از چه کرد

38 تو چه دانی کز که باز افتاده %~% در چنین شیب از فراز افتاده

39 تو چه دانی تاترا که پرورید %~% از برای چه در اینجا آورید

40 تو چه دانی تا ترا چون ساختند %~% بلعجب چه طرفه معجون ساختند

41 در میان آتش و باد نفس %~% میپزی هر لحظه دیگرگون هوس

42 تو چه دانی کاتش تو از کجاست %~% باد خدمت کار جانت از چه خاست

43 تو چه دانی تا چه مییابی ز خاک %~% روز و شب غافل شده از جان پاک

44 تو چه دانی تا کدامین ره روی %~% از کدامین ره بدان درگه روی

45 تو چه دانی تا که معشوقت که بود %~% روز اول عین محبوبت که بود

46 تو چه دانی کاین فلکها بهر چیست %~% هر زمان کردن قران از بهر کیست

47 تو چه دانی تا قلم چه سرنوشت %~% تخم تو افلاک از بهر چه کشت

48 تو چه دانی تا چه خواهد بد ترا %~% بی وفا از خویش میجویی وفا

49 تو چه دانی کارگاه جسم و جان %~% کز کجا پیدا نمودت جسم و جان

50 تو چه دانی فهم غیب ای بی خبر %~% کز وجود خود نمییابی اثر

51 تو چه دانی تا ده و دو برج را %~% بر وجودت چون نوشته ماجرا

52 تو چه دانی کافتاب از بهر نو %~% گشت گردان در میان شهر تو

53 تو ms016 چه دانی تا قمر آنجا که بود %~% بر فلک بهر تو نقشی مینمود

54 تو چه دانی کوکبان سبع را %~% تا چه کاری کردهاند این طبع را

55 تو چه دانی رعد و برق آنجا که بود %~% یخطف برق از کجا گوشت شنود

56 تو چه دانی تا که باران از چه خاست %~% گفت انزلنا من الما از کجاست

57 تو چه دانی تا نباتات از چه رست %~% منزل سالک در آنجا بد نخست

58 تو چه دانی تا که حیوان خود چه بود %~% نقش ابلیس اندران پیدا نمود

59 تو چه دانی تا که صورت نقش بست %~% آنگه از بهر چه آورد و شکست

60 تو چه دانی تا کجا خواهی شدن %~% چند سر گردان این سودا بدن

61 تو چه دانی تا ترا که گنج داد %~% لیک مخفی بود از آن مخفی نهاد

62 تو چه دانی کان در گنج از کجاست %~% گر بیابی تو بدانی کان کجاست

63 هر کسی وصفی ازین در گفتهاند %~% در دانش از معانی سفتهاند

64 تو چه دانی تا که تو خود آن کسی %~% اولین و آخرین را در پسی

65 تو چه دانی ای گرفتار صور %~% تا کجا خواهد بدن نقد گهر

66 تو چه دانی ای غرورت کرده بند %~% بر بروت خویشتن چندین مخند

67 تو چه دانی تاترا حیران که کرد %~% در میان چرخ سرگردان که کرد

68 تو چه دانی تا ترا که رخ نمود %~% چون ترا بنمود رخ پنهان نمود

69 تو چه دانی تا درین بحر عمیق %~% سنگ ریزه قدر دارد یا عقیق

70 تو چه دانی تا که آدم این دمست %~% روشن از این دم تمام عالمست

71 تو چه دانی نوح در دریای جسم %~% تا چه غواصی نمود از بهر اسم

72 تو چه دانی تا که ابراهیم راد %~% از برای چه درین آتش فتاد

73 تو چه دانی تا که ایوب ضعیف %~% جسم ms017 خود در راه کرمان کرده ضیف

74 تو چه دانی تا سلیمان تخت و ملک %~% داد بر باد و بشد تا اوج فلک

75 تو چه دانی تا که موسی دربحار %~% کرد فرعون طبیعی غرقه زار

76 تو چه دانی تا که جرجیس نبی %~% جان خود در راه او کرده فدی

77 تو چه دانی تا که عیسی در تنست %~% برتر از روحست و نور روشنست

78 تو چه دانی تا محمد در وجود %~% اولین و آخرین او بود و بود

79 این تمامت در که پیدا آمدست %~% مظهر اعیان و اشیا آمدست

80 دین خود را در ره باطل منه %~% این سخنها را ره باطل منه

81 کاین رموز من ز جایی دیگرست %~% سیر جانم از ورای دیگرست

82 آنچه من زین راه تنها یافتم %~% بود پنهان منش پیدا یافتم

83 هرکه در راه محمد ره نیافت %~% تا ابد گردی ازین درگه نیافت

84 راه پیغمبر همه اسرار بود %~% پای تا سر غرقه انوار بود

85 آنچه اسرار نهانی بد نگفت %~% راز حق درجان پاک خود نهفت

86 سر اسرارش کجا داند کسی %~% او نگفت اسرار خود با هر خسی

87 یک شبی در خواب دیدم روی او %~% عاشق و بی خود دویدم سوی او

88 خاک پای او شدم در پای او %~% کز دو عالم برتر آمد جای او

89 خاک پایش قبله روح آمدست %~% انبیا را قبله گاه جان بدست

90 آنکه در معنی بعالم عالمست %~% ز آفرینش آفرینش عالمست

91 دست من بگرفت آن شاه جهان %~% در دهان من فکند آب دهان

92 گفت ای عطار پر اسرار من %~% لایقی در دیدن انوار من

93 آنچه حق بر جان و جسمت داده است %~% گنج پنهان بر دلت بنهاده است

94 ماعیان کردیم این گنج ترا %~% دست مزدی دادم این رنج ترا

95 هر گهر کز بحر جان افشانده %~% رمزهای سر جانان رانده

96 هیچ شاعر زین ms018 معانی در نیافت %~% سر اسرار نهانی در نیافت

97 بر دل تو جمله آسان کردهایم %~% گرچه پیدا بود پنهان کردهایم

98 در ازل این خرقهات پوشیدهایم %~% پس شراب صرف کل نوشیدهایم

99 هرچه میخواهی طلب کن تا ترا %~% روی بنمائیم بی ارض و سما

100 این بگفت و روی خود پنهان نمود %~% بعد از آن روی دلم با جان نمود

101 این همه من از محمد یافتم %~% زانکه سوی قرب او بشتافتم

1 ای نموده جسم و جان از کاینات %~% هست در تاریکیت آب حیات

2 ای همه اسرار جانان کرده فاش %~% بیش ازین در صورت حسی مباش

3 آنچه بخشیدم ترا آن قسم کن %~% هم نموداری بکن فاش این سخن

4 آنچه هرگز آدمی نشنیده است %~% نه کسی دانسته و نه دیده است

5 در رموز سر سبحانی بخوان %~% سر این تفسیر ربانی بدان

6 یک زمان بر منبر وحدت برآی %~% زنگ شرک از صورت حس بر زدای

7 حافظان عشق را آور بجوش %~% جمله ذرات آور در خروش

8 از زبور عشق سر آغاز کن %~% پر و بال مرغ معنی باز کن

9 همچو داود آیت عشاق خوان %~% سر آن با مذهب عشاق ران

10 از بحار عشق جوهر بار کن %~% این زمان دل را بهمت یار کن

11 بر سر عشاق جوهرها ببار %~% چون درآمد شاخ معنیت ببار

12 هر زمان وصفی دگر آغاز کن %~% هر نفس سازی دگر برساز کن

13 این همه ذرات پیدا و نهان %~% از وجود خویشتن گردان عیان

14 این همه اشجار معنی بربرست %~% جایشان بر خاک و باد و آذرست

15 قسمتی ده روح روحانی عشق %~% تا بگوید راز پنهانی عشق

16 پرزنان سیمرغ وار از کوه قاف %~% کوه بر منقار معنی بر شکاف

17 از پس قاف وجودت رخ نمای %~% این معما را بمعنی برگشای

18 تو ازین صورت نه بینی جز که هیچ %~% عاقبت افتی میان پیچ پیچ

19 ms019 گر درین صورت بمانی زار تو %~% در میان خاک افتی خوار تو

20 کارها در صورت و معنی فتاد %~% عقل را با عشق ازان دعوی فتاد

21 نکته سر عجب پیدا نمود %~% هر دو عالم در دلم یکتا نمود

22 عقل سودا کرد بیحد بر دلم %~% هر زمانی سخت تر شد مشکلم

23 هر زمانم از ره دیگر ببرد %~% تا مگر ما را نماید دست برد

24 گفت این نقش خیالست این مبین %~% راه من جوی و مراد من گزین

25 گفتمش گرراست میگوئی یقین %~% چیست پیدا نزد من راه این چنین

26 گفت سرگردان مشو تا بنگری %~% گرنه از دور زمانه بگذری

27 نه ترا صورت نه آن معنی بود %~% نه ترا دنیی و نه عقبی بود

28 هرکه او از عقل بگذشت از جنون %~% هر که او با عقل باشد ذوفنون

29 هیچ عاقل مرد دو رنگی ندید %~% لیک یک میگشت در دو ناپدید

30 هیچکس او ترک جان و تن نگفت %~% هیچکس بر روی آتش خوش نخفت

31 هیچکس دیدی که او خود را بکشت %~% ور بکشت این هست کاری بس درشت

32 ناگهان عشق از کمین گاه ازل %~% روی خود بنمود بی مکر و حیل

33 هر دو عالم را بهم بر زد بکل %~% عقل سودایی شد اندر عین ذل

34 عقل چون عشق از برابر گاه دید %~% در زمان از پیش تن شد ناپدید

35 وهم از گفتار عقل بوالفضول %~% همچو بادی بود بی رأی و اصول

36 عشق سیمرغیست کورا دام نیست %~% عشق را آغاز هست انجام نیست

37 عشق مغز کاینات آمد مدام %~% عشق هر چیزی کند صاحب مقام

38 عشق آدم یافت از جنت فتاد %~% عشق شورش بر همه عالم نهاد

39 عشق آتش بود و عقل آب ای پسر %~% عشق خاکی و خرد باد ای پسر

40 عشق پنهان بود پیدا کرد کل %~% عشق معشوقیست اندر عین ذل

41 عقل میخواهد ms020 جهان را پایدار %~% عشق میخواهد که باشد پای دار

42 عشق بر منصور غالب گشته بود %~% بود هم مطلوب و طالب گشته بود

43 عشق او را بر سر دارش کشید %~% عشق او را کرد از جان ناپدید

44 گر کلاه عشق خواهی سر ببر %~% از خود و هر دو جهان یکسر ببر

45 عشق لوح و عرش و کرسی بسترد %~% عشق هرگز غیر جانان ننگرد

46 عقل ابلیس لعین از ره فکند %~% عقل یوسف را درون چه فکند

47 جوهر عشقست بی ذات و صفت %~% برتر از ادراک و عقل و معرفت

48 جوهر عشقست پیدا ونهان %~% حادث عشقست این هر دو جهان

49 جوهر عشقست دریای عظیم %~% جوهر عشقست رحمان رحیم

50 ای دل از خون میکن از تن جام ساز %~% بعد از آن این زرق و دلق و دام ساز

51 جان خود در راه عشق ایثار کن %~% جسم خود از عشق او بردار کن

52 بگذر از پنج و چهار و شش مبین %~% تا شود عین عیان عین یقین

53 هفت اختر را برون کن ازدماغ %~% از دوعالم کن تو جان و دل فراغ

54 چون نه جان ماند ونه دل جانان شوی %~% هم ز پیدائی خود پنهان شوی

55 در میان آن فنا صد گونه راز %~% گفت با او لیک بی او گفته باز

56 محو گردی فانی مطلق شوی %~% در جهان عشق مستغرق شوی

57 کل یکی گردد نماند این دویی %~% نیست آنجا جای مائی و تویی

58 جمله یک ذاتست اما بی عدد %~% جمله یک چیزست کلی در احد

59 چون نماند صورتت را جسم و جان %~% اول وآخر تو باشی جاودان

60 چون تو باشی اول وآخر تویی %~% جزو و کل را باطن و ظاهر تویی

61 از صفات و از مکان باشد خیال %~% جمله یک گردد نیاید در زوال

62 این سخنها زان محقق آمدست %~% نه از آن جهل مطبق آمدست ms021

63 ازمعانی موحد باشد این %~% گر ببیند هم مکان را در مکین

64 گر هزاران کاس بر آب آوری %~% آن زمان در اندرونش بنگری

65 هر یکی را آفتابی باشد آن %~% چون رود خورشید خوابی باشد آن

66 گر یکی شمع آوری تاریک جای %~% صد هزاران آینه داری بپای

67 روی هر آیینه شمعی بود %~% آن همه از پرتو لمعی بود

68 در سوی باغی اگر آبی رود %~% هردرختی را از آن تابی بود

69 آب روی خود بهر کس وا نمود %~% هر درختی میوه پیدا نمود

70 آن همه یک آب بود از روی طور %~% هر یکی اسمی نموده گشته دور

71 آب خود را صانع اشیا کرده است %~% میوههای رنگ رنگ آورده است

72 هر سحرکان میوه پیدا شود %~% آن بقیمت عالمی یکتا شود

73 کوکبان سرگشته و خورشید و ماه %~% جمله حیران گشته بر صنع اله

74 این همه معنی چو در جان باشدت %~% در صفت فرق فراوان باشدت

75 گر هزاران قرن گندم بدروی %~% آن همه یکی بود نبود دویی

76 چون همه یک گندست آن از عدد %~% جمله فانی میشود اندر احد

77 ذات گندم بود آدم بر صور %~% کی بیابد سر این هر بیخبر

78 گر نگفتی مرو را لاتقربا %~% کی شدی پیدا ولاد و اقربا

79 اندرین سر بود شیطان قضول %~% گشته رد و آدم آنجا شد قبول

80 گندم آدم بند راه صورتست %~% پای تا سر غرق عین حسرتست

81 سر گندم مصطفی دریافتست %~% کو سر از کونین و عالم تافتست

82 آدم مسکین کجا دانست کو %~% کین چه بازی بود پرگفتگو

83 بود ابلیس لعین از نور ونار %~% آدم از روی حقیقت در غبار

84 نور در ظلمت توانی یافتن %~% ظلمت اندر نور شد نایافتن

85 چون عزازیل آدم خاکی بدید %~% بعد از آن خود رادر آن پاکی بدید

86 گفت یا رب من ز نور مطلقم %~% اینت خاک باطل و ms022 من بر حقم

87 هر که او خود را ببینند در میان %~% بر کنارست از صفای صوفیان

88 من که چندین سال بر درگاه تو %~% بودهام اندر سلوک راه تو

89 من بجز تو سجده کس را چون کنم %~% من ازین اندیشه دل پرخون کنم

90 بهترم از خاک من صدباره تر %~% سجده تو کردهام زیر و زبر

91 علو و سفلم در بهشت جاودان %~% نور تحقیقم عیان اندر عیان

92 جنت و حور و قصور آن منست %~% جمله اندرحکم و فرمان منست

93 سالها گردیدهام شیب و فراز %~% تا قبولم در میان عز و ناز

94 من کجا و آدم خاکی کجا %~% این سخن با من بگو یا رب چرا

95 جز تو کس را سجده نکنم تا ابد %~% گر قبولم ور بخواهی کرد رد

96 حق تعالی گفت مرابلیس را %~% چند سازی این زمان تلبیس را

97 او بصد چیز از تو پیشم بهتر است %~% از هزاران همچو تو فاضلترست

98 سر خاکش آینه کونین شد %~% از تو تا او قرنها ما بین شد

99 آدم از خاکست و تو از آتشی %~% او قبولی دارد و تو سرکشی

100 خاک صد باره به از آتش بود %~% زانکه جای سرکشان آتش بود

101 من نظر دارم درین خاک ضعیف %~% هست بر درگاه ما او بس شریف

102 انبیا زین خاک پیدا آورم %~% لون لون از وی بصحرا آورم

103 آنچه من دانم در این خاک ای لعین %~% سر اسرار هویدا و یقین

104 قرب خاک از آتش افزونتر بود %~% گرچه آتش ذات او بر تر بود

105 دانه بر خاک بسپار و برو %~% بعد از آن صد دانه دیگردرو

106 هرچه آتش را سپاری گم کند %~% جمله را یکسر بسوزد نیک و بد

107 آدم خاکی کنون محبوب ماست %~% جمله ذرات او مطلوب ماست

108 چون نیامد در نظر این خاک راه %~% کار خود کردی عزازیلا تباه

109 پس ms023 ندا آمد که ای کروبیان %~% سجده پیش آدم آرید این زمان

110 جمله بنهادند سر را بر زمین %~% ایستاده بود ابلیس لعین

111 حق تعالی گفت ای جاسوس راه %~% چند خواهی کرد در آدم نگاه

112 سجده کن در پیش آدم ای لعین %~% بعد از آن اسرار کل در وی ببین

113 گفت ابلیس ای خداوند جهان %~% پادشاه آشکارا و نهان

114 جز تو من کس را نخواهم سجده کرد %~% من دویی هرگز نبینم جز که فرد

115 سالها من سجده تو کردهام %~% دایما فرمان ذاتت بردهام

116 سجده غیر تو نخواهم کرد من %~% این سخن فرمان نخواهم برد من

117 حق تعالی گفت آدم غیر نیست %~% کور چشمی و ترا این سیر نیست

118 جسم آدم هم ز ما مشتق شدست %~% سر او بر من همه بر حق شدست

119 تو کجا دریابی این اسرار ما %~% گرچه سرگردان شدی در کار ما

120 لیک بر اسرار ما داناتریم %~% عالم الاسرار در خشک و تریم

121 سجده کن تا نگردی لعنتی %~% گر ز ما امیدوار رحمتی

122 سجده کن یا لعنتم کن اختیار %~% تا مکافاتت کنم در روزگار

123 گفت یا رب هر چه خواهی کن تراست %~% آنچه میخواهی مرا ده کان سزاست

124 حق تعالی گفت مهلت بر منت %~% طوق لعنت کردم اندر گردنت

125 نام تو کذاب خواهم زد رقم %~% تا بمانی تا قیامت متهم

126 بعد از این ابلیس بود اندر کمین %~% سر بدید و شد ورا عین الیقین

127 گفت سر این همین دم کشف شد %~% زین همه مقصودم این امید بد

128 لعنت تو بهترم از رحمتست %~% این همه رحمت چه جای لعنتست

129 هرچه خواهی کن خطاب از من مگیر %~% زانکه هستم از خطابت ناگزیر

130 لعنت آن تست و رحمت آن تو %~% بنده آن تست و قسمت آن تو

131 از خطاب تو دلم بیهوش گشت %~% تا ابد از شوق این مدهوش گشت ms024

132 ای گریزان گشته از محبوب خود %~% پیش او یکسانست چه نیک و چه بد

133 گر طلب کاری تو چون ابلیس باش %~% دایما بیمکر و بی تلبیس باش

134 گر تو مرد راه بینی‌تن بنه %~% هر زمان بی صد قفا گردن بنه

135 هر که او خواری حق کرد اختیار %~% از میان جمله آمد اختیار

136 چند خواهی کرد این تلبیس تو %~% خود نیندیشی هم از ابلیس تو

1 جزو و کل با یکدگر جمع آمدند %~% پای تا سر دیده شمع آمدند

2 از یقین نور تجلی چون بتافت %~% خاک مرده روح روحانی بیافت

3 شد نفخت فیه من روحی نثار %~% سر جانان گشت بر خاک آشکار

4 چل صباح آن جهانی بر گذشت %~% تا وجود آدم از گل زنده گشت

5 جزو و کل شد چون فرو شد جان بجسم %~% کس نسازد زین عجائب تر طلسم

6 جسم آدم صورت جان گشت کل %~% گشت پیدا راه عز و راه ذل

7 عشق و عقل و فهم و ادراک و یقین %~% حزن و شوق و ذوق ازو شد کفر و دین

8 آدم آنگه چشم معنی باز کرد %~% روی جانان دید و آنگه ناز کرد

9 دید آنگه جنت و حور و قصور %~% گشت از نور تجلی پر زنور

10 آسمان دید وزمین و چرخ و ماه %~% کرد در اشیا یکایک او نگاه

11 بود تا بابود کلی سیر کرد %~% آنگهی آهنگ کنج دیر کرد

12 دید خود را روشن و آراسته %~% جمله از نور تجلی خاسته

13 عطسه آمد ورا سوی دماغ %~% گفت او الحمدلله از فراغ

14 در تماشای بهشت او باز ماند %~% حق تعالی از میان جان بخواند

15 گفت ای روشن بتو بود وجود %~% این بگفت و اوفتاد اندر سجود

16 سجده کرد و گفت ای دانای راز %~% کار این بیچاره بر کلی بساز

17 این چه اسرارست و من خود کیستم %~% اندرین جا گاه ms025 بهر چیستم

18 از کدامین ره بدینجا آمدم %~% عاجز و بی دست و بی پا آمدم

19 خالقا بیچاره را هم ترا %~% همچو موری لنگ در راهم ترا

20 عشق آمد پرده از رخ برگرفت %~% آدم بیچاره را در بر گرفت

21 در خطاب آمد که دریاب آدمی %~% تا ابد چشم و چراغ عالمی

22 از دم حق آمدی آدم تویی %~% اصل کرمنا بنی آدم تویی

23 خویش را بشناس در زیر و زبر %~% سجده کردندت ملایک سر بسر

24 در زمین و آسمان لشکر تراست %~% جسم و جان و جزو کل یکسر تراست

25 قبله گاه آفرینش آمدی %~% پای تا سر عین بینش آمدی

26 باز چون در راه حق بالغ شدی %~% تا ابد از جسم و جان فارغ شدی

27 آنچه دیدی و آنچه بینی آن تویی %~% خویش را بشناس صد چندان تویی

28 اولش اسما همه تعلیم داد %~% آنگه او را سلموا تسلیم داد

29 گفت آدم ای کریم لایزال %~% حی و قیوم و رحیم و ذوالجلال

30 ای دل آدم بتو گشته سرور %~% غرقه گشته در میان نار و نور

31 من بتو پیدا شدم پیدا بدی %~% تو بگو تاتو بکه پیدا شدی

32 حق تعالی گفت گستاخی مکن %~% میندانی تا چه میگوئی سخن

33 راز ما هم ما بدانیم از نخست %~% هم بگویم با تو کاین هم حق تست

34 تو بمن پیدا شدی و من بتو %~% گشته پیدا صنعهای من بتو

35 لیک مقصود من از تو یک کس است %~% از همه نسل تو ما را او بس است

36 نام او سلطان محمد آمدست %~% طاهر و محمود و احمد آمدست

37 گرنه او بودی نبودی کاینات %~% گر نه او بودی نبودی این صفات

38 گرنه او بودی نبودی ماه و خور %~% گرنه او بودی نبودی بحر و بر

39 گرنه او بودی نبودی آسمان %~% گرنه او بودی نبودی جسم و جان

40 گرنه ms026 او بودی نبودی اسم تو %~% کی بدی هرگز نشان جسم تو

41 گرنه او بودی نبودی انبیا %~% گرنه او بودی نبودی اولیا

42 گرنه او بودی نبودی این زمین %~% عرش و کرسی با مکان و با مکین

43 گرنه او بودی نبودی این بهشت %~% نور او خاک وجود تو سرشت

44 گرنه او بودی نبودی این جهان %~% خوب و زشت و آشکارا و نهان

45 گرنه او بودی شفاعت خواه تو %~% کی شدی پیدا در این جا راه تو

46 آفرینش را جز او مقصود نیست %~% پاک دامن تر ازو موجود نیست

47 وصف پیغمبر چو آدم گوش کرد %~% یک زمان از شوق جان بیهوش کرد

48 گفت میخواهم که بینم روی او %~% تا شوم من گرد خاک کوی او

49 حق تعالی گفت نور او ببین %~% کان نهادم من ترا اندر جبین

50 لیک بنگر این زمان از دست راست %~% تا ببینی آنچه مقصود تراست

51 چون نظر آدم بدست راست کرد %~% آنچه او از حق تعالی خواست کرد

52 دید آدم عرش با لوح و قلم %~% بعد از آن آن نور عالم زد علم

53 شعله زد نور پاک مصطفی %~% کرد روشن هم زمین و هم سما

54 نور عالی هر دو عالم در گرفت %~% آدم از آن نور مانده در شگفت

55 چشم آدم شورشی آغاز کرد %~% بعد از آن بر هم نهاد وباز کرد

56 ناخن آدم از آن روشن ببود %~% روی آدم همچو آئینه نمود

57 بر سر هر ناخنی دیدآدمی %~% بود پیدا هر یکی را عالمی

58 آدم از آن شوق بیهوش اوفتاد %~% در نبود وبود خاموش اوفتاد

59 گفت این فرزند خاص الخاص تست %~% ره نمای توبه و اخلاص تست

60 آدم آنگه پس دعاآغاز کرد %~% هر دو کف بر روی خود او باز کرد

61 گفت آدم یا اله العالمین %~% راحم و رحمن و خیر الناصرین

62 آدم بیچاره را توفیق بخش ms027 %~% دیده جانش ره تحقیق بخش

63 رحمتی کن بر تمامت جزو و کل %~% آدم مسکین مگردان عین ذل

64 در موافق جمله کروبیان %~% جمله آمین گوی بودند آن زمان

65 چون دو دست خویش بر روی آورید %~% آدم آنگه سوی جنت بنگرید

66 آنچنانش سکر عشق آورده بود %~% کز میان پرده فوقش پرده بود

67 یک زمان در خواب شد بیهوش او %~% بود از آن مستی عجب مدهوش او

68 ناگهان در خواب اندر خواب دید %~% صورتی چون ماه و خور گشتی پدید

69 صورتی کاندر جهان مثلش نبود %~% روی خود را سوی آدم مینمود

70 صورتی ماننده خورشید و ماه %~% آدم اندر وی همی کردی نگاه

71 چشم عالم همچنان دیگر ندید %~% کرد پیدا حق تعالی دید دید

72 رغبت او کرد آدم آن زمان %~% گشت عاشق بر جمالش آنچنان

73 خواست تا او را بگیرد در کنار %~% کرد ازوی ناگهان حوا کنار

74 غیرت حق در وجودش کار کرد %~% بعد از آن اندیشه بسیار کرد

75 خالق آفاق من فوق الحجاب %~% بر ید قدرت چنین کرد انقلاب

76 آنچه آدم را بخوابش مینمود %~% در زمان از صنع او پیدا ببود

77 چون چراغی از چراغی برفروخت %~% آن چراغ نور آدم بر فروخت

78 آدم از آن خواب خوش ناگه بجست %~% در دو چشم خویش مالید او دو دست

79 دید آن محبوب و آن روح قلوب %~% گفت ای رحمن و ستار العیوب

80 این چه سرست این دگر با من بگوی %~% کز کجا پیدا شدست این ماهروی

81 حق تعالی گفت این هم جفت تست %~% هم سروهم راز تو‌هم گفت تست

82 از تو و او خلق عالم سر بسر %~% میکنم پیدا بدان ای بی خبر

83 از ره شرع رسول هاشمی %~% کرد ایشان را بباید همدمی

84 گفت ای آدم کنون گندم مخور %~% کز بهشت جاودان افتی بدر

85 این شجرزنهار تا تو ننگری %~% چون به بینی ms028 این شجر زو بگذری

86 جبرئیلش هر زمان رخ مینمود %~% قدر آدم لحظه لحظه میفزود

87 زان شجر میداد مر وی را خبر %~% زینهار ای آدم این گندم مخور

88 آدم از عزت چنان در عز فتاد %~% تاج بر فرق جهاندارش نهاد

89 هر زمان در منزلی و گوشه %~% پیش او میرست هر جا خوشه

90 بود با حوا چنان در عین راز %~% گاه در شیب و گهی اندر فراز

91 صورت حوا چنانش دوست بود %~% پای تا سر مغز بد نه پوست بود

92 مانده حیران در رخ آن دلنواز %~% در حقیقت بود اندر عین راز

93 لیک ابلیس لعین در جست و جوی %~% خوار و ملعون گشته رفته آبروی

94 جان او در تف نار افتاده بود %~% کار او بس خوار و زار افتاده بود

95 مکر بر تلبیس میکرد از حسد %~% تا کند آدم مثال خویش رد

96 سالها در ناله و در درد بود %~% در میان زندگان او فرد بود

97 بر در جنت نشست او سالها %~% تا همه معلوم کرد احوالها

98 مار با طاوس دربان بهشت %~% رفت و با ایشان گل انسی بکشت

99 در دهان مار بنشست آن لعین %~% رفت در سوی بهشت او پر ز کین

100 تا بر آدم میرسید آن نابکار %~% دید آدم را نشسته شاهوار

101 بود در پهلوی حوا شادمان %~% بد نشسته بر سر تخت روان

102 تخت هرجائی روان مانند آب %~% انگبین ناب با شیر و شراب

103 زیر آن تخت روان هر جای جوی %~% بود سرگردان عزازیلش چو گوی

104 هر کجا ابلیس میشد از نخست %~% یک دوسه خوشه در آنجا میشکفت

105 پیش آدم رفت و گفتا این بخور %~% کاین همه از بهر تست ای نامور

106 چون شب تاریک لیل عسعسه %~% هر زمان میکرد بروی وسوسه

107 عاقبت اندر تن او راه یافت %~% هر دم از لونی دگر بیرون شتافت

108 خواست تا او ms029 را برد از ره برون %~% فعل مس الجن باشد در جنون

109 آنچه تقدیر خدا بود از ازل %~% کارگاهش حکم رفته بی خلل

110 هرچه هست و بود و آید در وجود %~% شبنمی دان آن هم از دریای جود

111 یفعل الله ما یشا حق گفته است %~% در این اسرار معنی‌سفته است

112 هر که او اسرار اول باز دید %~% خویشتن را برتر از اعزاز دید

113 هرچه حق خواهد بباشد در زمان %~% بی خبر زین راز آمد جسم و جان

114 هرچه حق خواهد بباشد بی شکی %~% این کسی داند که او بیند یکی

115 هرچه حق خواهد کند در قادری %~% این بدان ای بیخبر گر ناظری

116 هرچه حق خواهد کند بی گفتگوی %~% چند گویی هیچ باشد گفت و گوی

117 در ازل او سر یکایک دیده است %~% این کسی داند که صاحب دیده است

118 در ازل بنوشت هم خود باز خواند %~% خود براند از پیش و هم خود باز خواند

119 در ازل حکمی که رفته آن بود %~% مرگ را آخر درین تاوان بود

120 گر شوی در راه او تسلیم او %~% درگذر زین شیوه و این گفتگو

121 هر که خواهد برگزیند از میان %~% جهد کن تا خود نه بینی در میان

122 بر سر هر کس قضائی میرود %~% برتن هر کس بلائی میرود

123 خون صدیقان ازین حسرت بریخت %~% آسمان بر فرق ایشان خاک بیخت

124 عشقبازی میکند با خویشتن %~% تو ندانی ای که دیدی خویشتن

125 نه قلم دارد ازین سر آگهی %~% لوح خود را شسته بر دست تهی

126 عرش سرگردان این اسرار شد %~% از نمود خویشتن بیزار شد

127 در قضای خود رضا ده از یقین %~% خویشتن رادر میان یکجو مبین

128 از قضای رفته گر واقف شوی %~% در زمان و در مکان عارف شوی

129 از قضای رفته کس آگاه نیست %~% هیچ عاقل واقف این راه نیست

130 بر قضای ms030 رفته ای دل تن بنه %~% پیش حق هر لحظه گردن بنه

131 از قضای رفته بسیاری مگوی %~% درد این اسرار را درمان مجوی

132 از قضای رفته آدم بی خبر %~% بود خوش بنشسته بی خوف و خطر

133 از قضای رفته زد سیمرغ لاف %~% لاجرم از شرم شد بر کوه قاف

134 عاقبت چون حکم ایزد کار کرد %~% آدم اندیشه در آن بسیار کرد

135 چون قضای رفته بد گندم بخورد %~% ناگهان افتاد در اندوه و درد

136 رفت حوا نیز اکلی کرد از آن %~% خوشه بستد ز آدم خورد از آن

137 حلهاشان محو شد اندر وجود %~% آنچه اول رفته بود آخر ببود

138 خوار و سرگردان شدند و مستمند %~% ناگهان نزدیکشان آمد گزند

139 جبرئیل آمد که حق فرموده است %~% کاین همه رنج شما بیهوده است

140 از بهشت عدن ما بیرون شوید %~% همچنان در نزد خاک و خون شوید

141 این همه گفتم شما را پیش ازین %~% عاقبت خود کار خود کرد آن لعین

142 از بهشت عدنشان بیرون فکند %~% بار دیگرشان میان خون فکند

143 حق تعالی گفت با آدم براز %~% کای خطا کرده بمانده در نیاز

144 این چراکردی که گفتت این بخور %~% کو فتادی از بهشت ما بدر

145 آدم بیچاره زان خاموش شد %~% از خجالت یک زمان مدهوش شد

146 بار دیگر کرد حق با او خطاب %~% تا چراخاموش کشتی در جواب

147 گفت آدم ربنا بد کردهام %~% هرچه کردم با تن خود کردهام

148 لیک شیطان لعین از ره ببرد %~% بر من مسکین بکرد این دست برد

149 ربنا یا ربنا یا ربنا %~% ظلم کردم بعد ازینم ره نما

150 بعد از آن بادی برآمد پر خطر %~% کردشان هر دو جدا از یکدگر

151 درنگر ای راه بین تاشان چه بود %~% حق تعالی بود با ایشان نمود

152 هست این تمثیل جسم و جان تو %~% یک دو روزی آمده مهمان تو

153 ms031 از بهشت عدن بیرون رفته %~% در میان خاک و در خون خفته

154 هست ابلیس لعینت رهنمای %~% باز میافتی دمادم از خدای

155 چون بلای قرب حق آدم بدید %~% خویشتن را در میان دردم بدید

156 سر گندم بود کورا خوار کرد %~% سر گندم هفت و پنج و چار کرد

157 سر گندم در درون نطفه بین %~% تا شود جمله گمان تو یقین

158 گر نبودی جسم را جانی بکار %~% کی شدی آدم خود آنجا آشکار

159 بند راه آدم آمد این شجر %~% بر سلوک آن فتادش این خطر

160 او بدو گندم‌ بهشت عدن داد %~% این بلا و رنج را بر خود نهاد

161 گر بیک جو میتوانی داد ده %~% نفس خود را یک زمانی‌ داده ده

162 برگذر زین خاکدان خلق خوار %~% درگذر زین صورت ناپایدار

163 ورنه دنیا زود مردارت کند %~% گنده تر از خویش صد بارت کند

164 هست دنیا بر مثال آتشی %~% هر زمان خلقی بسوزاند خوشی

165 هست دنیا بر مثال کژدمی %~% میزند او نیشها در هر دمی

166 هست دنیا چون پلی بگذر ز وی %~% ورنه لرزان گرددت هم پا و پی

167 هست دنیا آشیان حرص و آز %~% مانده از فرعون و از نمرود باز

168 هست دنیا گنده پیری گوژ پشت %~% صد هزاران شوی هر روزی بکشت

169 هست دنیا بی وفا و پر جفا %~% تو ازو امید میداری وفا

170 هست دنیا جای مرگ و دردو داغ %~% گر تو مردی زود گیری زو فراغ

171 هست دنیا کشتزار آن جهان %~% تو در اینجا نیز تخمی برفشان

172 هست دنیا همچو مرداری خسیس %~% کم مگردان اندرو جان نفیس

1 چون جدا شد آدم خاکی ز جفت %~% یک زمان از درد تنهائی نخفت

2 روز و شب در ناله و در گریه بود %~% او چو سرگردان میان پرده بود

3 در سر اندیب اوفتاده بیقرار %~% روز و شب گریان شده از عشق ms032 یار

4 زاب چشم او بسی دارو برست %~% ز آب چشم خود جهانی را بشست

5 حق تعالی ز آب چشمش کرد یاد %~% زنجبیل و سلسبیلش نام داد

6 بود حوا نیز هم گریان شده %~% از فراق ودرد او بریان شده

7 بود سیصد سال آدم در گناه %~% ربنا میزد میان خاک راه

8 یک شبی تاریک همچو پر زاغ %~% دید عالم را پر از نور چراغ

9 مصطفی در خواب او را رخ نمود %~% میخرامید و برخ فرخ نمود

10 رفت آدم نزد او کردش سلام %~% گفت ای فرزند و ای صدرانام

11 ای شفاعت خواه مشتی تیره روز %~% لطف کن شمع دلم را بر فروز

12 جبرئیل اندر برش استاده بود %~% چشم بر روی نبی بگشاده بود

13 هر دو گیسو را بکف او بر نهاد %~% پس زبان را بر شفاعت برگشاد

14 گفت ای پروردگار بحر و بر %~% صانع لیل ونهار و ماه خور

15 کرده آدم ببخش و در گذار %~% کرده او پیش چشم او میار

16 در زمان آمد ندا کای صدر کل %~% مهدی اسلام وهادی سبل

17 از برای تو ببخشیدم همه %~% تو شبان خلق و عالم چون رمه

18 تو به آدم قبول آمد کنون %~% از برای نور تو ای رهنمون

19 در زمان آدم بجست از خوابگاه %~% دید حوا را عجب آن جایگاه

20 دست را در گردن او آورید %~% خونشان از هر دو دیده میچکید

21 از وصال یکدگر گریان شدند %~% زان فراق و زان بلا حیران شدند

22 کی بود تا جسم و جان در عین حال %~% از فراق آیند در سوی وصال

23 یوسف گم گشته باز آید پدید %~% یک زمان این عین را ز آید پدید

24 چون تو آوردی تو هم بیرون بری %~% بی چگونه آمدی بی چون بری

25 هرچه کردی حاکمی و کارساز %~% کار این درویش را نیکو بساز

26 اول و آخر توئی در ms033 کل حال %~% پادشاه مطلقی و بی زوال

27 رایگانم آفریدی در جهان %~% رایگانم هم بیامرزی عیان

1 گوش کن ای هوشمند راز بین %~% در حقیقت خویشتن را باز بین

2 گفته بیهوده را چندین مخوان %~% مرکب بیهودگی چندین مران

3 چشم دل را بر یقینت باز کن %~% مجلسی دیگر ز نو آغاز کن

4 پیر و درد دل عطار شو %~% از هزاران گنج بر خوردار شو

5 در جهان قدس هر دم میخرام %~% تا شود کارت همه یکسر تمام

6 برگذر از ننگ خاص و عامه را %~% گوش کن مررمز اشترنامه را

7 این کتابی دیگرست از سر راز %~% دیده اسرار بین را کن تو باز

8 گر رموز این میسر آیدت %~% کاینات اینجایگه بنمایدت

9 طرز و طرحی دیگرست این پر رموز %~% نارسیده دست کس بروی هنوز

10 بوی این گر هیچ بتوانی شنود %~% گویی از کونین بتوانی ربود

11 هرچه تصنیف کسانی دیگرست %~% همچو طفل شیرخوار مادرست

12 گر کسی را فهم این حاصل شود %~% دیر نبود کو درین واصل شود

13 منطق الطیرم زبانی دیگرست %~% مرغ آن از آشیانی دیگرست

14 من مصیبت نامه را بگذاشتم %~% مغز آنست این کزان برداشتم

15 خسرو و گل فاش کردم در صور %~% معنی آن باز دان ای بیخبر

16 هست اسرارم در آنجا سر جان %~% دیدهام معشوق خود عین عیان

17 گر الهی نامه در چنگت فتد %~% از وجود خویشتن ننگت فتد

18 هست اشترنامه اسرار عیان %~% لیک پنهانست این اندر جهان

19 فاش کردم آن سخنهای دگر %~% نا نداند سر این هر بیخبر

20 این کتاب عاشقانست ای پسر %~% اندرو سر عیانست ای پسر

21 این کتاب از لامکان آوردهام %~% جان صورت اندر آن گم کردهام

22 در نهان سر نهان دانستهام %~% این جهان وآن جهان دانستهام

23 دید دید از غیب آوردم برون %~% تا نمایم اندر آنجا چند و چون

24 عاشقان در تحفه این سر شوید %~% بر ms034 رموز معنویم بنگرید

25 دیده اسرار بین را باز کن %~% آنچه میدانی ز سر آغاز کن

1 یک دمی ای ساربان عاشقان %~% در چرا آور زمانی اشتران

2 اندرین صحرای بی پایان درآی %~% تا درین ره بشنوی بانگ درای

3 تا در آنجا جمع گردد قافله %~% سوی حج رانیم ما بی مشغله

4 کعبه مقصود را حاصل کنیم %~% در تجلی خویش را واصل کنیم

5 عقبی بر شیمه این ره زنیم %~% حلقه بر سندان دارالله زنیم

6 روی در صحرای عشاق آوریم %~% یاد از گفتار مشتاق آوریم

7 باز سرگردان این صحرا شویم %~% در درون کعبه ناپروا شویم

8 این چنین ره راه مشتاقان بود %~% تا ابد این راه بی پایان بود

9 ای دل آخر جان خود ایثار کن %~% یک دمی آهنگ کوی یار کن

10 ره روان رفتند و تو درمانده %~% حلقه در زن‌که بر درمانده

11 اشتران جسم در صحرای عشق %~% مست میآیند در سودای عشق

12 همچو ایشان گرم رو باش و مترس %~% اندرین ره سیر کن فاش و مترس

13 هر کجا آیی فرود آنجا مباش %~% این دویی بگذار و جز یکتا مباش

14 بعد از آن در گرد این صورت مگرد %~% همچو دری باش در دریاش فرد

15 تا که از ملک معانی برخوری %~% از سر سررشته خود بگذری

16 پس مهار عشق در بینی کنی %~% بعد از آن آهنگ یک بینی کنی

17 بر قطار اشتران عاشق شوی %~% در درون کعبه صادق شوی

18 دیر صورت زود گردانی خراب %~% تا بتابد از درونت آفتاب

19 در محبت تاکه غیری باشدت %~% در درون کعبه دیری باشدت

20 بحث بارهبان دیری بر فکن %~% طیلسان لم یکن در سر فکن

21 تا ترا معلوم گردد حالها %~% باز دانی زو همه احوالها

22 در بن این بحر بی پایان بسی %~% غرق کشتند و نیامد خود کسی

23 کس چه داند تا درین دیر کهن %~% چند تقدیر آوریدند ms035 از سخن

24 جایگاهی خوفناکست این مکان %~% وامایست و اشتران زینجا بران

25 تامگر در کعبه جانان روی %~% در مقام ایمنی خوش بغنوی

26 کعبه جانها مکانی دیگرست %~% این زمان آنجا زمانی دیگرست

27 این رهی بس بینهایت آمدست %~% تا ابد بیحد وغایت آمدست

28 پای دل در پیچ و بس مردانه باش %~% در جنون عشق کل دیوانه باش

29 راه اینست و دگر خود راه نیست %~% هیچ دل زین راه ما آگاه نیست

30 ره روان دانند راه عشق را %~% کز دو عالم هست این ره برترا

31 راه عشقست این وراه کوی دوست %~% راه رو تا در رسی در کوی دوست

32 کعبه عشاق را دریاب زود %~% جمله ذرات شان این راه بود

33 این ره اندر نیستی پیدا شدست %~% این چنین ره راه پرغوغا شدست

34 راه دورست و دمی منشین ورو %~% ره یکی است و تو ره میبین و رو

35 جهد کن تا اندرین راه دراز %~% گرم رو باشی نمانی مانده باز

36 جهد کن تا هیچ غیری ننگری %~% تا ز فضل جاودانی برخوری

37 جهد کن تا تو بمانی برقرار %~% زانکه بسیارست گل بازخم خار

38 سالکان پخته و مردان دین %~% عاشقان بردبار راه بین

39 اندرین ره رازها برگفتهاند %~% در معنی را بمعنی سفتهاند

40 گم شدند اول ز خود پس از وجود %~% لاجرم دیگر ره رفتن نبود

41 باز بعضی در صور یک بین شدند %~% باز بعضی مانده و خودبین شدند

42 باز بعضی در گمان و در یقین %~% همچو بلعم مانده نه کفر و نه دین

43 باز بعضی خوار مانده در جنون %~% باز بعضی گفتشان آمد فنون

44 باز بعضی در زمین خوار از تعب %~% باز ماندند از صورها در عجب

45 باز بعضی از کتبها دم زدند %~% داد خود از صورت حس بستدند

46 باز بعضی در شراب و در قمار %~% بازماندند اندرین پنج و چهار

47 باز بعضی ms036 خوارو ناپروا شدند %~% درمیان خلق تن رسوا شدند

48 باز بعضی تن ضعیف و جان نزار %~% خرقه در فقر کردند اختیار

49 باز بعضی در عجایبهای راه %~% باز استادند در جنب گناه

50 باز بعضی کنج بگزیدندو درد %~% تا فنای شوق آید در نبرد

51 باز بعضی غرقه آتش شدند %~% باز افتادند و دل ناخوش شدند

52 باز بعضی باد کبر از سر برون %~% آوریدند وشدند ایشان زبون

53 باز بعضی آبروی خویشتن %~% عرضه دادند از میان انجمن

54 باز بعضی زرق وسالوس آمدند %~% اندرین ره بس بناموس آمدند

55 باز بعضی عالم منطق شدند %~% از مقام الکنی ناطق شدند

56 باز بعضی ناطق وپر گو شدند %~% در بر چوگان تن‌چون گوشدند

57 باز بعضی در جدل جهال وار %~% آمدند و قیل کردند اختیار

58 باز بعضی حاکم دنیا شدند %~% فارغ ازدانستن عقبی شدند

59 باز بعضی عدل کردند از یقین %~% آنچه حق فرموده است از راه دین

60 باز بعضی دزد و هم رهزن شدند %~% عاقبت اندر سر این فن شدند

61 باز بعضی کنج کردند اختیار %~% تن فرو دادند در صبر و قرار

62 باز بعضی عقل را عاشق شدند %~% در مقام عقل خود صادق شدند

63 باز بعضی درمقام بیخودی %~% عشق آوردند در الاالذی

64 باز بعضی عاشق و حیران شدند %~% در ره توحید بی برهان شدند

65 این ره کل دان و باقی هیچ دان %~% این ره جدست و باقی پیچ دان

66 گردرین راه اندر آیی یکدمی %~% حیرت جان سوز بینی عالمی

67 چند خفسی خیز و ره را ساز کن %~% یک زمان اندر یقین پرواز کن

68 برگذر زین چار طبع و شش جهت %~% تا به بینی کل جان در عافیت

69 کعبه عشاق یزدانست آن %~% ره نداند برد جسم الا بجان

70 گر درین رهها نه تو راه بین %~% بازمانی دور افتی از یقین

71 هرکسی در مذهب و راهی دگر %~% هر کسی ms037 چون دلو در چاهی دگر

72 آن کسان که دیگ سودا میپزند %~% هر یکی اندر هوای دیگرند

73 آنکه او در قید دنیا مبتلاست %~% او کجا مستوجب راه بقاست

74 آنکه در تحصیل دنیا باز ماند %~% در میان چار طبع آز ماند

75 آنکه او مستغرق عرفان بود %~% بر سر خلق جهان سلطان بود

76 آنکه او شایسته آید پیش شاه %~% کی تواند کرد در غیری نگاه

77 آنکه او در صحبت سلطان بود %~% هرچه گوید پادشه را آن بود

78 آرزویی نکندت تا جان شوی %~% بعد از آن شایسته جانان شوی

79 راز سلطان گوش داری در دلست %~% حل شود اینجایگه هر مشکلست

80 هرکه او در پیش شه شد راز دار %~% زان توان دانست هر ترتیب کار

81 راه کن تا بر در سلطان شوی %~% ورنه تو چون چرخ سرگردان شوی

82 راه کن در گفت و گوی تن ممان %~% سر اسرار حرم را باز دان

83 چاره در رفتن این ره بجوی %~% قافله رفتند و ما در گفت و گوی

84 قافله رفتند و تو در خوابگاه %~% کی تواند کرد‌مرد خفته راه

1 بود وقتی در ره حج قافله %~% راه دور و رهروان پر مشغله

2 در میان قافله بد رهروی %~% هر دو گوشش بود کر مینشنوی

3 ناگهان آن مرد کر بر ره بخفت %~% قافله از جایگه ناگه برفت

4 کر بخفته بود زیشان بیخبر %~% بود مردی بازمانده همچو کر

5 رفت و کر از خواب خوش بیدار کرد %~% این سخن در گوش کر تکرار کرد

6 گفت ای کر قافله رفتند خیز %~% بیش ازین بر جان خود آتش مریز

7 خیز تا با یکدگر همره شویم %~% بیش ازین اینجا به تنها نغنویم

8 قافله رفتند و ما اینجایگاه %~% درنگر تا چند در پیش است راه

9 کر نمیدانست حیران مانده بود %~% بیخبر از جسم و از جان مانده بود

10 مرد گفت ای کر چرا ms038 درمانده %~% برمثال حلقه بر در مانده

11 جان خود بر باد دادم بهر تو %~% چون کنم مینوشم اکنون زهر تو

12 گفت کر ما را تو بگذار و برو %~% ورنه اینجا همچو من خوش می غنو

13 اندرین بودند کآمد دو عرب %~% دزد ره بودند پر خوف و تعب

14 هر یکی بر اشتری دیگر سوار %~% برگرفته در کف خود یک مهار

15 تیغها در دست پرسهم آن دو تن %~% حمله آوردند بر آن هر دو تن

16 کر دوید و پیش ایشان مردوار %~% خویشتن افکند اندر روی خار

17 مرد دیگر ترسناک افتاده بود %~% چشم بر حکم قضا بنهاده بود

18 تا چه آید از پس پرده برون %~% در دلش میزد عجائب موج خون

19 کر ز روی خار اندر پای خاست %~% گشت حیران میدوید از چپ و راست

20 آن دو اشتروار از دنبال او %~% میدویدند از پی آن راه جو

21 عاقبت کر را گرفتند آن دو تن %~% خون روان گشته ورا از جان و تن

22 خارها بشکسته در اعضای او %~% گرچه میدانست آن سودای او

23 مرد دیگر ایستاده بر کنار %~% تن نهاده بد بحکم کردگار

24 دو سوار او را نمیگفتند هیچ %~% دست کر بستند و پایش پیچ پیچ

25 کر در آنجا زار زار افتاده بود %~% تن در آن حکم قضا بنهاده بود

26 ناگه از آن روی صحرا گرد خاست %~% یک گروهی آمدند از چپ و راست

27 سبز پوشان عجایب آن گروه %~% جمله بر اسب سیاه و باشکوه

28 گرد ایشان در گرفتند چون حصار %~% زخمها کردند بر آن دو سوار

29 دست و پای کر گشادند آن زمان %~% کر عجایب مانده بد زان مردمان

30 مرد دیگر را بپرسیدند ازو %~% با شما از هر چه کردند باز گو

31 گفت ما با یکدیگر همره بدیم %~% در میان قافله در ره بدیم

32 ناگهان این کر بخفت اینجایگاه %~% خواب او را ms039 در ربود و شد ز راه

33 خفته بودم من چواو جای دگر %~% ازوجود خویش و عالم بی خبر

34 عاقبت از خواب چون آگه شدیم %~% چون بدیدم خویش بی همره شدیم

35 ره نمیدانستم و حیران شدم %~% اندرین ره زار و سرگردان بدم

36 اندرین ره چشم من تاریک شد %~% مرگم از دور آمد و نزدیک شد

37 من بسوی آسمان کردم نگاه %~% گفتم ای دانا مرا بنمای راه

38 هاتفی آواز داد و گفت رو %~% زود باش و تیز تاز و خوش برو

39 خویش را در ره فکندم آن زمان %~% راز گویان با خداوند جهان

40 در رسیدم در زمان این جایگاه %~% دیدم این بیچاره خوش خفته براه

41 بیخبر چون مرده بر روی خاک %~% گرچه من بودم در آنجا خوفناک

42 من ورا بیدار کردم در زمان %~% تا رویم اندر پی آن همرهان

43 هرچه گفتم گوش را با من نکرد %~% ذره از درد من او غم نخورد

44 همچو من او بازماند این جایگاه %~% همچو او من بازپس ماندم براه

45 چون بدانستم کری بود این ضعیف %~% همچو من بیچاره و زار و نحیف

46 ناگهان این هر دو تن پیدا شدند %~% بر سرما ناگهانی آمدند

47 دست این مسکین به بستند این چنین %~% خار در پهلو شکستند این چنین

48 من چو این دیدم باستادم برش %~% تا چه آید از قضا اندر سرش

49 خویش را در امن دیدم زین دو تن %~% کم نمیگفتند چیزی از سخن

50 ناگهانی چون شما پیدا شدید %~% داد ما زین هر دو تن وا بستدید

51 چون شما بر ما چنین آگه شدید %~% شد یقین من که خضر ره بدید

52 روی در وی کرد پیر سبزپوش %~% شربتی دادش که بستان و بنوش

53 چون بخورد آن مرد آن آب حیات %~% بار دیگر یافت او از غم نجات

54 پاره دیگر بدان کر داد و خورد %~% جان او ms040 را از غمان آزاد کرد

55 شکر کردند آن دو تن در پیش حق %~% پاره در جسمشان آمد رمق

56 روی با کر کرد پیر سبز پوش %~% گفت خوش خورپاره دیگر بنوش

57 کر بگفتا پشت من افکار شد %~% از وجود این جان من از کار شد

58 این دو تن کردند بر ما ظلم و جور %~% گر خدا دانی‌رسی این را بغور

59 داد ما زین هر دو ظالم تو بخواه %~% زانکه ما را آمدی تو خضر راه

60 من ضعیف و نامراد و بیکسم %~% قافله رفته بمانده از پسم

61 سوی حج امسال کردم روی خویش %~% من چه دانستم چنین آید به پیش

62 سالها خونابه پر خوردهام %~% نیک مردیها بعالم کردهام

63 بر در حق بودهام من سالها %~% تا همه معلوم کردم حالها

64 اربعین و خلوت پر داشتم %~% عمر در خون جگر بگذاشتم

65 تامگر ره در خدا دانی برم %~% دین دار از امت پیغمبرم

66 سالها تحصیل کردم در علوم %~% خواندهام بسیار در علم نجوم

67 جمله تفسیر از بر کردهام %~% سعیهای پر بمعنی بردهام

68 چند پاره دفتر از درد فراق %~% ساختم از خویشتن در اشتیاق

69 مر مرا بسیار کس یاران بدند %~% چون بدیدم جمله اغیاران بدند

70 پادشاه شهر خود دانستهام %~% کرده نیکی آنچه بتوانستهام

71 چار فرزندم خدا داد از دو زن %~% نیکبخت و نیک خواه و پاک تن

72 سوی حج همراه جانم اوفتاد %~% بعد چندین سال اینم دست داد

73 عشق پیغمبر فتاد اندر دلم %~% تا شود آسان حدیث مشکلم

74 روی خود را آوریدم در حجاز %~% تا برآرد حاجت من کار ساز

75 هر چهارم طفلکان همراه بود %~% من چه دانستم قضا ناگاه بود

76 ناگهان در سوی بغداد آمدم %~% چون رسیدم بخت دلشاد آمدم

77 خانه بامن بود همره آن زمان %~% ناگه از امر خدای غیب دان

78 زن که با من بود از دنیا برفت %~% ناگهان ms041 افتاد فرزندان بتفت

79 از جهان رفتند فرزندان دگر %~% من چه دانستم قضا آمد بسر

80 خویشتن با قافله همره شدم %~% تا بدین جاگاه شان همره شدم

81 کار من زینسان که گفتم بد چنین %~% کرد این تقدیر رب العالمین

82 این دو تن جور فراوان کردهاند %~% تو چه دانی تا چه با ما کردهاند

83 روی در کر کرد پیر سبز پوش %~% دست زد بر لب که یعنی شوخموش

84 ناگهانی آن دو تن اشتر سوار %~% کرده آنجا گاه هر دوپاره بار

85 هر دو تن رفتند سوی قافله %~% باز رستند از وبال و مشغله

86 باز گشتند آن زمان آن هر چهار %~% بشنو این سر گر تو هستی هوشیار

87 تو درین ره بر مثال آن کری %~% کار و احوال یقین را ننگری

88 بر سر ره خفته ای بیخبر %~% دزد در راهست و جانت بر خطر

89 عقل آمد مر ترا آگاه کرد %~% جان تو در حال قصد راه کرد

90 تنبلی کردی نرفتی آن زمان %~% باز ماندی بر سر راه جهان

91 این دو دزد روز و شب اندر قضا %~% آمدند و جور دیدی با جفا

92 بر سر خوان هوس افتاده %~% چشم بر راه ازل بنهاده

93 کی ترا سودی رسد زینسان زیان %~% مانده اینجای خوار و ناتوان

94 رهبر تو پیر عشق سبز پوش %~% آب معنی کن ز دست عشق نوش

95 راز خود با عشق نه اندر میان %~% تا رساند مر ترا با جان جان

96 چار فرزند طبیعت بند کن %~% اعتماد جان بدین صورت مکن

97 تا بمنزلگاه عقبی در رسی %~% چند گویم چون بمانده واپسی

98 دیوت از ره برد و لاحولیت نیست %~% از مسلمانی بجز قولیت نیست

99 چند گویم چون نه تو مرد دین %~% چون کنم چون تونه در درد دین

100 در غم دنیا گرفتار آمدی %~% خاک بر فرقت که مردار آمدی

101 باز ماندی در طبیعت پرهوس ms042 %~% اندرین ره کت بود فریادرس

102 بازماندی اندرین راه دراز %~% در نشیبی کی رسی اندر فراز

103 بازماندی همچو خاک راه تو %~% کی شوی از راز جان آگاه تو

104 بازماندی اندرین دریای کل %~% پای تا سر بسته اندر بند و غل

105 بازماندی تو بزندان ابد %~% ذره بوئی نبردی از احد

106 بازماندی همچو سگ مردار را %~% کی ترا بگشاید این اسرار را

107 بازماندی و نخواهی رفت تو %~% بر سر این ره بخواهی خفت تو

108 بازماندی ای فقیر ناتوان %~% داده بر باد این جهان و آن جهان

109 بازماندی از میان قافله %~% اوفتادی در میان مشغله

110 اوفتادی همچو مرغی در قفس %~% چون توانی زد در آنجاگه نفس

111 بازماندی در بلا خوار و اسیر %~% ان هذا کل فی یوم عسیر

112 بازماندی در دهان اژدها %~% اوفتادی اندرین عین بلا

113 بازماندی همچو خر در گل کنون %~% کی بری از گل تو آخر ره برون

114 بازماندی دست و پابسته به بند %~% بازماندی اندرین راه گزند

115 ای گرفتار وجود خویشتن %~% زود بگذر تو زبود خویشتن

116 ای گرفتار طبیعت چار سو %~% باز ماندی درجهان گفت و گو

117 اندرین گفتار این شهباز جان %~% یک دمش از این طبیعت وارهان

1 شاه بازی بود پرها کرده باز %~% بود پران در هوای عز و ناز

2 دایما از عشق در پرواز بود %~% گاه با گنجشک و گه با باز بود

3 خوی با مرغان دیگر کرده بود %~% روی در هرجایگه آورده بود

4 هر زمانی در سرایی مسکنش %~% هر زمانی درجهانی مأمنش

5 زحمت مرغان دیگر اونداشت %~% هر زمان در مسکنی سر میفراشت

6 از قضا یک روز مرغی چند دید %~% از هوا در سوی آن مرغان پرید

7 جایگاهی بود خوش آن مرغزار %~% مسکنی جان بخش و آبی خوشگوار

8 سبزه زاری هم چنان باغ ارم %~% باغ جنت جایگاهی بس خرم

9 میوههای رنگ رنگ از شاخسار ms043 %~% اوفتاده در میان جویبار

10 چون بهشت آنجایگه بس خوب و خوش %~% با صفت همچون سرایی ماه وش

11 مسکنی خوش بود و جایی بس شریف %~% وندر آنجا بد درختان لطیف

12 بلبل و قمری در آنجا بیشمار %~% برنشسته بر سر هر شاخسار

13 عکه و دراج با طوطی و زاغ %~% میپریدند اندر آن وادی باغ

14 سبزههای خوب و خوش رسته در آن %~% چشمههای نازنین آب روان

15 سیب و نارنج و ترنج و به بسی %~% میوههای رنگ رنگ آنجا بسی

16 این چنین جای لطیف و نازنین %~% چون بهشتی بر صفت پرحور عین

17 شاهباز از روی چرخ آنجا بدید %~% بانگ آن مرغان در آنجاگه شنید

18 در نشاط آمد چو آنجا جای دید %~% چون بهشتی مسکن و ماوای دید

19 خواست تا آبی خورد از جویبار %~% بیخبر بود او که بد دام از کنار

20 شاهباز آن جایگاه خوش بدید %~% یک زمان آنجایگه او آرمید

21 کرد با مرغان دیگر جلوه خود %~% فارغ او از حادثات نیک و بد

22 درشد آمد در کنار آب جوی %~% آمده انمرغکان در گفت و گوی

23 از قضا آنجا یکی مردی ضعیف %~% دام کرده تن نزار و دل نحیف

24 تا مگر مرغی فتد در دام او %~% گشته پنهان در میان آب جو

25 دید شهبازی که آمد پیش دام %~% گفت پیدا گشت آنجا گاه کام

26 دام را در دست خود هنجار داد %~% در هوا و در زمین رفتار داد

27 شاهباز آمد بدام او نشست %~% در کشید او دام و پایش هر دوبست

28 شاهباز از جای خود پرواز کرد %~% پایها در بند و پرها باز کرد

29 خواست تا پرواز گیرد شاهباز %~% پایها را دید اندر دام باز

30 گفت آوخ کار من از دست شد %~% چون کنم چون پای من درشست شد

31 ای دریغا بازماندم در تعب %~% بازماندم اندرین سر عجب

32 چون کنم زین ms044 جایگه پرواز من %~% کی رهائی یابم از وی باز من

33 چون کنم من تا رهائی باشدم %~% زین چنین بندی جدائی باشدم

34 چون کنم تا خود برون آیم ازین %~% من چه دانستم که افتم در کمین

35 چون کنم زین بند چون آیم برون %~% که درین باشد مرا هم رهنمون

36 چون کنم تا من از اینجا جان برم %~% پای خود آرم برون وبر پرم

37 چون کنم صیاد آمد پیش من %~% تا نمک ریزد بچشم ریش من

38 چون کنم من چون کنم بسیار گشت %~% باز خوف و ترس با او یار گشت

39 چون کنم ای دل ز مکر دامگاه %~% چون کنم چون مر مرا اینست راه

40 چون کنم ای دل چو حکم یار هست %~% میشوم اینجایگه من پای بست

41 مرد صیاد آمد آنگه در برش %~% دست کرد و برگرفت انگه پرش

42 شاهباز از ترس پرها باز کرد %~% مرد دیگر بار قصه باز کرد

43 عاقبت او را بر آوردش زدام %~% مرد صیادش شده دل شادکام

44 گفت این را من به پیش شه برم %~% کام خود را باز در چنگ آورم

45 این چنین شهباز هرگز کس ندید %~% بخت تو صیاد ناگه شد پدید

46 یافتی کام دل اکنون شاد باش %~% بعد از این از اندهان آزاد باش

47 یافتی چیزی که آن همتاش نیست %~% چست باش و اندرین جاگه مایست

48 هیچ صیادی چنین بازی نیافت %~% همچو تو آواز و آغازی نیافت

49 هیچ صیادی چنین شاهی ندید %~% این چنین گنجی بناگاهی ندید

50 وقت آن آمد که دل شادان کنم %~% خویشتن را پیش سلطان افکنم

51 وقت آن آمد که غمها در گذشت %~% با که گویم این زمان من سرگذشت

52 وقت آن آمد که فرزندان من %~% درخوشی بینند جسم و جان من

53 عمر در خون جگر بگذاشتم %~% لاجرم در عاقبت بر داشتم

54 هر غمی را شادیی اندر پی ms045 است %~% چون گذشتی از بهار آنگه دی است

55 شاد باش و راه را در پیش گیر %~% آنگه از سلطان مراد خویش گیر

56 هر دو پای شاهباز آنگه به بست %~% شاد و خرم بامداد از جای جست

57 در قفس کرد آنگهی شهباز را %~% در فرو افکند آنگه باز را

58 دست کرد و آن قفس را برگرفت %~% راه شهر آنگاه اندر بر گرفت

59 چون درآمد پیش فرزندان خویش %~% شاهباز آورد ایشان را به پیش

60 زن ازو پرسید کاین باز آن کیست %~% راز این با من بگو این حال چیست

61 گفت ای زن شادشو کاین زان ماست %~% حق تعالی کرد ما را کار راست

62 سالها خونابه پر خوردهام %~% رنجها در دام بازی بردهام

63 تا که امروز این مرا آمد بدام %~% از شه عالی بیابم کام ونام

64 آن شب او را در قفس کردش بخواب %~% روز دیگر چون برآمد آفتاب

65 یک کلاه آوردش و بر سر نهاد %~% بعد از آن یک بندش اندر بر نهاد

66 برگرفت و پیش سلطان آورید %~% شاه آن شاهباز خود چون بنگرید

67 ای عجب کان باز آن شاه بود %~% هم وزیر شاه از آن آگاه بود

68 شاه گفت این از کجا بگرفته است %~% این ازان ماست زینجا رفته است

69 مدتی شد تا برفت ازدست من %~% این زمان افتاد اندر شست من

70 این کجا بد از کجا دریافتی %~% مژدگانی این زمان در یافتی

71 من ترا زرو گهر چندان دهم %~% منت این کار تو بر جان نهم

72 در زمان درخواست از گنجینه دار %~% گفت اکنون پیش آور تو کنار

73 بیست مشت زر بداد آنگه بدو %~% گفت ای مرد عزیز راستگو

74 جامه و زرش دگر چندان بداد %~% هرچه او میخواست او آسان بداد

75 بیست اسب و سی غلام دیگرش %~% داد با چندین زمین و کشورش

76 مرد کان اعزاز را از شاه ms046 دید %~% خویش را از ماهی اندر ماه دید

77 گفت شاها این همه هم زان تست %~% بنده مسکین هم از فرمان تست

78 مر مرا از خویشتن مفکن تو دور %~% تا برم نزدیک تو صاحب حضور

79 صحبت شه کرد آنجا اختیار %~% گشت صیاد حقیقت بختیار

80 هر دمش صیاد دولت پیش بود %~% در میان عز و دولت بیش بود

81 چشم بگشا صاحب صادق نظر %~% کار خود نزدیک شاه جان نگر

82 شاه آن تست تو آگه نه %~% سخت معذوری که مرد ره نه

83 هر زمان در خویش عزت بیش کن %~% چاره این درد جان ریش کن

84 ای تو شهباز و ز شه گشته جدا %~% در میان خلق گشته مبتلا

85 مر ترا معذور دارم این زمان %~% گرچه تو ماندی جدا از جان جان

86 ای گرفتار بلای جان خود %~% کی تو دریابی کمال جان خود

87 شاهباز حضرت قدسی به بین %~% ذره از راه خود شو در یقین

88 تاترا راهی نماید ذوالجلال %~% صورت و معنی شوی تو بیزوال

89 شاهباز از حضرت حق آمدست %~% راز این در روح مطلق آمدست

90 چشم دل بگشا و نور جان ببین %~% آینه کن جان رخ جانان ببین

91 تا زمانی روی او یابی مگر %~% چند باشی اندرین خوف و خطر

92 ای صلابت را ز ره بردار تو %~% دیده جان یقین بگمار تو

93 شاهباز جان ترا آمد مدام %~% لیک قدر او ندانستی تمام

94 صاحب اسرار شو چندین مپیچ %~% صورتت بفکن منه تو دل بهیچ

95 عاشق آسا در طواف کعبه آی %~% زنک شرک و کفر از دل برزدای

96 شاهباز جان بدست شاه ده %~% بعد از آن رو در سوی درگاه نه

97 بر جمال شاه دل کن احترام %~% تا شوی اندر دوعالم نیک نام

98 چون تو نزد شاه آیی مردوار %~% شاه بنماید ترا روی از دیار

99 این نهان رازیست دریاب ای پسر %~% این ms047 عجب سرست و راز ای بیخبر

100 هرکه او را بخت و دولت یار شد %~% از جمال شاه بر خوردار شد

101 شاهباز قرب دست شاه شو %~% برتر از خورشید ونور ماه شو

102 شاهباز عشق را بنگر یقین %~% دل منه بر کفر و بیرون شو ز دین

103 شاهباز لامکان ذات شو %~% خیز و تو همراه با ذرات شو

104 شاه چون شهباز بر دست آورد %~% آفرینش جمله را پست آورد

105 این سخن حقا که از تهدید نیست %~% این ز دیده میرود تقلید نیست

106 زیر هر بیتی جهانی دیگرست %~% این سخن را ترجمانی دیگرست

107 خیز و یک دم شو به پیش شاهباز %~% تا مگر بینی تو روی شاه باز

108 شاهباز شاه را نشناختی %~% خویش در دام صور انداختی

109 شاهباز علم جانان توئی %~% یک دو روزی در صور مهمان توئی

110 شاهباز هر دو عالم مصطفی است %~% منبع تمکین و مقبول صفاست

111 شاهبازی کز دو عالم پیش بود %~% مرهم درد دل درویش بود

112 عشق بازی کرد با ما ذوالجلال %~% دام گاهی کرد اشیا را جمال

113 دام گاه جسم ودل از عقل ساخت %~% عشق بازی با چنین دامی بباخت

114 هیچکس از دام او آگه نبود %~% جمله یک ره بود دیگر ره نبود

115 دامگاهی کرد صیاد ازل %~% گسترانید آنگهی دام امل

116 این جهان چون بوستانی بود خوش %~% مرغزاری خرم و سر سبز و کش

117 جایگاهی چون بهشت شادمان %~% لیک اینجا کس نماند جاودان

118 هست این دنیا سرای بلعجب %~% دامگاه رنج و پرمکر و تعب

119 دامگاه شاهبازان یقین %~% دامگاه عقل و فضل خویش بین

120 دامگاه سالکان و عاشقان %~% لیک گشته بیخبر یکسر از آن

121 دامگاه این نقش و صورت آمدست %~% جایگاهی پر کدورت آمدست

122 شاهباز از اندرون مانده اسیر %~% جای تشویق است و جاگاهی عسیر

123 خواست تا آنجایگه دامی کند %~% تا ابد آن جایگه نامی ms048 کند

124 گر نمیدانست کاینجا دام بود %~% گرچه نه آغاز و نه انجام بود

125 دامگاه شاهبازان ازل %~% شاهبازی کان نخواهد شد بدل

126 اولین این دام آدم صید کرد %~% جان او را هم بدینسان قید کرد

127 چون از آن حضرت جدا گشت آن صفی %~% آن رفیع اصل و اشیا را وفی

128 آدم از قرب ازل پرواز کرد %~% بال و پر مرغ معنی باز کرد

129 راه او از ذات آمد بر صفات %~% چون کنم اینجای من تقریر ذات

130 لامکان بگذاشت و آمد در مکان %~% بی زمان آمد بسوی این زمان

131 اول از اسرار کل آگه نبود %~% چون نگه میکرد جز یک ره نبود

132 از طبیعت بیخبر بود و حواس %~% راه عزت کرده بی حد و قیاس

133 زان جهان حیران بسوی این جهان %~% آشکارا تر ز نور اما نهان

134 هفت پرده بر برید ازکاینات %~% تا رسید و دید اجرام صفات

135 چون سوی آن گشته آمد او ز دور %~% شادمان و شادکام و غرق نور

136 بیخبر بدکین چه جای خوف جاست %~% میندانست او که این جای بلاست

137 راه در و نفس پیچاپیچ بود %~% چون بدید او بود باقی هیچ بود

138 راه دید و گام زن شد رو بکام %~% بیخبر بودی وی از صیاد و دام

139 اندر آنجا دید مرغان حواس %~% گشته پران جمله بیحد و قیاس

140 اندر آنجا دید آب و سبزه زار %~% اندر آنجا دید سرو و جویبار

141 اندرآنجا دید اشجار و نبات %~% جای معمور و مکانی باثبات

142 لیک آدم عقل و حس اول نداشت %~% از پی عشق اونظر را برگماشت

143 چون نباشد صورتت با نور جان %~% کی بود عقلت در اسرار و عیان

144 شاهباز جان بر سلطان بری %~% شاه را با شاهبازش بنگری

145 شاهباز جان بحضرت آمدست %~% جهد کن تا هرگزش ندهی ز دست

146 ای ندانسته تو قدر شاهباز %~% می ms049 بخواهی رفت نزد شاه باز

147 شاهباز جان خود بفروختی %~% خرمن عمرت تمامی سوختی

148 ای گرفتار آمده در بند و دام %~% هیچ از معنی ندیده جز که نام

149 ای گرفتار آمده در بند تن %~% می ندانستی تو قدر خویشتن

150 شاهباز جان دگر ناید بدست %~% گر بگریی خون تو جای اینت هست

151 دام دنیا بند در پایت فکند %~% هر زمان از جای برجایت فکند

152 دام دنیا بود صیاد این وجود %~% شاهباز جان ازین آگه نبود

153 صورت حسی تمامت دام دان %~% خویشتن را اندرو ناکام دان

154 جهد کن تا بر پری زین دامگاه %~% چون ز دام آئی روی درپیش شاه

155 عاقبت در پیش شه خواهی شدن %~% رازدار حضرتش خواهی بدن

156 شاه را بشناس از دام آبرون %~% تا شوی در حضرت او ذوفنون

157 شاهباز جان کسی داند که او %~% در دو عالم باز داند قدر او

158 شاهباز جان کسی بشناختست %~% کاین دو عالم را بکل درباختست

159 شاهباز جان تو در صورت مهل %~% کو گرفتارست اندر بند گل

160 شاهباز جان ز نفخ حق بود %~% او همیشه جاودان مطلق بود

161 شاهباز جان محمد بود و بس %~% زد نفخت فیه من روحی نفس

162 شاهباز جان محمد آمدست %~% نزد حق او بس مؤید آمدست

163 شاهباز جان محمد یافتست %~% کو سر از ملک دو عالم تافتست

164 قدر اودانست این شاهباز را %~% او بدید این رتبت و اعزاز را

165 شاهباز هر دو عالم بود او %~% گوئی از کونین جان بربود او

166 شاهباز جان خود را صید کرد %~% هردوعالم را بیکدم قید کرد

167 شاهبازی همچو اودیگر نبود %~% از دو عالم جای او برتر نمود

168 خویش را کل دید و کل را خویش دید %~% همچنان کز پس بدید از پیش دید

169 بد طفیل خنده او آفتاب %~% گریه او بود امطار سحاب

170 شاهباز سد ره کون و مکان %~% مقتدای ms050 این جهان و آن جهان

171 شاهباز حضرت قدس جلال %~% کی بداند مرورا حس و خیال

172 شاهبازی بود پیشش جبرئیل %~% جان و جسم و روی و دل کرده سبیل

173 شاهباز سد ره و جان همه %~% جمله زان او و اوزان همه

174 شاهباز قرب دست ذوالجلال %~% آفتاب هر دو عالم بی زوال

175 شاهباز جمله و ختم رسل %~% خویش را افکنده اندر عین ذل

176 شاهباز جان تو زو شد پدید %~% صورت حسی ندارد آن کلید

177 گرنه او بودی نبودی جان تو %~% اوست سر خیل ره و برهان تو

178 شاهباز جانها اویست و بس %~% آفرین بر جان پاکش هر نفس

179 شش جهت دیده قیاس عقل کل %~% در صفات خود فرو مانده بذل

180 بیخبر زین جا و زانجا باخبر %~% گنج مخفی را نباشد پا و سر

181 روح قدسی را طبیعت کی بود %~% انبیا را جز شریعت کی بود

182 اول آدم روح و نور پاک بود %~% گرچه ما بین هوا و خاک بود

183 عاقبت چون سوی این دنیا رسید %~% جمله مرغان روحانی بدید

184 نه وجودی بود نه صورت نه جان %~% لیک مشتق گشته از او جان جان

185 دامگاه خود بدید از روی عقل %~% این سخن نی فهم داند کرد نقل

186 این سخن از رمز اسرار عیان %~% زیر هر بیتیش صد گنج نهان

187 اندرین اسرار گر بوئی بری %~% توالست از جان جانان بشنوی

188 نفس این اسرار نتواند شنود %~% گوئی از کونین نتواند ربود

189 این بگوش عقل و دل باید شنید %~% این بچشم جان و دل بایدش دید

190 این سخن اندر کتابت نامدست %~% این سخن پیش از وجود دل بدست

191 این سخن جانان مراتعلیم کرد %~% این کسی داند که جان تسلیم کرد

192 این سخن غواص معنی دلست %~% از بحار لامکان آمد بشست

193 این سخن گفتار عقل انبیاست %~% این سخن از حضرت جود و ضیاست

194 ms051 این کسی دانست کز خوددر گذشت %~% راه جسم و جان و دل اندر نوشت

195 این کسی داند که بی خوف و رجاست %~% این کسی داند که بر صدق و صفاست

196 این کسی داند که او عاشق بود %~% در فنای عشق کل صادق بود

197 این کسی داند که اول دیده است %~% خویش از دنیا معطل دیده است

198 این کسی داند که جز جانان ندید %~% اندرین جاگاه جسم و جان ندید

199 این کسی داند که اندر کل بود %~% جملگی دیده پس آنگه کل بود

200 این کسی داند که وقت انبیا %~% روی بنماید ورا بی منتها

201 این کسی داند که سر دربازد او %~% از وصال عشق کل مینازد او

202 این کسی داند که در آتش رود %~% ار بسوزد جانش کلی خوش شود

1 هیچکس زین راه تقریری نکرد %~% همچو احمد هیچ تفسیری نکرد

2 هرچه خواهم گفت او بودست و بس %~% بهترین کل بدو بودست و بس

3 عاقبت آدم چو این دنیا بدید %~% یک زمان سوی وی آمد بنگرید

4 بیخبر از عشقبازی بود او %~% نیک دریاب ونه بازی بود او

5 بیخبر آمد بسوی دامگاه %~% هر سوئی میکرد درآشیانگاه

6 ذات بود و در صفت یک ره شده %~% زان مکان تا این مکان در ره شده

7 این جهان خود بود بیشک آن جهان %~% این عیان اندر نهان آمد عیان

8 بود صیاد صور اندر کمین %~% تا بکف آرد ز گل صیدی چنین

9 عاقبت آدم چو اندر دام شد %~% از قضا نادیده و ناکام شد

10 کرد صیاد ازل آهنگ او %~% چون بدید از دور بوی و رنگ او

11 آدم آمد تا سر آن دامگاه %~% چون کند عاشق بغیری در نگاه

12 دام آن صیاد اندر خود کشید %~% آدم از صورت بدام اندر طپید

13 دام او این صورت ناجنس بود %~% لیک با او سالهایش انس بود

14 آدم از اول ms052 فنا بددر فنا %~% بیخبر زین دامگاه پر بلا

15 کل بد و آدم بصورت جزو بود %~% بود در آخر باول خود نبود

16 چون نگه کرد و وجودخود بدید %~% تن نهاد اندر قضا و آرمید

17 حیف خوردش او بسی سودی نداشت %~% درد آدم نیز بهبودی نداشت

18 گر نیفتادی بدام آن اولین %~% نه گمان بودی ونه کفر ونه دین

19 نه زمین بودی ونه چرخ فلک %~% نی کمال جمله اشیائی ملک

20 نی تفرج بودی ونی شادیی %~% نی غمی بودی و نه آزادیی

21 نی قمر بودی و نی خورشید هم %~% نه عطارد بود ونی ناهید هم

22 نی دو عالم بودی از وی پر زجوش %~% تو ندانی این سخن بنشین خموش

23 گر نه او بودی نه بودی انبیا %~% گرنه اوبودی نبودی اصفا

24 گرنه او بودی شمار اندر شمار %~% کس ندانستی رسوم کردگار

25 چون بدام آمد همه شد آشکار %~% دل پدید آمد و جان شد با عیار

26 آفتاب و ماه شد از عکس او %~% هر دو عالم شد ازو پر گفت و گو

27 عقل آدم شد بآنجا آشکار %~% جمله یکسو شد عددها بی شمار

28 شم و فم و سمع با او یار شد %~% آدم آنگه در سلوک کار شد

29 گفت بی چیزی نبود این دام من %~% من ندانم کی برآید کام من

30 راه خود میجست تا بیند مگر %~% در سلوک آمد در آن خوف و خطر

31 هیچ سالک راه را پایان ندید %~% هیچ کس این درد را درمان ندید

32 هیچ کس زین دامگاه آگه نبود %~% زانکه مر این راه را همره نبود

33 عشق هرجائی که انجام افکند %~% ننگ آرد جملگی نام افکند

34 عشق صد عالم کتاب از خود کند %~% نام نیکی را بیکدم بد کند

35 عشق در یک لحظه صد آدم کند %~% عشق رنگ آمیزی عالم کند

36 عشق سوی نیک و بدها ننگرد %~% عشق با ms053 کس راه کلی نسپرد

37 عشق راهی دارد از سر کمال %~% عشق را هر گز نباشد خود زوال

38 عشق شهباز دو عالم آمدست %~% گرچه در صورت بآدم آمدست

39 ای مقام عشق را نادیده تو %~% زین سخن بوئی عجب نشنیده تو

40 ای مقام عشق آنجا یافته %~% لیک راه عشق را نایافته

41 ای ز سر عشق جانان بی خبر %~% جان بده در عشق و در جانان نگر

42 هرکه او بر جان خود شد دوستدار %~% بی خبر آمد ز عشق کردگار

43 دامگاه عشق آمد درگهش %~% هیچ پیدا نیست جز یکسو رهش

44 دام صورت عقل آمد این بدان %~% چون رهیدی میشوی تا آنجهان

45 این قفس بنگر که تا چون ساختست %~% از برای مرغ جان پرداختست

46 پیش شاه این شاهباز عالمین %~% میبرد هر لحظه در خافقین

47 جوهر معنی بسی دادش خدای %~% عشق آمد هر زمانش رهنمای

48 این همه ملک جهان کل زان اوست %~% دارو گیر مسکن دیوان اوست

49 کرد صیاد آن قبول از بهر باز %~% شاهباز لطف آنگه دیده باز

50 هرکه روی شاه را از دور دید %~% بود از آن شاه خرد معذور دید

51 هرچه آن شاه باشد آن اوست %~% مغز باید تا برون آید ز پوست

52 گر بروی شاه تو شادان شوی %~% هر زمان سر دمادم بشنوی

53 هرکه او از دست شه معنی برد %~% در هوای لامکان دایم پرد

54 راه او روشن شده پرنور بین %~% هست در علم عیان عین الیقین

55 هم ببود او توانی دید روی %~% چند گویم آب هست اندر سبوی

56 هم بنور جان جان کن رهبری %~% کز زمین و از زمان تو بگذری

57 اصل جان تو مجرد بود و بس %~% یعنی آن نور محمد بود و بس

58 نور جان اشیا همه یکبار دید %~% بعد از آن در هفت و پنج و چار دید

59 نور جان در آسمانست و زمین ms054 %~% نور جان اندر مکانست و مکین

60 نور جان موسی بدید از کوه طور %~% گشت سر تا پای موسی غرق نور

61 نور جان عیسی از آن آگاه شد %~% جسم از آن جان گشت وروح الله شد

62 کس چو عیسی اندرین راه فنا %~% جسم و جان خویش کی دید او بقا

1 چون جهودان از قضا عیسی پاک %~% خواستندش تا کنند او را هلاک

2 عزم کردند آن سگان نا بکار %~% تادرآویزند عیسی را ز دار

3 لفظ عیسی یک دو تن زان مردمان %~% فهم کردند از میان آن سگان

4 قول عیسی را بجان کردند قبول %~% زانکه عیسی بود بار ای و اصول

5 گفته بد عیسی که من پیغمبرم %~% از شما کلی بیکسر بهترم

6 من رسولم از خدای کردگار %~% کردگار و صانع پنج و چهار

7 در میان جمله من روح اللهم %~% از کمال سر جانان آگهم

8 همچو من پیغمبری دیگر نبود %~% سر روح الله ما را در ربود

9 صورت من جان شده جانان بدید %~% همچو من دیگر کسی هرگز ندید

10 در نهان‌سر هویدا یافتم %~% هرچه پنهان بود پیدا یافتم

11 من نیم باطل که پیدا برحقم %~% صورت و معنی و روح مطلقم

12 جان من در قرب معنی راه یافت %~% اسم جان در جسم روح الله یافت

13 نطفه بودم دررحم گویا شدم %~% در ره جانان بکل بینا شدم

14 با شما ناطق شدم اندر شکم %~% گفتم اسرار نهانی در عدم

15 همچنان شرکست درجان شما %~% تا چه آید بر تن و جان شما

16 بد در اسرائیل صاحب دانشی %~% پاکبازی بود با خوش خوانشی

17 چار صندوقی ز علمش یاد بود %~% از معانی جان او را داد بود

18 سالها تحصیل علمی کرده بود %~% نه چو ایشان راه حق گم کرده بود

19 دایما آنجای خلوت داشتی %~% از بر آن قوم نفرت داشتی

20 در سلوک خویشتن در راز بود %~% عاشق ms055 جانان خوش آواز بود

21 نام او بد مصدر صاحب سلوک %~% دوستدار او بدی شاه و ملوک

22 زو بپرسیدند سر این سخن %~% تا مگر پیدا شود راز کهن

23 گفت ما را در بر عیسی برید %~% هرچه گوید باز دیگر بشنوید

24 پیش عیسی آمد و کردش سلام %~% کرد روح الله او را احترام

25 در زمان نزدیک عیسی خوش نشست %~% گشت خاموش و لبان خود به بست

26 ناگهان عیسی درآمد در سخن %~% گفت اینجاگاه خاموشی مکن

27 تو نمیدانی که تا من کیستم %~% اندرین جا از برای چیستم

28 گفت میدانم که تو پیغمبری %~% از همه خلق جهان تو بهتری

29 از کمال سرجانان آگهی %~% من یقین دانم که تو روح اللهی

30 هرچه گوئی راست باشد بی خلاف %~% روح روحانی توئی تو بی گزاف

31 دوست تر دارم ترا از جان خود %~% گر بود نزدیک من هر نیک و بد

32 بد کسی باشد که نشناسد ترا %~% این زمان هستی تو فخر انبیا

33 مرده را از خاک تو زنده کنی %~% ز آفتاب هر دو عالم روشنی

34 ساکن درگاه روح الله شدی %~% از خدا دانی بکل آگه شدی

35 گفت عیسی کای مرید راستی %~% این سخن خوب و لطیف آراستی

36 نیک گفتی از میان تو مهتری %~% در کمال عقل از اینها بهتری

37 درنگر تا این خسان از بهر من %~% چه همی جویند ازدل قهر من

38 تا چرا بر دین من مینگروند %~% این سخنهای خدائی نشنوند

39 قول حق از من ندارندی قبول %~% تو چه گوئی اندرین صاحب وصول

40 هرچه حق با من بگفت اندر نهان %~% بازگفتم از احادیث و بیان

41 قول حق از گفت من رد میکنند %~% هر چه کردند با تن خود میکنند

42 هرچه در انجیل آمد از خدا %~% سر اسرارست و گفتار خدای

43 هرکه او اسرار جانان گوش کرد %~% جامی از جام هویدا نوش کرد

44 ms056 هرکه او اسرار یزدان خوار داشت %~% گفت عیسی را بجان انکار داشت

45 جان ایشان از خدا نه آگه است %~% میندانند و بلاشان در رهت

46 قصد کشتن میکنندم این خسان %~% بی خبر از کردگار آسمان

47 هان بگو تاتوبه از جان کنند %~% هرچه کردند اندر آن تاوان کنند

48 تا بلا زیشان بگرداند بکل %~% ورنه افتند این مکان در عین ذل

49 مرد رفت و این سخنها باز گفت %~% هرچه عیسی گفته بد او باز گفت

50 آن سگان گفتند ما این نشنویم %~% ما بدین و رای عیسی نگرویم

51 هرچه میگوید زخود میگوید او %~% اعتبار خویشتن میجوید او

52 گر چنانست این که او پیغمبرست %~% در میان ما کنون او رهبرست

53 معجزی از وی تمنا میکنیم %~% این سؤالست و نه غوغا میکنیم

54 گر مراد ما بر آرد این زمان %~% قول او باور کنیم از جان جان

55 هست اندر شهر ما گوری کهن %~% نه سرش پیداست آن گور و نه بن

56 هست آن گوری کنون چون بیضه %~% در میان گور دیگر رخنه

57 کس نمیداند که این گور که است %~% لیک گوری سهمناک و بس مهست

58 کس نمیداند که این گور که بود %~% پیشتر زین شهر ما این گور بود

59 گر بمعجز مر ورا زنده کنی %~% تو شوی شاه وهمه بنده کنی

60 گر بمعجز تو ورا پرسی سخن %~% او بگوید با تو ز اسرار کهن

61 اندر آییم آن زمان در دین تو %~% بس نباشیم آن زمان در کین تو

62 هرچه فرمائی بجان فرمان کنیم %~% هرچه گوئی تو دگر ما آن کنیم

63 راست گردد این زمان پیغمبری %~% از دگر پیغمبران تو سروری

64 گفت بنمائید آنجا گه مرا %~% زین سخن چون کرده شد آگه مرا

65 آن زمان رفتند تانزدیک گور %~% آن گروهی مردمان با شر و شور

66 دید عیسی سهمگین گوری عظیم %~% نزد آن استاد عیسی سلیم

67 ms057 منظر آن گور از سنگ رخام %~% روشن واسفید چون روی حسام

68 نقشهای خط عبری اندران %~% دید عیسی بس عجایب آن زمان

69 پیش آنجا رفت و آن خط را بخواند %~% وی عجب عیسی از آن گریان بماند

70 بود بنوشته که ای عیسی پاک %~% چون رسی ما را دمی در روی خاک

71 این نوشته بد که ای عیسی بخوان %~% راز ما را زین نوشته باز دان

72 تاترا معلوم گردد حال من %~% بازدانی سر بسر احوال من

73 تاترامعلوم گردد این زمان %~% باز دانی حال من ای راز دان

74 من بدم شاهی ز دور آفرین %~% راه جو و راه دان و راه بین

75 شصت پیغمبر بد اندر دور من %~% نام من افتون شاه انجمن

76 روی عالم بود در فرمان من %~% هرچه بد اندر جهان بد آن من

77 ششصد و چل پادشه از هر دیار %~% بود در فرمان من من شهریار

78 من وطن در ملک یونان داشتم %~% لشکر و گنج فراوان داشتم

79 همچو من شاهی نبد با فرو هوش %~% پادشاهانم شده حلقه بگوش

80 در بسیط کشور شادی و کام %~% بودهام اندر دو گیتی نیکنام

81 سی و شش قصر معظم داشتم %~% سلطنت را بر تر از جم داشتم

82 نزد من بودند حکیمان جهان %~% جمله با گفتار وحکمت‌خوش بیان

83 صد غلامم دایما همره بدند %~% جملگی از وقت من آگه بدند

84 هر زمانی من مکانی داشتم %~% عیش دنیا را خوشی بگذاشتم

85 سالها در دور گردون دم زدم %~% داد خود از چرخ گردون بستدم

86 مر مرا بد ماه رویان بیشمار %~% شاد میبودم در آن ملک و دیار

87 با حکیمان راز و صحبت داشتم %~% هرکه آمد پیش عزت داشتم

88 هیچکس در دور من کشته نشد %~% خاک در خون هیچ آغشته نشد

89 هیچکس در دور من خود غم ندید %~% همچو من شاهی دگر عالم ندید

90 هیچکس در پیش ms058 چون من شه گله %~% مینکردی از کسی درولوله

91 نعمت دنیا نماند با کسان %~% عمرو شاهی هم نماند جاودان

92 بشنو این احوال تا آگه شوی %~% این رموز بس عجایب بشنوی

93 یک برادر زادیی بد مرمرا %~% دوستر بودی ز جان ودل مرا

94 نو خطی با عارضی مانند ماه %~% نزد منبودی ورا بس عز و جاه

95 هرچه آن من بد آن وی بدی %~% مشکل من زو همه آسمان شدی

96 لشکر و گنجم همه در دست او %~% بود زان من ولی پیوست او

97 حکم ازان او بدی بر حکم من %~% هرچه کردی بودی اندر حکم من

98 گاه رزم و کین چو دستان بوداو %~% هر دم از نوعی بدستان بود او

99 هر دیاری را که بد دشمن مرا %~% پشت لشکر بود و جان و تن مرا

100 پیش من بودی چه در روز و چه شب %~% مرد حکمت بود بارای و ادب

101 در همه وقتی ورا کردم امین %~% مثل او دیگرنبود اندر زمین

102 اول کار او چو از مادر بزاد %~% بابش از دنیا برفت آن پر ز داد

103 باب او مردی بزرگ و کامکار %~% همچو من بود او شه و هم شهریار

104 ترک شاهی کرده بد با عز و ناز %~% از برای کردگار بی نیاز

105 خلوت از بهر خدا او کرده بود %~% روز و شب آنجایگه خو کرده بود

106 شب همه شب بود بیدار جهان %~% از خدا غافل نبودی یک زمان

107 اربعین آنجا بخلوت داشتی %~% هیچکس نزدیک خود نگذاشتی

108 جمله شب در نماز ایستاده بود %~% نه چو من دربند باغ و باده بود

109 هر حکیمی را که بودی در جهان %~% پیش او رفتی و پرسیدی نهان

110 کین چه فقرست و چه ترکست این بگو %~% ترک شاهی کرده ای نیک خو

111 جمله ملک و دیارت آن تست %~% کرده آن را ترک آنهم زان تست

112 خیز ms059 و بیرون آی و دیگر این مکن %~% از حکیمان پندگیر این یک سخن

113 حکمت مطلق نه بیند رنج و غم %~% حکمت جانی برونست از عدم

114 چند سوزی اندرین جای دژم %~% اوفتاده در غم و رنج و الم

115 اندرین خلوت بگو احوال چیست %~% عاقبت اسرار گو این حال چیست

116 کشف چه کردی بگو اندر دلت %~% چه گشاده گشت راز مشکلت

117 این سخن با من بگو از بهر حق %~% کین شبت آخر چه باشد برسبق

118 گفت ایشان را که عمری در غمم %~% اندرین خلوت ز بهر ماتمم

119 آنچه من دانم حکیمان جهان %~% کی بدانند این زحکمت شد عیان

120 راز من کی خودبداند هر حکیم %~% راز ما میداند الله رحیم

121 آنچه من دانم درین خلوت سرای %~% حق مرا این جایگه شد رهنمای

122 ای حکیمان گوش دارید این سخن %~% کین عجب رمزیست ز اسرار کهن

123 ای حکیمان از دلم آگه شوید %~% جمله بر گفتار رازم بگروید

124 این برادر کاندرین عالم مراست %~% نور هر دو دیده وجانم مراست

125 این برادر صاحب عالم شدست %~% فارغ از اسرار ما هر دم شدست

126 این برادر کشته عشق منست %~% نزد من اسرار اعیان روشنست

127 خلوت اینجا بهر این میداشتم %~% خویشتن را در یقین میداشتم

128 اندرین دولت بدیدم آفتاب %~% یک شبی بیدار بودم من بخواب

129 ماهروئی آمد از دیوار و در %~% گفت با من رازهای بی شمر

130 قصه و احوال من یکسر بگفت %~% گوش من این سرپر معنی شنفت

131 گفت با من راز از فرزند من %~% از برادر قصه و پیوند من

132 گفت با من آنچه احوال منست %~% سینه پر از دانش و قال منست

133 حکم کرده مر خداوند جهان %~% کو بهر رازی که بودی غیب دان

134 لیک هر چیزی که خواهد آن بدن %~% آن هم از حکم ازل خواهد شدن

135 ای حکیمان ترک کردم جمله را ms060 %~% چون مرا گفتند اسرار خدا

136 یک دو روزی کاندرین روی جهان %~% باشم از حکم خدای آسمان

137 در سوی خیل و حشم خواهم شدن %~% پیش فرزندان وزن خواهم شدن

138 گفت با من راز حق آن ماه روی %~% لیک آخر گفت پیش شه بگوی

139 چون خبر داد او مرا برخاستم %~% شهر را از بهر او آراستم

140 بود یک سال تمام اندر حرم %~% بود اندر شهر شادی دمبدم

141 یک زنی بد مر برادر را نکوی %~% بر صفت ماننده مه خو بروی

142 راز دانی صاحب رمز و اصول %~% در میان قوم مانده او قبول

143 هرکه از وی حاجتی میخواستی %~% حق تعالی کار او آراستی

144 چشم عالم همچو آن زن پارسا %~% هم ندید و هم نه بیند سالها

145 گشت آبستن بحکم کردگار %~% بشنو این سر خدای کامکار

146 چون گذشت او را شبی از سر گذشت %~% مهر و ماه او همه غم در نوشت

147 زاد فرزندی چو ماه آسمان %~% کس چه میداند از اسرار نهان

148 ماهروئی سرو قدی نازنین %~% کرد پیدا صانع از ما مهین

149 بعد یک ماهش پدر اندر گذشت %~% مادر از دنبال او هم در گذشت

150 این پسر نه ماهه شد از حکم حق %~% بر سر او بود ما را این سبق

151 گشت شش ساله ز حکم کردگار %~% کو خداوندیست مان پروردگار

152 بعد از آن کردم ورا اندر کتاب %~% بود سالش عین ایام شباب

153 سعی من کردم مر اورا بی حساب %~% تا برون آید بدیوان از کتاب

154 رای ملک و پادشاهی خواست کرد %~% هرچه بودش رای از من راست کرد

155 هرچه بد از وی نکردم من دریغ %~% تا که شد او صاحب کوپال و تیغ

156 هر دمش کاری دگر در پیش بود %~% هر دم او را سلطنتها بیش بود

157 هر دم از نوعی دگر آمد برون %~% بود پیش لشکر من ذوفنون

158 ms061 لعبها و پیشهها دانسته کرد %~% هرچه او میکرد بس دانسته کرد

159 جان من از شوق او بد شاد کام %~% زانکه دنیا داشتم بس شاد کام

160 جان من از شوق او میسوختی %~% هر دم از شادی رخم افروختی

161 پهلوانی گشت همچون پور زال %~% بود اندر پهلوانی بی مثال

162 من ازو در امن و او در خون من %~% کس چه میداند که چونست این سخن

163 کس نبود اندر همه روی زمین %~% همچو او صاحب فران و آفرین

164 ملک من زو گشت یکسر پرخروش %~% دیک ملک من بدی از وی بجوش

165 ملک من زو گشت بس آراسته %~% گرچه بودم نعمت و هم خواسته

166 گرچه ما را این جهان پر کام بود %~% زو مرا پیوسته ننگ و نام بود

167 من چه دانستم که اویم دشمنست %~% در پی قصد من و خون منست

168 بد وزیری مر مرا مردی بزرگ %~% در همه کاری ابا هوش و سترگ

169 در همه فن خرده دان و خرده گیر %~% بود حاکم گرچه او بودی وزیر

170 حکمت و طب داشت بی حد و قیاس %~% در بزرگی بود او مردم شناس

171 با حکیمان دائما بودی مقیم %~% زیرک و دانا و خوش قول و حکیم

172 بس کتبها را که او برخوانده بود %~% رمزها از خویشتن بر رانده بود

173 بس کتب از خویش کردی پایدار %~% در علوم او بدی عالم نظار

174 ملک من زو بود با رای نظام %~% در همه کاری بدی با فر و کام

175 این برادر زاد من اندر حرم %~% دایما بودی نشسته در برم

176 مرمرا یک زن بدی چون آفتاب %~% قد او چون سرو رو چون ماهتاب

177 مشک موئی مشک بوئی مهوشی %~% روح افزائی لطیفی دلکشی

178 پارسائی مثل اودیگر نزاد %~% تا که بنیاد جهان ایزد نهاد

179 همسر و هم زاد من بودی مدام %~% کار و بارمن ازو با احترام

180 ms062 او نظر از روی او پنهان نکرد %~% عاقبت برجای او آن بد بکرد

181 بشنو ای عیسی تو این اسرار من %~% تا عجب مانی تواندر کار من

182 گشت عاشق بر زنم این سست پی %~% در فعالش بیخبر بودم ز وی

183 در حرم یک روز بود او با وزیر %~% پیش ایشان آمد آن بدر منیر

184 پیششان پنهان خوان آراسته %~% بود از هر نوع آن آراسته

185 پیششان بنهاد خوان و باز گشت %~% با وزیر آن بد قدم همراز گشت

186 گفت من رازی که دارم در دلم %~% با تو تقریری کنم زین مشکلم

187 زانکه تو مردی حکیمی راز دان %~% قصه درد دلم را باز دان

188 چاره درد من بیچاره کن %~% راز من تو باز دان و چاره کن

189 عاشقم من این زمان از جور شاه %~% او نمیآرد سوی من سر براه

190 چند بفریبم ورا از هر صفت %~% با تو گفتم این زمان من معرفت

191 گفت باوی این چه رمزست این مگوی %~% آنچه با من گفته دیگر مگوی

192 حق شاه اینست با تو بی وفا %~% این مگو دیگر بترس از ماجرا

193 ورنه زین سر شاه خود آگه شود %~% این سخن را از کسی گر بشنود

194 کار افتد در خلل ناگه ترا %~% شه کند بیرون ازین جا گه ترا

195 در زمان برخواست او از جای خود %~% پس وزیر آورد زیر پای خود

196 کارد برحلق وزیر آنگه نهاد %~% چشمه خون پس ز حلقش برگشاد

197 چون زنم آمد بدید آن سر حال %~% اوفتاد اندر حرم بس قیل و قال

198 دست زد تا زن در آرد پیش خود %~% زانکه عاشق گشته بود و بی خرد

199 پس کنیزان گرد او اندر شدند %~% جملگی در قصد خون او بدند

200 پس زن اندر آن زمان فریاد گرد %~% زانکه آن سک از جفا بیداد کرد

201 سر برید از تن ورا اندر حرم ms063 %~% بر کنیزان تاخت با جور و ستم

202 او کنیزان را بسی سر زخم کرد %~% آنچنان کرد آن سگ و هم غم مینخورد

203 سوی من ناگاه آوردند خبر %~% جان من زان گشت حالی بر خطر

204 کردم آهنگ جدل در پیش او %~% پر ز درد و پر ز کین و فتنه جو

205 با سپاهی بیعدد در پیش قصر %~% روی بنمودم که بودم شاه عصر

206 تا فصاص خود کنم زان شوم باز %~% در نهان گفتم که ای دانای راز

207 داد من بستان از این میشوم شوم %~% گرنه زو ویران شود این مرز و بوم

208 چون رسیدم لشکری دیدم عجب %~% هم از آن خود پر از مکر و تعب

209 مکر کرده بود زیر نردبان %~% تا مرا آنجا بگیرد ناگهان

210 ناگهان دیدم که آن بد اصل جست %~% در پس پشت و دودست من به بست

211 لشکر از هر سوی بر من تاختند %~% چون به بستندم به پشت انداختند

212 بر نشست و بانگ زد آنجا که بود %~% ناگهان لشکر از آنجا راند زود

213 بود صحرائی مرا در پیش شهر %~% آورید آنجا مرا از زهر و قهر

214 گفت لشکر را شمارا شاه کیست %~% اخترانید و شما را ماه کیست

215 جمله لشکر پیش بودندش سجود %~% چشم من حیران در آنجاگه ببود

216 در نهان گفتم که ای دانای راز %~% این عجب سریست کار من بساز

217 جمله گفتندش که شاه ما توئی %~% هرچه میخواهی چنان کن چون توئی

218 گفت با من لشکری همره شوید %~% تا کنون برراز من آگه شوید

219 بر نشست آنگاه ساز راه کرد %~% مرمرا با خویشتن همراه کرد

220 بانگ زد بر لشکر و خیل و سپاه %~% ناتمامت روی را آرد براه

221 پس منادی زد که هو کس نزد من %~% رفعت و منشور خواهد ز انجمن

222 پیش من آیند لشکر یک سوی %~% هرکه خواهد مهتری و بهتری ms064

223 بود او تنها و لشکر سوی او %~% شاد میرفتند در پهلوی او

224 از تمامت لشکر و خیل و سپاه %~% هیچ کس با من نمیکردی نگاه

225 چون قضای حق درآید ناگهان %~% کس نداند راز و اسرار نهان

226 هرچه خواهد بود از دریای بود %~% آنچه پنهان بود پس پیدا ببود

227 چون قضای حق درآمد هر کسی %~% رنج بیهوده نمییابد بسی

228 از قضای حق کسی آگاه نیست %~% چون درآمد خواه هست و خواه نیست

229 چون قضای حق بدانی بر مپیچ %~% با قضای رفته چندین سر مپیچ

230 چون قضای حق درآید از کمین %~% کس نداند از گمان و از یقین

231 چون قضای حق درآید مرد را %~% چون نداند چاره آنکس کرد را

232 چون قضای حق شود پیدا بتو %~% گردد از هر سوی پر غوغا بتو

233 از قضا من خسته وزار ای عجب %~% میدویدم تن نحیف و خشک لب

234 بند اندر گردن من بسته بود %~% گرچه سر تا پای کلی خسته بود

235 راه او با جمله لشکر میبرید %~% بند او در گردن من میشید

236 بودم اندر پس دوان مانند سگ %~% میدویدم بند در کردن بتک

237 تن نزار و خسته و جان پر ز درد %~% عاقبت بشنو که تا با من چه کرد

238 آورید اینجا که این گور منست %~% خیمه و خرگاه در اینجا به بست

239 یک درختی بود بر رسته عجب %~% حق تعالی آفریده زین سبب

240 پس فرود آمد در اینجا شادمان %~% بشنو این حکم خدای غیب دان

241 مر مرا سر تا قدم اندر درخت %~% بر طنابی سخت بر پیچید سخت

242 ایستاد اندر برم پر خشم و کین %~% اوفکنده او گرهها بر جبین

243 گفت با من چون همی بینی تو خود %~% گرچه نیکی کرده کردیم بد

244 گفتم او را کین همه زاری من %~% چیست کاینجا میکنی خواری من

245 گفت میدانم که گر ms065 بخشم ترا %~% جان من از تن جدا خواهی مرا

246 من ترا اینجایگه خواهم بکشت %~% نیستم ایمن ازین کار درشت

247 گفت با من تیر بارانت سزد %~% آنگهی بر کل لشکر بانگ زد

248 پیش استاد و بگفت ای لشکری %~% بر شما هستم کنون من مهتری

249 هرکه میخواهد ز من گنج و خدم %~% تیر بارانی کند از بیش و کم

250 برعم من تیر بارانی کنید %~% گر شما خود دوستداران منید

251 تیر بنهادند لشکر در کمان %~% بشنو این سر خدای غیب دان

252 آن شجر بشکافت از تقدیر حق %~% کس نداند راه با تقدیر حق

253 از درخت آمد یکی پیری برون %~% سبزپوشی پاک رایی رهنمون

254 جامه سبز عجایب در برش %~% بود نورانی بکل پا و سرش

255 بودش اندر دست تیغ آبدار %~% پیش آن سم شد به گفتا گوش دار

256 بر میانش زد ز ناگه تیغ او %~% همچو برقی رفت زیر میغ او

257 در زمان او از میان دوپاره شد %~% از جهان جان ستان آواره شد

258 روی خود او کرد سوی لشکری %~% بشنو این سر تا عجایب بنگری

259 از نهان برخواند چیزی ناگهای %~% در دمید آنگاه او باد دهان

260 جمله لشکر سرنگون سار آمدند %~% پر ز رنج و پر ز تیمار آمدند

261 جملگی یکسر فغان برداشتند %~% آنچه کشتند آن زمان برداشتند

262 روی کردند آنهمه در سوی پیر %~% کز برای حق تو ما را دستگیر

263 هرچه ما کردیم از نیک و بدی %~% حق تعلای کرد ما را برزدی

264 بد بکردستیم ما بر جان شاه %~% بعد از این بوسیم دست و پای شاه

265 گفت پیر سبزه پوش ای لشکری %~% ای خدا تو حاضری و ناظری

266 این بدی کردید شاه خویش را %~% همرهی کردی بد اندیش را

267 این زمان مر شاه را لشکر شوید %~% بعد ازآن برگفته کژمگروید

268 تا شما را حق شفای او کند %~% خالق ms066 خالقان دوای او کند

269 رو نهادند آن زمان بر روی خاک %~% کرد بخشایش برایشان حی پاک

270 جملگی در حال صحت یافتند %~% بار دیگر عزو قربت یافتند

271 پیر آمد هم مرا بگشود زود %~% جان من زان جان خود آگه نبود

272 در قدم افتادم او را بر نیاز %~% گفتم از بهر خدا کارم بساز

273 چاره کن کار این افتاده را %~% تا شوم حالی زغم آزاده را

274 گفت ای شاه بزرگ نامور %~% کار عالم هست پر خوف و خطر

275 عم خود را در خوشی بگذاشتی %~% لاجرم این ناخوشی برداشتی

276 هر نشیبی را فرازی در پی است %~% فربهی را هم نزاری در پی است

277 روز باشد عاقبت دنبال شب %~% روز پیدا کس نداند حال شب

278 هرچه بینی دشمنش اندر پی است %~% هر چه نیک انگاری آنگه زان بدست

279 هر دوعالم دشمن یکدیگرند %~% عقل و جان از کار عالم بر ترند

280 دشمن شب روز باشد بی خلاف %~% عکس خورشیدست ابر پر گزاف

281 دشمن روزست ظلمت در میان %~% دشمن ارض است بیشک آسمان

282 دشمن چپ راست آمد راست دان %~% دشمن جنت جهنم را بدان

283 دشمن جانست این اجسام تو %~% کز برای اوست ننگ و نام تو

284 دشمن خویش و تمام لشکری %~% ترک کل کن تاز دولت برخوری

285 هرکه او در ترک دنیا زد قدم %~% درگذشت از کفر و از اسلام هم

286 هر چه داری ترک کن یکبارگی %~% تا برون آئی ازین بیچارگی

287 گر برون آئی ز یکیک پاک تو %~% خوش بخواب اندر شوی در خاک تو

288 پادشاهانی که پیش از تو بدند %~% صاحب گنج و سپاه وزر بدند

289 پادشاهان جهان پنهان شدند %~% جمله با خاک زمین یکسان شدند

290 پادشاهان جمله ناپیدا شدند %~% جمله با خاک زمین یکجا شدند

291 پادشاهان جهان را خاک بین %~% خاک را از درد سینه چاک بین

292 پادشاهان جهان ms067 در زیر خاک %~% جمله پنهان گشته چشمانشان مغاک

293 پادشاه اول و آخر حقست %~% پادشاه پادشاهان مطلق است

294 پادشاه هر گدا و هر اسیر %~% پادشاه هر فقیر و هر امیر

295 پادشاه جمله مسکینان هم اوست %~% مغز شاهان اوست ایشان جمله پوست

296 پادشاهان بر درش سر بر زمین %~% مینهند از بهر لطف راحمین

297 اوست باقی چه ازل چه در ابد %~% او یکی بس قل هوالله احد

298 ترک شاهی گیر تا سلطان شوی %~% ورنه گرد چرخ سرگردان شوی

299 ترک شاهی گیر کو شاهست و بس %~% اوزراز هرکس آگاهست و بس

300 این دو روزه عمر ترک خویش گیر %~% در سلامت رو صلاحی پیش گیر

301 تا ازین شاهی دگر شاهی دهد %~% از کمال صنعت آگاهی دهد

302 پادشاهی ذوق معنی آمدست %~% گرچه راهت سوی عقبی آمدست

303 ترک لشکر کن درآنجا باش تو %~% دانه در این زمین میپاش تو

304 هرچه کاری اندر آنجا بدروی %~% گرتوقول پیر اینجا بشنوی

305 نیست عمرت بیش یکسال دگر %~% چون برفتی بشنوی حال دگر

306 بعد از این اینجای منزلگاه تست %~% قبرگاه گور و خاک و راه تست

307 یک دو روز اینجا قراری پیش گیر %~% در سلامت رو صلاحی پیش گیر

308 چون بمیری تو رهت آنجا بود %~% بعد از آنت مسکن و ماوا بود

309 چون گذشت از قرب حالت یک هزار %~% بعد از آن آیی دگر برروی کار

310 در زمان دور عیسی پاک تو %~% بار دیگر زنده گردد خاک تو

311 از برای زیر خاکی راز خاک %~% زنده گرداند ترا دانای باک

312 تو گواهی ده که او پیغمبرست %~% از دگر پیغمبران او مهترست

313 تو گواهی ده که عیسی بر حق است %~% هست روح الله وحی مطلقست

314 تو گواهی ده میان مردمان %~% کورسولست از خدای آسمان

315 تو گواهی ده که او روحست پاک %~% تو گواهی ده که نه آبست و خاک

316 تو ms068 گواهی ده که او از مریم است %~% همچو او در عرصه عالم کم است

317 هست او بر راستی ای مردمان %~% اوست از امر خدای جاودان

318 ترک دنیا گیر آنگه شاد باش %~% از همه رنج وغمان آزاد باش

319 این بگفت و گشت ناپیدا ز چشم %~% درگذشت از نزد من دور از دو چشم

320 لشکری کردم بسی از هر کنار %~% عز خود در ذل کردم اختیار

321 چارکس با من موافق آمدند %~% همچو من زین حال صادق آمدند

322 بعد از آن این گور اینجا ساختم %~% خویش را از خلق وا پرداختم

323 در بن این گور می برم بسر %~% عاقبت چون عمر من آمد بسر

324 زین جهان بیوفا بیرون شدم %~% خاک گشتم در میان خون شدم

325 دفن کردندم دراینجا زیر خاک %~% تا چه آید بعد از این از حی پاک

326 السلام ای پیغمبر حق السلام %~% السلام ای روح حق شمع انام

327 چون رسیدی اول این خط را بخوان %~% اولین احوال این بیچاره دان

328 چونکه عیسی خواند این خط را رموز %~% گفت ای جبار ای گیتی فروز

329 سر بسوی آسمان برداشت او %~% دیدهها بر سوی حق بگماشت او

330 در سوی حضرت درآمد در دعا %~% تادعایش گشت درحالی روا

331 پس عصا در گور زد گفتا که قم %~% روح گردای خاک پس از جابجم

332 ناگه از امر خدای آسمان %~% پادشاه آشکارا و نهان

333 نور او بر جزو و کل تابنده کرد %~% او بقدرت خاک مرده زنده کرد

334 گور و خاک از یکدیگر چون باز شد %~% زنده گشت آن شخص و صاحب راز شد

335 کرد او بر روی رو ح الله سلام %~% گفت ای دانای جمله خاص و عام

336 ای زدم دم در دمیده خاک را %~% زنده کرده خاک روح پاک را

337 ای تمامت انبیا را دوست دار %~% کشته تو انبیا از کردگار

338 ای بتو زنده ms069 شده جان در تنم %~% ای بتو بینا دو چشم روشنم

339 جسم و جانم یافته باری دگر %~% دیده دل گشته بی خوف و خطر

340 من ازین بار دگر جان یافتم %~% بار دیگر راز پنهان یافتم

341 زنده گردان مر مرا مقصود چیست %~% گفت بر گو تا ترا معبود کیست

342 گفت روح الله بر گو زین سخن %~% از رموز سر و اسرار کهن

343 تاترا آن پیر از اول چه گفت %~% گوش تو اول چه راز حق شنفت

344 پیر را زان حال دل آگه نبود %~% چونکه عیسی گفت راز آنگه شنود

345 بعد از آن رخ سوی جمع قوم کرد %~% گفت غفلت دل شما را نوم کرد

346 سر من بینید زود آگه شوید %~% گرچه گمراهید اندر ره شوید

347 هست روح الله و ما را سرورست %~% بر یقین کل که او پیغمبرست

348 هرکه کرد اقرار بروی این زمان %~% رسته گردد از بلای جاودان

349 هرکه این معنی نداند از یقین %~% حقتعالی را نداند از یقین

350 هر که ایمان آورد بر موی او %~% رسته گردد از بلا و گفت و گو

351 هرکه بشناسد ورا این جایگاه %~% راه روشن گرددش تا پیشگاه

352 قصه خود جمله با ایشان بگفت %~% بعد از آن رخ را بخاک اندر نهفت

353 آن سگان گفتند کاینها راست نیست %~% هرچه افزونست آنجا کاست نیست

354 معجزی دیگر طلب خواهیم کرد %~% آنگهی رسم ادب خواهیم کرد

355 این یقینست و گمانی میبریم %~% پاره از اولین آگه تریم

356 گفت عیسی چیست دیگر راز را %~% تا نمایم با شما آن باز را

357 جمله گفتند این زمان در پیش کوه %~% چشمهای آری برون تو با شکوه

358 تا میان کوه ساران آمدند %~% همچو ابری سیل باران آمدند

359 بود کوهی سرخ هم مانند خون %~% جمله گفتند آوری زینجا برون

360 پیش کوه آمد بامر کردگار %~% بشنو این سردگر را گوش دار

361 گفت ms070 ایشان را زمانی این سخن %~% وحشتی پیداست از راز کهن

362 گفت حق رازی دگر فرموده است %~% این سخن بر قولتان بیهوده است

363 چون شما معجز نه بینید این دگر %~% پس بگوئید آن و آنگاه این دگر

364 حق بلا خواهد فرستد بر شما %~% جبرئیل آمد بگفت این از خدا

365 گفت مصدر آن زمان کان روح پاک %~% مینماید زین پس ایشان را هلاک

366 قول تو حقست ایشان باطلند %~% هرچه میگوئی ز حق بس غافلند

367 گفت عیسی کین دگر خود راست شد %~% از خدا فزون در ایشان کاست شد

368 پس عصا در دست خود محکم بداشت %~% هر دوچشم خویشتن بر که گماشت

369 گفت عیسی کای خدای بحر و بر %~% ای زهر رازی ضعیفی با خبر

370 اول و آخر توئی تو ظاهری %~% بر همه اشیا عالم قادری

371 وارهان جانم ازین مشت خسان %~% زانکه کار من رسید اینجا بجان

372 چشمه زین کوه بیرون کن روان %~% ای خداوند زمین و آسمان

373 این بگفت و زد عصا بر سنگ کوه %~% کوه درارزش درآمد با شکوه

374 سنگ از صنع خدا برهم شکافت %~% بار دیگر چشمه آنجا بیافت

375 چشمه زان سنگ آمد بر برون %~% شد روان ماننده عین شجون

376 بود آبی همچنان کاب حیات %~% هرکه خوردی یافتی از نو حیات

377 گوییا کز آب کوثر بود آن %~% از نبات و قند خوشتر بود آن

378 شربتی ز آنجایگه عیسی بخورد %~% چشم جان زان آب معنی تازه کرد

379 شکر حق کرد و برو مالید دست %~% پیش آن قوم آنگهی شادان نشست

380 جمله بنشستند اندر پیش کوه %~% کرد عیسی روی سوی آن گروه

381 گفت ای خلقان ز دل باری دگر %~% کاین چنین چشمه ز صنع دادگر

382 آمدست این آب از جوی بهشت %~% از برای معجزم اینجا بهشت

383 حق تعالی صنع را آورده است %~% دیدن چشم شما این کرده است

384 هست ms071 این آب از بهشت جاودان %~% بر مثال آب حیوان درجهان

385 یادگاری از نمودار منست %~% بر مثال حالتان این روشنست

386 صورت حال شما زان شد پدید %~% هر کسی این دید نتواند شنید

387 چشم صورت کوه دانید این زمان %~% آب زاینده ز معنی شد روان

388 هست عیسی بر مثل جان شما %~% یک دو روزی هست مهمان شما

389 این دعای من کنید از جان قبول %~% تا مرادخود بیابید از اصول

390 این زمان دانید من روح اللهم %~% از خدا وز خویشتن من آگهم

391 مرده را کردم بدم من زنده را %~% زنده گردانید جان بی ماجرا

392 از درون ظلمت خود وارهید %~% سنت ایزد میان جان نهید

393 از عذاب جاودان ایمن شوید %~% در بهشت جاودان ساکن شوید

394 هرکه او مر حق شود دل دوست را %~% مغز گردد از یقین دل پوست را

395 هرکه او قول خدا را بشنود %~% از عذاب آن جهان ایمن شود

396 چند گویم با شما از کردگار %~% چون بدانستید باید کرد کار

397 آورید اقرار بر من از نخست %~% تا ازین پس کارتان آید درست

398 آورید اقرار الله هم یکیست %~% بر همه دانا و بینائی شکیست

399 آورید اقرار کو اسرارتان %~% حق بداند ز اشکارا ونهان

400 آورید اقرار کز یک نطفه خون %~% کرد پیدامر شما بی چه و چون

401 آورید اقرار من پیغمبرم %~% وز دگر پیغمبران من بهترم

402 آورید اقرار اندر گور و مرگ %~% ملک ومال و جسم و جان گویند ترک

403 آورید اقرار اندر صنع او %~% روز و شب باشید اندر جستجو

404 آورید اقرار بر روز پسین %~% بازگشت سوی او چه کفر و دین

405 هرچه کردید و کنید اندر جهان %~% آورند آن روز پیش دیدتان

406 هرچه کردید از نکویی و بدی %~% جمله بنمایند تان اندر خودی

407 هرچه کردید آنگهی آگه شوید %~% گر شما این قول عیسی بشنوید

408 آورید اقرار بر ms072 هستی او %~% نیست گردید و بود هستی بدو

409 هرکه نیکی کرد نیکی دید باز %~% خرم انکو راه نیکی دید باز

410 جملگی گفتند اقرار آوریم %~% هرچه گوئی ما ز پیمان نگذریم

411 لیک ما را هست از تو یک سئوال %~% آن جواب ما بکو از حسب حال

412 گر جواب ما بگوئی یک بیک %~% آوریم اقرار ما بی هیچ شک

413 گر جواب ما بگوئی آگهی %~% آن زمان تو عیسی روح اللهی

414 گفت عیسی آنگهی آن قوم را %~% چه سوالست اندرین قوم شما

415 بود دانشمند مردی زان میان %~% بس بزرگ و خرده بین و خرده دان

416 صاحب تفسیر و اسرار و قلم %~% در میان قوم گشته چون علم

417 سالها تحصیل حکمت کرده بود %~% نه چو ایشان راه حق گم کرده بود

418 بود نام او سبیحون باحیا %~% بود او مرقوم خود را پیشوا

419 راز عیسی او یقین دانسته بود %~% گفت عیسی را بجان ودل شنود

420 خلق گفتند آن زمان در گفت و گو %~% هرچه میگوید جواب آن بگو

421 پیش عیسی آمد و کردش سلام %~% کرد روح الله ز جای خود مقام

422 عزت آن مرد آورد او بجای %~% نزد خود بنشاندش آنگه او زپای

423 پرسشی با یکدیگر کردند خوش %~% دید عیسی جسم و جانی ماه وش

424 بود مردی پر ز علم آراسته %~% از سر دنیا بکل برخاسته

425 دید مردی خوش سؤال و خوش جواب %~% ره رو روشن دل و حاضر جواب

426 گفت ای مرد خدای راز بین %~% جمله اسرار کلی باز بین

427 گر سؤالی داری از من باز گوی %~% آنچه میدانی ز من پرس و مجوی

428 کرد عیسی او سؤال اولین %~% گفت ای روح خدا و راه بین

429 باز ده ما را جوابی از خرد %~% تا خداوندجهان فرد احد

430 آسمان را از چه پیدا کرده است %~% از چه این صورت هویدا کرده است

431 ms073 آسمان از چیست این اشجار چیست %~% بود ناپیدا و این پیدا ز چیست

432 روشنم گردان و با من باز گوی %~% در معنی برفشان وراز گوی

433 گفت عیسی کین معانی گوش کن %~% جان خود از شوق آن مدهوش کن

1 از یقینت این سخن را گوش دار %~% بشنو این اسرار و صنع کردگار

2 اول بنیاد بر ذات خدای %~% پادشاه راز دان و رهنمای

3 جوهی از نور خود پیدا بکرد %~% بس دلی کز شوق خود شیدا بکرد

4 حکم کرد از نیک و بد آنجایگاه %~% تا شود پیدا بخود آن جایگاه

5 این جهان و آن جهان چون آفرید %~% راز خود برجان ما کرد او پدید

6 از جلال خود نظر بروی فکند %~% آتشی از شوق خود در وی فکند

7 جوهری بد از لطافت روشنی %~% ذات خود پیدادر آن بد بی منی

8 اول و آخر درو پیدا شده %~% عاشق از معشوق دل شیدا شده

9 هرچه بود و هرچه خواهد بود نیز %~% اندران کلی نمود او جمله چیز

10 چاره نور تجلی در رسید %~% خویشتن در خویشتن کلی بدید

11 در طلب آمد پس آنگه جوش کرد %~% جرعه از جام جلالش نوش کرد

12 در طلب برخود بگشت او هفت بار %~% هفت پرگار فلک شد آشکار

13 عکس نور آنجایگه آمد پدید %~% راه بگرفت و درو شد ناپدید

14 آسمان از آن دو جوهر کرده شد %~% نور عزت از یقین چون پرده شد

15 گشته پیدا از کف او این زمین %~% تاشود پیدا مکان اندر مکین

16 همچنان در جلوه بود آن نور پاک %~% پس نظر افکند از بالا بخاک

17 هر دویکی گشت از روی شناخت %~% آن ازین و این از آن سوی تو تاخت

18 لیک این رازیست گفتم با تو باز %~% لیک با ایشان نشاید گفت راز

19 ذره از نور او شد آفتاب %~% از بخارات زمین تر شد سحاب

20 نور پیدا ms074 گشت و شد ظلمت نهان %~% کرد پیدا نور در روی جهان

21 روی عالم را همه انوار داد %~% بعد از آن ترکیب پنج وچار داد

22 روز نورست و بظلمت شب بساخت %~% نور و ظلمت را ز بعد سوز ساخت

23 اصل و فرعی در میان آمد پدید %~% تا همه روی جهان آمد پدید

24 خاک و آتش سخت در پیوست کرد %~% تا از آن روی زمین را سخت کرد

25 کوه شد پیدا ز بهر ساکنی %~% تا شودآنجا مقام ایمنی

26 آفتاب از وی قمر بستد روش %~% یافته در دور گردون پرورش

27 روحها از ذات خود پیدا نمود %~% پس تمامت نقش آن اشیا نمود

28 کرد از روی قمر پیدا نجوم %~% تا ازین پیدا شود راز علوم

29 از چراغ صد هزاران شمع را %~% باز افروزد یکی در جمع را

30 اینهمه از نور شمس آمد پدید %~% بعد از آن این شم و لمس آمد پدید

31 سفل را نفس عناصر ساخت او %~% انگهی باران ز عنصر ساخت او

32 ذات حق زینها منزه آمدست %~% این کسی داند که آگه آمدست

33 راز حق پیدا بکردست این صفات %~% انبیا کردند شرح و وصف ذات

34 ذات حق این جملگی تقریر کرد %~% علو و سفل آنجای در تحریر کرد

35 ذات حق در جزو و کل مستغرقست %~% گر ببینی ور نبینی خودحقست

36 انبیا را کرد پیدا هم زخود %~% بعد از آن بخشید کل را هم ز خود

37 علو روحانی و ظلمت سفل بود %~% نیست درهستی خود پیدا نمود

38 صد هزار و بعد از آن بیست و چهار %~% انبیا از نور خود کرد آشکار

39 عالم جانست علو این را بدان %~% عالم سفلست جسم ناتوان

40 ماه و شمس و روز و شب با یکدگر %~% ساخت ترکیبی چنین پیروز گر

41 شش جهت در سفل آمد راستی %~% تا شود پیدا در آنجا خواستی

42 پنج حس در ms075 شش جهت سالار کرد %~% هفت را با هشتمین دوار کرد

43 مختلف کردش تمامت جزو جزو %~% تا شود پیدا بکلی عضو عضو

44 پس عناصر رادرآمیزش نشاند %~% هر یک از راه دگرشان سیر راند

45 ضد یکدیگر نهاد این هر چهار %~% تا شود اسرار ایشان آشکار

46 موضع هر یک بکلی راست کرد %~% تا همه کار جهان را راست کرد

47 موضع آتش بسوی شرق بود %~% گرچه در هر جای همچون برق بود

48 موضع باد از غرور است این بدان %~% موضع آب از جنوب آمد روان

49 خاک بد مغز همه اسرارها %~% گشته پیدا اندرو انوارها

50 این همه بر عقل آرایش بکرد %~% بعد از آن در زیر پالایش بکرد

51 هفت دریا را بصنع خویشتن %~% زیر خاک آورد پیدا ما و من

52 آسمان در گرد ما آمد زشوق %~% این عجایب بشنو از اصحاب ذوق

53 گرچه اندر ذوق و شوقند و شتاب %~% کوکبان چرخ و نور آفتاب

54 چون نظر بر خاک دارند این همه %~% بلک نور پاک دارند این همه

55 اصل کار خاکست در اسرار حق %~% میشود آنجا همه انوار حق

56 بعد از آن چون خویشتن افکنده دید %~% از میان جمله خود را زنده دید

57 چون نظرگاه خداوند آمد این %~% نام آن شد آسمان این شد زمین

58 ذات بیرون درون بگرفته است %~% بر سر هر کس قضائی رفته است

59 عقل پیدا کرده است از صنع خود %~% تا شود پیدادر آنجا نیک و بد

60 عقل پیدا کرده تا شد رهنمون %~% هر یک از لونی دگر آید برون

61 چون بگشتند جملگی در گردخاک %~% کرد پیدا جسم ما از آب پاک

62 آتش آنگه رازدان باد شد %~% هر دو را کار از دگر آباد شد

63 آب همچون آینه روشن نمود %~% خاک را این هر سه آنگه تن نمود

64 جان ز ذات آمد بره سوی صفات %~% جسم ازو دریافت ناگه این ms076 حیات

65 جمله را با یکدگر ترکیب کرد %~% آنگهی با یکدگر ترتیب کرد

66 عقل با تن پرورش آغاز کرد %~% راه اول را بآخر ساز کرد

67 جمله ذرات گشته متصل %~% فاعل افلاک بر این مشتعل

68 این رموز ما ز جائی آمدست %~% کاندرآنجا عقل رهبر گم شدست

69 چون نظر با یکدیگر پیوند شد %~% راه پیدا گشت و کل در بند شد

70 جزو خود کل دید در ره گم شده %~% بود چون یک قطره در قلزم شده

71 پس سؤال دیگر از وی خواست کرد %~% گفت حق بود این و حق این راست کرد

72 چون همه او بود یکسر جزو و کل %~% از چه پیدا گشت زینسان عز و ذل

73 نیک و بد از چه پدید آمد زوی %~% چون همه گفت و شنید آمد زوی

74 چون همه او بود برگو این سخن %~% تا شود پیدا مرا راز کهن

75 این یکی ره بین وان اعمی شده %~% این یکی نادان و آن دانا شده

76 این یکی در عز و قربت آمده %~% آن یکی در رنج و محنت آمده

77 این یکی مال فراوان یافته %~% آن یکی یک لقمه نان یافته

78 این یکی بیچاره و حیران شده %~% آن یکی در ناز خود پنهان شده

79 این یکی جویای اسرار آمده %~% آن یکی در عین پندار آمده

80 این یکی فارغ نشسته از همه %~% آن یکی در بسته برروی همه

81 این جسد را در حسد آورده است %~% آن یکی رو در احد آورده است

82 این یکی عمر از خوشی و کام دل %~% برده بر سر یافته آرام دل

83 آن یکی در خون دل جان رفته کل %~% اوفتاده در بلا ورنج و ذل

84 این یکی در گنج و آن یک در زحیر %~% این یکی در ناز و آن یک در نفیر

85 این یکی مؤمن شده آن کافری %~% این تحیر را نه پائی ms077 نه سری

86 این یکی در قتل و خون آورده رو %~% عالمی از وی شده در گفتگو

87 آن یکی در راه جسم و بغض و آز %~% آمده در راه حق درمانده باز

88 این یکی مردار خواری همچو سگ %~% میدود از بهر مرداری بتک

89 آن یکی از بهر آزار کسان %~% روی را در جنگ کرده چون خسان

90 این یکی بر خلق و بر عزت شده %~% با همه ذرات در صحبت شده

91 آن یکی از بهر ظلم و جور خلق %~% میکند خواری نداند غور خلق

92 این یکی دانسته آن نادان شده %~% ازچه باشد جملگی تاوان شده

93 گفت عیسی این همه از اصل کار %~% در قلم آمد ز حکم کردگار

94 چون قلم با لوح شد آنجا پدید %~% هرچه او میخواست شد زانجا پدید

95 نیک و بد برخاست یکسر از قلم %~% تا بود اسرار از سر عدم

96 بر سر هر یک قضائی رفته است %~% برتن هر یک جفائی رفته است

97 هر یکی را آنچه او بایست داد %~% هر یکی را راه دیگرسان نهاد

98 هر یکی را قسمتی تقدیر کرد %~% هر یکی را قربتی تدبیر کرد

99 تا شود پیدا ز عز و ذل جهان %~% سر او در غیب شد آنجا عیان

100 گرنداد اینجا درآنجا آن دهد %~% بلکه آنجا بیش صد چندان دهد

101 محنت دولت ازینجا میرود %~% چون ببینی کار آنجا میرود

102 پادشاه کردگار بحر و بر %~% کرده هر یک را بنوکاری دگر

103 هرکه نقد آن جهان حاضر کند %~% خویش را در قرب حق واصل کند

104 شکرکن اینجا اگر چیزت نماند %~% زآنکه آنجا نقدهای تو بماند

105 هرچه آنجا باشد آن آنت بود %~% بهتر از جانان کجا جانت بود

106 حکم کرد او از ازل هرچه که هست %~% تا شود پیدا بجمله پای بست

107 هیچ کس از راز خود پی گم نکرد %~% لیک این صورت درآنجا گم ms078 بکرد

108 اوست اصل و مال دنیا هیچ دان %~% مال دنیا نقش پیچا پیچ دان

109 آنکه بیشک خواری آنجا بدید %~% محنت و خواری حق آنجا بدید

110 ای بسا شادی که آنجا بیند او %~% در مقام مملکت بنشیند او

111 گر بصورت مر ترا رنجی نمود %~% در صفت بیننده را گنجی نمود

112 نامرادی و مرادی این جهان %~% تا بجنبی بگذرد در یک زمان

113 گر تو زینجا رنج و محنت میبری %~% رنج و محنت سوی دولت میبری

114 گر ترا سنگی زند معشوق مست %~% به که از غیری گهر آری بدست

115 گر ترا گوید که جان درباز خیز %~% جان خود را در ره او پاک ریز

116 گر ترا صد وعده خوش میدهند %~% این نشان زان سوی آتش میدهند

117 گر ترا دنیا نباشد گو مباش %~% ور ترا عقبی نباشد کو مباش

118 چون ترا معشوق باشد به بود %~% روی معشوق از دوعالم به بود

119 اوست اصل کار و باقی محنت است %~% اوست مقصود و دگر ها زحمت است

120 چون ز فعل و قول خود آگه شود %~% ترک کلی گوید و باره شود

121 در مقام عشق صادق آید او %~% در فنای عشق لایق آید او

122 راه کل گیرد پس آنگه گم شود %~% چون یکی قطره که با قلزم شود

123 لیک این راه کسی باشد که او %~% در میان ما بود بی گفت و گو

124 لیک این راه کسی باشد یقین %~% کاخر و اول بود او راه بین

125 جمله را یک داند و یک بیند او %~% یک زمان در عشق خود ننشیند او

126 باشد اندر کل اشیا کاردان %~% تا بیابد جان جان اندر نهان

127 در بلای عشق او آرد قدم %~% بگذرد از کفر و از اسلام هم

128 ای محقق این سخن زان تو است %~% زنده دل هستی و این جان تو است

129 ای محقق این دل از ms079 جان و جهان %~% محو گردان آشکارا و نهان

130 ای محقق بگذر از بود و وجود %~% زانکه پیدا راه او پنهان نمود

131 چون شوی پنهان ترا پیدا کند %~% گر بوی پیداترا رسوا کند

132 هم تو نیکی کرده با سرکسی %~% هم عوض نیکی بیابی تو بسی

133 جهد کن تا نیک باشی در زمان %~% جان خود از حرص دنیا وارهان

134 جهد کن تا خود ترا نیکی بود %~% تاترا آنجایگه نیکی بود

135 زانکه راه نیکی آمد بر خلاص %~% مرد از نیکی همی یابد خلاص

136 نیک بین هر چیز کو آورده است %~% او ز نیکی جمله پیدا کرده است

137 نیست بر تر از مقام خاص و عام %~% از مقام نیستی برتر مقام

138 بود با نابود خود پیوند کن %~% نه در آنجا خویشتن در بند کن

139 چون در آخر راه بر حق آمدست %~% عاقبت جان راه بین حق شدست

140 جملگی ره درویست ای بیخبر %~% باز کن زین خفتگی در دل نظر

141 این براه دل توانی یافتن %~% نه براه آب و گل بشتافتن

142 این سخن با غیر صورت بین بود %~% راز این با مرد معنی بین بود

143 عقل این تقریرها کی ره برد %~% این سخن را عشق بر حق بشنود

144 صورت از عقلست و جان عشق دان %~% عشق آمد در نشان او بی نشان

145 عاقبت اندیش و آنگه شو فنا %~% تا رسی آنگاه در عین بقا

146 در دم آخر بدانی این سخن %~% اندرین گفتارها سستی مکن

147 اول وآخر در آنجا میطلب %~% راه عزت را تو یکتا میطلب

148 هرکه این دانست مرد کار شد %~% ازکمال عشق برخوردار شد

149 این رموز لامکانی فهم کن %~% تا منت اینجا بگویم یک سخن

150 بی نشان شو تا نشان آید پدید %~% هر که او شد بی نشان از غم رهید

151 اصل اینست در جهان جان ستان %~% چون فنا گردی بیابی جان ms080 جان

152 کار دنیا پر ز درد و حسرتست %~% پر زمکر و پر ز فکر و حیرتست

153 کار دنیا پر ز آزست ونیاز %~% ترک گیرش تا رهی از حرص باز

154 این جهان چون آتشی افروختست %~% هر زمان خلقی بنوعی سوختست

155 کار دنیا چیست بیکاری همه %~% چیست بیکاری گرفتاری همه

156 این جهان کلی سرآید عاقبت %~% باز دان گر مرد راهی عاقبت

157 هرکه او در عاقبت اندیشه کرد %~% راه بینی از خدا او پیشه کرد

158 جهد کن تا عاقبت آید پدید %~% راز اودر عاقبت آید پدید

159 جان و دل در عاقبت مقصود یافت %~% بعد از آن او عاقبت معبود یافت

160 جهد کن تا نیک و بد بینی از او %~% تا در آخر عاقبت بینی ازو

161 هرکه اودر عاقبت کل بازگشت %~% ازجهان جان ستان بیزار گشت

162 در ازل بنوشت هم خود باز خواند %~% هم بگفت او جمله هم خود باز خواند

163 چون عزازیل عاقبت اندر نیافت %~% جان ودل از حسرت تن برشکافت

164 عاقبت درباخت آن نا استوار %~% عاقبت در حسرت آمد پایدار

165 گفت اکنون چون همه زو رفته است %~% جمله ذرات بر او رفته است

166 چون همه او بینم از نیک و ز بد %~% پس چرا تاوان نهاده بر خرد

167 راست گفتی هرچه گفتی از خدا %~% لیک این راز دگر را رهنما

168 مرگ حقست و قیامت هم حق است %~% این یقین است از خدا و مطلقست

169 بعد ازین این جان چو بیرون شد زجسم %~% تا کجا خواهد شدن بیرون باسم

170 جای جان آخر کجا خواهد بدن %~% اولین دید از کجاخواهد بدن

171 گفت عیسی هر نشیبی را فراز %~% هرکژی را راستی آید بساز

172 روز را ظلمت ز پی آید پدید %~% هستی اندر نیستی شد ناپدید

173 از پی این زندگی مرگ آمدست %~% همچو ما را جملگی برگ آمدست

174 این جهان همچون رباطی دان ms081 دو در %~% زین درآی و زان دگر بر شود گر

175 عقل اینجا با وجودت آشناست %~% گرچه راه حق بکل بی منتهاست

176 عاقبت دانست کو خواهد شدن %~% جاودان آنجایگه خواهد شدن

177 عاقبت کرد اختیار آنجایگاه %~% دیده دیده دید کار آنجایگاه

178 حکم تو این بود کو آنجا شود %~% روح پاکش باز بیهمتا شود

179 روح را درعاقبت آنجا رهست %~% تا نه پنداری که راهی کوتهست

180 چون در آنجا روح ره آهنگ کرد %~% بعد از آن آن جایگه آهنگ کرد

181 عاقبت از دوست چون آید ندا %~% جان کنند آنجا که میشاید فدا

182 رازبین گردد ز دنیا بگذرد %~% بعداز آن در سوی عقبی بنگرد

183 چون قدم بیرون نهد زین خاک تنگ %~% بگذرد از کل نام و جزو ننگ

184 زین جهان جز محنت و خواری ندید %~% ازوجود خویش جز زاری ندید

185 زین جهان حاصل نباشد جز زحیر %~% آن جهان بینی همه بدر منیر

186 چون مقام خویش بیند در فنا %~% آن فنا باشد بکل عین بقا

187 درد نبود اندر انجا رنج هم %~% هیچ نبود اندر انجا جز عدم

188 خواری و محنت نباشد جز فنا %~% هر زمانی روشنی باشد صفا

189 اندر آن عالم نباشد جز که نور %~% دایما یک دم نه بینی جز حضور

190 اندران عالم بقا اندر بقاست %~% گرچه آن عین بقا کلی فناست

191 هر چه بینی جز یکی نبود ز کل %~% هیچ نبود اندر آنجا عین ذل

192 آن مقام عاشقانست ای پسر %~% آسیا برنه که آبت شد بسر

193 زان عدم گر خود نشانی باشدت %~% هر زمانی لامکانی باشدت

194 زان عدم گر با تو اینجا دم زنم %~% هر دوعالم بیشکی بر هم زنم

195 زان عدم هرگز نشد آگاه تن %~% کار جانست این که داند خویشتن

196 زان عدم بسیار گفتند در زمین %~% این نداند جز که مرد راه بین

197 چون قدم بیرون نهادی زین جهان ms082 %~% راه آنجا روشنت گردد عیان

198 پرتوی از نور باشد همرهت %~% تا کند ز انحضرت کل آگهت

199 هرچه بینی جز خیالی نبودت %~% هرچه گوئی جز محالی نبودت

200 آن عدم روشن ترست ازجسم و جان %~% آن عدم دارد نشان بی نشان

201 چون برفتی هیچ منگر سوی ره %~% تانباشد دیدنت عین گنه

202 ای بسا کس کو درین ره باز ماند %~% دیدها کلی ازین ره باز ماند

203 هر که اینجا باشد اندر عز و ناز %~% اندر آنجا اوفتد او درگداز

204 ای بسا کس کاندرینجا شد اسیر %~% ان هذا دیده شیی عسیر

205 هرکه اینجا خواری و محنت کشید %~% روح و راحت اندر آنجا او بدید

206 هرکه او اینجا بچیزی باز ماند %~% تو یقین میدان که بی اعزاز ماند

207 هرکه اینجا در طلب نشتافت او %~% اندر آنجا همچو یخ بگداخت او

208 هرکه اینجا حق نه بیند دم بدم %~% حق نه بیند در وجود و در عدم

209 هر که اینجا چشم دیده باز دید %~% هیچ غیری را در آنجا او ندید

210 او سبق برد از میان و وارهید %~% بعد از آن پیدا شدش هل من مزید

211 هر که او بر حال خود دیدار کرد %~% هر زمانی جان ودل افکار کرد

212 هرکه او ره پیش شد بر یک صفت %~% بگذرد از عقل و جان و معرفت

213 هر که آنجا عشق رویش وانمود %~% گوئیا در اول و آخر نبود

214 هر که اینجا محو گردد در عقول %~% بگذرد از گفتگوی بوالفضول

215 هر که اینجا تخم افشاند بخاک %~% بر دهد آنجا حقیقت روح پاک

216 تخم معنی تو بیفشان و برو %~% آنگهی آنجایگه بر میدرو

217 تخم معنی هر که افشاند بدل %~% بهره یابد از یقین بی آب و گل

218 تخم اگر در شوره کاری ندروی %~% تا سخن هرگز نگوئی نشنوی

219 کشت زارتست عالم جملگی %~% هم ز بهر تست عالم جملگی ms083

220 تخم اینجا بهر تو برکشتهاند %~% راه بینان اندرین ره گشتهاند

221 بر تمامت داده است آنجایگاه %~% میکنی او را بنادانی تباه

222 تخم معنی بی شمارست ره ببین %~% بر ببر زینجا چو هستی راه بین

223 تخم بنشاندی که نوروزت نبود %~% جز دو چشم راه بین کورت نبود

224 این جهان و آن جهان هر دو یکیست %~% لیک اعداد از حسابش اندکیست

225 هر که این اندک حسابی آورد %~% در یکی معنی کتابی آورد

226 این حسابی از عدد مشکل ترست %~% ورنه مقصود تو زان حاصل ترست

227 گر فرومانی درین ره بی حساب %~% ترسم آنجا گه شود طولی کباب

228 صد هزاران بر یکی گیر و برو %~% از یکی پیداست اینها نو بنو

229 از یکی دو میشود تنها پدید %~% وزدو میگردد سه هم پیدا بدید

230 وز سر میگردد چهارم آشکار %~% پنج آنگه میشود باز از چهار

231 تا صد و سیصد هزاران یاد کن %~% آن عددها جملگی بر باد کن

232 چون برون آری تو از اول یکیست %~% میندانم تا کرا آنجا شکیست

233 چون یکی گردی یکی بینی همه %~% چون همه یکست یک بینی همه

234 این الف اول یکی باشد ز اصل %~% بعد ازآن پیدا کند اعداد وصل

235 چون شود کژ دال گردد درحساب %~% دال همچون راست گردد درحجاب

236 چون خمی بر خویشتن آرد دگر %~% را شود این جایگه ای بی خبر

237 چون الف از راست خم گردد چونی %~% هر دو سر کژ گردد آنگه هست بی

238 چون الف نعلی شود نونی بود %~% این سخن مرد خدا بین بشنود

239 جمله چون از اصل یکی باشدت %~% لیک هر نوعی همان بنمایدت

240 صدهزاران قطره یک باران بود %~% چون ز باران بگذرد عمان بود

241 لیک این نقش از تو پی گم میکند %~% مر ترا بر هر صفت گم میکند

242 چون تو عورت بین شدی در اصل کار %~% چون یکی ms084 بینی عددها در شمار

243 هر که بینی یک صفت دارد چو تو %~% لیک ره گم میکند آنجا ز تو

244 هر که بینیشان دو دست و هم دو پاست %~% چشم دارد صورتش همچون شماست

245 آنچه تو داری در ایشان هست هم %~% لیک از روی معانی هست کم

246 عقل رنگ آمیز آمد بر خلاف %~% این سخن بشنو نه از روی گزاف

247 عقل اندر گفت و گوی عالمست %~% ورنه چون تو بنگری کل آدمست

248 از تفاوت آدمی حیران شود %~% چون عددها دید سرگردان شود

249 هر دم از راه دگر آید برون %~% کی برد راز معانی در درون

250 گر درونت با برون یکسان شود %~% این عددها جملگی یکسان شود

251 گر درونت گردد از صورت بری %~% اندرین معنی که گفتم ره بری

252 گر درونت همچو دل صافی بود %~% در عقول خویش کم لافی بود

253 این ره آنگه گرددت روشن چو نور %~% کز وجود خویشتن یابی حضور

254 این صور چون مختلف آید بکار %~% باز میماند ز فعل روزگار

255 چون تو راه خویشتن گم میکنی %~% صورت آهنگ مردم میکنی

256 این همه صورت یکی آمد بدید %~% لیک از صورت شکی آمد پدید

257 هرچه میبیند زرنگی دیگرست %~% هرچه مییابد ز سنگی دیگرست

258 هرچه میگوید از آن نه آن بود %~% هرچه میجوید از آن نه آن بود

259 هرچه آرد در ضمیر خویشتن %~% عاقبت گردد اسیر خویشتن

260 چون خلاف صورتی هم صورتی %~% زین همه دارم ترا معذورتی

261 ای دریغا رنج تو ضایع بماند %~% دفتر عشق این دلت یکدم نخواند

262 آب هر ساعت زرنگی دیگرست %~% بر سر هر شاخ ننگی دیگرست

263 آفتاب از گردش خود جای جای %~% میکند هر لحظه رنگی جانفزای

264 گاه رعد و گاه ابرو گاه میغ %~% گاه برق تیزرو بگشاده تیغ

265 این همه بر عکس کشته مختلف %~% همچو وصف راستی دال والف

266 هست این صورت ms085 فرومانده بخود %~% گاه در نیکی و گاهی مانده بد

267 چیست این صورت عجایب در عجب %~% گاه مکر و گاه زرق و گه تعب

268 چون تواند صورتی در مانده باز %~% کی شود بروی درتوحید باز

269 هست این صورت گرفتار نفس %~% کی بیابد در معانی دسترس

270 بازمانده از حقیقتهای خویش %~% تا که آرد لقمه دیگر به پیش

271 روز و شب در خوردن و در بردنست %~% خویش را در هر مجازی بردنست

272 گر کنم معنی این اسرار فاش %~% گر تو مرد راه بینی گل بپاش

273 صورت تو معنی جان گم بکرد %~% در خلاف این بسی اندیشه کرد

274 چون محمد صورت جان یک صفت %~% گرددآنگاهی برون از معرفت

275 دید اول دید آخر جمله خود %~% او خدا بود و خدا او در احد

276 جمله را در خویشتن یکسان بدید %~% نه چو تو صورت بد او هرسان بدید

277 از کمال عقل تقدیری نهاد %~% وز کمال جان رهی بر دل گشاد

278 هیچ غیری پیش او سر بر نزد %~% تا علم بر کاینات او بر بزد

279 چون یقین دانست صورت هیچ بود %~% درگذشت از وی که ره پر پیچ بود

280 چون یقین دانست صورت بر فنا %~% در فنای کل رسید اندر بقا

281 جمله اندر خویشتن یکسان بدید %~% نه چو تو صورت بهر دستان بدید

282 جان خود در راه حق کرد او نثار %~% سید و صدر رسل در هر دیار

283 خویش را کل دید گرچه بود کل %~% لیک از دست صور او دید ذل

284 عاقبت چون راه جانان خواست کرد %~% روی عالم از شریعت راست کرد

285 چون بدانست او رموز جملگی %~% پس از آنست او رموز جملگی

286 راه فقر انبیا کلی بدید %~% لیک راه خویش را بر کل گزید

287 راه و ترتیبی دگر بنیاد کرد %~% تا همه روی جهان آباد کرد

288 چون بدانست او که اصلی نیست ms086 جزو %~% هیچ ترتیبی ندید از جسم و عضو

289 راه خود بر فقر کرد او اختیار %~% کس ندید این سر که کرد او اعتبار

290 راه خود بر جاده کل زان نهاد %~% تا کسی دیگر رهی نتوان نهاد

291 راه خود را برتر از راه کسان %~% کرد ترتیبی حقیقت در عیان

292 شرع راه مصطفی آمد یقین %~% کس نبد ماننده او راه بین

293 آنچنان این شرع را کلی نهاد %~% تا شود پیدا بکلی هر نهاد

294 آنچنان کو دید راه حق ز حق %~% کس نداند راه او جز مرد حق

295 حق اگر حق بین شناسد آن اوست %~% جملگی حق دفتر دیوان اوست

296 اوست حق بین و دگر ره بین بدند %~% هر کسی بر کسوتی آئین بدند

297 لیک او این راه کلی باز یافت %~% او ز حق این رتبت و اعزاز یافت

298 اوست حق گر حق شوی دریابی این %~% ازگمان آئی برون سوی یقین

299 این رهی بر شرع اوآسان نهاد %~% او در معنی بکلی برگشاد

300 هرچه بودش او بکلی فاش کرد %~% لیک پنهان نقش او نقاش کرد

301 هرکه اندر راه حق حق باز دید %~% خویش را اندر میان ناز دید

302 راه راه اوست گر تو عاشقی %~% در کمال راه او گر لایقی

303 راه او جوی و هوای او طلب %~% رتبت او و بقای او طلب

304 راه راه اوست دیگر راه نیست %~% لیک جان تو زره آگاه نیست

305 تاترا نوری کند همراه را %~% بدرقه باشد ترا در راه را

306 تا زخوف جاودان ایمن شوی %~% این سخن باید که ازجان بشنوی

307 گر نه او باشد شفاعت خواه تو %~% کی شود نور یقین همراه تو

308 اوست سلطان وهمه درویش او %~% جمله چون خوانی نهاده پیش او

309 گرنه او بودی که بودی راه بر %~% راه بودی دایما پر از خطر

310 راه دین اواز خرابی پاک کرد %~% جمله کژ ms087 بینان درین ره خاک کرد

311 نور پاک اوست همراه همه %~% اوست کرده دل یقین گاه همه

312 چون وجود جملگی بیهوش یافت %~% از شراب صرف وحدت نوش یافت

313 آنچه آورد و بدادش کردگار %~% سر او با جملگی کرد آشکار

314 هر کسی فهمی د گر کردند از آن %~% لاجرم شد مختلف شرح و بیان

315 شرح او هرگز نداند خویش بین %~% شرح او در یافت مرد پیش بین

316 شرح او نه لایق هر ناکس است %~% کلکم فی ذاته حمقی بس است

317 شرح او بسیار کردند و بیان %~% شرح او آمد ز قران پس بخوان

318 چون محمد شرح حق بسیار گفت %~% هرچه بود از شرح شوق یار گفت

319 شرح او در شرح باشد بی خلاف %~% هرچه نه این باشد آن باشد گزاف

320 او ز نور و نور او نور حقست %~% هیچکس این سر نبیند مطلق است

321 شرح آن موسی چو در تورات دید %~% راه خود از شرح و وصفش باز دید

322 شرح او داود خواند اندر زبور %~% تا ره او جمله یکسر گشت نور

323 شرح او عیسی چو در انجیل یافت %~% لاجرم بر دانشش تعلیل یافت

324 شرح او جز حق نداند هیچ کس %~% شرح او داند یکی الله و بس

325 هرکه او را روی بنمود آن شروح %~% یافت او نور ذوی آلاف روح

326 اندرین ره جملگی چون حق بدید %~% حق بدید و حق بگفت و حق شنید

327 چون برفت از صورت حسی برون %~% خود یکی دید او برون را با درون

328 جمله حق شد جمله حق گشت آن زمان %~% این نه راه صورتست اندر بیان

329 مرتضی را گفته بد او را ز خویش %~% تا بداند او از آن کل راز خویش

330 مرتضی دانسته بد اسرار او %~% مرتضی دانسته بد گفتار او

331 مرتضی او را بجان دلدار شد %~% لحمک لحمی از آن در کار ms088 شد

332 مصطفی و مرتضی هردو یکیست %~% من ندانم تا کرا اینجا شکیست

333 مرتضی اسرار احمد کل بیافت %~% گرچه در آخر از انسان ذل بیافت

334 مرتضی با او و او با مرتضی %~% یک نفس از هم نگشتندی جدا

335 مرتضی اورا بجان تصدیق کرد %~% جان خود در ورطه تحقیق کرد

336 مرتضی اسرار احمد در نهان %~% گفت با چاه آن حقیقت در نهان

337 مرتضی بیشک خدا را یافته %~% نه چو مادر شوق دنیا تافته

338 مرتضی اسرار سبحانی شده %~% آنگهی انوار ربانی شده

339 گفت لو کشف الغطا او از یقین %~% مرتضی بود اندرین ره راه بین

340 مرتضی هر مشکلی را حل بکرد %~% مرتضی از بهر حق گردش نبرد

341 او همه شرح ره تحقیق کرد %~% تا جهانی در جهان توفیق کرد

342 گرنه او بودی نبودی نور حق %~% گرنه او بودی که بردی این سبق

343 گرنه او بودی نبودی مهر و ماه %~% راه و شروع مصطفی پشت و پناه

344 گر نه او بودی مصاف و جنگ را %~% بهر غیرت را و نام وننگ را

345 گر نه او بودی سخاوت را نشان %~% کی بدی در روی عالم مهرشان

346 گرنه او بودی به بخشش بحر جود %~% خود نبودی بخششی اندر وجود

347 بخشش و گفتار حیدر راست شد %~% تا همه روی زمین ز وراست شد

348 چون محمد رفت از این جای خراب %~% دید حیدر یک شبی او را بخواب

349 پیش او رفتی و کردی دست بوس %~% روی یک دیگر بدادندی ببوس

350 روی یکدیگر بدیدندی بخواب %~% خواب ایشان هست بیداری ناب

351 خواب و بیداریشان هر دو یکیست %~% خواب صورت بین همیشه در شکی است

352 مصطفی گفتا علی را آن زمان %~% ای مرا نور دل و دریای جان

353 ای من از تو تو ز من در کل حال %~% ای مرا کلی مراد لایزال

354 ای مرا سر دفتر جود ms089 و کرم %~% از تو دریای یقین بی بیش و کم

355 ای یکی بین ازل اندرابد %~% مثل تو هرگز نباشد تا ابد

356 چشم دوران همچو ما دیگر ندید %~% آنچه ما دیدیم از دریای دید

357 راز حق من دیده وتو دیدهباز %~% آنچه من دیدم تو کلی دیده باز

358 هرچه ما دیدیم کس آن را ندید %~% آنچه ما دیدیم از دریای دید

359 آنچه ما دیدیم از دریای کل %~% بس کسان آوردهاند از عین ذل

360 این از آنسان راه هر دو دیدهایم %~% نه ز گفت دیگران بشنیدهایم

361 یا علی درنه قدم در معنیت %~% بگذر از صورت نگر در معنیت

362 یا علی یاری کن و بشتاب زود %~% تادگر با هم رسیم از بود بود

363 جمله‌ایاران ما را کن خبر %~% تا بیابند این معانی سر بسر

364 دید راه کل تو با ایشان بگو %~% چاره درد دل ایشان بجوی

365 با ابوبکر و عمر آن راز کن %~% دیده ایشان بکلی باز کن

366 تا ز صورت سوی معنی دل نهند %~% آنگهی از بند صورت وارهند

367 هست این ره پر ز درد و پر ز رنج %~% رنج بگذاری در آیی سوی گنج

368 این جهان را ترک گیری درخوری %~% تا برون آئی ز نیکی و بدی

369 تا یکی گردیم جمله سر بسر %~% آنگهی نبود میان نقش بشر

370 تا یکی گردیم و گردید آشنا %~% وارهید از این بلا و این عنا

371 هست دنیامر شما را کرده بند %~% بند بردارید از خود بند بند

372 چند مانید اندرین صورت اسیر %~% چند باشید اندرین حبس و زحیر

373 چند در صورت شوید از هر صفت %~% معرفت آنجاست آنجا معرفت

374 معرفت را زین جهان حاصل کنید %~% خویشتن در آن جهان واصل کنید

375 آن جهان جاودانست از یقین %~% جمله زین راهید هریک راه بین

376 صورت خود در میان آرید کل %~% وارهید و بگذرید از عین ذل ms090

377 این جهان را کل فرا خواهید دهید %~% منت حق در میان جان نهید

378 سوی ما آئید و با ما بنگرید %~% زود از این منزل بکلی بگذرید

379 این جهان را ترک گیرید یک سره %~% پس برون آئید از آن سوی دره

380 تا درین صورت نه بینی روی جان %~% بر کنارید از صفای صوفیان

381 روز دیگر حیدر کرار باز %~% گفت با یاران خود آن جمله راز

382 گفت بوبکر نقی با من بگوی %~% چاره درد مرا تو باز جوی

383 مصطفی بد کلی از حق راز دار %~% این سخن بشنو تو با من رازدار

384 هر چه از حق آمدی در سوی وی %~% فاش کردی در میان گفت وی

385 هر چه آن از حق یقین آمد بگفت %~% در معنی جملگی یکسر بسفت

386 رهبر او بودست ما را در جهان %~% او نهاده سر کلی در میان

387 او سراسر گفت هرچه راز بود %~% جمله یاران را تمامت وانمود

388 چون محمد رفت از صورت برون %~% جان ما افتاد در دریای خون

389 تو گرفتی عزلت از ما جملگی %~% ما فرو مردیم اینجا جملگی

390 گفت بوبکر نقی با مرتضی %~% کای محمد را تو یاری با وفا

391 ای محمد را تو یار جان شده %~% بر تو از سیدرهی با جان شده

392 رازدار مصطفی هر جایگاه %~% بوده پیوسته تو نزدیک شاه

393 تو ز راز او بگیتی راز دان %~% راز او اکنون تو مارا بازدان

394 چون ندانستی تو کی داند کسی %~% رنج باید برد بی درمان بسی

395 چون نمیدانم چه گویم مرترا %~% تا یکی گردد ترا رای دوتا

396 روز و شب هم صحبت او بودهای %~% روز و شب در صحبتش آسودهای

397 مصطفی بد حق و حق بد مصطفی %~% زان مصفا بود گشته با صفا

398 ذات او با حق یکی بد در صفت %~% پربد از ادراک و علم و معرفت

399 ذات ms091 او حق بود اندر هر صفات %~% صورتش اندر صفت گشته بذات

400 صورت و معنی او یک بود یک %~% او خدابود و خدا بی هیچ شک

401 گفت درخواب این سخن با من براز %~% من بخواهم گفت این اسرار باز

402 گر بدانی پیش کس هرگز مگو %~% تا نباشد در میانه گفت و گو

403 چون بدانی هیچ نادانی مکن %~% تا توانی هرچه بتوانی مکن

404 راز پیغمبر توراز دوست دان %~% مغز دیگرهاست باقی پوست دان

405 گر تو این اسرار داری در نهان %~% روی بنماید حقیقت جاودان

406 گر تو این اسرار داری راهبر %~% بعد از آن در قرب جانت راه بر

407 همچو نابینای مادرزاد را %~% کو شود روشن بامر پادشاه

408 چشم بردارد دگر بینا شود %~% بار دیگر راز را گویا شود

409 تا نگردد چشم دل بینای راه %~% کی توانی کرد در رویش نگاه

410 چون بدانی راز تو جانان شوی %~% آنگه این دانی که کلی جان شوی

411 راز حق هرگز نداند این سخن %~% جز کسی کو یافت این سر کهن

412 سر حق هم حق بداند در جهان %~% سر حق حق بین نداند در عیان

413 تانگردی تو ز صورت بی نشان %~% کی توانی کرد این ره با بیان

414 راز را دریاب آنگه باز شو %~% از مقام زاغ تو شهباز شو

415 راز را دریاب آنگه باز بین %~% آنچه گم کردی هم اکنون باز بین

416 راز حق دریاب و سر از من متاب %~% راز حق بیخویشتن از من بیاب

417 راز خودآنجا تمامت باز جوی %~% آنچه دریابی بخود آن بازگوی

418 تا ترا آئینه آید در نظر %~% آنگهی سیبی نهی در رهگذر

419 سیب در آئینهها پیدا شود %~% همچو جان و جسم ودل یکتا شود

420 چون در این و آن شود پیدا هم اوست %~% هر دو یک سیب است بی شک مغز و پوست

421 آینه با سیب یک بینی همه ms092 %~% نیست جز دیدار یک بینی همه

422 این جهان و آن جهان دو آینه است %~% لیک یک بین داند آن دو آینه است

423 چون تو آئینه یقین بشناختی %~% خویشتن را سوی حق انداختی

424 گرنه ائینه ترا حاصل شود %~% کی دل تو اندر آن واصل شود

425 هست این آئینه دایم حق نما %~% بلکه آن آئینه حق شد رهنما

426 چون تو عکس آئینه بینی همه %~% کی ترا پیدا شود این زمزمه

427 چون تو در آئینه هرگز ننگری %~% از همه کون و مکانی برتری

428 چون همه آئینه هستی در میان %~% جان تو گردد بکلی جان جان

429 چون تو آئینه بکلی بشکنی %~% پنج وسواس طبیعت بر کنی

430 خانه را خالی کنی از مکر دیو %~% محو گردانی همه بی مکر و ریو

431 پس جهان جاودان بنمایدت %~% آنگهی در هیچ جا نگذاردت

432 کل یکی بینی تو محو اندر احد %~% اندر آنجانیست اعداد عدد

433 آنگهی روی معانی کل شود %~% هرچه بودت باصفای دل شود

434 چون یکی اندر یکی مقصود ماست %~% هم یکی اندر یکی معبود ماست

435 این یکی اندر یکی یکی بود %~% این سخن جز مرد معنی نشنود

436 جمله را یک دید و از یک بازگفت %~% گوهر اسرار معنی باز سفت

437 جمله ذرات از خود یکرهست %~% هر کسی بر وصف خود زان آگه است

438 آنچه میباید نمیداند کسی %~% این سخن را چون بداند هر کسی

439 ای ترا نادیده دیده همچو تو %~% نی دگر هرگز شنیده همچو تو

440 ای چو دیده تو ترا دیده ندید %~% از تو پیدا گشته کلی دید دید

441 هر که درتو کم شود او گم شود %~% همچو یک قطره که در قلزم شود

442 قطره را پیوسته استسقا بود %~% در درون قطره صد دریا بود

443 قطره باران اگرچه پر بود %~% بحر را در عمرها یک در بود

444 در شود آنگاه در توی صدف ms093 %~% تا زند تیر مرادی بر هدف

445 در چو قطره بود آنگه گشت در %~% بشنو این گفتار را مانند در

446 زیر هر حرفی ازین در نفیس %~% کی بداند این سخن مرد خسیس

447 در دریای حقیقی یک بود %~% در بحار عشق راه اندک بود

448 درهایی کز کمال جسم و جان %~% هرزمانی میشود دل بی نشان

449 این ز اسرارست رمزی پر عجب %~% ره تواند برد مرد ره طلب

450 با ادب گر سوی این دریا شوی %~% هست آوازی همی چون بشنوی

451 هست ملاحان درآنجا بی شمار %~% در همی جویند ایشان در کنار

452 هر که سوی بحر اوشد در بیافت %~% بر کنار بحر هرگز درنیافت

453 سالها باید که تا یک قطره آب %~% در بن دریا شود در خوشاب

454 گر همه دری بدی در یتیم %~% هر یتیمی مصطفی بودی مقیم

455 بر کنار بحر این دربود و بس %~% همچو او دری نه بیند هیچکس

1 بر لب دریا همی شد عارفی %~% صاحب در گشته بر سر واقفی

2 دید مردی را مگر در پیش بحر %~% استاده بود با جانی بزهر

3 این سخن میگفت او با خویشتن %~% ای دریغا ای دریغا ما و من

4 ار دیغا باز ماندم این زمان %~% بر لب دریا شده خشکم زبان

5 ای دریغا از کجا اینجا بدید %~% آمدم پیدا درین گفت و شنید

6 ای دریغا در من اینجایگاه %~% اوفتاده سرنگون در قعر چاه

7 ای دریغا درمن گم شد ز من %~% من کجا دریابم آن خویشتن

8 همچنان دری که از من فوت شد %~% ای دریغا آرزویم موت شد

9 گفت آن صاحب دل او را از یقین %~% در کجا گم کرده دری چنین

10 گفت اینجا در من گم شد ز من %~% در میان بحر شد آن در من

11 ناگهان از دست من افتاده شد %~% گوییا دردست من هرگز نبد

12 سالها آن در بچنگ آوردهام ms094 %~% بر بساط او خوشیها کردهام

13 بر لب بحرم دگر جویای آن %~% تا مگر در باز یابم این زمان

14 گر به بینم در رفته ازکفم %~% رتبتی آید دگر در رفرفم

15 رفرف دولت دگر پیدا شود %~% ورنه جانم اندرین شیدا شود

16 مرد گفتش بر لب دریا کنون %~% گر بیابی در تو هستی در جنون

17 بر لب دریا کسی در یافتست %~% بر لب دریا کجا در یافتست

18 در درون بحر جان غوطه زند %~% راه دریا بی هراسی بسپرد

19 چون درون بحرگردد راه جوی %~% این نداند جز که مرد راه جوی

20 چون درون بحر آید مردوار %~% در معنی از صدف گردد نثار

21 چون درون بحر دل بشتابد او %~% هم صدف بادرها دریابد او

22 رنج باید برد تا درآورد %~% بلکه نه اندک که او پرآورد

23 رنج برو بحر درش بر سرست %~% بعد از آن درجستن آن گوهرست

24 وصف در اول بکن دریاب آن %~% سوی بحر لامکان بشتاب هان

25 سوی دریا شو تو در خود طلب %~% چون بیابی در معنی بی تعب

26 از طلب آن در ترا حاصل شود %~% ورنه این گفتار از تو نشنود

27 گر تو جویای دری در بحر شو %~% غوطه خور اندر درون بحر رو

28 تا بیابی تو در از بحر معان %~% گر تو جویای دری اندر عیان

29 هست دری اندرین بحر نفیس %~% کی تواند یافت آن نفس خسیس

30 هست دری و طلبکارش شدند %~% جملگی خلق جویایش شدند

31 جمله میجویند در را در کنار %~% کی تواند گشت آن در آشکار

32 بر کنار بحر درناید پدید %~% در میان بحردرآید بدید

33 در معنی حقیقی لاجرم %~% آن بیابد اندرین دریای غم

34 آن بیابد او که از خود بگذرد %~% چون بیابد سوی درهم ننگرد

35 تامرادخویشتن حاصل کنی %~% در طلب باید که دل واصل کنی

36 هرکه میبینی تو جویای درست %~% مشتری در درین معنی ms095 پرست

37 هست دری نه سرش پیدا نه پای %~% در میان بحر استغناش جای

38 درمیان بحر هست از نور او %~% کس نداند هیچ ره بردن بدو

39 این چه دریائیست قعرش ناپدید %~% آن دری دارد ابی قفل و کلید

40 قومی اندر گفتگوی آن درند %~% لاجرم خر مهره در عالم برند

41 چون تو خر مهره ز در نشناختی %~% خویشتن در چاه غم انداختی

42 قیمت خرمهره کی چون دربود %~% چون همه بازار از وی پر بود

43 در ز بحر آید نه از سرچشمه سار %~% در نباشد جز که در قعر بحار

1 دید مردی را یکی در چشمه %~% در بر چشمه بکرده رخنه

2 اندران رخنه نشسته بود او %~% در ز مردم بررخ خود بسته او

3 هر زمان در سوی چشمه تاختی %~% خویشتن در چشمه میانداختی

4 در میان چشمه خوردی غوطه %~% بسته بد اندرمیانش فوطه

5 چون بکردی او شنا از پیش و پس %~% بازگردیدی از آن ره در نفس

6 اندران چشمه عجب نگریستی %~% دمبدم از خود بخود بگریستی

7 دست را بر سر زدی از درد و خشم %~% خون بباریدی در آن چشمه و چشم

8 آن عزیز از وی بپرسیدی براز %~% کز برای چیست این سختی و آز

9 خود چه بودست از برای چیست این %~% گریهات را از برای کیست این

10 گفت سی سالست تا من اندرین %~% چشمهام بنشسته دل زار و حزین

11 هست دری اندرین چشمه عجب %~% از برای این برم اینجا تعب

12 از برای در درین زاری منم %~% اندرین جا بر چنین خواری منم

13 در همی جویم من اندر چشمه باز %~% بو که اندر آورم در چنگ باز

14 هردم اندروی شنائی میبرم %~% وز لب این چشمه آبی میخورم

15 تا مگر آن در شود روزی مرا %~% باز آید بخت و پیروزی مرا

16 حال من اینست که گفتم اندکی %~% گر نمیدانی بگفتم بیشکی

17 ms096 این سخن بر راستی بشنفته %~% یا چو من تو نیز بس آشفته

18 گفت او را کای عزیز کامکار %~% کی شود در چشمه در آشکار

19 در ز بحر آرند و در کانها برند %~% بلکه پیش زینت جانها برند

20 گر تواندر چشمه درجوئی همی %~% رنج باید برد از بیش و کمی

21 گر ترا از چشمه در حاصل شود %~% رنج برد تو عجب باطل شود

22 کس نشان در درین چشمه نداد %~% خود کسی که در درین چشمه نهاد

23 تا کسی ننمایدت در نفیس %~% ورنه این کار تو میبینم خسیس

24 ازکسی دیگر بیابی ناگهان %~% تو نظر کن اندر آن در یک زمان

25 تادل تو برقرار آید مقیم %~% وارهی زین رنج و زین درد الیم

26 تا چو دریابی زمانی بنگری %~% بعد از این بر راه خود خوش بگذری

27 تا چو در بینی و سودا کم شود %~% این همه زحمت در آنجا کم شود

28 ورنه اندر چشمه هرگز دربود %~% یا کسی این راز هرگز بشنود

29 خیز و اندر بحر شو این دربیاب %~% خیز این بشنو ز من زین سر متاب

30 گر بسی اینجا بیابی در کنون %~% عاقبت آید بتو صرع و جنون

31 این زمان در اولین پایه %~% یا جنون را تو کنون همسایه

32 این زمان درکار رنجی میبری %~% غم بسی در پرده دل میخوری

33 تا مگر بوئی بیابی از یقین %~% لیک هستی این زمان اندر پسین

34 آنکه او در برد او غواص بود %~% در میان خاص و عام او خاص بود

35 آنکه او دریافت جانش زنده شد %~% در میان خلق اوداننده شد

36 سالها باید درون آب را %~% قطره باید که آرد تاب را

37 سالها باید که دری شب چراغ %~% در صدف پیدا شود گردد چراغ

38 سالها باید که تادری چنین %~% آورد بیرون و گردد مرسلین

39 در بحر کایناتست مصطفی %~% بر همه خلق جهان او ms097 پیشوا

40 او که خود دریست از دریای جود %~% همچو او دری نیاید در وجود

41 چون تمامت جزو و کل دریافت او %~% بر کنار بحر این دریافت او

42 در درون بحر در حاصل کند %~% یا مگر از جان مراد دل کند

43 در او اندر کنار بحر بود %~% همچو در او دگر دری نبود

44 هم نباشد همچو او دری نفیس %~% قیمت او کی کند مرد خسیس

45 قیمت او جان جانان کرده است %~% بر لعمرک او قسمها خورده است

46 ای در دریای وحدت آمده %~% کام خود از در معنی بستده

47 ای تمامت غرقه دریای تو %~% در همی جویند از سودای تو

48 جوهری بهتر ز دری لاجرم %~% میخورد بر جوهر پاکت قسم

49 جوهر بحر نبوت آمدی %~% خلق عالم را تو رحمت آمدی

50 جوهری همچون تو کی بیند جهان %~% جوهر پیدا و ازدیده نهان

51 جوهری و جوهری در کان دل %~% بلکه هستی جوهر هر جان و دل

52 ای ترا بحر عنایت در وجود %~% آفرینش پیش تو کرده سجود

53 لاجرم در سر رغبت یافتی %~% در دریای حقیقت یافتی

54 در دریای صور کم قیمت است %~% آن زهر کس میتوان آورد دست

55 در دریای تو هرگز کس نیافت %~% دیدن جان تو هرگز کس نیافت

56 هم توئی روشن شده بحر یقین %~% در تمکین رحمة للعالمین

57 ای تو در دریای عز غرقه شده %~% گرچه مذهب گونه گون فرقه شده

58 تو درین ره در مکنون آمدی %~% خرقه پوش هفت گردون آمدی

59 ای دل ازدرد وصالش شوق بین %~% هر زمانی صد هزاران ذوق بین

60 در درون بحراو درها بسی است %~% لیک آن درها نه لایق هر کسی است

61 گر شوی یاران او را دوستدار %~% در کفت آرند در شاهوار

62 گر کنی این در او در گوش تو %~% دایما باشی ز کل بیهوش تو

63 گرچه او درهاست بیرون از ms098 شمار %~% گرچه او دریست از حق پایدار

64 هرکه در دریای او آید بحق %~% در بیابد از وصالش در سبق

65 چون درین دریا شوی بی خویشتن %~% کم شود آنجا ترا این ما و من

66 بر کنار بحر بسیارند خلق %~% هر کسی در غوص رفته تا بحلق

67 در او جویند تا آگه شوند %~% از یقین در او آگه شوند

68 گر ترا شه در دهد زین بحر راز %~% وارهی یکسر ز زهر و قهر باز

69 گر ز شاه آمد ترا دری بدست %~% جهد کن تا ندهیش آسان ز دست

70 چون شود گم آنگهی از دست تو %~% غم بود پیوسته هم پیوست تو

1 رفت پیش شاه محمود از یقین %~% ناگهی از عشق آن دریای دین

2 معرفت با شاه بحر و بر بگفت %~% هرچه بود ازوی به پیدا ونهفست

3 شاه دادش آنگهی دری نفیس %~% برگرفت ورفت آن شیخ خسیس

4 خویشتن را در بر مردم فکند %~% در میان راه آن در هم فکند

5 درز دست او برفت و شد فنا %~% آنگهی درویش مسکین از قضا

6 ایستاد اندر میان راه او %~% خلق را زان کار کرد آگاه او

7 گفت ای خلقان مرا دری نفیس %~% اندرینجا گشت گم ماندم خسیس

8 اندرینجا در شه گم شد زمن %~% گم شد از من جان و عمر و دل ز تن

9 هر دو چشمم گشت تاریک اندرو %~% با که گویم این زمان من گفتگو

10 شه مرا در داد از من فوت شد %~% جان من زین درد اندر موت شد

11 هر که آن در باز یابد مرو را %~% بدهمش گنجی در آنجا بی بها

12 عاقلی گفتش که تو شوریده %~% تو مگر در خواب گنجی دیده

13 گنج حق تو از کجا آورده %~% در مجو اکنون چو در گم کرده

14 نام گنج از خویشتن دیگر مجوی %~% چون نکونیست این سخن دیگر مگوی

15 گر ms099 کسی این سر ز گفتن بشنود %~% اندرین آنگه ترا تا و آن بود

16 گوید این گنج از کجا آورده است %~% یا مگر این گنج از شه برده است

17 مر ترا از کار رنج آید پدید %~% از کجا آنگاه گنج آید پدید

18 گفت ای عاقل مرا زین رمز خود %~% هست اسرار نهان دور از خرد

19 تو ندانی این سخن اسرار ماست %~% از کجا آیدترا در دیده راست

20 مرمرا صد گنج دیگر هست بیش %~% بامنست آن گنج لیکن هست پیش

21 مرمرا صد گنج زر حاصل شدست %~% جان من زین گفت و گو واصل شدست

22 که من آن در را ربایم گنج چیست %~% اندر آنجا گنج و زر از بهر کیست

23 چون مرا زر باشدم گنجی بگیر %~% اندرین سودا مرا رنجی مگیر

24 چون مرا در گشت پیدا آن زمان %~% گنج گوهر چه و گنج آسمان

25 گنج معنی بی شمارست از عدد %~% لیک کمتر باشدم دراز عدد

26 در بعمری آید از بحر برون %~% لیک گنجم هست بسیاری برون

27 مرد از گفتار او خیره بماند %~% چشم او از این سخن تیره بماند

28 عاقلان در سوی کل حیران شدند %~% بر مثال ذره سرگردان شدند

29 راه عشق آمد جنونی بی فنون %~% تو ندانی این سخن ای ذوفنون

30 زانکه این رمز از مکانی دیگرست %~% گفت ما از ترجمانی دیگرست

31 ای ز تو گمگشته دری بی بها %~% تو ندانستی و کردی آن فنا

32 شه ترا گنجی بداد از گنج خویش %~% گم بکردی گرچه بردی رنج خویش

33 در شه در راه تو گم کرده %~% در میان صد هزاران پرده

34 گنج معنی میدهی بر باد تو %~% میپزی سودای همچون باد تو

35 ای دریغا در حق درباختی %~% در معنی را دمی نشناختی

36 ای دریغا رنج برد وسعیها %~% در زمانی گشت منثور و هبا

37 ای دریغا رنج برد تو غمست %~% اندرین ms100 خانه گرفته ماتمست

38 کس ندید آن در تو از خود بازیاب %~% بار دیگر اندر این ره بازیاب

39 هم امیدی دار بر امید حق %~% تا مگر آید ترا در ره سبق

40 در او چون باز دیدی دار گوش %~% بعد از آن آن در شود حلقه بگوش

41 حلقه آن در تو در گوشت مکن %~% هر دو عالم را فراموشت مکن

42 شاه چون دری ترا بخشیده بود %~% بر امیدی بی بها بخشیده بود

43 قیمت درش عیان نشناختی %~% عاقبت از دست خود انداختی

44 هم بخواهی در راه در بحر او %~% در میان راه آن دریا مجو

45 آن در از آنجا که آمد باز رفت %~% همچنان در رتبت و اعزاز رفت

46 رو بر شاه و دگر دربازیاب %~% دیدن او را دگر اعزاز یاب

47 چون ترا باری دگر بخشد همان %~% میشود آن در درجانت نهان

48 در جان چون گم شود در راه او %~% بعد از آن گردد بجان آگاه او

49 هم از آن دریا که آمد پیش تو %~% هم به آن دریا شود خود پیش تو

50 هم از آن دریا بیابی باز در %~% بیش ازین آخر مگو بسیار پر

51 ای چو تو دری دگر در نامدست %~% از چه این گفتار تو برآمدست

52 هست این گفتار تو بهتر ز در %~% زانکه بحر و بر پرست از سلک در

53 این چه درهایست مکنون آمده %~% از بن در مایه بیرون آمده

54 این چنین درها که هست در قعر جان %~% حاصل آن گشت این کون و مکان

55 این چنین درها که به از جوهرست %~% از معانی آن همه پر زیورست

56 ای خزینه پر ز درها کرده %~% آنگهی تو قصد اعلا کرده

57 در های تو همه پر گوهرست %~% از برای تو همه پر زیورست

58 درهای توعجب پرجوهرست %~% مر ترا در بحر دل در دفترست

59 در چکاند لفظ گوهر بار ms101 تو %~% این در اکنون هست اندر بار تو

60 قیمت این در نداند هیچکس %~% جز نفخت فیه من روحی و بس

61 قیمت در تو هر دوعالم است %~% جوهر مثل تو در عالم کمست

62 جوهری بس بی نهایت آمدست %~% تا ابد بی حد و غایت آمدست

63 تو ز دست خویش آسان داده %~% در طلب بسیار تو جان داده

64 شاه دری مر ترا داد از کرم %~% گم بکردی باز دیدی لاجرم

65 شاه اندر عاقبت بارت دهد %~% منت آن نیز هم خودبر نهد

66 ای بداده جوهر در رایگان %~% جوهر تو بی نشان و با نشان

67 هست جویای تو بسیاری درین %~% تا ورا بدهی تو این در ثمین

68 هر کرا خواهی دهی در اصل کار %~% آنگهی گوئی تو این در گوش دار

69 چونکه بستاند دراز تو گم شود %~% همچو یک قطره که با قلزم شود

70 بعداز آن در راه تو گم میشود %~% با وجود جسم هم گم میشود

71 در کند گم باز یابد پیش تو %~% گرچه بسیاری بود هم پیش تو

72 رنج باید برد تا گنج آیدت %~% گنج در دست تو بی رنج آیدت

73 رنج باید برد تا درمان بود %~% جان دهی امید هم جانان بود

74 رنج بی حد میبرم در هر نفس %~% یک زمان زین رنج فریادم برس

75 رنج برد کوی تو رنجی خوشست %~% درد تو در کنج جان گنجی خوشست

76 دادیم دری و آن گم کردهام %~% خون دل اندر طلب پرخوردهام

77 گرمرا بار دگر آید بدست %~% جان دهم از شوق و گردم مست مست

78 آن نشان هم پیش ذاتت میدهند %~% صورت و معنی حیاتت میدهند

79 بازده از روی بخشش در من %~% ای تو نور چشم و روح و جان تن

80 بازده آن در که بخشیدی نخست %~% تا شوم بار دگر من تندرست

81 اندرین ره زار و حیران ماندهام %~% روز و شب ms102 از عشق گریان ماندهام

82 در تو میجویم در از دریای تو %~% اوفتاده اندرین سودای تو

83 هم درین بازار خواهم گشت من %~% تا مگر در باز یابم پر ثمن

84 هم نشان در مرا دیگر دهی %~% تا شود پیدا مرا از وی بهی

85 در تو هر گه که باشد پیش من %~% مرهمی یابد دگر این ریش من

86 در خود را باز جو ای دل شده %~% پای کرده هر زمان در گل شده

87 بس که خود را چون چراغی سوختم %~% اندرین سودا دلم افروختم

88 خواهم آمد سوی بازار تو من %~% تا مگر پیدا شود در بی سخن

89 سرسوی بازار تو خواهم نهاد %~% گریه و فریاد درخواهم نهاد

90 هم نظر افکن مرا بر جان و دل %~% پای این بیچاره بیرون کن ز گل

91 در تو من بازجویم در تو %~% من طلب کارم بجویم در تو

92 در تو در قعردارندش نشان %~% میروم اندر طلب من هر زمان

93 زینت در آن کسی داند که او %~% در معانی آورد این گفت و گو

94 مشتری چون دید او را پیش در %~% پس بهای در شود ز آن بیشتر

95 چون طلب کار درآید مشتری %~% در بهای او نهد سر بر سری

96 هرکه آن درخواست جان دادش بها %~% بعد از آن سر بر سران دادش بها

1 بود بیچاره دلی مجنون شده %~% دایما شوریده چون گردون شده

2 بینوائی مفلسی بیچاره %~% گشته او از خان و مان آواره

3 ناتوانی بیدلی سودا زده %~% هر دو عالم را بکل او پازده

4 عاشقی خوش بود و مجنونی شگرف %~% غرقه دیرینه این بحر ژرف

5 نور از رویش بگردون میشدی %~% هر زمان حالش دگرگون میشدی

6 بود یک روزی دوان در شهر او %~% سوی بازار جواهر رفت او

7 دید آنجا گه پر از مردم شده %~% هر یکی بهر متاعی آمده

8 دید آنجا که بسی جوهر ms103 ز دور %~% هر یک از نوعی دگر میتافت نور

9 قیمت هر جوهری چیزی دگر %~% بود در هر جوهر انگیزی دگر

10 پربها و کم بها بر حسب حال %~% میزدند از بهر خرجی قیل و قال

11 هر یکی درگفت و گوئی آمده %~% هر یکی درجست و جویی آمده

12 کرد دیوانه بهر سوئی نگاه %~% دید آن خلقان همه آنجا یگاه

13 از فضایل مجمعی دیگر بدید %~% رفت آنجا و در آنجا بنگرید

14 در میانه دید پیر جوهری %~% داشت روئی همچو ماه و مشتری

15 جوهری در دست خود بگرفته بود %~% راه از آن سودا همه بگرفته بود

16 بانگ میزد بهر جوهر جوهری %~% تا شود پیدا مر او را مشتری

17 گفت این جوهر از آن پادشاست %~% قیمت این در در این جا پربهاست

18 کی طمع دارد که او این را خرد %~% هرکه این بخرید آنکس جان برد

19 مردمان آنجا ستاده بیشمار %~% اندر ان جوهر همی کردند نظار

20 هیچکس زان مردمان نخرید آن %~% مرد دیوانه چو خود بشنید آن

21 در میان جمع آمد در خروش %~% گفت در من بنگر ای جوهر فروش

22 این بهای جوهرت چند آمدست %~% کاین چنین این راه دربند آمدست

23 هیچکس نخرید این من میخرم %~% هرچه آید در بهایش میدهم

24 گفت مرد جوهری یاوه مگوی %~% روی خود هرگز بخاک ره مشوی

25 تو کجا و این سخنها از کجا %~% هست این جوهر از آن پادشا

26 تو برو ورنه لگد ز اینجا خوری %~% گشت دیوانه از آن پس جوهری

27 گفت یک نان تهی او را دهید %~% از غم این مرد مفلس وارهید

28 تا شود او سیر از این گشنگی %~% گفت دیوانه مکن آخر سگی

29 گشت دیوانه عجایب بی قرار %~% در میان خلق او بگریست زار

30 گفت آخر من چواینهای دگر %~% گم شوم مانند ایشان بی خبر

31 سعی باید کرد تا این نیز من ms104 %~% جان فشانم چون ندارم چیز من

32 جوهر سلطان بچنگ آرم دمی %~% نیست کس اندر جهانم همدمی

33 گرچه بسیاری زدندش تازیان %~% او نهاده بود جان اندر میان

34 جوهری گفتا که ای دیوانه مرد %~% این چرا کردی و این هرگز که کرد

35 آن کسی باید که این بستاند او %~% کو ز مال و زر بسی بفشاند او

36 در جهان چیزی نداری ای ضعیف %~% از کجا حاصل شود دری لطیف

37 جوهر شه از کجا حاصل شود %~% یا کسی همچون تو زین بیدل شود

38 این خبر ناگه بسوی شاه شد %~% شاه از آن احوال دل آگاه شد

39 مرد بفرستاد کو را آورید %~% مشتری شاه را میبنگرید

40 شش کس آمد مرد را اندر طلب %~% چار کس کردند جانش پرتعب

41 بیشمارش لت زدند آنجایگاه %~% پس کشانش آوریدند نزد شاه

42 مرد دیوانه چو پیش شاه شد %~% شاه هم از راز او آگاه شد

43 دید درویشی ضعیفی ناتوان %~% بیدلی حیران و مشتی استخوان

44 جمله سر تا قدم مجروح بود %~% صورتی نامانده یعنی روح بود

45 جوهری اندر جنون مجنون شده %~% از پی جوهر دلش پرخون شده

46 عشق جوهر از دلش برده قرار %~% تن ضعیف و دل نحیف و جان نزار

47 زیر پایش چرخ گردون پست بود %~% در غم جوهر نه نیست و هست بود

48 پای تا سر عین رسوائی بد او %~% در جنون عشق شیدائی بد او

49 شاه چون او را بدید و بنگرید %~% از غم او جان شه اندر دمید

50 شاه چون درویش را دیدش بغم %~% شاه معنی بود گفتش لاجرم

51 گفت ای درویش دوراندیش من %~% دعوی این راز کردی پیش من

52 در جراحت دیده چندین جفا %~% از برای جوهری بس بی بها

53 من خریداری چو تو میخواستم %~% مشتری همچون توئی میخواستم

54 راست برگو گر تو مرد راستی %~% تا ازین جوهر چه معنی خواستی

55 ms105 جوهری کان کس خریدارش نبود %~% تو طلب کردی درینت سر چه بود

56 جوهر من چند کس میخواستند %~% روبسی در پیش میآراستند

57 صد هزاران جان بدین کرده فنا %~% تا مگر از شاه آید اقتدا

58 جان خود ایثار جوهر کردهاند %~% این چنین جوهر نه آسان بردهاند

59 هرکه دعوی کرد آمد پیش من %~% اولش باید بخوردن نیش من

60 هر که دعوی کرد معنی بایدش %~% تا در معنی بکل بگشایدش

61 هرکه دعوی کرد باید جانش داد %~% جان بشکرانه میان باید نهاد

62 هر که دعوی میکند از جوهرم %~% من ازین گفتار خود مینگذرم

63 هر که دعوی کرد و جوهر خواست کرد %~% کار خود زین شیوه اول راست کرد

64 هر که جوهر خواست او خود بگذرد %~% تا بکلی او ز جوهر برخورد

65 هر که جوهر خواست بردار آید او %~% تا که جنت را سزاوار آید او

66 جوهر معنی اگرداری قبول %~% چند خواهی بود آخر بوالفضول

67 جوهر معنی نبد بی قیمتی %~% تا کجا یابی تو در بی قیمتی

68 جوهر شه گشته تو خواستار %~% زود باید خود ترا کردن بدار

69 گر تو جوهر از شه جان خواستی %~% کار خود در هر دو کون آراستی

70 گر تو جوهر یافتی از پیش شاه %~% بگذری از کون و باشی فرق ماه

71 گر تو جوهر پیش شه دریافتی %~% این زمان بر سوی کشتن تافتی

72 جان خود اندر میان نه بهر او %~% چند باشی پیش شه در گفت و گو

73 بیش ازین دعوی هشیاری مکن %~% بعد ازین گفتی میفزا در سخن

74 زود سوی دار شو تا بنگری %~% جوهری کز هر دو عالم برتری

75 زود سوی دار شو ای بی قدم %~% تا ببینی این وجودت با عدم

76 هر دو یکسان گشته درذات صفات %~% چون کنم این دامن این ساعت صفات

77 جوهری بینی زعالم بی نشان %~% اولین وآخرین هم بی نشان

78 جوهری ms106 بینی عجایب در نفس %~% هر دو عالم نیست شد زین دسترس

79 نیست کس را سوی این جوهر رهی %~% تا بیابد کل جوهر ناگهی

80 جان بده از عشق جوهر این زمان %~% تاترا جوهر بود آن رایگان

81 جان بده تا جوهرت حاصل شود %~% وین دل اندر جوهرت واصل شود

82 ای ز عشق جوهر خود بی قرار %~% دایما اندر قراری بیقرار

83 این چنین از عشق جوهر سرنگون %~% اوفتاده در میان خاک و خون

84 از کمال سر او آگاه شو %~% بر سر راهی دمی در راه شو

85 سوی بازار زمانه کن گذر %~% خوش همی رو تا مگر بینی اثر

86 جوهری را اندرین بازار بین %~% جمله دلها را از آن بازار بین

87 جوهر عشقت نظر دارد نهان %~% تا ببینی کین همه خلق جهان

88 جوهر عشقت نظر کن یک دمی %~% گرد آن استاده بینی عالمی

89 عالمی بینی در آن جوهر نگاه %~% میکند آن را بشیدائی نگاه

90 تا مگر این جوهرم حاصل کنند %~% خویشتن در روی من واصل کنند

91 تا مگر جوهر فتد دردست شان %~% این چنین صیدی فتد در شستشان

92 چند سال است تا که این جوهر ز من %~% خواستند او را همه شاهان ز من

93 جوهری این را کجا داند بها %~% من همی دانم که چیست این را بها

94 تو نمیدانی که من از بهر این %~% چند کس را کشتهام بر قهر این

95 هر که این جوهر ز من درخواست کرد %~% از سر جان جهان برخاست کرد

96 هرکه این جوهر ز من دارد طلب %~% پیش من آید ز اول در تعب

97 گر چنان کو مرد ره باشد درین %~% این یکی عاشق بود بر راستین

98 جوهر من راز من خواهد بجان %~% تا بیابد او مگر جوهر نهان

99 گر بجان جوهر شود او خواستار %~% سر جوهر بس کند او آشکار

100 من بدست جوهری زان دادهام ms107 %~% عشق خود زین راز خود بگشادهام

101 تا به بازار زمانه آورند %~% هر کسی بر نقش جوهر بنگرند

102 جوهری آنرا کند بر جان بها %~% گر بیابد مشتری نکند رها

103 جوهر من بینهایت آمدست %~% تا ابد بیحد و غایت آمدست

104 جوهری این را چو در بازار کرد %~% بس دل و جان را که او ایثارکرد

105 هیچ خلقی مشتری این را نبود %~% این سخن جز مرد ره نتوان شنود

106 تو ز بهر چه خریدار آمدی %~% مشتری این را پدیدار آمدی

107 از کجا این سر من دریافتی %~% اندرین اسرار چون بشتافتی

108 زین سئوال من جوابی بازگوی %~% تانگردد مر ترا فتنه بروی

109 گفت آن دیوانه مرد با ادب %~% من چو تو ای شاه بودم در عجب

110 بر سر این جوهرت جانم رسید %~% ناگهان این را درین بازار دید

111 عزم جوهر داشتم من در ازل %~% جان خود را زین ندارم در حیل

112 جوهرت را من بدستم مشتری %~% جوهری را هم توئی چون بنگری

113 جوهرت را من خریدار آمدم %~% از پی جستن به بازار آمدم

114 زر ندارم مال دنیا نیستم %~% در طلبکاری عقبی نیستم

115 در طلب کاری جانان آمدم %~% در خریداری بدینسان آمدم

116 هیچکس این محنت و خواری ندید %~% آنچه امروز این بجان من رسید

117 خلق ما را سرزنش کردند ازین %~% لیک توفیقست شاها اندرین

118 آنچه تو دانی که دریابد بکل %~% هرکه باشد در بن اسرار کل

119 مشتریم مشتریم مشتری %~% زر ندارم جان نهادم بر سری

120 مینهم گر میکنی از من قبول %~% تا چه فرمائی درین ای با اصول

121 جوهری تو گر مرا خواهی بداد %~% تاج بر فرق گدا خواهی نهاد

122 پادشاهان مر گدایان نشکنند %~% بل گدایان را زخود خرم کنند

123 پادشاهان جهان تا بودهاند %~% جان و دلها را ز خود آسودهاند

124 پادشاهان زیر دستان را برحم %~% بخششی بروی کنند از روی رحم ms108

125 گر تو امروزم بجان رحمی کنی %~% رنج و اندوهم تو از دل برکنی

126 سر نهادم در میان برخیز و رو %~% بیش ازین با من چنین مستیز ورو

127 سر بر و جوهر مرا ده این زمان %~% تا کنم حاصل مراد خود ز جان

128 شاه با او گفت ای مرد اسیر %~% این سخن از تو عجب دیدم فقیر

129 چون سر تو من بریدم در جهان %~% کی تو جوهر باز بینی در عیان

130 گفت شاها این سخن با من مگوی %~% بیش ازین آزار بیچاره مجوی

131 کم مکن ما را درین میدان خاک %~% زانکه ماکردیم جان خود هلاک

132 زندگی خود دلم در مرگ دید %~% جان من کلی در آنجا برگ دید

133 هرچه بودم ترک کردم در هلاک %~% از هلاک خود ندارم هیچ باک

134 من ز بهران کنم این را طلب %~% تا کسی این را نباشد در طلب

135 هرکه این جوهر طلبکار آمدست %~% اولش منزل سردار آمدست

136 جوهر تو آنکه دارد دوستش %~% مغز باید بد نه جسم و پوستش

137 مغز دارم نه چو ایشان پوستم %~% شاه عالم دان که جوهر دوستم

138 قدر او جوهر تو میدانی و من %~% بیش ازین دیگر چرا گویم سخن

139 شاه گفتش هم سر خود گیر و رو %~% آنچه خود گفتی ز خود هم میشنو

140 گفت شاها این سخن باری ز چیست %~% این سخن از بهر ما یا بهر کیست

141 سر رود بر باد و آنگه من روم %~% زین سخن باری جوابی بشنوم

142 شاه گفتا من چنین گفتم بتو %~% در این معنی چنین سفتم بتو

143 زیردارت رفت باید این زمان %~% پس بشکرانه نهی جان در میان

144 از سر خود بگذر و جوهر بیاب %~% آنچه میجوئی تو از جوهر بیاب

145 سر جوهر آن زمان دریاب تو %~% بیش ازین اندر سخن مشتاب تو

146 گفت درویش آن زمان کای شهریار %~% زود فرما ms109 تا برندم سوی دار

147 طاقت جانم نماند از گفت این %~% از گمان آیم مگر سوی یقین

148 شاه گفتا حاجبان خویش را %~% زود جلادی بخوان درویش را

149 زود باشید و ببازارش برید %~% آنگهی او را ابردارش کشید

150 تا کسی دیگر نباشد مشتری %~% زانکه این درویش شد نیک اختری

151 این ز اسرار منست آگاه و بس %~% چون شود هرگز کسی در راه بس

152 این کنون اسرار من دریافتست %~% پس سوی کشتن چنین بشتافتست

153 سر من آنگه بداند از جهان %~% کو رسد از جان خود کلی بجان

154 جان خود در باز اندر راه او %~% تا شوی شایسته درگاه او

155 جان خود در راه او قربان کند %~% روی اندر جوهر تابان کند

156 عاقبت درویش بردند پیش دار %~% شه عجایب ماند از آن احوال کار

157 خلق عالم گردآن درویش بود %~% گرچه او مسکین دل و دلریش بود

158 راز او را کرد بر خود آشکار %~% بعد از آن او عاشق آمد پیش دار

159 آمده بر رسم عشق خویشتن %~% کرد ایثار از میانه جان و تن

160 سر جوهر از شه او دریافته %~% از برای او بکل بشتافته

161 کشتن خود کرد زان رو اختیار %~% کم فتد زین گونه عاشق زیردار

162 کم فتد زین گونه صاحب دولتی %~% در میان عشق جانان قربتی

163 گر بیایی جوهر او عاشقی %~% در کمال عشق جانان لایقی

164 یافته جان در نهاده در میان %~% ترک کرده او بکلی جسم و جان

165 میندانم دولتی زین بیش من %~% وصف این هرگز نگفته هیچ تن

166 چون بزیر دار آمد آن اسیر %~% جمع گشتند خلق هر جائی کثیر

167 جملگی از بهر اودر گفت و گوی %~% آمده هر کس در آنجا جست و جوی

168 ناگهان درویش زیردار شد %~% آن زمان آنجای برخور دار شد

169 چونکه آن درویش مرد راه شد %~% بی دل و بی صبر پیش شاه ms110 شد

170 پیش شاه آمدزمین را بوسه داد %~% دست او بر دست دیگر برنهاد

171 شاه را گفتا مرا تو جسم وجان %~% زود باش از گفت خلقم وارهان

172 ای بتو نور دلم رخشان شده %~% ای چو ماه اندر دلم تابان شده

173 وارهان ما را و جوهر ده بمن %~% تا نگویم بعد ازین من ما و من

174 وارهان بیچاره را از گفت خلق %~% زانکه جان من رسید اینجا بحلق

175 وارهان ما را تو از جور فراق %~% در میانه من شدم بر اشتیاق

176 وارهان گر میکنی بیخ تنم %~% جوهر اصلی بده تو روشنم

177 شاه از بالای اسب آمد نشیب %~% تیغ اندر دست با سهم و نهیب

178 دست آن درویش بگرفت و ببست %~% نامراد آنجا بکلی در شکست

179 بر سر پایش نشاند آنجایگاه %~% تیغ محکم کرد آنگه تیز شاه

180 زود آن درویش را بر پا نشاند %~% گرد او برگشت تا در وی براند

181 چون که آن درویش شد تسلیم شاه %~% ناگهان آمد عنایت در پناه

182 از سوی حضرت هدایت در رسید %~% شوق او بی حد و غایت در رسید

183 شاه شمشیر آنگهی بر هم شکست %~% ناگهان شمشیر بفکند او ز دست

184 دست او بگشاد و چشمش بوسه داد %~% تاج خود آنگاه بر فرقش نهاد

185 روی خود بر پای او مالید زار %~% خوش خوشی بگریست شاه نامدار

186 خلعت بی حد ببخشید آن زمان %~% هم ببخشید او همه بر مردمان

187 زر ودر و نعمتش بر فرق ریخت %~% هر زمان از بار دیگر غرق ریخت

188 هرچه شه او را بدادی بیش و کم %~% قسم کردی او بمردم لاجرم

189 شاه شد آنگاه سوی بارگاه %~% بر سر تختش نشاند آنگاه شاه

190 شاه پیش او ستاده آنگهی %~% گفت ای جان و جهانم تو شهی

191 شاه این تخت و ممالک تو شدی %~% شاه این دور و زمانه تو بدی

192 ms111 گفت تا جوهر بیاوردند باز %~% شاه دست خود بکرد آنگه دراز

193 جوهر آنگه شه بدست خود گرفت %~% در کف دستش نهاد اندر شگفت

194 گفت ما را هیچ دیگر پیش ازین %~% در خزانه نیست جوهر بیش ازین

195 جوهر آن تست و من آن توام %~% تو شهی و من بفرمان توام

196 جوهر آن تو ممالک آن تو %~% شهریار این لحظه در فرمان تو

197 جوهر آن تست و ملک و مال هم %~% این زمان آن تو شد کل لاجرم

198 هرکه او در پیش شاه آید قبول %~% او شود در عشق کل صاحب قبول

199 هر که از جان و جهان و دل گذشت %~% شاه او رادر زمان واصل بگشت

200 هرکه صاحب دولت هر دوجهانست %~% در نظر گاه خداوند اونهانست

201 درگذشت از بود و از نابود و جان %~% بازیان جسم کرد او سود جان

202 هر که او را شاه آنجا عز دهد %~% همچو عز او کسی هرگز دهد

203 هر که آنجا پیش شه دولت گرفت %~% بعد از آن در پیش جان عزت گرفت

204 ای ترا هر لحظه رنجی بیشتر %~% چندخواهی خورد بر جان نیشتر

205 نیشتر باری سبکباره بخور %~% آنگهی کلی بیکباره ببر

206 گر ترا جوهر نباشد پیش شاه %~% کی توانی کرد در رویش نگاه

207 جوهر خود باز جو از پیش شاه %~% تا ترا جوهر دهد آنجایگاه

208 جوهری بدهد که در روی جهان %~% همچنان جوهر نه بیند کس عیان

209 جوهر شاهت کند خدمت به پیش %~% بازیابی جوهر آنجا بیش بیش

210 جوهری کز بحر لاهوتی بود %~% آن ترا پیوسته ناسوتی بود

211 شاه دنیا گر وفاداری کند %~% یکدمی دیگر گرفتاری کند

212 شاه عالم مر ترا دردل نمود %~% روی خود در جان تو در گل نمود

213 شاه جوهر در دلت گشته مقیم %~% تو چنین افتاده اینجا ای سقیم

214 شاه و جوهر مر ترا حاصل شدست %~% زین جهان ms112 راه تو زان واصل شدست

215 چند باشی بر تن و برجان خویش %~% بیش ازین منشین تو سرگردان خویش

216 چند لرزی تو برین صورت کنون %~% کی توانی گشت هرگز ذوفنون

217 جوهر عشقش چو در بازار کرد %~% هرکه خواهد جان بران ایثار کرد

218 جوهر عشقش عجایب جوهرست %~% قیمت آن از دو عالم برترست

219 جوهر عشقش کسی بشناختست %~% کین دو عالم را بکل درباختست

220 جوهر عشقش کسی حاصل کند %~% کو درین عالم تنش بیدل کند

221 ترک جان گیرد بجوهر در رسد %~% چون ز خود بگذشت در جوهر رسد

222 هرکه از خودبگذرد جوهر بیافت %~% گرچه بسیاری بهر جانب شتافت

223 یک زمان در سوی بازار آی تو %~% ازوجود خویشتن باز آی تو

224 جوهر عشقش بجان درخواست کن %~% از کژی این راستی را راست کن

225 جوهر عشقش نظر ناگه کند %~% تاترا از سر حق آگه کند

226 گر تو مرد راه بینی بگذری %~% آنگهی آیی بسوی جوهری

227 جوهر شاه جهان آری بدست %~% بگذر از وی تا شوی در نیست هست

228 جوهر شه را بخواه از جوهری %~% جوهر شه را بجان شو مشتری

229 جوهر شه را ازو درخواست کن %~% قیمت جوهر بجانت راست کن

230 تا بر شاهت برد از پیش خلق %~% ورنه شیداگردی اندر پیش خلق

231 خلق دنیا چون طلبکار آمدند %~% از پی جوهر ببازار آمدند

232 جمله جوهر را خریدار آمدند %~% اندرین معنی گرفتار آمدند

233 هر کسی بر کسوه و شیوه %~% بر سر هر شاخ همچون میوه

234 در طلبکاری دیگر آمدند %~% هر یکی در راه رهبر آمدند

235 جمله یک ره بود در بازار او %~% مختلف افتاده راه جست و جو

236 عاقبت چون سوی بازار آمدند %~% هر یک از نوعی بگفتار آمدند

237 جملگی جویای این جوهر شدند %~% نیز بعضی یار همدیگر شدند

238 تا مگر جوهرابا دست آورند %~% پای چرخ پیر را پست آورند

239 جمله ms113 را مقصود جوهر آمدست %~% جوهری را کرده شان دامن بدست

240 جوهری عشق میگوید ترا %~% چند پیچی خویش رادر ماجرا

241 شاه ما این جوهر او داند بها %~% پیش شه رو تا کند قیمت ترا

242 خویشتن از خلق کم مقدار کن %~% جان خود را غرقه اسرار کن

243 پیش شه شو تا ترا جوهر دهد %~% بعد از آن بر جان تو منت نهد

244 جوهرت را پیش کش کن جان نثار %~% بعد از آن مردانه شو در زیر دار

245 تا مراد خود بیابی در جهان %~% بگذری از این جهان و آن جهان

246 شاه هر چیزی که میفرمایدت %~% عاقبت مقصود ازو برآیدت

247 تو ز کشتن رو مگردان بر خلاف %~% که همه کارت بود کلی گزاف

248 تو ز کشتن جان خود ایثار کن %~% بعد از آن جوهر تو با خود بارکن

249 این سخن از ترجمانی دیگرست %~% مرغ این از آشیانی دیگرست

250 گر ترا سهمی دهد آن جایگاه %~% جان خود ایثار کن در پیش شاه

251 گر ترا سهمی دهد تو زان مترس %~% بیش از این نادان مشو از جان مترس

252 گرترا او آزمایش میکند %~% در فناآنگه فزایش میکند

253 گر ترا آنجایگه سهمی دهد %~% بعد از آنت تاج زر بر سر نهد

254 او ترا هرگز نخواهد رنج تو %~% این سخن را یک بیک بر سنج تو

255 او ترا شد جان کنی پیشش فدا %~% او ترا گردد بکلی پیشوا

256 هرچه داری جملگی در باز تو %~% از وصال شه بکل می ناز تو

257 جوهر کلی چو روشن گرددت %~% جملهعالم چو جوشن گرددت

258 جملگی یک حلقه باشد بیشکی %~% این همه حلقه نباشد جز یکی

259 جملگی یکی شود چه نیک و بد %~% این سخن دریاب دورست از خرد

260 جملگی یکی شود بر اصل ذات %~% یک یکی اندر یکی گردد صفات

261 جوهری شاهت دهد درحال هم %~% تا نیفتی آن زمان در ms114 قال هم

262 جوهری یابی ز استغنای حق %~% تا بگردی این زمان شیدای حق

263 جان جانت را شود کلی پدید %~% آن زمان پیدا شود از دید دید

264 جوهری کز بحر بی همتا بود %~% یابدش غواص اگر بینا بود

265 جوهر دریا یکی باشد همه %~% آب دریا میشود جوهر همه

266 جوهرذاتست بیشک در صفات %~% اندرین دریا بود آب حیات

267 جوهر ذاتست در کلی همه %~% جمله عالم زین سخن بردمدمه

268 اسم جوهردان نفخت فیه را %~% پیش ره دانی بجان تنبیه را

269 گر تو این راز اندرین جا پی بری %~% در زمان از هر دو عالم برخوری

270 این جهان و آن جهان کل جوهرست %~% از وجود شاه اسمی مضمرست

271 این جهان و آن جهان اسمی بود %~% اولین اسم آن رسمی بود

272 موی در مویست این راه عجب %~% گر فرومانی بمانی در تعب

273 مو بمو بر هم شکاف آنجا بخود %~% دور گردان وهم و فهم آنگه زخود

274 نفی نیک و بد بکن تا کل شوی %~% ورنه تو زین راه عین ذل شوی

275 هر سه میدان تو یکی بی قیل وقال %~% ماضی و مستقبل و آنگاه حال

276 هرچه بینی نیک بین چه نیک و بد %~% نیک و بد چه از عیان چه از خرد

277 چون که مرد راه بین آید تمام %~% نه بد و نه نیک ماند و السلام

278 چون تو مرد راه بین آیی بحق %~% در جهان جاودان گیری سبق

279 هرکه از بیعلتی در حق فتاد %~% در خوشی جاودان مطلق فتاد

280 هر که او جز نیک بینی بد ندید %~% از کمال سر جانان خود بدید

281 گر ترا سهمی کند گر خواریی %~% آن ز عزتست نه از بیزاریی

282 چند در پندار مانی مبتلا %~% چندخواهی بود در عین بلا

283 چند خود را خوار و سرگردان کنی %~% چند خود را چون فلک گردان کنی

284 هر دم ms115 از نوعی دگر آیی برون %~% زان بمانده بر برون بی درون

285 هرچه اندیشی بلای جان تست %~% نیک و بد درد تو و درمان تست

286 این زمان در صورتی از هر صفت %~% میزنی دستها در معرفت

287 معرفت شد خوار از گفتار تو %~% شرم میدارد وی از کردار تو

288 هرچه میگویی محالی بیش نیست %~% هرچه میبینی خیالی بیش نیست

289 در تو آزو آرزو تلبیس تست %~% صورت حسی بکل ابلیس تست

290 گر تو زین ابلیس خوددوری کنی %~% گردن صورت بکلی بشکنی

291 هست این ابلیس ما جمله به بین %~% مرد را بشناس از روی یقین

292 هست این ابلیس اندر بند تو %~% لیک بگرفتست یک یک بند تو

293 طوق خود در گردن تو کرده است %~% همچو تو در صد هزاران پرده است

294 در هوای کام و شهوت میرود %~% در مقام کبر و نخوت میرود

295 هر دم از نوعیت سرگردان کند %~% هر زمان تلبیس دیگر سان کند

296 انبیا را ره زد این ملعون سگ %~% زود زو بگریز تا نفتی بشک

297 گر تو اندر شک بمانی مانده باز %~% کی رسی آنجایگه در پرده باز

298 صورت نقش مجوسی قید کن %~% یک دم این صیاد بدرا صید کن

299 آنچه او کردست هرگز کس نکرد %~% یک زمان با او درای اندر نبرد

300 گر تو بر وی چیره گردی در زمان %~% صورت و معنی بیابد زو امان

301 گر تو او را پیش از خود بر زنی %~% گردن او را بمعنی بشکنی

302 این خیال فاسدت باطل شود %~% هرچه میجوئی ترا حاصل شود

303 چند اندیشی خیال نیک و بد %~% خود همی دانی تو خود را پرخرد

304 این خیال لا محال از دل برون %~% کن که گردی در زمانه ذوفنون

305 هرچه اندیشی خیالی باشدت %~% هرچه برگوئی محالی باشدت

306 از خیال خویشتن تو دور شو %~% پر صفا اندر میان نور شو

307 از ms116 خیال صورت اشیا بگرد %~% بعد از این در گرد این صورت مگرد

308 هرچه دیدی در زمانه نیک و بد %~% آن تویی لیکن تو دوری از خرد

309 چون خیال از پیش خود برداشتی %~% آنچه آنجا دیدهای بگذاشتی

310 چون خیال تو بکلی گم شود %~% قطره تو آن زمان قلزم شود

311 چون خیالت در زمان صافی کنی %~% در میان عرصه کم لافی کنی

312 در خیال خویشتن چندین مشو %~% هر زمانی بیش ازین غمگین مشو

313 از خیال خویش چون فانی شوی %~% هرچه میگوئیی هم از خود بشنوی

314 از خیال تست هم خواری تو %~% هم بلا و رنج و بیماری تو

315 هر چه آن در دهر آید از خیال %~% هست پیش عارفان عین محال

316 همچو نقاشی خیال انگیز تو %~% همچو شاعر در خیال آمیز تو

317 رمل زن چون در خیال خود شود %~% هرچه میگوید هم از خود بشنود

318 در خیال خویش یک یک میروند %~% خواه پیر و خواه کودک میروند

319 چون خیالست این سپهر پرخیال %~% هست پیش عاشقان عین محال

320 کل دنیا چون خیالی آمدست %~% در بر وحدت محالی آمدست

321 هر کتابی را که پنهان ساختند %~% از خیال خویش برهان ساختند

322 حرفها آنجا خیال آمد به بین %~% هرچه برخوانی خیالی برگزین

323 جملگی تصنیف عقلست و خیال %~% جز معانی جملگی آمد و بال

324 ازخیالست این که هر روزی فلک %~% بر خیال خویش گردد چون سمک

325 گرداین عرصه چنان گردان شده %~% از خیال خویش سرگردان شده

326 کوکبان اندر خیال آفتاب %~% گاه بی نور و گهی با نور و تاب

327 ماه هر دم چون خیالی میشود %~% ازخیالش چون هلالی میشود

328 گاه در دوری گهی اندر کمی %~% گاه در افزون و گاهی در کمی

329 جمله اشیا در خیالی ماندهاند %~% جمله در نور جلالی ماندهاند

330 عقل تنها در خیال آورده است %~% زان تمامت در وبال آورده است ms117

331 روز و سال و ماه و شب جمله یکیست %~% از خیال این جمله را با خود شکیست

332 از خیال این چرخ آمد بر دور %~% از دور پیدا شود کلی صور

333 ماه و خورشید و کواکب بی محال %~% بیخبر از خود شده اندر خیال

334 از خیال خویش کلی بیخبر %~% گرچه زیشانست عالم سر بسر

335 این همه از فوق و تحت آمد پدید %~% هر یکی اندر خیالی در رسید

336 جمله یکسان بود اما از خیال %~% گشت پیدا این حقیقت لامحال

1 بود استادی عجایب ماه وسال %~% هردم ازنوعی ببازیدی خیال

2 پردیی در پیش رویش بسته بود %~% در پس آن پرده او بنشسته بود

3 از صورها مختلف او بی شمار %~% کرده اندر هر خیالی او نگار

4 ریسمانی بسته بد بر روی نطع %~% از صورها جمع کردی پیش نطع

5 جمله اندر ریسمان دانی فنون %~% بود نقاشی عجایب ذوفنون

6 هرچه در عالم بدی از خیر و شر %~% جملگی کردند آنجا سر بسر

7 نقش انسانات هم بر کرده بود %~% نقش حیوانات بی مرکرده بود

8 از وحوش و از طیور و هرچه هست %~% کرده بود از نیست آنجا گاه هست

9 از برون پرده آن میباختی %~% در درون آن کار را میساختی

10 بر سر آن نطع چابک دست بود %~% هرچه بود او را همه در دست بود

11 هرچه در فهم آید و عقل و خیال %~% کرده بود از نقشها خود بی محال

12 جمله از یک رنگ اما مختلف %~% در عبارت گشته کلی متصف

13 جمله یکسان بود اما اوستاد %~% هریکی بر گونه دیگر نهاد

14 داشت صندوقی درون پرده او %~% جملگی پردخته آنجا کرده او

15 چون برون کردی صورها را از آن %~% اوفکندی اندران بند روان

16 هر یک از شکلی مر آنرا جمله %~% شاد کردی بی محابا جلوه

17 هر یک از نوعی دگر میباختی %~% هر صور از گونه ms118 میساختی

18 گاه صورت گاه حیوان گاه خود %~% ساختی او صورتی از نیک و بد

19 نقش رنگارنگ او بر لون لون %~% آوریدی او برون بی عون عون

20 چون ببازیدی بهر کسوت بران %~% درکشیدی بند آن در خود روان

21 بگسلانیدی صورها اوستاد %~% پس بدادی هم در آن ساعت بباد

22 پس نهادی آن بصندوق اندرون %~% او فکندی آن بزرگ رهنمون

23 اندران صندوق افکندی ورا %~% کس نمیپرسید ازو این ماجرا

24 هرکه کردی این سئوال از اوستاد %~% کز برای چه چنین دادی بباد

25 از برای چه تو این ها ساختی %~% خرد کردی عاقبت در باختی

26 از برای چه تو بر بستی ورا %~% وز برای چه تو بشکستی ورا

27 از برای چیست این با ما بگوی %~% تا چرا کردی و افکندی بگوی

28 هیچکس او سعی خود باطل کند %~% هیچکس او رنج خود عاطل کند

29 هیچکس هرگز کند انصاف ده %~% راست برگو آنگهی بنیاد نه

30 هرکه میکردی سؤال از اوستاد %~% او جواب هیچکس را مینداد

31 چون جواب کس ندادی اندر آن %~% آن همه راز نهانی بد عیان

32 خلق را از روی دل دیوانه گشت %~% آشنا بودند اگر بیگانه گشت

33 زان صورها لون لون بی عدد %~% او برون کردی عجایب بی مدد

34 دیگران مردم شدندی پیش او %~% گرچه دل خونی بدی از نیش او

35 آن همه نقش عجایب در بساط %~% اوفکندی اندران عین نشاط

36 دیگران یکسر همه کردی تباه %~% صورت و صندوق میکردی نگاه

37 هم تباهی آوریده اندرو %~% دیگر آن قوم آمده در گفت و گو

38 هیچکس را مر جواب اونبود %~% هرچه گفتندی صواب او نبود

39 عاقبت چون کس نیامد مرد او %~% جمله میبودند دل پر درد او

40 اندران مردم همه میسوختند %~% هر زمانی آتشی افروختند

41 بود مردی کامل و بسیار دان %~% در حقیقت گشته بود او راز دان

42 بود مردی با کمال ms119 و فر و هوش %~% کرده بود او از شراب شوق نوش

43 صاحب اسراردانش بود او %~% صاحب عقل و توانش بود او

44 کار این استاد آنکس فهم داشت %~% نه چو عقل دیگران او وهم داشت

45 او رموز و راز اودانسته بود %~% هرچه بد اسرار اودانسته بود

46 یک شبی رفت او بنزد اوستاد %~% کرد اکرامی و پیشش ایستاد

47 تاکمال خویشتن حاصل کند %~% خویش را در نزد او واصل کند

48 نزد آن صاحب رموز راز شد %~% یک دمی با او بخلوت ساز شد

49 از طریق عزت او کردش سلام %~% تا بماند دولت کل احترام

50 پیش استاد جهان او راز گفت %~% هرچه یکسر بود یکره باز گفت

51 این سؤال از اوستاد آنگاه کرد %~% تادل خود او از آن آگاه کرد

52 گفت ای استاد راز کاردان %~% از حقیقت جمله تو بسیار دان

53 این رموز تو کسی نایافته %~% هریک از نوعی دگر بشتافته

54 چشم عالم همچو تو دیگر نیافت %~% هردم از نوعی دگر گرچه شتافت

55 راز صورت را بمعنی جان شدی %~% با رموز کل خود شادان شدی

56 خلق اندر گفت و گوی تو روند %~% گرچه اندر جست و جوی تو روند

57 جملگی در ماجرای خویشتن %~% جملگی اندر بلای خویشتن

58 جز خیال تو نمیبینند آن %~% لیک راز تو نمیدانند آن

59 در مقالات تو گفتار هوس %~% میپزند و مینداند هیچکس

60 کین چنین راز تو از ید تو است %~% این همه نقش از قلم مد تواست

61 می نداند هیچکس اسرار تو %~% می نهبیند هیچکس هنجار تو

62 می چه داند هر کسی رمز و رموز %~% کین نه اسراریست پیدایی هنوز

63 جمله در کار تو حیران آمدند %~% جمله همچون چرخ سرگردان شدند

64 واقف راز تو چون هرگز نبود %~% زانک دانائی ترا دیده نبود

65 این زمان بر من رموز تو ز تو %~% گشت پیدا هر زمانی تو بتو

66 ms120 نی من از تو باز خواهم گفت راز %~% این حدیث از تو نخواهم گفت باز

67 آنچه من دیدم ز تو از دید تو %~% هم ز دید تو بگویم دید تو

68 از تو دیدم آنچه میبایست دید %~% از تو خواهم گفت دیدم آنچه دید

69 این همه ازتو بکلی با تواند %~% باتو گویااند و بی تو با تواند

70 هم کمال تو تو دانی بی شکی %~% هم ز تو خواهم بگفتن اندکی

71 آنچه بینی راز تو باشد بکل %~% پس مرا بیرون فکن زین نقش ذل

72 من بدانستم ز بازی های تو %~% از مقام عشق بازیهای تو

73 هرچه کردی هم ز تو دیدم ترا %~% نزد دید خویشتن دیدم ترا

74 هر چه کردی آوریدی در بساط %~% جمله آن نقش کردم احتیاط

75 احتیاط نوع نوعت کردهام %~% همچو پرده مانده اندر پردهام

76 جمله دیدم هرچه کردی بی خلاف %~% من یقین دانم نباشد این گزاف

77 جمله صورت ز یکسان کردهای %~% جمله را یک رنگ همسان کردهای

78 جمله ترکیب هر انواع را %~% کردهای بر هر صفت اصناع را

79 چون که تو کردی برآوردی برون %~% از برای دید این نقش فنون

80 بر بساط مملکت کردی روان %~% از صفت هر جایگه آن را روان

81 عاقبت چون از تمامت باختی %~% از برای چه تو آن را ساختی

82 چون کنی در عاقبت آن خرد تو %~% از چه باشد عاقبت دست برد تو

83 سعی چندینی تو بردی اندران %~% از چه کردی خرد آنرادر جهان

84 اول کردن چه بودت ساختن %~% عاقبت هم خویش آن را باختن

85 کردن از چه بود و بشکستن ز چه %~% آوریدن چه و بر بستن ز چه

86 از چه سعی خود کنی باطل چنین %~% بازگو این راز با این راز بین

87 تا بگویم من بدین خلق جهان %~% وارهند از گفت و گویش این زمان

88 عاقبت استاد از اسرار حال ms121 %~% مر جوابی گفت از کشف سؤال

89 گفت ای پرسنده زیبا سخن %~% کار عالم نیست پیدا سر زبن

90 نیک کردی این سؤال لامحال %~% من بگویم درجواب این سؤال

91 این سؤال تو نکو کردی ز من %~% من جواب تو بگویم بی سخن

92 گوش هوشت باز کن سوی سؤال %~% تا جوابت بشنوی در کل حال

93 این سؤال از من که کردی زین همه %~% راز من یک جزو بودی زین همه

94 نیک فهمی داری و خوش گفت تو %~% وین در اسرار کردی سفت تو

95 اول اصل من ز من تو گوش کن %~% گر توانائی ازین می نوش کن

96 اول کار خود از من بازدان %~% آنگهی تو از حقیقت راز دان

97 اول از پندار عقل آیی برون %~% تابدانی سر اسرارم کنون

98 اول این اصل باید کرد حل %~% تا نباشد کار کلی برحیل

99 اول این ترتیب اگر حاصل کنی %~% تا چو آنها خویشتن بیدل کنی

100 همچو ایشان تو مشو در گفتگو %~% لیک مر این سر شنو باجستجو

101 این چنین اسرار مشکل حل بکن %~% چون شکر در آب خود را حل بکن

102 سر اسرارت ز من گردد یقین %~% هم ز من بشنو ز من ای راز بین

103 این همه نقش مخالف از صور %~% من بکردم هر یک از لونی دیگر

104 هر یک از لونی دگر برساختم %~% هر یک از نقشی دگر پرداختم

105 هریک از شانی دگر آوردهام %~% هر یک از نوعی دگر من کردهام

106 هر یکی برکسوتی کردم روان %~% هر یکی بر یک صفت کردم عیان

107 هرچه رنگ آنجا مخالف آمدست %~% در همه جمله موالف آمدست

108 رنگ آنجا مختلف بر مختلف %~% صورت و معنی بیاید متصف

109 من همه ترکیب کردم از قیاس %~% جمله بر ترتیب کن آن را قیاس

110 من همه پرداختم از بهر کار %~% تا تماشایی بود در روزگار

111 چون تماشا بود هم ms122 آمد به علم %~% از تماشا گشت کلی راه علم

112 هرچه علمست آن و جهلست از یقین %~% علم و جهل از یکدگر آمد به بین

113 جهل و علم از یکدگر آمد پدید %~% این بدان و آن بدین آمد پدید

114 تا نباشد جهل علم آنگه نبود %~% علم از جهل آمدت اندر نمود

115 گرچه علم و جهل حاضر آمدند %~% هر یکی در کار ناظر آمدند

116 علم باید گرچه مرد اهل آمدست %~% تابدانی کاخرش جهل آمدست

117 علم صورت هیچ باشد بی خلاف %~% علم معنی هست معنی بی گزاف

118 علم معنی آن نگردد مختلف %~% علم معنی میشود زین متصف

119 این همه صورت که من آراستم %~% این همه از دید خود پیراستم

120 این همه صورت که اعیان کردهام %~% هر یکی رنگی دگرسان کردهام

121 این همه صورت ز معنی فاش شد %~% بود معنی نقش صورتهاش شد

122 سالها ترتیب کردم جمله را %~% تا بدانستم اساس جمله را

123 سالها بنیاد اینها کردهام %~% سعی بی حد اندرین ها بردهام

124 چون منم نقاش هم صورت گرم %~% هرچه سازم آن به بینم بنگرم

125 چون منم نقاش از روی حساب %~% آورم شان میبرم اندر حجاب

126 چون منم نقاش هم استاد هم %~% من کنم این جمله را بنیاد هم

127 چون همه من میکنم من باشم او %~% این همه پیدا ز من شد گفتگو

128 من چه غم دارم از اینهای دگر %~% بهتر از لونی کنم لونی دگر

129 چون منم سازنده کار نخست %~% بشکنم آنگه کنم کلی درست

130 چون منم داننده این کار را %~% کی بود ترسی ز هر گفتار را

131 چون منم بر جزو و کل این صور %~% حاضر و پیدا کننده سر بسر

132 پرده من دارم درون پرده هم %~% پا و سر در پردهام گم کردهام

133 من برون آرم بهر نوعی که هست %~% هم بیارم هم کنم آن جمله پست

134 هم ms123 بگویم راز و هم گویم بتو %~% سر خود را باز گویم هم بتو

135 هم منم هم خود مرا معلوم گشت %~% راز من هم مر مرا مفهوم گشت

136 هیچکس رازم نمیداند یقین %~% در گمان افتاده کی یابد یقین

137 درگمان این راز هرگز پی نبرد %~% آنکه یابد عاقبت او پی ببرد

138 در زمان این راز گردد فاش تو %~% آنگهی پیدا شود نقاش تو

139 در یقین آنگه به بینی روی وی %~% چون بری این راز را کلی بوی

140 راز ما را کژ مبین ره گم مکن %~% خویشتن را در صف مردم بکن

141 هرکه رازم یافت او دیوانه گشت %~% از خرد یکبارگی بیگانه گشت

142 کار من از راز من پیدا بشد %~% این زمان جانها ازین شیدا بشد

143 من همی دانم چه کردم چون شدم %~% من ازین پرده همه بیرون شدم

144 بشکنم آن را به آخر من همان %~% بار دیگر من برون آرم از آن

145 این نه اینست و نه آنست آن بدان %~% رمز من کس را نباشد ترجمان

146 رمز من اینجا ز اسرار قدم %~% آمده تا تو بدانی زد قدم

147 رمز من ز اسرار من گردد عیان %~% از شکستن هم مرا آید بیان

148 این عیان صورت تو بشکنم %~% بردن و آوردن آن روشنم

149 روشنم آمد نباشد روشنت %~% تا نه پنداری بکلی جوشنت

150 تو سفر داری کنون در گفت و گو %~% حالیا میباش اندر جست و جو

151 روشن آنگه میشود کو بشکند %~% زین همه گشتن از آنجا وارهد

152 روشن آنگه میشود کو خرده گشت %~% هم بصورت هم بمعنی مرده گشت

153 روشن آنگه میشود کو خود نبود %~% آن زمان پیدا شود نابود و بود

154 اوستاد آبگینه گر ببین %~% زو ببین اسرار و آنگه زو ببین

155 چون کند یک شیشه آنگه بشکند %~% آنگهی بازش بپرده در برد

156 شیشه دیگر برون آرد لطیف %~% جوهری شفاف بس ms124 نغز و شریف

157 جوهر دیگر برون آرد دگر %~% ور دگر خواهی دگر آرد دگر

158 جملگی یک آبگینه بود آن %~% هر یک از نوعی دگر بنمود آن

159 هر یک از لونی دگر آرد برون %~% اوستاد جلد سازد پر فنون

160 جوهرش یکیست اما بیشها %~% میکند هر نوع نوعی شیشه ها

161 چون همه یکیست اندر اصل کار %~% شیشهها آرد تفاوت بی شمار

162 شیشههای بی تفاوت آورد %~% ور بخواهد او بکلی بشکند

163 ور بخواهد همچنان بگذاردش %~% باز از نوعی دگر باز آردش

164 هرچه زینسان میکند او کرده است %~% رنج بی حد اندر آن او برده است

165 چونکه خود سازد یقین داند که اوست %~% از چه این کلی زبانها گفتگوست

166 چون همه من کردم و کردم خراب %~% هم من از من مر مرا گویم جواب

167 من همی دانم که این اسرار چیست %~% نقش این پرده درین پرگار چیست

168 خرد گردانم تمامت نقش ها %~% هیچ انجا باز مینکنم رها

169 راز خود با تو بگویم زین همه %~% تاترا مقصود جویم زین همه

170 تا جهان بر گفتگوی من شود %~% جملگی در جستجوی من شود

171 تا مرا بشناسد این عقل فضول %~% گرچه آن جا میکند رد و قبول

172 تا مراد خود ز خود باقی کنم %~% عاقبت آن جمله در باقی کنم

173 رازهای دیگرم در پرده است %~% هیچکس آن را زحل ناکرده است

174 آنچه من بنمودم آن جا اندکی %~% بیش ازین دیگر نباشد اندکی

175 آنچه ما را در نهان پرده است %~% پرده اندر پرده اندر پرده است

176 از پس پرده اگر یابی همه %~% راز ما را کل تو دریابی همه

177 لیک این معنی مکن بر کس تو فاش %~% معنیم بنگر تو صورت بین مباش

178 صورتت بشکن که تا تو بنگری %~% آنگهی از راز ما تو برخوری

179 گر تو از راز درون آگه شوی %~% گرچه بی راهی ولی ms125 یاره شوی

180 راز من چون بر تو گردد جمله فاش %~% از عذاب جان و دل ایمن مباش

181 دست من بر دست خود نه استوار %~% بعد از آن تو سر ما کن آشکار

182 یک زمان در پرده ما در خرام %~% یک زمانی بگذر از این ننگ و نام

183 نام و ننگ خود بکلی در فکن %~% صورت خود خرد اندر هم شکن

184 این صورت را کن بکلی خرد تو %~% تا که بر شیطان نماند عضو تو

185 از خیال خویشتن آیی برون %~% در درون پرده آیی از برون

186 آن خیال آنجا که تودیدی همی %~% آن خیال از نقل آمد یک دمی

187 در درون آیی همه آهنگ کن %~% نام خود بردار و خود بی ننگ کن

188 در درون پرده شو واقف ز ما %~% تات بنمائیم هر دم جایها

189 در درون پرده عزت خرام %~% در درون پرده وحدت خرام

190 خاص آنجا شو اگر خواهی خلاص %~% تا شوی اندر درون پرده خاص

191 پرده بردار و بیا اسرار بین %~% هر دم از نوعی دگر گفتار بین

192 پرده بردار و ببین راز مرا %~% این همه تمکین و اعزاز مرا

193 در درون پرده صاحب راز شو %~% آنگهی در سوی ایشان باز شو

194 آن همه صورت که دید آن زمان %~% دیگر از نوعی دگر بینی عیان

195 آن دگر از صورت دیگر ببین %~% کل طلب کل جوی کل شو کل ببین

196 صورت خود از میان برداریی %~% راز خود آنگه بکل دریابی

197 راز ما در پرده دل باز بین %~% آنگهی تو معنی و اعزاز بین

198 در زمان و در مکان آی و برو %~% در مکان اندر زمان آی و برو

199 از مکان و از زمان شو تو برون %~% تا بیابی راز ما بی چه و چون

200 راز ما دریاب آنگه کل بباش %~% چون شوی تو کل بکل بی دل بباش

201 ms126 هر که کل شد جزو را با او چه کار %~% و آنکه جان شد عضو را با او چه کار

202 کل شوی آنگاه چون بینی تو راز %~% اولین یابی بآخر هم تو باز

203 هرکه ساز کوی ما سازد بکل %~% اول از پندار افتد او بذل

204 هر که خواهد از وصال ما دمی %~% حیرت جان سوز بیند عالمی

205 یک زمان اندر درون پرده آی %~% پرده راز خود از پرده گشای

206 مرد ره بین چون زاستاد این شنید %~% روی استاد حقیقی باز دید

207 روی او میدید و او پنهان شده %~% در پس آن پرده او حیران شده

208 گفت ای استاد دور از انقلاب %~% از چه افکندی مرا در اضطراب

209 راه ده اندر درون پردهام %~% زانکه بی توراه را گم کردهام

210 راه ده تا من درآیم سوی تو %~% چون درآیم من ببینم روی تو

211 گر دهی راهم بیابم دور چرخ %~% چون دهی را هم رسم در غور چرخ

212 پرده عشق ترا دوری کنم %~% بیخ غم از جان و ازدل برکنم

213 حاجبی آمد برون از پرده او %~% ایستاد ودست او بگرفت او

214 گفت بسم الله که استاد جهان %~% میبرد اینجا ترادر میهمان

215 یک زمان در اندرون آی از برون %~% تاترا باشم در آنجا رهنمون

216 دست او بگرفت وشد در پرده باز %~% اوفکند آن لحظه از هم پرده باز

217 چون درون پرده شد بیخویشتن %~% درگذشته ازوجود و جان و تن

218 عالم صغری چو در کبری فتاد %~% راز او کلی در آن عالم گشاد

219 راه کلی پرده اندر پرده بود %~% لیک آن راه از صفت گم کرده بود

220 حاجب از چشمش نهان شد در زمان %~% مرد را لرزی درآمد در نهان

221 ناگهان الحاح استاد او شنید %~% لیک مر استاد را آنجا ندید

1 میبرید او راه خود در پرده باز %~% تا مگر پیدا شود در پرده ms127 راز

2 اولین پرده ز نور تاب دید %~% چون نظر کرد اندران پرتاب دید

3 بود نوری شعله زن در پرده در %~% گر نبینی آن تو باشی پرده در

4 بود نوری سبز با او تاب دار %~% در صفت مانند حوضی آب دار

5 گفت ای استاد ای تو پرده در %~% چیست با من تو بیان کن این خبر

6 گفت ای مسکین مترس و اندر آی %~% تا ترا بر فرق افتد نور ورای

7 چند ترسان باشی و بیخود شوی %~% نیک میبین تا نباشی در بدی

8 خود مبین تا این همه کم گرددت %~% قطره دریا بهم کم گرددت

9 در سلوک آتش طبعی ممان %~% سر ما را هم ز ما تو بازدان

1 برگذشت و پرده دیگر بدید %~% گشت پیدا درد چشم او پدید

2 پرده بس بی نهایت بی حجاب %~% پرده کانرا نباشد خود حساب

3 بود خرگاهی ز نور آن را طناب %~% از طناب او جهان پر آفتاب

4 خرگه نوری که پرنور آمدست %~% لیک گه نزدیک و گه دور آمدست

5 هر دم از نورش نظر بگداختی %~% بار دیگر نور هم بر ساختی

6 نور آن پرده عجب چون روح بود %~% نه کسی هرگز ز کس آن را شنود

7 کرد زان نور معظم نورها %~% داده جلوه زان میان طنبورها

8 جملگی در روشنی او شده %~% کام نور از کام کامش بستده

9 کرد از استاد اودیگر سؤال %~% گفت ای استاد دیگر گوی حال

10 راز این نور دگر تو باز گوی %~% با من مسکین دگر این راز گوی

11 گفت استادش که این خرمن گه است %~% روشنی راه را این در رهست

12 روشنی پرده زین نور آمدست %~% گر نداند عقل معذور آمدست

13 بگذر از این نور و بگذار و برو %~% نور او بر او تو بسپار و برو

14 نور نور از نور این آمد پدید %~% از گمان اینجا یقین آمد پدید ms128

15 برگذشت و شد بسوی پرده باز %~% تا چه بیند بار دیگر پرده باز

16 میگذشت و راه را در مینوشت %~% هرچه پیش آمد از آنجا میگذشت

17 راز پرده مرو را حاصل نشد %~% رنج برد او و در آن واصل نشد

18 میگذشت او تا بپیری در رسید %~% روی آن مرد دگر در راه دید

19 دید پیری روی او مانند نور %~% دختری در پیش و گشته با حضور

20 بود پیری صاحب رأی و خرد %~% بر همه دانا و واقف از خرد

21 آنچه او را از کتب حاصل شده %~% بر کمال عشق او واصل شده

22 سالها در خواندن او بیقرار %~% با همه در کار لیکن بردبار

23 سالها دانست اسرار مرا %~% خوش همی خندید پیر نیک را

24 رفت پیش پیر پس کردش سلام %~% تا که پیرش کرد آنجا احترام

25 پیش پیر آمد بلب خاموش شد %~% در صفای پیر او مدهوش شد

26 پیر گفتش این رموز و راز ما %~% کرده آهنگ یقین از جابجا

27 از چه مدهوش آمدی نزدیک من %~% پیش آی اکنون تو در ره یک ز من

28 پخته باش و اندرین پرده مترس %~% گرچه هستی راه گم کرده مترس

29 پرده رازست و استادان زمن %~% کرده هر یک بر صفت بشنو ز من

30 گرچه ترسان گشته زین پرده تو %~% زود باشد تا شوی گم کرده تو

31 خود مکن گم لیک پرده گم بکن %~% هرچه بینی بشنو از من این سخن

32 میگذر میبین و میرو پیشتر %~% زانکه این راهیست بیش از بیشتر

33 بنگر و بگذر بپرس از اوستاد %~% کاین همه اسرار ما را او نهاد

34 چون ترا استاد زین آگه کند %~% هر چه بینی با تو آن همره کند

35 گفت ای پیر نکو رأی لطیف %~% باز ده ما را جوابی تو ظریف

36 من ندانستم درین ره این چنین %~% کز کجا گردد ترا این سر ms129 یقین

37 این چه دفتر باشد و این از چه چیز %~% هست رمز این رموزت ای عزیز

38 رمز حال خود بگو با ما تو باز %~% تا ببینم رمز تو بازاز نیاز

39 گفت ای پرسنده حال من بدان %~% بگذر و بگذار ما را زین جهان

40 راز من هرگز کجا داند کسی %~% راز من استاد داند بی شکی

41 گر تو خواهی مرد راز و راز دان %~% رو ز استاد این حقیقت باز دان

1 در گذشت از وی بساعت برق وار %~% جان خود در راه کرده او نثار

2 تا بسیم پرده او اندر رسید %~% ناگهان یک ماه روی نغز دید

3 دید او یک صورتی بس با کمال %~% رأی و دانش ذات او صافی جمال

4 خرمن نورش طنابی کرده بود %~% ز آب چشمش چشمه آبی کرده بود

5 صورتاو معنی روح و حیات %~% روشنی او ز صنع کاینات

6 پرنشاط و خنده لب با رأی و هوش %~% درها آویخته بر روی و گوش

7 رفت پیش او سلامی کرد خوش %~% ماه روی او را جوابی داد خوش

8 ایستاد و پس زبانی برگشاد %~% سر او با خود دگر رمزی نهاد

9 چون شنود احوال او آن ماه روی %~% از سر عشق آمد او در گفت و گوی

10 گفت ای داننده اسرار بین %~% هم بنور طلعت ما راه بین

11 راه میبین وروان شو مردوار %~% جهد کن تادل نماند در غبار

12 اوستاد ما در آنجا راز بین %~% آنگهی اسرار کلی باز بین

13 راز تو از پیر آمد پای دار %~% گر تو اکنون مرد عقلی پای دار

14 درگذر از پرده و او را نگر %~% کز پس پرده بسی راز دگر

15 میشود پیدا و خود بینی براه %~% جهد کن تا بازآیی با پناه

16 گفت اکنون تو چه کس باشی بگوی %~% با من بیچاره اکنون راست گوی

17 گفت ای بیچاره کامی گیرو دو ms130 %~% این سخن از گفت من بپذیر ورو

18 سعی خود این جایگه باطل مکن %~% زود بگذر خویشتن واصل مکن

19 برگذشتم زو شدم در پرده باز %~% پرده دیگر دریدم هم بناز

1 چارمین پرده عجایب پرده بود %~% پردههای دیگران گم کرده بود

2 پرده در پرده در پرده %~% بی صفت دید او عجایب پرده

3 در میان پرده خضرا صفت %~% برتر از ادراک و وهم و معرفت

4 بود نوری ساطع و آتش نهاد %~% نور او بر سالک حیران فتاد

5 شعلههای تیغ گون بر هر صفت %~% میزدندی هر زمانی یک صفت

6 برق استغنای او افروخته %~% جمله عالم ازو افروخته

7 نور او بودی ز تحقیق و یقین %~% کی شود این سر بر هرکس یقین

8 بود نوری نه سرش پیدا نه بن %~% کی درآید وصف او اندر سخن

9 از کمال صنع و از تف نظر %~% راه او شد در زمان نزدیک تر

10 بود نوری رنگ رنگ از هم شده %~% جمله‌عالم ازو معظم شده

11 بود نوری از تجلی در وصول %~% این مگر فهمی کند صاحب قبول

12 بود نوری زینت عالم شده %~% پرتوش تمکینی آدم شده

13 نور تحقیقی و یقین تر زان ندید %~% لال شد سالک چو آن هیبت بدید

14 رفت پیش پیر چون راهش بد آن %~% تا شود نور یقین او را عیان

15 در میان نور پیری زنده دید %~% ذات او اندر یقین پاینده دید

16 بود پیری در میان نور در %~% زو نباشد در جهان مشهور تر

17 صاحب اسرار کلی گشته او %~% لیک هم در پرده بد در جست و جو

18 سالها گردیده در شیب و فراز %~% لیک هم مانده درون پرده باز

19 اوستاد او را بکلی کرده کل %~% او یقین خود بده در راه کل

20 هم بنور او منور پردهها %~% هم بطرح او مدور پرده ها

21 هم یقین او گمان برداشته %~% شعلههای نور را بفراشته ms131

22 هم منیت در هویت باخته %~% سرمدی در سر مدیت تاخته

23 راز اشیا را شده او پایدار %~% هر دم از پرده شد و آشکار

24 جمله پرده ازو پر نور بود %~% بود نزدیک و بمعنی دور بود

25 سبز خنگی زیر ران او بدید %~% چشم عالم همچو او دیگر ندید

26 سبز خنگی بر نهاده لاجورد %~% در جهان بسیار دیده گرم و سرد

27 نور پرده تابداری کرده بود %~% از نهیب او خماری کرده بود

28 خیمه نوری طناب اندر طناب %~% پردههای او حباب اندر حباب

29 پس سلامی کرد اندر روی او %~% آنگهی آمد روان بر سوی او

30 دید رویش را تمامی همچو ماه %~% از تف رویش نمیکرد او نگاه

31 چشم ره بین اندران حیران شده %~% هم ز دیده روی او تیره شده

32 ذات او هر دم کمالی بیش داشت %~% هر دم از نوعی جمالی مینگاشت

33 یک قلم در دست و لوحی پیش او %~% اندر آن جا آمده در جست و جو

34 هر زمان آن پیر میکردی نظر %~% در نظر کردن شده در رهگذر

35 ذات عیسی را درینجا گه بیان %~% گر نمیدانی درین منزل نشان

36 در صفت هر دم فروتر آمدی %~% از سوی بالا فرو تر آمدی

37 هر نشیبی را بود ذاتی فراز %~% هر فرازی را بود در عین راز

38 مرد ره بین چون چنان راهی بدید %~% همچنان میرفت تا او آرمید

39 گفت ای معنی و صورت جمله تو %~% در برونی و درونی جمله تو

40 عکس نور تو شده هر دوجهان %~% از تو پیدا گشته این راز نهان

41 ای تمامت پرده ازتو روشنی %~% عکس نعلت داده مه را روشنی

42 نور تو بگرفته در کون و مکان %~% این زمان هستی تو درعین عیان

43 ذات تو آمد صفات راهبر %~% مر مرا راهی نما ای راهبر

44 عکس تو بر جان من شوقی نهاد %~% این زمانم گوییا ms132 ذوقی نهاد

45 راه من بنمای در این جایگاه %~% زانکه استادم بود در ره پناه

46 گفت ای پرسنده مجنون صفت %~% اوستاد آنجا بداند معرفت

47 راه از من برتر آمد پیش او %~% راه پیدا میشود در نور او

48 راه میرو هر زمان واپس ممان %~% تا مگر یابی امان اندر امان

49 راه دورست اندرین ره دار پای %~% چون درین ره آمدی میدار پای

50 راه دورست و پر آفت ای عزیز %~% هست اندر راه تو بسیار چیز

51 راه دورست وهمی بین و مترس %~% اندرین ره آی و میبین و مترس

52 چست رو تا روی استاد جهان %~% باز بینی راه جویی این زمان

53 تو اگر از راز من داری خبر %~% بازگویی راز با من سر بسر

54 سیرت استاد با من بازگوی %~% آنچه دیدی بر یقین پر راز گوی

55 کام این مسکین بیچاره برآر %~% زانکه اندر راه گشتم سوگوار

56 اوستادم این زمان خودتم ز دست %~% ذات من گویی در آنجا گم بدست

57 هم تو آخر رمزی از استاد گوی %~% تا بدانم حال خود در جست و جوی

58 گفت ای پرسنده بشنو تو جواب %~% انقلاب پرده میکن انقلاب

59 این زمان بسیار سالست ای عزیز %~% تا بدانستم درین بسیار چیز

60 صنعت استاد دیدم سالها %~% هم ازو معلوم کردم حالها

61 راز استادم عیانی چند شد %~% گرچه پای من کنون در بند شد

62 راز استادم عیان چندی نمود %~% عاقبت آنجایگه بندی نمود

63 پرده را از سوی بالا مینگر %~% آن زمان از سوی پرده درگذر

64 تا شوی واقف ز راز اوستاد %~% کاین همه ترتیب کلی اونهاد

65 تو تماشای برون کن راه بین %~% راه میبین آنگهی شو راه بین

66 آنچه اول دیده در پرده باز %~% تو چه دیدی اولین پرده باز

67 حال ایشان جملگی با او بگفت %~% راز راز ودر زمان اندر نهفت

68 گفت ایشان بازمانده در رهند ms133 %~% جملگی خدمت گزار در گهند

69 ماندهاند حیران درین پرده عجب %~% بازمانده گشتهاند از این سبب

70 نورافشان جمله از نور منست %~% راه کلی هم ز نورم روشنست

71 هم ز بالا نور از من میرود %~% کار گاه نور از من میرود

72 لیک من هم نیز ازین حیران ترم %~% در میان پرده سرگردان ترم

73 هر زمان از منزلی آیم بره %~% نیست مارا هیچ منزل از بنه

74 گاه در شیبم گهی اندر فراز %~% باز میجویم ز استاد این نیاز

75 باز میجویم همی استاد خود %~% تا مگر او را به بینم تا ابد

76 گر مرا در گردش آید در نهاد %~% من نخواهم این همه بی اوستاد

77 سالها مقصود من او بوده است %~% تا مرا استاد خود کی بوده است

78 اوستادم اوستاد جمله است %~% از خودی خود همه ترتیب بست

79 این همه ترتیب پرده اوستاد %~% از برای دیدن خود او نهاد

80 اوست جمله لیک ناپیدا بمن %~% زان شدستم این چنین شیدا بمن

81 اوست جمله لیک میآید خطاب %~% هر دم از استاد کلی این جواب

82 نور خود را راز پنهانی مکن %~% جز براه من تو گردانی مکن

83 جز براهم پرده دیگر مگرد %~% آنچه من گویم رهی دیگر مگرد

84 در ره و در پرده سرگردان شدم %~% من چو تو در پردهها حیران شدم

85 معنی داری ز من بالاتری %~% این زمان در آب تو تشنهتری

86 گرهمی خواهی که بینی اوستاد %~% اندرین راهت قدم باید نهاد

87 در چنین پرده ممان هر جای باز %~% ورنه مانی از برون پرده باز

88 من بسی این راه را طی کردهام %~% لیک اکنون بازمانده بر درم

89 هرکه این پرده بکلی راه برد %~% بعد از آن این پرده را از ره سپرد

90 در زمان زان پرده بیند اوستاد %~% کاین همه ترتیب و قانون اونهاد

91 جهد کن ای رهبر پاکیزه رای %~% تا نمانی همچو ms134 من اینجا بجای

92 راه رو در ره ممان ای پرده باز %~% تا نگردد در عقوبت ره دراز

93 زود بگذر رو درآنجا راه جوی %~% گر تو هستی مرد راهش راه جوی

94 گفت ای پیر مبارک روی من %~% یک زمان دیگر نگه کن سوی من

95 بازگوی احوال را هم بر تمام %~% تا که چندین پرده دارد احترام

96 چند پرده بایدم زینجا گذشت %~% تا مرا گردد ازین اسرار گشت

97 چند دیگر پردهها اندر رهست %~% کاین نه راهی خرد و رای کوتهست

98 گفت چارت پرده دیگر برو %~% هم چنین میرو تو راه و میشنو

99 غلغل و تسبیح پیران اندران %~% تا به بینی آن زمان عین عیان

100 جایگاهی خوفناک اندر رهست %~% ره گذارت این زمان آنجاگهست

101 تا نه پنداری که راهی خرد شد %~% ای بسا کس کاندرین ره مرد شد

102 همچو تو بسیار کس من دیدهام %~% در مقام عشق صاحب دیدهام

103 آنچه تو دیدی و هم بشنیدهای %~% تو کجا همچون من اینجا دیدهای

104 راه تو بر سقف این پرده درست %~% در پس این پرده یک پرده درست

105 جهد کن تا خود ازو داری نگاه %~% تا نگردد رنج برد تو تباه

106 جهد کن تا تو ازو میبگذری %~% ور بمانی باز ازو غافل تری

107 زانکه سهمی با سیاست در رهت %~% تا نه پنداری که راهی کوتهست

108 این سخن حقا که از تهدید نیست %~% این ز دیده میرود تقلید نیست

109 هر کسی را زین سخن بویی دهند %~% هرکسی از معنیش شویی دهند

110 کی بیابد بوی این عقل فضول %~% زانکه اسرایست بی فصل و فضول

111 راه بینا این ره از ایشان بپرس %~% هر که دیده باشدش آسان بپرس

112 بگذر از این پرده و کبر منی %~% گر تو مرد راه بین روشنی

113 بگذر و بگذار استاد ازل %~% تو طلب کن تا بیابی بی حیل

114 گر تو استاد ms135 ازل بشناختی %~% از همه کردارها پرداختی

115 ای دریغا درد مردانت نبود %~% روزی مردانت میدانت نبود

116 ای دریغا قدر خود نشناختی %~% عمر هرزه در صور در باختی

117 ای دریغا رنج تو ضایع شده %~% اندر اینجا کار تو ضایع شده

118 اوستاد چرخ آنجا باز جوی %~% آنچه گم کردی هم از خود باز جوی

119 اوستادت برد اندر پرده باز %~% آمدی اندر درون پرده باز

120 پرده خود بر دریدی بی خبر %~% هم ز استادت ندیدی هیچ اثر

121 پرده برداری باستادت رسی %~% تو چنین در پرده مانده واپسی

122 ای دریغا در درون پرده %~% لیک خود را این زمان گم کرده

123 ای دریغا ای دریغا ای دریغ %~% همچو ماهی این زمان در زیر میغ

124 ای دریغا گر از این بیرون شوی %~% خرقه پوش گنبد گردون شوی

125 زود بگذر هیچ آرامی مگیر %~% اندرین ره هیچ انجامی مگیر

126 بگذر ای دل تا نمانی باز پس %~% زود بنگر راه و منگر باز پس

127 بگذر ای دل پرده از خود باز کن %~% اوستاد خرقه را آواز کن

128 تا مگر رویش ببینی در گذار %~% تا شود اسرار کلی آشکار

129 بگذر این ره تو ممان در پرده باز %~% گرنه بازیها کند این پرده باز

130 هرچه دیدی آن خیالی بود و بس %~% هرچه گفتی آن محالی بود و بس

131 بازجوی استاد و بگذر شادوار %~% چند باشی خوار و سرگردان نزار

132 چند مانی در نهاد خویشتن %~% بگذر از این پردههای جان و تن

133 چون شنید این راز از استاد پیر %~% هم نظر آمد مرو را دستگیر

134 پس قدم در راه بنهاد و برفت %~% برق وار اندر ره افتاد و برفت

135 میشد اندر ره عیان اندر نهان %~% باز میگردید او در هر زمان

136 راه را میدید و میبرید راه %~% تا مگر جایی رسد زان جایگاه

137 خود بخود میگفت این راز او براه ms136 %~% میگذشت و مینوشت آنگاه راه

138 زار و حیران ناتوان و مستمند %~% بازمانده دل نزار و تن به بند

139 بند راه او همین صورت شده %~% راه کرده بی حد و ماتم زده

140 گفت این خود کردهام اندر عیان %~% این چنین هرگز که کرد اندر جهان

141 من چنین حیران در این راه دراز %~% تن ضعیف و دل نزار وجان گداز

142 این که من کردم که کردست او بخود %~% دور افتادم دریغا از خرد

143 دور افتادم چنین بیچاره من %~% زار و محروم وزخان آواره من

144 ای دریغا راه من دور اوفتاد %~% از چه سر تا پای مهجور اوفتاد

145 من چه دانستم درین راه دراز %~% تا مرا باشد قرین کار ساز

146 من نه تنها زار اندر ره شدم %~% من کجا اینجای مرد ره شدم

147 ای دریغا رنج برد و سعی من %~% صرف شد اندر چنین راه فتن

148 ای دریغا هیچکس آگه نشد %~% هیچکس با من کنون همره نشد

149 آن بلا را هم بخود برداشتم %~% خلق بدگو را بخود بگماشتم

150 این بلای خلق بر من جور کرد %~% این چنین از پردهام در دور کرد

151 من ندانم تادگر ره باز من %~% باز بینم روی خویشان ووطن

152 کی بیاران دگر من در رسم %~% این چنین حیران بمانده در پسم

153 کی شود دیدار استادم یقین %~% تا گمان من شود کلی یقین

154 کی سپارم راه کلی را تمام %~% تا شود زان حضرتم حاصل تمام

155 این مرادم حاصل آید یا نه خود %~% بازماندم این چنین حیران بخود

156 کار من در عاقبت پیدا شود %~% تا درین راهم رهی پیدا شود

157 این همه سعی تو گردد ناپدید %~% کی در آن حضرت همی خواهی رسید

158 برتر از عقلست راه پیچ پیچ %~% راه دور و چون به بینی هیچ هیچ

159 در کمال عز هرگز کی رسم %~% من ندانم تا در آنجا کی ms137 رسم

160 حاصلم گردد ز راز بی نشان %~% ترجمان من شود این ترجمان

161 حاصلم گردد ندانم تا که چون %~% مر مرا آنجا که باشد رهنمون

162 رهنمایم کیست در راه یقین %~% تا مگر بیرون شوم از کفر و دین

1 راه میبرید تا جائی رسید %~% خود در آنجا گاه ناگه پرده دید

2 پرده دید او عجب آراسته %~% پر ز زینت نقش او پیراسته

3 پرده بد سرخ رنگ و نیلگون %~% اندران پرده عجایب موج خون

4 موج میزد از درون پرده هم %~% دید اندر فوق ناگه یک علم

5 یک علم از نور برافراشته %~% بر سر پرده عجب بفراشته

6 پرده دید او عجایب سرخ رنگ %~% بد فراخ اما درونش گشته تنگ

7 رفعت او از بلندی ساز داشت %~% در درون پرده یک آواز داشت

8 بود‌آوازی درون پرده در %~% بی خود آواز آمدی ز آنجا بدر

9 بر سر آن خیمه در زیر علم %~% دید پیری ترک روی دل دژم

10 ابرویش پرچین و نورانی ولی %~% پیش او استاده بودی یک تنی

11 نور رویش شعله در زیر علم %~% میزدی چون برق هر دم دم بدم

12 سایه نورش چنان گسترده بود %~% اوفتاده در تمامت پرده بود

13 بر سیاست سهمگن بدرای او %~% زیر پرده بد ستاده جای او

14 از کمال و رفعت او آنجا یگاه %~% داشت تیغی تیز در دستش نگاه

15 هر زمان کردی بهر سوئی نظر %~% هیچ بالاتر نبد زو یکدگر

16 یک تنی افتاده سر در پیش او %~% تن شده بی جان ز زخم نیش او

17 آن تن افتاده بخون در زار زار %~% اوفتاده پیش پرده تن نزار

18 هر زمان در خون طپیدی تن برش %~% سر نهان گشتی هم از پیش سرش

19 نور روی او بگرد تن شدی %~% تادر آن ساعت وجودش بستدی

20 محو گشتی و دگر باز آمدی %~% پیر آنجا گه بخود شیدا شدی

21 تیغ لرزان ms138 در کف او همچو آب %~% بوده سبز و آبدار و چون سذاب

22 هرکه این رمز و معانی بر گشاد %~% گشت بی سر تن به پیش سر نهاد

23 هرکه زین اسرار ما آگاه شد %~% در درون پرده مرد راه شد

24 هرکه زین اسرار بی سر شد ز تن %~% او بیابد کل و جزو خویشتن

25 گر کلاه عشق خواهی سر ببر %~% وز خود و هر دو جهان یکسر ببر

26 وین عجب چون سر بگشتی هر زمان %~% زنده میگشتی به پیشش ناگهان

27 گرد سر در تیغ او گردان شدی %~% پرده از هیبت برو لرزان شدی

28 طول و عرض آن نبد پیدا سرش %~% لیک تن پنداشتی هر دم برش

29 سر به پیش تیغ گردان آمدی %~% تن درافتادی و بی جان آمدی

30 راه بین از پیش و پس کردی نگاه %~% هیچ چیزی می ندید آنجایگاه

31 نور رویش خیره کرده چشم او %~% پر سیاست پر نهیب از خشم او

32 او بچشم خود نگاهی کرد باز %~% دید او یک تن درون پرده باز

33 دید شخصی تن ضعیف و ناتوان %~% ایستاده بدنه تن نه دل نه جان

34 دید شخصی جسم و دل بگداخته %~% جان خود در راه حیرت باخته

35 ترسناک از خوف او استاده بود %~% چشم سوی روی او بنهاده بود

36 روی سوی او بکردی هر زمان %~% حالتی پیدا شدی اندر نهان

37 این همیشه ترسناک استاده زار %~% تن ضعیف ودل نحیف و جان نزار

38 چون نظر در روی او افکند او %~% سستیی بر حال او افکند او

39 رفت از ترس و سلامی کرد وی %~% پس جوابی داد ترک نیک پی

40 گفت ای شیخ از کجائی هان بگو %~% از برای چه شدی در جست و جو

41 جست و جوی تو بگو از بهر چیست %~% کل مقصودت بگو از بهر کیست

42 از برای چه در اینجا آمدی %~% در نبود ms139 و بود پیدا آمدی

43 چه طلب داری تو در این جایگاه %~% چه همی جویی تو اندر پرده گاه

44 با من این راز نهانی باز گوی %~% آنچه هست و آنچه میجویی بجوی

45 ترسناک استاده بد آن راه بین %~% گفت خاموش و سخن شد زویقین

46 تاب هوش آمد از آن بد ترسناک %~% گفت پیر او را مدار از هیچ باک

47 تو چرا ترسانی از من تو مترس %~% آنچه خواهی گفت بر گوی و مترس

48 من ندارم کار با تو از عزیز %~% راز خود بر گوی با من تا چه چیز

49 تو چه خواهی زین مقام خوفناک %~% از برای چیستی تو ترسناک

50 رأی خود برگوی تا من بشنوم %~% بعد از آن مقصود تو حاصل کنم

51 پس زبان بگشاد مرد راه بین %~% گفت ای نور عیان عین الیقین

52 من چه گویم با تو در این جایگاه %~% این زمانم هست این جا عزم راه

53 راه بسیاری که اینجا کردهام %~% همچنان مانده درون پردهام

54 اوستاد اینجا مرا آورده است %~% لیک راه عشق ما گم کرده است

55 من طلب کارم که بینم روی او %~% راه کردم بی حد اندر کوی او

56 منزلی بی حد درین ره کردهام %~% همچنان استاده پیش پردهام

57 سوی استادم کنون راهی نمای %~% این گره از بند جانم برگشای

58 گفت ای پرسنده این اسرار تو %~% زین سخن گفتی و در گفتار تو

59 من بدانستم یقینت این زمان %~% تا چه افتادت در این دور زمان

60 دور چرخ اکنون چو در کارت فکند %~% بر برون پرده یکبارت فکند

61 آمدی این جایگاه ای راه بین %~% از من این اسرار دل آگاه بین

62 راه بسیاری بکردی در نهان %~% در درون پرده گشتی ناتوان

63 این ره بی حد و غایت آمدست %~% پردههایش بی نهایت آمدست

64 اوستادم چرخ اینجا ساختست %~% پردهها از عز خود پرداختست

65 پرده درانیم ms140 و ما در پردهایم %~% همچو تو ما نیز ره گم کردهایم

66 ما طلب کاریم سوی اوستاد %~% آنکه این بنیاد کلی اونهاد

67 هیچکس در پرده او ره نبود %~% هیچکس از وقت او آگه نبود

68 کس ندیدم من طلب کار یقین %~% این زمان دیدم ترا ای راه بین

69 بس کسازین راه آمد در گذشت %~% لیک زین راه دراز آگه نگشت

70 نیست از فرسنگ او آگاه کس %~% نیست اندر راه او همراه کس

71 گر نکواستی تو در این جایگاه %~% بو که ناگاهی بری در پرده راه

72 راه تو بالای پرده اوفتاد %~% این چنین راز تو کی بتوان گشاد

73 من بسی دیدم درین راه دراز %~% کامدند و درگذشتند از فراز

74 چون برفتند عاقبت گشتند پس %~% چون نبدشان بر سر اودست رس

75 راه میدیدند پایان ناپدید %~% درد میبردند درمان ناپدید

76 چون برفتند و بدیدند روی او %~% بی دل آنگه بازگشتند سوی او

77 ای بسا جانها کزین راه یقین %~% اوفتاده در چه حسرت ببین

78 تو کجا خواهی شدن رو باز گرد %~% هم بسوی کوی خود پر ساز گرد

79 باز گرد و تو مروزان جایگاه %~% تا که گردی همچو ایشان بازراه

80 باز گرد و سوی دلبر کن قرار %~% تا مگر افتد ترا مه درکنار

81 ای بسا روزا که من شب کردهام %~% همچو تو مانده درون پردهام

82 در درون پرده دستم بست بست %~% اوفتاده اندرین پرده زدست

83 اندرین پرده عجایب بی حدست %~% تانپینداری که راهی بیخود است

84 حدندارد راه تو روباز شو %~% گرچه گنجشکی کنون شهباز شو

85 راه خود رو ره سلامت پیش گیر %~% که ترا گفتست این ره پیش گیر

86 روی سوی راز خود کن این زمان %~% تا نباشی بازمانده در جهان

87 در جهان سفل کن کلی قرار %~% تانگردی اندرین ره سوکوار

88 روی سوی پیر نورانی کنی %~% تو که این رجعت بویرانی کنی

89 ms141 بازگرد و راز من بپذیر و رو %~% نفقه از ذات من برگیر و رو

90 ورنه اینجا گاه همچون من بباش %~% ره رو و در راه بس ایمن بباش

91 گفت من خواهم شدن در راه باز %~% لیک ز آنجا هم بخواهم گشت باز

92 من بدین امید در راه آمدم %~% خود ندانستم ز ناگاه آمدم

93 هرکه سوی یار شد او بازگشت %~% تو یقین دان کوزره ناساز گشت

94 میروم گر راه بی حد باشدم %~% هرچه باشد بر تن خود باشدم

95 خوف چه بود بازگشتن از وجود %~% تخم ما اینجای کشتن از چه بود

96 من نخواهم گشتن از اینجای باز %~% میروم اینک عزیزان برفراز

97 تا دگر چه پیش آید مرمرا %~% زین خوشم چون بیش آید مرمرا

98 هرچه آن استاد داند او کند %~% هرچه نه استاد خواهد بشکند

99 کار من با اوستادست از یقین %~% من ناندیشم کنون از کفر و دین

100 راه خواهم کرد تا استا شوم %~% گر هزاران سال اندر ره بوم

101 عاقبت هم بوی از آنجا در رسد %~% عاقبت حال مرا هم بنگرد

102 پیر گفتش بر امیدی این زمان %~% کام خود یابی زمانها در زمان

103 چون امید تو باستاد آمدست %~% پای بست تو به بنیاد آمدست

104 چون امیدی آمدی پیشش کنون %~% می نه اندیشی تو از بیشش کنون

105 هرکه او صبری کند در عاقبت %~% پیشش آید عاقبت هم عافیت

106 همچو ما گر تو چنین جان میدهی %~% جان خود در راه تاوان مینهی

107 اوستاد این دوست دارد بی خلاف %~% تا نه پنداری که این کاری گزاف

108 کشته او زنده گردد جاودان %~% گردد آسوده بکلی در جهان

109 زنده است این کشته در آنجایگاه %~% همچو تو او نیز بودست او براه

110 کشته او شو تو تا زنده شوی %~% از برش با روح پاینده شوی

111 زنده است این کشته در آنجایگاه %~% بر مثال تو همی ms142 برند راه

112 اندرین ره همچو تورازش فتاد %~% در مقام عشق او سازش فتاد

113 اندرین ره آمد و بر میگذشت %~% راه استاد حقیقی مینوشت

114 سالها در ناله و درد رد بود %~% بی کس و بی جفت و در حق فرد بود

115 نزد ما دل سالها بر راز داشت %~% عاقبت استاد او را باز داشت

116 راز او گر تو نمیدانی مپرس %~% گرچه استاد جهان دانی مپرس

117 راز تو چون راز او اندر یقین %~% در گمانی مانده مرد راه بین

118 راه کن بی حد تو اندر کوی یار %~% داشت اسرار نهانی بی شمار

119 هیچکس از راه او آگه نبد %~% عاقبت بر باد داد او جان خود

120 خال خودبرگفت و تن بر باد داد %~% هرچه خرمن بد همه بر باد داد

121 خرمن اعزاز کل درباخت او %~% قیمت این سر دل بشناخت او

122 جان خود درباخت اسرارش چه سود %~% من ندانم تا که انوارش چه بود

123 راز او من در نبردم در جهان %~% تاکه خود چه بود در آنجا گه عیان

124 چه عیانی بود پیدائی او %~% از چه بد آن راز سودایی او

125 ناگهان یک روز همچون تو براه %~% در رسید از دور در آنجایگاه

126 سست بود از عشق نه هشیار بود %~% همچو تو داننده اسرار بود

127 نه چو تو خاموش بود و ترسناک %~% نه چو تو آنجای آمد خوفناک

128 نه چو تو بر جان خود ترسید او %~% نه چو تو برجسم خود لرزید او

129 نه چو تو گفتار با من ساز کرد %~% نه چو تو این رفعت و اعزاز کرد

130 بود سوزی در نهادش بلعجب %~% من ازین درماندهام اندر تعب

131 او یقین اندر گمان آورده بود %~% گرچه همچون تو درون پرده بود

132 پرده او بر درید آنجایگاه %~% گرچه بی حد کرد اندر پرده راه

133 چون رسید آنجای مستی ساز کرد %~% بال و ms143 پر مرغ هستی باز کرد

134 گفت ای دردی که درمان منی %~% اندرین ره کفر و ایمان منی

135 ای درون پردهام اندر برون %~% من برونم هم مقیم اندر درون

136 من درین پرده ترا پرده درم %~% چند داری اندرین پرده درم

137 چندسازی پرده پرده باز کن %~% یک دمم در پرده هم آواز کن

138 راز من از پرده در بیرون فکن %~% زار بکشم آنگهی در خون فکن

139 پرده ما را تو بیش از حد مدر %~% کار ما را بیش از این از حد مبر

140 چند باشم من ترا حیران شده %~% در میان پرده سرگردان شده

141 چون ترا آنجایگه بشناختم %~% این همه راهت بهرزه ساختم

142 مر مرا مقصود دل روی تو بود %~% زانکه اندر پرده ره سوی تو بود

143 مر مرا در پرده راز جان توئی %~% کل مقصود من از دوجهان توئی

144 پرده تو پرده ما میدرد %~% چشم تو خود سوی جانم ننگرد

145 راز تو من دانم و تو راز من %~% این زمان دانی توکلی ساز من

146 راز من در پرده از رازت گشاد %~% عاقبت مقصود من آن جا بداد

147 چون درون پرده هم در پرده %~% از چه ما را اندرین ره کرده

148 چون درون پرده هم از برون %~% چند آیم از چنین پرده برون

149 پرده ما زان تست و تو ز من %~% من ز تو پیدا شده هم پرده من

150 چون منم پرده تو برقع برفکن %~% پیش جان من مگر دان سر زتن

151 بفکن و کلی بمقصودم رسان %~% چو تو مقصودی بمعبودم رسان

152 چون دوی نبود نباشد پرده هم %~% تو یقین و من گمان گم کردهام

153 گم بشد اینجا چو جویان آمدم %~% در زبان تو چو گویان‌ آمدم

154 تو منی و پرده در ره حاجبست %~% پرده عجزم درینجا کاذبست

155 پرده بردار و تو در پرده مشو %~% همچو دیگر بارگم کرده مشو ms144

156 پرده رازم در اینجا فاش کن %~% روی سوی بی دل غمهاش کن

157 کام من اینجایگه کلی برآر %~% یاد من از جان من کلی برآر

158 تا شوم فانی بتو واصل شوم %~% تا قیامت بی تن و بی دل شوم

159 من نباشم پرده تویی خلاف %~% گفت و گویم کم شود نبود گزاف

160 من نباشم من تو باشی جزو و کل %~% پرده عزت تو داری بی حبل

161 پرده کلی من بر هم در ان %~% مرمر ازین کار کلی وارهان

162 چون مرا اینجا یقین شد روی تو %~% بی خود و بی دل دویدم سوی تو

163 چند باشی پرده باز و پرده در %~% پرده بردار و مرا درخود نگر

164 من نباشم چون تو باشی بی شکی %~% چون یقین باشد کجا باشد شکی

165 چون یقین باشد گمانی نبودم %~% اندرین پرده نهانی نبودم

166 چون تو با من هر دو یکسانی کنیم %~% این همه تعجیل آسانی کنیم

167 وارهان و وارهان و وارهان %~% پردهام در پردهام پرده دران

168 تو پس پرده منم خونخوار دل %~% این چنین گشتم چنان از کاردل

169 دل حجاب پرده اندر ره عتاب %~% راه تو اینجا ندارد جز حساب

170 چون ترا راهست بی پایان شده %~% هم در آنجا بایدم جویان شده

171 جان خود ایثار سازم در رهت %~% تا شود آسان مرادر درگهت

172 راه خود آسان کنم در نزد خود %~% کز تو نیکی دیدهام از خویش بد

173 راه خود بر من کنون آسان بکن %~% پرده بازی بیش از این چندین مکن

174 راه خود برمن مکن چندین دراز %~% تا مرا پیداشود آنجای راز

175 راه خود گرچه نهانی ساختی %~% هرچه خود کردی گمانی ساختی

176 راز خود هم خود بخود پوشیده %~% روی خود بر پردهها پوشیده

177 پرده از رویت بر افکن رخ نمای %~% رنگ از آئینه دل برزدای

178 پرده از رخ یک زمانی باز کن %~% یک نفس ms145 در پردهام همراز کن

179 از رخت پرده بکلی بر گسل %~% بیش ازینم زار و سرگردان مهل

180 پرده از جان برگشای ای جان و دل %~% روی خود اینجا مرابنما بدل

181 پرده جان من اینجا چاک کن %~% زنگ وحشت ازدل من پاک کن

182 راه اینجا نیک محکم کرده %~% خویش را در پردهها گم کرده

183 در درون پرده راز جسم و جان %~% در نهان اندر نهان و در عیان

184 ای عیان تو نهان در پردهها %~% روی خود کرده عیان در پردهها

185 راه خود گم کرده و در پرده %~% پرده دل را کنون ره برده

186 مستی رمز حقیقی باز کن %~% این زمان رمز رموزم راز کن

187 چند گویم چند جویم چون توئی %~% در درون پرده میبینم دوی

188 این دویی از احولی من شدست %~% بند را هم در دوئی پرده بدست

189 زود بردار از بر من این دویی %~% چون همی دانم که یکسان کل تویی

190 راز تو من دانم از عین الیقین %~% اندرین ره چون شدم من پیش بین

191 پیش بینم این زمان در پیشگاه %~% مر مرا این پیشگاه آمد پناه

192 پیش ایشان دیدم آن روی ترا %~% راز بشنید ستم آن موی ترا

193 های و هویی میزنم در هر نفس %~% تامگر حاصل شود کلی نفس

194 های و هوئی میزنم در پردهات %~% لیک رازت بی برو گم کرده است

195 های و هوئی میزنم از شوق تو %~% راز اعیان میکنم در ذوق تو

196 های تو با هوی من شد پرده را %~% برفکن از روی این گم کرده را

197 چون شناسای خودش آنجا کنی %~% راز پنهانی من پیدا کنی

198 راز من با ساز کل کن آشکار %~% این زمان این از تو کردم اختیار

199 اختیار عشق من از راز تست %~% این همه آهنگ من از ساز تست

200 این زمان اعیان عشقت حاصلم %~% گشت پیدا راز پنهان واصلم ms146

201 حاصلت این بد که من حاصل شوم %~% زین همه برهان دمی واصل شوم

202 راه هردم میکنی گم مر مرا %~% من ترا میبینم اکنون مر ترا

203 راه من تو گم مکن چون ره شدم %~% از کمال صنع خود آگه شدم

204 ای کمال لایزالت بی صفت %~% یافتم از راه صنعت معرفت

205 راز خود باتو نهادم در میان %~% ای مرا پرده شده راز عیان

206 زهره آنم کجاباشدهمی %~% تابگویم پرده درجان دمی

207 گوی از این پرده داران میبرم %~% در فضای بار عزت میپرم

208 میبرم من پرده عشق ترا %~% وارهان جانم ز اندوه و جفا

209 چون ز پرده اول و آخر تویی %~% چون ز پرده باطن و ظاهر تویی

210 خلق کلی در تو حیران ماندهاند %~% در درون پرده پنهان ماندهاند

211 کیست تا او نیست در پرده ترا %~% راه کلی جمله گم کرده ترا

212 کیست تا او نه گرفتار تو است %~% کیست تانه نقش اسرار تو است

213 کیست تا نه پرده دار راز تست %~% کیست تا نه در نهان بیمار تست

214 کیست تا او نه ز جان شد بندهات %~% کیست تا آنکس نبد افکندهات

215 کیست تا او نه طلب کار تو است %~% اندرین ره در نهان یار تو است

216 کیست تا نه دم ز حکمت میزند %~% کیست تا نه رأی حکمت میکند

217 کیست تا نه سر ترا درباختست %~% کیست تانه مر ترا نشناختست

218 کیست تا نه بسته دیدار تست %~% تا نه سنگ و چوب غرق کار تست

219 کیست تا نه جان دهد در کار تو %~% چون شود از جان ودل در کار تو

220 کیست تا نه پرده داری میکند %~% کیست تا نه پایداری میکند

221 کیست تا نه وی چو خود دربازد او %~% در مقام عشق خود در بازد او

222 کیست تا نه با تو است و تو باو %~% میکنی هر لحظه صد گفت و ms147 گو

223 گفت و گوی تو درین دامم فکند %~% در برون نقش خرگاهم فکند

224 پرده بازی تو دیدم سالها %~% تا از آن معلوم کردم حالها

225 حال من آنست کاندر پردهات %~% سرنهادم آمده اندر رهت

226 من زگفت تو درین پرده شدم %~% گرچه اول راز گم کرده شدم

227 من ز گفت تو بدیدم روی تو %~% این زمان هستیم رویا روی تو

228 اب روی من مریز اینجایگاه %~% مرمرا تو سر مبر اینجایگاه

229 راز تو اینک درین لوح دلم %~% گشت پیدا گرچه بد این مشکلم

230 مشکلم از لوح برخواند کنون %~% نیک از روی تو دیدم کن فکون

231 مشکلم چون حل شد اکنون بیش ازین %~% در گمان مفکن مرا از ره یقین

232 مشکلم حل کن بکلی بی صفت %~% تابگویم بیش از این در معرفت

233 این زمان جمله همی دانم تویی %~% آشکارا پردهها پنهان تویی

234 آشکارایی و پنهان چون کنم %~% چون عیان اندر عیانی چون کنم

235 آشکارا چون شود پنهان من %~% چون کنم او را بپنهان زین سخن

236 هستی تو گشت پیدا در دلم %~% راز مشکل گشت اینجا حاصلم

237 واصلم گردان در آنجا مرمرا %~% چند گردانم زبان بر ماجرا

238 اولی در ظاهر و در باطنی %~% لیک اینجا ظاهری و باطنی

239 نور تست اینجا رفیع پردهها %~% لیک برهانت بدیع پردهها

240 رفعت و اعزاز از آن کردم تمام %~% تامرادر دین بیفزاید مقام

241 گر نمایی رخ تمامم بی حجاب %~% گفت و گوی من شود اندر حساب

242 گر تمام این کار آید راست را %~% راز من گردد بکلی خواست را

243 خواست دارم تا مرادر روی خود %~% راز پیدایی کند در سوی خود

244 راز پنهانی من پیدا بکن %~% این همه پرده بکل پیدا بکن

245 تا حجاب از پیش برداری مرا %~% در میان پرده نگذاری مرا

246 هاتفی غیبی ز ناگاهان مرا %~% داد آوازی که تا کی ماجرا

247 جان ms148 خود در باز و بیش از این مگو %~% راز ما در پرده چندینی مجو

248 چون تو واصل گشته اینجایگاه %~% بیش را در بیشتر چندین مخواه

249 چون ترا کردیم در اینجا نظر %~% هم نباشد مر ترا زینجا گذر

250 چون ترا آگاه کردیم از نخست %~% کار تو زانجا برآید زود چست

251 کار تو اینجا تمامت ما کنیم %~% هرچه باید این زمان پیدا کنیم

252 تو که جان در راه ما بازی تمام %~% پرده عزت برافتد از مقام

253 وصل ما اینجایگه واصل شود %~% آنچه میجوئی ترا حاصل شود

254 تا بکلی راه بگشایم ترا %~% آنگهی من روی بنمایم ترا

255 تا بکلی گم شوی در اسم من %~% این چنین است اندر اینجا قسم من

256 هرچه کردم و آنچه خواهم آن کنم %~% لیک آنگاهی ترا تاوان کنم

257 برتر آئی از مقام پردهها %~% کم شود آنگاه این سودا ترا

258 آنگهی گفت آن بزرگ پاک رای %~% هرچه میخواهی بکن راهم نمای

259 چون شوم قربان و هم جان باز تو %~% بعد از آن آگه شوم از راز تو

260 هرچه خواهی کن که من زان توام %~% این زمان در عشق حیران توام

261 هرچه خواهی کن که اکنون بندهام %~% سر بپای عز کل افکندهام

262 هرچه خواهی کن که من خواهم ترا %~% سرفکنده پیش کم کن ماجرا

263 هرچه خواهی کن که ما را این حیات %~% هست بی تو در درون همچون ممات

264 این زمان فانی بکن قربان مرا %~% ای یقین تو شده چون جان مرا

265 این زمان فانی بکن کلی مرا %~% ای فنای تو بکل عین بقا

266 این زمان از خود گذشتم بی حجاب %~% هرچه خواهی کن تو از روی حساب

267 این بگفت و جان خود ایثار کرد %~% خویش را در راه کل بردار کرد

268 من عجب ماندم درین گفتار او %~% حیرتم آمد عجب در کار او

269 ناگهان آمد خطاب از ms149 روی کون %~% کین بزن شمشیر خود را لون لون

270 این سر او را بکلی در فکن %~% پره از کارش بکلی بر فکن

271 زود باش و زخم شمشیری بزن %~% من چو بشنیدم خطاب این سخن

272 از خطاب بیخودی حیران شدم %~% اندرین احوال سرگردان شدم

273 پس زدم شمشیر اندر گرندش %~% سرفکندم در زمانی از تنش

274 این چنین سالک بشد هالک بکل %~% اوفتاده این چنین در عین ذل

275 پیش من افتاده است این بی خبر %~% هر زمان برخود بجنبد بی اثر

276 من نمیدانم یقین احوال او %~% تاکه چون باشد بکلی حال او

277 حال این بودم که از بر کردهام %~% پیش تو معلوم یکسر کردهام

278 من نمیدانم رموز این کمال %~% من نمیدانم گه چون بودست حال

279 حال او این بود من گفتم ترا %~% بیش دیگر نیست زینسان ماجرا

280 حال او این بود و این سر زان او %~% اوفتاده اندر آنجا گفت و گو

281 راه بین از گفت او خیره بماند %~% بعد از آن زانجا فرس تازان براند

282 در گمان و در یقین افتاده بود %~% سر بسوی راه کل بنهاده بود

283 ای دل آخر جان خود ایثار کن %~% چند خواهی بود اینجا کار کن

284 چند خواهی بود جان در باز تو %~% دروصال جان جان میناز تو

285 چند سازی قصه راه دراز %~% چند باشی در نشیب و در فراز

286 چندخواهی بود برجان ترسناک %~% چند خواهی بود آخر خوفناک

287 جان خود ایثار کن در راه او %~% بیش ازین تا چند سازی گفت و گو

288 عاشقان جانهای خود ردرباختند %~% سوی یار خویشتن بشتافتند

289 مطبخ عشقست اینجا سر ببر %~% از همه خلق جهان یکسر ببر

290 تا دمی واصل شوی در خاک و خون %~% چند خواهی ماند از پرده برون

291 از درون پرده کس آگاه نیست %~% زانک کس را اندرآنجا راه نیست

292 راه کل پایان ندارد در ms150 نظر %~% چون برفتی از صور یابی خبر

293 چون برون آیی ز صورت در زمان %~% روی یار خویشتن بینی عیان

294 راه کل راهیست دشوار و دراز %~% گرچه در پیشی تو چندینی مناز

295 ترک خود گیر و برون شو از صور %~% من مگو تا وقت آید کارگر

296 تو همه حق بین و جز حق را مبین %~% چون گذشتی بر ره حق شو یقین

297 چون که حق بینی نگهدار این کمال %~% تا نیفتی در سلوک بی زوال

298 این سلوک راه کی باطل شود %~% راه باید کردتا تن دل شود

299 چون دل تو محو گردد در صفات %~% تافتن گیرد ز حضرت نورذات

300 دیده چون از اشک پرنم باشدت %~% هرچه میخواهی در آن دم باشدت

301 درگذر از کون و اندر ره مایست %~% زانکه اول تا باخر هم یکیست

302 چون یکی باشد زبانت تا بسر %~% کی تواند یافت این نقش بشر

303 نقش برگیر از میان آزاد کن %~% بس یقین رادر میان بنیاد کن

304 در میان عشق کل میناز تو %~% جان خود در راه او در باز تو

305 پختگی حاصل شود آنجا ترا %~% ورنه تا تو زنده چون و چرا

306 راه پرسی از کسی کوره ندید %~% یک تنی زین راه دل آگه ندید

307 راه کی از کور بینا گرددت %~% گر بود دل کار شیدا گرددت

308 راه را از راه دان باید شنود %~% تا شود این کار یکباره نمود

309 آنکه ره را دید باشد ذوفنون %~% او شود در راه عشقت رهنمون

310 راه تو از راه دیده کل شود %~% گر ندانی کار راهت ذل شود

311 راه بینان جهان اندر رهند %~% دایما زین راه کلی آگهند

312 جمله ذرات در راهند کل %~% اوفتاده جملگی در عین ذل

313 راه بینانی که صادق آمدند %~% عاشق و پیر و موافق آمدند

314 جان خود در راه عشقش باختند %~% هرچه شان بد جملگی درباختند ms151

315 جمله ذرات گردان آمدند %~% اندرین ره راز جویان آمدند

316 گرچه تو چون ذره اندره پرده %~% راه رفتی راه خود گم کرده

317 ره نبردی همچنان ای بی خبر %~% از وجود کل نمییابی اثر

318 اندرین ره هر که آمد مرد شد %~% سالک ره مرد صاحب درد شد

319 هرکه دردی داشت او آمد براه %~% درد باید تارسی آنجایگاه

320 هر کرا دردیست درمانش مباد %~% هرکه درمان خواهد او جانش مباد

321 درد باید درد بی حد از فراق %~% هر زمان در راه او پر اشتیاق

322 درد باید تا که درمان باشدت %~% جان دهی امید جانان باشدت

323 درد باید تا ببینی تو دوا %~% درد درمانست در عین جفا

324 ای بسا دردی که آمد جمله را %~% بو که بتوان گفت کلی ماجرا

325 درد عشقست از کمال شوق او %~% هست درمان دایما در ذوق او

326 درد باید تا ترا درمان رسد %~% ناگهان امید از جانان رسد

327 راه عشق از درد پیدا گشت کل %~% راه پردردست اندر عین ذل

328 بی حدست آنجا تو راز خود بپوش %~% راز با تست و کجا باشد خموش

329 تو چنین راهی ببازی کرده %~% خویش را عین مجازی کرده

330 تو کجایی یار توآخر کجاست %~% ره روان این راه را رفتند راست

331 تو ببازی کی رسی در یار خود %~% چونکه هستی بی خبر از کار خود

332 تو کجا ز اسرار عشقش ره بری %~% هر زمان از راه او واپس تری

333 راه دورست و پر آفت راه کن %~% لی مع الله دل زوقت آگاه کن

334 سر ما با اوفتادست این سخن %~% تا همه اسرار گردد سر به بن

335 این رموز ما کجا داند کسی %~% فهم دارد گر بخواند او بسی

336 این رموز من معانی آمدست %~% سر این راز آن جهانی آمدست

337 تو کجا دریابی این اسرار من %~% لیک اکنون گوش کن گفتار من

338 ms152 رمز ما از این سخنها باز دان %~% آنگهی اندر رموزم راز دان

339 نفس این اسرار نتواند شنود %~% بی نصیی گوی نتواند ربود

340 این یقین بر جان ودل باید شنود %~% نه بنقش آب و گل باید شنود

341 هرکه این برخواند او آگه شود %~% عاشق آسا آنگهی در ره شود

342 هرکه این را فهم دارد بی حجاب %~% بی حساب خواندن روی کتاب

343 هر که این اسرار کلی فهم کرد %~% هر چه گفتم راز با وی فهم کرد

344 سر من ز اسرار آمد آن ز نور %~% پای تا سر جمله آمد غرق نور

345 از رموز ما تو چون آگه شوی %~% آنگهی دستار خوان ره شوی

346 ترک خور کین چشمه روشن شدست %~% از رموز پارسی من شدست

347 گر بسی خوانی تو هر بار این سخن %~% بازدانی رمز و اسرار کهن

348 هرکه این اسرار روحانی بخواند %~% هر زمانی سر این تکرار راند

349 این سخن معنی نه طامات آمدست %~% نه ز هر فصلی مقامات آمدست

350 جمله یک رازست اما در نهان %~% هر زمانی میشود عین عیان

351 گر تو عمری در جهان باشی دمی %~% این کتاب من بخوانی هر دمی

352 رمز کل ز اینجایگه حاصل کنی %~% جان خود هم زین سبب واصل کنی

353 معنی و ترکیب این گفتار بین %~% هر دم از نوعی دگر اسرار بین

354 هست اسرار نهانی همچو گنج %~% زانکه مخفی ماند بردم سعی و رنج

355 ای بسی شب کاندرین پرده براز %~% گفتم اسرار نهانی جمله باز

356 خود بخود این رازها کردم عیان %~% کی تواند بود هرگز این نهان

357 این رموز عاشقانست از یقین %~% نه گمان باشد نه اینجا کفر و دین

358 این رموز از عالم پاک آمدست %~% در میان زهر تریاک آمدست

359 گر بسی خواندن میسر باشدت %~% بی شکی هر بار خوشتر باشدت

360 هرکه این برخواند ره را پیش کرد %~% هر زمانی ms153 رونق دل بیش کرد

361 هرکه این معنی ما را رخ نمود %~% کفر را ازدل بزودی بر زدود

362 عاشق آن باشد که بی درمان بود %~% درد او هر لحظه دیگر سان بود

363 درد او را تو چه دانی اندرین %~% ای گمان دیده کجا دانی یقین

364 درد او خوشتر ز درمان نوش کن %~% هر زمان در درد جان بیهوش کن

365 خون صدیقان ازین حسرت بریخت %~% آسمان بر فرق ایشان خاک بیخت

366 جمله جانها از آن آید بکار %~% تا بریزد خون جانها زار زار

367 گر تو از کشتن همی ترسی مرو %~% زین سخن تا چند میپرسی برو

368 کشتن او دان حیات جاودان %~% بگذری تو زین جهان و آن جهان

369 گرچه اکنون در درون پرده %~% پای تا سر در درون پرده

370 عاقبت زین پرده بیرون اوفتی %~% تا ندانی تو که خود چون اوفتی

371 پرده رازت در آنجا برگشای %~% تاترا مر عشق باشد رهنمای

372 چون رهت در عشق آمد پایدار %~% راه عشق اینست ازمن گوش دار

373 راه بین چون راه عشق آید بوی %~% کام او خود زود بردارد زوی

374 راز را انجام نیست آغاز هم %~% لیک باید بود با همراز هم

375 چون ترا همراز نبود زین میان %~% تاترا باشد در آنجا ترجمان

376 ترجمان عشق ره برد اندرین %~% تا رساند مر ترا در ره یقین

377 این زمان در راه بسیاری شدند %~% گرچه اندر راه بسیاری بدند

378 راه خود چون خود روی ره گم کنی %~% قطره هرگز در کجا قلزم کنی

379 هر که قلزم قطره وحدت کند %~% او کجا آهنگ هر کثرت کند

380 راه استغناست تو مردانه باش %~% در جنون عشق کل دیوانه باش

381 گر ترا مر شاه بنماید نظر %~% ازکمال او بیابی تو خبر

382 گر کمال او بکل حاصل کنی %~% اول از پندار دل باطل کنی

383 اولت این عقل برباید فکند %~% طیلسان از ms154 روی برباید فکند

384 اندرین پرده عجایب رهنمون %~% آید از پرده بهر پرده برون

385 همچو تو در پرده ایشان راز جوی %~% سر خود با این کسان دیگر مگوی

386 چون کسی در خویشتن مانده بود %~% راز تو زو کی همی خوانده بود

387 چون طبیبی را بخود هرگز دوا %~% می نداند کردن او زین ماجرا

388 کی ترا درمان کند هم خود بگوی %~% بیش ازین درمان خود ازوی مجوی

389 درد خود با یار خود نه در میان %~% تاترا بکند دوا اندر زمان

390 درد تو او هم مداوایی کند %~% هم زحکمت مرترا دانی کند

391 ای بسا کس کاندرین ره باز ماند %~% دایما سرگشته این راز ماند

392 ای بسا کس کاندرین سودا برفت %~% گرچه بسیاری بره تنها برفت

393 نیست کس را از حقیقت آگهی %~% جمله میمیرند با دست تهی

394 هیچکس اندر پس این پرده نیست %~% کو بزاری راه دل گم کرده نیست

395 هیچکس این راه را منزل نکرد %~% کو درین ره خون خود چندین نخورد

396 راه ما پایان ندارد بی خلاف %~% تا نپنداری که دامست از گزاف

397 سالها زین راه معبودم که بود %~% زین مقالت کل مقصودم چه بود

398 تا یقین حاصل شود بی شک مرا %~% این بده مقصود من بی ماجرا

399 عاقبت چون راه آمد در سلوک %~% شمس را این ره بسی کرد آن دلوک

400 هیچ سالک اندرین ره نامدست %~% کو بنومیدی ازین ره بازگشت

401 سالکان این پرده از هم بردرند %~% در یقین افتند و از شک بگذرند

402 تا یقین هرگز نگردد حاصلت %~% کی توانی یافت بویی از دلت

403 تا یقین رخ هر دمی ننمایدت %~% از کجا این راز دربگشایدت

404 تا یقین باشد گمان نبود ترا %~% قد چون سروت کمان نبود ترا

405 چون یقین گردد یکی باشد همه %~% آنچه اندیشی شکی باشد همه

406 گر یقین ناگاه افتد در نظر %~% هر دو عالم ms155 رخ نماید سر بسر

407 گر یقین بر روی دل ننمایدت %~% از کجا این راز دل بگشایدت

408 معرفت را گر بسی حاصل کنی %~% زین همه تو خویش کی واصل کنی

409 معرفت ره در سلوکت آورد %~% تامگر ره در دلوکت آورد

410 معرفت راهیست در آشیانهاش %~% تو مگرد از وی نظر کن خانهاش

411 معرفت راهیست بی پایان همه %~% معرفت هم راز بگشاید همه

412 معرفت بسیار لیکن معرفت %~% کی تواند بود در شرح و صفت

413 معرفت بسیار و شرح او بسی %~% کی تواند گفت این راهر کسی

414 معرفت راهی بحکمت یافتست %~% زان بهر جانب همی بشتافتست

415 گر نبودی معرفت در کاینات %~% کی شدی هرگز عیان این صفات

416 گر نبودی معرفت هرگز کجا %~% راه گر دیدی سلوک انبیا

417 گر نبودی معرفت در جزو و کل %~% عزها کلی بدل گشتی بذل

418 گر نبودی معرفت ز آغاز کار %~% کی بدی هرگز عددها در شمار

419 گر نبودی معرفت در روی دهر %~% نوش بودی نزد مردم همچو زهر

420 گر نبودی معرفت آدم همی %~% کی فتادی در مقام خرمی

421 گر نبودی معرفت ابلیس را %~% کی بکردی این همه تلبیس را

422 گر نبودی معرفت مر نوح را %~% کی بکردی کشتی او فتوح را

423 گر نبودی معرفت با شیث هم %~% کی زدی در راه بی منزل قدم

424 گر نبودی معرفت هم با خلیل %~% کی بکردی جان و دل در ره سبیل

425 گر نبودی معرفت ایوب را %~% این همه زحمت کجا بودی ورا

426 گر نبودی معرفت اسحق را %~% کی بدی کشتن بجان مشتاق را

427 گر نبودی معرفت با زکریا %~% جان کجا کردی در آن دم او فدا

428 گر نبودی معرفت موسی یقین %~% کی شدی نور تجلی راه بین

429 گر نبودی معرفت عیسی کجا %~% یافتی در آسمان چندین بقا

430 گر نبودی معرفت با مصطفی %~% کی شدی هرگز بدین نور و ms156 صفا

431 اوست سلطان تمامت انبیا %~% اوست اول تا بآخر مقتدا

432 شرح این ره ازوجودش شد پدید %~% ذات پاکش از سجودش شد پدید

433 شرح این ره او تمامت باز یافت %~% شرح این ره اول از شه باز یافت

434 او اگر این ره نکردی در بیان %~% کی بدانستی مرین ره را عیان

435 گر نبودی راه کل و عقل کل %~% جملگی بودی یقین خود عین ذل

436 گر نبودی نور پاکش رهنما %~% خود نبودی انبیا و اولیا

437 گر نه او کردی صفت در هر صفت %~% کی بدی هر ذره را معرفت

438 گرنه او بودی که کردی شرح راه %~% جملگی ماندی اسیر آنجایگاه

439 عقل از نقل این سخنها آورد %~% لیک هرگز کی کند کی آورد

440 عقل کل باشد نمودار یقین %~% تا شود در پیش مرد راه بین

441 راه بینی همچو او دیگر نزاد %~% همچو او دیگر کسی دادی نداد

442 اوست داننده درین پرده شده %~% اولین و آخرین پرده بده

443 آنچه از اسرار دانست او یقین %~% مرتضی دانست دیگر راه بین

444 آنچه از اسرار دانست ازکمال %~% نیست راه دین وی هرگز زوال

445 آنچه او از راه شرح کل بگفت %~% در رموز او کجا داند نهفت

446 آنچه او را داد هرگز کس نداد %~% داد این اسرار او آنجا بداد

447 هرکسی فهمی کند از راز او %~% کی بداند هر کسی این ساز او

448 انبیا این ره نبردند از نخست %~% راه و شرح راه از وی شد درست

449 انبیا زین راه بسیاری شدند %~% عاقبت از ما عرفنا دم زدند

450 او رموز کل بگفت و راز گفت %~% آن رموز او با علی خود باز گفت

451 آنچه او را بود آن کس را نبود %~% زانکه او بود و ازو بد هرچه بود

452 بود او باشد نداری فهم دان %~% تا رموز او کند شرح و بیان

453 او رموز اندر ms157 رموز آورده است %~% زانکه او را در درون پرده است

454 رمز او هرگز کجا آید ز نقل %~% زانکه کان نقل باشد هم ز عقل

455 نقل را با عقل باشد هم صفت %~% لیک اشیا برترست و معرفت

456 عقل بر اشیا محیطست اندکی %~% راز دان او را بداند بی شکی

457 عقل کل شرح صفات او نیافت %~% راز کل رمز و رموز او نیافت

458 لی مع الله او مقام کل شناخت %~% هر صفت را از کمال ذل شناخت

459 گر ریاضت نبودت کی ره بری %~% کی بگو تو ره بدین درگه بری

460 عقل از راهت بیندازد همی %~% کی نهد بر جان ریشت مرهمی

461 عقل اگر از معرفت بویی برد %~% کی ازین دانش بگو بویی برد

462 عقل تحقیقی رموز اینجا نیافت %~% گرچه بسیاری درین معنی شناخت

463 در سلوک خود بسی هم راز کرد %~% خویشتن با خویشتن دمساز کرد

464 شرح بسیاری بگفت از هر صفت %~% از کمال عقل خود بر معرفت

465 شرح بسیاری بگفت از کائنات %~% عاقبت ره را نبرد او سوی ذات

466 شرح بسیار بگفت و بر طپید %~% هر دم او اندر مقامی بر جهید

467 چون نبد راهی کجا او ره برد %~% گرچه بسیاری از آنجا ره برد

468 گرچه بسیاری بگشت از پیش و پس %~% هم نکرد از اشتیاقش هیچ بس

469 عشق از وی زاد گر چه ره نبرد %~% درکمال خویشتن راهی سپرد

470 آنچنان مشتاق آمد در وجود %~% بود اما در صور پنهان ببود

471 آنچنان محبوب بود از عشق دوست %~% کورها دیگر نکرده مغز و پوست

472 آنچنان احوال خود معلوم کرد %~% آنچنان کلی خود مفهوم کرد

473 جوهری آمد عجایب در عجیب %~% او بدی از کاینات جان حسیب

474 او همه تصویر وحدت راست کرد %~% هم ز معشوق عیان درخواست کرد

475 او گره از کار کلی برگشاد %~% او اساس وحدت و عرفان نهاد

476 هر ms158 زمانی رای دیگر ساز کرد %~% هر دمی اسرار جان آغاز کرد

477 در درون جان بجانان راه یافت %~% این کمال از شوق الاالله یافت

478 او کمال خود برتبت پیش کرد %~% راه خود ز اندازه هر دم بیش کرد

479 او کمال خود بدانست از یقین %~% زانکه بد او راه بین و پیش بین

480 تو مباش اصلا کمال این باشدت %~% چون شوی کم پس وصالت باشدت

481 این کمال لایزال از خود طلب %~% عشق بنماید ترا کلی سبب

482 عشق بد مغز تمامت کاینات %~% راه برده در صفات نورذات

483 عشق بد مر عقل را آموزگار %~% او برفت و این بماند از روزگار

484 این بماند و او برفت آنجایگاه %~% او بدید و این بماند اینجا ز شاه

485 عقل اندر پرده دل بازماند %~% عشق هر دم بر کمالی ساز راند

486 عشق خود میبیند او از هر صفت %~% زانکه او ماندست اندر معرفت

487 عشق جز حق را ندید آنجایگاه %~% جست او اندر عیان حق پناه

488 او عیان خود تمامی بازدید %~% عقل چون گنجشک آن شهباز دید

489 راز خود با عاشقان خود بگفت %~% هرکسی برگونه این در بسفت

490 در دریای حقیقی باز یافت %~% همچو او دیگر کسی هرگز نیافت

491 هرکسی بر عکس یاران گشتهاند %~% هر یکی تخمی ازینسان کشتهاند

492 گر همی کاری تو تخمی را بکار %~% کان بود پیوسته باتو پایدار

493 گر همی کاری تو تخمی راست کن %~% کان مراد تو بود هم بی سخن

494 چند با هر کس تو راز خود نهی %~% چند اینجا دام و ساز تن نهی

495 راز را با ساز اگر یکسان شود %~% جان ذاتت رهبر جانان شود

496 هر کسی بر عقل نقلی کردهاند %~% لیک همچون عقل اندر پردهاند

497 راه بر خود میروی کی پی بری %~% تو نمیدانی که هر دم پس تری

498 راه بر خود میروی پر ره زن است %~% جان تو ms159 اینجایگه چون ایمنست

499 ره زنان بر راه تو بس خفتهاند %~% راه را هرگز نه زینسان رفتهاند

500 راه آنکس یافت کو با آه شد %~% عشق با وی اندرین همراه شد

501 عشق راهت مینماید بر قبول %~% تو نمیدانی مرین ره را اصول

502 تو بخود هرگز کجا این ره کنی %~% کی تو خود را زین سخن آگه کنی

503 عشق مغزی مینماید سوی دوست %~% تو بماندی در میانه جمله پوست

504 عشق بنماید ترا اسرار تو %~% عقل بنماید ترا گفتار تو

505 عشق اول مشتق از عقل آمدست %~% گرچه اینجاگاه بر نقل آمدست

506 زینت عقلست دنیا سر بسر %~% لیک از راه حقیقی بی خبر

507 آمدست اینجا فضولی میکند %~% آنچه از وی شد اصولی میکند

508 گر ترا خود عقل و جان باشد قبول %~% کی شوی درعشق تو صاحب وصول

509 ای ز عشق لایزالی گم شده %~% از جمادی نفس تو مردم شده

510 صورت عقلست در نقلی از آن %~% کی خبر یابی ز سر بی نشان

511 بس کتب کز عقل باشد پایدار %~% کی بود هرگز ترا آن پایدار

512 بس کتب کز عقل صورت ساختند %~% هرچه آن میخواستند آن ساختند

513 راحت جان عقل کی بویی رسد %~% چون ترا زانحال آهویی رسد

514 چون بماندی در مقام عقل تو %~% گوش کن از هر کسی هر نقل تو

515 چند گردی گرد عقل ای بی خبر %~% زان نمییابی تو زین بوئی اثر

516 عقل کل چون مر ترا صورت بدید %~% در مقام جمع حشمت آرمید

517 چون تو بر عقل این ره کل میروی %~% پای بسته در بن ذل میروی

518 ای ترا هر دم ز عقلت پرده %~% کی ترا باشد یقین از کرده

519 کرد تو پیش چشم تو خوشست %~% راه تو دورست و هم بر آتشست

520 آتشی در پیش و راهی سخت دور %~% تن ضعیف ودل شده از وی نفور

521 آتش طبعی بکش ms160 اینجایگاه %~% تا نسوزد آتشت آنجایگاه

522 هر که زین آتش بسوزد بی خبر %~% هم از آن آتش شود او کارگر

523 آتش طبعیت پر از مشعله %~% در دل تو اوفکنده ولوله

524 آتش طبعیت پر مکر و حیل %~% هر زمانت میکند برجان خلل

525 آتش طبعیت بارای و هوس %~% زان بماندی در پس پرده ز پس

526 آتش طبعیت دشمن مر ترا %~% چند داری دشمنت را بر قفا

527 آتش طبعیت تلبیس جهان %~% خویش از دست طبیعت وارهان

528 آتش طبعیت رهزن مر ترا %~% کی توانی بود ازو بی ماجرا

529 آتش طبعیت ابلیس دژم %~% هر زمان مکری بسازد لاجرم

530 آتش طبعیت بر عکس دلت %~% زان شده راز حقیقی مشکلت

531 آتش طبعیت ره زن تن شده %~% در میان جسم در هر فن شده

532 آتش طبعیت آنجا برفسوس %~% میکند بر معنی دل پرفسوس

533 آتش طبعی برادر کین تو %~% میکند آنجا خراب آئین تو

534 آتش طبعی فسرده کن دمی %~% تا نماید آینه اینجا دمی

535 یک دمی از آتش تن دور باش %~% بعد از آن اندر میان نور باش

536 اندر آتش هیچکس چون خوش بود %~% زآنکه آتش در زمستان خوش بود

537 این نه آن آتش که او سرما کشد %~% عاشقان کشته و شیدا کشد

538 هست این آتش عجب افروخته %~% هر زمانی عالمی را سوخته

539 هر زمانی عالمی میسوزد او %~% هر زمانی راه سر آموزد او

540 هست ابلیس از تف آن آتشست %~% جسم تو آنجا بگو تا چون خوشست

541 خوش تو اندر راستی خوش خوشی %~% پای تا سر در درون آتشی

542 خواب در آتش کنی هر لحظه تو %~% کی توانی کرد راه پرده تو

543 ای دریغا آتشت در راه شد %~% همرهی ناخوش ترا همراه شد

544 ای دریغا آتشت در بسترست %~% جای تو در آتش و خاکسترست

545 عاشقان در آتش معنی شدند %~% نه چو تو در آتش دعوی شدند ms161

546 آتش معنی نوزد عاشقان %~% لیک عاشق خویش را سوزد در آن

547 آتش معنی طلب کن از یقین %~% تف اور ا کن قبول ازدل یقین

548 انبیا را آتش معنی بدست %~% لیک ایشان را درآن دعوی بدست

549 آتش معنی چو ابراهیم یافت %~% خویش را آنجایگه تسلیم یافت

550 آتش عشقست آنجا معنوی %~% هست روحانی و دل زو شد قوی

551 آتش عشقست بی وصف وصفت %~% آن نیاید هرگز اندر معرفت

1 چونکه ابراهیم در آتش فتاد %~% در میان آتش او بس خوش فتاد

2 آتش صورت بمعنی گشت باز %~% آنگهی بررای دیگر کرد ساز

3 بود صورت آتشی بس سهمناک %~% شعله او گشت آنجا تفت ناک

4 چونکه ابراهیم اندر وی فتاد %~% راز خود بر لمعه آتش گشاد

5 هرکه او تسلیم شد در آتشش %~% گشت ریحان و گل آنجا آتشش

6 چونکه آتش آتش او را بدید %~% آتش صورت شد او را ناپدید

7 آتش روحانی از عزت بتافت %~% آتش دیگر ز روحانی بیافت

8 آتش معنی عشق آمد پدید %~% معنی دیگر ز عشق آمد پدید

9 کل آتش چون خلیل کل پدید %~% بعد از آن گلها در آنجا بشکفید

10 آتش آنجا گاه یکسر کشت گل %~% چون نظر کرد و بدید او عکس کل

11 نقش کل هرجا که او حاصل شود %~% گر بود آتش از آن واصل شود

12 گفت حق یا نار کونی شو تو برد %~% آتش آنجا گاه کلی گشت سرد

13 چون ندا آمد که آتش سرد شو %~% چون شنید آتش که ما را بردشو

14 گشت ریحان و گل آنجا آشکار %~% گشت ابراهیم آتش را نگار

15 هرکه او در آتش مطلق شود %~% در زمان آواز از آنجا بشنود

16 چون به بینی آتش عشقش دمی %~% چون توانی بود آنجا یک دمی

17 چونکه آتش گشت واصل از ندا %~% چون ندا آید تو جانت کن فدا

18 ازندا تو جان خود ms162 ایثار کن %~% هر دوعالم را پر از انوار کن

19 آتشی واصل شد از عشق ندا %~% چون نداند کرد آتش جان فدا

20 آتشی چون میشود واصل ازو %~% چون نگردی یک دمی واصل ازو

21 آتش ابراهیم را چون روح گشت %~% تا که ابراهیم از وی برگذشت

22 تن فدا مانند ابراهیم کن %~% جان خود در راه او تسلیم کن

23 تن فدا کن هر زمان در راه حق %~% تا شود این جان توآگاه حق

24 آتش طبعی تو چون گل شود %~% آنگهی ذات تو تو کلی کل شود

25 آتش طبع تو چون ریحان شود %~% جان تو خوش بوی و مشک افشان شود

26 آتش طبعی ز ره بردار تو %~% دیده عشق یقین بگمار تو

27 آتش طبعی بکش ای بی خبر %~% تا از آئینه بیابی تو اثر

28 هست آیینه دل و تو صورتی %~% تو بمثل بلغمی با قوتی

29 زود ناقورت ز صورت دور کن %~% آنگهی آئینه دل نور کن

30 دل ترا آئینه کون و مکان %~% این زمان در صورت حسی نهان

31 زنگ شرک آورده در وی بسی %~% کی نماید مر ترا زین سر بسی

32 آینه چون زنگ دارد پاک کن %~% بعد از آن آهنگ روح پاک کن

33 تا بدین آئینه تو راهی بری %~% در زمانی هر دو عالم بنگری

34 زود این کل را بکلی برزدای %~% تا شود پیدا دلیل و رهنمای

35 زود این آئینه از پرده برآر %~% تا شود کلی ترا آن آشکار

36 زود آئینه برون کن از غلاف %~% تا شود پیداترا کل بی خلاف

37 زود آئینه بده بر صیقلی %~% تاکند صافی ترا بر مصقلی

38 زود آئینه برآور پیش خود %~% اندرو بنگر زمانی بی خرد

39 در درون پرده ناموس بین %~% خویش را آئینه افسوس بین

40 چون دو آئینه که گردد روبهم %~% روشنی باشد ترا از بیش و کم

41 این رموز از آن بزرگ راه ms163 بین %~% یافتم اندر عیان عین الیقین

42 شرح این آیینه بسیاری بگفت %~% در این معنی عجایب او بسفت

43 عشق این آیینه را او آب داد %~% بعد از آن ترتیب این آئین نهاد

44 روی جانان اندر و پیدا شده %~% ای بسا کس کاندرین سودا شده

45 عقل هر دم بر خلاف آینه %~% میکند او مکرها هر آینه

46 گر تو این آینه داری صاف را %~% سر این آئینه گردد قاف را را

47 گر تو آئینه کنی دو روی را %~% جمله یک باشد ولی دو روی را

48 ثم وجه الله را از دیده دید %~% نقشها گردد ازو کل ناپدید

49 هست این آئینه آئین دو کون %~% مینماید رازهای لون لون

50 هست این آئینه کل معرفت %~% کی کند آئینه را آن جا صفت

51 پر صفت کردند این آئینه را %~% ره نبردند اندرین آئینه را

52 هرکسی عکسی ازین آئینه یافت %~% لیک هرگز هیچکس آئینه یافت

53 جز محمد سر این کس را نگشت %~% او بدانست این رموز هفت و هشت

54 لیک خود را کل کل در کل بیافت %~% گرچه در پرده بسی او ذل بیافت

55 سعی باید برد اگر میبشنوی %~% تو بدین گفتار کلی بگروی

56 چون شود آئینه پیدا پیش تو %~% بد مبین و جمله نیک اندیش تو

57 چون ببینی روی خود آن جایگاه %~% یک زمانی تو نظر کن پیش گاه

58 تا ببینی آنچه با خود کرده %~% زانکه هم آئینه و هم پرده

59 هرچه کردی پیشت آید عاقبت %~% ای دریغا راه تو بر عاقبت

60 خیز تا رازی مگر بنمایدت %~% بی ره صورت رهی بگشایدت

61 چند سرگردان این پرده شوی %~% چند خود را راه گم کرده شوی

62 راه نزدیکست از تو دور شد %~% بود نزدیک ارچه از ره دور شد

63 نور عقشت گر رهی بنمایدت %~% در زمانی راز دل بگشایدت

64 نور عشق از عالم جان برترست %~% ذاتش ms164 از کون و مکان هم برترست

65 نور عشق از عالم تحقیق شد %~% لیک هر کس را نه این توفیق شد

66 گر ترا توفیق در کار افکند %~% راه این پرده تمامت بر درد

67 گر نباشد عشق تو بی رهبری %~% تو همی خواهی که برخود ره بری

68 گر نباشد عشق در کون و مکان %~% کی شود هرگز ترا عین عیان

69 گر نباشد عشق تو خود کی شوی %~% اندرین منزل کجا هرگز شوی

70 آینه است این عشق و دل شیدا نمود %~% هرچه بد در آینه پیدا نمود

71 آینه چون در درون پرده است %~% نور خود کلی در آن گم کرده است

72 چون برون آید ز پرده آینه %~% رخ نماید هرچه هست هر آینه

73 چون به بینی کل تو آیینه است %~% خویشتن را بین که کل یک آینه است

74 چون ترا آئین نباشد زین سخن %~% کی توانی یافت این راز کهن

75 زود در آئین خود در ساز شو %~% یک دمی با آینه همراز شو

76 صیقل عشق از دلت پاکی کند %~% کی ترا آئینه اش خاکی کند

77 آینه اول بآتش در کنند %~% بعد از آن آن را بخاکستر کنند

78 صیقلی چون آینه دارد بدست %~% پس کند او رادر آن حالی بدست

79 اولش خاکستری ریزد درو %~% بعد از آن رویش دراندازد ازو

80 چند روز از یکدگر خالی کند %~% تا ورا روشن تن و صافی کند

81 چون شود صافی و بنماید جمال %~% همچنان خاکسترش ریزد ببال

82 تاکه او نیکو و صافی تر شود %~% روشنی او از آن خوشتر شود

83 عکس خود اول ببیند اندرو %~% بار دیگر در نهد صیقل درو

84 چند بارش هم چنین از روی رنگ %~% جمله بردارد از آنجا بی درنگ

85 سعی بی حد میبرد آن جایگاه %~% تاکه پیدا میشود آن جایگاه

86 روی عکس و هرچه پیش آید ورا %~% همچنان آن عکس بنماید ms165 ورا

87 آینه در پرده گر باشد مدام %~% کی ترا بنمایدت عکسی تمام

88 آینه چون زنگ باشد روی را %~% تف زنگ آرد در آنجا موی را

89 موی درآئینه تو هرگز مکن %~% تانگردد کم ترا سر سخن

90 این دل تو آینه است اندر نهان %~% لیکن اندر آن نهان عین عیان

91 هست این آئینه دل با هر کسی %~% اوفتاده در ره این گل بسی

92 آینه چون در گل و تاریک هست %~% لاجرم رخ را نه بینی درنشست

93 آینه چون از غلاف آید برون %~% در نمودن باشد اوعین فنون

94 آینه عشقست اندر دل نهان %~% در میان جان جمال حق عیان

95 آینه چون این زمان در پرده است %~% از تف آن راه جان گم کرده است

96 چون در آیی از درون پرده را %~% راه یابی بر معانی پرده را

97 هست این آیینه بر عکس خیال %~% هرچه بینی هست از عین محال

98 زنگ شرک از دل بکن خالی همی %~% اندرین آئینه بنگر یک دمی

99 روی دل صافی بکن تو بی خیال %~% معنی جان را ببین تو لامحال

100 معنی آئینه را تو باز بین %~% در درون دل تو صاحب راز بین

101 تن ترا از هر رهی برده خلاف %~% هست بگرفته در آئینه غلاف

102 پاک کن آئینه را در هر نفس %~% پیش او شو تا نمانی باز پس

103 هرکه او در راه استادست باز %~% همچنان کز راه افتادست باز

104 هرکه اندر پرده ره باز ماند %~% تاابد او بی دل و بی ساز ماند

105 راه بینا این بدان گفتم همی %~% تانهی بر این جراحت مرهمی

106 گر کسی در راه خواهد رفتن او %~% هم سخن در راه خواهد گفتن او

107 تاکه آن را نیز نزدیکش شود %~% راه بروی زود و آسان بسپرد

108 آن سخنها راه باشد راهبر %~% چند خواهی گفت اکنون راهبر

109 چند گویم راه تو بر ms166 پرده است %~% سالک دل راه خود گم کرده است

110 راه اونزدیک خواهد شد همی %~% اندرین ره پیر خواهدشد همی

1 عاقبت آن سالک اندر پردهها %~% بود و میشد از یقین در پردهها

2 تا ششم پرده رسید آنگاه او %~% بعد از آن چون شد دگر آگاه او

3 دید ناگه پرده سبز و لطیف %~% در پس پرده یکی پیر شریف

4 ایستاده در بر آن پرده او %~% دم بدم میکرد در خود پرده او

5 پرده را در گرد او زین نور بود %~% گرچه آن پرده تمامت نور بود

6 پرده بد سبز اما چون بهار %~% روی های او بمانند نگار

7 نورها از پردهها تابان شده %~% عکس آن بگرفته و تابان شده

8 نور او اسفید رنگ و رنگ رنگ %~% گرد خود پیچیده بود آن پرده تنگ

9 برکف دستش نهاده مهره %~% جوهری بی حد عجایب شهره

10 اندران مهره بسی خط داشته %~% برصفت آن لمعهها بفراشته

11 جوهری بد عکس آنجا خطها %~% گشته پیدا بر مثال استوا

12 گرد آن جوهر فراوان مرغ بود %~% عکس آن بر چشم ره بین مینمود

13 جملگی بر زنده بر روی افق %~% از برون پرده کرده یک تتق

14 یک تتق ماننده خورشید بود %~% روشنی ماننده ناهید بود

15 آنچنان پیر عزیز کامکار %~% جوهر اندر دست گشته نامدار

16 هر زمان آن جوهر پر عکس نور %~% از کف خود افکنیدی دور دور

17 بازگشتی جوهر اندر جای خود %~% پس طلب کردی همی مأوای خود

18 بازجای خود شدی جوهر همی %~% روشنی دادی در آنجا عالمی

19 پردهای بر عکس جوهر تابدار %~% گشته بود از پرتو خود پرنگار

20 روی پیرش بر مثل چون ماه بود %~% در درون پرده در آگاه بود

21 جوهر اندر دست کردی سرنگون %~% آمدی از روی جوهر نقش خون

22 درچکیدی خون ز جوهر ناگهان %~% محو گشتی خون جوهر در زمان

23 جوهر اندر خون برنگ خون ms167 شدی %~% عکس او نه خون ولی چون خون شدی

24 مرغکان چون آن بکردندی نگاه %~% آمدندی پیش آن جوهر براه

25 هرتنی زان مرغکان خون داشتند %~% گرچه یکسر دل پر از خون داشتند

26 خون گرفتندی زجوهر در زمان %~% درچکیدی هر زمان خون از دهان

27 پیر ناپیدا شدی در عکس آن %~% راه بین چون دید حیران گشت از آن

28 برفراز پیردید او یک شجر %~% برگشاده بود آنجا بال و پر

29 پهن بودش هر ورق چون آفتاب %~% جمله رنگش چو نور ماهتاب

30 میوه او بود سر آویخته %~% اندر آن اشجارها بگسیخته

31 بود رنگ ساق او مانند خون %~% بال او رفته از آن پرده برون

32 گرچه زان سر دید اوآوازها %~% بانگ میکردند پر از رازها

33 بانگ میکردند بر آواز مرد %~% خود همی بودند اندر راز خود

34 راه بین آواز ایشان میشنود %~% لیک از گفتارشان آگه نبود

35 او نمیدانست تا چه گفتشان %~% بود ایشان را از آن کام و دهان

36 بود صندوقی نهاده پیش پیر %~% پر زجوهر عکس آن چون مه منیر

37 بس منور بود همچون آفتاب %~% خوش همی تابید از وی نور و تاب

38 نور آن صندوق اندر پرده را %~% اوفتاده بود روشن کرده را

39 نور آن بالای اشجار آمده %~% پیر اندر آن بتکرار آمده

40 هر زمانی یکسری ز آنجا بزار %~% اوفتادی پیر را اندر کنار

41 در کنارش چون سر افتاده شدی %~% پیر آن را ناگهان خود بستدی

42 بر سر صندوق کرده باز رو %~% پس نهادی سر در آنجا باز او

43 خوش نظر کردی بسوی آن درخت %~% اندر آن حیران بماندی مرد سخت

44 بار دیگر چون که بگذشتی از آن %~% یکسر دیگر در افتادی از آن

45 پیر بار دیگر آن صندوق را %~% در نهادی و فرو بستی ورا

46 آن سر از صندوق خاموش آمدی %~% چون کسی درخواب بیهوش آمدی

47 تن زدندی ms168 آن سران در پیش او %~% بار دیگرشان نبودی گفت و گو

48 مرغکان درگرد سرها بی خلاف %~% میپریدند اندر آنجا بی مصاف

49 روی سرها پیش پیر نامدار %~% بود هر یک بیقرار و زار زار

50 هر زمان آن پیر خوش بگریستی %~% اندر آن سرها همی نگریستی

51 زار میگفتی که ای دانای حال %~% تو همی دانی مرا راز از سئوال

52 تو همی دانی و بس من چون کنم %~% تا ازین احوال سر بیرون کنم

53 سالها شد تا مرا اینجایگاه %~% داشتی اندر میان پرده گاه

54 من چه دانستم که این پیش آیدم %~% این چنین احوال ها پیش آیدم

55 سر این گرچه نکردم آشکار %~% بی قرارم بی قرارم بی قرار

56 بی قراری میکنم این جایگاه %~% باز ماندم در درون پرده گاه

57 بیقراری میکنم اینجا دژم %~% بازمانده اندرین راه عدم

58 تو مرا اینجایگه آورده %~% چون نمیدانم کدامین پرده

59 از برون پرده یا از درون %~% هم درون و هم برونی هر دو چون

60 چون تویی در اول و آخر همی %~% بر دل ریشم بنه یک مرهمی

61 سوختم زانگه که دیدم راز تو %~% هم نگه دارم نگویم راز تو

62 هم مرا اینجایگه بنشانده %~% عاقبت از جایگاهم رانده

63 این رموزم آشکارا کرده %~% این دلم را پر ز سودا کرده

64 این چنین رمزی کرا گویم ز تو %~% هم ترا و هم ترا جویم ز تو

65 تا کی این سر را ز اسرار آوری %~% مر مرا اینجا نه تنها بنگری

66 خون دلها اندر اینجا ریختم %~% ای بسا سرها که از تن ریختم

67 حکم حکم تست تو دانی همه %~% می بکن تو آنچه بتوانی همه

68 هم امیدی دارم اندر پردهات %~% هم مرا اینجا رسانی از رهت

69 من چنین ز اندوه دیدت سالها %~% این چنین زار ونحیف از حالها

70 گفت امید ترا حاصل کنم %~% عاقبت آنجایگه واصل کنم

71 آنچه ms169 گفتی راز من کن آشکار %~% تا کنم جان خود اندر ره نثار

72 اینک آمد آنچه تو فرموده %~% راست گفتی هرچه تو فرموده

73 پیک راه آمد مرا آگاه کرد %~% یک زمانم جان ز تن بیراه کرد

74 سوی تو خواهم کنون من آمدن %~% بی من آنجا خواهم آنجا من شدن

75 من نمانم تو بمان کلی مرا %~% تا کنم تسلیم جان و تن فدا

76 این رموز تو یقین گردیده کل %~% بازدارم زین همه هستی و ذل

77 مر مرا زین پردهها بیرون فکن %~% همچو این سرها میان خون فکن

78 پیک آمد اینک آمد در حجاب %~% بی خلاف آمد برون او از حساب

79 راست کارم من کنون در باختم %~% چون بسی بازار نو برساختم

80 رازدار تو منم در پرده راز %~% پرده را از روی خود برگیر باز

81 من ترا خواهم ترا جویم ترا %~% سهل گردان هم مرا این ماجرا

82 سهل کن کارم بکلی وارهان %~% ای مرا تو نور دیده هم عیان

83 جان خود ایثار راه تو کنم %~% خویشتن را در پناه تو کنم

84 راز منرا خود تومیدانی و بس %~% باز بستان این نفس را هم نفس

85 وارهان ما را ازین پرده تو کل %~% چون گرفتارم میان عز و ذل

86 جان خود در راه خواهم باختن %~% تا برون پرده خواهم تاختن

87 پرده از رویم تو بردارو یقین %~% روی خود بنما بنزد راه بین

88 این زمان جان من حیران ببر %~% کار من آسان کن ای میر بشر

89 این زمان کل تو گشتم چون کنم %~% تا که این پرده ز خود بیرون کنم

90 پردهام در ره حجابست و زوال %~% زان نمییابم وصال آن جمال

91 پرده بر در وارهان ای پرده در %~% پرده از کارم برافکن بی خبر

92 تا شوم مستغرق عز و جلال %~% لم یزالی لم یزالی لایزال

93 مرد سالک راه بین اندر زمان %~% چون بدیده ms170 راز او را بر عیان

94 در عجب اینجا بماند و لال شد %~% همچون آن پیر دگر بی حال شد

95 شد زبانش لال از آن گفت سؤال %~% در تفکر مانده بود و در خیال

96 او بمانده زار و حیران در جنون %~% تا چه آید از پس پرده برون

97 بشنو این اسرار دیگر بی خلاف %~% محو شو تا وارهی از این گزاف

98 هرکه این اسرار دیگر بشنود %~% رازدان صانع اکبر شود

99 در زمان آن سالک صاحب نظر %~% ایستاده کرده بد بر وی نظر

100 در نظر آنجا بماند او ای عجب %~% تن ضعیف و زار مانده در تعب

101 آتشی آمد برون از آن درخت %~% شاخ او را پس بسوزانید سخت

102 جمله شاخ آن درخت و سر بسوخت %~% بار دیگر آتشی را بر فروخت

103 آتشی در کل آن پرده فتاد %~% بعد از آن روی خودآنجا گه نهاد

104 راه رو در حیرت آنجا گشت گم %~% خویش را در خویشتن میکرد گم

105 دهشت آتش چنان شد خوفناک %~% تا بنای راه بین گردد هلاک

106 گشت گرد آن شجر تا پاک گشت %~% همچو خاکستر شد و چون خاک گشت

107 سوی آن صندوق آتش در گرفت %~% هرچه بود آنجا بخشک و تر گرفت

108 آنچنان سرها که در صندوق بود %~% آتشی افتاد وبانگی میشنود

109 بانگ میکردند از صندوق راز %~% مرد ره بین گشت از آن اسرار باز

110 هر زمان از دهشت اسرار آن %~% میچمید از هر سویی آن رازدان

111 آمد از صندوق آوازی دگر %~% گفت خوش میباش تو ای بیخبر

112 چند باشی نیز سرگردان شده %~% اندرین اسرار تو حیران شده

113 خوش بایست اینجا و از آتش مترس %~% زین چنین رمز و معانی خوش مترس

114 چند خواهی بود از آتش رمان %~% گر بجوشد هم بیابی تو امان

115 لیک اسرار دگر در راه هست %~% گر نمیدانی زمانی کن نشست

116 ms171 تا ببینی سر اسرار قدم %~% هیچکس آگاه نبود لاجرم

117 چون تو میبینی زمانی صبر کن %~% تا شود پیدا مرین راز کهن

118 صبر کن یک دم مترس ای ناتوان %~% تا ببینی راز پرده بر عیان

119 آنچه تو دیدی رموز دیگرست %~% آنچه من دانم که از آن آگهست

120 من ترا این جایگاه آوردهام %~% لیک این ساعت ترا گم کردهام

121 عاقبت هم باز آن جایت برم %~% در مقام و جایو ماوایت برم

122 تو بدین دهشت کجا بینی مرا %~% تو کجا یابی مرا بی جان فدا

123 راز منهم من بدانم در نهان %~% کی ترا گردد چنین رازی عیان

124 گرچه بسیاری کشیدی رنج راه %~% صبر کن یکدم تو نیز این جایگاه

125 تاترا رازی دگر حاصل کنم %~% مر ترا از یک جهت واصل کنم

126 هرکسی را از ره دیگر برم %~% گه بپای آرم گهی از سر برم

127 آنچه من دانم نداند هر کسی %~% تا شود اسرار من برتر بسی

128 آنچه گفتی آنچه دیدی من بدم %~% من ترا آوردم و من تو بدم

129 صبر کن تا تو بمقصودی رسی %~% زانکه اندر پرده مانده درپسی

130 عاقبت از پرده بیرونت آورم %~% در میان صحن گردونت آورم

131 چند و چند آخر بخود میبنگری %~% تا تو خود بینی کجا این ره بری

132 تاترا اینجا ندیدم مرد کار %~% بر تو این سر کی بگشتی آشکار

133 تا ترا یک ذره خودبینی بود %~% آنچه میجوئی کجا حاصل شود

134 تا ترا این صورتست اندر برت %~% کی توانی یافت سر رهبرت

135 من ترا گشتم باول خواستار %~% عاقبت گردانمت سر آشکار

136 لیک حال صبر باید اندرین %~% راه کن تا خود رسی اندر یقین

137 آنچه دیدی بیشکی در راه تو %~% کی شوی از رمز من آگاه تو

138 آنچه تو دیدی درون پردهها %~% من بدم اما کجا بینی مرا

139 آنچه من دیدم ترا از صادقی %~% در ms172 کمال عشق ما تو لایقی

140 من ترا گشتم باول خواستار %~% سر خود کردم ترا من آشکار

141 آخرین هم من ترا واصل کنم %~% عاقبت مقصود تو حاصل کنم

142 چون تو در پرده فروماندی کنون %~% پیش آرم مر ترا یک رهنمون

143 تا تماشای صفات ماکنی %~% آنگهی آهنگ ذات ما کنی

144 چون صفات من ترا معلوم گشت %~% هر چه جوئی مر ترا مفهوم گشت

145 در صفات من شوی تو بی صفات %~% ذات من گردی اگر گردی تو ذات

146 عاشق آسا آمدی در سوی من %~% هم بدیدی رمزهای کوی من

147 آنچه در مفهوم تو آمد یقین %~% همچنان راهست توهم راه بین

148 آن کمال از این نهانی آمدست %~% کان کمال آن جهانی آمدست

149 آن کمال دیگرست اندر جهان %~% در میان پردهها گشته نهان

150 هرچه دیدی پرتویست از آن کمال %~% هرچه گویی لامحالست آن محال

151 واصلم آنجا ندانم راز خود %~% گفتهام با تو بدان ای بی تو خود

1 راه بین گفتا که ای جان جهان %~% ای مرا تو آمده عین عیان

2 چون ندانی واصلی آنجایگاه %~% هم تویی و نه تویی اینجایگاه

3 راز تو دریافتم چون گفته %~% در معنی اندرین ره سفته

4 راز خود اکنون تو پنهان میکنی %~% بر من مسکین چه تاوان میکنی

5 چون تو آوردی مرا اینجایگاه %~% هم مرا بنمای اکنون کل راه

6 تامراد خود دمی حاصل کنم %~% همچو تو من نیز خود واصل کنم

7 گفت آن هاتف تو خود دیدی همی %~% کی کجا یابی وصالم یک دمی

8 خود مبین حق بین که تا تو حق شوی %~% پس ندایی کن ندایی بشنوی

9 در نگر کاین سرهم از خود رفته است %~% تو چنان دانی که از خود رفته است

10 این زمان هم باخود وهم بیخودست %~% در مقام کل فتاده بی خودست

11 سالها اینجا مقیم راز ماست %~% اندر آنجاگاه او دمساز ماست

12 این ms173 درخت و مرغ و صندوق و گهر %~% رازها دارد درین ره راهبر

13 راز ما میداند او اینجایگاه %~% بازمانده در درون پرده گاه

14 این زمان مقصود او حاصل کنم %~% این زمانش دمبدم واصل کنم

15 راز ما میداند و از خود شدست %~% یک نظر دیدست و او بیخود شدست

16 همچنان ناپخته است اینجایگاه %~% عاقبت دریافت وصل پادشاه

17 صبر کن تا راز او را بنگری %~% تا تو نیز از راز او هم برخوری

18 صبر کن تا راز بنمائیم ما %~% راز خود بر راز بگشائیم ما

19 آنچه ما دانیم آن پیدا کنیم %~% راز پنهانی بدو پیدا کنیم

20 این زمان اندر نظر او بیهش است %~% در چنان بیهوشی او خوش خوشست

21 این زمان اندر وجودست و عدم %~% میزند اینجایگه کلی قدم

22 یک نظر کردیم سوی پیر ما %~% این چنین گشتست حیران پیر ما

23 از کمال خود نظر کلی کنیم %~% جزو او را این زمان کلی کنیم

24 از کمال این پیر ره واصل کنم %~% عاقبت مقصود او حاصل کنم

25 یک زمان واایست اینجا و مترس %~% تا بدانی کاین چه رازست و مترس

26 برق استغنا چنان آید ز دور %~% آتشی گردد در آنجا همچو نور

27 خودببینی آنچه اینجا دیدنیست %~% بازدانی آنچه اینجا کرد نیست

28 عشق ما اینست هم در عاقبت %~% ره ندانی تا که جویی عافیت

29 عشق ما اینست و ما پیداکنیم %~% آنچه پنهانست ما پیدا کنیم

30 عشق ما هرگز نداند عقل بین %~% در گمان هرگز کجا باشد یقین

31 تا نسازی و نسوزی پاک تو %~% کی توانی گشت نور پاک تو

32 این زمان ما یک نظر خواهیم کرد %~% از جلال خود نظر خواهیم کرد

33 تا شود فانی وباقی گردد او %~% این زمان کلی تمامت گفت و گو

34 بشنو این اسرار جان گر آگهی %~% بشنوی از جان گر مرد رهی

35 رمز من نه عقل داند ms174 اندرین %~% در گمانت عقل کی یابد یقین

36 رمز من شوریدگان دانند و بس %~% رمز من سریست از الله و بس

37 رمز من کلی حقیقت آمدست %~% اولت این عقل باید کرد پست

38 تا کمال لامکان حاصل شود %~% جان تو از این سخن واصل شود

39 بوی این گر هیچ بتوانی شنود %~% گوی از کونین بتوانی ربود

40 این رموز از لامکانست ای عزیز %~% سر این دریاب ناگردی عزیز

41 ناگهی از حضرت عزت ز ذات %~% ناگهانی یک علم زد نور ذات

42 پیر در ساعت در آنجا گه بسوخت %~% اندر آن آتش بکلی برفروخت

43 آتشش از پای تا سر در گرفت %~% خوش همی سوزید و خاکستر گرفت

44 تا تمامت گشت خاکستر وجود %~% گوییا این پیر خود هرگز نبود

45 همچنان آواز میآمد یقین %~% این رموزم هم بدان ای راه بین

46 همچنان از شوق بودی نعره زن %~% همچنان از ذوق بود اندر سخن

47 همچنان در عشق پا تا سر ببود %~% بودآوازش ولی صورت نبود

48 همچنان میگفت ای کلی شده %~% کام خود در عاقبت تو بستده

49 هم گمان من یقین گشته ز تو %~% پای تا سر راه بین گشته ز تو

50 نیستم هستم کنون در نیستی %~% هستی تو شد یقینم نیستی

51 هست گشتم نیستم در پرده من %~% پردهها کرده همی برگرد من

52 نیست گشتم هست گشتم جاودان %~% هست وخواهم بود و هستم جاودان

53 وارهیدم من ازین رنج و الم %~% بی وجودم روح پاکم در عدم

54 نیست در هستم یقین اندر عیان %~% هم جهانی نه جهانم در جهان

55 نه عیانم هم عیانم شد که من %~% نیستم اما توی کلی و من

56 درتو گم گشتم تویی اکنون مرا %~% در درون تو شدم بیرون مرا

57 راز من کلی تو میدانی تویی %~% هرچه گفتم بر زبان کلی تویی

58 بود من بود تو بد چندین که بود %~% گوییا اکنون نمودم ms175 بود بود

59 آینه گشتم بکلی آینه است %~% روی من با روی تو هر آینه است

60 کان قلبی کالغوادی من فتوح %~% انت قلبی انت عینی انت روح

61 الصباحی فی منامی حالتی %~% ثم ضعت فی فوادی ضالتی

62 حالتی مجلی فوادی ظاهری %~% این زمان در باطنی و ظاهری

63 جزو گشتی کل بدیدی جاودان %~% چون نهان گشتی عیان دیدی نهان

64 من توم راهت تمامت پردهام %~% نه چو پرده اولین گم کردهام

65 واصلم کلی بکن اکنون تمام %~% تا نمانم من تو مانی والسلام

66 واصلم گردان خودی خودنمای %~% جان جانی تو مرا جانم نمای

67 اول و آخر یقینم کن یقین %~% تا شود عین عیان عین یقین

68 در تن و بی تن چو تنها گشتهام %~% این زمان بی تن بخون آغشتهام

69 واصلم کن عین گردانم عیان %~% جان کنون و جسم رفتم ازمیان

70 این دگر خواهم که داری حاصلم %~% هم ز فضلت تو بگردان واصلم

71 واصلم گردان ازین ما و منی %~% تا یکی گردم درین سر بی تنی

72 راز دیدم هم بگویم مر ترا %~% چون تو من گشتی شنو کل ماجرا

73 در تو گم گشتم چو تنها آمدم %~% بی تنم اما چو شیدا آمدم

74 نه محیطم هم محیطم بر همه %~% نه شبانم هم شبانم بر رمه

75 نه دلم اما یقین دل گشتهام %~% اندرین ی خود خودی دل گشتهام

76 ره شدم نه ره شدم همره شدم %~% با توام نه بی توام آگه شدم

77 عاشقم تا روی تو دیدم عیان %~% عشق شد معشوقه گشتم جاودان

78 پردهام نه پردهام در پردهام %~% نه چو سالک این زمان ره کردهام

79 بی تنم هم بی تنم هم با تنم %~% روشنم نه روشنم هم روشنم

80 صورتم نه صورتم نه سیرتم %~% نه بمعنی ن ه بتقوی سیرتم

81 عاقلم نه عاقلم هم عاقلم %~% صادقم در عاشقی هم صادقم

82 من توام یا تو منی ms176 هم من توام %~% هر دو یکی گشته و نه من دوام

83 در وجودم در سجودم در خودم %~% در مقام عشق اکنون بی خودم

84 راز دارم ازتو اما در نهان %~% بی خودم اما حقیقت بر عیان

85 راز تو هم باتو خواهم گفت باز %~% رازدار من تویی ای بی نیاز

86 راز تو بر من عیان شد بی وجود %~% بود من کلی هم از بود توبود

87 راز دانی راز دانی رازدان %~% هم عیانی هم عیانی هم عیان

88 در عیان تو نهانی آمدست %~% در نهان تو عیانی آمدست

89 این نهان تو عیان را آشکار %~% کس نهان هرگز ندیده آشکار

90 در نهانی من عیان میبینمت %~% در عیانی جان جان میبینمت

91 راز هر دو کون گشته از تو فاش %~% هر دو کون از ذات نوشد جمله فاش

92 واصلم در ذات توفانی شده %~% از برون پرده اعیانی شده

93 واصلم در ذات تو افتاده من %~% سر بسوی حکم تو بنهاده من

94 واصلم در ذات تو مستغرقم %~% در جلال تو عیان مطلقم

95 ذات تو باقی و بنده فانیست %~% عین دانائی من نادانیست

96 راز تو بشناختم بر شش جهت %~% جمله یکی گشتم از روی صفت

97 بی صفت گشتم صفت بگذاشتم %~% از صفات تو دمی پنداشتم

98 من صفات تو کجا دانم صفت %~% کز صفت مستغنی و از معرفت

99 عقل و جان ایثار کردم زین مقام %~% تا شدم در ذات تو فانی تمام

100 عقل بیرون ماند و شد در پرده او %~% همچو تو من خویشتن گم کرده او

101 عقل پنهان گشت و او را پرده است %~% در میان پردهها خو کرده است

102 بر سلوک خود هوسها میپزد %~% هرچه میخواهد زسودا میپزد

103 آخر الامرم وصولی راست شد %~% گرچه افزون بود علمم کاست شد

104 کل رازم فهم شد در جای خود %~% نیست چیزی دیگرم همتای خود

105 هیچ دیگر در خیالم راه ms177 نیست %~% هیچکس از وقت من آگاه نیست

106 این زمان از عشق ذاتت سوختم %~% هرچه بودم جمله کلی سوختم

107 در وجود ودرعدم کلی شدم %~% این زمانه بی عدد کلی شدم

108 سوختم از آتش عشق تو من %~% سوخته کی گوید آخر این سخن

109 تو منی و من ترا خواهم ز تو %~% گشته افزونم نکاهم من ز تو

110 بر جمال لایزالت عاشقم %~% میزنم یک دم که صبح صادقم

111 صبح گشتم شب شدم هم روز من %~% از وصال تو شدم فیروز من

112 این دلم شد محو ازکل نهان %~% دل بدل شد جان بجان ای جان جان

113 جان جانی هم عیانی در نظر %~% باخبر هستم ز عشقت بی خبر

114 مفلسم لیکن همه زان منست %~% نقش اشیا جملگی زان منست

115 هیچ در دستم ولی در دست من %~% از فراق بیخودی هم مست من

116 آفتابم نور او هم از منست %~% آفتاب از نور رویم روشن است

117 ماهم و افتاده اندر تف و تاب %~% همچنان مستغرقم در فتح باب

118 آسمان لیکن نیم گردان شده %~% کوکبم اما نیم حیران شده

119 گردش اشیا همه ذات منست %~% مصحف کل نقش آیات منست

120 آتشم وز آتش غم سوختم %~% این چنین نور یقین افروختم

121 زادم و بر باد دادم زندگی %~% زنده گشتم من زروی مردگی

122 آب لطف تو بدم گشته روان %~% این زمان بر باد دادم آن مکان

123 حال آن خاکستر اکنون گشته گل %~% عین کل گشتیم اندر عین ذل

124 بحرم از شوق تو این ساعت بجوش %~% تا ابد هرگز نخواهم شد خموش

125 کوهم اما کوه غم بگذاشتم %~% بهره از روی یقین برداشتم

126 جبرئیلم نه ز جبریل آمدم %~% کام دل از جبرئیلم بستدم

127 هستم اسرافیل و صورم در دمست %~% افکننده صورتم در دم دمست

128 من ز میکائیل عزت یافتم %~% از وجود رزق حرمت یافتم

129 هم ز عزرائیل جان دارم ms178 کنون %~% از غم صورت که آزادم کنون

130 نه شبم نه روز هم روز و شبم %~% بی تو اکنون در میان ماتمم

131 ابرم و از رعد غران گشتهام %~% برقم و از تف سوزان گشتهام

132 در وجودم از عدم دارم الم %~% در دلم دارم کرم اما عدم

133 در نهانم آشکارم از همه %~% این زمان چون بردبارم از همه

134 حاصلم شد واصلی بی حاصلم %~% ازکمال شوق گفتن واصلم

135 با تومیگویم همه من خود توام %~% من نخواهم این زمان چون من توام

136 بی تو کی باشد تمامت جزو و کل %~% پردههای بی صفت با عین ذل

137 رفت عقل و رفت صبر و کل شدم %~% این زمان معشوقه بی دل شدم

138 کل و جزوم جزو و کل دریافتم %~% تا که ذاتت بی صفت بشناختم

139 ذات خواهم گشت در ذات تو من %~% تا شود منزلگه ذات تو من

140 من نمانم من نمانم من توام %~% بی توام اما یقین اندر توام

141 در زمانم بی زمانم بی مکان %~% هم زمان بی مکان اندر عیان

142 هرچهار آمد برون از هر چهار %~% صد هزار آمد فزون از صد هزار

143 بحر گردون موج گردم لاجرم %~% عرش گشتم در درون فرش هم

144 فرشم و عرش تو گشتم پایدار %~% این زمان در عرش هستم گوشوار

145 فرشم و الارض کل مایدون %~% فرش را دادی شرف از مایدون

146 گشته کلی راز تو اعیان کنم %~% تا تو مانی تو برین بر جان کنم

147 در مقامات تو کلم بی خلاف %~% این زمان گفتم حدیث بی گزاف

148 عارفم مستغنی از کل شده %~% اولم در آخر تو گم بده

149 بودم و هرگز نبودم بی خلاف %~% این زمان گفتم حدیث بی گزاف

150 گرچه بسیاری بخواهم گفت باز %~% هم در اسرار خواهم سفت باز

151 از توجستم وز تو گفتم هرچه هست %~% هم تو گشتم هم تو هستم هرچه هست ms179

152 غیر نیست اندر درون ذات تو %~% غیر هم نبود صفات ذات تو

153 هیچ غیری نیست کل سیر تو بود %~% دیدهام این جملگی دیر توبود

154 چون یقینی پس چرا اندر گمان %~% داشتی در پرده خویشم نهان

155 چون یقینی پس چرا بگذاشتی %~% هم مرا اندر جفا میداشتی

156 از وفای تو جفا آمد برم %~% عاقبت محو تمام آمد برم

157 از تو دارم درد درمانم تویی %~% آشکارا این زمان دانم تویی

158 آشکارایی ولی گشته نهان %~% بگذرم من از نهانت بر عیان

159 از نهان و از عیان هر دو یکم %~% در تمامت جزو و کل مستغرقم

160 کاشکی اول چو آخر بودمی %~% یعنی از باطن بظاهر بودمی

161 کاشکی اول مرا من همچنین %~% بودمی اندر عیان او یقین

162 چون تو بودی من که بودم لاجرم %~% این کمال از تو شدم پیدا عدم

163 چون تو بودی و تو باشی جاودان %~% هم تو خواهی بود آنجا کاروان

164 جاودانی جاودانی جان شده %~% گشته پیدا وز نظر پنهان شده

165 دیده سر مر ترا هرگز ندید %~% یدرک الابصار خود هرگز ندید

166 نحن اقرب راستی را بر حضور %~% پای تا سر گر شده نور تو نور

167 نحن اقرب نی صفا تست و نه ذات %~% میکنی کلی صفات بی صفات

168 نحن اقرب سخت نزدیک گلی %~% آتشی و باد نه آب و گلی

169 جمله و از جمله فارغ آمدی %~% بر همه عالم تو عاشق آمدی

170 نحن اقرب خویشتن بشناختی %~% هم کمال خود زعشقت باختی

171 چون تو بودی این همه اشیا چه بود %~% چون نهانی این همه پیدا چه بود

172 هم نهانی و تو پیدا آمدی %~% آشکارا آشکارا آمدی

173 آشکارا بودی وپنهان شده %~% هم ز پیدائی خود یکسان شده

174 چون نبودم من تو بودی در جهان %~% هم نبودی محدث ودر جان نهان

175 کی مکان تو شود پیدا چنین %~% بی مکان هرگز مکان ms180 گردد یقین

176 این مکان و این زمان چون باشدت %~% در برون و در درون چون باشدت

177 فهم کن تو و هومعکم زین سخن %~% کی گمانی بود بر تو این سخن

178 و هومعکم ذات پاک تو بود %~% هرچه هست کلی چو خاک تو بود

179 اصلی اما فرع را بگذاشته %~% فرع فرع تو همه بگماشته

180 آب با برف آمده بسته شده %~% هر دو یکی گشته و پشته شده

181 آب چون در گل شود نبود خراب %~% فهم از این سان باشدت فهم کلاب

182 آب چون با گل شود در یک جهت %~% رنگ وبوی گل شود در معرفت

183 رنگ گل با بوی تو شد همنشین %~% آب چون گل گشت از روی یقین

184 بوی او دارد همیشه بوی تو %~% زانکه خو کرده است او باخوی تو

185 هر دو یکسان گشت بر کل گوهری %~% هردو یک بویست چون بوی آوری

186 هر دو یک بویست از آثار کل %~% علو کلی میشود آنجای کل

187 چون یکی گردد یکی به بی صفت %~% چون توانم کرد کلی معرفت

188 چون یکی گشتم همه یکی شویم %~% از دو بینی آن زمان کلی شویم

189 کل کل گشتیم و در ذات آمدیم %~% کل کل هستیم و کلات آمدیم

190 جزو بودیم این زمان کل گشتهام %~% گرچه بسیاری ابر ذل گشتهایم

191 بر صفت گشتم چنین من بی صفت %~% هم خودی خود بدیدم بی صفت

192 در صفات خود صفت بگذاشتم %~% هر چه فانی بد بکل بگذاشتم

193 من نهانیام نهانی بر عیان %~% بر عیانم بر عیانم بر عیان

194 در عیان گشتم نهانی زین غرض %~% تا نداند راز و حالم بد غرض

195 واقفم بر جمله اسرار کل %~% این زمان بگذاشتم من عین ذل

196 ذات خواهم گشت اندر نور تو %~% تا شوم کلی تمامت نور تو

197 آن زمان یکی بود هم بیشکی %~% کی بود شکی گمان اندر یکی ms181

198 چون یکی گشتم نه بینم من دویی %~% هرچه میگفتم تویی وهم تویی

199 این همه از تو بگفتم هم بتو %~% از تو میگویم عیان هم من بتو

200 با تو خواهم گفت یکی گشتهام %~% گرچه راهت کل بدو کل گشتهام

201 من یکی خوانم یکی دانم ترا %~% هم یکی خواهم شدن بی ماجرا

202 من یکی ام قل هوالله احد %~% چو عدد یکی شود کل عدد

203 چون یکی گشتم نماندستم دویی %~% من نمانم این زمان جمله تویی

204 در ره توحید فانی گشتهام %~% غرق آب زندگانی گشتهام

205 جمله یکی گشتهام من بی صفت %~% جملگی چون اوست نیستم معرفت

206 معرفت شد جمله در یکی تمام %~% این زمان یکی ترا بینم مدام

207 جمله یک چیزست اما من نیم %~% پای تا سر محو گشتم من نیم

1 این بگفت و بعد از آن خاموش شد %~% وندران عین خودی بیهوش شد

2 این بگفت آن واصل عرفان شده %~% بر تمامت سالکان سلطان شده

3 هرکه را بویی رسد از بیخودی %~% جمله حق گردد نباشد او خودی

4 خود مبین و تو فنا شو هم ز خود %~% تاتو خودبینی توی در نیک و بد

5 حق طلب میباش تا تو حق شوی %~% در کمال عشق مستغرق شوی

6 صورت تو بت بود باطل بکن %~% این سخن گر ره بری رازکهن

7 صورت تو در خودی خود بین شده %~% زانک بیخود گشته و ره بین شده

8 چون برافتد صورتت از روی کار %~% نه بود پرده نباشد هم دیار

9 چون برافتد صورت حسی ترا %~% تو فنا گردی در آن عز بقا

10 چون برافتد صورتت زنده شوی %~% آنگهی گفتار کلی بشنوی

11 چون برافتد صورتت از شش جهت %~% آنگهی روشن شود این معرفت

12 چون برافتد صورتت آنگه یقین %~% تو بدانی آفرینش در یقین

13 چون برافتد صورتت از روی کل %~% عین ذاتت گشته پیدا بی سبل

14 چون برافتد ms182 صورتت عاشق شوی %~% در کمال او زجان لایق شوی

15 چون برافتد صورتت یکسر تویی %~% صورتت نبود نباشد این دویی

16 محو گردد صورت اشیا همه %~% مینماید لیک این پیدا همه

17 بیخودی باشد همیشه با خودی %~% آنگهی دانی که کلی هم خودی

18 چون به بینی خود تو عاشق تر شوی %~% آنگهی در عشق لایقتر شوی

19 چون به بینی اول وآخر همه %~% خود توباشی باطن و ظاهر همه

20 پرده گر برگیردت از روی کار %~% تو همی نه دار بینی نه دیار

21 پرده گر برگیردت فانی شوی %~% آن زمان تو عین روحانی شوی

22 پرده گر برگیردت از راز تو %~% آنگهی بینی بکل اعزاز تو

23 چون نباشی تو نه بیرون نه درون %~% اول تو آخر آید رهنمون

24 راه تودر تو همی یکی بود %~% اندر اینجا مر کرا شکی بود

25 پرده گر برگیردت او است و بس %~% نه وجود عقل ماند نه نفس

26 نه چو نقش صورتی باشدترا %~% با که گویم راز تو از ماجرا

27 ماجرا هم با تو بتوانم بگفت %~% در این اسرار هم با تو بسفت

28 با تو گویم چون تویی محبوب کل %~% هم تو جویم چون توئی مطلوب کل

29 با تو راز تو عیان گردد یقین %~% پردهها آنگه بماند بر یقین

30 پردهها فانی شود با پرده دار %~% پرده را برگیر زود از روی کار

31 پرده را کلی بسوزد پرده دار %~% راز خود با راز دل کن آشکار

32 پرده از رخ برفکن تو بر عیان %~% تا شوی کلی نهان جاودان

33 پرده را بردار تا راهم دهی %~% هر دو عالم را بیک آهم دهی

34 پرده را بردار بر من بیخبر %~% تا نماند ازمن و پرده اثر

35 پرده را بردار ای گم کرده راه %~% تا کنم بیرون این پرده نگاه

36 پرده را بردار جان من بسوز %~% آتش عشقت ز ناگه برفروز

37 پرده را ms183 بردار و پرده بر مدر %~% بیش ازینم تو مده خون جگر

38 پرده را بردار تا بینم ترا %~% از میان پرده بگزینم ترا

39 پرده را بردار تا آگه شوم %~% گرچه راهت کردهام همره شوم

40 پرده را بر عاشقان خود مدر %~% آب روی عاشقان خود مبر

41 پرده بردار ومرا مشتاق کن %~% بعد از آنم سیر آن آفاق کن

42 پرده بردار و عیانم وانمای %~% جانم از بند ضلالت برگشای

43 پرده بردار و دلم کلی ببر %~% تا شوم از شوق رویت بیخبر

44 پرده بردار ای حقیقت جسم و جان %~% تا ببینم روی خوبت در نهان

45 پرده بردار ای نموده جزو کل %~% بیش ازینم تو مکن در عین ذل

46 پرده را بردار و زین پرده چه سود %~% چون ترا گم کردنست این خود نبود

47 پرده بردار از صفات لم یزل %~% تا به ببینم من ترا اندر ازل

48 پرده بردار ای ورای جان و دل %~% تا کجا باشدترا مأوای دل

49 پرده بردار ای ز پرده گم شده %~% کام خود از پردهها تو بستده

50 پرده بردار ای کمالت بی صفت %~% تا برون افتد ز پرده شش جهت

51 پرده را بردار تا فاشم شود %~% گوش جان راز خود از خود بشنود

52 پرده را بردار و کن فانی دلم %~% زانک در پرده عجایب مشکلم

53 پرده را بردار و بیداری بده %~% از وجود جان تو هشیاری بده

54 پرده بردار ای تمامت کاینات %~% گشته بر تو بی تو این نقش صفات

55 پرده بردار ای نموده انبیا %~% راه فانی کلی از عز و بقا

56 پرده بردار ای ترا آدم ز خود %~% کرده پیدا بر تمامت نیک و بد

57 پرده بردار ای تو نوح نوحه گر %~% کرده در طوفان عشقت بیخبر

58 پرده بردار ای تو ابراهیم را %~% کرده بر خیر تو تعلیم را

59 پرده بردار ای ز موسی راز تو %~% کرده ms184 اندر طور دل اعزاز تو

60 پرده بردار ای ز اسحاق وفا %~% جان خود بر خویشتن کرده فدا

61 پرده بردار ای ز عیسی روح روح %~% داده عالم را بکلی این فتوح

62 پرده بردار ای ز ایوب ضعیف %~% کرده رنجور و ز عشقت تن نحیف

63 پرده بردار ای محمد راز دار %~% سر جمله کن تو بر ما آشکار

64 پرده بردار ای محمد را وجود %~% جسم و جانش افکنیده در سجود

65 پرده بردار ای کمالش داده تو %~% هرچه بودش جملگی بنهاده تو

66 راز دار تست این پیر ضعیف %~% هم فدایت کرده این جان نحیف

67 چون ترا دیدم تویی وهم ز تو %~% میکنم کلی تمامت هم ز تو

68 چون ترا دیدم تو بودی بی صفت %~% میزنم دستان راز معرفت

69 چون ترا دیدم توئی در پرده تو %~% راز خود بر جزو و کل گم کرده تو

70 چون تو دیدم روی خود بر ما نمای %~% جام جم چه بود تویی کلی نمای

71 چون ترا دیدم ترا خواهم مدام %~% هم ز تو کلی ترا خواهم تمام

72 سالک ره بین چو در حالت شده %~% هر زمان بر حالتی فالت شده

73 گاه اندر خوف و گاهی در خطر %~% گاه استاده گهی اندر گذر

74 اندرون پرده تازان راند او %~% گاه اندر پرده هم وامانده او

75 گاه محبوس خدا گشته یقین %~% گاه گشته در گمانی راه بین

76 راه بیحد کرد اندر دهشتش %~% دیده اندر راه حق مر قربتش

77 گاه بیخود گشته در رمز صفات %~% گاه حیران گشته اندر وصف ذات

78 گاه در نزدیکی سالک شده %~% دیده کوران در صفتها لک شده

79 راه بی حد کرده در وصف و صفت %~% راز خود دیده ز صاحب معرفت

80 راز خود بشنید و هم خود خواند باز %~% او ز عشق رمز کرده جان بناز

81 راز را از راز دان بشنیده هم %~% هم ز ms185 دیده دیده دیده دیده هم

82 بر رموز عشق سرگردان شده %~% در درون پردهها حیران شده

83 عاشقی بر وصف عاشق آمده %~% صادقی بر عشق صادق آمده

84 در گمان و در یقین افتاده پست %~% زیر پایش پردهها هم کرده پست

85 واصلان عشق را در پرده راز %~% دیده راز خود بکرده پرده باز

86 آنچنان راز نهانی یافته %~% آنچنان عین عیانی یافته

87 آنچنان جانها بداده کل بباد %~% جان خود بر باد داده بی نهاد

88 عاشق آسا رمزها گفتند باز %~% تا برون رفتند کل از پرده باز

89 رازهای خویش با معشوقه کل %~% گفته با او لیک بی او گفته کل

90 هرچه ازمعشوق بشنفته براز %~% جمله با معشوقه خود گفت باز

91 راز با معشوقه گفته در نهان %~% تا نهانشان گشت بر صورت عیان

92 راز خود را گفت کلی پیش دوست %~% مغز گشته لیک نه مغز ونه پوست

93 راز خود گفته بدانای جهان %~% بر گذشته از زمین و از زمان

94 راز خود با راز او آورده خود %~% بیخودی اندر یقین بی نیک و بد

95 راز خود با عشق گفته در نهان %~% گشته معشوق حقیقی در نهان

96 راز خود با راز حق آمد یقین %~% راز باید گفت مرد راه بین

97 ای دل آغاز یقین آغاز کن %~% پرده از روی حقیقت باز کن

98 ای دل آخر چند در راهی کنون %~% مانده اندر پرده بی رهنمون

99 ای دل آخر چند خواهی تاختن %~% جان خود در راه جانان تافتن

100 ای دل آخر چند سودایی کنی %~% اندر این ره چند شیدایی کنی

101 ای دل آخر چند این سوداپزی %~% اندر این پرده تو این سوداپزی

102 ای دل آخر راز تو از پرده گم %~% گشته است و کردهای تو راه گم

103 ای دل آخر تو درون پردهای %~% خویشتن درخویشتن گم کردهای

104 ای دل آخر چند بی سازی کنی %~% در هوی عشق ms186 طنازی کنی

105 ای دل آخر جان خود درباز تو %~% پرده را افکن ز رویت باز تو

106 ای دل آخر پرتوی از وی ببین %~% چند خواهی گشت اکنون راه بین

107 ای دل آخر خون جان از جام ساز %~% راه بی آغاز را انجام ساز

108 ای دل آخر چند خاموشی کنی %~% خویش را در عین مدهوش کنی

109 ای دل آخر پرده باز افکن زروی %~% بیش ازین تا چند باشی راه جوی

110 ای دل آخر از یقین آگاه شو %~% یک زمان در قربت الله شو

111 ای دل آخر دیده این سالکان %~% در فنای عشق گشته صادقان

112 ای دل آخر چند خواهی ایستاد %~% هم بباید رفت پیش اوستاد

113 ای دل آخر تن بنه ره پیش گیر %~% آنگهی از ره مراد خویش گیر

114 ای دل آخر خون خود تا کی خوری %~% هر زمان وامانده و حیران تری

115 ای دل آخر برق واری در گذر %~% تا بیابی روی آن صاحب نظر

116 ای دل آخر عین جان ایثار کن %~% هرچه داری در جهان ایثار کن

117 ای دل آخر ساز تن کن اختیار %~% تا تو گردی اختیار اختیار

118 ای دل آخر تا نگردی سوخته %~% کی شود سر سویدا توخته

119 ای دل آخردر فنای او مترس %~% چند باشی بازمانده باز پس

120 ای دل آخر چند نازی جان بباز %~% در نشینی چند می جوئی فراز

121 ای دل آخر پند من بپذیر تو %~% تا شوی کل خویشتن کم گیرتو

122 چند باشی در درون ودر برون %~% چند باشی غافل آسا در جنون

123 ره روان رفتند و تو در پرده %~% همچنان میجویی و گم کرده

124 ره روان رفتند سوی یار خود %~% تو چنین مانده ببین اغیار خود

125 ره روان کردند جان خود نثار %~% همچنان ماندی تو اندر پرده خوار

126 ره روان رفتند و تو درمانده خود %~% همچنان در گفتن خودمانده خود ms187

127 آخر این چندین سخن برگفت و گفت %~% هم تو گفتن و کس دیگر نگفت

128 آخر این چندین سخن گفتی تو باز %~% بازماندی اندرین ره مانده باز

129 آخر این چندین سخن تو گفته %~% یا نگفتی وز کسی بشنفته

130 آخر این چندین ملامت برده %~% همچنان مانده درون پرده

131 آخر این چندین ملامت تا بکی %~% برکسی ماندی که گم کردی توپی

132 آخر از این گفتنت مقصود چیست %~% عاقبت بررفتنت مقصود کیست

133 آخر این چندین بگفتی نیک و بد %~% تو کسی مانی بمانده بی خرد

134 راه رو یا اندرین پرده بسوز %~% همچو این واصل در آنجا برفروز

135 ره رو آخر یاز خود بگذر بکل %~% یک زمان در سوی خود بنگر بذل

136 راه کن تا ره بری بر سوی او %~% تا همانجا گه ببینی روی او

137 راه کن تو تا مگر واصل شوی %~% در مراد خود مگر حاصل شوی

138 چون بدست تست دادن جان خویش %~% جان بده یا راه کلی گیر پیش

139 چون بدست تست خود را سوختن %~% کار از ایشان بایدت آموختن

140 چون بدست تست جان بازی چنین %~% نیست آسان کار جان بازان چنین

141 چون بدست تست هم جانت بباز %~% پرده از روی خود انداز باز

142 چون بدست تست با چندین گمان %~% میپزی آخر زمان اندر نهان

143 جان خود ایثار کن در وصل دوست %~% تا ببینی یک زمان تو وصل دوست

144 جان خود ایثار کن ای بی خبر %~% تا بسوزی وانماند هیچ اثر

145 همچو ایشان اندرین واصل شوی %~% هم ز حق گویی و از حق بشنوی

146 گر بخواهی ماند آنجاگاه باز %~% درنشیبی کی ببینی عین راز

147 گر بخواهی ماند اندر پرده تو %~% چند گوئی کرده گم کرده تو

148 این همه گفتم ترا ای دل ببین %~% بگذر از خود تا گمان گردد یقین

149 این همه گفتم ترا ای جان من %~% برده چندین ms188 زبانها در سخن

150 این همه گفتم نمردی یک دمی %~% یک نفس فرمان نبردی یکدمی

151 این همه گفتم چنین با تو براز %~% همچنان ماندی تو اندر پرده باز

152 این همه گفتم ببر فرمان دلا %~% تا زمانی جمله ما گردیم ما

153 چون شویم آنجایگه خود جزو کل %~% کل شویم و وارهیم از بند ذل

154 چون شوی فانی تو اینجا در صفت %~% آنگهی یابی کمال معرفت

155 هرکه فانی شد بقای کل بیافت %~% بعد از آن در سوی آن حضرت شتافت

156 هر که فانی شد خرد با او چکار %~% در بقای کل شود کل رستگار

157 هر که فانی شد برست از خویشتن %~% کل شد و وارست او از خویشتن

158 هر که فانی شد بقا اندر بقا است %~% از همه فانی صفا اندر صفاست

159 هرکه فانی شد ز دید او دید دید %~% هم زحق گفت وز حق رازی شنید

160 هرکه فانی شد بپرده بیند اوی %~% پرده برافتد بپرده بیند اوی

161 چون تو را فانی بخواهی بد تنت %~% چند خواهی گفت مایی و منت

162 چون ترا فانی بخواهد شد عقول %~% چند خواهی بد در اینجا بی اصول

163 چون تو فانی میشوی از هرچه هست %~% بازدار از هرچه داری نیز دست

164 چون تو فانی میشوی از خود بمیر %~% بعد از آن تو حلقه آن در بگیر

165 چون تو فانی میشوی زین زندگی %~% این زمان تو پیش گیر افکندگی

166 چون تو فانی میشوی بگذر ز خود %~% تا نماند جملگی نیکت نه بد

167 چون تو فانی میشوی در چند و چون %~% گشته تو در میان پرده خون

168 چون تو فانی میشوی بردار گام %~% هر زمانی در مکانی دار کام

169 چون تو فانی میشوی اینجایگاه %~% هم در آنجا گرد فانی پیش شاه

170 چون تو فانی میشوی باری درین %~% پیش راهش میربرعین یقین

171 چون تو فانی میشوی بر ذات ms189 او %~% هم بکن خود را زمانی گفت و گو

172 چون تو فانی میشوی نزدیک او %~% بگذر از این راه پر باریک او

173 چون تو فانی میشوی چندین مگوی %~% گرد فانی گرد و دیگر هم مجوی

174 چون تو فانی میشوی زنده شوی %~% از مقام عرش افکنده شوی

175 بگذر از خود تاکمالی آیدت %~% بعد از آن وصل وصالی آیدت

176 بگذر از خود سوی حق اشتاب کن %~% خویش را در عین فتح الباب کن

177 بگذر از خود از یک زمان ایمن مشو %~% هرچه پیش آید در آن ساکن مشو

178 بگذر از خود راه الاالله گیر %~% گر ببینی راه جمله راه گیر

179 بگذر از خود واصل درگاه شو %~% فانی اندر سر الاالله شو

180 بگذر از خود تا وصال آید پدید %~% بگذر از خود تا کمال آید پدید

181 بگذر از خود حق شو وباطل مگوی %~% بیش از این باطل در این حاصل مجوی

182 بگذر از خود عقل را آواره کن %~% بعد از آن این راه را یکباره کن

183 بگذر از خود عشق شو گر عاشقی %~% بگذر از جان گر تو مرد صادقی

184 بگذر از خود ای بمانده بر دو راه %~% پرده را برگیر ای گم کرده راه

185 بازجوی از خود گذر کن در گذر %~% تا کمالی باشدت اندر نظر

186 چون گذشتی از خود آنگه کل شوی %~% جان ببخشی آن زمان تو کل شوی

187 بگذر و بگذار وبگذر از همه %~% چند خواهی بود عین دمدمه

188 هرکه آمد از عدم اندر وجود %~% بود او اندر یقین بود و نبود

189 هر که آمد اندر آنجا بی خلاف %~% راه باید کرد او را بی گزاف

190 هرکه آمد اندر آنجا باز ماند %~% لیک اینجا هم ازو او راز خواند

191 هرکه آمد راز را با او بگفت %~% چون ندانی سر اسرارش نهفت

192 هرکه آمد محرم اسرار گشت %~% از خودی در ms190 بیخودی بیزار گشت

193 هرکه آمد جان ودل تسلیم کرد %~% هرچه گفت از جان جان تعلیم کرد

194 هرکه آمد پای اندر ره نهاد %~% گرنه آگه بود آگه گشت و شاد

195 هر که آمد راه جانان باز یافت %~% لیک این راز جهان شهباز یافت

196 هرکه آمد راز او هم بدهمو %~% کام خود از کام خود بستد همو

197 هرکه آمد رنج را دید و بلا %~% اندر این رنج و بلا شد در فنا

198 چون همی خواهی شدن باری ز پیش %~% راه حق گیر ای مرادت دیده پیش

199 نوش اندر نیش باشد کارگر %~% نوش کن نیش آر داری این خبر

200 هرکه این ره را مسلم کرد او %~% اندرین ره جان معظم کرد او

201 ای بسا تنها کزین حسرت بریخت %~% آسمان بر فرق ایشان خاک بیخت

202 ای بسا جانها کزین حسرت برفت %~% عاقبت پر درد و پر حسرت برفت

203 ای بسا دیده که نادیده شد او %~% گرچه نادیده بوددیده شد او

204 ای بسا عالم که او راهی سپرد %~% اند راین ره ماند وناکامی بمرد

205 ای بسا عاقل که کام اینجا بیافت %~% ای بسا مسکین که ناگه سر بیافت

206 ای بسا سالک که هالک شد ازین %~% گرچه در ره بود مرد راه بین

207 ای بسا قوت که از قوت برفت %~% بعد از آن او را ثباتی برگرفت

208 ای بسا عاشق که جان در باختند %~% تا کمال عشق خود بشناختند

209 ای بسا مؤمن که با توحید رفت %~% عاقبت در منزل تفرید رفت

210 ای بسا صاحب که بی صاحب بماند %~% ای بسا راحت که کام دل براند

211 ای بسا ساکن که اندر ره فتاد %~% در ره جانان ز دل ناگه فتاد

212 ای بسا عاقل که اندر عاقبت %~% بازدید او عاقبت در عافیت

213 ای بسا ناطق که الکن گشت و رفت %~% تخم اینجا ناگهان افکند و رفت

214 ms191 ای بسا ره رو که اینجا باز ماند %~% در مقام عز هم در راز ماند

215 ای بسا مفلس که بگرفتند گنج %~% گنج را دید آن چنان بیدرد و رنج

216 ای بسا نادان که دانایی بیافت %~% عاقبت عین توانایی بیافت

217 ای بسا معنی که بردعوی بماند %~% عاقبت در رمز بی معنی بماند

218 ای بسا معنی که بر تقوی فتاد %~% راز خود بر عین تقوی برگشاد

219 ای بسا صورت بمعنی ره نبرد %~% عاقبت چون یافت با حسرت بمرد

220 ای بسا صاحب جنون ذوفنون %~% کامدندی از پس پرده برون

221 ای بسا شاهان که کمتر از گدا %~% آمدند آخر در این عین بلا

222 ای بسا درویش گشته پادشاه %~% کام خود دریافته در پیشگاه

223 ای بسا گردن که بی گردن بماند %~% عاقبت خود را برسوایی نشاند

224 ای بسا شیرین که بیخسرو نشست %~% کرد شیرین خسروی را پای بست

225 ای بساوامق که بی عذرا شده %~% اندرین ره هر زمان عذرا شده

226 ای بسا لیلی که مجنون گشتهاند %~% همچو مجنون عین مفتون گشتهاند

227 ای بسا رامین که ویسش رام کرد %~% راه را بر راه او انجام کرد

228 ای بسا عاشق که بیدل گشته باز %~% اندرین ره بیدل و جان گشته باز

229 ای بسا بردرد و سودای فراق %~% داده جان خویشتن در اشتیاق

230 ای بسا صادق که در کار آمدند %~% از وجود و جان که بیزار آمدند

231 ای بسا ره بین که راه خود نیافت %~% گرچه بسیاری درین ره میشتافت

232 ای بسا واصل که او از وصل شاد %~% اوفتادند و نیامد هیچ یاد

233 ای بسا کاهل که ناگاهی براه %~% اوفتادند و شدند آن جایگاه

234 ای بسادر ره بماند عاقبت %~% راه بردند اندر آن کل عاقبت

235 ای بسا مؤمن که تن داده بباد %~% هیچشان یادی نیامد هم زیاد

236 ای بسا عزت که در دل اوفتاد %~% از نهیب ms192 عزت کل اوفتاد

237 ای بسا قربت که در فرقت بماند %~% بعد از آن در سوی آن قربت بماند

238 ای بسا هیبت که اندر ره فتاد %~% زان همه هیبت بکل ناگه فتاد

239 ای بسا زینت که بی زینت بماند %~% تا چو اینجا رفت اینجا گه بماند

240 ای بسا وحدت که پنهان گشت باز %~% آشکارا شد که اعیان بود باز

241 ای بسا کثرت که در وحدت فتاد %~% ناگهان در قربت عزت فتاد

242 ای بسا شوکت که در رتبت شده %~% کام خود در کام جانها بستده

243 ای بسا راهی که بی رهبان بماند %~% زانک بی رهبان در آن رهبان بماند

244 ای بسا جاهی که اندرچه فتاد %~% کس دگر آن را نیاوردش بیاد

245 ای بسا کل گشت آنجا منتظر %~% شد میان در آب و در گل مشتهر

246 ای بسا شوریده عشق ازل %~% جان و تن کرده براه او بدل

247 ای بسا جان ها که ایثار رهست %~% تانپنداری که راهی کوتهست

248 ای بسا معشوق عاشق گشتهاند %~% اندرین ره چون فلک سرگشتهاند

249 تا ندانی حیرت ذات و صفات %~% چون توانی یافت تو معنی ذات

250 چند گویم راه باید کرد راه %~% تا رهی در عز و قرب پادشاه

251 چند گویم بگذرم بر گفتنش %~% چند جویم اندرین در سفتنش

252 تا زجان خود نبرم مردوار %~% کی توانم بود در ره مرد کار

1 سالک ره کرده چون ره کرد و رفت %~% همچنان چون برق تازان می برفت

2 در رسید او پرده هفتم تمام %~% دید آنجا گه مقام بی مقام

3 خویشتن بالای اشیا یافت او %~% وان نهانی راز پیدا یافت او

4 پرده در آنجا عجایب مینمود %~% بود آنجا لیک دربود و نبود

5 پرده رفته ذات بی وصف و صفت %~% در کمال قل هوالله معرفت

6 جایگاهی دید او برتر ز جسم %~% هرکه آن جا رفت بیرون شد ز اسم

7 ms193 جایگاهی دید راز راز دار %~% بود آن جا ایستاده پرده دار

8 جایگاهی دید مرد معنوی %~% در نهاد کل عجایب او قوی

9 جایگاهی بود چون بحری لذیذ %~% لازمان و لامکان و لاجدید

10 جایگاهی یافت بیرون از خیال %~% رفعت او برتر از ذات کمال

11 چون در آن کون پر از عزت رسید %~% یک تنی از ذات پاک او بدید

12 صورتی اما نه صورت بود آن %~% نور تحقیق و عیان اندر عیان

13 پای تا سر جمله از نور اله %~% ایستاده بود اندر پیشگاه

14 بر صفت ماننده نوری بد او %~% گوییا خود نیز چون حوری بداو

15 بر صفت او را نه سر بود ونه پای %~% ایستاده بود لیکن نه بجای

16 جای او از حد گذشته بی صفت %~% چون کنم این را کمالی بر صفت

17 بود پیری لیک بدهم جفت نور %~% با کمال معرفت اندر حضور

18 دفتری در دست و معنی پر عدد %~% اندر آنجا قل هوالله احد

19 جوهری در دست چپ با دفتری %~% جوهری چه جوهری چه گوهری

20 چوهری کان از دو عالم بیش بود %~% سر ز هیبت درفکنده پیش بود

21 عکس آن جوهر به از نور یقین %~% سالکان را پیش رو او راه بین

22 عکس آن جوهر فروغ ذات داشت %~% روی با آن دفتر و آیات داشت

23 یک ستونی پیش او استاده بود %~% نورها ازعکس آن بگشاده بود

24 عکس جوهر بر ستون افتاده بود %~% بر ستون کون و مکان بگشاده بود

25 عکس جوهر ماورای عقل تافت %~% آنکه این دریافت نه از نقل یافت

26 عکس جوهر لامکان بگرفته کل %~% نور آن کون و مکان بگرفته کل

27 عکس را بر ذات ذات اندر یقین %~% کس ندیدش جز که مرد راه بین

28 سالک ره کرده بی خویشتن %~% اندر آنجا بود نه جان و نه تن

29 سالک ره کرده اندر نیستی %~% دیده خود رادر مقام ms194 نیستی

30 سالک ره کرده واصل شده %~% اندر آنجا دید کلی دل شده

31 سالک ره کرده راه یقین %~% دید آنجا راستی در آستین

32 سالک ره کرده بی جسم و جان %~% خود بدیده برتر از کون و مکان

33 سالک آنگه سوی آن تن باز شد %~% با رموز راز او دمساز شد

34 کرد بروی از ارادت یک سلام %~% داد وی در هر سلامی بی کلام

35 روی سوی سالک بیهوش کرد %~% بعد از آن گفتار سالک گوش کرد

36 گفت سالک ای کمال نور قدس %~% یک نفس بامن زمانی گیر انس

37 ای سلاطینان عالم پیش تو %~% سرفکنده همچو گوئی پیش تو

38 ای نمود تو نمود بی نمود %~% عکس نور تو مرا اینجا نمود

39 پرتو نور تو نور آسمان %~% صد جهان اندر زمان اندر مکان

40 پرتو نور تو اینجا راه یافت %~% تا دو چشم جان من ناگاه یافت

41 پرتو نور تو آمد کارگر %~% تا مرا از زیر افکندش ببر

42 پرتو نور تو زد ناگه علم %~% پیش خود هم با وجودت در عدم

43 این چه جای است این رموز لم یزل %~% راز بر گو تا کنم جان بر بدل

44 پرتو تو آسمانست و زمین %~% پرتو تو هم مکان و هم مکین

45 راست برگوی و مرا راهی نمای %~% راه ما را تو برمزی برگشای

46 کز کجا اینجا فتادم ناگهان %~% نور دایم کن پیاپی در بیان

47 از کجا اینجا فتادم بی قرار %~% کین قراراین جا ندارد خود کنار

48 از کجا اینجا دگر راهی برم %~% تادگر راز دگر من بنگرم

49 نیست چیزی عکس نورست این زمان %~% با من این راز حقیقت کن عیان

50 نیست پیدا هیچکس هیچی نمود %~% این همه بر هیچ باشد بی وجود

51 نیست پیدا آسمان و هم زمین %~% نیست پیدا هم مکان و هم مکین

52 نیست پیدا آتش بادست و باد %~% آب و خاک ms195 آنجا کجا آید بباد

53 نیست تحتی فوق آخر در که رفت %~% نیست پیدا هست باری در چه رفت

54 نیست پیدا نیست اشیا نقشها %~% نیست پیدا چون کنم این نقشها

55 با من سرگشته اکنون راز گوی %~% آنچه تو دانی ابا من باز گوی

56 راه کردم بی حد و بی منتها %~% تا رسیدم اندرین جای صفا

57 دهشتی دارد ولی ذوقی رسید %~% این زمانم دم بدم شوقی رسید

58 راه بی حد کردم اندر پرده من %~% تا برون بردم ازآنجا خویشتن

59 دیدم و دیدم ز دیده شد نهان %~% بس که جائی نی مکانست و زمان

60 دیدم آنجا محو محو اندر یکی %~% کی رسد آن جای هرگز آدمی

61 این چنین جائی که اینجا آمدم %~% چون در این جا گاه پیدا آمدم

62 من عجایب در عجب دیدم کنون %~% مر مرا راهی نما ای رهنمون

أشترنامه

أشترنامه

نبذة عن الكتاب

الفهرس