مقدمة

و باه نستعبن

تاریخ انبیاء عظام %~% -3- ومقصد سیم مفصل است بریازده فصل : فصل أول از أول محر م سال یازدهم هجرت تاتمام صد (1) . فصل دوم از أول صد تا دویست . فصل سوم ازسال دویست تا سیصد . فصل جهارم از سال سیصد تا چهارصد . فصل پنجم ازچهارصد تا پانصد . فصل ششم از پانصد تا ششصد . فصل هفتم از ششصد تا هفتصد . فصل هشتم از هفتصد تا هشتصد . فصل نهم از هشتصد تانهصد . فصل دهم از نهصد تا هزار . فصل یازدهم از هزار تا عید فطر شهر رمضان المبارک نود و نه هجری وحضرت (2) الله تعالی حیات داد تا دهم شهر ربیع الأول هزاروصدوچهارهجری

که میان آن طوفان واسکندر هزار و هفتصدونود سال است ، و نصاری از تورات ایشان آن مدت را در هزار و نهصد وسی و هشت سال استخراج کرده اند .

فصل 6

فصل 7

فصل 8

باب اول

..................................... لوط ، ذی القرنین ، یعقوب، یوسف ، ایوب ، شعیب ، موسی ، هارون ، خضر یوشع ، حزقیل ، إسماعیل صادق الوعد ، الیاس ، الیا ، الیسع ، لقمان حکیم اشمویل، داود ، سلیمان، حنظلد ، شعیا، زکریا، یحیی ، عیسی ، ارمیا، دانیال یونس بن متی .

تاریخ انبیاء عظام %~% -15-

..........-..................... سفر أخبار الأیام الأول بعنی دراخبار وحکایات روزگار اول ، و بعبرانی د بری هیمیم گویند ، ومجلد أول تورات تمام شد ، واز مجمل مضامین اسفار مسفوره معلوم تو شد که غیراز پنج سفر اول محض تاریخ است و ربطی و نسبتی بکتاب خدا ندارد ، فتدبتر . و فهرست اسغار مجلد ثانی براین موجب است، و اکثر پیغمبران در این مجلد مذکورند. سفرأول احوال عزراءکاهن . سفر نحمیا ، واین ثانی عزراست . سفرطوبیا ، سفریهودیت . سفر استیر ، واویکی از صلحاء أمت حضرت موسی علی نبیناوعلیه السلام است . سفر ایوب

فصل 14

ذکر ملوک الموصل

احوال ملوک مصر

وقایع السنین والاعوام بعداز او منابن مصر، بعداز او بریت بن مصر، بعداز او ثالیق بن دارش ، بعداز او حرایا ابن ثالیق ، بعدازاو کلکی بن حرایا وصد سال پادشاه بود، بعدازاو برادرش مالیا پادشاه شد ، بعدازاو لوط بن مالیا هفتاد سال بعداز او دختر او حورا بنت لوطی بقدر سی سال حاکم ms018 شد ، بعد از او زن دیگر ماموم نام حاکم شد .

................ که با بنی إسرائیل جنگ کرد و بیت المقدس را خراب کرد .

باب دوم

وقایع السنین والاعوام هشت نفر بودند براین موجب موافق لب التواریخ ، و فاصلهٔ‌ فرقهٔ‌ سوم وعام الفیل پانصد وبیست ویک سال.

.................. بعداز او سیفروس چهل سال ، بعداز او امینوطوس پنجاه سال ، وهیجده نفر بعد از اینه پادشاه شدند، و سنجار بود که هیجدهم بود و به بیت المقدس آمد ، و بعد از سنجار منوشه بود ، وبعداز او بخت نصر جبارچهل سال حکومت کرد ، وسیزده کس دیگر نقل نموده و مجموع چهل وهشت نفر بودهاند .

وقایع السنین والاعوام .............................. %~% ..--- ودرهفت سالگی بجای پدرنشست، مدت حکومت درمروج الذهب پنج ماه گفته ، ودر کامل التواریخ : وکان ملکه سنة وستة أشهر، سلطنت شهریار ، سلطنت توران دخت سلطنت آرزمی دخت، سلطنت کسری بن خشنشده : کانت سنة احدی من الهجرة هی سنة اثنین وثلاثین من ملک کسری ابرویز ، وسنة تسع من ملک هرقل ملک النصرانیة - مروج الذهب .

تاریخ ملوک وسلاطین %~% -33- ذکرمن ملک من الفرس بعد منوچهر ، ذکر ملک کیقباد .

گدر آیامعرب %~% -55- ............... %~% ......-.---ه*مهم * .*.*م-.

.............. از ولادت امام زین العابدین 943 از وفات آنحضرت 886، از ولادت امام عمد باقرل 24ه وقات آنحضرت 877.

فصل 30

..................................... وفی السنة الخامسة ردته إلی امه مرضعته حلیمة وقیل فی مستهل السادسة وبین ذلک وبین عام الفیل خمس سنین وشهران وعشرة أیام ، و فی السنة السابعة من مولده خرجت به أمه إلی أخواله فتوفتیت بالابواء وقدمت بد أم ایمن إلی مکة بعد خامسة من موت أمه.

مفصل دوم

از میلاد تا بعثت %~% - 45- مدرکة بن الیاس بن مضربن نزاربن معد بن عدنان .

3...................-.-. خسروپرویز پسرهرمزبجای پدر برتخت نشست - روضة الصفا .

فصل 39

فصل 40

رجرک کارحلت فأما مواقف جهاده و مواطن جده واجتهاده ومقامات جداله بألسنة الأ لسنة وجلاده فمنها ما کان مع رسول لله ومنها ما تولاه علی انفراده فمن ذلک ما کانعلی رأس ثمانیة عشر شهرا من قدومه المدینة، وعمره اذذاک سبعة وعشرون سنة. غزوة بدر ، واین أوتل جنگی بود کد واقع شد ، وحضرت أمیر بانفراده هیجده نفر کشت ، و باشتراک چهار نفر - کشف الغمة .

..... مولاة أبی لبب قبل قدوم حلیمة أیاما بلبن ابنها مسروح ، و توفیت ثویبة مسلمة سنة سبع من الهجرة، وقد کانت تویبة قد ارضعت قبله عمد حمزة رضا -

زهجرت تا رحلت %~% 7-

...... سنة اثنتین وسبعین و ستمائة ، عن أبی جعفر الباقر نمد بن علی للیلای : قبض وهو ابن ثلاث وستین فی سنة عثرمن الهجرة ، وأقام بالمدینة عشر سنین، وقبض زالم فی شهر ربیع الأول یوم ms062 الاثنین للیلتین خلتا مند ، ابتهی . عرب قبل از ظهور اسلام نظر میکرده اند بر تفاوت ما بین سال شمسی وقمری و آنرا ده روزو بیست ساعت میگرفتداند وبرماه الحاق مینمودهاند ، وبیست و چهارسال قمری را بنه ما کبس میکردهاند ، وامر مذکور دویست سال قبل از اسلام میان ایشان بهمرسید و نسیء شد تا سال دهم هجرت که حجة الوداع واقع شد وآیه

فصل اول

.. %~% ........ه ممدسهه-معد هه. مدهه همه سه.. م ه هح.-.--.ع.*

.-...-.-.*... منع فرمود و تا رسیدن خبر ، آن ضعیفه مجلوده شده بود مرد - روضة الأحباب .

صدة اول هجرت %~% 17 تا تمام مرورود وقری و نواحی را فتح نمود .

فصل 51

...............---. النبی ال ا ثلاث عشرة سنة ، وأقام بعده ثلاثین سنة وقبض لبلة الجمعة - کشف الغمة .

...- -......ه...........................

صدهآ اول هجرت %~% -27-

صدة اول هجرت %~% -69 ....................... %~% ......................*-- * ه * *. رجوع کرده بود بسوی بلاد خود - جامع . فوت عمران بن حصین خزاعی در پنجاه و دو - یافعی . فوت کعب بن عمرو ، ومعاویة بن حدیج کندی ، وأبوبکره ثقفی ، و جریر ابن عبدالله بجلی در پنجاه ودو - یافعی .

........... پنجاه وهفت - کشف الغمة . فوت عبدالله بن سعدی عمری درپنجاه وهفت ، وعایشه و أبوهریره دوسی بدستور - یافعی ؛ و صرف طعام ونماز وگوشه گرفتن در جنگ از أبومریره است .

صدهآ اول هجرت 5.....-.-.-،.ههم-*همه..م***ممهههه همعه سعه.-.ع..-مم عه*

صدهآ اول هجرت %~% - 205-

0.،- -* اشعث ، در ریذه این دلجه آمد و بیعت خواست برای ms096 عبدالملک رمضان در این سال از لشکر ابن الزبیر و جیش ابن دلجه کشته شد ، حارث بن عوف أبوواقد لیثی صحابی در شصت وپنج فوت شد ، وقول شصت وهشت قول اول است - جامع الأصول .

وقایع السنین والالوام ...................-..ه.-....... %~% .... %~% ....... %~% .......... در ست وخمسین ، وموت أبوالأعور سلمی در این سال بود - مروج .

................ کشته شد مصعب در روز سه شنبه سیزده شب گذشته از جمادی الأولی سنهآ اثنتین و سبعین ومدفون شدبدیر الجاثلیق ، ودر دار الامارهآ کوفه چند سر آوردند : سرمبارک حضرت امام حسین پیش عبیدالله ، وسرعبیدالله بیش مختار ، وسرمختار پیش مصعب ، وسر مصعب پیش عبدالملک ، وعبدالملک فرمود تا آن طاق را شکستند ، وعبدالملک در دیر جاثلیق نزول کرد بنخیله وأهل ms099 کوفه آمده بیعت کردند - مروج .

صدة اول هجرت %~% -115 - و عبداله بن حارث بن جزء الزبیدی در هشتاد وشش - یافعی . شعبی معلم عبدالملک ومعاصر أبوحنیغه بود .

....................................... شیخ مفید گفته : دو دختر یزد جرد را آوردند : یکی مادر امام زین العابدین ویکی زن عد بنأبی بکر ، باجد ش دوسال، وباعمش دوازده سال، باپدرش بیست سال بعداز پدرش سی وچهار سال ، فوت در نود وپنج ، عمر پنجاه و هفت ، امامت بیست سال - کشف الغمة ؛ با پدرش درکر بلا بیست وسه ساله بود - کشف الغمة .

.،،.................................. زمان امارت ولید بن عبدالملک عمر بن عبدالعزیز مسجد مدینه را گشادهتر گردانید و خاند های ازواج پیغمبر را که متصل بمسجد بود داخل گردانید - روضة الأحباب ولادت مروان بن خماد حمار در ست وتسعین ، وقتل در صدوسی ودو - مروج .

فصل دوم

* ** * * ** * * * * * صدوهشت وصدودوازده گفتداند - خ ، معاصر عبدالملک بن مروان بود .

* حکومت گرد ، در بیست و یکم شعبان این سال مرد - لب ، و بعداز او هشام بن عبدالملک مروان بادشاه شد بعداز برادر ، وخراسان را بنصر سیار داد ms109 ، وعراقین را بیوسف بن عمرو تقفی ، درزمان او زید بن علی بن الحسین شهید شد ، وهشام درصدو بیست وپنج مرد؛ طاووس یمانی در صدوپنج مرد در ذیحجه - مجالس .

فصل 74

3..-.-..--.-،*سه *.*..- دریک صفحهٔ‌ پیش - : مات فیسنة سبع عشرة ومائة ، وقیل: ثمانیعشر ، وقیل : أربع عشر ، وهو ابن ثلاث وسبعین ، وقیل : ثمان - کشفالغمة .

127 عبدالملک بعداز عم پادشاه شد ، ودرزمان ولید در صدو بیست و پنج محمد بن علی بن عبدالله ابن عباس وفات یافت وبسر خود إبراهیم و بعداز او پسر دیگر خود سفاح را ولی عهد خود ساخت - لب ، وولید در صدوبیست وشش مرد ، خالد بن عبدالله القسری امیر عراق بود از جانب عشام بن عبد الملک الاموی والی مکه شد سنهٔ‌ هشتاد وند واز جملهآ خطباه مشبور بود وسخی وبخشنده بود ، وهشام عزل کرد خالد را از حکومت عراقین در سنهٔ‌ صدوبیست .

فصل 77

....................... سال صدوسی ms120 وهشتم (1) : در أیام منصور لیث بن أبی سلیم کوفی مولی عنبسة بن أبی سفیان مرد در صدو سی وهشت (3) کنیداش أبوبکر- مروج . سال صدوسی و نهم (2) : یونس بن عبید که او أبوعبدالله البصری است شنید از حسن وروایت کرد از او ثوری وشعبه ، مرد درسنهآ صدوسی وهشت - جامع . سال صدو چزلم : شریک بن عبدالله بن أبی أنمر لیثی در صدوچهل مرد ، واین شریک شریک قاضی کوفه نیست ، وفاصله بینهما سیوندسال است - مروج . سال صدوچعل ویکم : أبان بن تغلب از مشاهیر ثقات روات امامید در صدوچهل و یک فوت

صدهآ دوم هجرت %~% -13- ................. %~% ........................................................................... در اوچیست از کفتارة ، پس حضرت فرمود که تو [ خودرا پیشوا میدانی ] وحال آنکه نمیدانی کد آهور باعیه نمیدارد، و او ثنی است همیشه یعنی دندان اوهمیشه دواست - خل .

صدهآ دوم هجرت %~% -235 -

صدهآ دوم هجرت حاکم منصور دوانیقی بر مصر در صدوهفتاد مرد - خ . خلیل بن أحمد نحوی استاد سیبویه درصد متولد شد ، ودرصدوهفتاد مرد - خ ، وبقولی در صدوهفتاد وپنج - خ .

صدهآ دوم هجرت ...........................-.. %~% ......................

فصل 84

....... مدینی أصله کوفی (ق) بن إسماعیل المدنی مولی بنی عبد الدار بن قصی روی عن أی عبدالله علیه السلام عامی ، قال الواقدی مات سنة ست و ثمانین و مائة - رجال ms135 میرزا عد . أبوالعتاهیه معاصر رشید بود و عتبه را میخواست و رشید متعهد شد و عتبد راضی نشد وأبوالعتاهیه را رشید حبس نمود وبعداز مدتی اطلاق فرمود - مروج .

گندد ذزم جرت

وقایع السنین والاعوام

بلصل سو

صده سوم هجرت %~% -167_ آدم بلا ، وسال هزاروصدوسی ونه اسکندری .

واقدی معاصر مامون بود .

فصل 91

صدهآ سوم هجرت %~% -275

.............. بعداز پدر بحکم واثق خلیفه شد ، هجده سال حکومت کرد ، ودر دویست چهل وهشت مرد ، و بعداز اوغد بن طاهر حاکم شد ، ودر دویست و پنجاه و نه مستأصلشد - لب .

صدهآ سوم هجرت %~% -79- ................................ علی خراسان - رومی .

صدهآ سوم هجرت %~% -121- ..00..............**** . %~% ،،،،33،- -*،*،،* ،.* بعد کتاب الله العزیز - درایه.

.................. و أحمد بن طولون در دویست و هفتاد مرد ، فوت یعقوب بن لیث صفار در این سال بود ، وبرادرش عمرولیث پادشاه شد ، ودر دویست وهشتاد وهفت مرد - روضة الأحباب . سال دوبست وشصت ونهم : و سال چهاردهم میلاد حضرت صاحب ، وسال دهم امامت ، و سال چهارم غیبت صغری . ..... سال دویست وهفتادم : وسال پانزدهم میلاد وسال یازدهم امامت آنحضرت ، وسال پنجم غیبت صغری . ربیع بن سلیمان بن عبدالجبار بن کامل مرادی مؤذن مصری صاحب شافعی معاصر بویطی ومزنی وابن عبدالحکم شاگردان شافعی دردویست وهفتاد مرد - خل. أحمد بن ع

..........---.. و در این سال عمد بن إبراهیم بن سعید بن عبدالرحمن ماستوانی فقیه نیشابور مرد و عد بن عمرو جزوعی قاضی موصل در بغداد مرد - کامل ودر این سال قاسم بن عبید الله وزیرخلیفه مکتفی مرد درذیقعده ، ومیرحاج دراین سال فضل بن عبدالملک ابن عبدالله بن عباس بود - کامل.

صدةآ سوم هجرت

مصل چهارم

وقایع السنین والاعوام است ، انتهی . در سیصد ویک أبوسعید جنابی از قرامطه که در بصره ظهور کرده بود بردست خادم خودکشته شد - کامل .

وقایع السنین والاعوام

صدهآ چهارم هجرت

وقایع السنین والاعوهلم و اظهر ذلک من فعله أبوالقاسم الحسین بن روح الذی یسمتیه الا مامیة بالباب وطلب ابن الشلمغانی فاستتر وهرب إلی الموصل ، وطولی داده تادر سال سیصد و بیست ودوظاهر شد ابن شلمغانی و ابن مقله او را بگرفت و حبس کرد ، بطوله ابن خلکان از کامل نقل کرده.

صدة چهارم هجرت. %~% -209 _ کتانی از طبقهآ را بعه در سیصد وبیست ودو مرد بزرگ و عظیم الشأن - نفحات ملا جامی در کتاب مزارات شیراز مسطور است : شیخ أبوأحمد مؤمل بن مماد جصاص نمازضحی کن بود ، درسنهآ سیصد و بیست ودو مرد - انتهی . أحمدبن حد بن أبی العریب الصینی أبوالحسن نزیل بغداد ، روی عنه التلعکبری ، سمع منه سنة اثنتین وعشرین وثلاثمائة - لم ، رجال میرزا ممد .

،0،0،،،.، ....- ولادت عضدالدولة دیلمی امامی توفیق آثار دراصفهان در سیصد و بیست و چهار ، وفوتش در بغداد در سیصدوهفتاد ودو - لب .

صدهآ چهارم هجرت %~% -211

..........0،.،.... ............................... صیر فی فقیه شافعی درسیصدوسی مرد - خلکان . أبوالحسن صایغ دینوری از طبقهٔ‌ ثالثة درسیصد وسی مرد یا سی ویک - نفحات ملا جامی . در جزو دهم أمالی شیخ طوسی عبد الواحد در چهارصد وده حدیثی نقل نموده از ابن عقده درهشت روز از جمادی الأولی مانده از سال سیصد و سی خطبهٔ‌ حضرت إمام حسن بعداز فوت حضرت أمیر ل وحدیث رایه وآیهآ تطهیر وغیره .

(............. نیز مدار براین مقیاس بود ، ودر وقت ما که ثلائمائة و ثلاثین واثنتین است عمل براین مقیاس است - مروج .

فصل 112

........................................................ خمسمائة سنة وسبع سنین والذی اجمع علنه من عدد ملوکهم من قسطنطین إلی هذا الوقت المؤرخ أحد وأربعون ملکا ولم یعد بعدابن ارمنوس ووقع ms195 العدد علی قسطنطین وارمنوس اللذین هما ملکا الروم فی هذا الوقت المؤرخ ، و ان أدخلنا فی هذا العدد ابن ارمنوس فعدد ملوک الروم من مبدء النصرانیة وهو ملک قسطنطین بن هلانی، اثنان وأربعون ملکا فی مدة هذه السنین المذکورة ، وقد ذهب جماعة ممن عنی بأخبارالعالم إلی أن من هبوط آدم إلی هذا الوقت ، وهوسنة اثنتین وثلاثین وثل

3.......................... ودوازده سال حکم کرد ، ودر سیصدوسی وچهار مرد واو حاکم دوم است ، وبعداز او المنصور بقوة الله حاکم شد ms196 ودر سیصد وچهل ویک مرد - لب . أبو بکر شبای دلف در سیصد وسی وچهار مرد - خل ، أبو بکر شبلی از طبقهآ را بعه مذهب مالک داشت وتاج صوفیه بود - نفحات ملاء جامی .

صدهآ چهارم هجرت %~% 223- حضرت او نهاد، وعضد الدوله أبوشجاع خسر و در سیصد ms201 وسی و هشت بپادشاهی نشست - لب.

0 مرد و پسر علی بجای او نشست ، و کافوراخشیدی ازاین تاریخ مشغول بمملکت داری، شد از برای پسرعلی ، ووزیر، ابن الفرات بود ، وکافور در سیصد و پنجاه وشش مرد - خل منصوربن نوح بن نصر بن أحمد سامانی در سیصد و بنجاه وپنج مرد ، مدت حکومت پانزده سال اورا أمیرمؤید میگفتند ، وبعدازمردن به أمیر سدیدتعبیر نمودند ، ونوح پسرش بعداز او پادشاه شد .

صده چهارم هجرت .................-............*هههم**.-*.، ..،.* روی عنه التلعکبری ، وسمع منه سنة خمس وستتین و ثلاثمائة ، و له منه اجازهٔ‌ وکان یروی عن أبی علی الأشعری - رجال میرزا عمد .

......-..-.. *.....-- خیار أصحاب سعد، وکان أبوالقسم من ثقاتأصحابنا واجلأئهم فیالحدیث والفقه ، توفی فی سنة تسع وستین وثلاثمائة ، صه ، وفی جش سنة ثمان ، الخ - رجال میرزا عحمد .

فصل 121

.................................. صمصام الدولة که باستقبال او آمده بود گرفت ومیل کشید ، در قلعهآ کتوشان محبوس نمود ، واین واقعه در سیصد وهفتاد وشش روی داد ، وبعد از اوصمصام الدولة أبو کالیجار والی شد ، ودر سیصد وهشتاد وهشت مرد - لب.

*-----**- ههههه بهاء الذولة بن عضدالدولة بعداز برادر در صفر سیصد وهشتاد پادشاه شد ، ودر چهارصد وچهار مرد درفارس - لب . أبوالحسین قرافی درسیصد وهشتاد مرد - نفحات ملا جامی . أبوطالب بن مکی بن ریان درسیصد و هشتاد مرد ، ومکی بن أبی طالب مقزی قیروانی در چهارصد وسیوهفت مرد - خل .

سدة چهارم هجرت %~% -639 05،،....-.-،-... -.....-.. %~% ................................................. ابتدای دولت غز نویان سیصد و مشتاد و هفت که حکومت سبکتکین بود غلام البتکین و أؤل فتوحات که بردست اوجاری شد ، بست بود از دست طغان نامی که والی آنجا بود و فتح قصدار که در جوار مملکت أمیر ناصرالدین بود بدست محمود شد ، و رفتن محمود به ری و از آنجا بغزنین و در آنجا مرد .

صدهآ چهارم هجرت %~% -241-

00.................. وچهل ویک مرد - نفحات . خواجه عبدالله انصاری مشهور، افادات نفحات ملا جامی اکثر بلکه همه از اواست سنی بیدغدغه .

فصل پنجم

صدهٔ‌ پنجم هجرت %~% -235- تا در تفسیر قر آن تصنیفی مستوفی کردند مشتمل بر اقاویل مفسران و تأویل متقد مان ومتأخران ، و از ثقات منقول است که بیست هزار مثقال زر سرخ برمراعات مؤلفان صرف شد ، واین تفسیر در مدرسه صابونی نیشابور مخزون بود تا واقعهآ در سنهآ پانصد و چهل وپنج روی نمود ، و امروز آن نسخه در اصفهان است درمیان کتب آل خجند سخن یمینی تمام شد - روضة الصفا .

صدهآ بنجم هجرت %~% .239-

صدە پنجم هجرت %~% 251 عشرین و أربعماتة - لب .

............................................................................... یک ساعت و نیم از شب مذکور گذشته أیضا زلزله عظیمی در شهر تبریز رو داد که از ولایت مذکوره عمارتی بقی نماند بجز نام آن شهر، و آنچه از مهدومین که بقلم آمده قریب بدویست هزار بل متجاوز ، وواقعه مذکور. در آخر کتاب نیز قلمی شده است اعاذ نا الله وجمیع المؤمنین بمحمثد وأهل بیته الطاهرین ( در سنهآ هزار ویکصدو سی و دو هجری نیز زلزله عظیمی در تبریز واقع شده که قریب بهفتاد هزار کس تلف شده بودند)

وزمستی بیکران چه برخواهد خواست

پیداست کزاین میان چه برخواهد خواست ms232 روضة الصفا .

صدهٔ‌ پنجم هجرت %~% 259

صدة پنجم هجرت

صدهآ بنجم هجرت %~% 133 چهارصد وچهل ودو مرد - نفحات .

صدهٔ‌ پنجم هجرت وخیرات بسیار کرد ، وجایها ورباطها ساخت ، ودر چهارصد وهشتاد وپنج مرد لب . ولادت سنجرسلجوقی در أر بعمائة وچهل ونه، وهفتاد سال واند عمرداشت - روضة الصفا.

فصل 141

فصل 142

.....-.- ویکی بشیخ أبوالحسن خرقانی که قطب زمان خود بوده - نفحات . شیخ أبوبکر بن عبدالله طوسی نساج از أصحاب شیخ أبوالقاسم گرکانی است ، و با أبوبکر دینوری صحبت داشته وهم انتساب عمد غزالی در تصوف بشیخ أبوعلی فارمدی است - نفحات .

فصل 145

**، راهب مذکور در سنین چهارصد و هفتاد وشش هجری بوده باشد که از زمان او إلی یومنا هذا ، که یکهزار وهشتاد وهفت هجری است ششصد و پازده سال باشد .

فصل 147

فصل 149

5..،،.،............ و در چهارصد وهشتادو چهارغالب شدبرمعتمد، واورا وأهل اورا گرفته در کشتی گذاشتد فرستاد باغمات ، ودر آنجا محبوس بود تا در چهارصد وهشتاد وهشت مرد ، واحوالاو در حبس و تذکار بنعمات و رفاهیت او در وقت پادشاهی از غرایب است ، و ابن خلکان مبسوط ذکر کرده .

فصل 152

صدهٔ‌ پنجم هجرت کفار ازسقمان ارتقی درحرب حران ، وانهزام قیصر ازحرب قلیج ارسلان - رومی .

فصل ششم

صدهآ ششم هجرت %~% -8 - رسید ، هزار دینار داد بآن مرد ، و منصب داد بآن مرد دیگر ، و آن مردی که تمنی زن یوسف کرده بود اورا درخیمه نگاه داشت، وهرروز طعامی برای اوفرستاد ، ودر هرسه روزیک قسم طعام باوداد ، وروز ms259 سوم گفت که زنان همد حکم یک طعام دارند و بعدازیوسف پسرش علی بن یوسف پادشاه شد ، ودر پانصد وسی وهفت مرد ، ومولدش درچهارصد ونود وشش بود - خل .

فصل 156

فصل 158

صدهآ ششم هجرت %~% -289 - ........-........................................1

فصل 161

وقایع السنین والاعوام

صدهٔ‌ ششم هجرت %~% 293_ ..... %~% 00............. وسی وسه سال حکومت کرد ، وولادت عبدالمؤمن در پانصد بود ، و بعضی در چهارصد ونود گفتهاند ، وپسر خود عد ولی عهد کرد ، وأمر او مضطرب شد اوزا خلع کردند برادرش یوسف را حاکم کردند - خل .

.................................. %~% .... %~% ....... و میانه مسعود سلجوقی بمحار به انجامپد و مسترشد در دست مسعود گر فتارشد و در سراپردهآ مسعود محبوس شد در رجب تسع وعشرین و خمسمائة ، و ملاحده اورا کارد زدند ومرد هفده سال و دوماه حکومت کرد لب . و مسترشد خلیفه بیست و نهم است و بعداز اوراشد خلیفه شد ودر پانصد وسی ودو مرد .

فصل 166

ده سسم جرت أحمد نامقی جامی أبونصر أحمد بن ms270 أبی الحسن از فرزندان جریر بن عبدالله بجلی خرقهآ که شیخ أبوسعید أبوالخیر داشت ، وگویند از أبو بکر صدیق بود ، وصیت کرد که بعداز چند سال جوانی بهم خواهد رسید خرقه را بوی دهید ، و آن أحمد بود که چشم أکمه را شفا داد که معجزهآ حضرت عیسی است مروارید را آب کرد و باز منعقد شد در پانصد وسی وشش مرد ، ولادت درچهارصد وچهل ویک - نفحات .

01 3،،،،،5،3، 33**

-....،،-**..*

فصل 172

صدهٔ‌ ششم هجرت

فصل 175

فصل 176

صدهٔ‌ ششم هجرت %~% 1-312_ خطبد میخواند در جامع شیراز وامامت جماعت میکرد در عهد زنگی بن مودود وقدوة الحفاظ هی عصره بود، روی عند کثیر من العلماء، دزسنه پانصد وپنجاه ونه مرد ، قبرش قباله مسجد جنازه است میاند مقبره - انتهی.

.. وکمیل از حضرت أمیر المؤمنین وحضرت أمیر از رسول الله الث ، شیخ نجم الدین کبری مقصور یاکبراء ممدود ، در نفحات مذکور است از اهل سنت ، ومحدتث و شیخ سعدالدین حموی از اصحاب اواست ، درستمائة وخمسین مرد .

صدهآ ششم عجرت

........................ شاعر پانصد وهفتادوشش - مجموعه ، قبروی درگنجه است - مجموعد . فوت حکیم سنائی در پانصد وهفتاد وشش، قبروی درغزنین است - مجموعه .

فدهٔ‌ ششم هجرت

فصل 184

3.، صحیح مسلم را از عبدالوهاب در پانصد وهشتاد وهفت شنید - جامع .

صدة ششم هجرت %~% 32 از کبار حنفیه - رومی .

فصل عفتم

از کلیات سیر

****ه* حضرمی قفطی در ستتمائة مرد - مزارات شیراز .

..................... شد آن فتنه - کامل . شیخ محیی الدین ابن عربی در بعضی از مصنفات خود گوید که درسنهٔ‌ ستمائة واثنین شیخ اوحد الدین حامد کرمانی درقونیه درمنزل من بود ، وی گفت که در بلاد ما خواجه یوسف همدانی بود که زیاده از شصت سال برسجاده شیخی وارشاد نشسته و کراماتی نقل کرده - نفحات ملا جامی .

فصل 194

صدهآ هفتم هجرت

وقایع السنین والاعوام 0..................-.. %~% -... %~% .0... %~% ............ غزنوی که مدتی در طلب قطاع الطریق بودند بر آنها ظفر یافتند و همه را کشتند، بعد از اطلاع براحوال حسین اورا بجستند ، وحکایت او بسلطان إبراهیم رسید نوازش نموده در مرتبه حجاب آورد و از اقربای خود زن داد ، و چون سلطنت بمسعود بن إبراهیم رسید اورا امارت غورداد وکارش بلند شد ، وبعداز حسین برادرش برجای اونشست - لب .

....--.،...-. الأخضر المحدث إجازة فی المحرم سنة عشرة وستمائة - جلد دوم کشف الغمة .

فصل 198

است - خل . أبوالقسم عیسی بن عبدالعزیز اسکندری ، در قراءات کتابی تصنیف نمود وجامع اکبر وبحرازخر نام نهاد ، ومشتمل برهفت هزار روایت وطریق ، ودر سنهآ ششصد و بیست و ندفوت شد، وأبوالقسم مذکور زیادتی کرد بر أ بوالقسم هذلی وأبومعشر طبری، وأبوالقسم هذلی در سیصد و شصت فوت شد ، وأبومعشر در چهارصد وهفتاد وهشت .

فصل 203

صدة هفتم هجرت %~% -253-

صدهآ هفتم هجرت %~% -355- .....--..-...-..-.-.....،..... ح*....م %~% ...... %~% ....... ابن شاه عباس بن شاه خدا بنده ابن شاه طهماسب ابن شاه إسماعیل که ابتدای دولت صفویه از او است .

صدهٔ‌ هفتم هجرت رفت - لب . نصر الله ابن الأثیر الجزری ضیاء الدین صاحب کتاب المثل السایر فی ادب الکاتب در ستمائة و پنجاه وپنج مرد- لب ، خل . عز الدین أبوحامد عبدالحمید بن هبة الله بن الحسین بن أبی الحدید مداینی ، ولادت او در پانصد و هشتاد وشش ، وفوت در ستمائة وپنجاه وپنج - خل .

فصل 207

-..---.-. مسطور است : انجل نویان پسر قراچار نویان است ، ودرعهد خانیقرا هلاکو رفعت بخش مقام پدر شد ، و در سنهآ ستمائة و شصت و دو از کمال استقلال برمسند دولت متمکن شد ، و منکوقاءان که هلاکو را بجانب ایران فرستاد انجل نویان را برسم ms332 سالوری همراه کرد ، انتهی .

فصل 210

صدهآ هفتم هجرت %~% -365_

فصل هشتم

از کلیات سیر

صدهآ هشتم هجرت %~% -375- الدمیاطی از حفاظ مردند - رومی . ملا حسن مداح صاحب هفت بند شیعه بی دغدغه معاصر الجایتو بوده بنقل ثقه معتمد .

وقایع السنین والأعوام سال هفتصد وبیست وبنجم : فوت أمیر خسرو دهلوی بعداز فوت سلطان مبارک شاه خلجی بخدمت و ملازمت شیخ نظام اولیا پیوست و ریاضات ومجاهدات کشیده در هفتصد و بیست و پنج مرد - نفحات ملا جامی ، قبروی در دهلی - مجموعه . جلال الدین أبوالطمعالی مسعود بن مظفر بن محد در هفتصد وبیست وپنج مرد - مزارات شیراز . سال هفتصد و بیست وششم : فوت علامهآ حلی - ره - در هفتصد وبیست وشش ، وسید حیدر بن علی عبیدی حسینی آملی باشیخ محقق فخرالدین پسرعلا مه صحبت داشته - مجالس . سال هفتصد وبیست وهفتم : فوت عطار در

صده هشتم هجرت

فصل 218

وقایع السنین والأعوام کتاب تحقیق النصرة بتلخیص معالم دارالهجرة را در این سال ، و او شافعی مذهب ومجاور مدینهآ طیبه بود.

صدهآ هشتم هجرت %~% -393

صدهآ هشتم هجرت .................................. %~% .................

وقایع السنین والاعوام 3....-..-.

از کلیات سیر

*.

...... سراج الدین عمرالبلقینی مفتی مصر ، انتهی .

صدهٔ‌ نهم هجرت %~% -203

وقایع السنین والاعوام

صدهآ نهم هجرت ...........................................................................

..--.****3، همه.- در هشتصد وشانزده ، وفوت در هشتصد وبیست وهشت .

فصل 236

وقایع السنین والاعوام

زمان پدر درشانزدهم محرم هشتصد وسی فوت شد . ولادتش درهشتصد ویک - لب ms374 . خواجه صاین الدین علی ترکه اصفهانی درعهد شاه رخ بود ، در هشتصد وسی فوت شد واین شعر از او است :

فصل 239

0 در تاریخ خود مسمی بحسن المحاضرة فی تاریخ مصر والقاهرة أحوال مصررا ازابتدای اسلام تاهشتصد وچهل ویک نوشته ، وتاریخ قریب به پنجاه هزار بیت است ، ومولدش در هشتصد وچهل و نه بوده چنانچه از اواسط تاریخش معلوم میشود .

وقایع السنین والاعوام

ه-.-.--

*.

0.......-...-. فرنگ است واز گفته وکردهآ او تخلف جایز نمیدانند .

صدهآ نهم هجرت .........-مههه...هعهس *ههممهعهه هه* معسسهسسسسس هسسمسهههمه*ع*مه*ه*مههه*مهه* *ه*م ه*سهه ه * و چون أبوسعید در قراباغ بقتل آمد حسن علی بعراق رفت و برسر او باز جمعیت شد ودر همدان باسپاه مظفر که مقدم او اغرلو عمد بن حسن بیک بود مصاف داده گرفتار شد و در ms388 هشتصد و هفتاد وسه خودرا بکشت و دولت قراقوینلو آخر شد - لب .

صدهآ نهم هجرت %~% -331 .................................................

فصل 248

صدهآ نهم هجرت

فصل دهم

از کلیات سیر

................................. چهل وسه سال ، مملکتش سمرقند و بخارا و بدخشان ، پنج پسرداشت ، سلطان مسعود میرزا ، سلطا نعلی میرزا ، سلطان حسین میرزا ، بایسنقر میرزا ، سلطان اویس میرزا ودر این سال سید رضی الدین مرتضی بن میر سید شریف مرد ، و آمدن سلطان سلیمان پسر سلیم و القاص به تبریز در این سال مرد و ملا عصام صاحب حاشیهٔ‌ تفسیر قاضی معاصر سلیمان - بود حسن بیک .

فصل 255

...--* .-. همدان در بیست و چهارم ذی حجه سال مذکور با سلطان مراد نا مراد جنگ کرد وقریب به ده هزارکس از آق قوینلو کشته شدند ، ومراد نامراد گریخته بطرف فارس رفت وشاه إسماعیل ازبی او رفته در نهصد ونه در شیراز فرود آمد - لب .

صدهٔ‌ دهم هجرت ..................... %~% ...... مردم قلعه را بقتل آوردند ، و در دماوند نهب و قتل بعمل آمده و در شوال قلعه فیروز کوه را محاصره نموده بعداز پانزده روز کوتوال آمده قلعه را تسلیم نمود و مردم قلعد بقتل آمدند ، وشاه ازراه هیله رود بیای قلعه استا که حسین کیای جلاوی در آنجا تحصن نموده بود آمد ، وقریب به یکماه جدال وقتال بود ، وآب هبله رود که شرب قلعه از او بود مسدود کرده ، أهل قلعه بعداز اضطرار حسین بیک بیرون آمده با مراد بیک و مراد بیک را بآتش سوختند و گوشت او را خوردند ، و حسین بیک در

.............. %~% ............ وسید غمد کمونه را متولی کردند و انعام بسیار بسکن آن دیار دادند واز آنجا متوجه خوزستان و جزیره شده فتح کردند ms411 و از آنجا ازراه کوه کیلویه بشیراز آمده ودر این طریق منصب أمیر الامرائی برشیخ نجم مقرر شد ومهر او بر بالای مهرها زده میشد ومدار کار وبار را برحساب نهاد ودست همه امرا را کوتاه کرد - لب .

.............-.....-..-.*.، .* م ع - * م * مع مع*عهههععم*

وقایع السنین والاعوام -...-*........ه--........ع...--....-*-..*م * .. * - ع *..* معع * * مع ه*،.......-- ودیار بکر نیز بتصرف گرفت - لب .

ننزهم هجرت

فصل 263

........................ %~% ...................... به اسم عبیدالله خان اوزبک در نهصد وسی و شش چنانچه از آخر و اوتل آن رساله معلوم است .

...................................... از راه عیاری ومردم را شکنجه میکرد ، و این خبر بشاه طهماسب رسیده اورا عزل کرد و سلطان ممد میرزا را حاکم کرد و شرف الدین اوغلی را لله ، ودراین سال محاربه صوفیان خلیفه روملو باعبیدخان واقع شد وغازیان قزلباش مغلوب شدند ، وعبیدخان در این سال هرات از دست خضر چلبی گرفت وصوفیان خلیفه کشته شد ، روز دوشنبه وسه شنبه وجمعه بوضعی خاص صوفیان خلیفه اطعامی میکرد ، دراین سال أمیر سعدالد ین عنایت الله وزیر کشته شد ، ومولایا اهلی شیرازی شاعر در این سال مرد در شیراز - حسن بک .

3... فولاد اغلن بن ایبه خواجه بن تغتای بن بلغان بن شایبان بن جوجی بن چنگیز فوت شد وعبید خان هفت جنگ کرد : اوتل با کبک میرزا در مشهد ، دو م با ابن حسین میرزا در حوالی سبزوار ، سوم با بابر پادشاه در حوالی بخارا ، چهارم باامیر نجم و بابر در غجدوان ، پنجم باحاجی سلطان ودمری سلطان در بسطام ، ششم باشاه طهماسب در جام ، عفتم با صوفیان خلیفه در عبدل آباد نیشابور و غیر از جنگه جام جائی شکست نیافت ، دو پسر داشت عبدالعزیز سلطان که اورا برتخت نشاندند ، وعبدالرحیم برادرش تابع شد ، سی سال حکومت کرد ودر جمیع ما

و....................................... که القاس میرزا باشاه یاغی شده بود و بعداز جنگ منهزم و مغلوب شد شاه طهماسب سلطنت شیراز را به إسماعیل میرزا داد و کوکجه سلطان قاجار را لله و ناطق نمود وإسماعیل میرزا با بر هان میرزای شیروانی جنگ کرده غالب شد - عالم آرا .

............... کشته شد بیرام اوغلی، وفتح غرجستان واقع شد .

وقایع السنین والاعوام ..... %~% .،.،،.. دیگر همایون رسید .

صدهآ دهم هجرت %~% -281- .......................................................--مع-مععممعهمه****سم سسع*****،*

وقایع السنین والاعوام

........-..-...-....م*یهععحقمه مولانا عبد الله یزدی امامی مذهب ، صاحب حاشیه بر تهذیب منطق ملا سعد الدین مشهور بحاشیهآ ملا عبدالله در نهصد و هشتاد ویک مرد - حسنبک . استیفای دیوان اعلی در نهصد وهشتاد ویک بمیرزا شکرالله تفویض شد بمر سوم یکهزار تومان ، ووزیردیوان اعلی در این سال سید حسن فراهانی و خواجه جمال الدین تبریزی بود - حسن بک .

...............-..،،. و از آنچد عرض کردم معلوم شد که أول این اعتقاد داشته و برگشته ، و چون تاریخ فوت آخوند هنوز بدست فقیر نیامده اندک نامشخص است که بعد از آیات احکام دیگر تصنیف نموده یانه .

فصل بازدهم در تواریخ وفیات سال هزارم تا روزبیست و سوم شهر رمضان

،،،...........* سال هزار و هشتم : باقی سلطان در یک هزار وهشت . سال هزار ونهم : سال هزار ودهم : پیاده رفتن نواب گیتی ستانی به زیارت مشهد مقدس معلی در سنهآ یکهزارو ده ولادت آخوند مولاناخد علی استرابادی در هزاروده ، وفوتش در رجب سنهآ هزار و هشتاد وچهار هجری ، ولادت فاضل کامل عالم مولانا خمد حسین مشهور به تاج اصفهانی در هزار و ده ، تاسنهآ هزار ونود وهشت درحیات است زید عمره و بر کاته و درشب یکشنبه سیم شهر صفر سنهآ هزار وصد فوت شد ، و حسب الأمر الأعلی اورا بمشهد مقدس رضوی نقل کردند . سال هزار ویازدهم

صدهآ یازدهم هجرت %~% -01 - ............-...-........- *.م ...-....**..- - ******ههه مه ههه ه *هه* * * مهممع ممه ممع ه سمسعه مهمعه معمه.... وکنت قد قرات علیه فی الفقه والحدیث زید عزه .

* **** فوت آخوند مرحوم است وسال هزار وهفده ولادت او است رحمه الله ، خاتمه کتاب تاریخ عالم آرا الحمدلله والمنته که رقم ms466 این ارقام توفیق تمام صحیفه أول از تاریخ عالم آرای عباسی یافته رقم تسوید پذیرفت ، و چون مکرر دراین صحیفه مرقوم کلک بیان گردیده که این نسخه شریفه بتاریخ خمس و عشرین والف به تحریر پیوسته است .

صدهآ یازدهم هجرت

...........-3 %~% ....... ......عهههم-....-مهم ه**--

صدهآ یازدهم هجرت ............... %~% ...............-- %~% .....-..-....... خود متوجه آذربایجان شد که به تبریز بروند ، روانه شده أولا وارد اردبیل شدند ودر ربیع الأوتل به تبریز رسیدند ، ولشکرها ازروم بمعاونت قلعه وان مقرر شد ، واز این طرف طهماسب قلیخان نیز مقررشد که بمدد برود ، والحاصل فتح قلعه قتورنموده برگشتند ، و قتل طالب خان وزیر اعظم پسر حاتم بیک دراین سال واقع شد ، و حاتم بیک بیست سال وزیر بود در زمان شاه عباس ، و ms476 بعداز او طالب خان جای پدر را گرفت وده سال وزارت کرد و بعداز ده سال معزو

فصل 287

وقایع السنین واعوام

فصل 290

صدهآ یازدهم هجرت %~% 533- 33..

فصل 293

صدهآ یازدهم هجرت %~% -58- ..... ....-*.. .ه *.، ، م ، **. **، ،،- ** مع* ** معه****.،،، * * م م ****م ع عه م عسعسعم. مرجع فضلاء و علماء است ، در هزار و بیست و بنج از تصنیف کتاب حج فارغ شده و کتاب کفایه درفقه نوشتند بعداز کتاب شرح ارشاد قریب به سی هزار بیت ، کتابی است بسیار نافع مشتمل برمسائل نافعه ضروریه که درمتون کتب ms498 مشهوره نیست ، ومسائل غیر ضروریه نادره که در کتب مشهوره هست در آنجا نیست ، وتمام أبواب فقه در آن کتاب ترصیع یافته إلی حدود ودیات ومسائل میراث که قلیل الاحتیاج است .

صلوات خمس و بعضی ازدعاها مسمیی بمقباس درشهر رمضان هزاز و نودوشش هجری.

فائدة

فصل 299

فصل دوازدهم

صدهآ دواز دهم هجرت ...........

فصل 302

فائده مهمه

-.،-*- بسرمیبردند در محل اقامت واسفار .

صدهآ دوازدهم هجرت %~% -7-

وقایع السنین والالعوام

2......................... ایشان هم بخبوشان رفتند و عمد حسین خان کور کرد .

*..........-.-........-.3،،،

فصل 311

فصل 312

ضده دزازدم هجرت %~% 81ک - 0 %~% ...................................... شده باسیاه بسیار بقصد قتل وغارت دارالسلطنه اصفهان و گرفتن عالیجاه علی مرادخان باین حدود روانه شد و چون بدو منزلی این ولایت رسید از عنایت خالق ذوالمنن و حافظ مرد وزن آثار مخالفت از جبهه رؤساء سیاه آن ملعون ظاهرشده درشب سه شنبه 29 شهر مذکور فورا برسر او ریخته رشته حیات اورا منقطع ساخته از سریر امارت بخاک مذلتش انداختند .