1 زهی نام تو سر دیوان هستی %~% ترا بر جمله هستی پیش دستی

2 زکان صنع کردی گوهری ساز %~% وزان گوهر محیط هستی آغاز

3 به سویش دیده قدرت گشادی %~% بنای آفرینش زو نهادی

4 ازو دردی و صافی ساز کردی %~% زمین و آسمان آغاز کردی

5 به روی یکدگر نه پرده بستی %~% ثوابت را ز جنبش پا شکستی

6 به تار کاکل خور تاب دادی %~% لباس نور در پیشش نهادی

7 به نور مهر مه را ره نمودی %~% نقاب ظلمتش از رخ گشودی

8 نمودی قبله کروبیان را %~% گشودی کام مشتی ناتوان را

9 به راه جستجو کردی روانشان %~% به سیر مختلف کردی دوانشان

10 جهان را چار گوهر مایه دادی %~% سه جوهر را از او پیرایه دادی

11 تک و پوی فلک دادی به نه گام %~% زمین را ساز کردی هفت اندام

12 شب و روزی عیان کردی جهان را %~% دو کسوت در بر افکندی زمان را

13 طلب کردی کف خالی زعالم %~% ز آب ابر لطفش ساختی نم

14 وز آن گل باز کردی طرفه جسمی %~% برای گنج عشق خود طلسمی

15 چو او را بر ملایک عرض کردی %~% ملک را سجده او فرض کردی

16 یکی را سجده‌اش در سر نگنجید %~% به گردن طوق دار لعن گردید

17 در گنجینه احسان گشادی %~% در آن ویرانه گنج جان نهادی

18 نهادی در دلش سد گنج بر گنج %~% وزان گنجش زبان کردی گهر سنج

19 به ده کسوت نمودی ارجمندش %~% به تاج عقل کردی سر بلندش

20 نهادی گنج اسما در دل او %~% ز لطفت رست این گل از گل او

21 به او دادی دبستان فلک را %~% نشاندی در دبستانش ملک را

22 به گلزار بهشتش ره نمودی %~% در آن باغ بر رویش گشودی

23 چو حورش برد از جا میل دانه %~% به عزم دانه چیدن شد روانه

24 ز بهر خوشه کردن ساخت چون داس %~% به ms01 رخش راندنش بستند قسطاس

25 بسان خوشه کاه افشاند بر سر %~% ز بی برگی لباس برگ در بر

26 حدیث نا امیدی بر زبان راند %~% قدم از روضه رضوان برون ماند

27 نوای ناله بر گردون رسانید %~% به عزم توبه اشک خون فشانید

28 که یارب ظلم کرده بر تن خویش %~% ببخشا تا نمانم زار از این بیش

29 از آن قیدش به احسان کردی آزار %~% به خلعت‌های عفوش ساختی شاد

30 اگر آدم بود پرورده تست %~% و گر عالم پدید آورده تست

31 تویی کز هیچ چندین نقش بستی %~% ز کلک صنع بر دیبای هستی

32 ز تو قوس قزح جا کرد بر اوج %~% وز او دادی محیط چرخ را موج

33 به راهت کیست مه رو بر زمینی %~% چو من دیوانه گلخن نشینی

34 به گلخن گرنه از دیوانگی زیست %~% به روی او ز خاکستر نشان چیست

35 فلک را داغ خور بردل نهادی %~% ز بذرش پنبه بهر داغ دادی

36 بلی رسم جهانست اینکه هر روز %~% بود کم پنبه داغ از دگر روز

37 درون شیشه چرخ مدور %~% ز صنعت بسته‌ای گلهای اختر

38 ز شوقت کوه از آن از جا نجسته %~% که او را خارها در پا نشسته

39 تو بستی بر کمر گه کوه را زر %~% صدف را از تو درگوش است گوهر

40 ترا آب روان تسبیح خوانی %~% پی‌ذکر تو هر موجش زبانی

41 صدف را خنده در نیسان تو دادی %~% دهانش را ز در دندان تو دادی

42 فلک را پشت خم از بار عشقت %~% دل مه روشن از انوار عشقت

43 نهی درج دهان را گوهر نطق %~% دهی تیغ زبان را جوهر نطق

44 به کنهت فکر کس را دسترس نیست %~% تویی یکتا و همتای تو کس نیست

45 به نام تست در هر باغ و بستان %~% به کام جو زبان آب جنبان

46 که جنبش داد مفتاح زبان را %~% وزان بگشود ms02 در گنج بیان را

47 سرای چشم مردم روشن از چیست %~% در این منظر فتاده سایه از کیست

48 زهی آثار صنعت جمله هستی %~% بلندی از تو هستی دید و پستی

49 منم خاکی به پستی رو نهاده %~% به زیر پای نومیدی فتاده

1 ایا مدهوش جام خواب غفلت %~% فکنده رخت در گرداب غفلت

2 ازین خواب پریشان سر برآور %~% سری در جمع بیداران در آور

3 در این عالی مقام پر غرایب %~% ببین بیداری چشم کواکب

4 تماشا کن که این نقش عجب چیست %~% ز حیرت چشم انجم مانده بر کیست

5 که می‌گرداند این چرخ مرصع %~% که برمی‌آرد این دلو ملمع

6 که شب افروز چندین شب چراغ است %~% که ریحان کار این دیرینه باغ است

7 چه پرتو نور شمع صبحگاه است %~% چه قوت سیر بخش پای ماه است

8 چه جذب است این کزین دریای اخضر %~% به ساحل می‌دواند کشتی خور

9 چه لنگر کوه را دارد زمین گیر %~% فلک را هست این سیر از چه تأثیر

10 ز یک جنسند انگشت و زبانت %~% به جنبش هر دو از فرمانبرانت

11 زبان چون در دهان جنبش کند ساز %~% چه حال است این کز او می‌خیزد آواز

12 چرا انگشت جنبانی چو در مشت %~% نیاید چون زبان در حرف انگشت

13 ترا راه دهان و گوش و بینی %~% یکی گردد بهم چون نیک بینی

14 چرا بینی چو گیری نشنوی بوی %~% چرا نبود چو لب گوشت سخن گوی

15 چرا چون گوش گیری نشنوی هیچ %~% حکایت گوش کن یک دم در این پیچ

16 برون از عقل تا اینجا کسی هست %~% که او در پرده زینسان نقشها بست

17 درین پرده که هر جانب هزاران %~% فتاده همچو نقش پرده حیوان

18 بیا وحشی لب از گفتار دربند %~% سخن در پرده خواهی گفت تا چند

19 همان بهتر که لب بندی ز گفتار %~% نشینی گوشه‌ای چون نقش دیوار ms03

1 خداوندا گنهکاریم جمله %~% ز کار خود در آزاریم جمله

2 نیاید جز خطاکاری ز ما هیچ %~% ز ما صادر نگردد جز خطا هیچ

3 ز ما غیر از گنهکاری نیاید %~% گناه آید ز ما چندانکه باید

4 ز ننگ ما به خود پیچند افلاک %~% زمین از دست ما بر سرکند خاک

5 سیه شد نامه ما تا به حدی %~% که نبود از سفیدی جای مدی

6 رهانی گر نه ما را زین تباهی %~% چه فکر ما بود زین روسیاهی

7 بدین سان رو سیه مگذار ما را %~% بیار آبی بر وی کار ما را

8 الاهی سبحه دست آویز من ساز %~% به سلک اهل تحقیقم وطن ساز

9 بسان رحل مصحف برکفم نه %~% لب خندان چو رحل مصحفم ده

10 به خط مصحفم گردان نظر باز %~% خط مصحف سواد دیده‌ام ساز

11 بده مفتاحی از سطر کلامم %~% وزان بگشای قفل از گنج کامم

12 ز اوراق کلامم بخش آن مال %~% که تا جنت توان شد فارغ البال

13 به ذکر خود بلند آوازه‌ام کن %~% رفیق لطف بی‌اندازه‌ام کن

14 که از من رم کند مرغ معاصی %~% روم تا بردر شهر خلاصی

15 سرشکم دانه تسبیح گردان %~% مرا زان دانه کن تسبیح گردان

16 بود کاین سبحه گردانیدن من %~% برد آلودگی از دامن من

17 بیفشان از وضو بر رویم آن آب %~% که از غفلت نماند در سرم خواب

18 دهم مسواک و تسبیح توکل %~% که دیو طبع خود را ز آن کنم غل

19 کمندی ساز پیچان سبحه‌ام را %~% کز آن در کاخ فردوسم شود جا

20 چو در طبعم شود میل گناهی %~% ز رحل مصحفم ده سد راهی

21 به گل مگذار تخم آرزویم %~% دهش سرسبزی از آب وضویم

22 منم چون نامه خود روسیاهی %~% سیه رو مانده بی روی و راهی

23 نگاهی کن که رو آرم به سویت %~% رهی بنما که جا گیرم به کویت

24 ms04 الاهی جانب من کن نگاهی %~% مرا بنما به سوی خویش راهی

25 چو وحشی جز گنه کاری ندارم %~% تو میدانی که من خود در چه کارم

26 اگر بر کرده من می‌کنی کار %~% عذابی بدتر از دوزخ پدید آر

27 که جرم من چوجرم دیگران نیست %~% گناهم چون گناه این و آن نیست

28 به چشم مرحمت سویم نظر کن %~% شفیع جرم من خیرالبشر کن

1 رقم سازی که این زیبا رقم زد %~% نوشت اول سخن نام محمد

2 چه نام است اینکه پیش اهل بینش %~% شده نقش نگین آفرینش

3 ز بس کز میم و حایش گشت محفوظ %~% نوشتش در دل خود لوح محفوظ

4 ز نقش حلقه میمش دهد یاد %~% قمر ز آن هاله را بر چرخ جا داد

5 بزرگی بین که خم شد چرخ از اکرام %~% که همچون دال بوسد پای این نام

6 کمال نامداری بین و عزت %~% که نامش را به این حد است حرمت

7 شه خیل رسل سلطان کونین %~% جمالش مهر ومه را قرةالعین

8 چو رو در قبله دین پروری کرد %~% به دوران دعوی پیغمبری کرد

9 شک آوردند گمراهان حاسد %~% به صدق دعویش جستند شاهد

10 پی دفع شک آن جمع گمراه %~% دو شاهد شد به صدق دعویش ماه

11 از این غم سایه دارد رو بدیوار %~% که در راهش نشد با خاک هموار

12 چو جوهر بود آن سرچشمه نور %~% که بودش سایه از همسایگی دور

13 مگر از شوق بیخود گشت سایه %~% چو شد همراه آن خورشید پایه

14 زهی نور تو بزم افروز عالم %~% وجودت زبده اولاد آدم

15 خلیل از خوان تو رایت ستانی %~% خضر از فیض جامت تشنه جانی

16 ز یکرنگی مسیحا با تو دم زد %~% از آن بر طارم چارم قدم زد

17 اگر راه دو رنگی آورد پیش %~% نشانندش به گردون بر خر خویش

18 چه شد گر آفتاب عالم آرا %~% به ms05 صورت پیشتر گشت از تو پیدا

19 شهی بر خلق آخر تا به اول %~% شهان را پیش پیش آرند مشعل

20 جهان را کار رفت از دست دریاب %~% برآور یا رسول الله سر از خواب

21 ز هجران تو پیچد سبحه برخویش %~% به کارش سد گره از دوریت بیش

22 به خارستان حرمان تو مسواک %~% ز هجر آن دو لب بنشسته بر خاک

23 به جست وجوی تو خم گشته محراب %~% مصلا بر زمین افتاده بی‌تاب

24 به یاد مقدمت ای قبله دین %~% ز غم سجاده دارد بر جبین چین

25 ز پایت تا جدا افتاد نعلین %~% به خاک ره ز پا افتاده نعلین

26 از آن سر مانده بر دیوار منبر %~% که او را چون تو سروی رفته از سر

27 ز هجرت جمله را از دست شد کار %~% زمان دستگیری گشت مگذار

28 شدند از دست محتاجان لطفت %~% بیاور آیتی از خوان لطفت

29 پی مهمانی این جمع محتاج %~% بیار آن تحفه کوردی ز معراج

1 شبی چون روز شادی عشرت افزای %~% جهان روشن ز ماه عالم آرای

2 ز عالم زاغ پا بیرون نهاده %~% خروس از صبحدم در شک فتاده

3 نشسته گوشه‌ای مرغ مسیحا %~% به هر جانب روان گردیده حربا

4 نبودی گر نجوم عالم افروز %~% نکردی فرق آن شب را کس از روز

5 سپهر از مه گلی بر چهره دیده %~% خطی از هاله بر دورش کشیده

6 فلک گفتی چراغان کرد آن شام %~% که می‌زد خواجه بر بام فلک گام

7 سوی صدر رسل جبریل رو کرد %~% دلش را مژده دیدار آورد

8 شد آن نخل ریاض شادمانی %~% برون از خوابگاه‌ام هانی

9 کشیدش پیش پیک حق تعالا %~% براقی برق سیر چرخ پیما

10 عجایب ره نوردی تیز گامی %~% بسی از خواب خوشتر خوشخرامی

11 نمد زین داده گردون از سحابش %~% شده قسطاس بحری آفتابش

12 پی آرامش آن طرفه توسن %~% ز انجم کرده ms06 گردون جوبه دامن

13 چو برجستی به بازی زین کهن فرش %~% ز نعلش رخنه گشتی لنگر عرش

14 نمود از بهر سیر ملک بالا %~% شه روی زمین بر پشت او جا

15 براق از شادمانی گشت رقاص %~% روان شد سوی خلوتخانه خاص

16 به سوی مسجد اقصا چو زد گام %~% دو تا گردید محرابش به اکرام

17 چو از محراب اقصا پشت برداشت %~% علم در عالم بالا برافراشت

18 چو با خود دید مه در یک وثاقش %~% چو نعل افتاد در پای براقش

19 به نعلش چهره سایید آنقدرها %~% که باقی ماند بر رویش اثرها

20 وز آنجا مرکب مردم ربایش %~% دبستان عطارد داد جایش

21 عطارد ماند چون طفلان به تعظیم %~% ز نعلینش به دامن لوح تعلیم

22 خوش آن دانا که بی تعلیم استاد %~% دهد دانا دلان را لوح ارشاد

23 ز ایوان عطارد زد برون پای %~% به مطرب خانه ثالث شدش جای

24 ز شوق وصل آن تابنده خورشید %~% به بزم چرخ رقصان گشت ناهید

25 وز آنجا زد قدم بر بام علیا %~% فروزان گشت از او دیر مسیحا

26 به پیک روی آن شمع رسالت %~% فرو شد در زمین مهر از خجالت

27 به پنجم پایه منبر چو زد گام %~% برای خطبه بستد تیغ بهرام

28 وزان منزل به برتر پایه زد پای %~% شدش دارالقضای مشتری جای

29 ملازم وار پیش خویش خواندش %~% به صدر شرع بر مسند نشاندش

30 چو شه را تخت هفتم کاخ شد جای %~% زحل چون سایه‌اش افتاد در پای

31 براقش زد ز میدانگاه هفتم %~% به صحن خان هشتم کاسه سم

32 ثوابت بیخود از شوقش فتادند %~% چو نقش پرده بر جا ایستادند

33 نهم گردون شد از پایش سرافراز %~% کشیدش اطلس خود پای انداز

34 چو پیشش همرهان رفتند از دست %~% به میکائیل و اسرافیل پیوست

35 و ز ایشان روی رفرف بارگی راند %~% و زو دامن به ساق عرش ms07 افشاند

36 جهت را پرده زد در زیر پاشق %~% به نور قرب واصل گشت مطلق

37 فضائی دید از اغیار خالی %~% بری از جنس هر سفلی و عالی

38 محل نابوده اندر وی محل را %~% ابد همدم در آن وادی ازل را

39 شنید از هر دری آن مطلع نور %~% حکایتها از امداد زبان دور

40 پی عصیان امت گفتگو کرد %~% دلش خط نجاتی آرزو کرد

41 برای امت از درگاه عالی %~% سند پروانه شمع لایزالی

42 دل ما را پیام شادی آورد %~% برای ما خط آزادی آورد

43 زهی سر بر خطت آزاد و بنده %~% سران در راه امرت سر فکنده

44 ره آزادیی نه پیش ما را %~% بخوان از بندگان خویش ما را

45 اگر ما را شماری بنده خویش %~% کجا آزادیی باشد از این پیش

46 به ما یا رب خط آزادیی ده %~% غلام خویش خوان و شادیی ده

47 که تا در جمع آزادان در آییم %~% به سلک قنبر و سلمان در آییم

1 از آنرو صبح این روشندلی یافت %~% که چون ما در دلش مهر علی تافت

2 ز مهر او منور خانه خاک %~% به نام او مزین مهر افلاک

3 قضا چون رایت هستی برافرخت %~% علم را عین نامش سر علم ساخت

4 قدر بر لوح هستی چون قلم زد %~% به اول حرف نام او رقم زد

5 ز رفعت در حساب اهل ادراک %~% ده و نه کمترین حرفش به افلاک

6 نشان نعل دلدل قرص ماهش %~% بساط چرخ ادنی عرصه گاهش

7 چو کینش سر ز جان مره برزد %~% دو انگشتش بر او تیغ دو سرزد

8 دو نوک ذوالفقارش بس بر این دال %~% که از دستش سر شرک است پامال

9 سر شرک از دم شمشیر او پست %~% نبی را دین ز بازویش قوی دست

10 بنای کفر از او گردید ویران %~% ز خصمش گرم بزم اهل نیران

11 الا ای از ms08 خرد بیگانه گشته %~% به دیو جاهلی همخانه گشته

12 ز راه رفعت او سر کشیده %~% به کوی پست قدر آن رمیده

13 پی دجال کیشان بر گرفته %~% به تو نیرنگ ایشان در گرفته

14 ترا دجال شد چون هادی راه %~% بجز دوزخ کجا یابی وطنگاه

15 فتادی در پی گمگشته‌ای چند %~% سرا پا در گناه آغشته‌ای چند

16 به ایجاد جهنم گشته باعث %~% اسیران درک را بوده وارث

17 سر پستان و گمراهان عالم %~% مقدم بر مقیمان جهنم

18 شیاطین را به سامان کار از ایشان %~% مقیمان درک را عار از ایشان

19 در آن دم کز پی تسخیر خیبر %~% ز کین گشتند یاران حمله آور

20 به اول ساز رسم جنگ کردند %~% در آخر ترک نام و ننگ کردند

21 هزیمت ریخت در ره خار غمشان %~% وزان بشکفت گلهای المشان

22 که بود آن کس که سلطان رسالت %~% گل نوخیز بستان رسالت

23 به عزم فتح با او کرد همراه %~% لوای نصرت « نصر من الله»

24 ز منقارش دو انگشت همایون %~% ز پای فتح خار آورد بیرون

25 ز منقارش دو انگشت همایون %~% ز پای فتح خار آورد بیرون

26 که تابد غیر از او خیبر گشودن %~% دری آن طور از خیبر ربودن

27 در علم نبی غیر از علی کیست %~% ز هستی مدعا غیر از علی چیست

28 زهی از آفرینش مدعا تو %~% در گنجینه سر خدا تو

29 گدایانیم از گنج سخایت %~% نهاده چشم بر راه عطایت

30 نه سیم و زر گدایی از تو داریم %~% گدایی آشنایی از تو داریم

31 در این دریای ناپیدا کناره %~% که غیر از غرقه گشتن نیست چاره

32 اگر تو بگذری از آشنایی %~% که از موجش دهد ما را رهایی

33 بخار ظلم این دریای پر شور %~% چراغ معدلت را کرده بی نور

34 مگر فرمان دهی صاحب زمان را %~% که شمعی از تو افروزد جهان را

35 رسد صیت ms09 ظهورش تا ثریا %~% فرود آید مسیح از دیر مینا

36 ره طی کرده گیرد پیک خور پیش %~% دگر ره باز گردد از پی خویش

37 برد آب روان را شوق از کار %~% ز بیهوشی دمی افتد ز رفتار

38 بفرماید که برخیزند از خاک %~% هواداران وصل او طربناک

39 از این دجال طبعان وارهد دور %~% نماند کار و بار عالم این طور

40 بنای ظلم در دوران نماند %~% جهان زین بیشتر ویران نماند

41 شود تاریکی ظلم از جهان دور %~% نماند شمع بزم عدل بی‌نور

42 ز آب عدل عالم را بشوید %~% به جای سبز گنج از خاک روید

43 به نقد خود ننازد محتشم پر %~% کند خود را چو درویشان تصور

44 جهان را رسم عشرت تازه گردد %~% نوای دین بلند آوازه گردد

45 به وحشی کز گدایان است او را %~% یکی از بی‌نوایان است او را

46 ز خوان مرحمت بخشد نوایی %~% رساند از ره لطفش به جایی

1 شبی سامان ده سد ماتم وغم %~% غم افزا چون سواد خط ماتم

2 به رنگ چشم آهو مهره گل %~% فلک بر صورت بال عنادل

3 ز بس تاریکی شب نور انجم %~% به سوی عالم گل کرده ره گم

4 تو گفتی از فلک انجم نمی‌تافت %~% به زحمت خواب راه دیده می‌یافت

5 بلائی خویش را شب نام کرده %~% ز روز من سیاهی وام کرده

6 چو بخت من جهانی رفته در خواب %~% من از افسانه اندوه بی‌تاب

7 چراغم را نشانده صرصر آه %~% من و جان کندن شمع سحرگاه

8 چو پروانه دلم را اضطرابی %~% چو شمعم در رگ جان پیچ و تابی

9 سر افسانه غم باز کردم %~% به روز خود شکایت ساز کردم

10 که از بخت بدم خاک است بستر %~% چه بخت است اینکه خاکش باد بر سر

11 نه سامانی که بینم شاد خود را %~% ز بند غم کنم آزاد خود را

12 نه سر ms10 پیداست نه سامان چه سازم %~% چنین افتاده‌ام حیران چه سازم

13 چنین یارب کسی حیران نیفتد %~% بدینسان بی سر و سامان نیفتد

14 چو خواهم خویش را از تیرگی دور %~% ز برق آه خشم خانه را نور

15 چو خواهم باکسی همدم نشینم %~% به خود جز سایه همزانو نبینم

16 چو محنت افکند بر خاک راهم %~% نگردد کس بسر جز دود آهم

17 همین جغد است در ویرانه من %~% که گوشی می‌کند افسانه من

18 ز من ننگ است هر کس را که بینم %~% به این آشفتگی تا کی نشینم

19 به خویشم بود زینسان گفتگویی %~% که ناگه این ندا آمد ز سویی

20 که ای مرغ ریاض نکته دانی %~% نوا آموز مرغان معانی

21 شکایت چند از گردون کند کس %~% چنین افتاده گردون چون کند کس

22 نه گردون این چنین افتاده اکنون %~% چنین بوده‌ست تا بوده‌ست گردون

23 تو آن مرغ خوش الحانی در این باغ %~% که از رشکت هزاران را بود داغ

24 چرا چون جغد در جیب آوری سر %~% از این ویرانه یک دم سر بر آور

25 چو گشتی بینوا برکش نوایی %~% فکن در گنبد گردون صدایی

26 بلند آوازه ساز از نو سخن را %~% نوایی نو ده این دیر کهن را

27 بیاور در میان دلکش بیانی %~% که بشناسد ترا هر نکته دانی

28 گهر پاشی چو تو خاموش تا چند %~% صدف مانند بودن گوش تا چند

29 در این دریا که از در نیست آثار %~% درون پر گهر داری صدف وار

30 دهن بگشا و بنما گوهر خویش %~% مکن لب بستگی آیین از این بیش

31 چو ماند در صدف بسیار گوهر %~% به خاک تیره می‌گردد برابر

32 ازین درها که در گنجینه داری %~% چرا گوش جهان خالی گذاری

33 به این درها ترا چندین الم چیست %~% به جیبت اینقدرها خاک غم چیست

34 کسی کش آنقدرها گنج باشد %~% چرا از روزگارش رنج ms11 باشد

35 متاعت گر چه کاسد گشت بسیار %~% هنوزت می‌شود پیدا خریدار

36 در این سودا تو خود بی دست و پایی %~% وزین بی دست و پایی در بلایی

37 پی این جنس بازاری طلب کن %~% برای خود خریداری طلب کن

38 متاع خویش را آور به بازار %~% که جنس خوب بردارد خریدار

39 اگر یکجا کساد افتد متاعت %~% چرا باشد به بخت خود نزاعت

40 نه یک کشور در این دیرینه کاخ است %~% بود جایی دگر عالم فراخ است

41 کریمی را به بخت دور خوش کن %~% متاع خویش او را پیشکش کن

42 که از اندوه دورانت رهاند %~% به خلوتخانه عیشت رساند

1 چو این گنج هنر ترتیب دادم %~% ز هر جوهر در او درجی نهادم

2 شدم جوینده زیبنده اسمی %~% که حفظ گنج را سازم طلسمی

3 به کام فکر ملکی چند گشتم %~% به اکثر نامداران بر گذشتم

4 به ناگه پیشم آمد پیر دانش %~% که ای کار تو بر تدبیر و دانش

5 به نام نامداری شد گهر سنج %~% که تیغش ملک را ماریست بر گنج

6 شه انجم سپاه آسمان تخت %~% جهانگیر و جهاندار و جوانبخت

7 نهالی از گلستان پیمبر %~% گلی از بوستان باغ حیدر

8 چو بر او رنگ دارایی نهد گام %~% شود آیین اطلس بخشش عام

9 دل خورشید لرزد بر سر خاک %~% که بخشد ناگهان دیبای افلاک

10 صدف آبستن از ابر سخایش %~% گهر بی‌قیمت از دست عطایش

11 به دارالضرب احسان چون قدم زد %~% کرم را سکه نو بر درم زد

12 اگر زین بیشتر در کشور جود %~% کرم زا نام حاتم بر درم بود

13 سرانگشت سخا ز آنگونه افشرد %~% که نقش نام حاتم را از آن برد

14 به تخت خسروی چون کرد آهنگ %~% به قانون عدالت زد چنان چنگ

15 که در بزم جهان از شاه درویش %~% بجز نی نیست کس را باد در خویش

16 چنان ms12 دورش به صحبت خانه داد %~% ز امنیت صلای عیش در داد

17 به دور او که ناامنی‌ست محبوس %~% مگر یکباره راه جنگ زد کوس

18 که می‌پیچند سر تا پا کمندش %~% به نوبت چوب بر سر می‌زنندش

19 از آنرو زخمه مطرب خورد چنگ %~% که مانند است نام چنگ با چنگ

20 چو معموری ده ملک جهان شد %~% جهان از گنج آسایش جنان شد

21 که جای خشت زن بزم شراب است %~% به جای قالب خشتش رباب است

22 کشد چون آتش خشمش زبانه %~% برآرد دود از چشم زمانه

23 به روز جنگ چون بر پشت شبرنگ %~% کند او عزم میدان تیغ در چنگ

24 ز هر جانب برآید نعره کوس %~% دهد سوفار ناوک جمله را بوس

25 نفیر سرکشان افتد به عالم %~% خورد مرغ حیات بیدلان رم

26 دلیران را به خون گلگون تبر زین %~% پلنگی چند ناخن کرده خونین

27 پی پرواز مرغ روح لشکر %~% ز هر جانب شود شمشیر شهپر

28 برآرد تیغ چون مهر جهانسوز %~% شود در عرصه کین آتش افروز

29 گهی بر غرب راند گاه بر شرق %~% به شرق و غرب از تیغش جهد برق

30 گریزد لشکر خصم از صف کین %~% بدانسان کز شهب خیل شیاطین

31 زهی کشور گشا دارای دوران %~% جهانگیر و جهاندار و جهانبان

32 تویی آن آفتاب عرش پایه %~% که افتد چرخ در پایت چو سایه

33 ترا هر کس به قدر رتبه خویش %~% پی ایثار چیزی آورد پیش

34 کشیدم پیش منهم گوهری چند %~% ز درج طبع رخشان جوهری چند

35 تو آن دانا دل گوهر شناسی %~% که نیکو گوهر از گوهر شناسی

36 نیم از قسم هر گوهر فروشی %~% به سوی گوهر من دار گوشی

37 چه می‌گویم چه گوهر چند مهره %~% به شهر بی‌وجودی گشته شهره

38 نه آن مقدارها چیزیست دلکش %~% که افتد طبع دانا را به آن خوش

39 ز سد بیت ار فتد ms13 یک بیت پرکار %~% ز طبع من بود آن نیز بسیار

40 الاهی تا در این میدان انبوه %~% کشد خورشید خنجر بر سرکوه

41 کسی کاو هست کینت در نهادش %~% اگر کوه است بر سر تیغ بادش

1 دلا برخیز تا کنجی نشینیم %~% ز ابنای زمان کنجی گزینیم

2 عجب دوری و ناخوش روزگاریست %~% نه بر مردم نه بر دور اعتباریست

3 اگر سد سال باشی با کسی یار %~% پشیمانی کشی در آخر کار

4 از این بی‌مهر یاران دوری اولا %~% ز بزم وصلشان مهجوری اولا

5 بسا یاران که همدم می‌نمودند %~% وفادارانه خود را می‌ستودند

6 به اندک گفتگویی آخر کار %~% حدیث جور و کین کردند اظهار

7 گذشتند از طریق دوستداری %~% به دل دادند آهی یادگاری

8 چه عقل است این که نقد زندگانی %~% دهی تا در عوض آهی ستانی

9 خرد چون بر من مجنون بخندد %~% بر این سودا بخندد چون نخندد

10 از این سودا بغیر از شیونم نیست %~% بجز خوناب غم در دامنم نیست

11 بلی آن کس که این سوداست کارش %~% جز این نفعی نیاید در کنارش

12 مرا از سیل خون چشم خونبار %~% چه حاصل این زمان کز دست شد کار

13 غلط خود کرده‌ام جرم که باشد %~% سرشکم خون به دامان از چه باشد

14 همان به تا کنم کنجی نشیمن %~% چنان سازم پر از خونابه دامن

15 که سوی کس به عزم همزبانی %~% دگر نتوان شد از فرط گرانی

16 برآنم تا ز یاران ریایی %~% گریزم سوی اقلیم جدایی

17 اگر باشد ز خنجر خار آن راه %~% نهم بر خویشتن آزار آن راه

18 به رفتن گام همت بر گشایم %~% تهی‌پا آن بیابان طی نمایم

19 کنم از آب چشم شور خونبار %~% به دور خویش سد در سد نمکزار

20 که روز طاقتم را گر شب آید %~% ز درد بی کسی جان بر لب آید

21 به ره نتوان نهادن پای افکار ms14 %~% به عزلت خانه باید ساخت ناچار

22 دلا از پای همت بگسل این بند %~% نشینی در میان دور بلا چند

23 بیا چون ما کناری زین میان گیر %~% برو ترک وصال این و آن گیر

24 ازین ناجنس یاران ریایی %~% بسی بیگانگی به ز آشنایی

25 نه‌ای از مردمان دیده بهتر %~% به کنج خانه ساز و سر فرو بر

26 نظر بر مردمان دیده افکن %~% که چون کردند در کنجی نشیمن

27 چنان دیدند صاف آیینه خویش %~% که بینند آنچه باید دید از پیش

28 از آنرو طالب گنجند مردم %~% که شد در گوشه ویرانه‌ای گم

29 چنین آب روان بیقدر از آنست %~% که او ناخوانده هر جانب روانست

30 طریق گوشه گیری چون کمان گیر %~% به دستت سر پیی دادم جهان گیر

31 کشندت گر به سوی خویش سد بار %~% طریق گوشه گیری را نگه دار

32 مکن بهر شکم اوقات ضایع %~% بهر چیزی که باشد باش قانع

33 چراغ از داغ داران بهر آنست %~% که پر از لقمه چربش دهانست

34 به اندک خاک چون قانع شود مار %~% بود پیوسته با گنجش سروکار

35 از آن رو صیت کوس افتد به عالم %~% که او پیوسته خالی دارد اشکم

36 خم می برکند خود را سر از تن %~% که او را شد شکم پر تا به گردن

37 پی نان بر در اهل زمانه %~% چه سر مالی چو سگ بر آستانه

38 تو آن شیری که عالم بیشه تست %~% کجا رفتن به هر در پیشه تست

39 نیاید زان به پهلو شیر را سنگ %~% که از رفتن به هر در باشدش ننگ

40 چو سگ تا چند بر هر در فتادن %~% پی نانی عذاب خویش دادن

41 به ا ین سگ طبعی از خود باد ننگت %~% که بهر لقمه‌ای کافتد به چنگت

42 بود هر دم سرت بر آستانی %~% کشی هر لحظه جور پاسبانی

1 نوا پرداز قانون فصاحت ms15 %~% چنین زد چنگ بر تار حکایت

2 که بود اقلیم چین را شهریاری %~% به تخت شهریاری کامکاری

3 به تاج نامداری سربلندی %~% به زنجیر عدالت ظلم بندی

4 به چین در دور عدل آن جهاندار %~% نبود آشفته‌ای جز طره یار

5 به جز چشم نکویان در سوادی %~% به دورش کس نداد از فتنه یادی

6 ز عدلش هم‌سرا گنجشک با مار %~% به دورش چرغ آهو را هوادار

7 نظر چون بر رخش دوران گشاده %~% نظر نام شه دوران نهاده

8 وزیری بود بس عالی مقامش %~% نظیر از مادر ایام نامش

9 حصار ملک رای محکم او %~% بهار عدل روی خرم او

10 از آن چیزی که بر دل بندشان بود %~% همین نومیدی فرزندشان بود

11 پی صیدافکنی یک روز دلتنگ %~% وزیر و شه برون راندند شبرنگ

12 وزیر و پادشاه و خادمی چند %~% ز دیگر لشکری بگسسته پیوند

13 از آنجا روی در صحرا نهادند %~% بسان سیل در صحرا فتادند

14 به زیر ران هر یک تیز گامی %~% سمند بادپایی خوشخرامی

15 شدندی صد بیابان بیش در پیش %~% به تندی از صدای سینه خویش

16 زد آتش گرمی خور در جگرشان %~% یکی ویرانه آمد در نظرشان

17 دوانی سوی آن ویرانه راندند %~% به سرعت خویش را آنجا رساندند

18 در او دیدند پیری با صفایی %~% ز عالم نور او ظلمت زدایی

19 زبان او کلید گنج عرفان %~% بسان گنج در ویرانه پنهان

20 اگر در دل گذشتی طیلسانش %~% فلک در پا فکندی کهکشانش

21 محیط معرفت دل در بر او %~% کف دریای دین موی سر او

22 به قدی چون کمان در چله دایم %~% بنای گوشه گیری کرده قایم

23 چو رخ بنمود آن پیر فتاده %~% ز اسب خویشتن شه شد پیاده

24 شه و دستور در پایش فتادند %~% نقاب از روی راز خود گشادند

25 به و ناری برون آورد درویش %~% از آنها داشت هر یک را یکی پیش ms16

26 نظر زان نار خرم گشت بسیار %~% که روشن دید شمع بخت از آن نار

27 پس آنگه داد ایشان را بشارت %~% که بر چیزیست آن هر یک اشارت

28 وزیر از به بسی چون نار خندید %~% که درد خویشتن را زان بهی دید

29 به خسرو مژده آن می‌دهد نار %~% که گردد گلبن بختش گران یار

30 به تخت دور در کم روزگاری %~% از و سر بر فرازد تاجداری

31 خدا بخشد به دستور خداوند %~% در این گلزار یک نخل برومند

32 ولی باشد چو به با چهره زرد %~% ز آه عاشقی رخسار پر گرد

33 دل دستور خرم بود از آن به %~% که دردش می‌شود گویا از آن به

34 ولی در نار حرف پیرش انداخت %~% چو شمع از بار غم دلگیرش انداخت

35 بلی بوی بهی نبود در آن باغ %~% ز نارش نیست یک دل خالی از داغ

36 در این گلشن که خندان گشت چون نار %~% که چشم از خون نگشتش ناردان بار

37 به نزدیکش دمی چون آرمیدند %~% دعا گویان از او دوری گزیدند

38 سوی بستانسرای خویش راندند %~% برای میوه نخل نو نشاندند

39 از آن مدت چو شد نه ماه و نه روز %~% شبی سرزد و مهر عالم افروز

40 وزیر و شاه را زان مژده دادند %~% ز گنج سیم قفل زر گشادند

41 چنان دادند سیم و زر به مردم %~% که در زیر غنیمت شد جهان گم

42 نظر از خرمی سوی پسر تاخت %~% رخ فرزند را مد نظر ساخت

43 چنین فرمود شاه نیک فرجام %~% که منظورش کنند اهل نظر نام

44 به دستوری که باشد رفت دستور %~% نظر را گوهر خود داشت منظور

45 که فرمان شه روی زمین چیست %~% بفرماید شهنشه نام این چیست

46 چو پر می‌دید سوی شاه ایام %~% نظر فرمود ناظر باشدش نام

47 به سوی هر یکی یک دایه بردند %~% به دست دایه ایشان را ms17 سپردند

48 ز هجر آن لبان روح پرور %~% چو ماتم دار شد پستان مادر

49 به رسم مادری بنهاد دوران %~% دهانشان را بجای شیر دندان

50 به ملک حسن چون از ده گذشتند %~% ز ماه چارده صد ره گذشتند

51 به خوبی شد چنان شهزاده منظور %~% که در عالم چو خور گردیده مشهور

52 قدش سروی ز بستان نکویی %~% گل رویش ز باغ تازه رویی

53 پی مرغ دل هر هوشیاری %~% ز کاکل بر سر آن سرو ماری

54 دل کس با وجود هوشیاری %~% نبردی جان از او با رستگاری

55 فکنده فتنه او در جهان شور %~% مدامش نرگس بیمار مخمور

56 صف مژگان او کز هم گذشته %~% کمینگاه هزاران فتنه گشته

57 پی خون خوردن عشاق جانباز %~% دو لعل او دو خونی گشته همراز

58 در دندان او در خنده تا دید %~% دل گوهر ز غم سوراخ گردید

59 گهر کو دست پرورد صدف بود %~% بدان دندان کیش لاف شرف بود

60 زنخدانش بر آن رخسار دلکش %~% معلق کرده آبی را در آتش

61 ز زر بر گردنش طوقی فتاده %~% به گنج سیم ماری تکیه داده

62 بری از سیم خام آن نخل تر داشت %~% عجب نخلی که سیم خام برداشت

63 جهانی بسته بود از شوق هر سو %~% چو بازو بند دل در بازوی او

64 فروغ ساعدش از آستینها %~% چو نور شمع از فانوس پیدا

65 به خوبی داد آن خورشید پایه %~% ز سیم دست سیمین دست مایه

66 کمر پیچید عمری بر میانش %~% نگشته آگه از سر نهانش

67 دلا در فکر آن موی میان پیچ %~% طلب کن فکر باریکی در آن پیچ

68 مگر حرف از میان آن فزون‌تر %~% حکایت در میان بگذار و بگذر

1 دبیر مکتب نادر بیانی %~% چنین گوید ز پیر نکته دانی

2 که مکتبخانه‌ای گردید تعیین %~% چه مکتب خانه‌ای پر لعبت چین

3 گلستانی ز باد فتنه رسته %~% در او ms18 از هر طرف سروی نشسته

4 در او خوش صورتان پرنیان پوش %~% چو صورتخانه چین دوش بر دوش

5 یکی درس جفا آغاز کرده %~% کتاب فتنه‌جویی باز کرده

6 یکی را غمزه از مژگان قلمزن %~% به خون بیدلان می‌شد رقمزن

7 یکی مصحف ز هم بگشوده چون گل %~% یکی در نغمه سازی گشته بلبل

8 در آن مکتب که عشرتخانه‌ای بود %~% در او حرف بهشت افسانه‌ای بود

9 به فرمان نظر منظور و ناظر %~% پی تعلیم گردیدند حاضر

10 معلم دیده خود جایشان ساخت %~% سر از اکرام خاک پایشان ساخت

11 به سوی خویش از تعظیمشان خواند %~% به دامن تخته تعلیمشان ماند

12 معلم بر رخ منظور حیران %~% ز طفلان شور حسنش در دبستان

13 خوشا آن دلبر غارتگر هوش %~% کزو خرد و بزرگ افتند مدهوش

14 می حیرت دهد نظاره او %~% ز دل طاقت برد رخساره او

15 به سد دل غمزه‌اش تیری فروشد %~% لبش جانها به تکبیری فروشد

16 دمی ناظر از و غافل نمی‌شد %~% به سوی دیگری مایل نمی‌شد

17 نظر از لوح خود سوی دگر داشت %~% الف می‌گفت و بر قدش نظر داشت

18 برآن صورت گشادی چشم پرنم %~% نمی‌زد چشم همچون صاد بر هم

19 چو میل آن رخ گلفام می‌کرد %~% دو چشم دیگر از وی وام می‌کرد

20 ز تیغ حسن او گاه نظاره %~% دلی بودش بسان غنچه پاره

21 چو آن میم دهان گشتی سخن ساز %~% چو میم از حیرتش ماندی دهان باز

22 چو بر حیرانی ناظر نظر کرد %~% به دل شهزاده را چیزی اثر کرد

23 به خود می‌گفت کاین حیرانیش چیست %~% به سویم دیدن پنهانیش چیست

24 چرا چون می‌کنم نظاره او %~% شود تغییر در رخساره او

25 تغافل گر زنم بیتاب گردد %~% بر او گر تیز بینم آب گردد

26 به دل پیوسته بود این خار خارش %~% که چون آرد سری بیرون ز کارش

27 به راه عشق از ms19 آن خوشتر دمی نیست %~% به آن عشرت فزایی عالمی نیست

28 که بیند یار زیر بار شوقت %~% شکی پیدا کند در کار شوقت

29 ترا ساقی کند چشم فسون ساز %~% که در مستی گشایش پرده از راز

30 لبش با دیگری در بذله‌گویی %~% نهانی غمزه‌اش در رازجویی

31 تبسم را به دلجویی نشاند %~% نظر سویت به جاسوسی دواند

32 وگر در پرده پنهان سازی آن راز %~% کند از ناز قانون دگر ساز

33 بفرماید به ترک چشم خونریز %~% که نوک خنجر مژگان کند تیز

34 دهد هندوی زلفش عرض زنجیر %~% کشد ابروی خوبش بر کمان تیر

35 به جانت درزند از ناز پنجه %~% کشد زلفش دلت را در شکنجه

36 اگر اظهار آن معنی نمودی %~% به روی خود در سد غم گشودی

37 و گر کردی نهان راز جمالش %~% بسا شادی که دیدی از وصالش

1 چنین گفت آن ادیب نکته پرداز %~% که درس عاشقی می‌کرد آغاز

2 که منظور از وفا چون گل شکفتی %~% حکایتهای مهر آمیز گفتی

3 به نوشین لعل آن شوخ شکر خند %~% دل مسکین ناظر ماند در بند

4 حدیث خوش‌ادا گلزار یاریست %~% نهال بوستان دوستاریست

5 حدیث ناخوش از اهل مودت %~% به پای دل نشاند خار نفرت

6 بسا یاران که بودی این گمانشان %~% که بی هم صبر نبود یک زمانشان

7 به حرف ناخوشی کز هم شنیدند %~% چنان پا از ره یاری کشیدند

8 که مدتها برآمد زان فسانه %~% نشد پیدا صفایی در میانه

9 خوش آن صحبت که در آغاز یاریست %~% در او سد گونه لطف و دوستداریست

10 کمال لطف جانان آن مجال است %~% که روز اول بزم وصال است

11 بسا لطفی که من از یار دیدم %~% به ذوق بزم اول کم رسیدم

12 به عیش بزم اول حالتی هست %~% که حالی آن چنان کم می‌دهد دست

13 تو گویی عیش عالم وام کردند %~% نخستین بزم وصلش نام کردند

14 ms20 به عاشق لطف معشوق است بسیار %~% ولی چندان که شد عاشق گرفتار

15 بلی صیاد چندان دانه ریزد %~% که مرغ از صیدگاهی برنخیزد

16 چو گردد مرغ اندک چاشنی خوار %~% بود در سلک مرغان گرفتار

17 چه خوش می‌گفت در کنج خرابات %~% به دختر شاهدی شیرین حکایات

18 اگر خواهی که با جور تو سازند %~% حیات خویش در جور تو بازند

19 به آغاز محبت در وفا کوش %~% وفا کن تا بری زاهل وفا هوش

20 بنای مهر چون شد سخت بنیاد %~% تو خواهی لطف میکن خواه بیداد

21 تو شمعی را که میداری به آتش %~% نگه دارش که گردد شعله سرکش

22 چراغی را که از آتش شراریست %~% کجا بر پرتو او اعتباریست

23 چنین القصه لطف آن وفا کیش %~% شدی هر روز از روز دگر بیش

24 دمی بی یکدگر آرامشان نه %~% به غیر ازدیدن هم کارشان نه

25 اگر یک لحظه می‌بودند بی هم %~% برون می‌رفت افغانشان ز عالم

26 شدی هر روز افزون شوق ناظر %~% به مکتب بیشتر می‌گشت حاضر

27 چو بی‌منظور یک دم جا گرفتی %~% به همدرسان ره غوغا گرفتی

28 که قرآن کردم از دست شما بس %~% نمی‌خواهم که همدرسم شود کس

29 مرا دیوانه کرد این درس خواندن %~% نمی‌دانم چه می‌خواهید از من

30 به یکدیگر دریدی دفتر خویش %~% که این مکتب نمی‌خواهم از این بیش

31 نظر از راه مکتب بر نمی‌داشت %~% بدین اندوه و این رنج عالمی داشت

32 دمی سد ره برون رفتی ز مکتب %~% که شاه من کجا رفتست یا رب

33 گذشته آفتاب از جای هر روز %~% کجا رفتست آن مهر جهانسوز

34 ازین مکتب گرفتندش مگر باز %~% و گر نه کو که با من نیست دمساز

35 گهی کردی به جای خویش مسکن %~% کشیدی سر به جیب و پا به دامن

36 شدی منظور چون از دور پیدا %~% ز روی خرمی می‌جست از جا

37 که ms21 ای جای تو چشم خون فشانم %~% بیا کز داغ دوری سوخت جانم

38 خوشا عشق و بلای عشقبازی %~% دل ما و جفای عشقبازی

39 خوش آن راحت که دارد زحمت عشق %~% مبادا هیچ دل بی‌زحمت عشق

40 در او غم را خواص شادمانی %~% ازو مردن حیات جاودانی

41 نهان در هر بلایش سد تنعم %~% به هر اندوه او سد خرمی گم

42 به جام او مساوی شهد با زهر %~% در او یکسان خواص زهر و پازهر

43 فراغت بخشد از سودای غیرت %~% رهاند خاطر از غوغای غیرت

44 نشاند در مقام انتظارت %~% که کی آید برون از خانه یارت

45 دمی گر دیرتر آید برون یار %~% ز دل بیرون رود طاقت به یکبار

46 شود وسواس عشقت رهزن صبر %~% کنی سد چاک در پیراهن صبر

47 لباس صبر تا دامن دریدن %~% گریبان چاک هر جانب دویدن

48 در آن راهش که روزی دیده باشی %~% ز مهرش گرد سر گردیده باشی

49 روی آنجا به تقریبی نشینی %~% سراغش گیری از هر کس که بینی

50 که گردد ناگهان از دور پیدا %~% نگاهش جانب دیگر به عمدا

51 به شوخی دیده را نادیده کردن %~% به تندی از بر عاشق گذردن

52 به هر دیدن هزاران خنده پنهان %~% تغافل کردنی سد لطف با آن

53 بدینسان مدتی بودند دمساز %~% دلی فارغ ز چرخ حیله پرداز

54 شبی چون طره منظور ناظر %~% به کنجی داشت جا آشفته خاطر

55 درآن آشفتگی خواب غمش برد %~% غم عالم به دیگر عالمش برد

56 میان بوستانی جای خود دید %~% چه بستان جنتی مأوای خود دید

57 چنار و سرو را در دست بازی %~% لباس سبزه از شبنم نمازی

58 به زیر سایه سرو و صنوبر %~% به یک پهلو فتاده سبزه تر

59 صنوبر صوف سبز افکنده بر دوش %~% درخت بید گشته پوستین پوش

60 در آن گلشن نظر هر سو گشادی %~% که ناگه ز آن میان برخاست ms22 بادی

61 بسان خس ربود از جای خویشش %~% بیابانی عجب آورده پیشش

62 بیابان غمی دشت بلایی %~% کشنده وادیی خونخوار جایی

63 عیان از گردباد آن بیابان %~% ز هر سو اژدری بر خویش پیچان

64 ز موج پشته‌های ریگ آن بر %~% نمایان گشته نقش پشت اژدر

65 زبان اژدها برگ گیاهش %~% خم و پیچ افاعی کوره راهش

66 عیان از کاسه‌های چشم اژدر %~% ز هر سو لاله سیراب از آن بر

67 شده زهر مصیبت سبزه زارش %~% ز خون بیدلان گل کرده خارش

68 کدوی می شده خر زهره در وی %~% به زهر او داده از جام فنا می

69 پی گمگشته آن دشت اندوه %~% شد آتش چشم اژدر بر سر کوه

70 به غایت کرد هولی در دلش کار %~% ز روی هول شد از خواب بیدار

71 به خود می‌گفت این خوابی که دیدم %~% وزان در جیب محنت سر کشیدم

72 به بیداری نصیبم گر شود وای %~% چه خواهم کرد با جان غم افزای

73 از آن خواب گران کوه غمی داشت %~% چه کوه غم که بار عالمی داشت

1 چو آن زرین قلم از خانه زر %~% کشید از سیم مدبر لوح اخضر

2 سرای چرخ خالی شد ز کوکب %~% چو آخرهای روز از طفل مکتب

3 به مکتبخانه حاضر گشت ناظر %~% به راه خانه منظور ناظر

4 ز حد بگذشت و منظورش نیامد %~% دوای جان رنجورش نیامد

5 زبان از درس و لب از گفتگو بست %~% ز بی‌صبری ز جای خویش بر جست

6 ز مکتب هر زمان بیرون دویدی %~% فغان از درد محرومی کشیدی

7 ادیب کاردان از وی برآشفت %~% به او از غایت آشفتگی گفت

8 که اینها لایق وضع شما نیست %~% مکن اینها که اینها خوشنما نیست

9 ز هر بادی مکش از جای خود پا %~% بود خس کو به هر بادی شد از جا

10 ندارد چون وقاری باد صرصر %~% بود پیوسته او را ms23 خاک بر سر

11 نگردد غرق کشتی وقت توفان %~% چو با لنگر بود بر روی عمان

12 مکن بی لنگری زنهار ازین پس %~% چو زر باشد سبک نستاندش کس

13 نداری انفعال این کارها چیست %~% نبودی این چنین هرگز ترا چیست

14 چنین گیرند آیین خرد یاد %~% خردمندی چنین است آفرین باد

15 چنین یارب کسی بی درد باشد %~% ز غیرت اینقدرها فرد باشد

16 ز غیرت آتشی در ناظر افتاد %~% ز دامن لوح زد بر فرق استاد

17 نهاد از دامن ارشاد تخته %~% زد آخر بر سر استاد تخته

18 وز آنجا شد پریشان سوی منزل %~% رخی چون کاه و کوه درد بر دل

19 در این گلشن که چون غم نیست هرگز %~% جفایی بیش از آن دم نیست هرگز

20 که از جانانه باید دور گشتن %~% ز درد دوریش رنجور گشتن

21 درین ناخوش مقام سست پیوند %~% چه ناخوشتر ازین پیش خردمند

22 که باشد یار عمری با تو دمساز %~% کند هر لحظه لطفی دیگر آغاز

23 به بزم وصل مدتها درآیی %~% ز نو هر دم در عیشی گشایی

24 به ناگه حیله‌ای سازد زمانه %~% فتد طرح جدایی در میانه

25 خوش آنکس را که خوبا دلبری نیست %~% به وصل دلبران او را سری نیست

26 ز سوز عشق او را نیست داغی %~% ز عشق و عاشقی دارد فراغی

27 چنین تا کی پریشان حال گردیم %~% بیا وحشی که فارغ بال گردیم

28 به کنج عافیت منزل نماییم %~% در راحت به روی دل گشاییم

29 کسی را جای در پهلو نگیریم %~% به وصل هیچ یاری خو نگیریم

30 که باری محنت دوری نباشد %~% جفا و جور مهجوری نباشد

1 چو طفل روز رفت از مکتب خاک %~% سواد شب نمود از لوح افلاک

2 معلم بر در دستور جا کرد %~% حدیث خود به خاصانش ادا کرد

3 به دستور از معلم حال گفتند %~% یکایک صورت احوال گفتند

4 معلم ms24 را به سوی خویشتن خواند %~% به تعظیم تمامش پیش بنشاند

5 چو از هر در سخنها گفته گردید %~% از و احوال مکتب باز پرسید

6 که چونی با جفای بنده زاده %~% به درس تیزفهمی چون فتاده

7 به مکتب می‌رود کاری ز پیشش %~% بود سعیی به کار وبار خویشش

8 چه سر خط می‌نویسد مشق او چیست %~% چو بحثی می‌کند هم بحث او کیست

9 دلش میل چه علمی بیش دارد %~% چه مبحث این زمان در پیش دارد

10 ادیب افکند سر چون خامه در پیش %~% بسی پیچید همچون نامه بر خویش

11 پس آنگه بر زمین زد افسر خویش %~% به خون آغشته بنمودش سر خویش

12 که داد از دست فرزند شما داد %~% مرا بیداد او خون خورد فریاد

13 از آن روزی که این مخدوم زاده %~% به مکتب خانه من پا نهاده

14 دلم را از غم آزادی نبوده %~% بسی غم بوده و شادی نبوده

15 به مکتبخانه‌ام بر کودکی بود %~% که او زیرکتر از هر زیرکی بود

16 کنون تا او به این مکتب رسیده %~% به همدرسی ایشان آرمیده

17 یکی ز آنها به حال خود نمانده %~% به پهلوی خود ایشان را نشانده

18 بلی تفسیر این حرف اندکی نیست %~% که صحبت را اثر باشد شکی نیست

19 به مکتب صبحدم چون گشت حاضر %~% بود در راه مکتب خانه ناظر

20 که چون منظور سوی مکتب آید %~% به او آهنگ دمسازی نماید

21 گهی در پهلوی هم جا گزینند %~% زمانی روبروی هم نشینند

22 بود دایم به مکتب درسشان حرف %~% کنند این نوع عمر خویشتن صرف

23 بدینسان حرف ها می‌کرد اظهار %~% که تا مجلس تهی گردد ز اغیار

24 از آن پس گفت تا داند خداوند %~% که بد می‌بینم او را حال فرزند

25 به دام عشق منظور است پا بست %~% زمام اختیارش رفته از دست

26 اگر یک لحظه حاضر نیست منظور %~% از او افتد ms25 به مکتبخانه سد شور

27 نشیند گوشه‌ای از غصه دلتنگ %~% ز دلتنگی بود با خویش در جنگ

28 گزد انگشت چندانی که در مشت %~% سیه سازد چو نوک خامه انگشت

29 دمی بندد ز تکرار سبق لب %~% که من دیگر نمی‌آیم به مکتب

30 زمانی در گریبان آورد سر %~% گهش چون حلقه ماند چشم بر در

31 چو منظور از در مکتب درآید %~% نماند رنج و اندوهش سرآید

32 درآید در مقام همزبانی %~% کند آهنگ عیش و شادمانی

33 غرض کز خواندن درس است آزاد %~% بود درس آنچه هرگز نیستش یاد

34 شد از گفتار او دستور از دست %~% پی آزار ناظر از زمین جست

35 معلم دامنش بگرفت و بنشاند %~% حدیث چند از هر در بر او خواند

36 که اینها این زمان سودی ندارد %~% نمودش گر بود بودی ندارد

37 بباید چاره‌ای کردن در این کار %~% که گرداند ازین بارش سبکبار

38 و گرنه کار او بد می‌شود زود %~% از این دردش نخواهد بود بهبود

39 ز هر بحثی حدیثی کرد اظهار %~% سخنها گفت در تدبیر این کار

40 پس آنگه خواست دستوری ز دستور %~% زمین بوسید و از دستور شد دور

41 به خود می‌گفت دستور جهاندار %~% چه سازم چون کنم تدبیر این کار

42 فرستم گر به مکتبخانه بازش %~% فتد ناگه برون زین پرده رازش

43 خبر یابد ازین شاه جهانگیر %~% به جز جان باختن آن دم چه تدبیر

44 نمی‌دانست تا تدبیر او چیست %~% پی تدبیر کارش چون کند زیست

45 نبود آگه که درد دوستداری %~% ندارد چاره‌ای جز جان‌سپاری

1 اسیر درد شبهای جدایی %~% چنین نالد ز درد بینوائی

2 که شد چون مشعل مهر منور %~% نگون از طاق این فیروزه منظر

3 برآمد دود از کاشانه خاک %~% سیاه از دود شد ایوان افلاک

4 در آن شب ناظر از هجران منظور %~% به کنجی ساخت جا از همدمان دور

5 ز روی درد افغان ms26 کرد بنیاد %~% که فریاد از دل پر درد فریاد

6 مرا این درد دل از پا درآورد %~% مبادا هیچکس را یارب این درد

7 چه می‌داند کسی تا درد من چیست %~% چه دردی دارم وهمدرد من کیست

8 نه همدردی که درد خویش گویم %~% از و درمان درد خویش جویم

9 نه همرازی که گویم راز با او %~% دمی خود را کنم دمساز با او

10 نه یاری تا در یاری گشاید %~% زمانی از در یاری درآید

11 نمی‌بینم چو کس دمساز با خویش %~% همان بهتر که گویم راز با خویش

12 منم در گوشه دوری فتاده %~% سری بر کنج رنجوری نهاده

13 فلک با من ندانم بر سر چیست %~% که با جورش چنین می‌بایدم زیست

14 همینش با منست آزار جویی %~% کسی از من زبون‌تر نیست گویی

15 سپهرا کینه جویی با منت چند %~% به این آیین زبون کش بودنت چند

16 بگو با جان من چندین جفا چیست %~% چه می‌خواهی ز جانم مدعا چیست

17 به آزارم بسی خود را میزار %~% اگر خواهی هلاکم تیغ بردار

18 بکش از خنجر کین بی‌درنگم %~% که من هم پر ز عمر خود به تنگم

19 چه ذوق از جان که بی‌دلدار باشد %~% دل از عمر چنین بیزار باشد

20 بیا ای سیل از چشم تر من %~% فکن این کلبه غم بر سر من

21 که آنکو همچو من غمناک باشد %~% همان بهتر که زیر خاک باشد

22 که آن کو چون من خاکی نشیند %~% همان بهتر که کس گردش نبیند

23 بدینسان تا به کی بر خاک گردم %~% اجل کو تا دهد بر باد گردم

24 در این تاریک شب خود را رساند %~% به یک دم شمع عمرم را نشاند

25 سرا پایم بسان شمع بگداخت %~% غم این تیره شب از پایم انداخت

26 شد آخر عمر و شب آخر نگردید %~% نشان صبحدم ظاهر نگردید

27 همای صبح را آیا چه ms27 شد حال %~% مگر بستند از تار خودش بال

28 به گردون طفل خور ظاهر نگردید %~% مگر زین دیو زنگی چهره ترسید

29 خروسا ناله شبگیر بردار %~% مرا بی‌همزبان در ناله مگذار

30 هم آواز منی بردار فریاد %~% چو لب بستی ترا آخر چه افتاد

31 چه در خوابی چنین برکش نوایی %~% فکن در گنبد گردون صدایی

32 تویی صوفی سرشت زهد پیشه %~% ردا افکنده در گردن همیشه

33 به شب خیزی بلند آوازه گشته %~% به ذکر از خواب خوش شبها گذشته

34 ز خرمنگاه گردون غم اندوز %~% به مشت جو قناعت کرده هر روز

35 چرا پیراهن آغشته در خون %~% به سر پیچیدی ای مرغ همایون

36 بگو کاین جامه خونینت از چیست %~% سحرگاهان فغان چندینت از چیست

37 مگر رحم آمدت بر حال زارم %~% به این زاری چو کشت اندوه یارم

38 بیان آتشین جانسوز می‌کرد %~% به این افسانه شب را روز می‌کرد

39 بلایی نیست همچون ماتم هجر %~% نبیند هیچکس یارب غم هجر

40 به بزم وصل اگر عمری درآیی %~% نمی‌ارزد به یک ساعت جدایی

41 جفای هجر دشوار است بسیار %~% بر آن کس خاصه کو خو کرده با یار

1 سفر سازنده این طرفه صحرا %~% به عزم کارسازی زد چنین پا

2 که چون دستور از آن راز آگهی یافت %~% رخ از ذوق بساط خرمی تافت

3 به خود زد رأی در تغییر فرزند %~% که گر بگذارمش در خانه یک چند

4 به رسوایی شود ناگه فسانه %~% فتد افسانه او در میانه

5 جنون از خانه اندارد برونش %~% به گوش شه رسد حرف جنونش

6 چو خسرو پرسد از من شرح حالش %~% بگویم چیست باعث بر ملالش

7 بسی در چاره آن کار کوشید %~% چنین در کارش آخر مصلحت دید

8 که همره سازدش با کاردانی %~% رفیق او کند بسیار دانی

9 تجارت کردنش سازد بهانه %~% به شهری دیگرش سازد روانه

10 که شاید درد عشق او ms28 شود کم %~% چو یک چندی برآید گرد عالم

11 اگر خواهی در این دیر مجازی %~% دوایی بهر درد عشقبازی

12 بنه بهر سفر رو در بیابان %~% که درد عشق را اینست درمان

13 وزیر دانش اندوز خردمند %~% چو کرد این فکر در تدبیر فرزند

14 طلب فرمود و پیش خود نشاندش %~% به گوش از هر دری حرفی رساندش

15 پس آنگه گفت کای تابنده خورشید %~% جهان را از تو روشن صبح امید

16 مثل باشد درین دیرینه مسکن %~% جهان گشتن به از آفاق خوردن

17 گرت باید به فر سروری دست %~% سفر کن زانکه این فر در سفر هست

18 چو لعل از خاک کان گردد سفر ساز %~% دهد زینت به تاج هر سرافراز

19 ز یکجا آب چون نبود مسافر %~% شود یکسان بخاک تیره آخر

20 بنه سر در سفر منشین به یک جا %~% گرت باید ز اسفل شد به اعلا

21 در نامی شود هر قطره باران %~% ز ابرش چون سفر باشد به عمان

22 به کار خویش حیران ماند ناظر %~% بسی ز آن حرف شد آشفته خاطر

23 نه روی آنکه گوید «نی» جوابش %~% نه رای آنکه سازد «با» خطابش

24 برو درماند پیشش آخر کار %~% جوابش گفت چون شد حرف بسیار

25 که مقصود پدر چون رفتن ماست %~% ز ما بودن به جای خویش بیجاست

26 ز سر سازم به راه مدعا پای %~% به جان خدمت کنم خدمت بفرمای

27 پدر زان گفتگو گردید خوشحال %~% ز فکر کار او شد فارغ‌البال

28 طلب فرمود مرد کاردانی %~% به غایت زیرکی بسیار دانی

29 ز گرم و سردعالم بوده آگاه %~% جفای راه دیده گاه و بیگاه

30 به تاج خویش دادش سر بلندی %~% به تشریف شریفش ارجمندی

31 پس آنگه گفت کای از کار آگاه %~% ز دامان تو دست فتنه کوتاه

32 نماند بر تو پنهان این حکایت %~% که ناظر راست سودای تجارت

33 چه باشد گر بود ms29 در خدمت تو %~% به کام خود رسد از دولت تو

34 جوابش گفت مرد کار دیده %~% که او را در قدم باشم به دیده

35 وزیر آماده کرد اسباب رهشان %~% میسر شد وداع پادشهشان

36 پس آنگه بهر رفتن بار بستند %~% به مرکبهای تازی برنشستند

37 ز شهر آورد ناظر روی در راه %~% ز پس می‌دید و از دل می‌کشید آه

38 نظر سوی سواد شهر می‌کرد %~% ز دل پر می‌کشید آه از سر درد

39 چو آن کش وقت رحلت کردن آید %~% به عالم دیده حسرت گشاید

40 بیا وحشی کزین دیر غم آباد %~% به رفتن گام بگشاییم چون باد

41 چنین تا چند در یکجا نشینیم %~% ز حد شد تا به کی از پا نشینیم

42 به یک جا خانه آن مقدار کردیم %~% که خود را پیش مردم خوار کردیم

43 ز ما دلگیر گردیدند یاران %~% به جان گشتند دشمن دوستداران

44 خوش آنکس را که یکجا نیست مسکن %~% نه کس را دوست می‌بیند نه دشمن

1 حدا گوینده این طرفه محمل %~% چنین محمل کشد منزل به منزل

2 که ناظر بر سواد شهر می‌دید %~% ز درد ناامیدی می‌خروشید

3 به خود می‌گفت هر دم از سر درد %~% که آخر دور کار خویشتن کرد

4 به گورم کی توانست این سخن گفت %~% که در صحرا به گوران بایدم خفت

5 که پیشم می‌توانست این ادا کرد %~% کزو نتوان به شمشیرم جدا کرد

6 کسی را کی رسیدی این به خاطر %~% که گردد دور از منظور ناظر

7 ولی آنجا که باشد دور گردون %~% که می‌داند که آخر چون شود چون

8 بسا کس را که یاری همنشین بود %~% همیشه در گمانش اینچنین بود

9 که بی‌هم یک نفس دم بر نیارند %~% دمی بی‌دیدن هم بر نیارند

10 به رنگی چرخ دور از وی نمودش %~% که انگشت تعجب شد کبودش

11 بود این رنگ چرخ حیله پرداز %~% کند هر ms30 دم به رنگی حیله‌ای ساز

12 گهی با بخت ساز جنگ می‌کرد %~% سرود بیخودی آهنگ می‌کرد

13 نبودی چون جرس بی‌ناله دل %~% شدی افغان کنان منزل به منزل

14 جرس را هر زمان گفتی به زاری %~% بگو دلبستگی پیش که داری

15 که هستت چون دل من اضطرابی %~% به خود داری در افغان پیچ وتابی

16 ز آهن در دهان داری زبانی %~% لب از افغان نمی‌بندی زمانی

17 نباشد یک زمان بی‌ناله‌ات زیست %~% زبان داری بگو کاین ناله از چیست

18 مرا گر ناله‌ای باشد عجب نیست %~% چرا کاین ناله من بی‌سبب نیست

19 به دل دردیست از اندوه دوری %~% که با آن درد نتوانم صبوری

20 صبوری با غم دوریست مشکل %~% صبوری چون توان صد درد بر دل

21 بیا ای سیل اشک ناصبوری %~% میان ما و او مگذار دوری

22 به نوعی ساز راه کاروان گل %~% که نتوان کرد الا شهر منزل

23 اگر نبود مدد اشک نیازم %~% به کوی او که خواهد برد بازم

24 منم چون اشک خود در ره فتاده %~% به دشت ناامیدی سر نهاده

25 به نومیدی ز جانان دور گشته %~% وداعی هم ازو روزی نگشته

26 ز جانان با وداعی گشته قانع %~% ز آن هم بخت بد گردیده مانع

27 ز بخت خود مدام آزرده جانم %~% چه بخت است اینکه من دارم ندانم

28 نمی‌دانم چه بخت و طالع است این %~% چه اوقات و چه عمر ضایع است این

29 مرا افسوس چون نبود در ایام %~% که این اوقات را هم عمر شد نام

30 چنین با خویش بودش گفتگویی %~% از و در کوه و صحرا های و هویی

31 سیاه از گرد شد ناگه جهانی %~% برون از گرد آمد کاروانی

32 به یک جا بار بگشودند بودند %~% به حرف آشنایی لب گشودند

33 ز رنج راه با هم راز گفتند %~% به هم احوال هر جا باز گفتند

34 به آنها بود سوداگر ms31 جوانی %~% اسیر داغ سودایش جهانی

35 متاع عشق را او گرم بازار %~% به سوز عشق او خلقی گرفتار

36 به چین هم مکتبی بودی به ناظر %~% شدی با او به مکتبخانه حاضر

37 چنان ناظر شد از دیدار او شاد %~% که گفتی عالمی را کس به او داد

38 ز هر جا گفتگویی کرد اظهار %~% سخن کرد آنگه از منظور تکرار

39 شد از بادام عنابش روانه %~% بهش نارنج گشت از ناردانه

40 به روی کهربا گوهر دوانید %~% به در یاقوت را در خون نشانید

41 ز نرگسدان دمیدش لاله تر %~% زرش رنگین شد از گوگرد احمر

42 پس آنگه گفت کای یار وفا کیش %~% به راه دوستی از جمله در پیش

43 چه باشد گر ز من خطی ستانی %~% رسانی پیش او نوعی که دانی

44 به جان خدمت کنم گفتا روان باش %~% جوابت هم رسانم شادمان باش

45 غلامی را اشارت کرد ناظر %~% که گرداند دوات و خامه حاضر

46 که شرح قصه دوری نویسد %~% حدیث درد مهجوری نویسد

47 نبود آگه که شرح درد دوری %~% بلای روزگار ناصبوری

48 نه آن حرف است کاندر نامه گنجد %~% بیانش در زبان خامه گنجد

49 رقم سازنده این طرفه نامه %~% چنین گفت از زبان تیز خامه

50 که ناظر آتش دل در قلم زد %~% حدیث شعله دوری رقم زد

51 که ای شمع شبستان نکویی %~% گل بستان فروز خوبرویی

52 غم دل شمع سان بگداخت ما را %~% به صد محنت ز پا انداخت ما را

53 غم هجر تو ما را سوخت چندان %~% که با خاک سیه گشتیم یکسان

54 ز ما خاکستر دور از تو مانده %~% غمت ما را به خاکستر نشانده

55 سمند عیش گردد گرد ما کم %~% بلی توسن ز خاکستر کند رم

56 شد از نقش سم اسب مصیبت %~% تن خاکی سراسر داغ محنت

57 چنان افتاده‌ام زین داغ از پا %~% که چون فرداست گردم نیست ms32 برجا

58 خوش آن بادی که گرد خاکساری %~% رساند تا حریم کوی یاری

59 منم در گرد باد بینوایی %~% به خاک افتاده در کوی جدایی

60 تنی پر خار غم اندوهگینی %~% بسان خار بن صحرا نشینی

61 فرورفته به کام محنت خویش %~% گیاه آسا سری افکنده در پیش

62 منم چون لاله در هامون نشسته %~% به خاک افتاده و در خون نشسته

63 تپیده آنقدر چون سیل بر خاک %~% که در دل خاک را افکند صد چاک

64 به بخت خود چو مجنون مانده در جنگ %~% نشسته تا کمر چون کوه در سنگ

65 نمی‌بینم در این صحرای اندوه %~% هم‌آوازی که پا برخاست چون کوه

66 ولی او هم هم‌آوازی چه داند %~% جمادی رسم دمسازی چه داند

67 منم مجنون دشت بینوایی %~% فتاده در پس کوه جدایی

68 فکنده سایه کوه غم به کارم %~% سیه کرده‌ست روز و روزگارم

69 مرا مگذار با این کوه اندوه %~% در آ خورشید مانند از پس کوه

70 بیا ای شمع رویت مایه نور %~% ببین بی‌مهری این شام دیجور

71 مرا جز دود دل در بر کسی نیست %~% چو شمع صبح تا مردن بسی نیست

72 شبی دارم سیاه از ناامیدی %~% بده از صبح وصلت رو سفیدی

73 تو خود می‌دانی ای شمع دل افروز %~% که از داغ تو بنشستم بدین روز

74 بیا ای مرهم داغ دل من %~% ببین داغ دل بیحاصل من

75 ز غم صد داغ دارم بر دل از تو %~% جز این چیزی ندارم حاصل از تو

76 به جز اندوه یار دیگرم نیست %~% به غیر از دست محنت بر سرم نیست

77 منم کز غم فراقت کشته زارم %~% به سر جز دیده خونباری ندارم

78 بجز مژگان کسی پیش نظر نیست %~% به گردم غیر خوناب جگر نیست

79 خیالت در نظر شبها نشانم %~% ز محرومی سرشک خون فشانم

80 سر افسانه دوری گشایم %~% زبان در حرف مهجوری گشایم

81 ms33 که آیا چون ز کویش بار بستم %~% به محنتخانه دوری نشستم

82 به فکرم هیچ بار افتاد یا نه %~% ز حالم هیچش آمد یاد یا نه

83 چو گفتندش حدیث رفتن من %~% بیان کردند در خون خفتن من

84 ازین یا رب چه در دل گشت او را %~% چه در خاطر گذشت آن تند خو را

85 که آیا این زمان با او نشیند %~% که با خود یاریش دمساز بیند

86 چو می نوشد که نقلش آورد پیش %~% کرا بخشد ز یاران جرعه خویش

87 چو بر مردم کشی دارد شرابش %~% که باشد تشنه تیغ چو آبش

88 خوش آنروزی که بزمش جای من بود %~% حریم وصل او مأوای من بود

89 به غیر از من نبودش همزبانی %~% نمی‌بودیم دور از هم زمانی

90 زمانی بی‌سبب در خشم سازی %~% دمی افکنده طرح دلنوازی

91 حکایت از میان ما بدر نه %~% ز خشم و صلح ما کس را خبر نه

92 در آن ساعت که چشمش کردی انگیز %~% که تیغ خشم سازد غمزه‌اش تیز

93 تبسم در میان هر دم فتادی %~% خبر تا بود ما را صلح دادی

94 منم ترک زلال عیش جسته %~% ز آب زندگانی دست شسته

95 بیا ای با خیالت گفتگویم %~% که آب رفته باز آید بجویم

96 در این وادی که بی‌رویت زدم پای %~% گرم بر سر نیایی وای و صد وای

97 به مردن شمع عمرم گشته نزدیک %~% بیا روزم چنین مگذار تاریک

98 مکن کاری که از جور تو میرم %~% به روز حشر دامان تو گیرم

99 بیان کردم غم و درد نهانی %~% دگر چیزی نمی‌گویم تو دانی

100 به دستش نامه جانان خود داد %~% نه نامه پاره‌ای از جان خود داد

101 خروشان دست هم را بوسه دادند %~% دل پر درد رو بر ره نهادند

102 چه خوش باشد که دمسازی کند بخت %~% سوی ما نیز دمسازی کشد رخت

103 بیار آنی که ms34 عمری بوده باشیم %~% دمی دوری ز هم ننموده باشیم

104 بیان سازد غم هجران مارا %~% رساند نامه حرمان ما را

1 گهر پاشی که این گوهر گزین کرد %~% به سوی بحر معنی رو چنین کرد

2 که ناظر رخش راندی با رفیقان %~% به دل صد کوه غم از بار حرمان

3 به روز و شب و بیابان می‌بریدند %~% که روزی بر لب دریا رسیدند

4 نه دریا بلکه پیچان اژدهایی %~% ازو افتاده در عالم صدایی

5 به روی خاک مستی مانده بیتاب %~% به لب آورده کف در عالم آب

6 ز دوران هر زمان شور دگر داشت %~% از آن رو کآب تلخی در جگر داشت

7 ز موج دمبدم در وقت توفان %~% نهادی نردبان بر بام کیوان

8 به کف گردید موجش صولجانها %~% ز عالم برد بیرون گوی جان‌ها

9 ز روی آب او عالی حصاری %~% کشیده خویشتن را بر کناری

10 عیان در زیر چادر خوشخرامی %~% عجب با لنگری عالی مقامی

11 زمام اختیار از کف نهاده %~% عنان خود به دست غیر داده

12 کمان اما ز بند چله آزاد %~% ز تیرش پرده سر رفته بر باد

13 در آبش سینه چون مرغابیان گم %~% برون آورده از دریا سر و دم

14 شده مصقل در آن بحر گهریاب %~% که تاریکی برد ز آیینه آب

15 بسی مردم‌ربا عشرت سرایی %~% در آن نیکویی آب و هوایی

16 چو الیاسش گذر بر روی عمان %~% به منزل برده بادش چون سلیمان

17 چو خیمه چادر از هر سو عیانش %~% ستون خیمه از تیر میانش

18 به روی آب از بادش شتابی %~% عیان از دور بر شکل حبابی

19 چه می‌گویم شهابی بود ثاقب %~% شدی در یک نفس از دیده غایب

20 اشارت کرد ناظر سوی تجار %~% که در کشتی کشند از هر طرف بار

21 به یاران سوی کشتی گشت راهی %~% چو یونس کرد جا در بطن ماهی

22 به گردون شد ms35 ز ملاحان ترانه %~% به روی آب کشتی شد روانه

23 زدش آهنگ ملاحان ره هوش %~% ز سوز آن زدش خون در جگر جوش

24 کشید از دل سرود بی‌نوایی %~% خروشان شد ز ایام جدایی

25 که یا رب کس به حال من مبادا %~% به این آشفتگی دشمن مبادا

26 منم خود را ز غم رنجور کرده %~% به پای خویش جا در گور کرده

27 ز بخت واژگون صد درد بر دل %~% گرفته زنده در تابوت منزل

28 تنی از مشت محنت رفته از دست %~% به مهد غصه خود را کرده پا بست

29 اگر بودی ز طفلان عقل من بیش %~% نکردی جور این مهدم جگر ریش

30 میان آب با چشم در افشان %~% به سرگردانی خود مانده حیران

31 منم بر باد داده خانه خویش %~% جدا افتاده از کاشانه خویش

32 گرفتاری ز عمر خود به تنگی %~% گرفته جای در کام نهنگی

33 مگر یاری نماید باد شرطه %~% رهم از شور این خونخوار ورطه

1 فسون سازی که این افسون نماید %~% بدینسان بر سر افسانه آید

2 کزین معنی خبر چون یافت منظور %~% که ناظر شد ز بزم خرمی دور

3 دمی از فکر این خالی نمی‌بود %~% دلش را میل خوشحالی نمی‌بود

4 به شبها سوختی چون شمع تا روز %~% نبودی یک نفس بی‌آه جانسوز

5 همیشه پا به دامان الم داشت %~% ز مهجوری سری بر جیب غم داشت

6 برین می‌داشت خود را تا زید شاد %~% ولی هم در زمان می‌رفتش از یاد

7 ترا از یار اگر باریست بر دل %~% نپنداری کز آن یار است غافل

8 به استادی نهان می‌دارد آن بار %~% وگرنه هست از بارت خبردار

9 محبت هرگز از یکسر نباشد %~% نباشد این کشش تا زو نباشد

10 نباشد تا کششها از زر ناب %~% دود کی از پیش بیتاب سیماب

11 غم بسیار روزی داشت بر دل %~% به خاصی چند بیرون شد ز منزل

12 ms36 برای دفع غم شد جانب دشت %~% به خاصان هر طرف راندی پی گشت

13 که گردی ناگهان برخاست از دور %~% به پیش گرد مرکب راند منظور

14 برون از گرد آمد کاروانی %~% فتاده شور از ایشان در جهانی

15 حدا گو را حدا از حد گذشته %~% شتر کف کرده و رقاص گشته

16 شترهای دو کوهان سبک پا %~% ز کوهان بر فلک جا داده جوزا

17 درای استران را ناله کوس %~% شترها را دهان زنگ پابوس

18 ز بانگ اسب در خر پشته خاک %~% صدای گاو دم رفتی بر افلاک

19 اساس خسروی دیدند تجار %~% ز خود کردند اسبان را سبکبار

20 دعا کردند بر شهزاده منظور %~% که از روی تو بادا چشم بد دور

21 به دلخواه تو بادا هر چه خواهی %~% به فرمان تو از مه تا به ماهی

22 زمانی در مقام لطف کوشید %~% از ایشان حال هر جا بازپرسید

23 قضا را بود این آن کاروانی %~% که می‌دادند از ناظر نشانی

24 جوانی پیش او گردید حاضر %~% به دستش داد مکتوبی ز ناظر

25 چو شهزاده سر مکتوب بگشود %~% برآمد از دماغش بر فلک دود

26 ز سوز نامه‌اش در آتش افتاد %~% ز دست هجر داد بیخودی داد

27 به ایشان داد رخصت تا گذشتند %~% به خاصان گفت تا از راه گشتند

28 به دل سد غم در این اندیشه می‌بود %~% که چون خود را رساند پیش او زود

29 به خود گفتی کز اینها گر شوم دور %~% که می‌داند کجا رفته‌ست منظور

30 نهم رو در بیابان از پی او %~% روم چندان که این دولت دهد رو

31 به فکر کار خود بسیار کوشید %~% چنین با خویش آخر مصلحت دید

32 که رخش عزم سوی شهر تازد %~% به سوز هجر روزی چند سازد

33 پس آنگه افکند طرح شکاری %~% بود کز پیش بتوان برد کاری

34 چو دید این مصلحت با خود در این کار ms37 %~% جهاند از جا سمند باد رفتار

35 به سوی شهر از آنجا بارگی راند %~% قدم در گوشه بیچارگی ماند

36 به فکر اینکه گیرد چاره‌ای پیش %~% نهد پا در پی آواره خویش

1 سوار رخش تاز دشت دعوی %~% چنین راند از پی نخجیر معنی

2 که روزی چند از این حالت چو بگذشت %~% که سوی شهر منظور آمد از دشت

3 به نزدیک پدر یک روز جا کرد %~% به خسرو مدعای خود ادا کرد

4 غرض چون بود آهنگ شکارش %~% به رفتن داد رخصت شهریارش

5 سپاه بیشمارش کرد همراه %~% تمامی از رسوم صید آگاه

6 اشارت کرد تا صحرانشینان %~% حشر کردند در کوه و بیابان

7 یلان بستند صف در دور نخجیر %~% ز هر سو پر زنان شد طایر تیر

8 دم شمشیر دادی رنگ را زهر %~% وز آن زهرش ندادی سود پازهر

9 پلنگ افتاده سر گردان و مضطر %~% نهاده رسم دست انداز از سر

10 به جستن روبهان درحیله سازی %~% به خرگوشان سگان در دست یازی

11 پی تیر یلان چون کلک جادو %~% ز خون می‌زد رقم بر جلد آهو

12 عیان گردید از کیمخت گوران %~% به جای دانه کیمخت پیکان

13 فتاد از بیم سگ آهو به زاری %~% به دست و پای شیران شکاری

14 چنین تا شام صید انداز بودند %~% به قصد صید شیری می‌نمودند

15 ز چرخ این شیر زرین یال شد گم %~% پلنگ شب نمود از کهکشان دم

16 به عزم شب چرا شد بره برپا %~% شبان مانندش از پی خواست جوزا

17 به قصد صیداین گاو پلنگی %~% اسد می‌کرد ساز تیز چنگی

18 از این مزرع شد آب مهر نایاب %~% چو کاهش چهره گشت از دوری آب

19 ز بحر شرق بیرون رفت خرچنگ %~% سوی دریای مغرب کرد آهنگ

20 گشودی قفل زر شب از سر گنج %~% وز آتش پله میزان گهر سنج

21 کند چندان فغان از جان ناشاد %~% که آید ms38 آه ز افغانش به فریاد

22 فکنده زنگی شب دلو در چاه %~% به قعر بحر ماهی را گذرگاه

23 چو خواب آورد بر لشکر شبیخون %~% ز لشکرگاه شد منظور بیرون

24 سمند تند رو میراند و می‌تاخت %~% به سایه اسبش از تندی نمی‌ساخت

25 بسان چرخ آن رخش سبک پی %~% بیابانی به گامی ساختی طی

26 چنین میراند تا زین دشت اخضر %~% نمایان شد عیار زرده خور

27 سحرگه لشکران از خواب جستند %~% میان از بهر خدمت چست بستند

28 چو از شهزاده جا دیدند خالی %~% ز جا رفتند از آشفته خالی

29 چو صرصر پر در آن صحرا دویدند %~% ولیکن هیچ جا گردش ندیدند

30 ز حد چون رفت سوی شهر راندند %~% حدیث او به گوش شه رساندند

31 ز بخت سست خود آشفته شد سخت %~% ز روی بیخودی افتاد از تخت

32 به هوش خود چو آمد ناله برداشت %~% علم در جستجوی او برافراشت

33 به اطراف جهان مردم روان کرد %~% ولیکن کس پیام او نیاورد

34 خروشان شد نظر کای دیده را نور %~% چه دیدی کز نظر گشتی چنین دور

35 مرا در دور چون نبود تأسف %~% که این خیل بتر ز اخوان یوسف

36 به جانم داغ یعقوبی نهادند %~% به گرگت همچو یوسف باز دادند

37 الا ای یوسف گمگشته بازآی %~% چو یعقوبم مکن بیت الحزن جای

38 تو بودی آنکه منظور نظر بود %~% فروغ عارضت نور بصر بود

39 چه خوشحالی که گشتی از نظر دور %~% نظر دیگر چه خواهد داشت منظور

40 جهان پیش نظر تاریک از آنست %~% که شمعی چون تو از بزمش نهانست

41 خروشان بود از اینسان چند روزی %~% ز دل می‌کرد آه سینه سوزی

42 چو روزی چند شد آن شعله بنشست %~% به عیش و عشرت هر روزه پیوست

43 چه خوش گفت آن سخن پرداز کامل %~% که چیزی کز نظرشد رفت از دل

1 سمند ره نورد این بیانان ms39 %~% بزد راه سخن زینسان به پایان

2 که چون منظور دور از لشکری گشت %~% خروشان همچو سیل افتاد در دشت

3 ز دل می‌کرد آه سرد و می‌رفت %~% دو منزل را یکی می‌کرد و می‌رفت

4 کسان همزبان را یاد می‌کرد %~% ز درد بی‌کسی فریاد می‌کرد

5 خوش آن بیکس که صحرایی گزیند %~% که غیر از سایه همپایی نبیند

6 کند چندان فغان از جان ناشاد %~% که آید آه از افغانش به فریاد

7 نماند در مقام خسته حالی %~% دل پر سازد از فریاد خالی

8 بیا وحشی که عنقایی گزینیم %~% وطن در قاف تنهایی گزینیم

9 چو مه با خور بود نقصان پذیر است %~% می از تنها نشستن شیر گیر است

10 ز تنهاییست می را در فرح روی %~% چو یارش پشه شد گردد ترش روی

11 چو سرکه همسرای پشه افتاد %~% نیاید از سرایش غیر فریاد

12 چو زر با نقره یکچندی نشیند %~% دگر خود را به رنگ خود نبیند

13 مشو دمساز با کس تا توانی %~% اگر می‌بایدت روشن روانی

14 چو آیینه که با هرکس مقابل %~% ز تأثیر نفس گردد سیه دل

15 چو روزی چند شد القصه منظور %~% به چشمش مرغزاری آمد از دور

16 چو شد نزدیک جای خرمی دید %~% عجب آب و هوای بی‌غمی دید

17 در او هر سو چکاوک خانه کرده %~% چو هدهد کاکل خود شانه کرده

18 ز جا برجسته طفل سبزه از باد %~% به آهو نیزه بازی کرده بنیاد

19 ز زخم خار گلها را تکسر %~% ز زخم سنگ مشت یاسمین پر

20 گشودی ماهیش مقراض از دم %~% به قصد آب می‌بردید قاقم

21 بیان می‌کرد هر سو غنچه با گل %~% به سر گوشی حدیث خون بلبل

22 میان سبزه آب افتاده بیهوش %~% کشیده سبزه تنگ او را در آغوش

23 پی راحت فرود آمد ز شبرنگ %~% به طرف سبزه‌زاری کرد آهنگ

24 به آسایش به روی سبزه افتاد ms40 %~% سمند خویش را سر در چرا داد

25 فتادی همچو گل از دست بر دست %~% که شد در خواب نازش نرگس مست

26 چو مست خواب شد آن مایه ناز %~% سمندش ناگه آمد در تک و تاز

27 ز آواز سم اسب رمیده %~% ز جا جست و گشود از خواب دیده

28 نظر چون کرد شیری دید از دور %~% در و دشت از غریوش گشته پر شور

29 ز چنبر شیر گردون را جهانده %~% نشان ناخنش بر ثور مانده

30 خروشش مرده را بردی ز سر خواب %~% به زهر چشم کردی زهره‌ها آب

31 پی جستن زدی چون بر زمین پای %~% نمودی کوهه گاو زمین جای

32 کشید آن شیردل بر شیرشمشیر %~% چو شیری حمله آور گشت بر شیر

33 هژبر تیغ زن تیغ آنچنان راند %~% که زخم تیغ بر گاو زمین ماند

34 جدا کرد آن بلا را از سر خویش %~% نمود از سبزه و گل بستر خویش

35 به روی سبزه می‌غلطید چون آب %~% که شد بر روی گل آهوش در خواب

36 سفر سازنده شهر فسانه %~% زند بر رخش زینسان تازیانه

37 که چون منظورگشت از خواب بیدار %~% برآمد بر سمند باد رفتار

38 چو بیرون شد از آن دلکش نشیمن %~% به روی پشته‌ای برراند توسن

39 نظر چون کرد شهری در نظر دید %~% سوادش از نظر پر نورتر دید

40 حصار او زدی بر چرخ پهلو %~% کواکب سنگها بر کنگر او

41 حصارش زلف زهره شانه کرده %~% ز کنگر شانه را دندانه کرده

42 کشیده خندقش از غرب تا شرق %~% در آب خندقش چوب فلک غرق

43 سواد شهر کردش دیده پرنور %~% چو گل از خرمی بشکفت منظور

44 ز روی خرمی میراند توسن %~% که تا گشتش در دروازه روشن

45 بر او دروازه‌بان چون دیده بگشاد %~% به پای توسنش چون سایه افتاد

46 بگفتا کای جوان نورسیده %~% که از مهرت به ما پرتو رسیده

47 ms41 چسان جان برده‌ای زین بیشه بیرون %~% که شیرش بسته ره بر گاو گردون

48 کنون عمریست تا این راه بسته %~% به راه رهروان از کین نشسته

49 ز نیش خویش شیر این گذرگاه %~% نهاده رهروان را خار در راه

50 ازو این حرف چون منظور بشنید %~% ز کار رفته گوهر بار گردید

51 بر او پیر از تعجب دیده بگشاد %~% به منزلگاه خویشش برد و جا داد

52 چو دید آن گنج در ویرانه خویش %~% به پیش آورد درویشانه خویش

53 پس آنگه رفت سوی درگه شاه %~% بگفت این حال با خاصان درگاه

54 ازو چون شرح این معنی شنفتند %~% به خسرو صورت احوال گفتند

55 زد از روی تعجب دست بر دست %~% که یک تن چون ز دست این بلا رست

56 به جمعی داد خلعت‌ها و فرمود %~% که باتشریف تشریف آورد زود

57 سوی منظور از آنجا رو نهادند %~% زمین از دور پیشش بوسه دادند

58 پی تعظیم تشریف از زمین خاست %~% بدن از خلعت شاهانه آراست

59 به آنها گشت همره بی‌توقف %~% سوی بازار مصر آمد چو یوسف

60 ازو دل داده خلقی از کف خویش %~% هجوم بی‌دلانش از پس و پیش

61 فتاده پیش و خلقی گشته پیرو %~% چنین می‌رفت تا درگاه خسرو

62 بیاوردند نزدیکان درگاه %~% به تعظیم تمامش جانب شاه

63 زمین بوسید آنطوری که شاید %~% دعایش کرد آن نوعی که باید

64 به میدان سخن افکند گویی %~% ز هر جا کرد با او گفتگویی

65 چو از هر بحث گوهر بار گردید %~% به تقریبی حدیث شیر پرسید

66 زمین بوسید منظور ادب کیش %~% به خسرو گفت یک یک قصه خویش

67 چنین در بزم شه تا شام جا کرد %~% سخن از هر دری با شه ادا کرد

68 شهنشه گفت تا کردند تعیین %~% مقامی از پی شهزاده چین

69 پی رفتن زمین بوسید منظور %~% به دستوری ز بزم شاه شد دور

70 چو ms42 جست از مجلس خسرو کرانه %~% ببردندش به بزم خسروانه

71 به روی نیم تختی جاش دادند %~% به مجلس نقل خوشحالی نهادند

72 چو پاسی از شب دیجور بگذشت %~% سپاه خواب بر منظور بگذشت

73 برای پاس آن پاکیزه گوهر %~% گروهی حلقه سان ماندند بر در

1 صف آراینده این طرفه لشکر %~% چنین لشکر کشد کشور به کشور

2 که هر صبح اینچنین تا شام منظور %~% نمی‌گشت از حریم خسروی دور

3 ز چشمش اهل مجلس مست حیرت %~% گریبان کرده چاک از دست حیرت

4 ز دانش یافت قدری آن خرد کیش %~% که شاهش داد جا در پهلوی خویش

5 بلی هر جا که باشد صاحب هوش %~% عروس دولتش آید در آغوش

6 گدا از هوشمندی شاه گردد %~% فقیر از هوش صاحب جاه گرد

7 بسا شاهان که دور از کسوت هوش %~% زمانه خرقه‌شان افکنده بر دوش

8 بسا درویش را کز هوشمندی %~% سریر جاه بخشد سربلندی

9 چو روزی چند شد القصه زین حال %~% که می‌بودند با هم فارغ البال

10 درآمد ناگه از در حاجب شاه %~% ستاد از پیش شادروان درگاه

11 که ای شاهان به راهت سر نهاده %~% رسول روم بر در ایستاده

12 درآید یا رود فرمان شه چیست %~% درین در بنده با او چون کند زیست

13 اجازت داد خسرو کاو در آید %~% به رنگ خاک بوسانش درآید

14 زمین بوسید و خسرو را دعا کرد %~% پس آنگه رو به عرض مدعا کرد

15 به سوی تخت شه شد نامه بر کف %~% به تشریف قبول آمد مشرف

16 چو خسرو دید سوی نامه روم %~% در آن مکتوم بود این شرح مرقوم

17 که دارد شاه شمعی در شبستان %~% عذارش در نقاب غنچه پنهان

18 کند از وصل او خوشحال ما را %~% دهد پروانه اقبال ما را

19 کند زودش به سوی ما روانه %~% نسازد در فرستادن بهانه

20 اگر بر عکس این کاری کشد پیش %~% بسا ms43 کید چو شمعش گریه برخویش

21 چو شاه آگه شد از مضمون نامه %~% به خود پیچید همچون نال خامه

22 که قیصر را چه حد این تمناست %~% ازو این آرزو بسیار بیجاست

23 سزد گر جغد را نبود تمنا %~% که چون بازش بود دست شهان جا

24 کجا با بوم گردد جفت تاووس %~% نداند اینقدر افسوس افسوس

25 گرفتم اینکه من بسیار پستم %~% نه آخر پادشاه مصر هستم

26 سخن کوته رسول قیصر روم %~% چو حرف ناامیدی کرد معلوم

27 زمین بوسید و رفت از منزل شاه %~% به عزم شهر خویش افتاد در راه

28 به سوی بارگاه قیصر آمد %~% به آیینی که می‌باید درآمد

29 چو قیصر کرد حرف مصریان گوش %~% چو نیل مصر زد خون در دلش جوش

30 به کین مصریان زد خیمه بیرون %~% پر از میخ و ستون شد روی هامون

31 سپاهی همره او از عدد بیش %~% شمارش از حساب نیک و بد بیش

32 سراسر آهنین دل همچو پیکان %~% به خونریزی چو نیزه تیزدندان

33 به خون چون تیغ خود را گرم کرده %~% بسان گرز سرها نرم کرده

34 چو نیزه خود آهن مانده بر سر %~% چو ششپر جوشن پولاد در بر

35 ازین معنی چو شد خسرو خبردار %~% چو شمعش کرد سوزی در جگر کار

36 فتادش در رگ جان پیچ و تابی %~% وز آتش گشت پیدا اضطرابی

37 که آیا فتح از پیش که باشد %~% نمک ایام بر ریش که پاشد

38 چو رایت از دو جانب بر فرازند %~% سران از هر دو جانب سرفرازند

39 گروهی چون سنان نیزه خویش %~% ز اهل صف قدمها مانده در پیش

40 پی پشتش صفی را ناوک آسا %~% نهاده برعقب از جای خود پا

41 کرا گردون زند از تخت بر خاک %~% کرا دوران رساند سر برافلاک

42 چو خسرو را پریشان دید منظور %~% بگفت ای چشم بد از دولتت دور

43 اگر رخصت دهی ms44 با لشکر مصر %~% زنم خرگه برون از کشور مصر

44 چنان جنگی کنم با قیصر روم %~% که گردد او ز تاج و تخت محروم

45 چنان تخمی به خاک روم کارم %~% که گرد از خرمن قیصر برآرم

46 دم صبحی که خیل روم سر کرد %~% سپاه زنگ را زیر و زبر کرد

47 نفیر سرکشان در عالم افتاد %~% برآمد از نهاد کوس فریاد

48 سپاه از هر دو سو شد حمله آور %~% پی خونریز برهم ریخت لشکر

49 خدنگ از ترکش ترکان خون دوست %~% برون آمد بسان مار از پوست

50 ز هر شمشیر جویی آشکاره %~% به جای سبزه زهرش در کناره

51 کمان تخش از هر سوی میدان %~% لب زه می‌گرفت از کین به دندان

52 ز بیداد تفنگ خصم بد کیش %~% یلان را مانده در دل سد گره بیش

53 سپرها برفراز خود زره کار %~% به روی گنج گفتی حلقه زد مار

54 تبرزین ریخت چندان خون لشکر %~% که پیش انداخت از شرمندگی سر

55 یلان را نرم گشت از گرز گردن %~% نهاده سر به سینه همچو کسکن

56 سپر را بخیه‌ها از هم گشاده %~% گریبان وار بر گردون فتاده

57 به نیزه کله درنده شیران %~% به جای گرز بردوش دلیران

58 ز پیکان کمان داران لشکر %~% شده چون خود آهن کاسه سر

59 ز بس پیکان که بر دل کرده منزل %~% شده چون کوره پیکان گران دل

60 کمند سرکشان از هر کناره %~% به گردنها چو شهرگ آشکاره

61 محیطی شد ز خون دشت ستیزه %~% در او شد مار آبی چوب نیزه

62 پناه خیل گردان قوی تن %~% سپر مانند بر سر خود آهن

63 به روی خون سرگردان سرکش %~% چو دیگی سرنگون برروی آتش

64 ز قسطاس ستوران زال عالم %~% ز هم گیسو گشاده بهر ماتم

65 علم در مرگ سرداران عزادار %~% به گردن شقه‌اش گردیده دستار

66 به فوت گردن افرازان سرکش %~% تفنگ از غصه ms45 برخود می‌زد آتش

67 به ماتم کوس طرح شیون انداخت %~% سنان شال سیه در گردن انداخت

68 چنین تا شامگاهی جنگ کردند %~% ز خون گاوه زمین را رنگ کردند

69 چو عالم پر سپاه زنگ گردید %~% جهان برخیل رومی تنگ گردید

70 نگه می‌کرد از هر گوشه منظور %~% نظر بر قیصرش افتاد از دور

71 شدش دست از عنان رخش کوتاه %~% بر او بست از طریق کین سر راه

72 چو قیصر دید دشمن در برابر %~% بر اوشد از سر کین حمله آور

73 علم چون کرد دست و تیغ خونبار %~% که سازد از طریق کینه‌اش کار

74 چنان شهزاده‌اش زد بر کمر تیغ %~% که بگذشتش ز پهلوی دگر تیغ

75 ز راه کین بلارک را علم کرد %~% علم را با علمدارش قلم کرد

76 چو قیصر کشته گشت و شد علم پست %~% سپه را شد عنان کینه از دست

77 به صحرای هزیمت پا نهادند %~% گریزان روی در صحرا نهادند

78 ز پی می‌رفت و می‌زد تیغ منظور %~% چنین تا شد جهان بر لشکری دور

79 چو بر رخش فلک بر بست دوران %~% سر رومی در این فرسوده میدان

80 ز پی‌شان با سپاهی بازکردند %~% به بزم عیش و عشرت ساز کردند

81 بلی اینست قانون زمانه %~% نه امروز است در دور این ترانه

82 یکی ماتم گزیند دیگری سور %~% یکی را تخت منزل دیگری گور

83 یکی را بهر ماتم کاه پاشند %~% یکی را زر به مسندگاه پاشند

84 یکی را خود زر بر کوهه زین %~% چو طفلان کرده جا بر اسب چوبین

85 یکی بر اسب جولانی نشسته %~% به زین زر رکاب سیم بسته

86 یکی بر فرق تاج زر نهاده %~% یکی خشت لحد برسرنهاده

87 یکی را زیر تخت خاک مسکن %~% یکی را روی تخت زر نشیمن

88 ندارد اعتباری کار عالم %~% منه زنهار بر دل بار عالم

89 اگر شادی مکن خوشحال خود را %~% مدار ms46 از دور فارغبال خود را

90 که خیل مرگ در دنبال داری %~% خطرها در پی اقبال داری

91 وگر درویش بی‌شامی در این راه %~% چرا از غم کشی آه سحرگاه

92 تصور کن که عالم کشور تست %~% تویی شاه و جهان فرمانبر تست

93 قبای آب و رنگ تست افلاک %~% پر از زر مخزن تو خانه خاک

94 کلاه زر به تارک آفتابت %~% برین لاجوردی در رکابت

95 ترا در سیر یکرا نیست هر پا %~% به کوی شادمانی راه پیما

96 ترا سلطانی از مه تا به ماهی‌ست %~% کهن ویرانه‌ات ایوان شاهی‌ست

97 ز روزنهاش خورشید جهانتاب %~% فکنده هر طرف خشت زر ناب

98 بر ایوان داشتی پر تاجداری %~% به فرمان تو هر یک شد به کاری

99 سپاهت رفته تا کشور گشایند %~% به ملکت کشور دیگر فزایند

100 ترا بر تخت شاهی خواب برده %~% سراسر رخت هوشت آب برده

101 به عین خواب می‌بینی که دوران %~% بدینسان ساختت محتاج یک نان

102 چو شد القصه از بی‌مهری بخت %~% جدا سلطان روم از تاج و از تخت

103 رقم زد شاهزاده نامه فتح %~% که چون شد گرم ازو هنگامه فتح

104 چو قاصد نامه پیش خسرو آورد %~% به خسرو مژده عمر نو آورد

105 منادی کرد تا آزاد و بنده %~% ز اهل ثروت و ارباب ژنده

106 به استقبال پا بیرون نهادند %~% قدم در عرصه هامون نهادند

107 ز شهر مصر خسرو هم برون رفت %~% به استقبال یک منزل فزون رفت

108 به خسرو چون نظر افکند منظور %~% قدم کرد از رکاب بارگی دور

109 به پایش سایه وار افکند خود را %~% غبار راه اسبش ساخت خود را

110 ز توسن گشت خسرو هم پیاده %~% چو او را دید رو بر ره نهاده

111 کشید از غایت مهرش در آغوش %~% نهادش خلعت اقبال بر دوش

112 بسی لعل و گهر بر وی فشانید %~% میان گوهر و لعلش نشانید

113 چو ms47 از هر گفتگویی باز رستند %~% به مرکبهای تازی بر نشستند

114 به سوی بارگه راندند توسن %~% دلی وارسته از اندوه دشمن

115 دلا اندوه دشمن گر نخواهی %~% ز درویشی طلب کن پادشاهی

116 چه خوش گفتند ارباب فصاحت %~% خوشا درویشی و کنج قناعت

1 سلاسل ساز این فرخنده تحریر %~% کشد زینگونه مطلب را به زنجیر

2 که ناظر داشت در کشتی نشیمن %~% ز ابر دیده دریا کرد دامن

3 شدی هر روز افزون شوق یارش %~% که آخر با جنون افتاد کارش

4 گریبان می‌درید و آه می‌زد %~% ز آه آتش به مهر و ماه می‌زد

5 چو آتش یافتی بیتاب خود را %~% دویدی کافکند در آب خود را

6 چو همراهان ازو این حال دیدند %~% در آن کشتی به زنجیرش کشیدند

7 به زنجیر جنون چون گشت پا بست %~% سری بر زانوی اندوه بنشست

8 چو آیین جنونش برد از کار %~% به زنجیر از جنون آمد به گفتار

9 که ای چون زلف خوبان دلارا %~% اسیر حلقه‌هایت اهل سودا

10 بسی منت بگردن از تو دارم %~% که یادم می‌دهی از زلف یارم

11 منم در راه تو از پا فتاده %~% به طوق خدمتت گردن نهاده

12 تویی سر رشته هر عیش و شادی %~% عجب نیکو به پای من فتادی

13 هم آوازی کنی از روی یاری %~% مرا شبها به کنج بیقراری

14 ز قید عقل از یمن تو رستم %~% عجب سررشته ای دادی به دستم

15 نزد مار غمی برسینه‌ات نیش %~% چرا پیچی بسان مار برخویش

16 مرا بر سینه روزنها از آنست %~% که جسم ناوک غم را نشانست

17 ترا در سینه این سوراخها چیست %~% وجودت زخمدار ناوک کیست

18 مرا چشمی‌ست زان هر دم به راهی %~% که دارم انتظار وصل ماهی

19 نمی‌دانم تو باری در چه کاری %~% که بر ره حلقه‌های دیده داری

20 درین زندان نه یی دیوانه چون من %~% بگو کز چیست این طوقت به ms48 گردن

21 نه طوق است این رکاب رخش خواریست %~% گریبان لباس بیقراریست

22 لب چاه مصیبت را نشانیست %~% برای حرف نومیدی دهانیست

23 فغان کاین طوق پامال غمم ساخت %~% عجب کاری مرا در گردن انداخت

24 منم زین طوق چون قمری فغان ساز %~% به یاد قدت ای سرو سرافراز

25 بیا ای کاکلت زنجیر سودا %~% که زنجیر غمم انداخت از پا

26 به زنجیر غمم پامال مگذار %~% بیا وز پایم این زنجیر بردار

27 ز هجر آن خم زلف گره گیر %~% ندارم دستگیری غیر زنجیر

28 به کنج بیکسی اینگونه دربند %~% به کارم سد گرده زنجیر مانند

29 چو زنجیرم بود گر سد دهن بیش %~% بیان نتوان نمودن یک غم خویش

30 به غیر از کنج غم جایی ندارم %~% بجز زنجیر همپایی ندارم

31 مرا کاین است همپا چون نیفتم %~% ز اشک خویش چون در خون نیفتم

32 ز دل برمی‌کشید آه از سردرد %~% چنین تا بر کنار نیل جا کرد

1 نوا آموز این دلکش ترانه %~% پی خواب اینچنین گوید فسانه

2 که چون از رنج دریا رست ناظر %~% شبی در خواب شد آشفته خاطر

3 چو خوابش برد در چین دید خود را %~% به جانان عشرت آیین دید خود را

4 به جانان حرف دوری در میان داشت %~% حدیث شکوه او بر زبان داشت

5 که ای باعث به سرگردانی من %~% ز عشقت بی‌سر و سامانی من

6 چه میشد گر در این ایام دوری %~% که بودم در مقام ناصبوری

7 دل غم دیده‌ام می‌ساختی شاد %~% به دشنامی ز من می‌آمدت یاد

8 ولی عیب تو نتوان کرد این طور %~% که این صورت تقاضا می‌کند دور

9 ز شوق وصل جانان جست از خواب %~% نه بزم خسروی دید و نه اسباب

10 ز دستش رفته آن زلف گره گیر %~% به جای آن به دستش مانده زنجیر

11 همان محنت سرای درد و غم دید %~% همان زندان و زنجیر ms49 و الم دید

12 ز طغیان جنون آن بند بگسست %~% ز همراهان خود پیوند بگسست

13 ز محنت جامه می‌زد چاک و می‌رفت %~% ز غم می‌ریخت بر سر خاک می‌رفت

14 چنین تا از فلک بنمود مهتاب %~% جهان را داد نور شمع مه تاب

15 به دمسازی سوی مهتاب رو کرد %~% به نور ماه ساز گفتگو کرد

16 که ای شمع شبستان الاهی %~% ز یمنت رسته شب از رو سیاهی

17 چنان از لوح این ظلمت زدایی %~% که گردد قابل صورت نمایی

18 الا ای پیک عالم گرد شبرو %~% به روز تیره‌ام انداز پرتو

19 به رسم شبروی اینجا سفر کن %~% به سوی آفتاب من گذر کن

20 بگو کای ماه بی‌مهر جفا کار %~% بت نامهربان شوخ دل آزار

21 دعایت می‌رساند خسته جانی %~% اسیر درد دوری ناتوانی

22 که ای بی‌مهر دلداری نه این بود %~% طریق و شیوه یاری نه این بود

23 مرا دادی ز غم سر در بیابان %~% نشستی خود به بزم عیش شادان

24 نیامد از منت یک بار یادی %~% که گویی بود اینجا نامرادی

25 منم شرمنده زین یاری که کردی %~% همین باشد وفاداری که کردی

26 به من از راه و رسم غمگساری %~% حکایتها که می‌کردی ز یاری

27 دلم می‌گفت با من کاین دروغست %~% مکن باور که شمع بی‌فروغست

28 به حرفش خامه رومی نهادم %~% زبان طعن بر وی می‌گشادم

29 ولی چون دور بزم دوری آراست %~% سراسر هر چه دل می‌گفت شد راست

30 بگویم راست پر نا مهربانی %~% نرنجی شیوه یاری ندانی

31 چه گفتم بود بیجا این حکایت %~% مرا باید ز خود کردن شکایت

32 که شهری پر پری رخسار دیدم %~% چنین بی‌مهر یاری برگزیدم

33 مرا هم نیست جرمی بیگناهم %~% ز دست دل به این روز سیاهم

34 اگر دل پای بست او نمی‌بود %~% مرا سر بر سر زانو نمی‌بود

35 چو گم گشت از جهان سودایی شب %~% برون ms50 راند از پیش خورشید مرکب

36 غلامان پهلو از بستر کشیدند %~% به جای خویش ناظر را ندیدند

37 نمودند از پی او ره بسی طی %~% ولی از هیچ ره پیدا نشد پی

38 خوش آن کاو در بیابانی نهد رو %~% که هرگز کس نیابد سر پی او

39 ز ابر دیده سیل خون گشادند %~% خروشان روی درصحرا نهادند

40 خروش درد بر گردون رساندند %~% ز طرف نیل سوی مصر راندند

1 ز ره پیمای این صحرای دلگیر %~% به کوه افتد چنین آواز زنجیر

2 که بود اندر کنار مصر کوهی %~% نه کوهی سرفراز با شکوهی

3 به خون‌ریز اسیران پافشرده %~% به بالای سر از کین تیغ برده

4 به کین دردمندانش کمر سخت %~% ز سنگ او شکسته شیشه بخت

5 ز خاک او ز راه سیل شد چاک %~% در او شد سینه‌چاکی هرطرف چاک

6 در او هر پاره سنگ از هر کناری %~% شده لوح مزار خاکساری

7 ز داغ بی‌دلانش لاله محزون %~% به خاکستر نهاده روی پرخون

8 پلنگش را تن از سوز اسیران %~% به داغ کهنه و نوگشته پنهان

9 ز طرف خشک رودش خنجر خار %~% چو دندان از لب اژدر نمودار

10 در آن کوه مصیبت بود غاری %~% بسان گور جای تنگ و تاری

11 پر از درد و بلا ماتم سرایی %~% دهان از هم گشوده اژدهایی

12 ز تار عنکبوتش در مرتب %~% ز دم زلفین آن در کرده عقرب

13 درونش چون درون زشت خویان %~% غم افزا چون وصال تیره رویان

14 در او افکنده فرش از جلوه خود مار %~% ز تار عنکبوتش نقش دیوار

15 ز طرف نیل آن صحرا نشیمن %~% در آن کوه مصیبت ساخت مسکن

16 در آن غار بلا انداخت خود را %~% به کام اژدها انداخت خود را

17 ز دلتنگی در آن غمخانه تنگ %~% سرود بینوایی کرد آهنگ

18 که در چنگ بلا تا چند باشم %~% به زنجیر الم پابند باشم ms51

19 مرا گویی خدا از بهر غم ساخت %~% برای بند و زندان الم ساخت

20 مگر چون چرخ عرض خیل غم داد %~% مرا سلطانی ملک الم داد

21 به ملک غم اگر نه شهریارم %~% ز مو بر سر چه چتراست اینکه دارم

22 منم چون موی خود گردیده باریک %~% چو شام تار روزم گشته تاریک

23 به بند بی‌کسی دایم گرفتار %~% بسان عنکبوتم رو به دیوار

24 چنین تا چند از غم زار باشم %~% بدینسان روی بر دیوار باشم

25 چو پر دلگیر می‌گردید از غار %~% قدم می‌ماند بر دامان کهسار

26 فغان کردی ز بار کوه اندوه %~% فکندی های‌های گریه در کوه

27 چو یکچندی شد آن وادی مقامش %~% چو مجنون دام و دد گردید رامش

28 چو کردی جا در آن غار غم افزا %~% گرفتندی به دورش وحشیان جا

29 کند تا بزمگاهش را منور %~% چراغ از چشم خود می‌کرد اژدر

30 زدی دم بر زمین شیر پر آشوب %~% مقامش را ز دم می‌کرد جاروب

31 منقش متکایش یوز می‌شد %~% پلنگش بستر گلدوز می‌شد

32 ز غم یکدم نمی‌شد آرمیده %~% به چشم آهوان می‌دوخت دیده

33 به یاد چشم او فریاد می‌کرد %~% ز مردم داری او یاد می‌کرد

1 به جست و جوی آن مجنون گمنام %~% زند اینگونه گویای سخن گام

2 که چون از گرمی این مشعل زر %~% جهان گردید چون دریای آذر

3 تو گفتی مهر کز افلاک بنمود %~% ز آتشگاه دوزخ روزنی بود

4 فلک را گرمی خور سوخت چندان %~% که با خاک سیه گردید یکسان

5 ز گرمی توده گل شد چو دوزخ %~% در او از زیر می‌شد آب چون یخ

6 چو گرما شد ز حد یک روز منظور %~% زمین بوسید پیش خسرو از دور

7 که تاب شعله خور ساخت ما را %~% به دل بد شعله‌ای افروخت ما را

8 توان کردن بدینسان تابه کی زیست %~% بفرماید شهنشه فکر ما چیست

9 ms52 بیان فرمود شاه مصر مسکن %~% که ای دور از گل روی تو گلشن

10 برون از شهر ما فرخنده جاییست %~% در آن نیکویی آب و هواییست

11 مقامی چون بهشت جاودانی %~% بهارش ایمن از باد خزانی

12 خرد خلد برینش نام کرده %~% دم عیسا نسیمش وام کرده

13 در آن ساحت اگر منزل نمایی %~% نخواهد بود دور از دلگشایی

14 چو گل منظور ازین گفتار بشکفت %~% زمین بوسید و خسرو را دعا گفت

15 اشارت کرد خسرو تا سپاهی %~% سوی آن بزمگه کردند راهی

16 به رایض گفت تا از بهر منظور %~% سمندی کرد زین از هر خلل دور

17 بسان کوه اما باد رفتار %~% که باد از وی گرفتی یاد رفتار

18 ز نور آفتاب آن رخش چون برق %~% رسیدی پیشتر از غرب در شرق

19 اگر فارس فرس را برجهاندی %~% به جاسوس نظر خود را رساندی

20 بسان جام جم گیتی نمایی %~% دو چشمش بسکه کردی روشنایی

21 اگر مهمیز میسودش بر اندام %~% برون می‌زد از آن سوی ابد گام

22 اگر مژگان کس بر هم رسیدی %~% به سد فرسنگ از آن جنبش رمیدی

23 ز شیهه گاه جستن برسر خاک %~% زدی گلبانگ‌ها بر رخش افلاک

24 جهانیدی گرش بر چرخ اخضر %~% زدی سد چرخ بر خشت زر خور

25 به عزم آن مقام عشرت آیین %~% سوار رخش شد شهزاده چین

26 سواران رخش سوی دشت راندند %~% سرود عیش بر گردون رساندند

27 شدند از راه شادی دشت پیما %~% چنین تا آن مقام عشرت افزا

28 فضای دلگشایی دید منظور %~% عجب فرخنده جایی دید منظور

29 میان سبزه آبش در ترنم %~% گلش از تازه رویی در تبسم

30 گرفته فاخته بر سروش آرام %~% زبان در ذکر با قمری در اکرام

31 عیان گردیده داغ لاله تر %~% به رنگ آینه کافتد در آذر

32 ز هر جانب فتاده برگ لاله %~% چو پر خون پرده چشم غزاله

33 در آن ms53 دلکش نشیمن مانده برپا %~% پی دفع حرارت غنچه حنا

34 ز هر سو غنچه بر آهنگ بلبل %~% سر انگشت می‌زد بر دف گل

35 به بلبل در دهن خوانی چکاوک %~% کله کج کرده چون هدهد به تارک

36 سرود کبک بر گردون رسیده %~% به آن آهنگ خود را برکشیده

37 در آن عشرت‌سرا مأوا نمودند %~% به بزم شادمانی جا نمودند

1 برد ره نکته ساز معنی اندیش %~% چنین ره بر سر گم کرده خویش

2 که در نزدیک آن دلکش نشیمن %~% بدان کوهی که ناظر داشت مسکن

3 به قصد کبک منظور دل افروز %~% گشود از بند پای باز یک روز

4 ز ره شد از خرام کبک بازش %~% ز پی شد کورد با خویش بازش

5 نیامد باز و او می‌رفت از پی %~% بیابان از پی او ساختی طی

6 چنین تا کرد جا بر طرف کهسار %~% ز تاب تشنگی افتاد از کار

7 برای آب می‌گردید در کوه %~% ره افتادش سوی آن غار اندوه

8 مقامی دید در وی دام و دد جمع %~% در او هر جانور از نیک و بد جمع

9 میان جمعشان ژولیده مویی %~% وجود لاغرش پیچیده مویی

10 پریشان کرده بر سرموی سودا %~% چو شمع مرده‌ای بنشسته از پا

11 تنش در موی سر گردیده پنهان %~% ز سوز دل به خاک تیره یکسان

12 پر از خونش دو چشم ناغنوده %~% چو اخگرها ز خاکستر نموده

13 چو بوی غیردام و دد شنیدند %~% ز جا جستند و از دورش رمیدند

14 ز دام و دد چو دورش گشت خالی %~% خروشان شد ز درد خسته حالی

15 که از اندوه و هجران آه و سد آه %~% مرا جان کاست آه از هجر جانکاه

16 منم با وحشیان گردیده همدم %~% گرفته گوشه‌ای ز ابنای عالم

17 مرا با چشم آهو زان خوش افتاد %~% کز آن آهوی وحشی می‌دهد یاد

18 بیا ای آهوی وحشی کجایی %~% ببین حالم ms54 به دشت بینوایی

19 بیا کز هجر روز خسته حالان %~% سیه گردیده چون چشم غزالان

20 تو در بتخانه چین با بتان یار %~% به غار مصر من چون نقش دیوار

21 به دشت چین تو با مشکین غزالان %~% به کوه مصر من چون شیر نالان

22 چه کم گردد که از چشم فسونساز %~% کنی در ساحری افسونی آغاز

23 که چون بر هم زنم چشم جهان بین %~% ترا با خویش بینم عشرت آیین

24 خوش آن روزی که در چین منزلم بود %~% مراد دل ز جانان حاصلم بود

25 به هر جایی که بودم یار من بود %~% به هر غم مونس و غمخوار من بود

26 گهی با هم به مکتبخانه بودیم %~% دمی با هم به یک کاشانه بودیم

27 فلک روزی که طرح این غم انداخت %~% که نومیدم ز روز وصل او ساخت

28 دگر خود را ندیدم شاد از آن روز %~% چه روزی بود خرم یاد از آن روز

29 مرا این داغ از آنها بیشتر سوخت %~% که چون چرخ آتش محرومی افروخت

30 گره دیدم به دل این آرزو را %~% ندیدم بار دیگر روی او را

31 وداع او مرا روزی نگردید %~% ازو کارم به فیروزی نگردید

32 مرا از خویش باید ناله کردن %~% که خود کردم نه کس این جور با من

33 اگر بی‌روی آن شمع شب افروز %~% به مکتب می‌نمودم صبر یک روز

34 معلم را نمی‌آزردم از خویش %~% صبوری می‌نمودم پیشه خویش

35 ندیدی کس چنین ناشادم از هجر %~% به این محنت نمی‌افتادم از هجر

36 چو منظور این سخنها کرد ازو گوش %~% خروشی بر کشید و گشت بیهوش

37 از آن فریاد ناظر از زمین جست %~% زد از روی تعجب دست بر دست

38 که شوقم برد از جا این صدا چیست %~% به گوشم این صدای آشنا چیست

39 ازین آواز دل در اضطراب است %~% رگ جان زین صدا در پیچ و ms55 تاب است

40 دلم رقاص شد این بیغمی چیست %~% به راه دیده اشک خرمی چیست

41 به شادی می‌دود اشکم چه دیده‌ست %~% نوید وصل پنداری شنیده‌ست

42 قد من راست شد بارش که برداشت %~% دلم خوش گشت آزارش که برداشت

43 لبم با خنده همراز است چونست %~% دلم با عشق دمساز است چونست

44 برآمد بخت خواب آلوده از خواب %~% سرشک شادیم زد خانه را آب

45 نمی‌دانم که خواهد آمد از راه %~% که رفت از دل به استقبال او آه

46 چه بوی امروز همراه صبا بود %~% که جانم تازه گشت و روحم آسود

47 همان راحت از آن بو جان من یافت %~% که یعقوب از نسیم پیرهن یافت

48 صبا گفتی که بوی یارم آورد %~% که جانی در تن بیمارم آورد

49 ز ره ای باد مشک افشان رسیدی %~% مگر از کشور جانان رسیدی

50 ز مشک افشانیت این خسته جان یافت %~% ز دشت چین چنین بویی توان یافت

51 از این بو گر چه جانم یافت راحت %~% ولیکن تازه شد جان را جراحت

52 چو کرد از پیش رو موی جنون دور %~% ستاده در برابر دید منظور

53 ز شوق وصل آن خورشید پایه %~% به خاک افتاد و بیخود شد چو سایه

54 خوشا صحرای عشق و وادی او %~% خوشا ایام وصل و شادی او

55 خوشا تاریکی شام جدایی %~% که بخشد صبح وصلش روشنایی

56 کسی کاو را فزونتر درد هجران %~% فزونتر شادیش در وصل جانان

57 کنند از آب چون لب تشنگان تر %~% کند ذوق آنکه باشد تشنه جانتر

58 چنان هجری که وصل انجام باشد %~% بود خوش گر چه خون آشام باشد

59 کجا صاحب خرد آشفته حال است %~% در آن هجران که امید وصال است

60 مرا هجری‌ست ناپیدا کرانه %~% که داغ اوست با من جاودانه

61 چه غم بودی در این هجران جانکاه %~% اگر بودی امید وصل را راه

62 فغان زین ms56 تیره شام ناامیدی %~% که در وی نیست امید سفیدی

63 قیامت صبح این شام سیاه است %~% شب ما را قیامت صبحگاه است

64 خوشا ایام وصل مهرکیشان %~% کجا رفتند ایشان یاد از ایشان

65 همه رفتند و زیر خاک خفتند %~% بسان گنج یک یک رو نهفتند

66 به جامی سر به سر رفتند از هوش %~% همه زین بزمشان بردند بر دوش

67 چنانشان خواب مستی کرد بیتاب %~% که تا صبح جزا ماندند در خواب

68 اجل یا رب چه مرد افکن شرابی‌ست %~% که در هر جانبی او را خرابی‌ست

69 فغان کز خواری چرخ جفاکار %~% همه رفتند یاران وفادار

70 مگر ملک فنا جاییست دلکش %~% که هرکس رفت کرد آنجا فروکش

71 نیامد کس کز ایشان حال پرسیم %~% ز دمسازان خود احوال پرسیم

72 که در زیر زمین احوالشان چیست %~% جدا از دوستداران حالشان چیست

73 مرا حال برادر چیست آنجا %~% رفیق و مونس او کیست آنجا

74 برادر نی که نور دیده من %~% مراد جان محنت دیده من

75 مرادی خسرو ملک معانی %~% سرافراز سریر نکته دانی

76 سمند عزم تا زین خاکدان راند %~% هزاران بکر معنی بی‌پدر ماند

77 هزاران بکر فکرت دوش بر دوش %~% نشسته در عزای او سیه پوش

78 ز روشان گرد ماتم آشکاره %~% در این ماتم دل هر یک دو پاره

79 بیا وحشی بس است این نوحه غم %~% مگو در بزم شادی حرف ماتم

80 که باشد هر کلامی را مقامی %~% مقام خاص دارد هر کلامی

81 به هوش خود چو آمد شاهزاده %~% بدید از دور ناظر اوفتاده

82 سرش را بر سر زانوی خود ماند %~% به روی او خروشان روی خود ماند

83 که ای بیمار غم حال دلت چیست %~% به روز بیدلی در منزلت کیست

84 ز تنهایی چو خواهی راز گویی %~% بگو تا با که حالت بازگویی

85 به شبها شمع بزم تیره‌ات چیست %~% چو گویی حرف روی حرف درکیست ms57

86 به غیر از آه گرمت کیست دمساز %~% بجز کوهت که می‌گردد هم آواز

87 بگو جز دود آه بیقراری %~% به روز بی‌کسی بر سر چه دار ی

88 به غیر ازقطره اشک دمادم %~% که می‌گردد به گردت در شب غم

89 چو خود را افکنی از کوه دلتنگ %~% ترا بر سر که می‌آید بجز سنگ

90 چو باز آمد به حال خویش ناظر %~% به پیش دیده جانان دید حاضر

91 سر خود بر سر زانوی او دید %~% رخ پر گرد خود بر روی او دید

92 ز جای خویشتن برخاست خوشحال %~% ز درد و رنج دوری فارغ البال

93 خروشان شد که آیا کیستی تو %~% ملک یا حور آیا چیستی تو

94 منم این وان تویی اندر برابر %~% نمی‌آید مرا این حال باور

95 تویی این یا پری آیا کدام است %~% بگو با من ترا آخر چه نام است

96 به شادی دست یکدیگر گرفتند %~% نوای خرمی از سر گرفتند

97 روان گشتند شادان چنگ در چنگ %~% نوای خوشدلی کردند آهنگ

98 چه خوشتر زانکه بعد از مدتی چند %~% دو یار همدم بگسسته پیوند

99 نبوده آگهی از یکدگرشان %~% نه از جاه و مقام هم خبرشان

100 فلک ناگه کند افسونگری ساز %~% رساند بی‌خبرشان پیش هم باز

1 دلا بر عکس ابنای زمان باش %~% به روز بینوایی شادمان باش

2 غم خود خور به روز شادمانی %~% که دارد مرگ در پی زندگانی

3 نبیند بی‌خزان کس لاله زاری %~% خزان تا نگذرد ناید بهاری

4 به بی‌برگی چو سازد شاخ یکچند %~% کند سر سبزش این شاخ برومند

5 کشد چون ژاله در جیب صدف سر %~% شود آخر شهان را زیب افسر

6 گهر گر زخم مثقب برنتابد %~% به بازوی بتان کی دست یابد

7 نباشد غنچه تا یکچند دلتنگ %~% ز دل کی خنده‌اش از خود برد زنگ

8 بلی هر کار وقتی گشته تعیین %~% چو خرما خام باشد نیست شیرین ms58

9 ز ناکامی چه می‌نالی در این کاخ %~% ثمر چون پخته شد خود افتد از شاخ

10 به سنگ از شاخ افتد میوه خام %~% ولیکن تلخ سازد خوردنش کام

11 شود از غوره دندان کند چندان %~% که از حلوا بباید کند دندان

12 دهد درد شکم حلوای خامت %~% ز دارو تلخ باید کرد کامت

13 چنین می‌گوید آن از کار آگه %~% چو با ناظر بشد منظور همره

14 به سوی دشت شد منظور با یار %~% دلی پرخنده و لب پر ز گفتار

15 عنان رخش در دستی گرفته %~% به دستی دست پا بستی گرفته

16 ز هجر و وصل می‌گفتند با هم %~% گهی بودند خندان گاه خرم

17 که سرکردند نا گه خیل منظور %~% ز غوغاشان جهان گردید پر شور

18 نظر کردند سوی شاهزاده %~% ز اسب خویش دیدندش پیاده

19 به دستش دست مجنون غریبی %~% عجب ژولیده مو شخصی عجیبی

20 بهم گفتند کاین شخص عجب کیست %~% به دستش دست منظور از پی چیست

21 چو شد نزدیک ایشان شاهزاده %~% همه گشتند از توسن پیاده

22 ز روی عجز در پایش فتادند %~% به عجزش رو به خاک ره نهادند

23 اشارت کرد تا رخشی گزیدند %~% به تعظیمش سوی ناظر کشیدند

24 به ناظر همعنان گردید منظور %~% ز حیرت در میان لشکری دور

25 به هم منظور و ناظر گرم گفتار %~% چنین تا طرف آن فرخنده گلزار

26 به طرف چشمه‌ای بنشست ناظر %~% به پیشش سر تراشی گشت حاضر

27 ز سر موی جنون بردش به پا کی %~% به بردش پاک چرک از جرم خاکی

28 بدن آراست از تشریف جانان %~% چو گل آمد سوی منظور خندان

29 یکی از جمله خاصان منظور %~% بگفت ای دیده را از دیدنت نور

30 چه باشد گر گشایی پرده زین راز %~% به ما گویی حدیث این جوان باز

31 از او منظور چون این حرف بشنید %~% ز درج لعل گوهر بار گردید

32 ms59 حدیث خویش و شرح حال ناظر %~% بیان فرمود ز اول تا به آخر

33 نمی‌دانست لشکر تا به آن روز %~% که در چین شهریار است آن دل افروز

34 ز حال هر دو چون گشتند آگاه %~% یکی بهر نوید آمد سوی شاه

35 شنید آن مژده چون شاه جهانبان %~% به استقبال آمد با بزرگان

36 دعای شاه ناظر بر زبان راند %~% به او شاه جهاندان آفرین خواند

37 به پوزش رفت خسرو سوی منظور %~% که گر بیراهیی شد دار معذور

38 رخ خود ماند بر در شاهزاده %~% که‌ای در عرصه‌ات شاهان پیاده

39 چسان عذر کرمهایت توان خواست %~% چه می‌گویم نه جای این سخنهاست

40 در آنجا چند روز القصه بودند %~% وطن در بزم عشرت می‌نمودند

41 اشارت کرد شاه مصر کشور %~% کز آنجا رو نهد بر شهر لشکر

42 به عزم مصر گردیدند راهی %~% شه و منظور و ناظر با سپاهی

43 برای خود در شادی گشودند %~% به بزم شادمانی جا نمودند

1 عروس نظم را جویای این بکر %~% چنین شد خواستگار از حجله فکر

2 که چون خسرو از آن دشت فرحبخش %~% به عزم شهر راند از جای خود رخش

3 شبی دستور را سوی حرم خواند %~% به آن جایی که دستور است بنشاند

4 پس آنگه گفت او را کای خردکیش %~% به دانایی ز هر صاحب خرد پیش

5 بر آنم تا نهال نوبر خویش %~% گل نورسته جان پرور خویش

6 سهی سرو ریاض کامکاری %~% گل بستان فروز نامداری

7 فروزان شمع بزم آرای عصمت %~% در یکدانه دریای عصمت

8 ببندم عقد با شهزاده منظور %~% چه می‌گویی در این اندیشه دستور

9 وزیر از گنج عصمت شد گهر سنج %~% زبان را کرد مفتاح در گنج

10 که‌ای رایت خرد را درةالتاج %~% به عقلت رأی دور اندیش محتاج

11 نکو اندیشه‌ای فرخنده راییست %~% عجب تدبیر و رای دلگشاییست

12 از او بهتر نمی‌یابم در این کار %~% اگر واقع ms60 شودخوبست بسیار

13 اشارت کرد شه تا رفت دستور %~% بیان فرمود حرف او به منظور

14 جوابش داد منظور خردمند %~% که ای بگسسته دانش از تو پیوند

15 منم شه را کم از خدام درگاه %~% چه حد بنده و دامادی شاه

16 قبولم گر کند شه در غلامی %~% زنم در دهر کوس نیکنامی

17 بگو باشد که صاحب اختیاری %~% چه گویم اختیار بنده داری

18 زند اقبال من بر چرخ خرگاه %~% شوم گر قابل دامادی شاه

19 به نزد پادشه جا کرد دستور %~% بگفت آنها که با او گفت منظور

20 از آن گفتار خسرو شاد گردید %~% دلش از بند غم آزاد گردید

21 قضا را بود فصل نوبهاران %~% ز ابر نوبهاری ژاله باران

22 نسیم صبحدم در مشکباری %~% معطر جان ز باد نوبهاری

23 هزاران مرغ هر سو نغمه پرداز %~% جهان پر صیت مرغان خوش آواز

24 به سوسن از هوا شبنم فتاده %~% شده هر برگ تیغی آب داده

25 عروس گل نقاب از رخ گشوده %~% رخ از زنگار گون برقع نموده

26 صبا بر غنچه کسوت پاره کرده %~% برون افتاده راز گل ز پرده

27 بنفشه هر نفس در مشک ریزی %~% صبا هر جا شده در مشک بیزی

28 تو گفتی زال شاخ مشک بید است %~% که او در کودکی مویش سفید است

29 عیان چون پای مرغابی ز هر سوی %~% نهال سرخ بیدی بر لب جوی

30 ز باران بهاری سبزه خرم %~% دماغ غنچه و گل‌تر ز شبنم

31 بنفشه زان در آب انداخت قلاب %~% که ماهی‌بد ز عکس بید در آب

32 به تارک نارون را زان سپر بود %~% که از سنگ تگرگش بیم سر بود

33 به سوی ارغوان چون دیده بگشاد %~% شکوفه بر زمین از خنده افتاد

34 بلی بی‌خنده آن کس چون نشیند %~% که بر هندوی گلگون جامه بیند

35 ز شاخ سبز گر گل شد گرانبار %~% عیان قوس قزح را سد نمودار ms61

36 دهد تا آب تیغ کوهساران %~% نمد آورد میغ نوبهاران

37 دمیده سبزه هر سو از دل سنگ %~% نهان گردیده تیغ کوه در زنگ

38 درخت گل ز فیض باد نوروز %~% به رنگ سبزه خرگاهیست گلدوز

39 نهال بید شد در پوستین گم %~% درخت یاسمین پوشید قاقم

40 به عزم جشن زد شاه جوانبخت %~% به روی سبزه چون گل زر نشان تخت

41 سرافرازان لشکر سرکشیدند %~% به پای تخت خاصان آرمیدند

42 به پیش تخت خود منظور را خواند %~% به پهلوی خودش بر تخت بنشاند

43 چو جا بر جای خود خلق آرمیدند %~% به مجلس خادمان خوانهاکشیدند

44 نه خوانی بوستان دلگشایی %~% به غایت دلنشین بستان سرایی

45 دراو هر گرد خوانی آسمانی %~% بر او اطباق سیمین کهکشانی

46 سماطش گسترانیده سحابی %~% براو هر نان گرمی آفتابی

47 درخت صحن او فردوس کردار %~% ز الوان میوه‌ها گردیده پربار

48 چو خوانسالار بیرون برد خوان را %~% ز می شد سرگران رطل گران را

49 خضر گردید مینای می‌ناب %~% ز جوی زندگانی گشته پر آب

50 حریفان سرخوش از جام پیایی %~% سر ساغر گران گردیده از می

51 صراحی لب نهاده بر لب جام %~% گرفته جام از لعل لبش کام

52 ز میناها فروغ آب انگور %~% چنان کز نخل موسا آتش طور

53 کشیده آتش از مینا زبانه %~% فکنده جام را آتش به خانه

54 رخ ساقی ز می گردیده گلرنگ %~% چو بلبل کرده مطرب ناله آهنگ

55 ز هر سو مطربی در نغمه سازی %~% به زلف چنگ کردی دست یازی

56 هوای لعل مطرب در سر نی %~% شده دمساز فریاد پیاپی

57 ز دف در بزمگاه افتاده آواز %~% ز دست مطربان مجلس فغان ساز

58 نواسازان نوا کردند آهنگ %~% سخن در پرده قانون گفت با چنگ

59 فتاد از مطربان خوش ترانه %~% به عالم نغمه چنگ و چغانه

60 اشارت کرد شاه هفت کشور %~% که تا بستند عقد آن دو گوهر ms62

61 عروس خور چو شد زین حجله بیرون %~% به گوهر داد زیب حجله گردون

62 به سوی حجله شد منظور خوشحال %~% به مقصودش عروس جاه و اقبال

63 در آمد در بهشت بی‌قصوری %~% در او از هر طرف در جلوه حوری

64 نظر چون کرد دید از دور تختی %~% به روی تخت حور نیک بختی

65 ز باغ دلبری قدش نهالی %~% رخش از گلشن جنت مثالی

66 به اوج دلبری ماهی نشسته %~% به دور مه ز گوهر هاله بسته

67 از او خوبی گرفته غایت اوج %~% محیط حسن را ابروی او موج

68 سپاه غمزه او تاجداران %~% صف مژگان او خنجر گذاران

69 دو چشم او دو هندوی سیه دل %~% گرفته گوشه میخانه منزل

70 لب لعلش حیات جاودانی %~% به وصلش تشنه آب زندگانی

71 به تنگی ز آن دهان ذره مقدار %~% نفس راه گذر می‌دید دشوار

72 به خوان حسن بهر قوت جانها %~% ز دندان و لب او شیر و خرما

73 چو گستردی بساط عشوه سازی %~% به رخ از مهر و مه می‌برد بازی

74 به روی تخت جا در پهلویش ساخت %~% چو طوقش دستها در گردن انداخت

75 چو خلوتخانه خالی شد ز اغیار %~% نیاز و ناز را شد گرم بازار

76 گهی این دست آنرا بوسه دادی %~% گهی آن سر به پای این نهادی

77 دمی این نار او چیدی به دستان %~% دمی آن سیب این کندی به دندان

78 به سوی باغ شد منظور مایل %~% شکفت از شوق باغش غنچه سان دل

79 خدنگش کرد صید اندازی آهنگ %~% ز خون صید پیکان گشت گلرنگ

80 به سوی گنج دزدی راه پیمود %~% به سوزن قفل را از گنج بگشود

81 به گردابی درون شد ماهی سیم %~% الف پیوسته شد با حلقه میم

82 چکید از شاخ مرجان لؤلؤ تر %~% لبالب گشت درج از لعل و گوهر

83 هوا داری ز بزمی دور گردید %~% سرشک از دیده ms63 نمناک بارید

84 نخستین گشت گلگون عرق بار %~% ز میدان چون برون شد رفت از کار

85 سحر چون گشت منظور نکو نام %~% ز خلوتخانه آمد سوی حمام

86 طلب فرمود ناظر را سوی خویش %~% به دمسازی نشاندش پهلوی خویش

87 ز هر جاکرد با ناظر حکایت %~% به جا آورد لطف بی‌نهایت

88 غرض این داشت آن سروگل اندام %~% گهی از خانه گر بیرون زدی گام

89 که با ناظر درآید از در لطف %~% نظر بر وی گشاید از سر لطف

90 هزاران جان فدای دلربائی %~% که تا بخشد نوای بی‌نوایی

91 طریق دوستاری آورد پیش %~% کند قطع نظر از شادی خویش

1 چنین از یاری کلک جوانبخت %~% نشیند شاه بیت فکر بر تخت

2 که مدتها بهم منظور و ناظر %~% طریق مهر می‌کردند ظاهر

3 نه بی‌هم صبر و نی آرامشان بود %~% همین دمسازی هم کارشان بود

4 حریف هم به بزم میگساری %~% رفیق هم به کوی دوستداری

5 ز رنگ آمیزی باد خزانی %~% چو شد برگ درختان زعفرانی

6 به گلشن لشکر بهمن گذر کرد %~% درخت سبز کار زال زر کرد

7 برای خنده برق درخشان %~% خزان پر زعفران می‌کرد پستان

8 عیان گردید یخ بر جای نسرین %~% فکنده بر لب جو خشت سیمین

9 ز سرما آب را حال تباهی %~% ز یخ خود را کشیده در پناهی

10 سحاب از تاب سرمای زمستان %~% به یکدیگر زدی از ژاله دندان

11 ز ابروی نمد بر دوش افلاک %~% ز سرما خشک گشته پنجه تاک

12 به رفتن آب از آن کم داشت آهنگ %~% که یخ در راه او زد شیشه بر سنگ

13 شکست از سنگ ژاله جام لاله %~% به خاک افتاد نرگس را پیاله

14 شده غارتگر دی سوی سبزه %~% به گلشن خسته رنگ از روی سبزه

15 ز تاب تب خزانی شد رخ شاه %~% به بستر تکیه زد از پایه گاه

16 به دل کردش بدانسان آتشی ms64 کار %~% که می‌کاهید هر دم شمع کردار

17 بزرگان را به سوی خویشتن خواند %~% به صف در صد گاه خویش بنشاند

18 به بالینش نشسته شاهزاده %~% ز غم سر بر سر زانو نهاده

19 به سوی دیگرش ناظر نشسته %~% ز دلتنگی لب از گفتار بسته

20 به روی شه نشان مرگ و ظاهر %~% بزرگان درغمش آشفته خاطر

21 به سوی اهل مجلس شاه چون دید %~% سرشک حسرتش در دیده گردید

22 اشارت کرد تا دستور برخاست %~% به گوهر تخت عالی را بیاراست

23 پس آنگه گفت تا شهزاده چین %~% برآید بر فراز تخت زرین

24 به سوی مصریان رو کرد آنگاه %~% که تا امروز بودم بر شما شاه

25 شه اکنون اوست خدمتکار باشید %~% به خدمتکاریش درکار باشید

26 چو بر تخت زر خویشش نشانید %~% به دست خود بر او گوهر فشانید

27 بزرگانش مبارکباد گفتند %~% غبار راه او از چهره رفتند

28 بلی اینست قانون زمانه %~% به عالم هست اکنون این ترانه

29 نبندد تاکسی از تختگه رخت %~% نیاید دیگری بر پایه بخت

30 دو سر هرگز نگنجد در کلاهی %~% دو شه را جا نباشد تختگاهی

31 چو روزی چند شد شه رخت بربست %~% به جای تخت بر تابوت بنشست

32 بزرگانش الف بر سر کشیدند %~% سمند سرکشش را دم بریدند

33 الف قدان بسی با لعل چون نوش %~% چو شمعی پیش تابوتش سیه پوش

34 ز یکسو جامه کرده چاک منظور %~% فتاده از خروشش در جهان شور

35 ز سوی دیگرش ناظر فغان ساز %~% به عالم ناله‌اش افکنده آواز

36 به سوی خاک بردندش به اعزاز %~% خروشان آمدند از تربتش باز

37 همه در بر پلاس غم گرفتند %~% به فوتش هفته‌ای ماتم گرفتند

38 بزرگان را به بهشتم روز دستور %~% تمامی برد با خود سوی منظور

39 که تا آورد بیرونشان ز ماتم %~% به بزم عیش بنشستند با هم

40 جهان را شیوه آری اینچنین است %~% نشاط و ms65 محنتش با هم قرین است

41 اگر غم شد نماند نیز شادی %~% بود در ره مراد و نامرادی

42 اگر درویش بد حال است اگر شاه %~% گذر خواهد نمودن زین گذرگاه

43 دم مردن بچندان لشکر خویش %~% به مخزنهای لعل و گوهر خویش

44 میسر کی شدش تا زان تمامی %~% خرد یک لحظه از عمر گرامی

45 چنین عمری که کس نفروخت یکدم %~% ز دورانش به گنج هر دو عالم

46 ببین تا چون فنا کردیمش آخر %~% خلل در کار آوردیمش آخر

47 چو آن کودک که او بی‌رنج عالم %~% به دست آورد کلید گنج عالم

48 کند هر لحظه دامانی پر از در %~% وز آن هر گوشه سوراخی کند پر

49 از این درها که ما در خاک داریم %~% بسا فریاد کز حسرت بر آریم

50 چو شد القصه شاه مصر منظور %~% به عالم عدل و دادش گشت مشهور

51 به ناظر داد آیین وزارت %~% چواز دورش به شاهی شد بشارت

52 در گنجینه احسان گشادند %~% به عالم داد عدل و داد دادند

53 یکی بودند تا از جان اثر بود %~% بهمشان میل هردم بیشتر بود

54 ز یاران بی‌وفایی بد جفاییست %~% خوشا یاران که ایشان را جفا نیست

55 فغان از بی‌وفایان زمانه %~% به افسون جفا کاری فسانه

56 مجو وحشی وفا از مردم دهر %~% که کار شهد ناید هرگز از زهر

57 از این عقرب نهادان وای و سد وای %~% که بر دل جای زخمی ماند سد جای

58 چنین یاران که اندر روزگارند %~% بسی آزارها در پرده دارند

59 بسی عریان تنان را جای بیم است %~% از آن عقرب که در زیر گلیم است

60 نه یی نقش گلیم آخر چنین چند %~% توانی بود در یک جای پیوند

61 به کس عنقا صفت منمای دیدار %~% ز مردم رو نهان کن کیمیا وار

1 بحمدالله که گر دیدیم رنجی %~% در آخر یافتیم این طور گنجی

2 در ms66 او ناسفته گوهرها نهاده %~% طلسمش تا به اکنون ناگشاده

3 به نام ایزد چه گنج شایگانی %~% کز او گردید پر جوهر جهانی

4 نگو آسان طلسمش را گشادم %~% که پر جانی در این اندیشه دادم

5 به دشواری چنین گنجی توان یافت %~% بلی کی گنج بی‌رنجی توان یافت

6 دماغم تیره شد چون خامه بسیار %~% که تا کردم رقم این نقش پرگار

7 ز مو اندیشه را کردم قلم ساز %~% شدم این لعبتان را چهره پرداز

8 بسی همچون بخورم سوخت ایام %~% که تا گشتند این روحانیان رام

9 سحر خیزی بسی کردم چو خورشید %~% که زر گردید خاک راه امید

10 چو بوته پر فرو رفتم به آتش %~% که آخر این طلا گردید بی‌غش

11 که مشتی خاک ره گر برگرفتم %~% روانش در لباس زر گرفتم

12 مگر شد خاطر من مهر جان تاب %~% کزو گردید خاک ره زر ناب

13 برون آورده‌ام از کان امید %~% زر لایق به زیب تاج خورشید

14 چنین بی‌غش زری از کان برآید %~% چه کان کز مادر امکان بزاید

15 در این معدن که زر سیماب گردید %~% بسان کیمیا نایاب گردید

16 پریشانی بسی دیدم چو سیماب %~% که تا شد جمع این مشتی زر ناب

17 زر نابم ز کان دیگری نیست %~% بدین در هم نشان دیگری نیست

18 ز هر آلایشی دل پاک کردم %~% گذر بر حجله افلاک کردم

19 که این بکران معنی رو نمودند %~% نقاب غیب از طلعت گشودند

20 سخن کاو بکر خلوتگاه غیب است %~% نهان گردیده در خرگاه عیب است

21 به هر آلوده‌ای کی رو نماید %~% نقاب غیب کی از رو گشاید

22 کسی کاین نظم دور اندیشه خواند %~% اگر تاریخ تصنیفش نداند

23 شمارد پنج نوبت سی به تضعیف %~% که با شش باشدش تاریخ تصنیف

24 نداند گر به این قانون که شد فکر %~% بجوید از همه ابیات پر فکر

25 گزیدم گر طریق خود ستایی ms67 %~% بیان کردم سخنهای هوایی

26 بنا بر سنت اهل سخن بود %~% و گر نه این سخن کی حد من بود

27 کسی کاین نظم بی‌مقدار خواند %~% ز سد بیت ار یکی پرکار داند

28 ز عیب آن دگرها دیده دوزد %~% چراغ وصف این را برفروزد

29 نه رسم عیب جویی پیشه سازد %~% حیات خود در این اندیشه بازد

30 همان به کاین حکایتها نگویم %~% که باشم من که باشد عیب جویم

31 خدایا پرده‌ای بر عیب من کش %~% زبان حرف گیران در دهن کش

32 کلامم را بده آن حالت خاص %~% کزو گردند اهل حال رقاص

33 بنه مهری بر این قلب زر اندود %~% که در ملک جهان رایج شود زود

34 به این زیبا عروس نورسیده %~% که از نو پرده از طلعت کشیده

35 بده بختی که عالمگیر گردد %~% نه از بی‌طالعیها پیر گردد

36 در ناسفته این گنج معنی %~% که در معنی ندارد رنج دعوی

37 ز دست خائنانش در امان دار %~% به ملک حفظ خویشش جاودان دار

38 قبول خاص و عامش ساز یارب %~% به خاطرها مقامش ساز یارب

ناظر أو منظور

ناظر أو منظور

نبذة عن الكتاب

الفهرس