مقدمة

فصل 2

گر دم زنیم گردی سوی رقیب مایل

آخر سر زبان را بگشا به حل مشکل

تن در فراق رویت جان راست چاه بابل

زلفت به گردن دل انداخته سلاسل PageV01P009

کز آب زر کشیده از هر طرف جداول1

کز لاله برفروزد در بزم گل مشاعل

غیر از حباب نبود بر 2 روی بحر سای

در پیش دست چودت باشد هنوز مدخل

نزد کریم گفتن عیب است از اراذل4

در خیل بندگاتت صد سنجر است و طغرل

همچون شریک باری در خارج است باطل

آری به معرض خور گردد تجوم آفل

روحکمال و سلمان لله در قائل5

از 6باب لطفواحسان با وی چه گشت حاصل

هستی فزون و داری بر سر بسی فضایل

اکر فراق تو کشتی مرا که می پرسید

دیدار عزیزان و به مقصود رسیدیم

که هرزمان خجل است آسمان زروی زمین

چنان که می چکدش از حیا عرق زچبین

کنار برگ چمن شد بنفشه را بسالین

بیه لبان تو که حانم به لبان آوردی

مگر به نی نفسی میدمد بر آتش مسن

ز باد دامن او در گرفت آتش من

چون نی بری ms014 بهسوی دهان نیشکرشود

سوراخها چو نی اگرم در چگر شود

یساشد که هم نفس بهتو ای سیمبر شود PageV01P023

افتد بهنای و آتش من تیزتر شود

ترسم (75) زپرده راز نهانم بدر شود

آخر بهنی دو دست مرا در کمر شود

نائی به کوی او که کسیرا خبر شود

به گرد عارض او طرههای مشک فشانا

ا بهدلبری و حسن نام کرده عیان

به از شکوفهٔ‌ سیب حدیقهٔ‌ رضوان

رسیده است ms016 به پابوس فخر اهل زمان

ز خاک مقدم او روشنی مه تابان

ز بحر بخشش او قطرهای بود عمان

کمینه نقش کبود از نقوش شادروان

پیاز چرخی3 افلاک آورد کیوان

کند به مصلحت آن سیه [سر] پستان

به بندگی تو ای خواجهآ رفیع مکان PageV01P027

هی که سر بدر آرد زگوشهای دهان

دل شکستهآ عاشق به حیله و دستان

که نیست بهرهاش از عاشقی بجز حرمان

به عیش و خرمی خواجگان بازرگان

که از ملامت اغیار گشته سرگردان

به غیر اقتری و کذب و تهمت و بهتسان

مدام تا بود افلاس موجب هجرالل PageV01P029

آب دریا تا کمرگاه وی و وی مختصر2

باشدش بیم هلاک آنگه که شد لبهاش تر

پشت خلقی بشکند از بیم مال و بیم سر

هر زمانی گردد آبستن به چندین جانور

و آنگهی ماتند کژدم دم بر آورده به سر

ز آن که چون مستسقیان باشد ز آبش ناگذر

و آنگهی همواره او از خاک و آتش برحذر PageV01P031

که بر صحیفهآ جانش کند سواد کسی

که دوران می نماید بیوفائی

بسی گوئی که ای دوران کجائی

کز سنگ گریه خیزد روز وداع یساران

تا بو شتر نبندد محمل به روز یاران

داند که تلسخ باشد قطع امیدواران

گریان چو در قیامت چشم گناه کاران

ازبس که دیرماندی چون شام روزهداران

اندوه دل نگفتم الا یک از هزاران

باقی نمیتوان گفت الا به غمگساران

نتوان ز دل برون کرد الا به روزگاران

ارباعی]

چون عقد چواهر همه درهم پیوند

قطعه)

کههرا کسی که نهی دل بر آشنائی او

عذاب روح بود صحبت ریائی او

مذاق مرگ دهد شربت ms021 جدائی او

شدند ، کرد فلک قصد دشمنی و نزاع

جدا شدند ز هم همچو حرفهای وداع

تا که بخاید سر قصر بلند

کنگسرهٔ‌ عرش چو تاج خروس

کزته او گشت زمین تاپدید (b.10)

از ته او گشت پدید آسمسان PageV01P036

به چرخ آز قدم خان عساقبت محمود

که در جهان نبود مثل او شهی موجود

ایادی کرمش را مکان قضای وجود

تنش به سنگ کوا کب زمانهساخت کبود

هم مرا هم خویشرا هم جانوهم دل سوختند

حشی نیکی میشی مرد کلان

موئی که ازو فتد به کاتی ارزد

تسادیدن او ملک جهانی ارزد

همچو آن کفتر که دانش جغردان اندربود

هرشبی زین سوب چمهام آسمان اندربود

میروم ساغرج بر شاید مغان اندر بود

میروم شاید لحو بستان جان اندر بود

خرج بر جا ms027 و علی دیگر میان اندر بود PageV01P043

و له ایضا؟

و له ایضا3

بهمویههای غریبانه قصه پردازم

که راه و رسم سقر از جهان یراندازم

دختر رز را زچین شیشه معجر صاختند

شعسر را از ما تفحص می کنی

از چه معنی این 1 تجسس می کنی

کون خرش شمار اگر گاو عنیر است

آن نیست شفق کزو افق شد گلگون

رخساره پر از سرشک و دامن پر خون

مهر داری که تدارد ثای PageV01P048

از دهانش گهر بیحد ریخت1

مردمی و کرم و حسن معاش

خوب شد عاقبت از روی کرم

هست بیش از همه آخر در بخشد

که تبینی گره او را یه جیین

که گشاده رخش از عین عطاست

خلق را %~% چمله پسند افتاده

آخر 7 آماده شد از بهر وفا

ز آن ازو9 روی زمین راست قرار

ز رخ او که چنین شد لاغر PageV01P049

برممالک یافت دست اقتدار انگشترین

زان شده خم چون فلک درزیر بارانگشترین PageV01P051

باد در انگشت آن دم استوار انگشترین

همچو غواصش رساند2 بر کنار انگشترین

گشته چون پروانه گردش بی قرارانگشترین

درسخاوت همچو تو بی اختیار انگشترین،

زانکه شددر کسب دولت باتو یارانگشترین

آورد پیش تو از بهر نتار انگشترین

سرخروئی زان5 بود در روزگار انگشترین

روی در ظلمت نهاده خخر وار انگشترین

می کند اظهار عجز و انکسار انگشترین PageV01P053

و له ایضا

ی نماید خویش را عاشق شعار انگشترین

باقت تادر زیب و زینت اشتهار انگشترین

باد جاهت را در انگشت وقار انگشترین

در مدحش آن قصیده که بودی هزار بیت1 PageV01P055

وفهتاو

به وقت گفتن و گفتن به وقت خاموشی

کآرد قرو خری که تو بر بام بردهای

دیگران دوزخ اختیار کنند

دوخته از ترک دو عالم کلاه

مویریزان بود از سرما ز فرق چرخ پیر

کز برودت همه پرهای ملک میریزد

کف مستی ز سما تا به سمک میریزد

ریزهای گچ [از] ایوان فلک میریزد

بر سر سوختگی ایر نمک میریزد

وز برودت زکفش جمله بهتک میریزد

که از آن جمله پرشهای خسک میریزو5

پشمهای زده بهر کینک میریزد PageV01P063

نظ

خود را و نموده کسوته و کم

آورده پناه با کبایسی PageV01P064

که همسایهآ گوشت بوده است پشم

دارم بسی عزیزتر از شوشهٔ‌ زرش

کز دود پوستین سمور است در برش

این است دوستانسخن پوست کنده ام

زیرا که امتلا2 شدهام زین خیال خام

شمسی مهر چاشت بود قرص ماه شام

خوان کلیچه [ ریزه] به من چرخ نیل فام

در ره نشان پای شتر حاصل کلام

از ضرب مشت رستهآ دندان وی تمام

دور زمانه تشنه به خونشان [بود] مدام

یارب چونان مباد ز دونان به غیر نام

از من کلاغ را بیری تحفه [و] سلام

ب چند نان بده به فقیرأن یه رتم وام

عنقا شده است نان، نشود صید کس به دام

مردم کنند مورصفت بر وی ازدحاح

یارب سیب چه بود که نانشد چتین حرام

کالبدر فی الدجیة والشمس فی الغمام

سازند تو تیاش3 خلایق به احترام

هردو نهان شوند به خسا کستر ظسلام5

خوشتر بود ز رایحهٔ‌ مشک در مشهم

چنز دترد مر شنر گود ون کرهره.مم

تا زین بهانهشان برسد لقسهای ms043 به کم

بهتر ز غار موش نباشد دگر مقام

زنهار عجب مدار ز کمیابی طعام1

ازقرص خود نیافت چو یک چندروزکام

أو را بغیر رشتهآ ماهیچه التیام

هر لحظه پای بند که گردد به چشم وام

از مطلع زمانه بغیر از مه صیام

گر امتحان کنی تفسشر را به الشمام

زنهار نان طمع مکن از سفرةآ لئام1

بر در گهش چو حاتمطائی دو صد غلام2 PageV01P072

باشد غربا را ز نوال تو نصیب

أورا به کمال لطفخود5 نیست غریب

مبادا دردمندی را شکستی4برشکست افتد PageV01P075

وی به کلک مشک فامت حال عالمراقوام [20a)

چون عقد جواهر همه در هم پیوند

شر دانسه به گوشهآ جهافی افکند

میسوزد از آن اخگر سوزنده تنم

یک شعلسهآ آه سوختی پیرهنم PageV01P080

شد 2 کورهٔ‌ آتش تو جای دل من

نعلی است بر3 آتش از برای دل من

فریاد کنان ز عشوه و ناز تواند

دیده به ره و گوش به آواز تواند

طوطیان شکرستان سخنرا کرده لال

بیت]

روزی آدم ز جنت شاید ار گندم دهی

کحل خط تو بود روشنی دیدهآ حور

کو بخت که آیم به زبان قلم تو2

منشی فلک داده براین قول گواهی

نظم] :

مانده دوات از قلم انگشت دردهان

رضوانسواد دیده وسویش کندروان

از ران طایران فلک گیرد استخوان

آرد برون زحجله3أفکارمو کشان(213)

بیاض صفحهآ روی بتان ماه جبین

آیا شکایت از تو کنم یا ز روزگار

[بیت]

طالع من نگذارد که تو برمن تابی

یه اسم کمال

به اسم کافی

به اسم حسام

یه أسم میرک

بهاسم فانی

بهاسم خلیل

*اسم ولی

خواجه آن است ته تاجر به زرخود باشذ

آواز آب زحمت بیمار میبرد

ز آب تیز ، گذشتن نمیتوان آسان

قدم چو پیشنهادم زسر گذشت روان

که هستز آبروان تازگی روح دوان

به خاک مرده زدن آب رسم اهل زمان

دمی ولیک زنددم زچشمهآ حیوان (25]

کهزخمهای ترا ms061 آب می کتد نقصان5

نظر به دیدهٔ‌ پر آب هیچ سونتوان6 PageV01P098

وله ایضا

وله ! یضا4

و218

وثه ابضآ

تیغ بردار وبه آب لطف خود کن دفع گرد

ز انکه برپا آب خوردن موجبر نج است ودرد

آب چون براخگر سوزان فکندی دود کرد3

زاتکه نتوان درزمان بعداز دویدن آب خورد

یسته گردد آب هرگاهی که تندی کرد برد

لرزه می آید بلی چون برتن آید آب سرد

تر مشو کز آب هر گز ترنگردد هیچ مرد

نافهآ آهوی تو خسال جیین

ساجد ابروی تو روی زمیق

یک گل روی1 تو و خلد برین

بر دل یکرویه چو نقش نگین

متصل از سوی تو دعوی کین

مضطرب از خط تو زار و حزین

جان کشم پیش تو جانان کئی

شتر در آب فنا ران و حجره آتش زن

یحجره صد شتر آتش ز تندباد فتن

بس6 کشد شتر از آبوخاک حجره محن PageV01P103

ه باد مرگ شتر حجره هست خاک درن

که خاک حجره شد از آتش شتر متقن

به خاک حجرهام آتش نگر شتر گردن

که ز آتشین شترش خاک حجره شذ گلشن

به خاک پای شتر و آب 3 حیجرهٔ‌ ذوالمن

ز آتشین شترش خاک حجرهام روشن PageV01P105

به بادپا شترم ده به خاک حجره ولن

سال وماه8 اندر طواف کویت ازجان9دم به دم

این نهان تبود در آخر گشته در عالم علم

نام دارا چون رود ms067 پیش تو یا تعریف جم

می کند هر دم خیال کج، پی کسب در

حیلهها آرد به پیش ای شاه گردد3 محترم

میتوان در5 نزد خویشش امتحانی کرد هم

دیگر این رفتار را باید که ساری ملتزه

یکی در خویش دید از خویشتن رفت2 PageV01P111

قطعه

آیات شهریاری در شأن آوست تارن PageV01P114

خیر البشر ز مکه به یشرب چرا گریخت

لغز نرد

یکی سپهر مسطح در او4 مه تابان

که جسله بر سر یک بدر کردهاند قران

چو مهر ومه که به طاس فلک بود غلطان PageV01P121

قران نموده به اطراف چشم هرینت اران

که نیست همچو مه چارده دراو نقصان

دو کهکشان شده برروی آن سپهر، عیان

کشیدهاست به هررکن، طرح شش ایوان

رونده در عقب هم میانه (و] ارکان

که دست و پاچونباشد، همی شوند1روان

گهی شوند به هم مجتمع، ثریا سان

کزان گشاد بسی بستگی بود امکان

زمان زمان به هوا مانده میشود حیران

را گشادن متصوبهٔ‌ فلک، آسان

بر آنز کو کبوسیاره، مهرههاست روان

نگر1 بههر طرف افتاده کوکب رخشان

چو خالها ز خدنگت براو نموده نشان

گشاد بازی نرد است و صد خطر بهمیان

بسان طاس ز حیرت گشاده مانده دهان

لغز شطر نج

جا ز فوت شاه سپه را شود قرار

یفز آفتاب

تیز نتواند کسی در روی او کردن نگاه

لغز شمع

لغز کمان

لغز شعشیر

قابر جناح باز وغا شهپر آمده

پیوسته در طبیعت آو ممر آمده

رخسارش از خجالت آن احمر آمده

گه تا گلو و گاه ز سر ms079 برتر آمده

لیکن از او جواب دو صد لشکر آموه

از تیر و تیغ او زره و بگتر آمده

تیغش زمین دریده1 چو بر مغفر آمده

پیشش به زینهار شه خاور آمده

گز بهر دفع دشمن بد اختر آمده

بهر کمیته چاکر تو درخور آمده

از جوهر مدایح تو زیور آمده

تیغ ترا که زیب نیام از زر آمده

ثغز ننگه1

ولی به ساده عذاری است در جهان مشهور

بود شهاب صفت متصل به سیر و عبور

یود به سینهٔ‌ پاکیزه گوهرش مسطور

به وجه لطف دم نقد از او کنی مسرور

لغز آنگشترین

ثغز شفتالو

بینا شود دو چشم از آن بسکه پر ضیاست

بای آن درخت یکی باغ دلگشاست PageV01P135

لغز قلم

قیامتی است قدت، گر بود قیامت راست

به قد نیزه و این از قیامت است نشان

آفتاب است که گشته است یکی نیزه بلند PageV01P139

بیمت

لمؤلفه :

بیت]

وبیت]

منزل او دردل است اما ندانم دل کجاست3

خرقه جائی گروباده و دفتر جائی

مستند مبادا که به ناگه1 شکنندش

غضروف سر لنگ تو دندان شکنندش

مانند نخودی که یه شوروا فکنتدش

بیا %~%

چرا نشاید اگر هم رود زجای جیل PageV01P153

قطعة الاولی

از آن جهت به سیکساری است افسانه

قطعة الثانیة

قطعة الثالثة

قطعة الرابعة

از شوق تو به سینهٔ‌ سوزان نهادمش PageV01P161

ساقیا باده که دارد سر ساغر نرگس

جمله سیم و زر خود کرد دراین سرنرگس

زان چمن را همگی چشم بود بر نرگس

پشت خم کرده چو پیران معمر نرگس

ستاده است و کند کار پر خطر لاله

غرل

پی نثار تو درجی است پر گهر لاله

به باغ سبزه بود زیر و بر زبر لاله

بربرم شهنشاه یحر و بر لاله PageV01P169

سرمه از خاک درت 2 کرده تمنا نرگس

فیضها می برد از عالم بالا نرگس

کرده تا دیدهآ خود را به رخت وا نرگس

گشته شرمنده از آن نرگس شهلا نرگس

که دمی تگسلد از ساغر صهبا ترگس

نیست مانند به چشم خوشت اصلا نرگس

کرده از خاک درت دیده مجلی ترگس

در زمان شه عادل دل دارا تر گس

چشم اعدای وی اتدر صف هیجا نرگس PageV01P173

گوگرد صفت گشته پدیدار بنفشه

در صحن چمن طرح چو معمار بنفشه

شد تابع فرماتش به یک بار بنفشه 3

همچون شه یلخ است در اطوار بنقشه

فیلی متخلخل شده ناچار بنفشه

خوشبوی چو خوی رخ دلدار بنفشه

در پهلوی هم در لب انهار بتفشه

گوئی که کرم می کند اظهار بنفشه

چون دیده به بستان شده بیمار بنفشه

گو کن حذر از حامض رهر بنفسه PageV01P175

با روی کبود است و تن زار بنفشه

کرده است پر قرقره تیار ینفشه

غخزل

دود آمده در دیدهٔ‌ خونبار بنفشه

خوشیوی تر از نافهآ تاتار بنفشه

آن شاه چو زد بر سر دستار بنفشه

بر پشت خود از گنبد دوار بنفشه

در گلشن بزمش شده چون خار بنفشه1

از پای کند غنچهآ 2 سوفار بنفشه

از چوب غضب بر سر3 اشرار بتفشه

خوانی که بود در تک اثمار 4 بنفشه

فی الحال شود همچو گل نار بنفشه

چون دود دمیدن کند از نار بنفشه 6 PageV01P177

باغ رخ خود را همه دیوار بنفشه2

باغی که بود در تگ اشجار بنفشه

او را به علاج آمده در کار بنفشه

زاهداب 3 مگر رسته بر اسفار4 ms107 بنفشه

تا زیتت باغ است در اعصار بنفشه

الزل

گل جلاجل شده و گوشهآ قانون غنچه

از یواقیت و ذهب آمده مشحون غنچه

غزل4

وثه ایضا

هر دم یه صورتسی کند او را ز من جدا

شد صد هزار پاره چو شد از بدن جدا

تا گشتهام از آن بت گل پیوهن جدا

گفتا که زینهار نباشی ز من جدا

بهر تو ماندهایم چنین از وطن جدا

وله ابضا

نمزل

نحزل

مز

غزل

نمزل

نزل

نمزل

تو هم ملاحظه کن از یهانه جوئی ما

به پیچ و تاب در آئی ز راست گوئی ما

کجا محیط برآید به خرقه شوئی ما

غزل

که میادا دل او هم به تو گردد مایل

دلبری چون تو کسی یاد ندارد کامل

غزل

که طلبکار تو هم مثل تو باشد روزی

از چه در خانهٔ‌ دل این همه غم اتدوزی

مز

عمزل

عزل

فزل

کزل

م

سرا یاد از شرار تیشهآ فرهاد می آید

ینای عشق بسرای خدا شناس 2د

سر رشتهٔ‌ کار من بیچاره گره شد

از حسرت آن نرگس خونخوارهگره شد

خون دل کوه است که در خارهگره شد2

کزل

کشته و شمع4 بخونش زده گیسوی سفید

ل

تزل

نزل

نحزل

غزل

کق

غزل

کزل

لمؤلفه

لمؤ ثفه

لمؤ لغه5

المؤ لفه

فصل 436

پشت من و پلاس3 غم اینت لباس شاهیم

خاصه که آب دیدگان داد به خون گواهیم

تو می و نقل خور که من برسر قابه ماهیم

من که و این عمارتم گرتوخراب خواهیم

گریه چه سود چون زرخ شسته نشد سیاهیم

فصل 442

گر2 به تبسمی کند لعل تو عذر خواهیم

فصل 444

چه سوداهاست این یارب که باخودمی پزم شبها

چنین1 کز یاربم میخیزد ازهرخانه یاربها

به خون دیده دشنامی که بشنودم از آن لبها

بود عشاق را آری بسی زین گونه مذهبها

فصل 449

چو شمع افتاده از سوز دلم تبخاله بر لبها

که بهر کشتنم باهم زبان دارند آن لیها

از آنش سرزده ms127 پیوسته می آید به مکتبها

فصل 453

فصل 454

زمن بوی محبت خواهد آمد گر ببوئیدم

به رسم سر گذشت افسانهآ حسنش بگوئیدم

اگر میرم چومجنونم در آن وادی مموئیدم

که من راه خطرناکم مپوئیدم مپوئیدم

فصل 459

ولیکن از خطش درظلمت افتادم مجوتیدم

برای خاطرش آهسته گریید و مموئیدم

ز دود دل نشاناستاین اگرررری جیوکیدم

فصل 463

وز من تو خویش را زچه بیگاته ساخته

بر فرق آنکه3 بهر تو آن 4 شانه ساخته

مسجد خراب کرده و بتخانه ساخته

بیخوابی مرا همه افسانه ساخته5

مطرب که صد ترانهٔ‌ مستانه ساخته

کآرامگاه خویش 6 به ویرانه ساخته

PageV01P219

در رهگذار سیل فنا ن کتناحته

بوی بهار حسن تو دیوانه ساخته

نا زلف فتنه جوی تو یا شانه ساخته

منزل میان مردم بیگانه سساخته

کو ms129 داستان حسن گل افسانه ساخته

شمع از شرار شعلهآ خود دانه ساخته

فصل 477

این غم رقیب را سگ دیوانه ساخته

حاصل برای کشتن پووانه ساخه

بویش از این معاتە بیگانه ساخته PageV01P220

درراهت ازحیاب به خود خانه ساخته1

از بهرشان غم تو چتین شانه ساخته

عشاق شمع را همه پروانه ساخته

فصل 484

به یاد قد تودر سایهآ سرو سمن میرم

نیم چوندیگران کزجان زیم یاخودزتن میرم

به زاری هردهانگشت او فکنده دردهن میرم

که رسواتر شوم گر در میان مردوزن میرم

چوبیرون اوفتم درعرصهآ زاغ و زغن میرم

فصل 490

که همچون شمع فانوس اندرون پیرهن میرم

که همچون بلبل ازشوق تونالان در چمن میرم

که تنهابادل پرخوندراین بیتالحزن میرم

که بر روی سمن یا در کتار یاسمن میسرم

فصل 495

برافتد از چهان رسم وفا روزی که من میرم

روم در گوشه و در پیشبر کوهن میرم PageV01P222

فصل 498

فصل 499

فصل 500

فصل 501

فصل 502

فصل 503

فصل 504

فصل 505

که لاله زار به دست آتش خلیل کشید

که فرش دیدهٔ‌ فرگس به چند میل کشید

حیاب ز آب روان شیشهٔ‌ دلیل کشید

شب از هلال کجک برسران پیل کشید

به سوی خویش توانم بدین سبیل کشید

در آن بهشت شرابی چو2 سلسبیل کشید

فصل 512

عروس5 لاله نقاب از رخ جمیل کشید

کجک ز برق جهان بر سران پیل کشید

چگونه لاله صفت آتش خلیا کشید PageV01P231

بهچشم نرگس شب زندهدار میل کشید

گرفت ناله خفیف آنگهی ثقیل کشید

ز بس که مدت هجران گل طویل کشید

گل سخی که زر از غنچهٔ‌ بخیل کشید

فصل 520

ز لاله سبزه 2 نگار از بنفشه نیل کشید

میان سبزه ببین کآتش2 خلیا کشید

چو بار رعد فراوان به پشت پیل کشید

زجای جست چوبرق آنگه وصهیل کشید PageV01P232

8ابر دیدهٔ‌ او را ز برق میل کشید

چه شد از این که به بستان قد طویل کشید

به لطف و خنده گل از غنچهٔ‌ بخیل کشید

در آن بهشت خوش آن کآب سلسبیل کشید

که یک زمان نتوانم گریز ازایشان کرد

چو انگشت نبی شق کرده مه را

که تا بوسد 2 دمادم این شفه را

وی ز آفتاب طلعت تو ماه در حجهب

کرد اقتباس نور ز رای تو2 آفتاب

بر وی روان3 ز کاسهآ سرهرطرف حباب

زان آتش است خصم توپیوسته درعذاب

جزدر کف توتیغ که کردی به خون خضاب

از بس که یافت پر ز خدنگ توچون عقاب

ای پادشاه ملک ستان و فلک جناب

دارد به گفتگوی لغز میل بی حساب

والی الممالک یا مالک الرقاب

افراخت بیقصور در این عالم خراب

در گوشههای قصر و ره آن به پیچ وتاب

گاهی به جلوهاند و گه اندر پس نقاب

یامنخسف دو بدرعیان کشته درا سحاب

از عین احتیاط به هر گوشه صد طتاب

خم گشته بهر خدمت او در پس حجاب

آندم شود کشیده که گردند در عتاب

در زیر آن ستون مجوف به سیم 2 ناب

طاق سیاه بر زبرش چون پر غراب

وین طرفه تر که شعله زند در میان آب

ترصیسع کرده است ز لعل و در خوشاب

گویا که هست تیغ شهنشاه کامیاب PageV01P237

بر ساحت چنابش ازاین قصر بی حساب

گردن کشان صف شکن حشمت اکتساب1

افراخت بر فلک سر وشد رفعت آنتساب

ایمن شد از حوادث چرخ پر انقلاب

قام نیکش ارسططالیس2 است

که جنگش نیز اعلامی نماید تاوکش در دل

PageV01P248

گرد قلک ملائکه پر در پر آمده

رشک نقوش مانی صورتگر آمده

با طبل باز شساه فریدون فر آمده

طاووس مه دم فلک اخضر آمده

با 5 بحری شکاری شب خوش بو آمده

در گردنش چغولی زر از خور آمده PageV01P257

بر سر تماقهاش ز مه انوز امسده

فصل 567

که از مشقت آن جز به مرگ نتوان رست

ز آتش آب سوزان تر به صد بار

گهر در سینه همچون دانهآ نار

نار بگویند2 بسوزد دهان3

سایه گریزان به پناه درخت

که کوههای بلا ریگ این بیابان است

گویتد خاص وعام دعای تو روز و شب

تقبیل آستان رفیع ترا ز رب

نقد مراد خویش به برهان من طلب

آن قدر هست که از روی زمین تا به فلک(40a)

کین بود فوق سماک و بود آن تحت سمک

از برای در او کرد خیال

که فلک ساخته از بهر درش

گره اندر گسره و چین در چین

و اندر او طرفه بتی حور سرشت

چون که در روضهٔ‌ رضوان غلمان PageV01P268

فصل 584

بیت]

بیت]

گر خاری یود گلدسته گودد

فصل 588

فصل 589

-5 م و

ز جانب میخانه ره دیگر هست

راهی است که کاسه می توان داد بهدست PageV01P279

ای بدخشی چه غم چو در 1 گذر است

ساعتی زیر و ساعتی زبر است

باید کز آن فرح نفزاید دل تر

هان تا غمش ز جا نرباید دل ت!

بأید کز این دو یاد تیاید دل ترا

که پالانگران را ببردست %~% آب

بداتنسد کسه پالانگوان زندهاند

وبیت]

وبیت]

کمن درجو شرایا %~% لس سر آی

لدوا للموت %~% و آبنوا للخراب2 PageV01P282

تضرع کنان گفت کای کردگار

چنان کآفریدی به چشم من آر

همی کرد روزی به دشتی گذار

نه اغیار با او رفیق ونه یار

چنین دور مانده ز خویش و تبار

که کردی 4 مرا مدتی انتظار

مرا - گفت - با صحبت زن چه کار

چهان است نام من ای نامدار PageV01P283

که تا خود چه دلها ترا شد شکار

برو کرد راز تهان آشکار

دگر دست کرده به حنا نگار

بگو با من ای قحبهآ خا کسار

بدین دست کشتم به زاری زار

که شد شوی دیگر مرا خواستگار

به لطف آتدگر گیردم در کنار

هنوزم بکارت بود بو قرار

که ای زشت رو قحبهآ نابکار

چو داری فزون شوهران از هزار 1 PageV01P284

که ای زبده و1 قدوهٔ‌ روزگار

از ایشان ندیدم یکی مرد کار

نگشتند گرد من از ننگ و عار

گر بکر باشم شگفتی مدار

همی دار ز ابن یمین یادگار

فصل 628

آذا مکنت یوما من اثسلع تلسع

ناکس به تربیت نشود ای حکیم کس

در باغ لاله روید و در شوره خار وخس

مشروب یسم لین کل الأرقام

گو بفرمای در آنجا تظری یهتر از این

سرو سوی بوستان آید همی

آب حسرت در دهان آید همی

تو چو ماهی و دیگران چو نجوم

طو طیان شکرستان سخن را کرده لال

که ذرهای نرسیدی به دیده آزارش

از گوه1 ریشکی و بر آن ریش تیزکی

همچون مگل فتاده به منقار لکلکی

تا در دهن ms192 شیر نیفتی ز خصالش

ز آب مژه به کوی تو پا در گلم هنوز

با من دو دل مباش که من یکدلم هنوز

لا

(بیت]:

بیت]

و زین طرف شرف روزگیار ما گردید1

طغرای فنسح و دولت توقیع مشات فامت

آسوده در حمایت لطف تو خاص و عام

فصل 650

که نداشت بی وصالش دل ناتوان نظامی

بی لعل لبت حریف دردم همه دم

خواهم شود آرامگهم2 کوی عدم

بوستان در بوستان و گلستان در گلستان

در چین تامه داشت مگر فافهآ ختن

چید از چمن بنفشه و پیچید در سمن

زینسان دمیده ستبل مشکین ز نسترن

همچون دهان غنچه دهاتان پر از سخن

بر سبزهآ تر و گل سیراب ختده زن

گلچهرهای نهاده به رخ جعد پر شکن

وز چهرهٔ‌ یقین %~% بگشایم نقاب ظن

که در دقت زمو فرقش توان کرد

سرت کا لماء او کا لسلون فی آلورد

فصل 664

به نزد نبی و وصی گیر جای

چنین است این دین 3 و راه من است PageV01P354

همین قضیه8 که نشناخت قدر فردوسی9 PageV01P361

الفتاار

یافت از سرچشمهآ خورشید نور

فراز تخت سلاطین ز روی استحقاق PageV01P363

پر از جواهر اتجم سپهر را اطباق

مار تا راست نگردد نرود درسوراخ]

از همه غم رستی اگر راستی

واو از کجی همیشه4 بود در میان خون]5

وضع %~% اصل آلطبایع تحت ذین

و أدرجهاخلال2 %~% آلدر جتیت

تون [و] کون همدم و مصاحب دور

تاریخ ولادت است و تاریخ وفات

پیر عالم را ثم الطاف وی3 سازد جوان

وان جم اوصاف سکندر کام افلاطون بیان4 PageV01P383

یکی دو با لب هم 6 بوسهای زنند از مهر PageV01P388

روی زمین تمام به زیر نگین تست

بر افروزندهٔ‌ خورشید تابان

فصل 686

فصل 687

فصل 690

فصل 695

قطعه]

(71a) آدمی بچه ندارد خردو عقل وتمیز

نظم] : PageV01P392

وحکابت]2

ز لاله آرزوی جام تاژه5 شد ما را

نیت

سرتاسر جامه خواب زرکش دید

قطعه]

و لیکن نه چندانکه گویند بس

ملامت نباشد1 شنیدن ز %~% کس

تو میهمانی وباقی در آن میانه طفیل

تایه حدی است که آهسته دعانتو ان کفت1

رگهاست بر او چو بند شمشیر شما

تا خایه به سنگ در رود. .. شما

خلیل خیله1 کس کیر کیر چول چلاو

آفتأب اوج برج سلطنت سلطانن حسین2

[بیت]2

(76b] نقاش نقش ثاتی بهتر کشد ز اول

ز نهار مباش همنشین با خس وخار

تو شاخ گلی ترا چچه نسبت به چنار

کان من غیسر علث است9 و سپب

(بیت]

چون گدای تو تو انگر خود نمائیها1 کنم

معذور دارش ای جان کو نام شسی دارد PageV01P425

بیت] :

تا به هفتاد حج نافله یکسان آمد

ولی خلاصهآ جان خاک آستانهآ تست

او را مگوی دل که کم از سنگخاره نیست

در سلک نظم آمده بیتی است آبدار

کزضعف تا بهسینه بر آئی به جانرسی

[رباعی]

در رشتهآ جان خسود کشم گوهروار

یعنی که نمیزنم نفس چر به شمار

هم مگر لطف شما پیش نهد گامی چند

(پیت] :

جرم ما چیست که بر شیشهآما سنگ زنی

آفتاب اوج برج سلطن سلطابحسید

گیسوی شاهد و زنجیر جنون جنیانی

بنشینی به سر زانو و کون جنبانی

فتاار

بسان سرمه سیه کرد روز گسار مرا

المقسرب یسحضرت %~% السلطسان 4

باسط العدل ، نساشر الاحسان 5

قامع الکفر ، قالسع 4 الطغیان

صورت نام اوست در اذهان (86b)

باعث امتزاج چسار ارکان

تام او %~% پادشاه و شاه نشان 8 PageV01P452

همچتو آدم خلیفة الرحس

شسته از نوث شهوتش دامان

تا ابد نحام او شده عنوان 2

در طسلال شکوه %~% او اقران

سر ز صندوق سیند چون سرطان

پنجه بر رو چرا زد از مرجان3

سر شود دست یأر در ابدان

ور رخ سهر صفرهآ 4 یرقان

هم عسارات %~% أو رفیع الشان

فضصل نطق آز PageV01P453

لیق تیز %~% تو %~% قاطع البرهان

نور رای تو قاطع التبیان

بحر را نام جود جز بهتان

چوب در کف ز شکل کاهکشان

که به روی درشت هیچ عوان

مگر از دست زرگران سوهان

پیش شعرت %~% فصاحتسحبان

همچو تر کی به نسزد بغراخان

حسب مقدور ]و %~% غایت امکسان

معترف با گناه بی پایان

ودم و قایلم بدین عصیان

گقته ام در مقدمات بیان

گفتم استغفرالله از پی آن

بتده بیاختیار بود در آن

حکم عالی ز پادشاه زمسان4

شاه سلطسان عسلی بهادر خان

دور باد از طوارق حدثان

زانکه مأمور بودم از سلطان

که چو ماندم قدم در این میدان

هر که مسی گفت می شدی خندان

کنی انعام خوش برایم از آن

نیست شهری ز شهرهای جهان

نیست در زیر گنبد گردان1

همه جسا خارزار او بستان

احسدیت از اثت 4 داده نشان 5

واحدیت نهاده نام بر آن PageV01P456

گاه در پردهآ مثال نهان

متعین به صورت انسان

وعلی نا علیه %~% کان آثآن

اندر اعیان خارجی سریان

بی ظهورش4 تنوع امکان (872)

راه بردن به ذات او نتوان

بسی تکرر نموده در هر آن

آتش کل من %~% علیها فان

غیر غیب[و PageV01P457

جنس موجود از مکین و مکان

بلدی از معاظسم بسلسدان 2

صرف آلله %~% عتهسم آلنقصسان

فضلایش همه فرید زمان

در طسریق سخنوری میزان

جمع ایقاع کسرده با الحان3

اهل تصنیف و صاحب دیوان

همه را بهرهمندی از عرفان

هر کسی در صناعتی پر دان

همه را پسای جسود در میدان PageV01P458

کاسه از آش و خسانه از مهمان

کاسبی کاورد به کف لب نان

چه بلد بلکه یر تمام جهان

کرده از وی ظهور در دوران

نه به دانش ترا کسی همسان

در حکومت نهای کم از خاقان

کس تیامد موفق1 از یزدان

همچو خورشید بر جهان تابان

هر چه گویند هست صد چندان

که نبوده است هم به هیچ زمان PageV01P459

چون توئی در سوالف1 ارخخات

بری %~% ضی %~% گمالکم نقصان

پیش از آندم که جبر آن 2 نتوان

و آنچه دادم3 ز دانش تو نشان

به یقین تسابت است و تیست کمان

می کنم عرضه داشت از فرمان

نتوآن جرم کسرد بسی عصیان

جرم مر کب نهاد بر پسالان

مهر اندک ملال من به جهان

دور مانی ز رحمت رحمان 1

نیست آیین %~% سروران و سران

از طریق عدالت و احسان

چسون عمر در ولایت کاشان

نه کسی را به علم من عسرفان

تعمتش را چرا کنم کفران

مساند بر من عقوبت هجران

نه به دست مذلت 2 اقران

جور بیحد ، جفای بسیپایان

بنده را یی شوایب خسذلان

زده پس خم ز دیدهها پنهان (128a.)

بی تو چون رود کوهکم گریان

چون شغالال غادفر افغسان1

من خاکی به آتش حرمان (3،220a)

راجیسم از %~% مهیمن متان

به وصالت رساندم آسان

حیرت افسزای فاضلان زمسان PageV01P462

که غریب آمد این خجسته بیان

سال شمسی موافق است بر آن

تا که در علم %~% ثایتند عیان

چون وجود ظهور در اکوان

زهر که خواه ستان و بههر که خواهیده

به سینه هر کجا ناخن زدم شکل هلال آمد

بهر پابوس تو جان خیمه زتن بیرونزد

گرهی در دل او هست که فریاد کند

که مسا از تنعم بشستیم دست

همین بس است که ما در ولایت اوییم

طالع مدد نمی کند و بخت هیچ یک

بادش سموم آتشی و خاک او نمک

بر قصد جان نشسته چو بیماری لکلک

هانی4 که برغله ز5 سرو خیزه وکتک6

دریا بلید نمیشود از دهان سگ

بی وسیله مگرد پیرامن

ایسن گریبان بگیرد آن دامن

ور زانکه بگیرددلت از ما عجبی تیست

از کفخاقان کشید بر سر قیصرشکست

بیتا

در صومعه و میکده بسا یاد توایم PageV01P490

یعنی که یتیم نعمت آباد توایم

مردیم و خراب آسترآباد توایم

نهال دشمنی بر کن که رنج بی شمار آرد(846

کز رشک یکدگر را دیدن نمیتوانند

مصراع ]:

فیت %~%

ییت %~%

گر عشقم از پسلاس ملامت ردا1 کند

کانجا که زره گر است پیکان گر هست

بشنوی 2 قول %~% میرک چنگی

می کند قول مستدل را 3 راست

بر تارک سروران دوران تاجت] PageV01P508

احتیاج دلیل و حجت نیست (90a)

زانکه او را به وصفحاجت نیست PageV01P509

هرگه که نماید از پی قصد ms325 هنر PageV01P510

وز نوک هلال زیبد آو را نشتر

بر فضل تو هیچ حاجت حجت نیست

از غایت پاکی2 بهصفت حاجت نیست

هست پیش جمالش آینه دار

گر بود در جهان غریب شمار

گر یه غربالی یبیزند جهان را یکسر PageV01P511

انجم شده زتگ و ناچخت بدرمنیر

چندانکه کند یک سر مو ناخن گیر

وی خیل غویب زادهها محتاجت

بخشند به شادی دل خود باجته

در راه عشق پاکرویرا دهد نشان

ز آنسان که سوی خانه رود1مرعخس کشان

ز آناست که چون استره دایم لبسنگاست

مشهور چهسان به پهلواتی نسامش

از ترس فتد لرزه بسه هفت اتدامش

از پاکی ضمیر تو هردم سبق گرفت

از سوخی و سفیدآ صبح وشفق گرفت

درطریقت نشمرندش ره روان در تیرتو

صورت فتح است مار اکامل از تکبیرتو4

عادت سگ بهشام1 باشد فریاد

مانند تو پهلوان ندارد کس یساد

گفتار

2- .تان یارامی PageV02P003

لفتار

فکند پردهآ بیضای صبح یسرگردون2

به زیر پرده نهان صد هزار مهره فزون PageV02P011

فیروزهٔ‌ سپهر در اتگشترین اوست

محکم تر از ایمان من ایمان نبود

پس در همه دهر یک مسلمان نبود

پناه مملکت دستور اعظم

وزیری مثل او والله اعلم

خاکدان دهر را بیزد نیابد گرد من

دندان سگ و دهان مردم بستند

از دست و زبان حرف گیران رستند

نقل غم و بلاست پراکنده انجمش

با خلق این بود پس ms337 عمری تبسمش

که سر به یکد گر آورده بر فلک دو هلال PageV02P015

آنچه من در پس این برده نهان می بینم

چرا که رای شما عین حکسمت استوصواب

خطا بر بزرگان گرفتن خطاست

کز طلعت او دو دیده بیناست

دریغ ودرد از آن یار دو جهانی من

رفتی و ز فرقت تو شب شد روزم

کایام ترا بکشت و من میسوزم

کامروز2 از آن جان و جهان مهجورم

که دنیا سر بهسر اندوه و درد است

که دنیا با حریغانت چه کردست

هم عامم القواعد هم نافع الانام

که ساخت از ورق دهر نام فرا محو

کسی چون خود اندر قصاحت نیافت

فصاحت شعسار و بسلاغت دتار

که عقل ناطقه شد پیش منطق اولال

کزو جستی ارسطو حل مشکل PageV02P025

کثون میبود چون1 خضر پیمبر

که ازاو گشت کار دین به تظام

ناظر اندر جمال لم یزلی PageV02P026

داشتی سبقت1 زمان حاصل

مذهبی را بهغیر مذهب حق

به اصطرلاب حکمت کرده مدخل

آیت تفسیر گوئی آیتی در شانش بود

نظمی هزار بار6 به از7 گوهر خوشاب

که رنگ و بوش کند رنگو بوی گل را دق

زبوش عنبر و مشک و گلاب برده سبق

همای گردد اگر قطرهای خورد زو بق

ز آب چشمهآ حیوان به6 آمده مطلق

بر آورد به دو جرعه هزار قطره عرق

زبان بههرزه برد دست وپا بهتیغ ودرق7 PageV02P031

حرام گشته به فتوی شرع بر احمق

به نزد باطل مبطل به نزد دانا حق

به حق حق که بگیرد همه وجودت حق

وزین طرف شرف روز گار ما بساشد

مسلم است ترا توبت جهانداری

ربوده از سر گردون کلاه جباری

عاقبت زین نردبان افتادنی است

استخوان او بتر خواهد شکست

شرمش آید ز فرو بردن پروردهٔ‌ خویش PageV02P034

دست عدلش زیور پای کبوتر کرده بود

ملمع کرده اطلس را به خارا

به تک از قلهآ او در گذشته PageV02P035

نموده سبزهای در دامن او

دختر رز را زچین شیشه معجر ساختند

تخستین قدم بر ثریا زدی

ز2 آنشانزده ستاره که بر چار ماه داشت

توگویی روز رستاخیز بر خاست

که گر دستم دهد از سایهآ خود نیز بگریزم

کسی که گوشهآ عزلت ندید هیچ ندید

چهتوان کرد که2 سعی من ودل باطل بود

حسود را چه کنم کاوزخود بهرنج در است

که ازمشقت آن جز به مرگ ms356 نتوان رست

آنچه تو از دولت من یافتی

جمله را بر وجه احسن یسسافتی4

پای بر چشمم نهادی خانه روشن ساختی

لطفها می کنی ای خاک درت تاج سرم

ولی حیف از دم تیغت که خون آلود می گردد

تا3 قیامت کس کجا دیدی به عالم آفتاب

درون زلعل [و] برونش زلاله پرخون بود

به دندان گزی پشت دست از دریغ

وای همایون تر ز مرغ جان من PageV02P050

وه نمیدانم چرا خاموش گشت

ای دریغا ای دریغا ای دریغ (148b)

زآتش غم لاجرم بگداختم

کز دام ما چو طوطی وحشی رمیدهای

باز قلاب محبت می کشد سوی توام

صیح و شام کسی ازهجرچنین کم نگذرد

بر سلیمان هم پری هم اهر من بگریستی

بنده را این داغ تا روز قیامت بردل است PageV02P052

که بسیار دوری ضروری بود

که ترک صحبت یاران نه اختیار من است

ور بمردم بیمنت روز قیامت خیر باد

تا دولت دیسدار توام یافت زوال2

بر رخ نم و در دل غم و دردیدهخیال

که من به طالع خود هرگز این گمان نبرم

کن ms366 فراموشش که نبود دوست آن

باز رو با 3 درگهت آوردهام با صد نیاز

گر اجل دورم کند از کوی تو معنور دار

یافت از سرچشمهٔ‌ خورشید نور

زبان در دهان پاسیان سر است

بردارم آستین برود تا بهدامنم

خاکدان ms374 دهر را بیزد نیابد گرد من

اربیتنا اهلرا چون گرد کان بر گنبداست

که رحم اگر نکند مدعی خدا بکند9

کبر 6 پلنگ چیست بهما چونستکتوایم

ملک الموت رفت نزد خدا

که نبود اندر آن شریک مرا

که کتد قتل بندگان ترا1

یا مرا خدمت دگر فرما

دهانش آتش افشان همچو گسلخن

زدی ز آن دود آتشها زبانه

چو رفتی خندقی گشتی پدیدار4

گفتار

امین الخلق1 خاقان السلاطین

کمال پافت خلافت به فر ایامش128b) 7)

که رای انور او شد چراغ دولت ودین

به وقت مصلحت آن به که در سخن کوشی

به وقت گفتن و گفتن به وقت خامرشی

شعلهآ شمع بود طاقیهآ گلگونش

صاد چشم تو که بر سر بود ابرو نونش

حکایت]5

یا از نسیم روضهآ رضوان معطر است

به قامتش نرسد گر هزار سال بر آید

وگرنه روح قسس مرد این معما نیست

حکابت

ز آتش دل تا دز آب چشم ما باران نماند

حکایت ]

که در دقت ز مو فرقش توان کرد

سرت کالماء او کاللون فی الورد1

که بد مرد را روز نیکی مباد5

باد جاهترا در انگشت و قار انگشترین

که داند بدین شاهدی عذر خواست

مولوی حاضر این چه بی ادبی است PageV02P101

کن که قاضی از آن رسد به فتوح

چون مردم چشم است دراو صاحب خانه

بنده را این چه جای تکریم است

تا به حدی است که آهسته دعا نتوان کرد

پیوسته به گرد نقطه می گردد خط

کس را ندهد خدای دولت به غلط4

کز رنگ دگر نباشدش هیچ نقط

از گلهآ 6 خاص ما نه از جای غلط7

قطعه

چو ذکر مدحت اقبال و منت2 صله رفت

به شرق و غرب رقیق هزار قافله رفت

ز حبس معده چو آزاد شد به مزبله رفت

وزدردولتسرا آنجا بر آید بانگ کوس4

رونق گیتی دهد مانتد پور نیلقوس

این کهن زال جهان آراسته چون نوعروس5

موش گردد چون پلنگ ویشه مانندخروس

ازشجاعت دستم و ازعدل وحکمت جالنوس PageV02P104

فصل 1041

فصل 1042

فصل دوم

خدمت این در کنم پیوسته در لیل ونهار

التجا آرم به خاک آستان شهریار

تا برم کام از جهان و بر خورم از روزگار

نی زر و نی پیشه و نی مشفقی نیغمتخسار

در چنین موسم بود اولی فرارم برقرار1

مسی کنند از بندگی در گه ما افتخار

دانههای 3الهاش هر یک چو در شاموار

مینماید مهر خود را بر سپقر زر نگار

کش ز هرجا مصلحت باشددهد دیوان قرار

فصل ms408 سی

پرکمال مدعای خویش گشتم کامران

جزهنر چیزی نگفت آن شهزلطف بی کران

لاجرم از غم شدم آزاد و گشتم شادمان

چون ندارد زین از آن باشمپیاده همچنان

تا شود واقف زحالم پادشاه خرده دان

فصل چهاره

جواب3

فصل پنجم1

جواب3

وز برای بندهآ درگاه ما کاشانهای

داستان حاتم و رستم بود افسانهای PageV02P109

در زمان جود و عدل ما دگر ویرانهای

بهر ملا مطلعی آماده سازد خانهای

عاکفان کعبهآ این سدهآ عالی مقام

کز وجودایشان بودار کان حشمتر اقوام

درگه ایشان مقام بازگشت خاص و عام

گار و بار لشگر وکشور از ایشان بانظام

از کبیر واز صغیر واز خواص وازعوام

همت ما در مقام تربیت دارد2 مدام

ز آن سببارباب حاجتیراست آنجااز دحام PageV02P110

لطفماهم در جوابش کردفی الحال اهتمام

در سرانجام مهماتش کند سعی تمام

ندهد و بدهد همان ms410 دم کار او را انتظام

بود در شهر محرم این قضایا والسلام

فتایر

3- 3. بوتوریوز یکرم سکز PageV02P112

مگر ز دایرهآ هاله جلوه گر شد ماه

نهاده است ز هر سو هزار دیده بهراه

دز دهان گیرد عقیق آبدار انگشتری

زییا صنسی طلب ms412 نما شور انگیز PageV02P114

در حقهآ او زشاخ مرجان میریز

حکابت

چدن ینبهآ خشک، ز آتش تیز

ایمن شود آن کسی نه دور است

چون بزم نشین شمع شد ؛ سوخت

دین هدی را کسال ملک جهان را نظام

چو فکرش عمیق و چو عدلش بسیط

مابین زمین و آسمان است

گشته چواژدر نگون گردنش از کوه تن

گاه شدی تار تارگاه شدی پرشکن1

نقاش، نقش ثانی1 بهتر کشد ز اول

بسان موی میان خودش نمود نزار

از قضا سر کنگبین صفرا فزود1

که دیدن جان خودرا آنچنان دشوارییدارد

کتار

خسرو دارا علم اسکندا جمشید تخت

قلم شکستهودرصورت تو حیرانند(13911)

هرچه آیدش بهدست بهتیر وکمان دهد

مهر او را 2 در دلش انداختند

یا رب میاد کس را مخدوم بیعنایت

طاعت تو2 به جان کنیم همه

متجاوز ز استطاعت ماست

یهتر ز همه حروف دیدید7

افتار

میهون

در گاه عالیش ز حسوادث امان دهد

بیت6 نصاب راستشدا کنون که ریش پر

چاربازار جهان پر شکر و قند کند

کون پوش خر و جل3 شتر بتوان کرد

کانرا به هزار گوز پر نتوان کرد

جای دگر مبر که به گوزی نمیخرند)

که هست ریش تو دام کلاغ گیری ما

خوش آن کاو چون تو میوی بر گزیند

ز ضعف و لاغری کی رنج بیند

دو صد من گوشت بر وی میتشیند PageV02P145

چون آن فرس ندیده دراین سبز1 مرغزار

نخستین قدم بر ثریا زدی

چو عمری که در شادمانی گذشت

دو پیکان به یل تیر پران که دید7

چو عنقای مغرب که اختر خورد

ای وقت تو خوش که وقتهماخوش کردی PageV02P149

گنیار

آفتاب عدل و احسان سایهآ پروردگار PageV02P151

آن گاه ز هم شکاف آن را صد بار

آن گناه نخ عمامهاش آن پندار

ابره او سندس است و آستر استبرق است

میشدی همچون صیا از عالمی تاعالمی1

خود را ز عملهای نکوهیده بری دار

درویش صفت بساش و کسلاه تتری دار

بتر ز صحبت مشت عوام کالانعام PageV02P154

کون خرش شمار اگر گاو عنبراست

سر تا سر آفاق به سر پیمودن

بهتر2 که دمیهمدم نادان بودن(1475)

که در مقابله آید بهزینت و تمکین

سیهر سوی سمار فت واین8 بهروی زمین PageV02P156

که ms445 می حرام ولی یه زمال اوقاف است

کافری باشد که نشناسد خدای خویشرا

حکابت

چه گویم ای بت من هرچه هست می گویند

چه باکاز آنکه حریفان شکست می گویند

بدایع الوفایع

کفتار

جهانسرا نمانند بی کدخدای

آیة PageV02P171

بودش فراز گنبد فیروزه بارگاه

مانتد مهر وماه دو شاه جهان بناه

هست ازریاض مکرمتش دستهای گیاد2

در پیش صر صر غضبشهست برگ گاد2

خورشید راکه می فکند بر فلک کلاه

مه را که از خسوف شود روی اوسیاء

رو آورند بردر آن(1528) شاه دین پناه

ازروم [وآهندوچین وختالشکروسپاه

خلق جهان بدار براین4 نسبت ای اله

فتاد غلغلهای در ممالک آفاق

بهاتفاق خلایق به یساری خلاق

فراز تخت عدالت ز روی استحقاق