# چون سر بنهادهام کلاهی کم گیر %~% وز خرمن بی فایده کاهی کم گیر

# ای هیچ ندیده چندازین گفت مگوی %~% شیخی ودونان وخانقاهی کم گیر.

# از خوان زمانه نیم نانی کم گیر %~% چون مایه بود سود وزیانی کم گیر

# تا کی گونی حشمت اربل مگذار %~% ای هیچ ندیده کردخوانی کم گیر .

# ما را چه پلاس وچه طرازی اکنون %~% چه عیش ونشاط وچه غم گوناگون

# چون همت من فرو نیاید بدو کون %~% چه خانقه جنینه ما را وچه تون .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0205.png)

حکایت [سی وسوم]

حضرت شیخ رضی الله عنه در بغداد میباشد ، روزی قاضی تاج الدین ارموی

~~که از حملهآ بزرگان و فضلا وعلماء عصر میباشد ومرید ومعتقد و هواخواه خدمت شیخ

~~است ، ببند گیش میآید و شخصی را با خود میآرد و تعریف می کند که مرد فاضل وعالم

~~است و متبحر و یگانه و از علوم وحقایق ودقایق وقوف تمام دارد واستدعاء آن می کند

~~که خدمت شیخ او را اجابت فرماید وارشادی ms106 کند و بخلوت بنشاند، خدمت شیخ مکارم

~~و تلطف میفرماید که چه تقصیررود ، بروسع طاقت ، اجتهاد بلیغ رود ، قاضی تاج الدین

~~می گوید امروز اختیارست اگر بخت یار باشد ، دست مبارک خدمت شیخ را بگیرد و

~~ذکر تلقین فرمایند ، میفرماید امروز موقوف باشد تا من امشب استخاره کنم و دراحوال

~~مشغول شوم وتأملی نمایم بعد از آن فردا خدمت شما تشریف دهد ، حضور خدمتش

~~بهم باشد ، بر آنمنوال که مشاهدهرفته باشد ، باقامت رسانیده آید ، خدمت شیخ مشغول

~~میشود و کیفیت او معلوم میدارد .

بامدادی قاضی تاج الدین و آن دانشمند بخدمت می آیند و تمامت اصحاب مجتمع

~~میشوند و مترصد میباشند تا خدمت شیخ رضی الله عنه چه خواهد فرمودن و ازاهل

~~بغداد جماعتی بسیار بخدمت شیخ آمدهاند ، قاضی تاج الدین سؤال می کند که خدمت شیخ

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0206.png)

~~درباب فلان ، دیروز وعده فرموده بود ، همانا که تحقیق آن کرده باشند ، خدمت شیخ

~~می فرماید دوش مشغول شدم واستخارهآ آن عزیزمی کردم ، دیدم درین مقام سفره[و] بساط

~~کردهاند(1) واصحاب تمامت برسر سفره حاضرشده و پیش هر کس علی الانفراد کاسهآ

~~طعام نهاده و آن کاسهٔ‌ بزرگ که پنج نصیبه میستاند و دایما آن برسفره پیش ما نهاده

~~میباشد ، پیش نهاده و آن سنت منست ، مقصود آن معلومشده است که چراست گفتند

~~فرمایند تا معلوم شود ، میفرماید اگر چنانکه برسر سفره مهمانی و زایری ومسافری برسد

~~تا ایشان را در نصیبهآ اصحاب مشارکتی نباشد از آن کاسه نصیبهآ او داده شود ، آن کاسه

~~همچنان پیش من نهاده ، خدمت آن عزیز درخانقاه در میآید ، من می گویم مسافر رسید

~~و شاید که از راه دور میرسد و گرسنه باشد آن کاسهآ بزرگ را همچنین بدان پنج نصیبه

~~برمیدارم وبخدمتش میدهم ، میستاند کاسه را برمی گرداند وطعام ریخته میشود . قاضی

~~تاج الدین می گوید تأویل و تعبیر بر چه وجه می فرمایند .

خدمت شیخ تقریر میفرماید که آن سفره، صورت معاملهاست که طالبان ms107 را از آن

~~نصیب است وعلی الانفراد هرکسی را ازآن نصیب میباشد ، برحسب کاسه وحصهآ

~~خود و آنکه او درمی آید و من کاسهآ بزرگ را بوی میدهم آنست که مراورا ازین طریق و

~~ارشاد وذکر بهره مند گردانم، چون کاسه می گرداند و طعام ریخته میشود، آنست که اورا ازین

~~طریق نصیبی وبهرهآ وحاصلی نخواهد بودن ومستعد این طریق نخواهد شدن ، جماعتی

~~بودند که ازین بیان و شرح، تغیری دریشان ظاهرگشت ومتفکر گشتند که بچه دلیل و

~~علامت ، خدمت شیخ را تحقیق شده میباشد و اورا بکلی نومید گردانید ، عجب تصدیق

~~آن معنی بر چه وجه توانیم کردن خدمت شیخ را بنور باطن تفکر ایشان معلوم میشود

~~می فرماید که چونست این معنی را مصدق نمیدارید ، همین لحظه تصدیق آن ظاهرگردد .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0207.png)

~~خدمت شیخ بدان شخص رومی کند ومیفرماید شما جهت آن آمدید تا ارشادی کنم و

~~طریق معرفت شما را تحقیق گردانم می گوید بلی ، خدمت شیخ میفرماید اکنون مرا با تو

~~شرطست تو اگر اجابت آن تقدیم میداری من ترا ارشاد کنم می گوید سمعا وطاعة ،

~~می فرماید شرط اینست که اعتراض نکنی واعراض ننمابی ،می گوید فرمان، خدمت شیخ راست

~~میفرماید اکنون آن دوشرط را محافظت نیکوکن و پاس دار ، امشب ما را اصحاب بخلوت

~~مینشینند (1) ... خواهد بودن اگر چنانکه مصلحت و مهمی داری امروز باتمام رسان

~~و شبانگاه حاضرشو تا بخلوت نشینی .

آن شخص می گوید که ما درکتب آداب المریدین ورسالهآ قشیری و سایرکتب

~~مشایخ چنان یافته بودیم که شیخ مرید را اول خدمت کفش فرماید بعداز آن فراشی ،

~~آنگه خادمی ، آنگه علی الترتیب تا آن زمان که او لایق و موافق و مستعد شده باشد

~~اکنون همین روز که بخدمت رسیدم اول مقدمه بخلوت مینشاند وخدمت شیخ چندان که

~~او تقریر می کند دست را برزانوی قاضی تاج الدین میزند و میفرماید کاسه را میبینی

~~چگونه میربود ، میفرماید همین ساعت شرط کردم ms108 که اعتراض واعراض نکنی ، فی الحال

~~باعتراض مشغول شدی ای عزیز شما را درین طریق بهره ننهادهاند و فایده عاید نخواهد

~~شدن، باری خود را معذب ومزاحم چرا باید داشتن همچنان در آن طریق خود بعبادت

~~و نماز مشغول میباش اگر چنانکه تو مغرور علوم وفضیلت خود نمیبودی و عجب و

~~دانش (2) در سرنمی بود سخن مرا اجابت می کردی و باعتراض مشغول نمیشدی و تمسک

~~بکتب و رسایل نمی جستی، همانا که ترا نیز بهره وفایده بودی و دولت مساعدت نمودی،

~~آن جماعت را که در آن تخیلی بود سخن خدمت شیخ را مصدق داشتند و خیال زایل

~~گشت

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0208.png)

بعد از مدد بسیار ، خدمت شیخ اکبر اعظم الخلفا خواجه شمس الدین تفلیسی

~~قدس الله سره بشهر آمل میرسد ، جماعت اهل شهرمقدمش را معزز ومکرممیدارند

~~و تردد و ملازمت می کنند و وظایف خدمت تقدیم میدارند و خدمت شیخ سعدالدین

~~حموی قدس الله سره اتفاقا درآمل میباشد ، اصحاب و مریدانش برسبیل زیارت

~~بخدمتش می آیند و از آن بلاغت وفصاحت و تقریر و بیان ومعامله و ذکر و نور باطن

~~وکمال تحقیق متبرک ومستفید میشوند وچون خدمت شیخ سعدالدین میروند تقریر

~~می کنند که ازمریدان شیخ اعظم اوحدالدین قدس الله سره بزرگی رسیدهاست واوصاف

~~و مناقب می گویند و خدمت شیخ شمس الدین سه روز میباشد که رسیده است و پیش

~~شیخ سعدالدین نمیرود ، روزسیم برخاست و بزیارت میرود ، خدمت شیخ سعدالدین

~~نیز عزم ودریافت حضور خواجه شمس الدین کرد ، در راه بمقابل میافتد وتشریف .

~~حضورهمدیگر مشرف ومزین می گرداند واین شهر آمل در میان بیشه است و خانههاء

~~ایشان بسبب بیشه از همدیگر دور ، و درین مقام که میرسند درختان بسیار میباشد و

~~موضع خوش ، در زیر درختان مینشینند وخدمت شیخ سعدالدین میفرستد وطعام و

~~سفره حاضر می کند و همانجایگاه سفره می کشد و بعد از آن نی عراقی میآورند و بر آن نی

~~سماع می ms109 کنند و بسیار ذوقها وحالتها واقع میشود بعد از آن متفرق میشوند وخدمت

~~شیخ سعدالدین هم میرود خدمت شیخ خواجه شمس الدین زمانی اقامت میفرماید .

تمامت اصحاب رفته می باشند ، شخصی نشسته میماند خدمت شیخ شمس الدین سؤال

~~میفرماید که عزیزان را کاری و خدمتی ومصلحتی مگرهست فرمایند ، آن شخص می گوید

~~مگر خدمت شیخ مرا نشناخت شیخ میفرماید طول العهد منس آن شخص می گوید

~~من فلان کسم که خدمت قاضی تاج الدین درفلان عهد مرا بخدمت شیخ آورده بود ، ارشاد .

~~فرماید وازغایت شقاوت ونحوست طالع آن سخنهاء ناواجب از من متولد گشت وخدمت

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0209.png)

~~شیخ از ارشاد من اعراض فرمود ، شقاوت و بدبختی مرا کی گذاشتی که آن چنان دولتی

~~وسعادتی مرا مساعد گشی و ببندگی وخدمت چنان بزرگی ملازمت نمودمی و تأسف بسیار

~~میخورد ومی گوید ندامت و پشیمانی اکنون چه سود داردخدمت شیخ شمس الدین میفرماید

~~که آلحمد لله که بخدمت شیخ سعدالدین رسیدید وحضور آنچنان بزرگ دریافتید

~~و متبرک ومستفید گشتید ، می گوید خدمت شیخ چه میفرماید ، من میدانم که از کدام

~~دولت وسعادت محروم ماندم و این حسرت تا در گور مصاحب من خواهد بودن .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0210.png)

حکایت [سی وچهارم]

حضرت شیخ رضی الله عنه درموصل میباشد و روز جمعه میشود و خدمتشیخ

~~ممسجد جامع عتیق میرود ، تمامت اصحاب در خدمت شیخ میروند و در مسجد موضعی

~~معین میباشد که خدمت شیخ با تمامت اصحاب آن جایگاه نماز گزاردی(1)، سجادهآ خدمت

~~شیخ را میاندازند ، دوگانه گزارده ، مینشیند بعد از لحظهآ صوفی می آید و جامهآسپید ه

~~پوشیده وسجاده بردوش انداخته ، اورا اصحاب نمی شناسند که چه کسی است راست

~~میآید واز سر انبساط ونا التفاتی سجاده را درجنب سجادهٔ‌ شیخ میاندازد و بی ادب و

~~گستاخ نماز می گزارد چنانکه دامن جامهاء او بر سر سجاده و دامن شیخ میرسد ، اصحاب

~~ازین بی اد وگستاخی منفعل میشوند و در بند رنجانیدن میباشند ، خدمت ms110 شیخ معلوم

~~می کند واصحاب را اعراض می فرماید که چرا در بند رنجانیدن اومیباشید ، باز آن صوفی .

~~هرنوبت حرکات ناواجب می کند وعظیم ناالتفاتی مینماید و خدمت شیخ از کج حضوری

~~وی وترک ادب درمسجد که می کند ، اندک مایه منفعل میشود ، اصحاب باز غلو می کنند

~~که اورا برنجانند و از جنب خدمت شیخ دورکنند ، خدمت شیخ تمکین نمی فرماید و

~~می گوید اگر اصحابنارا مقصود اعزاز و اکرام من است باعزاز شما پیداست که من چه

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0211.png)

~~مقدار معز زگردم ، مرا اعراز ارزطرف حق میباید که ارجاتبهما ، اگراز طرف حق مرا

~~اعزازی باشد خود دفع و منع او از آنجا باشد ، زمانی مینشینتد ، اتفاق را در قبهآ مسجد

~~مواضع میباشد که کبوتران در آنجا مسکن ساختهاند ولانه نهاده ، کبوتری می آید که در

~~لانه خود در آید خراب میشود و دو سه بیضه که درلانه میباشد برسر این صوفی میافتد

~~ومیشکند و سجاده وجامهآ او ملوث وخراب میشود ، برمی خیزد و سجاده در زیر بغل

~~می گیرد و ازمسجد بدر می آید ، این معنی را جماعت از خدمت شیخ استماع کرده میباشند

~~و مشاهده می کنند که چنان چیزی بر آن صوفی واقع گشت ، چندین کس آنست که می آیند

~~مرید ومعتقد خدمت شیخ میشوند وآوازه در شهر منتشر میشود و مردم را ارادت و

~~اعتقاد صد چندان میشود که بود .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0212.png)

حکایت [سی وپنجم

حضرت شیخ در ملطیه میباشد وشخصی میباشد نام او اخی احمد ، و از حملهآ

~~مریدان صادق ومعتقدان میباشد ، ایالت وشحنکی شهررا بدومقرر و نامزد (1) می کنند ،

~~بخدمت شیخ می آید تامشورت کند ومی گوید که شحنگی را با من نامزد (1) کردهاند چه

~~می فرمایند مصلحت باشد ، اقدام نمایم وباری تعالی را درین مهم ایالت رضا باشد و 5

~~مستحسن است اما کاری بد و منکر است ، خدمت شیخ می فرماید جلادی برای

~~حق تعالی شاید، شحنگی چرانشاید ، سؤال کردندجلادی برای ms111 حق تعالی کردن چونست

~~می فرماید مثلاجلادی را گفتیم که آن شخص را بقتل آورد ، جلادرا دو کار میباید کردن

~~تا آن جلادی برای حق تعالی باشد . اول نیت کند که خداوندا این شخص مستوجبقتل

~~شده است ومرا قتل اوگفتهاند ازکرم ولطف حضرت ، شفیع برانگیز وظاهرگردان تا .

~~او را خلاصی دهد و دیگر آنکه چون او را بدان مقام سیاست برد در راه بهرجای و

~~مقامی توقف کند و تأخیری و تعویقی نماید تا بتدریج و تأنی برده باشد که شفیعی ظاهر

~~گردد چون آن دومقام را محافظت کند آن جلادی جهت حق تعالی باشد . باستصواب

~~و اشارت خدمت شیخ در مهم ایالت مداخلت می کند .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0213.png)

اتفاق را در آن زمان سعدالدین کوبکث از حملهآ امرا وخواص و معتبران سلطان

~~مغفور مرحوم علاءالدین کیقباد بیض الله غرته میباشد ، در مابین امرا وخواص

~~ظاهر می گردد تا بعضی با سعدالدین کوبک هم عهد و میثاق و سوگند میشوند و برین

~~اتفاق و تدبیر می کنند که قصد سلطان کنند و بردارند و سلطنت برسعدالدین کوبک

~~منتقل گردد ومستقل شود چون حق نان ونمک را محافظت نکردند و تخلف ورزیدند ،

~~سعادت مساعدت نکرد و بخت یار نگشت و باختیار ایشان کار مستحکم نشد ، این معنی

~~بخدمت سلطان ظاهر گشت، سعدالدین کوبک و باقی امرا که همداستان بودند بگرفت و

~~تمامت را بقتل آورد و جماعت متعلقان و خدم وحشم که ایشان را در ولایت و اطراف

~~بود، فرستاد و بگرفت، بنا بر آنکه این اخی احمد را که شحنهآ ملطیه شده بود باسعدالدین

~~کوبک مصاحبتی ومحبتی بوده میباشد ، جماعت اصحاب اغراض که در فرصت میباشند

~~خبث می کنند که فلانی نیز درین قضیه وقوف داشته است و بایشان متفق و همداستان

~~بوده است .

سلطان میفرستد و در ملطیه اخی شحنه را می گیرد و محبوس و مقید می کنند

~~بطرف قونیه تا بخدمت سلطان برند در آن قید و حبس ms112 بخدمت شیخ می آید و استعانت

~~میطلبد ، خدمت شیخ استمالت بسیار می کند که هیچ اندیشه مکن و اندوه وترس و بیم را

~~بخود راه مده ، مرا معلوم است که این سخن را درحق تو صاحب غرض گفته است و

~~طعن زده ، ترا ازین قضیه وقوف نیست چون ترا ما درین دنیا نتوانم محافظت کردن

~~درآخرت چگونه توانیم نگاه داشتن ، هرشدت و سختی و بلا که برتو خواهد کردن

~~تمامت را من برخود گرفتم واختیارکردم ، تو فارغ باش وهیچ مترس ، استمالت داده

~~روانه میشود چون بقونیه میرسد بخدمت سلطان می آورند .

سلطان از سرغضب وخشم در وی نظرمی کند ومییرسد ، می گوید راست بگو تا

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0214.png)

~~برهی والا در شکنجه و زیر چوب و عذاب و بلا خواهی مردن ، این تدبیر و رای را

~~از کدام وقت کردید و چرا هم عهد شدهایت و چگونه اندیشه کرده بودید و برین منوال

~~سؤال می کند، اومی گوید من مردی ام مختصروشحنهآ شهری ، مرا با بزرگان چه نسبت است

~~و در چه محل3 آنچنان تدبیرو رای باشم ، ازینقضیه وقوفندارم وخبرم نیست، سلطان

~~می گوید دویست چوب برشکمش بزنند ، بحضورامرا وسلطان، دویست چوب برشکمش

~~میزنند ، هیچ بانگی نمیزند وسخن نمی گوید واستعانتی نمی طلبد و زنهاری نمی جوید ، روز

~~دیگر باز جاضرمی کنند و بطریق احسن میپرسند ، می گوید مرا وقوف نیست ، مرا افترا

~~و بهتانست ، بازمی گوید دویست چوب دیگر برشکمش بزنند، همچنان نه بانگی ونه فزعی

~~می کند ونه زنهارمی طلبد ، سلطان را غضب عظیم میشود ، می گویداز دیروزچهار صدچوب

~~خورده است ، اورا نه دردی و نه وجعی و نه المی ظاهر می گردد و نه اثرمی کند، عجب .

~~کاری است طشتی پرآتش می آورند و برسرسینهاش می نهند ، اوهمچنان خوش خفته است

~~تغیری و تبدلی در احوال او مشاهده نمی کند و گوشت و سینهآ اوهیچ نمی سوزد ومؤثر

~~نمی آید و هر بلا و عذاب و شکنجه که ms113 از آن سختتر نبست و صعبتر با او میکنند ،

~~بهیچ طریق در وی تغیر نمی بینند ، سلطان متعجب میشود ومی گوید که او را حاضر کنید

~~تا من احوال او را متفحص گردم چون پیش سلطان می آید می گوید های تو چه آدمیی 5

~~دیوی پریی چه چیزی هر بلا وعذاب وشکنجه که ممکن بود با تو کردند ، هیچ درتو اثری

~~نکرد و تغیری راه نیافت اگر آنچه با تو کردند با سنگ می کردند تحمل نکردی و

~~پاره پاره گشتی ، مگرترا سحری هست و اما اسماء اعظم میدانی احوال را راست با من

~~بگوی. می گوید نه از سنگ است نه از دیو[ و] پریام و نه سحر دارم و نه اسماء اعظم

~~میدانم ، اما از جملهآ مریدان و بندگان شیخ اوحدالدینام چون مرا از ملطیه می آوردند .

~~بخدمتش رفتم واحوال خود عرضه کردم که مرا ازین قضیه وقوف نیست ، مرا صاحب

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0215.png)

~~غرضان متهم می گردانند ، استعانت ومدد طلب داشتم خدمت شیخ فرمود اکنون که

~~چون ترا گناهی نیست و مرا معلوم است که ازین قضیه وقوف نداری هیچ اندیشه مکن

~~و دایما بذکر حق مشغول باش وهرچه با توکنند ذاکر باش و از ذکر غافل مباش ،

~~هرسختی و بلا وشکنجه که برتوخواهندکردن ، من برخودقبول کردم. اول روز که دویست

~~چوب برشکم من زدند ، خدمت شیخ مقابل ایستاده بود و چوب را بدست مبارک خود

~~رد می کرد روز دیگرهمچنان ، یک چوب از آن بمن نمیرسید ، فی الجمله هرعذای که با

~~من کردند تمامت را او ایستاده بود و دفع می کرد و من ذاکر میبودم بجهت آن در من

~~اثر نمی کرد و خبر نمی داشتم و با من فرمود چون ترا دردنیا نگاه نتوانم داشتن در آخرت

~~چون توانم نگاه داشت .

سلطان و تمامت امرا ازین سخن و شرح متعجب گشتند، قاصدان کة اورا آورده

~~بودند گفتند که خدمت شیخ بحضور ما با او ms114 تقریر نهاده بود . سلطان ازین سخن متعجب

~~می گردد و ارادت واعتقاد درخدمت شیخ متضاعف میشود و بغیراز آن ، او را استمالت

~~میدهد و تشریف میپوشاند و باز بایالت و شحنگی میفرستد ، آن روز چندین کس از امیر

~~و بزرگ که درخدمت سلطان بودند تمامت مرید و بندهآ شیخ میشوند و مکتوبات بااین

~~اخی احمد بخدمت شیخ میفرستد واستعانت میطلبد ، او باز مراجعت میسازد و بمراد بخانه

~~و عیال خود می آید .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0216.png)

حکایت [سی وششم]

حضرت شیخ در بغداد میباشد و وقت عزیمت سفر حجاز میشود وقافلهٔ‌ عظیم

~~بسیار جمع شده میباشد ، بالای صدهزار مرد بیش است و امیر المؤمنین خلیفه مستنصر

~~رضی الله عنه بخدمت شیخ میگوید که امسال ارادت خاطر من چنانست که شیخ

~~امیرحاج شود وقافله را دلالت فرماید تا ممقصد رساند خدمتشیخ میفرماید چه وظیفهٔ‌ ه

~~ماست وهرکز نکردهام و منع و دفع بسیار تقدیم میفرماید ، مسموع نی دارد و اجابت

~~نمی کند . چون ناگزیر میباشد باستعداد و ترتیب و عزیمت مشغول میشود و برحسب

~~احوال ، سبیل وزاد و اسباب ، آن مقدار که ممکن میباشد مهیا می فرماید و امیر المؤمنین

~~خلیفه بسیار افتقاد ومالابدات (1) واسباب واثاث راه معین می کند و از اطراف ملوک

~~و امرا واصحاب خیرات ، سبیل بسیارفرستادهاند ، خدمت شیخ روانه میشود . چون ده 10

~~دوازده مرحله رفته میباشد خدمت شیخ در آن شب اتفاق را زمان مشغول میشود از

~~کمال تحقیق و نور معرفت در واقعه ظاهرمی گردد که جماعت اعراب بسیار جمعیتی عظیم

~~ساختهاند وتمامت چاهها که برسر راه است مدفون کرده و پوشانیده و آلت و استعداد

~~محاربه(2) آماده و مهیا داشته، درکمین وقواماند که برقافله زنند ودست ، ایشان را خواهد

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0217.png)

~~بود وغالب خواهند گشتن، خدمت شیخ بامدادی بوقت حرکت میفرماید که روی علم

~~را باز بطرف بغداد بگردانید .

قافله چون این معنی مشاهده کردند فریاد کنان بخدمت شیخ آمدند که موجب

~~مراجعت چراست و چه ms115 سبباست حضرت شیخ رضی الله عنه احوال واقعه وکشف

~~تقریر فرمود و میفرماید مصلحت چنانست که قافله مراجعت کنند که بلای عظیم صعب

~~در پیش است ، اعراب جمعیتی عظیم ساختهاند و درکمیناند ، هجوم وتاختن خواهند کردن

~~وتمامت علف شمشیرایشان خواهند شدن، من مصلحت چنان میبینم که بازعودتسازند

~~فریاد می کنند که این چه سخن وحکایت است خواب چه باشدواقعه چه چیز است کشف

~~کدام است ما این ساعت چندین مدت است که در بغداد بدین مصلحت موقوف بودیم

~~و بسیاران، ایشانند که دوسال سه سال بر آمد و منتظراین سفر بودند و بامید وآمل آمدهاند

~~ممکن نیست که مراجعت سازیم خدمت شیخ میفرماید شما دانید هر که [ را ] برسخن من

~~اعتقادی وصدقی باشد مراجعت سازد و هر که را نیست اینک راه معین است ، تابرود

~~خدمت شیخ رضی الله عنه عودت میسازد ، آن جماعت که برقول استوار بودند ومرید

~~و معتقد ، باز مراجعت ساختند و ایشان که مصدق نداشتند اجتماع کردند وامیرحاج

~~دیگر ترتیب دادند و روانه شدند حضرت شیخ رضی الله عنه با ربعی از قافله بوده

~~باشد ، مراجعت ساخت .

چون نزدیک بغداد رسید خبر شد که خدمت شیخ رضی الله عنه مراجعت

~~فرمود واین ساعت میرسد ، امیرالمؤمنین خلیفه متعجب گشت ، امرا وخواص را فرمود

~~که استقبال کنند و راست بحرم نزول فرماید تا کیفیت مراجعت معلوم شود ، استقبال

~~کرده ، بحرم نزول میفرماید و امیر المؤمنین خلیفه اقدام میفرماید و پیش می آید ، بعد از

~~معانقه و برسش چون مینشینند کیفیت مراجعت را تفتیش می کند خدمت شیخ احوال

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0218.png)

~~واقعه وکشف را تقربر میفرماید خلیفه متأسف میشود که قافله را چگونه اجازت و

~~تمکین فرمودید که برود ، میفرماید چندانکه نصیحت کردم و گفتم ، ربعی ازقافله باشد که

~~برقول ما اعتماد کردند وعودت ساختند، ایشان که مسموع نداشتند عزیمت کردند، خلیفه

~~می گوید قصاد بتعجیل بفرستیم تا بقافله رسد و بازعودت سازند ، خدمت حضرت شیخ

~~رضی الله عنه ms116 میفرماید که کار ایشان تمامشد ، فرستادن قاصد چه فایده کند، بعداز دوه

~~روز خبر میرسد که قافله را زدند وتمامت را بقتل آوردند ، عشر از آن قافله خلاص

~~نیافتند وآن جماعت که خلاص یافته بودند برهنه و مجروح، عاجز ومسکین شده ، بعداز

~~چندین روز بشدت و بلا ، خویشتن را توانست ببغداد انداختن و هر که می آید بحضرت

~~شیخ رضی الله [عنه ] می آید ومرید ومعتقد میشود ، شیخ میفرماید این معنی را آن روز

~~میبایست کردن که من منعمی کردم ، شما اجابت نمی کردید ، ازین قضیه اهل بغداد عظیم .

~~معتقد ومرید میشوند وخدمت امیرالمؤمنین را اعتقاد وارادت در حق حضرت شیخ

~~رضی الله عنه اضعاف می گردد .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0219.png)

حضرت شیخ رضی الله عنه درشهر تبریز میباشد ، شبی نزدیک صبح مصطفی

~~را صلوات الرحمن علیه در واقعه میبیند که میفرماید شیخ اوحدالدین برخیز و

~~تجدید وضو ساز و اصحاب را هم بگوی تا تمامت تجدید وضوکنند و بفرست و شیخ معظم

~~فقیه زاهد را هم خبرکن تا او نیز با اصحاب خود تجدید وضو کنند و هردو باهم بروید و

~~باری تبارک وتعالی را دوستیهست نامش قباد ، وی میفروش و از دنیارحلت می کند،

~~تجهیز وتغسیل وتکفین وترتیب اورا شما هردو بدست خود بسازید و نماز جنازهٔ‌ او

~~بکنید و نعش او را یکطرف تو وطرف دیگررا فقیه زاهد بردارید و ببرید و باعزاز و

~~اکرام هرچه بیشتر او را دفن کنید . خدمت شیخ از واقعه باز می آید و بنمازمیباشد ، نماز

~~1 می گزارند وتمامت اصحاب را خبر می کند و میفرماید که تجدید وضو بکنید که دوستی از

~~دوستان حضرت حق تعالی ازدنیا رحلت کرده است و رسول علیه الصلوة والسلام

~~در واقعه فرمود که تجهیز او را با شیخ فقیه زاهد ترتیب سازیم ، تمامت تجدید [وضو]

~~می کنند وخدمت شیخ روانه میشود و از خلفاء خود یکی را بخدمت شیخ فقیه زاهد می-

~~فرستد که خدمت شیخ میفرماید ms117 شما واصحاب خود جمع فرموده ، تجدید وضو ساخته ،

~~شریف فرمایید که بوقت حضور بخدمت تقریر رود. خدمت شیخ از خانه روان میشود

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0220.png)

~~وآن شخصرا بخدمت شیخ فقیه زاهد میفرستد ، او نیز برین منوال در خواب دیده میباشد

~~رفته است اصحاب خود جمع کرده ، تجدید وضوساخته ، بخدمت شیخ روان شده است ،

~~در راه مقابل میشوند خدمت شیخ تقریر واقعه را میفرماید و او نیز میفرماید هم برین

~~منوال فرمودهاند ، آهنگ طلب قبا[د] ی میفروش می کنند ، از مردم اهل شهر میپرسند

~~و طلب میدارند و از کوچه بکوچه و از بازار ببازار میجویند اتفاقا شخصی می گوید آن 5

~~شراب فروش را میطلبند می گوید آری ، تمامت اهل تبریز در تعجب میمانند که مثل

~~آن چنین دو بزرگ با چندین اصحاب ، شراب فروشی را بچه موجب طلب میدارند ، آن

~~شخص نشان میدهد که در فلان موضع ومحله میباشد ، طلب کنان می آیند وخانهاش را

~~مییابند ، در را محکم بسته مییابند ، از بیرون نمیتوانند گشودن ، از ره بام یکی را فرو

~~می آویزند و در را می گشایند وخدمت شیخ و شیخ فقیه زاهد درمی آیند و خانه را طلب .

~~میدارند ، میبینند او را ، سردربن خمی نهاده وجان تسلیم کرده ، یک پایش را خدمت

~~شیخ و پای دیگررا فقیه زاهد میستاند و برسرو چشم و روی میمالند ومی گریند ، فریادی

~~دراصحاب میافتد و رقتی عظیم میشود بعداز آن برآن منوال هردو تجهیز وتغسیل وتکفین

~~او می کنند ونعش را هردو برمیدارند و میبرند و دفن می کنند ، مامت اهالی و معتبران

~~تبریز از آن معنی متعجب می گردند و این ساعت مرقدش مزار بزرگ و نذرگاه است ،

~~مردم بزیارت روند و نذرها کنند و تمامت مقبول گردد و باجابت مقرون شود وعجب

~~مقام بزرگست و این سری است از اسرارحق تعالی و کسی بکنه آن نرسد.

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0221.png)

حکایت [سی وهشتم

حضرت شیخ رضی الله عنه در سفرمیباشد ، هوس مصرمیشود ms118 چون نزدیک

~~مصر میرسد از اصحاب او دوسه نفر را میفرماید پیش بروند وترتیب خانه کنند ،

~~چه خدمت شیخ را سنت آن بود چون تنها بودی بخانقاه و زاویه نزول فرمودی

~~و چون اصحاب بخدمتش بودندی بخانقاه و زاویه و موضعی که اسباب آن مهیا و معین

~~بودی نفرمودی چون اصحاب بخدمتش بودندی ترتیب خانه فرمودی چون بشهر

~~رسیدند بطلب و تفحص خانه مشغول شدند اتفاقا سرابی مییابند از آن ملک ماضی

~~که از مدت بسیار وفات یافته میباشد و آن سرای همچنان بی خصم مانده و د ر آن

~~آرامگاه محکم کرده ، کسی مییابند تا در آن سرای را می گشایند و از اینها یکی میرود

~~1 وبخدمت شیخ می گوید که سرایی یافتیم وخدمت شیخ را میستانند و درآن سرای

~~میبرند ومی آیند وخانه و سرای خوش و نزه میبینند اما حصیر وقالی هیچ چیز ندارند

~~که در زیر اندازند .

خدمت شیخ میفرماید آب بیاورند ، آب می آورند و تمامت را آب میزنند و پاک

~~جاروب می کنند و خدمت شیخ سجادهآ خود میاندازد و مینشیند و اصحاب هریکی بمرتبه

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0222.png)

~~و منزلت خود مینشینند وهیچ طعامی وخورشی ندارند ، در طریقهٔ‌ شیخ چون سؤال

~~نیست همچنان بحضور نشستهاند و خدمت شیخ بتقریر و بیان وفایده آغاز فرموده است

~~و اصحاب همکگی حواس و نفوس و ارادت خود را مستغرق و مشغول آن گشته چنانکه

~~بهیچ چیز تمنا ومیل ندارند و در خاطر و ضمیر نمی گذرد ووقت نماز شام میشود ،

~~بانگ نماز میدهند ، برعادت ، نماز می گزارند وذکر می گویند و هریکی بمقام خود 5

~~مینشیند و سنت خدمت شیخ آن بود که هرگز بی شمع نبودی اگراتفاق افتادی که شمع

~~نبودی در تاریکی نشستی و چراغ نیفروختی چون اصحاب ، سنت میدانستند شمع نگاه -

~~داشتندی تا اگر خدمت شیخ شمع طلب فرمودی هر کسی بارادت پیش آوردی و از

~~اصحاب یکی بدین مهم موسوم ومنسوب بود که ms119 ترتیب شمع و بخورات درعهدهٔ‌ او

~~بودی و اگر ازجابی فتوحی بودی اول مقدم بها [6] شمع وبخورات بودی بعد از آن .

~~دیگر مالابدات (1) .

خدمت شیخ میفرماید شمع برافروزید واصحاب هرکه شمع دارد بر کند ، تمامت

~~شمع داشتند ، برافروختند ، قرب سی درویش بخدمت شیخ بودند ، تمامت شمع برافروختند

~~و بنشستند وخدمت شیخ باز بفایده مشغول گشت و بحضور و اجتماع تمام نشسته و بوجود

~~چندین شمع روشنی در آن سرای وخانه افتاده است ، اتفاقا سلطان برسر بام سرای خود

~~با امرا و وزراء خود سیرمی کند وفرجه بر شهرمی کند ، ازناگاه نظر برین سرای میافتد،

~~از وزیرخود میپرسد آن روشنی در آن سرای فلاننیست در آن جایگاه کسی نزول کرده

~~چه احوالست وزیر می گوید چندین سال است که در آن محکم کردهاند ، کسی در آنجا

~~نیست و نزول نکردهاند سلطان می گوید حالیا آن روشنی در آن خانه است و از آنجا ظاهر

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0223.png)

~~میشود وزیر می گوید مرا چنان معلوم است که در آنجا هیچکس نمی باشد (1) و نزول

~~نکردهاند .

فی الجمله در آن بحث میباشند ، سلطان می گوید کسی را فرستید تا برود و این معنی

~~را تحقیق کند ، یکی را میفرستند بردرسرا می آید واز بیرون نظرمی کند که جماعتی درویشان

~~متمیز سجادهها انداختهاند و بزرگی در میان ایشان نشسته است ، تقریر می کند وسخن

~~می گوید و مراجعت میسازد و احوال عرضه میدارد ، سلطان با وزیرمی گوید بسر من تو

~~برو وتفحص تقدیم دار تا چه قوماند ، وزیر می آید چون در سرای درمی آید نظرمی کند

~~مردی عظیم متهور و با شکوه و صورت و هیأت بغایت خوب ، سلام می کند وپیش

~~میرود و دستبوس می کند .

خدمت شیخ اعزاز و احترام می فرماید و بنزدیک خود مینشاند و ببیان و تقریر

~~مشغول می گردد ، این وزیر از شرح و تقریر متعجب می گردد و واله میشود و درمیانهآ

~~سخن از خدمت شیخ عذر ms120 میخواهد که همینساعت باز ببندگی بیایم ، برمیخیزد وبخدمت

~~سلطان میرود وازمناقب و اوصاف و بزرگی خدمت شیخ تقریرمی کند، سلطان را داعیه

~~و ارادت حضور شیخ میشود ، وزیر امراو را دفع می کند ، وقتنیست ، فردا بامدادی

~~برویم ، اجابت نمی کند ، برمیخیزد و بخدمت شیخ میرود و زیارت و دستبوس می کند

~~و خدمت شیخ رعایت ونوازش ودلداری میفرماید و بتقریر وکلام ، باز بشرح و

~~بیان مشغول میشود ، سلطان همکی دل و جان مستغرق ومشغولخدمت شیخ کرده است

~~و در اثنا [ء] حکایت در میان اصحاب گویند گان خوب میباشد ، اشارت میفرمایند تا

~~چیزی بر گویند ، آغاز می کنند وچیزی می گویند .

سلطان را ذوق خوش میشود وزیر را میخواند ومی گوید فراشان بروند وتمامت

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0224.png)

~~قماش خانه باز کنند و این جایگاه آورند . فراشان میروند و می آورند و قالیها و بساطها

~~می گسترانند و تمامت صفه را پرمی کنند ، جامه خوابها و بالش و نهالها ومسند می آورند

~~و می گسترانند و خدمت شیخ را برمسند می نشانند بعد از آن طعامها وخورشها ازانواع

~~و حلواها ومیوها می آورند وآن شب سماعی وجمعیتی بغایت خوب میشود و سلطان

~~آنچنان مستغرق میشود [ که] ارادت عودت نمیتواند کردن ، وزیر را می فرماید که 5

~~بامدادی علی الصباح طباخان وآلت مطبخ وحوایج خانی (1) وهرچه مرا در سراست

~~تمامت بخدمت شیخ حاضر کنند وهرچه محتاج وبایست باشد تمامت را معد کنند ، من

~~خود دیگر از خدمت و ملازمت غیبت نخواهم کردن اما شما تمامت چیزها را مهیا و

~~آماده گردانید چنانکه هیچ بازماندگی نباشد و اجازت ستد ، بسرای خود میرود ، باز

~~بامدادی بخدمت شیخ می آید و همچنان ملازم می باشد و طعامها و خورشها و حلواها و.

~~میوها [6] انواع دم بدم می آورند وعظیم خدمت می کنند وملازمت می نمایند ، چون سلطان

~~می رود غلامان پاکیزه زرین کمر ملبوس بخدمت شیخ ملازم می دارد .

یک دو روز بدینمنوال مداومت می کنند ms121 ، شبی خدمت شیخ اصحاب را می فرماید

~~که وقتی که ما بدین شهر آمدم هیچ ما را در خاطر و ضمیر این همه تنعم و اسباب و

~~ترتب که مهیا شده است می گذشت گفتند نه ، ما را بجز فقر و فاقه و عجز و مسکنت و

~~مذلت و خواری در خاطر چیزی نمی گذشت اکنون چون ما را اینهمه در خاطر نبود

~~و اختیار ما را میسرگشت اگر چنانکه درین قضیه وامانیم وطالب آن باشیم و

~~رضا دهیم وآن بر ما مقرر شود از مقاصد ومطالب بسیار باز خواهیم ماندن وعادت

~~دنیا آنست که کسی طالب آن تنعم و راحت شود او از وی گریزان باشد و آنکه طالب

~~نباشد روی بدو دهد اکنون مبادا بعد الیوم ما طالب آن تنعم و راحت شویم و او.

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0225.png)

~~ازما گریزان گردد ، ما این جایگاه درمذلت وخواری بمانیم و از مقاصد بسیار وامانیم،

~~هیچ بهتر از آن نیست که ازین مقام سفرکنیم ، اگر چنانکه دریابند ما را منع خواهند

~~کردن ، اینساعت برخیزیم وراه گیریم تا ایشان را اطلاع افتادن ما بگوشهٔ‌ دیگر

~~رسیده باشیم، بر میخیزد واصحابرا میستاند و درشب عزیمت می فرماید . چون بامدادی

~~می شود می آیند و کسی نمی باشد چندانکه طلب می کنند نمی یابند وسلطان بسیار تأسف

~~ی خورد .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0226.png)

حکایت [سی و نهم

مواصلت شیخ اکبر ، ملکن المشایخ ، محرم الاسرار ، مقدم الابرار ، پیشوای اهل

~~خلف، عالم کارگاه هدایت ، کامل بارگاه عنایت ، برهان المحققین ، حجة العارفین،

~~خلف الخلفا ، خواجه شمس الملة والدین ابوحفص عمربن احمد قدس الله سره از شهر

~~تفلیس بود . مرحوم مدرس خواجه احمد رحمه الله از حملهآ معتبران واعیان ومشاهیر

~~و ارباب تجارت و اصحاب تروت ومال و منال بوده چون بجوار حق پیوست اموال و

~~اسباب بسیار میماند و خدمتش طفل میباشد و پدر رحمه الله او را ببرادرش که عم

~~خواجه است باموال واسباب که بورثه رسیده است میسپارد ms122 و وصی میکند تا غم او

~~او بخورد . بعد ازمدن عمش میستاند و برسبیل تجارت بطرف گیلان میرود و از آنجا

~~ابریشم وقزمیستانند و بسفر روم متوجه می گردند و بشهر سیواس میرسند چون سعادت 10

~~مساعدت و دولت و توفیق رفیق میباشد باصحاب صلحا وفقرا و ارباب تصوف و کبرا

~~ارادت عظیم میباشد تاحدی که اگر اتفاق ملاقات ایشان حادث میشد از حق تعالیتمنا

~~می کرد که یالیت چه بودی که من نیز از زمرهآ ایشان بودمی آنچنانکه حضرت شیخ

~~رضی الله عنه فرموده است : (1)

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0227.png)

ننهاده بجهد هیچکس را ندهند %~% لکن بنهاده جز بجهدی نرسی

آن داعیه و ارادت هر دم و لحظه متضاعف می گشت و عم او را رعایت می کند

~~و بلبس میدارد و در بازار و بیع وشری مشغول میدارد وهمکی احوال تجارت ودکان

~~و حجره بدو مفوض کرده است و ازغایت محبت و ارادت که دارد اگر چنانکه فقیری

~~و زایری بر در دکان و حجرهآ او آمدی و سؤال کردی چهار پنج عدد دادی و هرکجا

~~استماع کردی که اصحاب تصوف وفقرا و صلحارا سماع و جمعیت است چون راغب بود

~~آن جایگاه حاضرشدی و حالت و ذوق ایشان او را عظیم مؤثر آمدی ومقصود از

~~ملازمت سماعش آن بودی که حضور صاحبدلی را دریابد تا اورا بقوت جاذبه و تصرف

~~با خود کشد ، هیچ جای آن معنی میسر نمیشد و هر درویشی را که دیدی از خرقه و

~~شیخ ونسب او سؤال کردی چون تقریر مناقب و اوصاف شیخ خود کردی مرا میلی

~~بشدی .

روزی از روزها بخدمت عزیزی می رسم سؤال می کنم که نسب وخرقهٔ‌ شما از

~~کجاست و از کدام شیخ است می گوید از حضرت شیخ اوحدالدین کرمانی رضی الله عنه

~~و از مناقب و محامد و اوصاف شرحی می کند و بیانی مینهد و از طریق و روش وخلوت

~~وذکر ومعامله تقریر می کند ، مرا ms123 مؤثرمی آید و دل دراضطراب می گردد و مایل میشود

~~می برسم این شیخ کجاست می گوید درین شهر . می گویم حضوردریافت خدمتش برچه وجه

~~میسرگردد ، دعوت مقام می کند ، می گویم حالی خوش بودی اگراز بیرون سو بحضرتش

~~مشرف میشدم می [گوید] روز حمعه درمسجد جامع قزوینیان در محراب نماز می گزارد.

~~آن جایگاه حاضرشو تا مشاهده کنی ، مبنی بر آنکه مرا با اصحاب فقرا وصلحا ارادت

~~و اعتقاد میباشد هر گز هیچ نماز از من فوت نشدی چون روز آدینه میرسد درین هوس

~~وتمنا که خدمت شیخ را دریابم ، از جماعت پیشتر بمسجد میروم و درقرب محراب مقام

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0228.png)

~~می گیرم بعد از لحظهآ جماعت درویشان متمیز ظاهر و لباس پاکیزه پوشیده میآیند و

~~سجادهها میاندازند و دوگانه می گزارند و بحضور هرچه بیشتر مینشینند و تمامت جماعت

~~مترصد و منتظر میباشند که خدمت شیخ کی بیاید .

از ناگاه آواز تکبیر و صلوات برخاست وتمامت خلق اقدام کردند و پیش رفتند

~~بعضی در پای میافتند و بعضی دست میبوسند ، من نیز پیش رفتم و دست مبارکش را

~~بوسیدم ، بهزارازدحام بمحراب آمد وتحیة المسجد گزارد ، قطنی سبز پوشیده،

~~دستاری سپید پیچیده و عد به دار آویخته (1) چون از نماز فارغ شد روی بخلق کرد و

~~بنشست چون نظر کلی برروی شیخ میافتد هیجانی واضطرای و قلق در من ظاهر میشود

~~می گویم اگر چنانکه مرا درعالم شیخی خواهد بودن اینست ومی گویم چه بودی اگر نماز را

~~زودتر گزاردندی که بوقت بیرون آمدن یکث نوبت دیگر دستش را میبوسیدم چون از

~~نمازفارغ میشوند خلقی بسیار بدین تمنا بر درجامع جمع شدهاند تابشرف دستبوس مشرف

~~گردند ، بهزار زحمت خود را بر در میاندازم ، چندان خلق منتظراند و در فرصت آنکه

~~بدستبوس مشرف شوند، بصد بلا و زحمت من نیز باز دستبوس می کنم اصحاب پیش

~~میروند و راه میسازند فی الجمله بهزار ا لیف و جهد از میان غلبه ms124 بیرون میتواند رفتن .

من بخانه میروم تغییر و تبدیلی واضطراب و قلق در من ظاهر شده است که شرح

~~نتوان داد ، بهیچ نوع اطمینانی نمیشود و دفع نمی گردد ، همگی جان و دل بخدمت شیخ

~~است . عم چون مرا در غم میبیند سؤال می کند که ترا چه واقع شده است که متردد و

~~پریشان شدهآ می گویم خیر چیزی نیست . نه، در تو تغییر عظیم میبینم با خود نیستی هرچه

~~می گویم فهم نمی کنی و سخن را نمیشنوی در تفکر افتادهآ و حمعیتی در تو ظاهر نه ، از

~~سه حالت بیرون نیست یاچیزی ضایع کردهآ و اما نکبتی (2) خصومت کردهآ والاعاشق

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0229.png)

~~شدهآ که احوال تو چنین متغیر شده است وازضبط افتاده ، می گویم بلی عاشق شدهام

~~میپرسد بر دختر یابپسر بهر طریق که باشد بگوتاتدارک کنم وتدبیر و صلاح کار تو بیندیشم

~~که بی قرار وآرامت میبینم ، گفتم نه بر دختر یا بر پسر عاشق شدهام شیخ اوحدالدین

~~کرمانی را رضی الله عنه امروز در جامع دیدهام ، عاشق وآشفته و واله و متحیر او

~~شدهام، چندینمدت است که مرا این داعیه وتمنا بود که دست دردامن بزرگی وصاحب -

~~دلی زنم تا مرا ارشاد کند وراه تحقیق ومعرفت وطریق بنماید ، هیچکس در دل من

~~قرار نمی گرفت ، امروز که او را دیدم فتنه و آشفتهآ اوشدم اگر چنانکه بارادت اجازت

~~فرمای که بخدمتش بروم و دست دردامن او زنم فبها ونعما والا اگر مرا پاره پاره

~~خواهی وکنی و هر قیدی و بلای که ممکن است با من تقدیم داری من سر در قدم او

~~فدا خواهم کردن .

عم طایفهٔ‌ تصوف و فقرا [ را ] عظیم منکر بودی مرا ملامت بسیار می کند که

~~بدبختی وشقاوت و نحوست طالع در تو اثرکرد که من و پیشهآ پدر [ و] چندین مال و

~~اسباب وجاه و بزرگی ترک می کنی ومصاحبت بطالان و طبل خوران و زراقان و بی دینان ms125

~~و نامشروعان اختیار می کنی ای بدبخت چرا بتجارت و شغل پدر مشغول نشوی و تزاید

~~وتضاعف مال ومنال خود نطلبیتا بعد ازمدن مقام و منزلت پدرخود بگیری وخواجهآ

~~مشهور ومعتبر شوی ، این حال فاسد و وسواس شیطانی را از خود دفع کن والا هرچه

~~بینی از خود بینی و ازین طریق ملامت می کند و می گوید پشیمانی و ندامت در آخر سود

~~ندارد ، از چندین مال واسباب که از پدرتو بارث رسیده است و تمامت پیش منست چه

~~خواهی کردن گفتم تمامت بتو بخشیدم ، مرا ترک کن و بخدا بخش ، چون نصیحت مؤثر

~~نمی آید حدت وغضب مستولی میگردد ، با غلامان ومردم خود میفرماید که این کودک

~~مصروع و دیوانه شده است دست و پایم را میبندند و چندانی میزنند که خسته میشوند

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0230.png)

~~بعد از آن همچنان بسته، درحجره مرا میاندازند و هرروز علی التوالی می آیند ومرا از

~~حجره بیرون می آورند و چوب میزنند چندانکه بیشتر میزنند ارادت و داعیهآ من بیشتر

~~می گردد .

فی الجمله تامدت پنج روز برین منوال معذب میدارد ، جماعتی غلامان باخواجگانی

~~که در همسایگی میباشند این معنی را میگویند و ایشان را شفیع میانگیزند ، جماعت 5

~~خواجگان برطریق شفاعت نزد عمم میآیند و شفاعت می کنند ، می گوید شما پیش این

~~بدبخت بروید و اینرا نصیحت دهید باشد که نفس شما مبارک باشد ومؤثر و گیرا آید

~~و این داعیه از وی فاتر گردد جماعتی خواجگان می آیند و مرا بطریق پرسش ، نوازش

~~می کنند بعد از آن بنصیحت و تنبیه مشغول میشوند چندانکه می گویند درمن اثر نمی کند

~~و قابل نمیبینند چون اجابت (1) نمیشود می گویند چندین مال و اسباب که از پدر تو .

~~بارث رسیده است و تمامت پیش عمت است چه خواهی کردن می گویم بگواهی شما

~~تمامت را باو بخشیدم ، مرا بگذارد تا بروم .

چون ارادت مرا باین غایت میبینند باز پیش عمم میروند ms126 و مصدوقه و احوال

~~و ارادت مرا می گویند و می گویند ممکن نباشد که او را بزدن ومقید و محبوس گردانیدن

~~از آن ارادت و داعیه بازآری ، بنصیحت وچوب وقید و حبس آن میسر نخواهدگشتن 15

~~وکشتن نشاید و مصلحت نباشد ، او را بهتر از آن نیست که ترک کنی و بگذاری تا برود

~~و ممقصد ومطلب خود برسد ، عم می گوید چندین مال واسباب که دارد چه خواهدشدن

~~خواجگان می گویند درین باب نبض او گرفتیم ، ازسرتمامت برخاسته است ، مارا گواه

~~گرفت که تمامت را بعمم بخشیدم ، مرا بگذارد تا بکار خود روم . عمم چون قضیهآ

~~مال و اسباب را میشنود که بدو بخشیدم دیگر غم من نمی باشدش ، ترک می کند و مرا از ،

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0231.png)

~~قید وحبس، ا طلاق میدهد ، میروم وطلب خدمت شیخمی کنم، می گویند بشهر قیصریه

~~رفته است ، پیش عم میروم و وداع می کنم وحلالی می خواهم ومی گویم بمن صد دویست

~~دینار زر انعام کن باقی را بتوحلال کردم، عم بسیارمی گرید و بازنصیحت می کند چون

~~مشاهده می کند که قابل اصلاح سخن نیستم دویست دینار زر بمن می دهد و درمیان میبندم

~~ومرا درمیچند در کیسه میباشد بجهت خرج، میستانم و میروم ومرکوبی بکرایت می گیرم

~~و ملبوس که دارم برسرمینهم و راه قیصریه می گیرم .

چون میرسم در شهر درمیآیم ومیپرسم که خدمت شیخ اوحدالدین کجا نزول

~~کرده است می گویند بعضی از اصحابش در زاویهآ که در [ محله] دباغانست میباشد و

~~خدمتش در اندرون شهر در محلهٔ‌ کلاه دوزان در مسجدی نزول کرده است . بحصول

~~حضرت شیخ مشغول میشوم ، بمسجدی وصول مییابم چون بمسجد میروم خدمت شیخ

~~حاضر نمی باشد درجنب مسجد خانهآ می باشد و در آن خانه اهل حرم شیخ میباشد واز آن

~~خانه در مسجددری واز بیرون سوی دری و آن لحظه در آنخانه میباشد، خلفا ومتقدمان

~~مثل شیخ زین الدین صدقه وشیخ نورالدین ms127 لور وشیخ تقی الدین اروگردی وشیخ

~~نورالدین توقاتی و شیخ عمادالدین ملطیهآ وشیخ کریم الدین قزوینی قدس الله سرهم

~~که از اصحاب طبقات و معتبران وخلفاء خدمت شیخ اند ، در مسجد نشستهاند . سلام

~~میدهم ، اجازت می فرمایند تحیة المسجد می گزارم و مینشینم .

بعد از زمانی خدمت شیخ از آن خلوت خانه بیرون می آید ، پیش روم وسلام

~~میدهم و دستبوس می کنم و مینشینم خدمت شیخ میفرماید اهلا و سهلا غریبی می گویم

~~بلی میفرماید کی (1) رسیدی می گویم از گرد راه بخدمت نزول کردم. میفرماید خیرمقدم،

~~از جا میرسی گفتم از سیواس ، می فرماید مقصود و مطلوب چیست گفتم حضور شیخ ،

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0232.png)

~~انشاء الله که محل قبول واجابت افتم ودرسلک خدم(1) منخرط گردم . چون

~~سخن برین وجه تقریر رفت درمن نظر میفرماید و تأمل می کند و من امل بر آن بسته که

~~مقبول گردم پس میپرسد که نام چیست گفتم عمر میفرماید طال عمرک و من در سن

~~هجده سالگی میباشم من اولنا الی آخرنا (2) تفحص احوال من می فرماید و من نیز تمامت

~~را مشروح ومفصل می گویم و ارادت واعتقادی که مرا ظاهرگشت وحبس و قیدعم و

~~چوب زدن و مرا منع کردن و من ترک اموال و اسباب پدر گفتن و بخدمت شیخ آمدن

~~بیان می کنم و بعد از آن شیخ می فرماید اگر باری تعالی توفیق رفیق تو کرده باشد برطریق

~~ارادت کار تو مهیا گردد .

بعد از زمانی برمیخیزم و آن دویست دینار زر را ازمیان می گشایم و بوسه میدهم

~~و بخدمت شیخ مینهم، خدمت شیخ میفرماید نه نه ، بابا بردار ، مرا نظر برچیزی نباشد، .

~~محافظت کن تا با تو میباشد ، آن طریق قلندرانست ، ما را بکسی توقعی نیست ، من می-

~~گویم هنوز بنده کودک وجاهلست ، مادام که این با من باشد هوسات وداعیهآ نفسانی مرا

~~زحمت دهد و از جمعیت حضور قلب باز آرد و بوسواس شیطانخ دلالت کند ms128 و داعیهٔ‌

~~فاسد وتخیلات ناواجب دردماغ تصویر بندد وخود را از آن نتوانم دفع کردن ، صلاح

~~کار من بوجودآن ، بفساد انجامد و موجب فتنهآ من باشد و بدین سبب همنشینان بد بامن ه

~~مصاحب(3) گردند ، چون این معنی استماع میفرماید خادم را می گوید بیا و بردار ونگاهدار

~~بعد از آن میفرماید که از پیش ما غیبت مکن و جابی مرو و ملازم باشن و روز بروز و

~~دم بدم ولحظه بلحظه مرا ارادت و اعتقاد متضاعف میشود .

ماهی برین منوال می گذرد روزی خدمت شیخ نماز دیگر گزارده بکنار دکهٔ‌

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0233.png)

~~مسجد میرود که کفش بپوشد چون پای دراز می کند که در کفشنهد میجهم و هردوپای

~~شیخ را می گیرم و برروی خود می نهم و می گریم و می گویم ترک مال و اسباب و عم و

~~اقربا وتنعم کردم، بامیدی وآملی ، روی بدین حضرت نهادم تا بوک در زمرهآ بندگان و

~~سلک خدم منمخرط گردم ، اکنون مدتیست که آمدهام ، بنظرعنایت ملحوظ نمی -

~~فرمایید اگر قبولمیفرماید تا امیدوار گردم واگر رد می فرماید تا خاک برسرکنم ، برحال

~~خود نوحه گری کنم . چون خدمت شیخ تحقیق اخلاص مشاهده میفرماید از آن قید

~~استخلاص می کند و بنوازش و رعایت از آن [منع ] می کند و ترک کفش میفرماید و باز

~~بمقام خود می رود و مرا پیش می خواند و وصیتی چند برطریق ارشاد می فرماید و ذکر (1)

~~تلقین می کند و میستاند ، بحمام میبرد و سرمی تراشد وخرقه ترتیب داده ، می پوشاند و

~~طاقیه برسرمی نهد و تخفیفه می پیچد وبترتیب وآداب اهل تصوف ارشاد می فرماید .

روزی می گوید که مرا نیت چنان مستحکم شده است که در کنار میدان موضعی

~~هست آن جایگاه زاویه بنیاد کنم و درین یک دو روز بعمارت خواهم مشغول شدن و در

~~استعجال ، اهمال نخواهد بودن ، ان شاء الله تعالی بزودی باتمام رسد و بجهت اصحاب ،

~~خلوت خانهآ چند ms129 که درخور آنست ساختن چون تمام شده باشد اصحاب بخلوت خواهند

~~1 نشستن تراهم بنشانم ، خاطر مرفه دار، حالی را که در صحبت نشستهآ بذکر مشغول شو. بعداز

~~آن زاویه بنیاد می کنند و در مدت اندک تمام میشود و مقدار بیست خانه بجهت خلوت

~~می سازند چون بزاویه نقل می کنیم اول کسی که در آن خلوتها مینشیند شیخ سعدالدین

~~نخجوانی وشیخ شهاب الدین عیسی و شیح کریم الدین قزوینی وشیخ کریم الدین صوفی

~~رضی الله عنهم آجمعین والباقی هلم جرا با هجده نفردرخلوت می نشینند دوخلوت

~~2 خالی میماند از اصحاب استدعا می کنند که در آن دو خلوت در آیند ، شیخ می فرماید از

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0234.png)

~~غیب مسافران میرسند آن مقام ایشانست تا مدت دوازده روز در خلوت میباشم .

روز دوازدهم اتفاقرا بتجدید وضو بموضی (1) میروم، نظرم بردوجوان می افتد

~~که ایشان بوقت تعیین نشستن خلوت بما بهم نبودند، پوستینها[ء] مصیصی و کلاه مصیصی

~~پوشیده ، در تفکر میافتم که عجب چه جوانان باشند روزی دیگر بامدادی خدمت شیخ

~~بتفحص وقایع واحوال خلوتیان میآید چون پیش من آمد و تفحص واقعه کرد و ذکر

~~تلقین داد من سؤال می کنم که دیروز بمتوضا (2) رفته بودم ، دو جوان بدین صورت و

~~هیأت دیدم که ایشان بما بخلوت ننشسته بودند ، خدمت شیخ میفرماید ایشان خواجه-

~~زادگان اند از شهر اخلاط (3) و پدر ایشان مرد متمول بود وفات یافته است و اموال و

~~اسباب بسیار مانده وجوانان صالح بودهاند درسر ایشان اخی واخی گری و آستانه و

~~سفره افتاده است ، خانه ترتیب دادهاند و اسباب و وجه معاش آن مهیا کرده و در

~~گشوده و آینده و رونده را خدمت نیکو کردند و رعایت و توقیر واحترام مردم بواجی

~~تقدیم داشتندی ودر بند رضا وخشنودی جماعت بودندی و باصحاب فقرا و طایفهآ (4)

~~صلحا اعتقادی وارادتی داشتندی .

ازاصحاب ما شیخ یوسف سرماری در آن شهرمیباشد ، روزی برسبیل سیر وفرجه

~~و دفع ملالت نزد ms130 ایشان رفته بود چون تواضع و رعایت و بذل و ایثار ایشان را مشاهده 5

~~کرد ، اعتقاد و ارادت که ایشان را باهل حق بود و در بند صلاح نفس و صلاحیت و

~~عبادت و طاعت مشغولاند ولایق و مستعد بودند و صفاء داشتند بایشان می گوید درسیماء

~~شما دولتی میبینم ، حیف نباشد بدین مقدار کاراختصار کنید وعمر نازنین برجهل، صرف

~~کنید و راه تحقیق و ارشاد و طریق نطلبید تا کار شما بصلاح انجامد و دست در دامن

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0235.png)

~~بزرگی نزنید تا شما را دلالت کند و بساحل نجاة رساند ، می گویند مثل آن چنان بزرگی کجا

~~توانیم یافتن ، او می گوید چون باشد اگر شما را دلیل باشم ، ازمن منتدار باشید ، ایشان

~~می گویند از زمین تا آسمان منت باشد ، وی دلالت می کند و ایشان را میستاند و برما

~~می آورد و بوسیلت اونزد ماآمدند و تحفها آوردند وچون رغبت عظم داشتند و ارادت

~~و اعتقاد وصفاء باطن ایشان ، معلوم بود ، آن دو خلوت را بجهت ایشان گذاشته بودم

~~و باصحاب گفته که ما را دو مسافر ازغیب میرسند و آن بجهت ایشان موقوف گذاشته

~~بودم چون فرصت بود ایشان را هم بخلوت نشاندم واستعداد عظیم بغایت دارند چنانکه

~~درین یک دو روز ایشان را گشایش و فتح عظیم واقع گشت و بیست و هشت روز در

~~خلوت میباشند ومارا اربعین تمام میشود، تمامت اصحاب خلوت بیکبار ازخلوت بیرون

~~می آییم .

روزی چند در صحبت و حضور خدمت شیخ میباشند بعد از آن میفرماید که کار

~~شما تمام شد و مقام و منزلت ترقی گرفت ، بازدعوت (1) سازید و بشهر خود بروید وشما

~~را بطرف قبلی رودخانه است درجنب رودخانه یک درخت جوز است و زمینی که

~~پیرامون زمین جوز است زمین مبارک و بدولت است که لکل بقاع دول* آواز کلمهآ

~~توحید آن زمین بگوش من رسیده است ، آن درخت را ببرید و بر آن موضع ms131 درخت

~~صومعه بسازید و آینده و رونده را خدمتی بکنید و لقمهآ که هست ازکس دریغ مدارید

~~و جماعتی بسیار روی بشما خواهند نهادن ، ایشان را بطریق ما بخلوت وذکر ومعامله

~~ارشاد کنید و هروقت که در طریق مشکلی واقع گردد از روی معنی رجوع بمن بکنید که

~~من در مه وقت با شما حاضرم واز روی صورت بااین شیخ یوسف سرماری که از حملهٔ‌

~~2 اصحاب ومتقدمان منست وقول وسخن او را مصدق وحجت دارید ، ایشان را باز روانه

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0236.png)

~~می گرداند و برموجب اشارت وحکم خدمت شیخ اقدام مینمایند ، دولتی و سعادتی عالی

~~روی بایشان مینهد و از حملهآ اصحاب طبقات و ارباب تحقیق و عرفان میشوند و ارشاد و

~~تربیت چندین خلق می کنند و دعوت می کنند .

خواجه میفرماید بعد از آن من ملازمت می کنم و بمعامله و ذکر و ریاضت و

~~عبادت مشغول میباشم ، باز اتفاق را بخلوت مینشینم ، شبی از شبها در واقعه میبینم که 5

~~رودخانه می گذرد ومرحوم مغفور پدرم یک طرف و مرحوم مادرم بطرف دیگرایستادهاند

~~و پدر با مادرسخنی برفق ومدارا می کند و والده باعتاب و دشنام . چون بامدادی میشود

~~خدمت شیخ پیش خلوتیان می آید که تفتیش احوال و واقعه کند، پیش من میآید چون

~~واقعه می گویم می فرماید چند خلوتست که نشستهآ می گویم دوخلوت ، شیخ میفرماید درین

~~دوخلوت که نشستی آنچه مرا واقع شد تو ادراک آن می کنی پس عجب مدار اگر چنانکه .

~~من درمشرق و تو درمغرب باشی هرچه ترا واقع گردد مطلع نباشم گفتم چون ادراک کردم

~~می فرماید آن آب صورت روش فرزندانی ماست و پدر بیک طرف و مادر بیک طرف ،

~~از روی تعبیر و تأویل پدرت منم ومادرت مادر فاطمه ، من امشب با وی سخن برفق و

~~مدارا می کردم ، او با من بعتاب و دشنام ، بعد از خلوت دوم بخلوت سوم خدمت شیخ

~~می فرماید تا ms132 این غایت درخلوت با تو مسامحه و رفق بود مبنی بر آنکه عالم طفولیت و ه

~~ابتداء سلوک بود وهم رشید نبودی وهم بعد ازین انواع وقایع وظهورها وحالات

~~مختلف ظاهرخواهد شدن ، مردانه باش و فرزانه باش وتمامت را تحمل می کن واجتناب

~~و تغافل مجوی .

در آن خلوت شبی در واقعه میبینم که ازین در خلوت من زنی درمی آید سخت ضخم

~~و فربه واعور ، سیاه ، شکلی منحوس، مویهاء سر برهم رفته بود و بشولیده در می آید و 2

~~در من تیز تیز نظر می کند و بعد از آن نزدیک می آید و یک پای برسرزانو مینهد و پای

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0237.png)

~~دیگر برسردوش مینهد و برگردن من مینشیند و هردو پای از پیش میآویزد ، من

~~مغلوب و زبون اومیشوم چنانکه سررا نمیتوانم برداشتن، باخود می گویم که خدمتشیخ

~~فرمودی که شیطان نزد خلوتیان می آید و ازدحام میرساند و وسواس می کند و متردد

~~می گرداند مگر این شیطان است ، دست فراز می کنم و از گریبان می گیرم و زیر می کشم

~~و میاندازم وبرسینه مینشینم و دست می کنم وکاردی میستانم و شکمش را میدرم و

~~امعا واحشاء او بیرون می آید وتمامت خلوت خانها ، پرخون میشود وجامهها [6] من

~~پرخون میشود واز وهم وترس این واقعه باز می آیم وشکر می کنم ، فی الحال خدمت شیخ

~~میرسد و من هنوز دراضطراب میباشم ، شیخ میفرماید یا فلان بامصاف چونی، درپای

~~شیخ میافتد وگریه و رقت میشود میفرماید بعد ازین خوش باش ، این را من فرستادم

~~برلباس شیطان ، گفتم دیگر خواهد آمدن میفرماید نه ، بجهت امتحان و تجربه فرستاده

~~خلوت آمد اما بصورت وهیأت دیگر .

بعد ازین احوال من ترقی می گیرد و روز بروز بتزاید میشود و احوال خلوت

~~و ذکر وارشاد و تقریر وتعبیر ومقام ومنزلت بکمال میرسد ، آخرین کسی که ازخلفاء

~~خدمت شیخ که بجوار حق میپیوندد خدمت شیخ خواجه شمس الدین رضی الله ms133 عنه

~~فی باشد .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0238.png)

حکایت [چهلم

حضرت شیخ رضی الله عنه در بغداد میباشد ، روزی جوانی بر در خانقاه

~~میآید و اجازت میخواهد که بخدمت شیخ درآید ، خادم بخدمت شیخ عرضه میدارد

~~که جوانی بر در خانقاه آمده است و اجازت میطلبد که بخدمت در آید خدمت شیخ

~~میفرماید نامش را سؤال کن که چیست خادم سؤال می کند می گوید صدقه بخدمت شیخ

~~عرضه میدارد خدمت شیخ میفرماید بگو تا یکسال سفرکند بعد از آن بیاید ، میرود و

~~یکسال تمام سفر می کند بعد از یکسال می آید خادم می گوید آن جوان پا برهنه آمدهاست

~~و اجازت میخواهد شیخ میفرماید سال دیگر، فی الجمله شش سال برین منوال میفرماید

~~هنوز تخدمت شیخ مشرف نشده است ، درششم سال میفرماید که سفرحجاز کند زاد

~~و راحله وهیچ سؤال نکند ، برین وجه او توجه میسازد چون عودت میسازد و بر در .

~~خانقاه می آید واجازت میخواهد خدمت شیخ اجابت میفرماید چون بخدمت شیخ میرسد

~~خدمت شیخ او را میبوسد و نوازش می کند و الطاف میفرماید هر کاری حقیر و مختصر

~~و ذلیل که باشد بدو می گویند .

دو سه سال برین منوال خدمت می کند بعد از آن ارشاد وخلوت و معامله و ذکر

~~می فرماید ، خلفا واصحاب قربت از خدمت شیخ سؤال می کنند که این چندین مشقت 15

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0239.png)

~~و ذلت وقید وجور وخواری که برین بیچاره صدقه نهادند مقصود چه بود ، میفرماید

~~اگرچه استعداد بغایت عظیم خوب دارد و قابل اصلاح و نور باطن و کمال معرفت دارد

~~اما در نفسخشونت دارد ، خشن است ، بدان منزلت و تربیت بدین ترتیب خواهد

~~رسیدن . بعد ازآن سه چهار اربعین مینشیند و درصدد آن میرسد که او را شهرتی و

~~معرفتی میشود و روشناس مردم می گردد و روزی از روزها بمهمی ببازار میرود ، در

~~راهگذر سواری اورا می گیرد و می گوید آن خیک شراب را بردار ms134 . او را منیت و کبر

~~وعجب مانع میشود که در ملأ خلق خیک وشراب (1) را من چون بردارم سخن اورا

~~اجابت نمی کند . آن سوار یک سیلی محکم بر گردنش میزند ، او مراقب میشود ، چشم

~~باز می گشاید می گوید الحمد لله سوار الحاحمی کند که بردار ، اونمیشنود ، باز سوار

~~سیلی دیگر میزند ، او مراقب میشود بعد از مراقبت باز چشم را می گشاید می گوید

~~الحمد لله . سوار باز بجد می گیرد که بردار ، او قبول نمی کند . سوار سیلی دیگر

~~میزند ، اومراقب میشود بعداز مراقبت چشم می گشاید و الحمد لله می گوید و دست

~~می کند وخیک را برمیدارد و برسردوش مینهد و میرود تا مقام رسانیدن . در راه این

~~سوار میپرسد چون خواستی برداشتناین سیلی ها چرا میخوردی و درهرسیلی چشم برهم

~~نهادی چون باز می کردی الحمد لله می گفتی می گوید بهرسیلی که تومرا میزدی ، مرا

~~فتحی میشد در هرفتحی الحمد لله می گفتم .

چون بخدمت شیخ میآید میفرماید صفای در تو مشاهده می کنم از کجا میسر شد

~~احوال سوار وسیلی می گوید ، چون بود بگو می گوید در سیلی اول مراقب شدم تمامت

~~تحقیق اشیا معلوم شد ، در دوم تمامت ملک وملکوت، در سیم ذات وصفات الهیت

~~کشف گشت خدمت شیخ میفرماید همچنانست ترا عجب و کبر ومنیت دردماغ چنان

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0240.png)

~~تصور بربسته بود (1) که من چندین خلوت نشسته باشم و چندین ریاضت کشیده و در

~~صدر و زمرهآ اهل حق منخرط گشته ، این خیک را درملأ خلق چون بردارم واین معنی

~~میان حق و تو حجای بود ، کشف شد ، بهرسیلی که برتو میزد حجابی از تو برداشته

~~میشد و تو آنرا ادراک می کردی ، بدین طریق آن سوار مرشد توگشت و تمامت حجاب

~~را دفع کرد وخدمت شیخ را چون خشونت وتندی طبع وامزجهآ اومعلوم بود بریاضت 5

~~وخلوتمشغول میداشت تا مقام ومنزلت او بدان حد وعد رسید که خدمت ms135 شیخ اورا

~~شیخ زین الدین خطاب فرمودی و فرموده است که جد او بخدمت حق تعالی از جد

~~من قوی ترست ، چون خدمت شیخ اکبر خواجه شمس الملة والحق والدین ابوحفص(2)

~~قدس الله سره فرمود که چون من بحضرف شیخ رضوان الله علیه مشرف شدم از

~~لفظ مبارکش شنیدم که فرمود این ساعت قرب چهل سالست که از حضرت حق تعالی 10

~~اذن شده است که شیخ زین الدین دعوت خلق کند .

باری درموصل میباشد وخدمت شیخ او را اربعینی مینشاند و برعادت اصحاب

~~خلوت هرروز بتفحص واقعه وسیر وسلوک ومغایبه و مشاهده میرود و سپارش می

~~فرماید مبادا ترا در زعم چنان گذرد که مرا کار بکمال یافت ومقام ومنزلت ترقی گرفت

~~مرا دیگر باشیخ احتیاجی نیست و شاید که درخاطر هم گذرد که مرتبهآ من از مراتب 5

~~شیخ گذشته است و ترا واقعه ظاهر گردد و از من مخفی و پوشیده داری . روزی میبیند

~~که آن سقف خانهآ اوبرداشته میشود و تا آسمان نوری مربوط میشود و شخصی درمیانهآ

~~نورنشستهاست و می گوید که شیخ زینالدین صدقه حقاست . چون این معنی را مشاهده

~~می کند با خود می گوید این را بخدمت شیخ نگومم ، مبادا رشک و حسد برد و بطریق

~~این مقام را خراب کند ، از خدمت شیخ مخفی میدارد واندیشه می کند که کار من کمال 20

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0241.png)

~~یافت، آن شخص اما منم و ا ما حق است که در حق من گواهی میدهد که شیخ صدقه

~~حق است و از خدمت شیخ مخفی میدارد . بکمال تحقیق و نور باطن خدمت شیخ را

~~معلوم میشود ، ازمخفیداشتن او میرنجد و اورا درخلوت می گذارد و ببغداد میرود چون

~~با او می گویند که خدمت شیخ ببغداد رفت ، می گوید مرا دیگر با شیخ احتیاجی نیست

~~درین انوار آن شخص مشغولست تا آخر اربعین این را مشاهده می کند .

چون ازخلوت بیرون می آید بعد ازروزی ms136 چندعزم بغداد می کند و چون بخدمت

~~شیخ میرسد بحکم فقر و ارادت سربرزمین می نهد خدمت شیخ از سررنجش دست فراز

~~می کند و سرش را دور میاندازد و می گوید برو ای شیطان پرست . او را در خاطر می-

~~گذرد که از خدمت شیخ این معنی بدیعست که مرا شیطان پرست میگوید ، بنده رحمن

~~پرست است ، حاشا که شیطان پرست باشد میفرماید هنوز سخن مرا مصدق نمیداری

~~اگر خواهی که شیطان پرستی تو معلوم شود برو در میان بازار بغداد و زمانی بهرطرف

~~سیر کن و در مردم نیکو نظر کن و درصورت ایشان از سرخبرت تأملی کن تا این معنی

~~که در روی او سخت تیزتیز نظرمی کند او نیز چون [در] صورت او تأملی می کند ،

~~1 میبیند که آن صورت است که درمیانهآ نورنشسته بود می گفت که شیخ زین الدین صدقه

~~حق است و چندانکه نیکو تأمل می کند تحقیق میشود که همان صورت است از و سؤال

~~می کند که بالله تو چه کسی و بجد می گیرد و سوگند میدهد می گوید خواهی که بدانی که

~~من کیستم یک کاسهآ خرما با روغن کنجد آغشته بیاور تا من بگویم که کیستم ، میرود و

~~می آورد چون کاسه را میستاند می گوید من شیطانم و توآن خلوتی. تمامت در آنخلوت

~~مرا خدمت می کردی و میپرستیدی .

اوفریاد می کند ، بخدمت شیخ می آید ودر پای شیخ میافتد و بسیارتضرع وزاری

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0242.png)

~~می کند و توبه و استغفار می کند وخدمت شیخ از حسن مکارم باز برسر عنایت می آید

~~که ] استغفار آن آنست که برسر بام خانقاه بر سر پای اربعینی برآری . مطاوعت

~~می کند و بر سربام ، بر یک پای اربعینی برمی آرد در آن گرما و پشهآ بغداد ، روز در

~~آفتاب وشب بعذاب پشه باستغفار ، اربعینی دیگر ارشاد میفرماید باز در بغداد میباشد

~~و از ریاضت بسیار، مزاج اوعظیم ضعیف شده ms137 بود بطباخ وصیت می کند که درمزورهٔ‌ ه

~~من نمک اندک بینداز و آن سپارش را چون دوسه دفعه می کند و طباخ را سهو میافتد و

~~مزوره را اندک مایه نمکین میسازد وسخن او را تمکین نمینهد چون حدت وغضب برو

~~مستولی بود می گوید که تا یکسال از دست تو طعام نخورم ، در وقت مائده و سفره

~~مزوره او را چون می آورند تناول نمی کند خدمت شیخ میفرماید که شیخ چرا تناول

~~تمی کنی مصدوقه را می گوید خدمت شیخ میفرماید که عهد کن تا یکسال بجز از طبخ او .

~~دیگر طعام نخوری چون اورا طبع خشن واخلاق درشت بودی هرچه او گفتی که آنچنان

~~میباید کردن خدمت شیخ بخلاف آن فرمودی و او مداومت آن کردی لاجرم کار او

~~بدان مرتبه و منزلت رسید . هرچه او را حاصل گشت از مخالفت نفس بود بدین ارشاد

~~اخلاق ذمیمهآ او را تغییر گردانید وکارش بکمال رسید .

چون خدمت شیخ اصحاب را ذکرخاص فرمودی او را ذکر یاهو بودی، از خلفاء 5

~~خدمت شیخ ازو معتبرتر کسی نبود مناقب خدمتش بسیارست و آنچه فرا یاد خاطر بود

~~تحریر رفت .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0243.png)

حکایت [چهل ویکم]

حضرت شیخ رضی الله عنه در بغداد بود ، روزی در خانقاه نشسته بود ،

~~شخصی از درخانقاه در آمد وسلام کرد ، کمری درمیان بسته و از کمر، کوزهآ فقاع ازمس

~~در آویخته و در کوزه میلی فرو برده وشخصی دیگر برعقبش طبقی برداشته و بر آنجا اوساخ

~~گوش بسیار نهاده تا بداند که او را در آن باب مهارتی هست چون سلام داد می گوید

~~بگوش پاک کردن احتیاجی باشد ، اصحاب می گویند نه خدمت شیخ میفرماید بلی مرا

~~احتیاجی عظیم هست ، نیک آمدی، بالا بیا و گوش مرا پاک کن سرپیش میدارد ، آن

~~شخص می آید و ازین کوزه فقاع میلی می کند (1) و روغن بیرون می آورد واز کوزهآ دیگر

~~همچنین فی الجمله مهارتی ms138 مینماید و بعد از آن دست می کند و میلی بگوش فرو میبرد

~~یعنی که پاک می کنم ، خود خدمت شیخ را احتیاجی نمی باشد ، چیزینمی باشد ، می گوید

~~گوش شما پاک بودهاست بعداز آن میفرماید دیناریزر بدهید چون زر رادادند او برفت

~~اصحاب می گویند که این مرد مزور است و بجهت منفعت خود این کار می کند چون

~~سخن او را اجابت فرمودند وگوش بدست او دادند بعد از آن دیناری زر بدو تعهد

~~کردند . خدمت شیخ میفرماید مرا نظر بر آن نیست که مزور واما عالمست ، مرا

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0244.png)

~~نظر برآنست که از ما چیزی بکسی رسد که او بر ما آمده باشد ، آخر او این مهم را

~~جهت احتیاج خود می کند چون از در خانهآ ما در آمد ما چگونه او را گوییم که تو

~~زوری آنچه مقصود او بود بدو رسید ، راضی از پیش ما بدر رفت ، ما را مقصود

~~ولیست که بدست آریم .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0245.png)

حکایت [چهل ودوم]

حضرت شیخ رضی الله عنه درآن ابتداء سلوک که هنوز در خدمت شیخ معظم

~~رکن الدین السجاسی رضی الله عنه ملازم میباشد و برادرش شیخ اعظم شهاب الدین

~~السجاسی رضوان الله علیه از جملهآ اصحاب حضرت اللهیت وارباب طبقات وصاحب

~~تلوین و مجذوب وهایم بود واما شیخ رکن الدین صاحب تمکین بود و او عظیم تنگ خو

~~بود ، درشت وخشن طبع وتند بودی . هرگزکسی مصاحبت او نتوانستی کردن و

~~خدمت وملازمت باقامترسانیدن و از برادر دایما استدعا[6] مصاحب و رفیق کردی

~~هرکرا معین کردی یکروز بیش خدمت نتوانستی کردن ، غیبت کردی . خدمتشیخ

~~رکن الدین رضی الله عنه چون کسی ملازم نتوانستی بودن دلش در قید برادر بودی

~~1 خدمت شیخ ما رضی الله عنه چون اخلاق حمیده وحسن سیرت ولطف و تواضع و

~~مکارم وتحمل و بردباری وصبر وشکوه وثبات وسکون وفروتنی داشت ، عظیم

~~خدوم بودی ، لایق ومستعد خدمت برادرش دید ، فرمود که بعد الیوم ms139 ملازم باشد

~~خدمت شیخ اجابت فرمود و ملازم گشت و بر نسق ارادت و مزاج و طبع او مواظبت

~~مینمود و از فضلهآ طعام شیخ شهابالدین کسی تناول نکردی و بکلب و گربه هم ندادندی

~~زمین را کاویدندی و در آنجا ریختندی و خاک پوشیدندی .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0246.png)

از خدمت شیخ رکن الدین رضی الله عنه این معنی را سؤال کردند فرمود که

~~از خدمت برادرم استفسار کنید . بهزار ترس و بیم از خدمتش سؤال کردند . فرمود

~~هر که ازآن تناول کند عقل او مختل گردد و بفساد انجامد و عقل معاشش نماند وابله

~~گردد و مرا شفقت میآید ، جهت آن در زمین مدفون می کنم و کسی که ملازم خدمتش

~~بودی بهیچ نوع چیزی از وی سؤال نکردی و دابما حاضرو ذاکر بودی، بحکایت وسخن

~~مشغول نشدی و کار دیگر نکردی بجز محافظت حضور و آنچه فرمودی از آن اعراض

~~نکردندی وتخلف نجستندی، بر آنموجب باتمام رسانیدندی وخدمت شیخ ما رضی الله

~~عنه برحسب طبع وخلق ، خدمت اورا باقامت رسانیدی ، بخلاف رضای خدمتش

~~نبودی و از دنیاوی سجاده و ابریق بود فحسب، دیگر هیچش نبود . روزی ازناگاه

~~برمیخیزد ومی گوید سجاده و ابریق مرا برگیر و بیا و از در خانه بدر میرود وخدمت .

~~شیخ در عقب واثرش میرود وسه روز راه افتادند ، میروند ، هیچ حکایت نمی کنند

~~و چیزی نمی گویند .

اتفاق بشهری میرسند چون در شهر درمی آیند راست میرود و در مسجد جامع

~~درمی آید و دو گانه می گزارد ومستقبل قبله مینشیند ، من نیز برآن منوال می کنم ومی -

~~نشینم حاضر وذا کرمی باشم وابریق را دایما پرآب میدارم تا مبادامحتاج شود و آبش نباشد .

~~روزی چندی دیگر در آن مسجد بحضور نشستهایم و بذکر مشغول ، روزی می گوید آن

~~ابریق مرا برکنار منبر بنه تا آبش سرد شود برخاستم و بنشستم و مشغول شدم بعد از

~~لحظهآ شخصی بیامد ونمازگزارد مگر تشنه بود ، ابریق را ms140 دید نهاده است ، آمد که آب

~~خورد ، حالی که دست کرد، نظر شیخ بر آنجا افتاد ، می گوید لا تشرب دست آن شخص

~~همچنان ماند ، نمیتواند آب خوردن و نمیتواند ابریق را بجاش نهادن ، بدست دیگر 0

~~ابریق را بستد و بجاش نهاد، فریاد و زاری می کند ومی گرید و تضرع ولابه می کندخدمت

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0247.png)

~~شیخ بذکر مشغول است اجابت نمی کند و سخن نمی گوید از بس لابه و تضرع ، عاجز

~~میشود ومیرود ، من آن معنی را مشاهده کردم ، توهمی در من اثرکرد که مبادا که

~~مخالف طبع او از من چیزی بوجود آید و برمن غضب کند .

آن روز می گذرد ، روز دیگر جوع وگرسنگی در من اثر می کند ، چندین روز

~~است که هیچ نخوردهام و زحمت میدهد ، باخود می گویم او را آن مقام و منزلت هست

~~که اگرسالها چیزی تناول نکند تحمل تواند کردن ، مرا طاقت بیش ازین نیست ، عجب

~~چه طریق کنم درین تفکر افتادم، روی با من کرد و می فرماید یعنی گرسنه شدی من از ترس

~~هیچ چیز نمی توانم گفتن ، سرپیش انداختم و ذکر می گویم می گوید برخیز و ببازار رو و

~~چون بکنار بازار رسیده باشی جوان را بینی بدین شکل و هیأت واین چنین جامها

~~پوشیده ، بدو بگو کهمسافرم، از راه رسیدهام وگرسنهام یکعدد بده ، بتو یکعدد بدهد،

~~برو بفلان دکان و عطاری نشسته باشد آن یکعدد را بدو بده و بگوفلان دارو و فلان

~~دارو بده ، بستان وزود بیاور ، مرا در خاطر می گذرد که عجب این داروها چه خواهد

~~کردن . می گوید بتو چه تعلق دارد که من آن داروها را چه خواهم کردن .

چون این را میشنوم زهرهام میرود ، بتعجیل کفش میپوشم و بدر میروم ، بدان

~~1 منوال که فرمود باتمام رسانیده ، درخاطر می گذرد که سؤالی دیگر بکنم باشد که یکعدد

~~دیگر بدستم دهد ، چیزی بخرم و تناول کنم ، باز احتیاط می ms141 کنم که خواهد دانستن .

~~همچنان گرسنه می آیم داروها در کاغذ پیچیده ، در پیشش مینهم ، میستاند و برکف

~~دست میریزد و بآب دهن خود عجین می کند .

او پارهآ میستاند و دراز می کند مثال سبیکه و چیزی آهسته آهسته میخواند و

~~بروی میدمد ، زر میشود و بمن میدهد من نظر می کنم برآن ، میفرماید دیگر میباید؟

~~می گویم خدمت شیخ حاکم است . یکی دیگر میسازد فی الجمله سه سبیکه میسازد و بمن

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0248.png)

~~میدهد و میفرماید ببازار بر و بد کان صرافان و بگو شخصی آمده است و زر معمولی

~~میسازد و قلابست و چاشنی فرستاده است که بخرند ایشان خواهند ستدن و برمحک

~~خواهند زدن و گفتن چه سخن است که تومی گوی این زر استتمام عیار و خالص و نیکو

~~و چندانکه ازین باشد بخرم و برغبت تمام از توخواهند ، مثقالی را اول بچندین خواهند

~~خواستن تومده ، زیادت خواهندکردن ، هممده چون بدان بها که می گویم بخواهند ، بده

~~و بهاش را بستان و در دامن کن و گرد شهر و بازار برآی ، بمسجدها برو و هرکجا مردم

~~مستحق وضعیف و مساکین بینی صرف کن چنانکه هیچ نماند .

برین نسق که فرمود باتمام رسانیدم ، آمدم برقرار برجای خود بنشستم و بذکر

~~مشغولشدم . روی با من کرد ، میبرسد تمام کردی گفتم بلی دیگر چیزی نگفت زمان

~~بسیار نشستم نفس ساکن نمیشود و تقاضای طعام (1) می کند درین دفع تقاضا مشغولم 0

~~و متفکرشدهام ، می گویم چندین سیم بخش کردی خدمت شیخ نفرمود که بیک دو درم

~~طعام بیاور تا تناول کنم چون [ در] خاطرم این معنی بگذشت روی بامن می کند که باز

~~در فکر جوع افتادی برخیز و پیش آی برخاستم و پیش رفتم ایزار پای خود را بیرون

~~آورد و بمن داد که ببازار ببر بچهار عدد خواهند خواستن (2) بده ، بدو عدد خورش

~~بستان و دوعدد را بدان دوسایل که بر در مسجد نشستهاند بده و ms142 زود بیا ، مرا درخاطر ه

~~می گذرد سبحان الله چندین سیم را بدرویشان بخش کردم بجهت خورش ، هیچ نگفت

~~و امیران (3) شهر مرید ومعتقد ایشانست ، از وی التماس نمی کند ، ایزار پای را میدهد

~~که بفروش و خورش بیاور [همین] که درخاطرم بگذشت میفرماید که تو فضولی ترک

~~کن ، آنچه می گویم بکن .

من از ترس از در مسجد بدر جهیدم و چنانکه فرمود باقامت رسانیده عودت .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0249.png)

~~ساختم وطعام را پیش نهادم ، نصیبهٔ‌ مرا داد وخویشتن نیز تناول می کند برخاست و

~~کفش پوشید و من سجاده و ابریق را ستدم و در عقب روان شدیم . باز نمی دانم که کجا

~~میرود ، رفت برسرراهی که آمده بودیم و بعداز دو سه روز بشهر آمدیم پیش برادرش

~~دوسه روز برین بگذشت آن شخص که ابریق را ستده بود که آ خورد ، دستش همچنان

~~مانده بخدمت شیخ رکن الدین رضی الله عنه آمد و می گوید یا شیخ رکن الدین

~~آخوک فعل هذا از بهر لله مرد درویش ومعیل وصاحب حرفتم تا دستم چنین شد

~~مکثسب نمی توانم کردن ، تمامت عیال واطفال بی برگ و اسباب شدند ، دست دردامن

~~شما زدم تا سبب نجات حاصل شود و دستم بصلاح آید تا عیال و اطفال من بیچاره و

~~مسکین نشود خدمت شیخ رکن الدین رضی الله عنه بخدمت برادرش میرود وشفاعت

~~می کند باجابت مقرون میافتد شیخ شهابالدین رضی الله عنه دعا می کند . برادرش

~~را بکنیت خطاب کردی یا ابوالغنایم، روزی از ناگاه می گوید شیخ رکن الدین چون این

~~خطاب بشنید بگریست و سخت متأسف شد . سؤال کردند که سبب حزن و تأسف

~~چراست فرمود که شیخ شهاب الدینرا عمر بآخررسید و وقت رحلت است گفتند خدمت

~~شیخ چون معلوم کرد میفرماید تغییر اخلاق کرد و اخلاق بکمال رسید ، چیزی که بکمال

~~رسد زوال پذیر است و نهایت عمر او بدین سه چهار روز می گذرد و شیخ شهاب ms143 الدین

~~رضی الله عنه بجوار حق میپیوندد .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0250.png)

حکایت [چهل وسوم]

درنخجوان شخصی بود نام او احمد ، مردی صالح ومتقی ومتدین وزاهد ، اور

~~داعیهآ سفر حجاز و زیارت کعبهآ معظم حرسها الله تعالی شد ، مالابدات وترتیب و

~~اسباب راه آماده کرد و بقافله منضم شد و برفت و بمقصود ومطلوب رسید وشروط

~~فروض وسنن که بر اسلام (1) فروضاست باقامت رسانید ، ارادت وخاطر بدان اقامت

~~ساخت که مجاور گردد واقامت سازد . قافله وحجاج عودت ساختند . او مجاورگشت .

~~یک دو ماه برسر بگذشت . مرضی ظاهرگشت و بتطویل انجامید مواشی و زواده بمعالجه

~~ومداوات خود صرف کرد و هیچش نماند ، عظیم مضطر وعاجز وضعیف ونحیف شد،

~~مرض و افلاس وغربت ، مصاحبی و رفیقی نه ، چون انواع شدت بر وی استیلا یافت

~~همه روز مجاوران را در خلأ وملأ در زحمت وبلا داشتی و تضرع وزاری وگریه و .

~~مذلت وخواری (2) نمودی چنانکه تمامت مجاوران و مساکین واهل مقام وتماکین از

~~ابرام و تردد او منفعل ومتردد گشته بودند .

بزرگی بود ، مردی صاحب ولایت وکشف ، با وی می گوید از بس گریه وزاری

~~توکه بر مردم هردم می کنی تمامت ملول و منفعل شدند ، چند تضرع ونفیر می کنی .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0251.png)

~~می گوید چه تدبیر کنم دیگر هیچ ندارم ، رنجوری و ضعف مستولی شد ، کجا یابم مثل تو

~~ولی ، تا احوالمرا تفحص کند، آنچه بود بمعالجه صرفرفت و دیگر چیزی نماند وتحمل

~~فقر وفاقه نمی توانم کردن ، عاجز ومضطر ماندهام ، بجزگریه وتضرع طریقی دیگرندارم

~~می پرسد هیچ از دنیاوی چیزی داری می گوید سه دینار بوجه تکفین و تدفین محافظت

~~هست (1) که اصحاب قربت و مقام و منزلتاند و در شب آیند و دراندرون خانهآ کعبهآ

~~معظم طاعت وعبادت کنند، تو برو وطهارت کامل بساز و وضوتجدید کن و نزد شرفا

~~وسادات که کلید بیتالله بدست ایشانست برو و یکث دینار زر بدیشان بده و طریق بکن

~~و یکشب در بیتالله باش، از آن ms144 مردان چون بیایند لابه وتضرع کن تا هرچه مقصود

~~و مطلوب تو باشد میسر گردد .

برمیخیزد و بر آن منوال می کند و از بس لابه و تضرع که می کند یک دینار زر

~~از وی قبض می کند و او را در بیتالله درمی آرد تا روز بیدار میشود و منتظر ومترصد،

~~آن شب میسر نمیشود . بامدادی باز بخدمت آن عزیز میرود و می گوید این معنی میسر

~~نگشت. میفرماید امشب نیز ، چون شب میشود باز نزد شرفا میرود و می گوید دوش

~~ازهیبت وتعظیم ، حوایجی که بود تمام یاد نتوانستم کردن ، یک امشب نیز ، یک دینار

~~1 میدهد ولابه و تضرع می کند و بسیار بیچارکی مینماید ، اجابت می کنند ، بر آن منوال

~~تا بروز مترصد ومترقب میباشد، کسی ظاهر نمیشود ، محزون ومغبون بخدمت آن بزرگ

~~می آید که امشب نیز میسر نگشت از سوز یک دینار که درافتاده بودم امروز چون دو

~~دینار رفت میپندارم که دویار از من گم شد و بسیار تأسف میخورد . آن بزرگ می -

~~فرماید این معنی موقوف آن یکث دینارست تا کلی از دنیاوی مجرد نشوی این معنی ترا

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0252.png)

~~میسر نگردد ، یک امشب نیز مواظبت کن ، آن سه دینار تو بر من دین باشد چون

~~دیندار امین بود اعتماد کرد باز شب بر شرفا ابرام برد و جماعتی را متوسط وشفیع

~~انگیخت چون مردم عالی و رفیع بودنداجابت کردند، یک دینار دیگررا بداد و در آمد

~~و منتظر دیدارگشت و مترصد و در قوام میباشد ، از ناگاه محس شد که حرکتی و

~~جنبشی هست ، بتدریج وتسکین باستطلاب مشغول شد ، دستی بر دامنی رسید چون 5

~~دامنی یافت محکم گرفت ، او احتراز واجتناب نمود، او بدودست گرفت چندانکه مجتنب

~~گشت اومحکمتر می کرد بسخن در آمد(1) که دامنم را بگذار بچه مصلحت گرفتهآ می گویم

~~سه دینار دادهام و سه شب بیدار بوده تا این دامنم بدست افتاد چون خواهم گذاشتن ms145 .

~~می گوید من نیز همچو تو عاجز و بیچاره و درمانده ، بحاجت آمدهام . می گویم دری از

~~بیرون بقفل کرده و محکم بسته و منفذی دیگر نیست که کسی تواند درآمدن ، ترا مقام و

~~منزلت آن اگر نبودی در [و] دیوار حجاب تو بودندی چگونه توانستی در آمدن بعد

~~ازآن میفرماید چه خواهی مقصود و مطلوب چیست گفتم میخواهم که بخانهآ خود روم .

~~میپرسد خانه کجاست گفتم نخجوان . دستم را گرفت ی حجاب و منع از دیوار بدر

~~رفت ، دو سه گام رفتم ، میبینم برسر بام ایستاده ، دستش را محکم گرفتم و گفتم ترا کجا

~~رها کنم و نیک در صورت او نظر کردم چون محس گشتم در نخجوان مولهی بود

~~که کود کان و عوام الناس او را زحمت دادندی و سنگ زدندی و خاک و خاکستر برسر

~~وی ریختندی چون احساس کرد که من او را دانستم میفرماید این سر را بکسی افشاکنی

~~در معرض هلاک خواهی بودن . دستش را بوسه دادن(2) و از چشم من غیبت کرد .

من بر در خانه آمدم و در زدم وبانگ کردم . آواز مرا دانستند ، آمدند و در

~~را گشادند . فرزندان و مردم خانه خرم شدند، بامدادی همسایگان و اهل محلت بدیدن 20

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0253.png)

~~آمدند و از راه احوال پرسیدند گفتم با کاروان و قافله آمدهام و همگی جان و دل در

~~اضطراب تا او را کجا بینم ، چون مردم متفرق شدند برخاستم و در شهر طلب اوکردم

~~دیدم برسر مزبله خفته ، من دست بستم و منتظر ایستادم تا کی بیدار شود چون بیدار شد

~~و مرا بر آن نسق دید لب گزید و بچشم و ابرو اشارت کردکه برو وانفعال نمود ، من نیز

~~رفتم بعد ازآن هروقت ، بخانه گفتمی تا طعامی ساختندی و من رفتمی و تقرن نمودمی

~~و بخانه دعوت کردمی وقتها اجایت کردی و آمدی و لقمهآ چند خوردی و وقتها نیامدی

~~روزی از روزها بزیارتش رفته بودم ms146 بمن می گوید برو بخانه وبجهت من تریدی چرب

~~بساز تا بیایم و بخورم ، خرم شدم که با من این معنی گفت، بتعجیل آمدم و باهل خانه می-

~~گویم امروز خواجه از من استدعاء تریدی کرده است ، زود ترتیب دهید، بدین سعادت

~~شمانیزمستظهر باشید . ترید را ترتیب کردم وعسلهم حاضرکردم، بطلبش رفتم، کودکان

~~و عوام الناس بر وی جمع شدهاند ، میرنجانند او میخندید و[با] ایشان میبازد ، پیش

~~رفتم وگفتم ترید ترتیب شد ، تشریف فرمای می گوید تو برو وگرم دار ، همین ساعت

~~آمدم بخانه رفتم ودرتنور نهادم تا سرد نشود ، دیدم از درخانه در آمد گردآلود ، بر سر

~~و رویش گرد نشسته گفتم مگرکود کان ریخته باشدچون نیکودیدم گردست، می برسم این

~~گرد از کجا نشسته است تا بیفشانم تبسم کرد(1) ، بجد گرفتم می گوید بدر ، بشهر شروان

~~رفته بودم ، باز آمدم . می گویم همین ساعت رفتید و باز آمدید میفرماید آن شب شش

~~ماهه راه ترا بیک لحظه چون آوردم مییرسم بچه مصلحت رفتید می گوید بخدمت شیخم

~~بزیارت رفته بودم چون او گفت بخدمت شیخم من متعجب گشتم گفتم یعنی شما را نیز

~~شیخ هست می گوید بلی برسیدم کیست میفرماید شیخ اوحدالدین کرمانی قدس الله

~~سره . من درتفکر وتعجب افتادم که شما را مقام ومنزلت تا این حد است، عجب اورا

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0254.png)

~~باشد می گوید در حضرت اوصد هزارچون من عاجز و سرگردانند . بعداز آن می گویم هیچ

~~بنده را یاد آوردی بخدمتش ، [که] آنچنان عاجز و بیچاره را از کعبهٔ‌ معظم بخانهاش

~~رسانیدم گفت چه محتاج بود که من بگویم ، او بکمال معرفت و نور تحقیق هرچه مریدان

~~و بندگانش می کنند معلوم است ، خویشتن یاد فرمود که حکایت آن احمد نخجوانی چون

~~بود او مارا نخواهد دید اما از خلفاء کامل من یکی را خواهد دیدن و ازو خرقه پوشیدن

~~بدین بشارت عظیم شادان (1) گشتم ومستظهر میبودم .

روزی چند بر آمد برقرار هرروز که بزیارتش ms147 رفتم ، دیدم برسر مزبله جان تسلیم

~~کرده و بجوار حق پیوسته ، فریاد از نهاد من برآمد ، افغان و زاری کردم و مردم و

~~اهالی شهر را خبر کردم که مقام و منزلت او بدان حد بود که مرا بیکث لحظه از کعبهآ

~~معظم بنخجوان رسانید و بزرگی و مناقب اورا شرح دادم ، اهل شهر جمع شدند ، بتجهیز .

~~وتکفین اومشغول شدند ، از چاشتگاهی تانماز دیگر ازغلبه و جمعیت بگورستان نتوانستند

~~رفتن و من دایما مترصد و مترقب آن وعده میباشم هرجا جمعیتی بودی و سماعی شدی

~~من البته حاضر بودمی و تفحص و تفتیش آن کردمی و هرلجا عزیزی ومسافری رسیدی

~~بخدمتش رفتمی .

روزی از روزها استماع افتاد که فلان خواجه را مسافران عزیز رسیده است ،

~~ایشان را سماع میدهد ، برخاستم ورفتم بگوشهآ ایستادم ومشاهده می کنم، جماعتی درویشان

~~را دیدم نشسته ، صفا ازایشان ظاهرمیشود ، بزرگی نشسته ، صورتی عظیم خوب روحانی،

~~صفا از ظاهر وباطن اوظاهر می گردد و بفصاحت و بلاغت هرچه خوبترفایده وموعظه

~~می فرماید چنانکه تمامت مستغرق اوشدهاند ، همکی جان و دل من ربوده او گشت . بعد

~~از آن قوالان آغاز سماع کردند چون سماع برداشتند آن بزرگ باصحاب خود بذوق مشغول .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0255.png)

~~شدند در حالت و وجد ، بوجد ایشان تمامت حیران شدهاند من واله [و] مفتون ایشان

~~شدم که عجبا چه قوماند در بشر امثال ایشان کس ندیدم مگر ملکاند بصورت بشر

~~متصور گشتهاند من گفتمی چه بودی اگر آن وعده و انتظار که بمن آن عزیز گفته بود

~~این بزرگ باشد همچنین شیفته وحیران ماندهام . تمامت خرقها بقوال انداختند ، بعضی

~~پیراهن دارند وبعضی برهنه چون سماع بنشست خرقها بخدمت شیخ نهادند . فرمود که

~~عشری بخوانند بعد از آن میفرماید این خرقهآ من نمد نیست ، از پنبه ساختهاند واین

~~را خدمت شیخ اوحدالدین کرمانی رضوان الله علیه خرقه دوخته بود وبدست

~~مبارکش درگردن من انداخته ، این موقوف کاریست ، بقوالان نشاید دادن ، برداشت

~~و در پیش نهاد ms148 وگفت برسر خرقهروند که مرا سخنی هست . چون خرقه تمام شدمیفرماید

~~در میاناصحاب ، شیخ احمد نخجوان کیست مردم در همدیگر نظر می کنند چیزی نگفتند

~~من در خود تصور کردم که مگر من باشم باز میفرماید که آن احمد نخجوانی را می گویم

~~که 2 قطب او را از کعبهٔ‌ معظم بیک لحظه [ به] نخجوان رسانید .

من برخاستم و خدمت کردم که بنده است گفت اگر توی پیش آی ، پیش رفتم

~~می فرماید آن روز که قطب از تو ترید استدعا کرده بود چون بتناول آمد گردی برسر

~~و ریش اونشسته بود ، سؤال کردی، اوگفت بخدمت شیخ رفته بودم، پرسیدی که ترایعنی

~~شیخ هست گفت بلی رسیدی کیست گفت شیخ اوحدالدین کرمان رضی الله عنه

~~گفتی این ساعت کجاست گفت بدربند شروان گفتی این ساعت از آنجا میآبی گفت بلی

~~بعد از آن پرسیدی که هیچ مرا یاد آوردی گفت همه احوال بخدمتش معلوم است . او

~~ترا فرمود وگفت مرا نخواهد دیدن اما از خلفاء کامل ما یکی را خواهد دیدن و ازو

~~خرقه خواهد پوشیدن آن منم ومرا کریم الدین نیشابوری گویند و در آن زمان که خدمت

~~شیخ رضی الله عنه آن را فرموده بود من هنوز در شهر نیشابور بودم ، در صورت

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0256.png)

~~عوام الناس بودم و پوستین دوزیمی کردم بعداز آن بخدمت شیخ رفتم ومرا ارشاد ...1)

(2) خلفا واصحاب قربت کیفیت قربان را سؤال کردند میفرماید برسبیل فرجه

~~بر کنارشط سیر می کردم ، ازمیانهآ آب خوکی بیرون آمد ، استر برمید ومن غافل نشسته

~~دستار بیفتاد و بفضل حق تعالی خطای نشد اصحاب قربت سؤال می کنند یعنی خدمت

~~شیخ را استر هست میفرماید بلی می گویند بچه کار می آیند ، سوار نمیشوید و جابی نمی- 5

~~روید ، هرروز دو عدد بعلیق ودو عدد بجهت دکاندار صرف میشود و فایده ندارد

~~میفرماید فایدهآ سخت بزرگ میدارد شمارا معلوم نیست می گویند چون؟ میفرماید آن د کاندار

~~که خدمت ms149 استرمی کند جوانی عظیم متهتک استو هوا و نفس چنان بروغالباست

~~که نتوان گفت بنا (3) برآنکه خدمت استر می کند پیش ما ملازماست وچون مصاحب

~~ماست نمیتواند کردن که شیخ وقت را مواظبت نکند چون شیخ وقت را محافظتمی کند .

~~و نمیتواند کردن که بمناهی ومتابعت نفس وهوا مشغول شود ، از طریق مجاورت

~~صحبت ما میسر نمیشود چون احوال او بوجود ملازمت استر برین منوال است پس

~~فایدهٔ‌ عظیم باشد که بدو عدد نفسی را از مناهی و فساد بازداشتن ، پس من استر را

~~بجهت این دکاندار میدارم .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0257.png)

حکایت [چهل وچهارم]

شیخ معظم زین الدین صدقه قدس الله سره درقونیه میباشد ، در زاویهآ صدر

~~حکیم ، اتفاق را روزی سماعی میسازد و جماعت اصحاب تصوف و فقرا واهالی قونیه

~~را جمع می کند و دعوت میسازد ، جماعت فقیرگان میشنوند ، ایشان نیز اتفاق می کنند

~~و بزاویه می آیند و دری میباشد در باغچه ، از آنجا بجماعت خانه در می آیند و ایشان نیز

~~بسماع مشغول میباشند وشیخ را ازین معنی وقوف نمی باشد برعادت سماع ، خرقه را

~~بقوال میاندازند، فقیر گان نیزدر آن جمعیت، سربند بموافقت از سرفرود می آورند و بیک

~~جای جمع می کنند چون سماع بیرون مینشیند خرقها بخدمت شیخ جمع می کنند ایشان نیز

~~سربندهای خود را در میرزی میبندند و بخادم میدهند که بخدمت شیخ ببر و احوال ما

~~را عرضه دار که استماع افتاد که خدمت شیخ امروز اصحاب فقرا و اهالی شهر را دعوت

~~وسماع داده است ، آمده بودیم چون خرقها انداخته بودند ما نیز بموافقت سربندها

~~گشادیم و این ساعت که سماع بنشست و خرقها در میان آمد ما نیز خرقها (1) بخدمت

~~فرستادیم هرچه خدمت شیخ فرماید ، حاکم است چون خادم می آید و می آورد واین معنی

~~را بخدمت شیخ می گوید خدمت شیخ عظیم منفعل میشود و اعراض می کند که چرا

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0258.png)

~~گذاشتید که بخانه درآمدند ، ایشان ms150 عوراتاند چه محل سماع و رقص وحالت دارند

~~ابشان میباید که طاعت و عبادت کنند و بگوشهآ نشینند اما آیند و سماع شنوند و رقص

~~کنند چون هوای سماع دارند مقصود دیگر دارند . بخادم می گوید هاون دستهآ هست

~~بزرگ در مطبخ آنرا بیاور، خادم هاون دسته را می آورد می گوید در میان سربند های

~~ایشان بنه و بدیشان بده هر زنی که درحلقهآ مردان آید و حالت سراندازی کند و روی

~~خود را نیوشاند و آواز مردم نامحرم شنود جزای او این باشد باید که زنان متابعت زنان

~~مصطفی علیه السلام و زنان صحابه رضی الله عنهم کنند تا خویشتن را و دیگرانرا

~~در فتنه نیندازند .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0259.png)

حضرت شیخ رضی الله عنه درقیصریه میباشند ومرحوم جلال الدین قراطابی

~~از مریدان ومعتقدان خدمت شیخ بود ، هرسال وظیفه بود که دوازده هزارعدد بخدمت

~~شیخ اکبر حاضر باشد، هرکجا که باشد بفرستد و ده هزارعدد بخدمت شیخ شهابالدین

~~سهروردی قدس الله سره وهفت هزار عدد بخدمت شیخ سیفالدین باخرزی

~~وقتی که خدمت شیخ بجهت اصحاب حاجات و ترتیی که در حق سایل فرمودی خطاب

~~ولی الله کردی وهم خدمت شیخ شهاب الدین قدس الله سره ولی الله خطاب کرده

~~است .

روزی در قیصریه بخدمت شیخمیآید ، بعد ازحکایت طعام ، شربتی پیش می -

~~آورند وبتناول مشغول میشوند هرکسی برعادت آب تناول می کنند . جلال الدین

~~هیچ آب نخورد . خدمت شیخ محس میشود میفرماید تمامت خوردند شما عجب هیچ

~~آب نخوردید جلال الدین می گوید که مدتیست که آب نمیخورم . خدمت شیخ میفرماید

~~مگرمرضی باشد که احتما می کنید می گوید احتما نمی کنم، میفرماید چرا پس آب نمی خوری

~~1 می گوید این ساعت پنج شش سال باشد که آب را ترک کردهام و نمیخورم ، میفرماید

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0260.png)

~~مقصود چیست می گوید ریاضتی می کشم خدمت شیخ سرمی جنباند و میفرماید آب نمی -

~~خوری و ریاضت می کنی بعد از آن میفرماید ms151 بعوض آب چه چیز تناول می کنی گفت میوه

~~میخورم . می فرماید ازمیوها برکدام مواظبت مینمای گفت انار . خدمت شیخ میفرماید

~~آن ارشاد و تربیت را که کرده است می گوید کسی نگفت اما من برنفس حکم کردم

~~جهت آنکه از آب لطیفتر غذابی (1) نیست ، لطافت و مزهآ آنرا از نفس منع کردم .

~~خدمت شیخ میفرماید خرواری انار بچند میخری می گوید بچهل عدد دست میدهد .

~~گفتند پس فایدهآ این ریاضت کدام است که آب را بده پول میفرماید (2) ترک کردهآ و

~~چیزی که بچهل عدد ، میخری تناول می کنی ، اگر ریاضت میخواهی ریاضت آنست

~~که مؤنت بسیار را باندک آوردند (3) نه اندک ببسیار، و دو درم را بیک درم آور و چهل

~~عدد را بچهل درویش مستحق سایل برسان تا فایده یابی اما در ناخوردن چه ریاضت

~~است آری چون کسی ریاضت کشد بر آنمنوال که انبیا صلوات الله علیهم اجمعین

~~کردهانداگر بکند جایز باشد ، از طعام و غذاء نیکو احتراز کردندی آنچنانکه پیغامبر ما

~~علیه الصلواة والسلام همیشه نان جوین خوردی و در بند طلب گندم و نان نبودی ،

~~شخصی وا ما فقیری چون جامهمیدوزد هفت هشت جامهرا برهم مینهد ومیدوزد مقصود

~~آن میباشد تا بقای بکند و او دامما در طلب جامه و دوختن وساختن مشغول شود از

~~اوقات خود بازآید اگرچه آن ثقیل و نامناسب میباشد اما چون اورا از تشویش و

~~زحمت وطلب هرمدت باز میدارد بدان ریاضت راضی باشد وفارغ باحوال خود

~~مشغول میشود .

فی الحال جلال الدین آب میستاند وبتناول مشغول میشود ، بعد ازلحظهآ می گوید

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0261.png)

~~تا آب خوردم صفابی در من ظاهر شد که من در مدت شش سال این مقدار هرگز مرا

~~صفابی واقع نشده بود خدمت شیخ میفرماید هر آینه تا امروز فرمان شیطان می بردی و

~~مطاوعت امر او می کردی چون دفع آن کردی و مخالفت نفوس شیطانی واقع شد شیطان

~~هلاک شد ، ترا صفاء ظاهر ms152 گشت وچندین علما و فضلا بخدمت جلال الدین گفته بودند

~~هر گزمسموع نمی داشت چون خدمت شیخ ارشاد و تربیت فرمود اجابت کرد و ازدست

~~شیطان خلاص یافت .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0262.png)

حکایت [چهل و ششم]

حضرت شیخ رضی الله عنه درقونیه میباشد ، جماعت فقرا بخدمت شیخ می آیند

~~برسبیل زیارت واستفاده، دراثناء کلام ایشان قدح فقیه احمدرا قدس الله سره می کنند

~~و در حق او طعن میزنند و مساوی می گویند که چندین سالست که دعوی فقر[ و]

~~مولهی می کند، باجماعتی مسافران از راه دور رسیدند قصد زیارت او کردند(1) تامتبرک

~~و مستفید گردیم رفتیم و اورا بدروازهآ حلقه بگوش یافتیم ، برسر مزبله نشسته ، پیش

~~رفتیم و سلام کردیم و تقرب جستیم، بهیچ حال با ما نیرداخت وسخن نگفت چندانکه ما

~~دیگر تقرب جستیم اوهمچنان نا التفاتی کرد و جواب نداد ، ما از روش وطریق اومنکر

~~شدیم، بعد ازلحظهآ سواری می گذشت برشکل [و] هیأت فرنگان براسب طورونشسته ،

~~برخاست و پیش او رفت وسلام داد و پایش را بوسه داد ، ما را انکار صد چندانشد 10

~~اگر او را معرفتی بودی و کمالی داشتی باصحاب فقر با وضو وطهارت پیش رفته گذاشتی

~~و التفات نکردی و برفتی و فرنگی را خدمت کردی و پایش را بوسیدی (2) چون میان

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0263.png)

~~اسلام وکفر فرق نمیتواند کردن ازو چه آید .

خدمت شیخ می فرماید که اوازاصحاب حق است واورا دوعالم است ، یک، عالم

~~سکر ودیگر، عالم صحو و بیشترعالم سکر، غالبست از عالم صحو واکثر درسکراست

~~و واله ومتحییر مانده ، از حملهآ اصحاب طبقاتست ، مقام ومنزلت عالی دارد ، شما در

~~وی بچشم حقارت نظر مکنید ، از آنچه شمارا التفات نکرد در عالم سکر بود ، باحوال

~~دیگر مشغول بود ، از کون و مکان در آن حالت ، او را فراغت بود و آن سوار که

~~بگذشت خضرعلیه السلام بود ، بزیارتش رفتهبود، برخاست وتواضع نمود . می گوید

~~خدمت شیخ را چون معلومشد که خضر ms153 علیه السلام بود میفرماید از پیش ما آنجایگاه

~~رفت چون شکل [ و] هیأت گفتند معلوم شد که او بوده است ، بمن گفت که بزیارت

~~فقیه احمد میروم . بهمین هیأت که نزد من آمد ، نزد فقیه احمد نیز رحمة الله علیه

~~رفت . از اینجاست که مردان مردان را شناسند و علوی داند قدر علوی .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0264.png)

حکایت [چهل وهفتم]

حضرت شیخ رضی الله عنه در قیصریه میباشد ، شخصی میباشد او را کامل

~~تبریزی گفتندی ، مردی شوریده و ربوده بود و سلطان علاءالدین بیض الله غرته

~~وتمامت (1) ، اورا عظیم محترم ومعزز داشتندی واعتقاد وارادت نمودندی ، مردی

~~صاحب باطن بود وقوت جاذبهٔ‌ عظیم ، واستدعا و سخن اومقبول خلق بودی، مثلااگر

~~کسی را هزار دینار التماس کردی منع نبودی ، بارادت و صدق تمام اجابت کردندی

~~روزی بخدمت شیخ میآید می گوید از آن زر که نگاه داشتهآ مما بده تا خرج کنیم خدمت

~~شیخ میفرماید آنچه می گو زر داری ، این معنی را تمامت مردم می گویند و ظن چنان

~~میدارند اکنون تو دعوی قوت جاذبه ومعرفت باطن وکشف اسرار می کنی ، معلوم کن

~~تا من چه مقدار وچند وکجا زر را محافظت کردهام تا قوت باطن تو مرا معلوم شود واما

~~این معنی را همه کس می گویند ، تونیز می گونی .

چون این معنی را از خدمت شیخ میشنود اجابت میکند می گوید شاید ، بعد از

~~آن از خدمت شیخ سؤال می کند که خدای تعالی قادراست بر ابداع تمامت اشیا ، می-

~~فرماید بلی . می گوید چون قادر است بگو که ازین دیوار شتری بیرون آرد خدمت شیخ

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0265.png)

~~میفرماید قدرت بمستحیل تعلق ندارد می گوید چون قدرت بمستحیل تعلق ندارد پس

~~قادر نباشد . شیخ میفرماید قدرت دارد ، اگر ارادت باشد تواند اما رضا ندارد ،

~~ارادت غیر رضاست ولا یرضی لعباده الکنفر (1) محل آدمی وتمامت حیوان

~~ظاهر فرموده است، تا نرینه برماده مداخلت نکند و زمان معین نگذرد ، این معنی میسر

~~نشود . حکایت ms154 ناقهآ صالح علیه السلام که ازسنگ بیرون آمد، آن بارادت صالح

~~علیه السلام نبود ، سبب ایجاد امتحان وابتلاء قوم صالح بود وظهور آن بسیارخلایق

~~را هلاک کرد وعصیان آوردند .

چون خدمت شیخ این را میفرماید، کامل هرکجا میرود بمردم مجالست می کند، قدح

~~خدمت شیخ می کند وطعنه میزند و می گوید که شیخ اوحدالدین گفت خدا قادر نیست

~~گفتند چون؟ می گوید من گفتم بگو بخدا تا ازین دیوارشتری وا ما حیوانی دیگر بیرون آرد

~~او گفت خدا قادر نیست که این را تواند کردن . می آیند و بخدمت شیخ نقل می کنند که

~~کامل در حق خدمت شیخ طعن میزند و قدح می کند بعد ازمدت روزی بخدمت شیخ

~~می آید و گوسفندان وشمع و حوایج بسیارمی آورد و دردست [ و] پای خدمت شیخ میافتد

~~و تضرع و زاری می کند وعذر میخواهد که مرا سهو افتاد که درحق خدمت شیخ طعن

~~میزدیم وقدح می کردم ، ازحضرت باری تعالی خطاب رسید که برو و بخدمت شیخ استغفار

~~کن وعذرشیخ اوحدالدین بخواه و ازابیات او یاد گیر . اکنون میباید که از رباعیها بمن یاد

~~فرمالی . هرروز آمدی و دو بیت یاد گرفتی . دراندک مدت صد رباعی یاد گرفت و بدان

~~مواظبت مینمود و هرکجا نشستی وخاستی این معنی بگفتی و ابیات خدمت شیخ خواندی

~~و ازحضرت شیخ تلقین ذکر اکتساب فرمودی فما بعد چون بحضرت شیخ آمدی نعره

~~2 میزد وهردو بازوی شیخ را بگرفتی و بزبان و آواز بلند فرمودی تا معلوم باشد .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0266.png)

حکایت [چهل وهشتم]

حضرت شیخ رضی الله عنه در بغداد میباشد روزی سوار میشود که بخدمت

~~امیرالمؤمنین خلیفه رود ، خادمیغاشیه برداشته ، بررکاب میرفت، اتفاق درمیان بازار،

~~پسرصاحب حسن وجمال نشسته میباشد ، نظر خدمت شیخ برومیافتد ، لجام مرکوب

~~می کشد و بنظاره و مشاهدهآ او مشغول میشود ، عوام الناس واصحاب حرفت بقدح وه

~~طعن آغاز می کنند و هرکسی چیزی میگوید ، خادم استماع می ms155 کند وخدمت شیخ التفات

~~نمی کند بعد از زمانی چون نظر ، حصهٔ‌ مشاهده میستاند روانه میشود چون پارهآ راه

~~میرود . از مرکوب بادی زایل میشود خدمت شیخ را وجدی و حالتی برسر مرکوب

~~واقع میشود، لجام مرکوب بازمی گرداند وعودت(1) میسازد ، چون بخانقاه می آید خادم این

~~معانی هابخدمت خلفا واصحاب قربت تقریرمی کند ، ایشان بخدمت شیخ می گویندخدمت شیخ 0

~~میفرماید اگر چنانکه مارا این معنی نبودی که بصورت خوب مایل میشویم این غاشیه را که

~~خادم برداشتهاست جبرئیل امین برداشتی و آنچه از مرکوب بادی زایل گشت و ما راوجدی

~~حاصل آمد چون آنباد زایل گشت خطاب حضرت دررسید ببروت آنکه خدمت خالق را

~~بگذارد و بخدمت مخلوق مشغول شود جهت آن خلیفه را ندیدم و از نیمه راه باز گشتم .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0267.png)

حکایت [چهل ونهم]

حضرتشیخ رضی الله عنه درسماع میباشد وشاهد پسران بسیار حاضر میباشند

~~چون زمان و مکان و اخوان حاصل میشود آن شب ذوقهاء بسیار می کند ، سربازمی کند

~~وتمام کود کان را هم سر باز می کند و در وجد وحالت است جماعتی نا محرمان ومدعیان

~~میباشند طعن میزنند و مساوی می گویند و تماخره می کنند و بطئز می گیرند خدمت شیخ

~~از ذوق التفات نمی فرماید در اثناء حالت ، رقتتی میشود وگریهآ بسیار می کند ، تمامت

~~اصحاب سماع در گریه می آیند و آن جماعت همچنان بخنده مشغول اند خدمت شیخ میرود

~~و محاسن مبارک خود را بر سر آتش شمع میدارد و آن آتش در میانهآ محاسن زبانه می-

~~زند و یک موی ازمحاسن شیخ نمی سوزد وشیخ میفرماید رواست برچنین ریش خندیدن

~~و این رباعی میفرماید والله اعلم .

دانی [ که ] برهنه سر برای چه شدند %~% برماتم آنکس که بر ایشان خندد

چون این معنی مشاهده می کنند در پای(1) شیخ میافتند ومرید ومعتقد اومیشوند.

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0268.png)

حکایت [پنجاهم

حضرت شیخ رضی الله عنه در بغداد بود وامیرالمؤمنین خلیفه رضی الله ms156 عنه

~~با منگلی که امیر همدان میباشد ، غلام اتابک اوزبکث پادشاه آذربایجان ، عداوت و

~~ضدی میباشد سیب آنکه دامما هجوم آوردی و ولایت بغداد را نهب و غارت کردی و

~~تعرض رسانیدی واز آن معنی ولایت منزعج ومتفرق میگردد ، در دفع شر او تدبیر ه

~~و رأی میزنند و خدمت شیخ را بتبریز پیش اتابک اوزبک میفرستند و مکتوبی می -

~~نویسند که در مابین ، محبت و صداقت مؤکد است اما منگلی که در همدان امیر است

~~هربار جمعیت میسازد و درمهر هجوم می آورد و نهب و غارت می کند و مضرت بسیار

~~میرساند اگر چنانکه محبت ما را اصلی و بنیادی هست ، دفع شر او بکنید واز میانه

~~بردارید تا ثمرهآ محبت ظاهر گردد و متضاعف شود و ولایت شاکر و راضی و آسوده .

~~گردد .

خدمت شیخ را با اسباب و تربیت (1) لایق گسیل می کند چنانکه مقدار شصت

~~هفتاد سر مرکوب با هم میباشد وخدم وحشم بسیار، واصحاب ، چون نزدیک تبریز

~~میرسد بیکث دو منزل تمامت اصحاب و خدم و حشم باز می گذارد و برطریق مسافری

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0269.png)

~~و فقیری بتبریز میرود و راست بردر سرای اتابکث میرود و اجازت میطلبد که پیش

~~اتابک درآید ، بخدمت اتابک می گویند فقیری رسیده است و اجازت میخواهد که

~~بخدمت در آید می گوید کاری دارم . اتابکث اجازت میدهد . خدمت شیخ درمی آید

~~وسلام میدهد ومی گوید برسالت آمدهام . می برسند ازکجا می گوید از خدمت امیر المؤمنین

~~خلیفه . تعجب می کنند . مکتوب را از جیب بدر میآورد و باتابک میدهد چون

~~مطالعه می کنند خدمت شیخ را اعزاز و اکرام واجب می بینند ومینشاننا بعد آن بمشافهه

~~پیامرا هم رسانید ومی فرماید اگرچه امیر المؤمنین خلیفه چنان فرموده است و هم در مکتوب

~~شرح داده اما من که شیخ اوحدالدین کرمانی ام می گویم مصلحت نیست قصد منگلی

~~کردن ، اورا رعایت باید کردن . حالی که می گوید اوحدالدین کرمانی ms157 . تعجب می کنند

~~اعزاز و اکرام بجای می آورند و مقدم خدمت شیخ را محترم میدارند بعد از یک دوروز

~~مراجعت می فرماید .

جماعت منهیان وهواداران امیر المؤمنین کیفیت را بخدمت امیر المؤمنین عرضه

~~میدارند که شیخ اوحدالدین رسید و مکتوب و پیام رسانید و در اثناء کلام تقریر کرد

~~که منگلی را قصد مکن و رعایت کن چون امیر المؤمنین این معنی استماع می کند غضب

~~و حدت آنچنان غالب میشود که شرح نتوان داد، می گوید مگر اینجا نیاید و الا آنچه

~~جزا و سزاء او باشد داده آید و عظیم متغیر و منفعل می گردد چون خدمت شیخ میرسد

~~هیچکس التفات نکرد وباستقبال نرفت خدمت شیخ میرود و بخانقاه نزول می کند .

~~بخلاف آنکه چون بطلب آمدندی ، اسبان و استران آوردندی دو سرهنگ را میفرستد

~~وخدمت شیخرا بسرای میخواند . تمامت اصحاب واهالی شهر ازین قضیهٔ‌ خدمتشیخ

~~مشوش و پریشان میباشند و می گویند از کفایت خدمت شیخ بدیع بود که [ در] رسالت

~~تخلف فرمودیت و بطریق دیگر عرضه داشتید . امیر المؤمنین در تعب وغضب است ومتغیر

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0270.png)

~~شده وقصد نیز دارد خدمت شیخ میفرماید خاطر خوش دارید و انفعال را بخود راه

~~ندهید برمیخیزد وبحرم میرود . خدمت امیرالمؤمنین ازغایت حدت در حرم بمقامخود

~~اقامت می کند و مستظهر میباشد ، درحرم میرود ، خدمت شیخ را پیش وزیردرمی آرند

~~وزیر هم هیچ التفات نمی کند خدمت شیخ سلام میدهد . وزراء خلیفه را عادت چنان

~~بوده است که در صفهآ حرم قالیچهآ کوچک میاندازند فحسب که وزیر گنجد و 5

~~باقی صفه همچنان قالی و محفور میباشد تا کسی دیگر ننشیند خدمت شیخ را ردا ،

~~می باشل میاندازند و مینشیننک .

وزیر آغاز می کند وسؤال رسالت می کند [ که] بر چه وجه باتمام رسانیدی ،

~~خدمت شیخ میفرماید مکتوب رسانیدم و بمشافهه پیام رسانیدم بعد از آن گفتم اگر چه

~~مکتوب امیر المؤمنین برآن حملت نفاذ یافته است که قلع ms158 منگلی کنند اما من که شیخ .

~~اوحدالدین کرماام می گویم مصلحت نیست اورا قصد کردن و دفع او تقدیم داشتن،

~~او را رعایت کنند ونوازش فرمایند چون وزیر اینسخن میشنود دامن میافشاند و باعراض

~~مشغول میشود ، تفس می کندو بسیارمیرنجاند خدمتشیخ هیچ چیزنمی گوید امیر المؤمنین

~~کاغذی مینویسد و بوزیر میاندازد باری نیرسی که ازین سخن مقصود و مطلوب چه بود

~~که در رسالت تخلف کردی ، بخدمت شیخ می گوید مقصود از تخلف رسالت چه بود *

~~خدمت شیخ میفرماید این سؤال مستحسن است تقریر آن بکنم ، امیر المؤمنین مکتوب

~~مینویسد و پیام میفرماید که منگلی را قلع کنند ، من مشاهده کردم که قلع او فساد ولایت

~~است و بسیار خلل میباشد گفت چرا؟ میفرماید اگرچه منگلی را عداوت و اختلاف

~~هست و در ملک زحمتی میرساند اضعاف آن باتابک عداوت دارد اگرچه اتابک در

~~ظاهر محبت مینماید اما در باطن عدو وخصم بزرگست ، همگنان را معلوم نیست که

~~چندین نوبت قصد وطمع درین ولایت کرد و بسی خرا که بوجود او ظاهرگشت و

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0271.png)

~~بعد قضاء الله وقدره خرابی اینولایت برامر او نهادهاند ، منگلی درمیانه سدی عظیم

~~است چون او در میانه قلع شد این بار اتابک خصم گشت وقصد ولایت کرد اما بوجود

~~منگلی این معنی او را میسرنمی باشد با شما گرگ آشتی دارد چون منگلی ازمیانه برخاست

~~شما مقاومت آن نتوانید کردن ، ولایت برسر او رود، تا منگلیزنده است اتابک ازدفع

~~کردن او فراغت آن ندارد که بدار الخلیفه اندیشهآ بد ورزد اما چون منگلی برداشت

~~دیگر اتابک را خصم ودشمنی نماند ، این نوبت بشما تعلق دارد ، ایشان را مصلحت

~~اینست که بهمدیگر مشغول کنید تا شر هردو ازین طرف مندفع گردد . در کاغذی می -

~~نویسد و بوزیر میاندازد ای ماقال الشیخ اوحدالدین الکرمانی کلهم (1) صحیح

~~فصیح ملیح .

و بعد از آن خدمت شیخ را باعزاز و احترام بخانقاه میبرند چون شب میشود

~~باز طلب میدارد ms159 و تدبیر و رأی میزنند وزیر ازین قضیه متغیر می گردد که بدین رأی

~~و تدبیر که شیخ راست عجب است که وزارت را بخدمتش مقرر ندارند آغاز می کند و

~~در بند فرصت میباشد تا زهر دهد خدمت شیخ ازین معنی مطلع می گردد .

روزی از روزها خلیفه خدمت شیخ را میخواند و با شیخ می گوید امروز ما را

~~خاطر تفرج وسیران است شیخ میفرماید مصلحت باشد . زورقی میآرند بکنارشط ،

~~پانزده کس یکرنگ جامه پوشیده و در کشتی مینشینند تا مردم ندانند که در آن میانه

~~خلیفه کدام است و واقف نشوند وهمچنین علیها کشتی را میرانند ، آب کشتی را

~~میستاند و زیر بغداد تفرج کنان تا کنار باغها میروند ، اسبان زین کرده حاضر داشته ،

~~ازکشتی بیرون میآیند و بر اسبان مینشینند و ممقام معلوم که تعیین کردهاند میروند ،

~~بساطها گسترده وطعامهاء الوان آماده کرده ، مطربان حاضر نشسته و غلامانی که

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0272.png)

~~ملا لاعین رأت ولا اذین سمعت ولاخطرعلی قلب بشردست بسته، بخدمت

~~استاده ، مقصود آنست که قوم در آن وقت که سوار میشوند و در راه میروند قاعده

~~چنان بودهاست که در راه چون بجسری یابسنگلاخی (1) یا بگیلانی(2) رسیدندی بایستی

~~که حمله پیاده شدندی ودر رکاب خلیفه رفتندی جهت محافظت و تعظیم خلیفه را ،

~~اتفاق بگیلان (2) میرسند وزیر [و] تمامت امرا پیاده میشوند شیخ قصد می کند که فرو

~~آید خلیفه سوگند یاد می کند که شیخ فرو نیاید خلیفه و شیخ سوار ، باقی همه پیاده .

درآن حالت شیخ میفرماید بوزیر که ای فلان مردم مناصب برای دو چیزستانند

~~یکی برای جاه و یکی برای مال اکنون تمامت خزاین خلیفه در دست منست و من مستغنی

~~و جاه ازین عظیمتر که شما همه پیاده و من وخلیفه سوار ، هرگز در عالم هیچ ابلهی باشد

~~که این منصب را بدان منصب بدل کند از سواری [ با ] خلیفه پیاده در گل رود ، .

~~امیرالمؤمنین خلیفه پیغامبر است ومن خلیفهآ ms160 خدا ، چه عقل باشد که از خلافت خدا

~~بوزارتخلیفه سر فرو آورد تا بدین حال پیاده بایدش رفتن ، چون خلیفه میشنود مصدق

~~میدارد . وزیر دست و پای شیخ بوسه میدهد و اندیشهآ باطل از درون بیرون می کند .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0273.png)

حکایت [پنجاه ویکم

حضرت شیخ رضی الله عنه در اخلاط میباشد ، خواجهآ متمول ازمعتبر[ان]

~~شهر از جملهآ مریدان صادق و معتقدان میباشد بر در شهر دیهی دارد در آنجا باغی عظیم

~~نزه بغایت خوبی طاق و رواق ساخته میباشد و دامما خدمتشیخ را آنجا بدعوت وسماع

~~میبرد و همیشه آن جایگاه میباشد ، مرد نیت برآن مستحکم کرده که آن را زاویه سازد

~~وهرچه دارد برآنجا وقف کند، اتفاقرا روزی ملک اشرف بدان باغ میرود ، ازغایت

~~پا کیزگی باغ طمع بر آن مینهد و باغ را خاص می کند بعد از مدت شبی بعشرت و مناهی

~~مشغول میباشد ، فاحشهآ را بخدمتش میآورند ، ملکث اشرف را با او خوش میافتد و

~~در اثناء تناول می گوید از من چیزی بخواه تا بتو بخشم . فاحشه می گوید اخلاط را بمن

~~1 ببخش، ملک می گوید بخشیدم دختر می گویداین ساعت درحالت مستی بخشیدی اما فردا

~~اعتماد ندارم . ملکث اشرف قاضی را حاضر می کند و وثیقهآ شرعی با گواهان عدول و

~~منشورمینویسد و بدومیدهد چون بامداد میشود ملک میفرستد که چه می گوبی در ملک

~~خود ما را اقامت میدهد(1) واما خیمه زنیم و ازملک تو بیرون رویم جماعت شجعان(2)

~~بدختر می گویند از عهدهآ شهر چگونه توانی بیرون آمدن میبایست چیزی دیگر التماس

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0274.png)

~~کردن اگتون چون بدین متوات شد بری برمهر را بوی بفروش . پیش ملکٹ میاید

~~ومی گوید از عهدهآ شهر نمیتوانم بیرون آمدن ، ملک را میفروشم ملک می گوید

~~یمن بفروش . جماعتی متوسط میشوند بپنجاه هزارعدد سیم میخرد و وثیقه و منشور باز

~~قبض می کند و پنجاه هزار عدد را میستاند این معنی بخدمت شیخ معلوم میشود ms161 رقعه

~~مینویسد و بملک اشرف میفرستد و این رباعی را درآن میان درج می کند و بخدمت 5

~~ملکث میفرستد .

آن شاه که او ملک تواند بخشید %~% جزاشرف دین ملک که داند بخشید

شاهی که بسهو می ببخشد شهری %~% از بهر خدا دیهی تواند بخشید

فی الحال دیه را بخدمت شیخ تسلیم میفرماید و زمینی دیگر که در جنب آن دیه

~~میباشد آن را نیز اضافت می کند و بخدمت شیخ میبخشد .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0275.png)

حکایت [پنجاه و دوم]

حضرت شیخ رضوان الله علیه در خراسان میباشد و شیخ نجم الدین

~~میباشد و آوازه و طنطنهآ او در خراسان عظیم ، خدمت شیخ را داعیهٔ‌ آن میافتد که

~~او را دریابد وجماعتی انبوه بخدمت شیخ میباشند ، اصحاب را میفرماید که شما برقرار

~~جمع باشید من بخوارزم میروم که شیخ نجم الدین را دریابم ، تنها برمی خیزد و راه

~~خوارزم می گیرد چون بخوارزم میرسد خانقاه شیخ نجم الدین میپرسد و بر در خانقاه

~~میرود و اجازت می طلید چون اجازت میدهند برعادت ، تجدید وضو می کند تا خدمت

~~شیخ تجدید وضوکردن ، خادم سجاده را برمقام نازل میاندازد خدمت شیخ می آید و

~~1 دوگانه می گزارد و سلام میدهد و مینشیند شیخ نجم الدین می گوید درویش معذور دار

~~که درین ولایت قحط و گرانیست و وقت درویشان تنگ است در شبانروزی یکبار

~~افطار می کنند و اغلب روزها بروزه میباشند و در شب اتفاق میافتد که هم افطار

~~کی کنند .

خدمت شیخ میفرماید احوال درویشان همواره برین نسق باشد ، تفاوت نیست ،

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0276.png)

~~ما نیز موافقت کنیم . درویشی از گوشهٔ‌ می گوید الضیف اذا نزل نزل برزقه .

~~خدمت شیخ میفرماید ازین تنزیل مراد رزق روحانی است نه جسمانی ، درویش می گوید

~~از روحانی درویشان خالی نیستند اما چون زمان ضرورتست باری جسمانی ، خدمتشیخ

~~می فرماید درویشانرا خادمی هست گفتند بلی هست ، میفرماید کدام است درویشی پیش

~~می آید ، میفرماید زنبیل هست ms162 گفتند هست . میفرماید زنبیل را بدست گیر و راست

~~بسرای سلطان محمد خوارزم برو ، ترا بر در منع خواهند کردن ، تو توقف نساز و بگو

~~مرا بخدمت سلطان کاری ومهمی هست ، خواهم که بگویم، هر که پیش آید که بگو ، ما

~~بخدمت سلطان عرضه داریم ، تو بگو مرا چنان گفتهاند که بغیراز خدمت سلطان بکس

~~مگو . خواهند آوردن وپنج عدد دادن ، تو قبول مکن بعد ازآن گوسفندی خواهند

~~آوردن هم قبول مکن هرچه بیاورند قبولمکن ، ترا پیش سلطان خواهند بردن ، سلام .

~~کن و بگو بخدمت شیخ مسافری رسیده است سلام می کند و می گوید زنبیل درویشان را

~~پر زرکن و بفرست ، خادم می گوید این کار را نتوانم کردن ، مرا کی گذارند که پیش

~~سلطان در آیم شیخ میفرماید تونمیروی منت میفرستم شکل وهیأت خود و قوت جاذبه

~~که مراست ، تصرف می کنم .

از تقریر خدمت شیخ متعجب میشوند وادراک نمی کنند و محس نمی گردند،

~~خادم زنبیل میستاند و بر در سرای میرود و این حکایت را می گوید که مرا بخدمت

~~سلطان مهمیهست می گویند برو ، زرق مفروش ، تواز کجا و لایق هم سخن سلطانشدن

~~ازکجا؟!می گوید شما دانید ، مرا باسلطان مهمی هست، اگرمنع کنیدوفردا اگر خللی ظاهر

~~گردد جواب درعهدهآ شما باشد ، ازین سخن تعجب می کنند، می گویند بجهت امتحان چهار

~~پنج عدد بدهیم ، میآورند و پنج عدد میدهند ، قبول نمی کند می گوید مرا سخن هست ، .

~~بچهار « پنج عدد نیامدهام ، میروند و این معنی را با میرداد می گویند می گوید درویشان

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0277.png)

~~را ضرورتست و قحط است گوسفندی بدهید ، گوسفند هم میآورند ، قبول نمی کند و

~~همین سخن می گوید . امیرداد بخدمت وزیر عرضه میدارد ، وزیر بخدمت سلطان عرضه

~~میدارد می فرماید تا بیاید درویش زنبیل در دست میآید ، سلام می کند و زنبیل را پیش

~~مینهد و می گوید شیخ را مسافری رسیده است، شما را سلام میفرستد و گفت این ms163 زنبیل را

~~پر زر کند و بدرویشان بفرستد .

ازین پیغام سلطان در فکرمیافتد که عجب چه کس باشد که با ما چنان پیغام فرستد

~~وزیر را پیش میخواند ومیفرماید که این مرد چه کس باشد که چنین پیغام فرستد وزیر

~~مردی عاقل وکافی میباشد می گوید این عجب سخنی است ، مرا در دل اثری عظیم کرد ،

~~خدمت سلطانرا چونست سلطان نیزمی گوید مرا هم دردل چیزی بنشست، وزیرمی گوید

~~این مردی عجب مرد شگرف است یاصاحب ولایت است وا ما سخت دیوانه است اگر

~~دیوانه بودی سخن او مؤثر نبودی و گیرا نیامدی ، مردی عظیم بزرگست . سلطان می -

~~گوید برچه وجه جواب او بدهیم، زمانی متفکر میشوند سلطان میفرماید ملک جلال الدین

~~که پسر سلطان است بیاورند چون می آورند یکهزار دینار دیگر ، التماس میفرماید ،

~~می آورند پسررا در زنبیل می کنند و یکهزار دینار زر هم در زنبیل می کند و میفرماید که

~~بمسافر از ما سلام برسان و بگو که استدعا کرده بودی که زنبیل را پر زر کنیم ، اکنون

~~حقیقت که زر عظیم عزیز و محترم است اکنون بر من از زر عزیزتر ، فرزندم ملک

~~جلال الدین اورا بخدمتش فرستادم . درویش زنبیل را میستاند وخادمی دیگر باهم

~~میفرستد و بر سر زنبیل میزری میپوشاند [ و خادمی دیگر با هم میفرستد (1)] تا خادم

~~آمدن ، خدمت شیخ مراقب شده میباشد ، زنبیل را بخدمت شیخ مینهد خدمت شیخ

~~میفرماید که بردار و بخدمت شیخ نجم الدین ببر ، زنبیل را چون بخدمت شیخ نجم الدین

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0278.png)

~~می نهند می گوید پیش آن درویش نهید ، هنوز احساس نمی کند و نمی شناسد ، خدمت

~~شیخ بخادم الحاح کرد که بخدمت شیخ نجم الدین بنه چون بخدمتش می نهند دست می کند

~~و میزر را برمیدارد و نظر می کند که ملک جلال الدین را در زنبیل نهادهاند شیخ

~~نجم الدین می گوید پیش آن درویش ببر که او زبان کود کان را ms164 نیک داند چون زنبیل را

~~می آورند خدمت شیخ نظر می کند و میفرماید هان سلطان ملک جلال الدین چون در ه

~~زنبیل درویشان در آمدی و بخدمت آمدی ازحق تعالی ترا دولتی همراه کردیم و پادشاهی

~~عظیم بزرگ نام زد کردیم ، شش نوبت ترا با کفار مقابلگی شود وایشان منهزم ومخذول

~~گردند و تو مظفر و منصور شوی وغزاها [6] بسیار ترا میسر گردد که هیچ پادشاهی

~~را میسر نشده باشد و دست می کند و از زنبیل بدر می آورد ، نظر میفرماید که کیسهآ هم

~~در آن زنبیل است آنرا هم بیرون می آورد و جلال الدینرا برسر زانو مینشاند وسرهمیان .

~~را می گشاید و برسرش نثار می کند و برسنت رسول علیه الصلوة والسلام که روایح

~~را جایز فرموده است خدمت شیخ را دامما عنبرینه با خود میباشد ، دانهٔ‌ چند عنبرینه

~~از گردن بیرون می آورد و در گردن سلطان میافکند و میفرماید این نشانی باشد برین سخن

~~ما ، اما دریغا در عنفوان جوانی چشم زخمی در راه است و خاتمت عمر بردرجه شهادت

~~خواهد بودن .

این همه کرامات و معجزات و اظهار باطن ونور معرفت ظاهر می کند شیخ

~~نجم الدین خدمت شیخ را نمی شناسد بعد از زمانی شیخ نجم الدین قدس الله سره

~~ممقالات آغاز می کند وطریق معرفت میسیرد ومی گوید درویشان را همیشه سر

~~وقت وزمان وقوت باطن وجاذبه بوده است و در عراق ما را یاری هست نام

~~او شیخ اوحدالدین است این رباعی از آن اوست باستشهاد و قوت تقریر و بیان شرح20

~~می کنم .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0279.png)

.:. (1) که نتوان دانست %~% میباش بناموس که نتوان دانست

خالی شو واز سر تکلف برخیز %~% پای همه میبوس که نتوان دانست

حالی که خدمت شیخ این رباعی را میشنود اشک در چشمهاش ظاهر می گردد

~~شیخ نجم الدینرا نظر بر آن میافتد میپرسد درویش شمارا از مریدان شیخ اوحدالدین اید

~~می گوید بلی . میپرسد ولادت ms165 ازکدام شهر است می گوید از کرمان ، نعرهٔ‌ میزند و

~~بر میخیزد و از در خانقاه بدر میرود و درین سخن میباشد که نتوان دانست ، نتوان

~~دانست ، نتوان دانست .

شیخ نجم الدین محس میشود و برمیخیزد و برعقب میرود و بااصحاب می گوید

~~دریابید که خدمت شیخ اوحدالدین بوده است و ما ندانستیم ، در عقب وآتر میروند

~~نمی یابند .

خادمان چون ملک جلال الدین را بخدمت سلطان میبرند سؤال می کند که با

~~پسر من چه کردند گفت آن درویش از زنبیل بیرون آورد و بر سر زانو نشاند و آن

~~دینار را بر سرش ایثار کرده و وعدهها بسیار داد و عنبرینه از گردن بیرون آورد و در

~~گردن ملکث انداخت و گفت این نشان سخن ما [با] باشد . سلطان متعجب میشود

~~وارادت واعتقاد ظاهرمی شود می فرماید بخدمتش رفتن تقدیم دارند ، میفرستد وتفحص

~~می کنند چون میآیند و میپرسند که آن بزرگ کجاست سلطان بخدمتش میآید ، شیخ

~~نجم الدین میفرماید او خدمت شیخ اوحدالدین کرمانی بوده است ، ما را معلوم نشد اما

~~رباعی خواندم او را رقتی حاصل شد نعره بزد و برخاست و می گفت : نتوان دانست

~~نتواندانست ، نتواندانست ، وازخانقاه بدر رفت . ما در آخردانستیم هنوز درتأسف

~~این قضیه ایم .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0280.png)

چون تحدمت سلطان می کویند خدمت سلطان نیز متاسف می کردد . و حدم

~~شیخ باز مراجعت میفرماید و بخراسان پیش اصحاب میرود و می گوید کیفیت را که

~~شیخ نجم الدین را چنان حالت افتاد واز مریدان است .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0281.png)

حکایت [پنجاه وسوم]

حضرت شیخ رضی الله عنه بر سر سجادهآ مبارک خود چهارکس را نشانده

~~است . اول شیخ معظم ، اکبر مشایخ ، عالم عامل ، عارف کامل ، ولی قبهآ غیرت ،

~~صفی وحدت ، صاحب یقین ، پیشوای راستین، شیخ شهابالدین سهروردی وشیخ اعظم

~~عامل، صدیق عالم تحقیق ، ممکن هدایت ، متوکل ولایت، سیدی (1) نجم الدین وشیخ

~~مکرم ، سلطان معرفت وتوحید ، تحفهٔ‌ جهان ناکامی ، مرجع اوتاد ریاضت ، منبع

~~کرامت وحالت ms166 ، خلوت نشین ی نشان ، فقیرعدمی ، مخلص متقی ، زین زمان ، رکن

~~ایمان ، شیخ زینالدین صدقه وشیخ عالم ، برهان طریقت ، آمان حقیقت ، سلطان

~~دنیا ودین ، سیمرغ قاف یقین ، گنج عالم عزلت ، گنجینهآ سرای دولت ، متوکل ابرار

~~1 متصرف اسرار، شیخ بدرالدین مختار قدس الله آرواحهم العزیز بعد از آن منازل

~~و مراتب ومقامات هریکی تقریر و تعیین فرموده است ، شیخ شهاب الدین را فرموده

~~است اززمان ولادت تا این غایت خلاف رضای تعالی بروی نرفته است، سیدی نجم الدین

~~را فرموده است که در روزی چندین نوبت او را از حضرت حق تجلیست و شیخ

~~زین الدین صدقه را فرموده است که بحضرت حق جل جلاله جد منست و بدرالدین

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0282.png)

~~مختاررا فرموده است که شیخ من امام معظم ، قطب العالم ، مجاهد ایوان مشاهده ، عامل

~~کارگاههدایت ، کامل بارگاه عنایت ، پیشوای اهل ندامت، شمع جمع خلق قیامت، برهان

~~موهبت وتجرید ، سلطان معرفت وتوحید ، شیخ رکن المة والدین ابوالغنایم السجاسی

~~رضی الله عنه فرمود که اندرون کعبهآ معظم روزی مراقب شده بودم هاتفی آواز داد

~~ان هدم (1) الر کن من چشم بازکردم ودرچهار ر کثن کعبهآ معظم نظرکردم، برقرار

~~بود ، درین فکر بودم ، باز مراقب شدم ، همین آوازشنیدم ، باز نظر در ر کین کعبهآ

~~معظم کردم تا سه نوبت اینحال واقع گشت بعد از آن من نیز گفتم این الر کن قال

~~مات رضی الله (2) القزوینی فی قزوین وهو ره کنن من ار کان الاسلام (3).

~~من تاریخ نوشتم چون تفحص تقدیم داشتم در همان تاریخ وفات یافته میباشد ، منزلت

~~ومقام وبزرکی رضی الله (2) تا این حد بوده است . وقتی که سفر حجاز فرموده بود .

~~و بمدینه وصول میافتد و وعظی عظیم خوش گفتی چنانکه نظر نداشت و آن هدایت

~~الهی بود ، جماعت مقربان وخواص از خدمتش استدعا کردند ومبالغه نمودند وبجد

~~گرفتند که البته در مدینهآ رسول علیه السلام وعظ گوید و چون التماس کرده بودند

~~بجهت رعایت خواطر اصحاب خود و تنبیه ms167 وموعظه و ارشاد خلق اجابت فرمود .

روز حمعه بمسجد رفتند ، درمدینه آواز منتشر شد که بزرگی امروز درمسجد وعظ

~~خواهد گفتن . جماعتی بسیار از سادات وشرفا و مجاوران و علما وفضلا ومعتبران حاضر

~~شدند بعد ازآن برخاست و برفراز منبر شد و از آن زمان که رسول علیه السلام از

~~دنیار حلت فرموده برسر منبر بر مقام رسول علییه السلام هیچکس نرفته بود امیر المؤمنین

~~ابوبکر رضی الله عنه یک پایه زیرتر نشستی وامیرالمؤمنین عتثمان رضی الله عنه

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0283.png)

~~فی الجمله علیحده از خلفا وصحابه وغیره ، هیچ آفریده برآن مقام نرفته بود ، اوراست

~~برآن جایگاه بنشست چون این معنی مشاهده افتاد غوغا و غلغله ومقالات در میان

~~آن جماعت افتاد و ازهرجای هرکس چیزی می گفت چون خدمت شیخ رضی الله عنه

~~این معنی مشاهده فرمود دانست که بجهت این قضیه غوغا و غلبه می کنند گفت این را

~~تسکین میباید ، از آن بالامی فرماید ای جماعت شمارا این غلبه وغوغا بجهت آن واقع گشت

~~که من برمقام رسول علیه السلام برآمدم گفتند بلی میفرماید که اگر مرا استحقاق

~~و حد آن نبودی هرگز برین مقام گستاخی نکردمی و اگر این معنی اجابت می کنید من

~~تصدیق احوال خود باقامت رسانم گفتند مصلحت باشد .

شیخ رضی الله عنه از آن بالا روی سوی مرقد مقدس مطهر نبوی صلوات

~~الله علیه می کند ومی گوید یا رسول الله مرا حدیتی هست که ازحضرت باعظمت شما

~~روایت کردهاند اگر راست است که حدیث شماست بیان فرمایند . از روضهٔ‌ مقدس

~~آواز می آید همه میشنوند که بلی این حدیث مصحح است و از آن ماست. چون آن خلق

~~این معنی مشاهده می کنند رقتی و زاری عظیم واقع میشود چنانکه از تضرع و زاری

~~بیخود میشوند بعد ازآن وعظی می گوید سخت بغایت خوش، آن میباشد که چندین کس

~~آن روز ی خود میشوند وحالات و ذوقهاء عجیب میشود بعد از اتمام ms168 موعظه ، باز روی

~~سوی روضهآ مطهر می کند و می گوید که یا رسول الله هرکجا که این بنده وعظ گفتهاست

~~از تمامت بزرگان ویا پادشاهان خلعت وصلت واموال یافته وتشریفها وتعهدها

~~رسیده ، اکنون امروز بحضرت با عظمت شما آمدهام و وعظ گفته ، توقع تشریف و

~~خلعت دارم ، از روضهآ مطهر دستی بیرون می آید و جامهآ سپید دوخته گرفته چنانکه

~~از بوی آن تمامت ، خرم ومعطر شدند و هیچ آفریده بلطافت و پاکیزگی آن هر گزدیگر

~~جامه ندیده میباشند .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0284.png)

شیخ رضی الله عنه بزیر میآید وآن جامه را میستاند و میپوشد ، هر گز کسی

~~آنچنان حالت مشاهده نکرده بود ، از مقام ومنزلت و بزرگی او متعجب میشوند شیخ

~~فرمود که شی شیخ خود را رکنالدین رضی الله عنه در خواب میبینم سؤال می کنم

~~که خدمت شیخ فرمودی که عالم از رکنی خالی نمی باشد اکنون درین زمان بنده ، رکن

~~کیست شیخ میفرماید که شیخ بدرالدین مختار است .

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0285.png)

حکایت [پنجاه وچهارم]

حضرت شیخ رضی الله عنه بشهر شروان میرسد، درعهد آخستان منوچهر

~~که پادشاه میباشد وجماعتی که مقربان سلطان میباشند بخدمت سلطان تقریر می کنند ،

~~تعظیم مناقب وفضیلت و منزلت و مقامات شیخ وقوت جاذبه که حضرت شیخ رامی باشد

~~و ارادت و اعتقادی که جماعتی را واقع میشود چون نظر مبارک شیخ بریشان میافتد و

~~میلی که برخوبرویان میباشد و هرخوبروی که قبول می کند بقوهآ جذبة من جدبات

~~الحق میرباید ومعتقد خود می کند ، سلطان را خادمی میباشد ، عظیم بغایت خوبروی

~~کی نظیر میباشد و منظورسلطان میباشد ونامش عزیز میباشد ، ازین معنی وتقریر ، سلطان

~~متعجب میشود ، با خود فکرمی کند مبادا که عزیزرا از ما برباید و دورگرداند . عزیز

~~1 را طلب میدارد و می گوید این جایگاه شیخی رسیده است و او را با صورتهاء پاکیزه

~~خوش است چنانکه هر که درنظراومی آید ، البته بقوت جاذبه، اورا معتقد خود می کند

~~مبادا ms169 ترا جایی ببیند و ما را از هم جدا کند وسپارش می کند و بسیار مبالغه می کند .

عزیز می گوید او چه کس باشد که من ربوده و معتقد او گردم اگر چنانکه از

~~بندگی پادشاه اجازت و اشارت باشد هرجا که اورا مقابل افتم ، با من حکایتی وحرکتی

~~کند، فی الحال بکاردش بزنم . درین حکایت میباشند ، جماعتی ازخواص بحضرت سلطان

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0286.png)

~~درمی آیند و ازین مقالات که شده میباشد استماع می کنند و بخدمت سلطان می گویند که

~~این شیخ را امروز در فلان موضع سماع دادهاند و آن جایگاه در سماع و رقص است و

~~تمامت بزرگ زادگان شهرحاضراند وشیخ باایشان ذوق می کند وازین باب تقریر کردند.

~~عزیز بخدمت سلطان می گوید اگر چنانکه سلطان اشارت فرماید من نیز آن جایگاهروم،

~~البته او بطرف من میل خواهد کردن ، فی الحال که نزد من آید ودست در من زند ، 5

~~خنجری نزد سلطان میباشد می گوید آن خنجررا با بنده بده که پنهان دارم ، فی الحال که

~~دست در من زند کارش را با این خنجر تمام کنم ، سلطان نیز می گوید مصلحت باشد و

~~بدین قرار میدهند . عزیز خنجر را میستاند و میرود و لباس پاکیزه درمیپوشد و بدان

~~سماع می آید ، نظرمی کند که خدمت شیخ در وجد و ذوق و حالتست ، مقدار ده پانزده

~~کودک ماه روی را در میانه ستده ، ذوق می کند وخدمت شیخ سر بازکرده است و 10

~~آن تمامت کود کان سر باز کردهاند و مویها گشاده ودر رقص مشغولاند . عزیز از دور

~~میاستد ودر حالات و وجد شیخ نظر می کند چندانکه میرود وجد و ذوق شیخ در

~~وی اتر می کند و پیشتر میرود و ارادت غالب می گردد و بیشتر میشود ، در آن حالت

~~تعجب می کند فی الحال وساعت ، قلقی وشوری در عزیز ظاهر میشود و تمنا می کند

~~که یارب چه بودی که او ms170 را برمن نظری افتادی و درین تمنا میباشد و عظیم بیشتر ه

~~میبود .

ازناگاه حضرت شیخاز وجد باز می آید وچشم می گشاید و نظر برعزیزمیاندازد،

~~باز چشم برهم می کند ، باز نوبت دیگر نظر میفرماید و تیزتر نظر می کند ، عزیز را

~~هیجان ودغدغه عظیم میشود چنانکه دیگر قرار نمیماند وتمنا می کند که یارب چه باشد

~~که باری دیگر بر من نظر اندازد ، بهرنظر که شیخ برعزیزمیاندازد ، عزیز در نظرشیخ ،

~~خوارتر میشود و ارادت و اعتقاد زیاده میشود ، این بار خدمت شیخ از وجد بازمی آید

![image filename](./0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani_0287.png)

~~و نیکو در روی عزیز نظر میفرماید و پیش میرود و دست عزیزرا می گیرد و نزدقوال

~~می آید و این رباعی می فرماید .

0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani

كتاب 0700Anonymous.ManaqibAwhadDinKirmani

نبذة عن الكتاب

الفهرس