1 الا! ای هوشمند خوب کردار %~% بگویم با تو رمزی چند ز اسرار

2 چو دانش داری و هستی خردمند %~% بیاموز از فتوت نکتهای چند

3 که تادر راه مردان ره دهندت %~% کلاه سروری بر سر نهندت

4 اگر خواهی شنیدن گوش کن باز %~% زمانی باش با ما محرم راز

5 چنین گفتند پیران مقدم %~% که از مردی زدندی در میان دم

6 که: هفتاد و دو شد شرط فتوت %~% یکی زان شرطها باشد مروت

7 بگویم با تو یک یک جمله راز %~% که تا چشمت بدین معنی شود باز

8 نخستین راستی را پیشه کردن %~% چو نیکان از بدی اندیشه کردن

9 همه کس را بیاری داشتن دوست %~% نگفتن: آن یکی مغز و دگر پوست

10 ز بند نفس بد آزاد بودن %~% همیشه پاک باید چشم و دامن

11 اگر اهل فتوت را وفا نیست %~% همه کارش بجز روی و ریا نیست

12 کسیکو را جوانمردیست در تن %~% ببخشاید دلش بر دوست و دشمن

13 بهر کس خواستی میباید آنت %~% اگر خواهی بخود نبود زیانت

14 مکن بدبا کسی کو باتو بدکرد %~% تو نیکی کن اگر هستی جوانمرد

15 زبان را در بدی گفتن میآموز %~% پشیمانی خوری تو هم یکی روز

16 ترا آنگه به آید مردی و زور %~% که بینی خویشتن را کمتر ازمور

17 مگو هرگز که: خواهم کردن اینکار %~% اگر دستت دهد میکن بکردار

18 کسی کو را بخشم اندر رضانیست %~% فتوت درجهان او را روا نیست

19 فتوت دار چون باشد دلازار %~% نباشد در جهانش هیچ کس یار

20 درین ره خویشتن بینی نگنجد %~% بجز خاکی و مسکینی نگنجد

21 فتوت ای برادر بردباریست %~% نه گرمی ستیزه بلکه زاریست

22 بده نان تا برآید نامتای دوست %~% چو خوشتر درجهان ازنام نیکوست

23 زبان ودل یکی کن با همه کس %~% چنان کز پیش باشی باش از پس

24 مکن چیزیکه دیدن را نشاید %~% اگر گویی شنیدن ms1 را نشاید

25 چو اندر طبع بسیاری نداری %~% مزن دم از طریق بردباری

26 طریق پارسایی ورز مادام %~% که نیکو نیست فاسق را سرانجام

27 مکن با هیچکس تزویر و دستان %~% که حیلت نیست کار زیردستان

28 درون را پاک دار از کین مردم %~% که کین داری نشد آیین مردم

29 چو خواندندت برو زنهار میپیچ %~% ورت هم بیم جان باشدمگو هیچ

30 بجان گر با زمانی اندرین راه %~% نباشد از فتوت جانت آگاه

31 دماغ از کبر خالی دار پیوست %~% ز شیطانی چه گیری عذر بردست

32 تواضع کن تواضع برخلایق %~% تکبر جز خدا را نیست لایق

33 تکبر خیرگی خود را مرنجان %~% که افزونی جسمست کاهش جان

34 سخن نرم و لطیف و تازه میگوی %~% نه بیرون از حد و اندازه میگوی

35 مگو راز دلت با هر کسی باز %~% که در دنیا نیابی محرم راز

36 حسد را بر فتوت ره نباشد %~% حسود از راه حق آگه نباشد

37 اخی را چون طمع باشد بفرزند %~% ببر زنهار از وی مهر و پیوند

38 اگر گفتی ز روی آنرا بجا آر %~% وگر خود میرود سر بر سردار

39 بخود هرگز مرو راه فتوت %~% بخود رفتن کجا باشد مروت

40 ریاضت کش که مرد نفس پرور %~% بود از گاو و خر بسیار کمتر

41 مرو ناخوانده تا خواری نبینی %~% چو رفتی جز جگر خواری نبینی

42 بچشم شهوت اندر دوست منگر %~% که دشمن کام گردی ای برادر

43 ز کج بینان فتوت راست ناید %~% که کج بینی فتوت را نشاید

44 بکام خود منه زنهار! یک گام %~% که ایمن نیست دایم مرد خودکام

45 مروت کن تو با اهل زمانه %~% که تا نامت بماند جاودانه

46 هزاران تربیت گر هست اخی را %~% ندارد دوست زیشان جز سخی را

47 مدارا کن تو با پیران مسکین %~% ببخشا بر جوانان بد آیین

48 مزن لاف ای پسر بادوست و دشمن %~% که ms2 باشد مرد لافی کمتر از زن

49 فتوت چیست داد خلق دادن %~% بپای دستگیری ایستادن

50 هر آن کس کو بخود مغرور باشد %~% بفرسنگ از مروت دور باشد

51 ادب را گوش دار اندر همه جای %~% مکن بابی ادب هرگز محابای

52 بخدمت میتوان این ره بریدن %~% بدین چوگان توان گویی ربودن

53 بعزت باش تا خواری نبینی %~% چو یاری کردی اغیاری نبینی

54 گر آید از درت سیلاب خون باز %~% بپوشانش درون پرده راز

55 مبر نام کسی جز با نکویی %~% اگر اندر فتوت نام جویی

56 بعصیان در میفکن خویشتن را %~% مجو آخر بلای جان و تن را

57 هوای نفس خودبشکن خدا را %~% مده ره پیش خود صاحب هوارا

58 چنان کن تربیت پیرو جوان را %~% که خجلت برنیفتد این و آن را

59 نصیحت در نهانی بهتر آید %~% گره از جان و بند ازدل گشاید

60 لباس خود مده هر ناسزا را %~% بگوش جان شنو این ماجرا را

61 میان تربیت زان روی میبند %~% که باشد در کنارت همچو فرزند

62 فتوت جوی گر دارد قناعت %~% همه عالم برند ازوی بضاعت

63 بطاعت کوش تا دیندارگردی %~% که بی دین را نزیبد لاف مردی

64 پرستش کن خدای جاودان را %~% مطیع امر کن تن را و جان را

65 قدم اندر طریق نیستی زن %~% که هستی بر نمیآیی ازین فن

66 چوسختی پیشت آید کن صبوری %~% در آن حالت مکن از صبر دوری

67 بنعمت درهمی کن شکر یزدان %~% چو محنت در رسد صبرست درمان

68 چو مهمان در رسد شیرین زبان شو %~% بصد الطاف پیش میهمان شو

69 تکلف از میان بردار و از پیش %~% بیاور آنچه داری از کم و بیش

70 باحسان و کرم دلها بدست آر %~% کزین بهتر نباشد در جهان کار

71 چو احسان از تو خواهد مرد هشیار %~% چو مردان راه خود چالاک بسپار

72 اگر شکرانهای گوید مگو: کی %~% بباید ms3 گشتنت تسلیم دروی

73 فتوت دار چون شمعست در جمع %~% از آن سوزد میان جمع چون شمع

74 ترا با عشق باید صبر همراه %~% که تاگردی از این احوال آگاه

75 بگفتار این سخنها راست ناید %~% ترا گفتار با کردار باید

76 چو چشمت روی آن هستی ببیند %~% سخنهای منت در جان نشیند

77 مکن زنهار! ازین معنی فراموش %~% همی کن پند من چون حلقه در گوش

78 گر این معنی بجا آری ترا به %~% بشرط این راه بسپاری ترا به

79 اگر خواهی که این معنی بدانی %~% فتوت نامه عطار خوانی

80 خدا یار تو باشد در دو عالم %~% چه مردانه درین ره میزنی دم

فتوتنامه

فتوتنامه

نبذة عن الكتاب

الفهرس