1 خدایا تا از این فیروزه ایوان %~% فروزد ماه و مهر و تیر و کیوان

2 شه خاور جهان آرای باشد %~% زمان باقی زمین بر جای باشد

3 بر این نیلوفری کاخ کیانی %~% کند خورشید تابان قهرمانی

4 جهانرا چار عنصر مایه باشد %~% مکانرا از جهت شش پایه باشد

5 ز جوهر تا عرض راهست تاری %~% هیولا تا کند صورت نگاری

6 همیشه تا فراز فرش غبرا %~% معلق باشد این نه سقف مینا

7 جهان محکوم سلطان جهان باد %~% فلک مامور شاه کامران باد

8 نخستین دم که خاطر خامه دربست %~% بر این دیبای ششتر نقش بربست

9 چو استاد طبیعت داد سازش %~% نوشتم نام خسرو بر طرازش

10 شهنشاه جهان دارای عالم %~% چراغ دودمان نسل آدم

11 همایون گوهر دریای شاهی %~% وجودش آیت لطف الهی

12 ضمیرش نقطه پرگار معنی %~% درونش مهبط انوار معنی

13 جم ثانی جمال دنیی و دین %~% ابواسحاق سلطان السلاطین

14 خجسته پادشاه دادگستر %~% جهانگیر آفتاب هفت کشور

15 غلام بارگاهش تاجداران %~% جنابش سجده‌گاه شهریاران

16 زخیلش هر سوی صاحب کلاهی %~% سپاهش هریکی میری و شاهی

17 بروز بزم چون برگاه جمشید %~% بگاه رزم چون تابنده خورشید

18 سریرش پایه بر گردون کشیده %~% قدم بر جای افریدون کشیده

19 سرافکنده برش هر سر فرازی %~% ز باغش هر تذوری شاهبازی

20 بدو بادا فلک را سربلندی %~% مبادا دشمنش را زورمندی

21 در او قبله اقبال بادا %~% حریمش کعبه آمال بادا

22 گرم اقبال روزی یار گردد %~% غنوده بخت من بیدار گردد

23 بر آن درگاه خواهم داد از این دل %~% مسلمانان مرا فریاد از این دل

24 دلی دارم دل از جان برگرفته %~% امید از کفر و ایمان برگرفته

25 دل ریشی غم اندوزی بلائی %~% به دام عشق خوبان مبتلائی

26 دلی شوریده شکلی بیقراری %~% دلی دیوانه‌ای آشفته کاری

27 دلی دارم غم دوری کشیده %~% ز چشم یار رنجوری کشیده

28 دلی کو از خدا شرمی ms01 ندارد %~% ز روی خلق آزرمی ندارد

29 مشقت خانه عشق آشیانی %~% محلت دیده بی دودمانی

30 بخون آغشته ای سودا مزاجی %~% کهن بیمار عشق بی علاجی

31 چو چشم شاهدان پیوسته مستی %~% مغی کافر نهادی بت پرستی

32 چو زلف کافران آشفته کاری %~% سیه روئی پریشان روزگاری

33 همیشه بر بلای عشق مفتون %~% سراپای وجودش قطره خون

34 نباشد در پی مالی و جاهی %~% نباشد هرگزش روئی به راهی

35 ز غم هردم به صد دستان برآید %~% ز بهر خط و خالش جان برآید

36 ز شیدائی و خود رائی نترسد %~% چو نادانان ز رسوائی نترسد

37 شود حیران هر شوخی و شنگی %~% نباشد هرگزش نامی و ننگی

38 هرانکو داردش چون دیده در تاب %~% نهانش را به خون دل دهد آب

39 درون خویش دائم ریش خواهد %~% بلا چندانکه بیند بیش خواهد

40 همیشه سوگواری پیشه دارد %~% همیشه عاشقی اندیشه دارد

41 ز دور ار سرو بالائی ببیند %~% به پایش در فتد دردش بچیند

42 چو دست نار پستانی بگیرد %~% به پیش نار بستانش بمیرد

43 ز بهر خوبرویان جان ببازد %~% به کفر زلفشان ایمان ببازد

44 تو گوئی عادت پروانه دارد %~% به جان خویشتن پروا ندارد

45 من از افکار او پیوسته افگار %~% من از تیمار او پیوسته بیمار

46 به نور چشم بیند هر کسی راه %~% دل مسکین ز چشم افتاده در چاه

47 مرا دل کشت فریاد از که خواهم %~% اسیر دل شدم داد از که خواهم

48 ز دست این دل دیوانه مستم %~% درون سینه دشمن میپرستم

49 ندیده دانه‌ای از وصف دلدار %~% به دام دل گرفتارم گرفتار

50 بدینسان خسته کسرا دل مبادا %~% کسی را کار دل مشکل مبادا

51 ز دست دل شدم با غصه دمساز %~% خدایا این دلم را چاره‌ای ساز

52 مرا دل در غم دلداری افکند %~% به دام عشق گل رخساری افکند

1 بتی فرخ رخی فرخنده رائی %~% به شهرستان ms02 خوبی پادشاهی

2 میان نازنینان نازنینی %~% ز شیرینیش شیرین خوشه چینی

3 رخش گلبرگ خوبی ساز کرده %~% قدش بر سرو رعنا ناز کرده

4 گرفته سنبلش بر گل وطن گاه %~% سهیل آویخته از گوشه ماه

5 بهار لطف را نازنده سروی %~% به باغ دلبری رعنا تذروی

6 ز عنبر راه را پیرایه کرده %~% گلش را چتر سنبل سایه کرده

7 نهان در عقد لؤلؤ درج یاقوت %~% حدیث شکرینش روح را قوت

8 دو چشمش چون دو جادوی فسونکار %~% دو زلفش کاروان مشگ تاتار

9 دهانش در حقیقت کمتر از هیچ %~% سر زلفین جعدش پیچ در پیچ

1 خم ابروی ا و در جان فزائی %~% طراز آستین دلربائی

2 خدا از لطف محضش آفریده %~% به نام ایزد زهی لطف خدائی

3 به غمزه چشم مستش کرده پیدا %~% رسوم مستی و سحر آزمائی

4 ز کوی او غباری کاورد باد %~% کند در چشم جانها توتیائی

5 چو بنماید رخ چون ماه تابان %~% برو پیشش گدائی کن گدائی

1 نخستین روز کاین چشم بلاکش %~% مرا از عشق او در جان زد آتش

2 دل از جان و جوانی بر گرفتم %~% امید از زندگانی بر گرفتم

3 چنان در عشق او دیوانه گشتم %~% که در دیوانگی افسانه گشتم

4 خرد میگفت کی مدهوش بیمار %~% غمش را در میان جان نگه دار

5 اگر دل میدهی باری بدو ده %~% به هر خواری که آید دل فرو ده

6 گهی چون شمع می‌افروز از عشق %~% چو پروانه گهی میسوز از عشق

7 میندیش ار جگر خوناب گیرد %~% که چشم از آتش دل آب گیرد

8 خراب عشق شو کاباد گشتی %~% غلام عشق شو کازاد گشتی

9 حدیث عشق انجامی ندارد %~% خرد جز عاشقی کامی ندارد

10 منوش از دهر جز پیمانه عشق %~% میاور یاد جز افسانه عشق

11 دلی کو با بتی عشقی نورزد %~% مخوانش دل که او چیزی نیرزد

12 نداند هرکه او شوقی ندارد ms03 %~% که دل بی عاشقی کامی ندارد

13 چرا جز عشق چیزی پرورد دل %~% اگر سوزی نباشد بفسرد دل

14 مباد آندل که او سوزی ندارد %~% هوای مجلس افروزی ندارد

15 برو در عشقبازی سر برافراز %~% به کوی عشق نام و ننگ در باز

16 کزین بهتر خرد را پیشه‌ای نیست %~% وزین به در جهان اندیشه‌ای نیست

17 شنیدم پند و دل در عشق بستم %~% چو مدهوشان ز جام عشق مستم

18 به دست عشق دادم ملک جانرا %~% صلای عشق در دادم جهان را

19 وگر در دام عشق انداختم دل %~% شدم آماج محنت باختم دل

20 از این پس کعبه من کوی او بس %~% مرا محراب جان ابروی او بس

1 شبی شوقم شبیخون بر سر آورد %~% ز غم در پای دل جوشی برآورد

2 تنم زنار گبران در میان بست %~% دل شوریده شوری در جهان بست

3 بکلی از خرد بیگانه گشتم %~% چو افیون خوردگان دیوانه گشتم

4 چو زلفش بیقراری پیشه کردم %~% فغان و آه و زاری پیشه کردم

5 ز مژگان اشگ خونین میفشاندم %~% به آبی آتش دل می‌نشاندم

6 نمی‌آسودم از فریاد و زاری %~% نمی‌ترسیدم از دشنام و خواری

7 خروشم گوش گردون خیره میکرد %~% هوا را دود آهم تیره میکرد

8 پیاپی زهر هجران می‌چشیدم %~% قلم بر هستی خود میکشیدم

9 همه شب گرد منزلگاه یارم %~% طواف کعبه جان بود کارم

10 ضمیرم با خیالش راز میخواند %~% بسوز این بیتها را باز میخواند

1 دلم زین بیش غوغا برنتابد %~% سرم زین بیش سودا برنتابد

2 غمت را گو بدار از جان ما دست %~% که آن دیوانه یغما برنتابد

3 ز شوقت بر دل دیوانه ماست %~% غمی کان سنگ خارا برنتابد

4 ز چشمم هر شبی مژگان براند %~% چنان سیلی که دریا برنتابد

5 بیا امشب مگو فردا که این کار %~% دگر امروز و فردا برنتابد

6 سر اندر پایت اندازیم چون زلف %~% اگر زلفت سر ms04 از ما برنتابد

7 عبید از درد کی یابد رهائی %~% چو درد دل مداوا برنتابد

1 در آن شبهای تار از بیقراری %~% چو بسیاری بنالیدم بزاری

2 مگر کز آه من سرو گلندام %~% صدائی گوش کرد از گوشه بام

3 بر آن نالیدن من رحمت آورد %~% خرامان رو به نزدیکان خود کرد

4 یکی را زان پریرویان طناز %~% حکایت باز میپرسید در راز

5 که این مسکین سودائی کدامست %~% کز این دردسرش سودای خامست

6 ز کوی ما کرا می‌جوید آخر %~% به گرد ما چرا می‌پوید آخر

7 که کردش اینچنین بیخواب و آرام %~% کدامین دانه افکندش در این دام

8 که زینسان بیخور و بیخواب کردش %~% که از غم دیده پر خوناب کردش

9 کدامین غمزه زد بر جان او تیر %~% که با نخجیربانش کرد نخجیر

10 کدامین سیل بگرفتش گذرگاه %~% کدامین شوخ چشمش برد از راه

11 جوابش داد کین دل داده از دست %~% به کوی ما درآید هر شبی مست

12 گهی در خاک غلطد همچو مستان %~% گهی سجده برد چون بت پرستان

13 کسی زو نشنود جز ناله آواز %~% ز شیدائی نگوید با کسی راز

14 درین دردش کسی فریادرس نیست %~% به غیر از آه سردش هم‌نفس نیست

15 همه وقتی در این شب‌های تاری %~% گهی نالد گهی گرید بزاری

16 به شب با اختران دمساز گردد %~% چو روز آید دگر ره باز گردد

17 مدام از دیده خون بر چهره راند %~% کسی احوال این مسکین نداند

18 به خنده گفت کین خام اوفتادست %~% همانا نو در این دام اوفتادست

19 دگر عاشق بدین زاری نباشد %~% بدین خواری و غمخواری نباشد

20 بغایت تند میسوزد چراغش %~% خلل کرده است پنداری دماغش

21 چنین شوریده سامان دیر یابد %~% چنین بیمار درمان دیر یابد

22 بدین سان کوی ما او را نشاید %~% چنین دیوانه را زنجیر باید

23 کجا یابد کلید این بستگی را %~% که سازد مرهم این ms05 دلخستگی را

24 که جوید با چنین کس آشنائی %~% شکستش را که سازد مومیائی

25 گمان بردی دلی ناموس کردی %~% بر این آسوده دل افسوس کردی

1 پس از عمری که دل خونابه میخورد %~% خرد بیرون شد و دل کار میکرد

2 چو بر دل شد زغم راه نفس تنگ %~% به صد افسون و صد دستان و نیرنگ

3 عقابی تیز پر را رام کردم %~% به سوی آن صنم پیغام کردم

4 که ای هم جان و هم جانانه دل %~% غمت سلطان خلوت خانه دل

5 جمالت چشم جان را چشمه نور %~% ز رخسار تو بادا چشم بد دور

6 منم آن بیدلی کز بیقراری %~% کنم بر درگهت فریاد و زاری

7 خلاف رای تو رایی ندارم %~% بغیر از کوی تو جائی ندارم

8 دلم دائم تمنای تو ورزد %~% درونم مهر و سودای تو ورزد

9 مرا جادوی چشمت برده از راه %~% زنخدان توام افکنده در چاه

10 اسیر زلف مشگین تو گشتم %~% ترحم کن چو مسکین تو گشتم

11 دلم پر جوش و تن پرتاب تا کی %~% ز حسرت دیده پر خوناب تا کی

12 چنین مدهوش و رسوا چند گردم %~% چو گردون بی سر و پا چند گردم

13 بر این مجروح سرگردان ببخشای %~% بر این محزون بی‌سامان ببخشای

14 چو زلف خویش بی‌سامانیم بین %~% پریشانی و سرگردانیم بین

15 جز از الطاف تو غمخواریم نیست %~% ز چشمت بهره جز بیماریم نیست

16 زمانی گر ز روی آشنائی %~% دهد شمع جمالت روشنائی

17 شوم پروانه در پای تو میرم %~% به پیش قد و بالای تو میرم

18 مرا از آفتابت ذره‌ای بس %~% وز آن باغ ارم گل تره‌ای بس

19 نگویم یک زمان پیشت نشینم %~% شوم خرسند کز دورت ببینم

20 چو احوالم سراسر عرضه داری %~% یکایک قصه من برشماری

21 ز اشعار همام این نظم دلسوز %~% ادا کن پیش آن ماه دلفروز

22 چو اینجا هست این ms06 ابیات در کار %~% ز استادان نباشد عاریت عار

23 بگو میگوید آن بیخواب و آرام %~% از آن ساعت که ناگاه از سر بام

1 بدیدم چشم مستت رفتم از دست %~% گوام دایر دلی گویائی هست

2 دلم خود رفت و میترسم که روزی %~% به مهرت هم نسی خوش کامم اج دست

3 بب زندگی این خوش عبارت %~% لوانت لاوه نج من ذبل و کان بست

4 دمی بر عاشق خود مهربان شو %~% کج‌ای مهروانی کسب اومی کست

5 اگر روزی ببینم روی خوبت %~% به جم شهر اندر واسر زبان دست

6 ز عشقت گر همام از جان برآید %~% مواجش کان یوان بمرد و وارست

7 به گوش خاوا کنی پشتش بوینی %~% به بویت خسته بی جهنامه سرمست

1 ضمیر پاک آن مرغ سخن ساز %~% چو این افسانه کردم پیشش آغاز

2 شد از حال دل پر دردم آگاه %~% چو آتش گشت و شد با باد همراه

3 به خلوتگاه آن آرام جان رفت %~% باستادی ز هر چشمی نهان رفت

4 باو از هر دری افسانه میگفت %~% حکایت خوب و استادانه میگفت

5 ز من هر دم غمی تقریر میکرد %~% ز دریائی نمی تقریر میکرد

6 چو رمزی زین حکایت یاد کردی %~% سمنبر زان سخن فریاد کردی

7 بصنعت زین سخن دوری نمودی %~% بدو آئین مستوری نمودی

1 چو زلف خویشتن ناگه برآشفت %~% بتندید و در آن آشفتگی گفت

2 بدان رنجور بی درمان بگوئید %~% بدان مجنون بی‌سامان بگوئید

3 چو سودا داری ای دیوانه در سر %~% ز سر سودای ما بگذار و بگذر

4 نه کار تست این نیرنگ سازی %~% سر خود گیر تا سر در نبازی

5 کجا یابی ز وصلم روشنائی %~% پری با دیو کی کرد آشنائی

6 گدائی با شهی همدوش کی شد %~% گیا با سرو هم آغوش کی شد

7 توئی پروانه من شمع دل افروز %~% کجا بر شمع شد پروانه دلسوز

8 دلت گر ماجرای ms07 عشق ورزد %~% درونت گر هوای عشق ورزد

1 ز سوز عشق من جانت بسوزد %~% همه پیدا و پنهانت بسوزد

2 ز آه سرد و سوز دل حذر کن %~% که اینت بفسرد وانت بسوزد

3 مبر نیرنگ و دستان پیش آن کو %~% به صد نیرنگ و دستانت بسوزد

4 به دست خویشتن شمعی میفروز %~% که هر ساعت شبستانت بسوزد

5 چه داری آتشی در زیر دامان %~% کز آن آتش گریبانت بسوزد

6 دل اندر وصل من بستی و ترسم %~% که ناگه تاب هجرانت بسوزد

7 ندارد سودت آن گاهی که گوئی %~% عبید آن نامسلمانت بسوزد

1 ترا آن به که راه خویش گیری %~% شکیبائی در این ره پیش گیری

2 روی چون عاقلان در خانه زین پس %~% نگردی این چنین دیوانه کس

3 مکن با چشم سرمستم دلیری %~% که از روبه نیاید شیر گیری

4 مکن با زلف شستم عشقبازی %~% که این کاری است با لختی درازی

5 هر آنکس کو نداند پایه خویش %~% ببازد ناگهان سرمایه خویش

6 کجا مانند تو مسکین گدائی %~% رسد در وصل چون من پادشاهی

7 چه خیزد زین گریبان چاک کردن %~% فشاندن اشگ و بر سر خاک کردن

8 نگیرد دستت این آشفته کاری %~% به کارت ناید این فریاد و زاری

9 ندارم باک اگر دل گرددت خون %~% نگیرد در من این نیرنگ و افسون

10 هر آنکو عشق ورزد درد بیند %~% سرشکی سرخ و روئی زرد بیند

11 تو این مسکین بدین بی‌ننگ و نامی %~% چه جنسی وز کدامانی کدامی

12 تو ای مجنون که عاشق نام داری %~% شراب شوق من در جام داری

13 ترا آن به که با دردم نشینی %~% که جان در بازی ار رویم ببینی

14 مگر نشنیده‌ای ای از خرد دور %~% که پروانه ندارد طاقت نور

15 برو میساز با اندوه و خواری %~% که سازد عاشقان را بردباری

1 چو این پیغامها در گوش کردم %~% بکلی ترک عقل و ms08 هوش کردم

2 ز شوقش آتشی در جانم افتاد %~% دلم دریای خون از دیده بگشاد

3 ولی میداد هردم دل گوائی %~% که با او زود یابم آشنائی

4 دو روزی گر دلی خرم نباشد %~% چو دولت یار باشد غم نباشد

1 دگر بار از سر سوزی که دانی %~% در آن بیچارگی و ناتوانی

2 به خلوت پیش آن فرزانه رفتم %~% دگر ره با سر افسانه رفتم

3 فتادم باز در پایش به خواری %~% بدو گفتم ز روی بیقراری

4 چه باشد کز سر مسکین نوازی %~% به لطفی کار مسکینی بسازی

5 کرم کن دست گیر افتاده‌ای را %~% به رحمت بنده کن آزاده‌ای را

6 دل بیچاره‌ای از غم جدا کن %~% درون دردمندی را دوا کن

7 از این در گر مرا کاری برآید %~% به لطف چون تو غمخواری برآید

8 بکن پروازی ای باز شکاری %~% بنه گامی مگر در دامش آری

9 بگو میگوید آن سرگشته تو %~% اسیر عشق و هجران گشته تو

10 چه کم گردد ز ملک پادشائی %~% اگر گنجی بدست آرد گدائی

11 دل مجنون ز لیلی کام گیرد %~% سکندر زاب حیوان جام گیرد

12 به شیرین در رسد بیچاره فرهاد %~% پریرو روی بنماید بگلشاد

13 به یوسف برگشاید چشم یعقوب %~% به رامین برنماید ویس محبوب

14 ز عذرا جان وامق تازه گردد %~% چه غم شادیش بی‌اندازه گردد

15 نشیند شاد با گلچهر اورنگ %~% بدستی گل بدستی جام گلرنگ

16 چنین هم این عبید بینوا را %~% ز دل بیگانه عشق آشنا را

17 فتد با چون تو یاری آشنائی %~% بیابد از وصالت روشنائی

18 ترا دولت به کام و بخت فیروز %~% نیاورده شبی در هجر تا روز

19 چه دانی قصه بیماری ما %~% جگر خواری و شب بیداری ما

20 ترا نیز ار غمی دامن بگیرد %~% دلت را عشق پیرامن بگیرد

21 از آن پس حال درویشان بدانی %~% مصیبت نامه ایشان بخوانی

22 به امیدی تو هم ms09 امیدواری %~% چه باشد گر امید ما بر آری

1 دگر بار آن فسونگر مرغ چالاک %~% چو پیششس می‌نهادم روی بر خاک

2 قدم در ره نهاد از روی یاری %~% به جان آورد شرط جان سپاری

3 خرامان شد بر آن سرو آزاد %~% به شیرینی زبان چرب بگشاد

4 که ای نوباوه باغ جوانی %~% دلم را جان و جانرا زندگانی

5 جمالت چشم جان را چشمه نور %~% ز رخسار تو بادا چشم بد دور

6 بلا لائیت عنبر خوی کرده %~% شمیمت باغ عنبر بوی کرده

7 گل صد برگ در پای تو مرده %~% صنوبر پیش بالای تو مرده

8 خجل مشک تتار از تار مویت %~% فتاده ماه و خور بر خاک کویت

9 همیشه شاد و دولتیار باشی %~% ز حسن و عمر برخوردار باشی

10 مرا هم جان توئی هم زندگانی %~% مکن زین بیش با من سر گرانی

11 نصیحت گوشدار از دایه خویش %~% غنیمت دان غنیمت مایه خویش

12 جوانی از جوانی بهره بردار %~% ز دور شادمانی بهره بردار

13 جوانان را طریق عشق سازد %~% شنیدستی که پیری عشق بازد

14 جوانی کو نگشت از عاشقی شاد %~% یقین دان کو جوانی داد بر باد

15 به دلداری دل مردم به دست آر %~% کسی را تا توانی دل میازار

16 مرنجان آن غریب ناتوان را %~% کسی دشمن ندارد دوستان را

17 خردمندان که در نظم سفتند %~% نگه کن این سخن چون نغز گفتند

18 « چو نیل خویش را یابی خریدار %~% اگر در نیل باشی باز کن بار »

1 چو بشنید این سخن را سرو آزاد %~% جوابش داد کای فرزانه استاد

2 من آن شمعم که صد پروانه دارم %~% کجا پروای این دیوانه دارم

3 ندارد سودی این افسانه گفتن %~% حدیث آنچنان دیوانه گفتن

4 به دست خود کسی چون مار گیرد %~% غریبی را کسی چون یار گیرد

5 چنان شوریده‌ای با کس نسازد %~% بود چون او که با وی عشق بازد ms10

6 من ار با او بیاری سر در آرم %~% دگر پیش کسان چون سر بر آرم

7 چو نادان و خیال اندیش مردیست %~% مرا خواهد محال اندیش مردیست

8 کسی کو با چنان آشفته رائی %~% نشیند یک زمان روزی به جائی

9 همانا زود دشمن کام گردد %~% میان مردمان بدنام گردد

10 بگو لطفی یکی زین کوی برگرد %~% چنین تا چند کوبی آهن سرد

11 دلت در عشقبازی ناتمام است %~% بهل تا میزند جوشی که خام است

12 ز دلداری که باشد دلپذیرت %~% اگر البته باشد ناگزیرت

13 طلب کن همچو خود بی‌آب و رنگی %~% از این دیوانه‌ای بی‌نام و ننگی

14 کزین در برنیاید هیچ کامت %~% بسوزد جان در این سودای خامت

1 دگر بار آن فسون پرداز استاد %~% بر او افسونی از نو کرد بنیاد

2 جوابش داد کای سرو سرافراز %~% مکن زین بیشتر بر بیدلان ناز

3 اسیری کو تمنای تو دارد %~% سرش پیوسته سودای تو دارد

4 چنین تا چند کوشی در هلاکش %~% بترس آخر ز آه سوزناکش

5 بس این بیچاره را در درد کشتن %~% چراغش را بباد سرد کشتن

6 بهل تا از لبت کامی بگیرد %~% بود کاین دردش آرامی بگیرد

7 من آن پیر کهنسالم که در کار %~% جوانان از من آموزند هنجار

8 طبیب رنج رنجوران عشقم %~% دوای درد بی‌درمان عشقم

9 کنم دلدادگان را دلنوازی %~% کنم بیچارگان را چاره‌سازی

10 علاج عاشق دیوانه دانم %~% هزار افسون از این افسانه دانم

11 ز من بشنو غنیمت دان جوانی %~% دوباره نیست کس را زندگی

12 دگر بر عاشقان خویش خواری %~% مکن گر طاقت خواری نداری

13 بدین دلسوخته آتش چه ریزی %~% رها کن بعد از این تندی و تیزی

14 کز این آتش بجز دودی نبینی %~% پشیمان گردی و سردی نبینی

15 بهاری زحمت خاری نیرزد %~% همه دنیا به آزاری نیرزد

16 کسی با مهربانان کین نورزد %~% خصومت کس بدین آئین نورزد

17 ms11 بدین سرگشتگی مسکین جوانی %~% غریبی دردمندی ناتوانی

18 دل اندر مهر و سودای تو بسته %~% شده از مهر و سودای تو خسته

19 روا چون داریش مهجور کردن %~% بخواری زاستانش دور کردن

20 گرفتم کز تو کامی برنگیرد %~% چرا باید که در هجرت بمیرد

21 نمیگویم که در پیشت نشیند %~% بهل تا یکدم از دورت ببیند

22 چه رسمست این جفا با یار کردن %~% دل یاران ز خود بیزار کردن

23 زمانی با غریبی همزبان شو %~% دمی با مهربانی مهربان شو

24 بدین آتش دل او گرم میکرد %~% دمش میداد و آهن نرم میکرد

25 میانشان مدتی این ماجرا رفت %~% ز هر جانب بسی چون و چرا رفت

26 بهر عذری که میورد در کار %~% جوابی مینهادش تازه در بار

27 چو بسیاری از این معنی بر او خواند %~% بت شکر لب از پاسخ فرو ماند

28 بحیلت مرغ در شست آمد آخر %~% رمیده باز در دست آمد آخر

29 بت سوسن مزاج از بد لگامی %~% به آئینی که میگوید نظامی

30 « بچشمی ناز بی‌اندازه میکرد %~% بدیگر چشم عهدی تازه میکرد»

31 « عتابش گرچه میزد شیشه بر سنگ %~% عقیقش نرخ می‌برید در جنگ »

1 چو با همراز خود همداستان شد %~% زبان بگشاد و با او همزبان شد

2 به صد آزرم گفت ای مهربان یار %~% برو آن خسته دلرا دل بدست آر

3 که عشقی تازه می‌افروزدم دل %~% بر آن بیچارگی میسوزدم دل

4 از آن آتش که او را در چراغ است %~% مرا هم بیشتر ز آن در دماغ است

5 گر او را در ربود از عشق سیلی %~% مرا هم سوی آن سیل است میلی

6 ور او را از غم ما خستگی‌هاست %~% مرا هم سوی او دلبستگی‌هاست

7 دلم گر راست میخواهی بر اوست %~% که باشد کو نخواهد دوست را دوست

8 اگر گه گاه نازی می‌نمودم %~% عیارش در وفا می‌آزمودم

9 کنون باز آمدم زان سرکشیدن ms12 %~% بروی دوستان خنجر کشیدن

10 ز جور و بیوفائی سیر گشتم %~% گذشت آن وز سر آن درگذشتم

11 اگر در راه ما خاری رسیدش %~% ز ما بر خاطر آزاری رسیدش

12 به هر آزردنی جانی بیابد %~% به هر خاری گلستانی بیابد

13 ز لطف من بخواهش عذر بسیار %~% بزرمش بگو کای مهربان یار

14 ترا گر دل به مهرم درناکست %~% مرا نیز از غمت بیم هلاکست

15 نمیپردازم از شوقت به کاری %~% ندارم در جهان غیر از تو یاری

16 به پایان آمد آن غمها که دیدی %~% به گنجی کان طلب کردی رسیدی

17 حدیث وصل ما فردا مینداز %~% شبستان را ز نامحرم بپرداز

18 همی بنشین و ما را منتظر باش %~% مهل کان راز گردد پیش کس فاش

19 ز بهر نام خود کوشیده بهتر %~% ز هرکس راز خود پوشیده بهتر

20 نخفت آن شب ز بس تدبیر کردن %~% بر او از هر دری تقریر کردن

21 حکایت از من دیوانه میگفت %~% همه شب با من این افسانه میگفت

1 سحرگاهی که باد صبحگاهی %~% ببرد از چهره گردون سیاهی

2 شفق شنگرف بر مینا پراکند %~% فلک دردانه بر دریا پراکند

3 ز مشرق شاه خاور تیغ برداشت %~% سپاه زنگبار اقلیم بگذاشت

4 کلاه از فرق فرقد در ربودند %~% نطاق از برج جوزا برگشودند

5 دم جانبخش باد نوبهاری %~% جهان میکرد پر مشگ تتاری

6 سمن گوئی گریبان باز میکرد %~% صبا بر غنچه هردم ناز میکرد

7 عذار گل به آب ژاله می‌شست %~% به اشک ابر روی لاله می‌شست

8 بنفشه جعد مشکین شانه میزد %~% چکاوک نعره مستانه میزد

9 نسیم از جیب و دامان مشکریزان %~% چو مستان هردمی افتان و خیزان

10 گهی همراز مرزنگوش میشد %~% گهی با لاله هم‌آغوش می‌شد

11 شکوفه خنده ناک از باد گل بوی %~% گشاده سنبل سیراب گیسوی

12 خرامان در چمن سرو سرافراز %~% ز مستی چشم نرگس گشته پرناز

13 چمن چون طوطیان ms13 پر باز کرده %~% غزال از نافه مشگ انداز کرده

14 درفشان از کنار کوه و صحرا %~% چراغ لاله چون قندیل ترسا

15 صبا جعد بنفشه تاب میداد %~% ز شبنم سبزه خنجر آب میداد

16 عروس گل عماری ساز کرده %~% ز خوبی بر ریاحین ناز کرده

17 سمن چون شکل پروین خنده میزد %~% شکوفه بر ریاحین خنده میزد

18 نسیم صبحدم جان تازه میکرد %~% خرد میدید و ایمان تازه میکرد

19 ریاحین از شراب حسن سرمست %~% سحاب سیمگون رشاشه در دست

20 ز بس درها که برگلزار میریخت %~% گلاب از چهره گلناز میریخت

21 صنوبر چون عروسان پرنیان پوش %~% چمن را شاهدی چون گل در آغوش

22 گرفته سر بلندی پایه سرو %~% خنک آب روان و سایه سرو

23 در این موسم که گل دل می‌رباید %~% صبا در باغ معجز مینماید

24 من اندر کنج باغی باده در سر %~% گرفته ساغری بر یاد دلبر

25 نهان در گوشه‌ای تنها نشسته %~% ز صد جا خار غم در پا شکسته

26 خیالی در دلم ماوا گرفته %~% وز آن سودا دلم صحرا گرفته

27 نه همدردی که دردی باز گویم %~% نه همرازی که با او راز گویم

28 سر اندر پیش چون مستان فکنده %~% چو بلبل ناله در بستان فکنده

29 رخم چون لاله از بس اشگ گلگون %~% چو گل خونین جگر چون غنچه پرخون

30 به یاد روی آن سرو گلندام %~% گرفته با گل و با سرو آرام

31 گهی بر یاد آن گل می‌شدم مست %~% گهی چون سرو بر سر میزدم دست

32 خیالم آنکه گوئی ناگهانی %~% بود کز وصل او یابم نشانی

33 در این حسرت ز حد بگذشت سوزم %~% در این سودا به پایان رفت روزم

34 شب آمد باز دل بر غم نهادم %~% زمام دل به دست غصه دادم

35 همیگفتم در آن شب زنده داری %~% در آن بی‌یاری و بی‌غمگساری

1 گر آن مه را وفا بودی چه ms14 بودی %~% ورش ترس از خدا بودی چه بودی

2 دمی خواهم که با او خوش برآیم %~% اگر او را رضا بودی چه بودی

3 دلم را از لبش بوسیست حاجت %~% گر این حاجت روا بودی چه بودی

4 بتی کز وی بخود پروا ندارم %~% گرش پروای ما بودی چه بودی

5 اگر روزی به لطف آن پادشا را %~% نظر با این گدا بودی چه بودی

6 خرد گر گرد من گشتی چه گشتی %~% وگر صبرم بجا بودی چه بودی

7 بوصلش گر عبید بی‌نوا را %~% سعادت رهنما بودی چه بودی

1 در این اندیشه شب را روز کردم %~% فراوان ناله دلسوز کردم

2 چو از حد افق هنگام شبگیر %~% علم بفراشت خورشید جهانگیر

3 ز مشرق بر شفق زر می‌فشاندند %~% به صنعت لعل در زر می‌نشاندند

4 چراغ طالع شب تیره می‌شد %~% سپاه روز بر شب چیره می‌شد

5 در آن ساعت سخن نوعی دگر شد %~% دعای صبحگاهم کارگر شد

6 ز ناگه پیک دولت می‌دوانید %~% به من پیغام دلبر می‌رسانید

7 که دل خوش دار اینک یارت آمد %~% دگر آبی بروی کارت آمد

8 اگر چه مدتی رنجی کشیدی %~% برآخر دست در گنجی کشیدی

9 غمی خوردی و غمخواری گرفتی %~% دلی دادی و دلداری گرفتی

10 ز همت دانه‌ای در دام کردی %~% بدین افسون پری را رام کردی

11 نشست آن مشفق دیرینه پیشم %~% دوای درد و مرهم ساز ریشم

12 بمن پیغام دلبر باز میگفت %~% حکایت های غم پرداز میگفت

13 زبان چون در پیام یار بگشود %~% دلم خرم شد و جانم بیاسود

14 قدح از دست در بستان فکندم %~% کلاه از عیش بر ایوان فکندم

15 رمیده بخت من سامان پذیرفت %~% کهن بیماریم درمان پذیرفت

16 گل عیشم به باغ عمر بشکفت %~% نگارم میرسید و بخت میگفت:

1 چو زرین بال عنقای سرافراز %~% ز مشرق سوی مغرب کرد پرواز

2 نهان گردید شمع گیتی افروز %~% سپاه شام ms15 شد بر روز پیروز

3 عروس مهر رفت اندر عماری %~% مقرر گشت بر شب پرده‌داری

4 هیون کوه را در سایه بستند %~% ز گوهر بر فلک پیرایه بستند

5 فرو شد شاه خاور در سیاهی %~% برآمد ماه بر اورنگ شاهی

6 در آن گلشن که ماوا جای من بود %~% بدان صورت که رسم و رای من بود

7 به آئین جایگاهی ساز کردم %~% بروی دوستان در باز کردم

8 مقامی همچو جنت جانفزائی %~% چو گلزار ارم بستان سرائی

9 ز خاکش عنبر تر رشک برده %~% ز آبش حوض کوثر غوطه خورده

10 نشستم گوش بر در دیده بر راه %~% بیمن دولت بیدار ناگاه

11 خور خرم خرام و حور مهوش %~% گل نازک مزاج و سرو سرکش

12 چو گنج از دیده مردم نهانی %~% بدان رونق بدان آئین که دانی

13 درآمد ناگهان سرمست و دلشاد %~% نقاب از روی چون خورشید بگشاد

14 مبارک ساعتی فرخنده روزی %~% که باز آید ز در مجلس فروزی

15 بدیدم رویش و دیوانه گشتم %~% بر شمع رخش پروانه گشتم

16 به دستی چادر از رخ باز میکرد %~% به دستی زلف مشکین ساز میکرد

17 چو زد خورشید رویش در سرا تیغ %~% برون آمد گل از غنچه مه از میغ

18 ز زیبائی گلش در پای میمرد %~% صنوبر پیش قدش سجده میبرد

19 کمند زلف مشکین تاب داده %~% ز سنبل خرمنی بر گل نهاده

20 لب از باد نفس افکار گشته %~% خمارین نرگسش بیمار گشته

21 دهانش ز آب حیوان آب برده %~% عقیقش رونق عناب برده

22 صبا زلفش پریشان کرده در راه %~% گلاب انگیز گشته گوشه ماه

23 بهشت آئین شد از وی خانه ما %~% منور گشت از او کاشانه ما

24 ز عزت بر سر و چشمش نشاندم %~% زرش بر سر سرش در پا فشاندم

25 ز رویش خانه بستانی دگر شد %~% سرای ما گلستانی دگر شد

26 کسی کامی که میجوید همه سال ms16 %~% چو با دست آیدش چون باشد احوال

27 نشسته او و من استاده خاموش %~% در او بکشاده چشم و رفته از هوش

28 چو بیماری که درمان باز یابد %~% چو درمان مرده‌ای جان باز یابد

29 ز دل آتش فروزان پیش رویش %~% چو شمع از دور سوزان پیش رویش

30 نظر بر شمع رخسارش نهاده %~% چو شمعم آتشی بر جان فتاده

31 رمیده صبر و دل از جای رفته %~% زبان از کار و زور از پای رفته

32 چو چشم فتنه‌جویان رفته در خواب %~% مسلط گشته بر آفاق مهتاب

33 نشاط انگیز بزمی ساز کردیم %~% ز هر سو مطربان آواز کردیم

34 درآمد ساقی از در خرم و شاد %~% می آورد و صلای عیش در داد

35 گرفتم از رخش فالی مبارک %~% زهی وقت خوش و حال مبارک

36 زبانگ نی فلک را گوش بگرفت %~% جهان آواز نوشا نوش بگرفت

37 بخار می خرد را خانه پرداز %~% بخور عود و عنبر گشته غماز

38 پیاپی جام زرین دور میکرد %~% دو چشمش ناز و ساقی جور میکرد

39 جهان بر عشرت ما رشگ میبرد %~% بر آن شب زهره شبها رشگ میبرد

40 خرد را چون دماغ از می سبک شد %~% حیا را شیشه دعوی تنک شد

41 چو خلخال زرش در پا فتادم %~% به عزت بوسه بر پایش نهادم

42 نشستم پیشش از گستاخ روئی %~% شدم گستاخ در بیهوده گوئی

43 حدیث تن بر جان عرضه کردم %~% شکایتهای هجران عرضه کردم

44 وز آن اندوه بی‌اندازه خوردن %~% وز آن هرلحظه زخمی تازه خوردن

45 وز آن آب سرشگ و آه دلسوز %~% وز آن نالیدن شبهای بی‌روز

46 وز آن رندی وز آن بی‌آب و رنگی %~% وز آن مستی وزان بی‌نام و ننگی

47 وز آن عجز غلام و دایه بردن %~% حمایت بر در همسایه بردن

48 چو از حال خودش آگاه کردم %~% خجل گشتم سخن کوتاه کردم

49 مرا چون آنچنان ms17 بی‌خویشتن دید %~% به چشم مرحمت در حال من دید

50 پریشان گشت و با دل داوری کرد %~% زبان بگشاد و مسکین پروری کرد

51 حکایتهای عذرآمیز میگفت %~% شکایتهای شوق انگیز میگفت

52 به هر لطفی که با این بنده میکرد %~% تو گوئی مرده‌ای را زنده میکرد

53 چو خوش باشد سخن با یار گفتن %~% غم دیرینه با غمخوار گفتن

54 مرا چون وصل او امیدگاهی %~% شبی چون سالی و روزی چو ماهی

55 چه خوش سالی چه خوش ماهیکه آن بود %~% چه خوش وقتی چه خوش حالیکه آن بود

56 جوانی بود و عیش و شادمانی %~% خوشا آن دولت و آن کامرانی

57 که یابد آنچنان دوران دیگر %~% که بیند مثل آن دوران دیگر

58 خوشا آندور و آن تیمار و آن سوز %~% خوشا آن موسم و آنوقت و آنروز

59 گرفتم دولتم دمساز گردد %~% کجا روز جوانی باز گردد

60 اگر روزی نشاط و ناز بینم %~% شب قدری چنان کی باز بینم

61 همه شب تا سحر می نوش میکرد %~% مرا از شوق خود مدهوش میکرد

62 سحرگاهی صبوحی کرد برخاست %~% به زیبا روی خود گلشن بیاراست

63 چمن از مقدمش در شادی آمد %~% ز قدش سرو در آزادی آمد

64 چمان چون شاخ ریحان میخرامید %~% چو گل بر طرف بستان میخرامید

65 گل از شوق رخ رعناش میمرد %~% صنوبر پیش سر تا پاش میمرد

66 ز لعلش تنگ مانده غنچه را دل %~% ز قدش سرو بن را پای درگل

67 صبا هرگه که رخسارش بدیدی %~% بخواندی آیتی بروی دمیدی

68 چو بگذشتی چنان بالا بلندی %~% فشاندی لاله بر آتش سپندی

69 چو گل پیش خودش میدید در خود %~% به صد افسوس میخندید بر خود

70 نظر چون بر رخ زیباش میکرد %~% به دامان زر نثار پاش میکرد

71 شقایق جامه بر تن چاک میزد %~% ز شوق او کله بر خاک میزد

72 صنوبر بنده بالاش می‌شد %~% بساط سبزه ms18 خاک پاش می‌شد

73 بدین رونق چو گامی چند پیمود %~% نشاط افزود و عزم باده فرمود

74 کنار آب دید و سایه سرو %~% دمی از لطف شد همسایه سرو

75 بهر دم کز شراب ناب میزد %~% رخش رنگی دگر بر آب میزد

76 چنین زیبا نگاری دل ستانی %~% به رعنائی و خوبی داستانی

77 گهی بر یاد گل می نوش میکرد %~% گهی آواز بلبل گوش میکرد

78 نسیم نوبهار و نکهت گل %~% نوای قمری و گلبانگ بلبل

79 دل غنچه چو طبع تنگدستان %~% شده نرگس چو چشم نیم‌مستان

80 چکاوک بیقراری پیشه کرده %~% چو من فریاد و زاری پیشه کرده

81 چو گبران لاله در آتش فشانی %~% مقرر بر عنادل زنده خوانی

82 برید سبز پوشان گشته بلبل %~% ز جوش گل خروشان گشته بلبل

83 ز هر مستی سرود آغاز کرده %~% بهر برگی نوائی ساز کرده

84 دمادم ناله دلسوز میکرد %~% نوا در پرده نوروز میکرد

85 به آواز بلند از شاخ شمشاد %~% سحرگاه این ندا در باغ دردار

86 بیاور ساقیا می در ده امروز %~% که بختم فرخ است و روز پیروز

87 از این خوشتر سر و کاری که دارد %~% چنین باغی چنین یاری که دارد

88 زهی موسم زهی جنت زهی حور %~% از این مجلس خدایا چشم بد دور

89 بده ساغر که یاران می‌پرستند %~% ز بوی جرعه گلها نیم مستند

90 مباش ار عاقلی یک لحظه هشیار %~% که هشیاری فلاکت آورد بار

91 مخور غم تا به شادی میتوان خورد %~% غم دور فلک تا کی توان خورد

92 غم بیهوده پایانی ندارد %~% بغیر از باده درمانی ندارد

93 در این ده روز عمر سست بنیاد %~% میاور تا توان جز خرمی یاد

1 چنین زیبا نگاری دلستانی %~% به رعنائی و خوبی داستانی

2 چنان بر عاشق خود مهربان بود %~% که گوئی عاشق جان و جهان بود

3 نبودی با منش جز مهربانی %~% ندیدیم جز از او شیرین ms19 زبانی

4 مدامم خرمی دمساز بودی %~% به رویش چشم جانم باز بودی

5 به دل گفتم که ای مدهوش بیمار %~% غمش را در میان جان نگهدار

6 کزین خوشتر کسی دلبر نیابد %~% به خوبی کس از این بهتر نیابد

7 بهم خوش بود ما را روزگاری %~% به وصلش داشتم خوش کار و باری

8 سعادت یار و بختم همنشین بود %~% زمان در حکم و اقبالم قرین بود

9 ز طالع خرم و دلشاد بودم %~% ز بند هر غمی آزاد بودم

10 جهان محکوم و دولت یاورم بود %~% فلک مامور و اختر چاکرم بود

11 کنون زان عیش جز خون در دلم نیست %~% در آن شادی بجز غم حاصلم نیست

12 تنی خسته دلی غمناک دارم %~% به دستی باد و دستی خاک دارم

1 دلا تا چند از این صورت پرستی %~% قدم بر فرق هستی زن که رستی

2 غم هر بوده و نابوده تا چند %~% حکایت گفتن بیهوده تا چند

3 چو رندان خیز و چابک دستیی کن %~% ز جام نیستی سر مستیی کن

4 رها کن عقل و رو دیوانه میگرد %~% چو مستان بر در میخانه میگرد

5 که از میخانه یابی روشنائی %~% کنی با پاکبازان آشنائی

6 دم از غم زن اگر شادیت باید %~% خرابی جو گر آبادیت باید

7 مزن چون نار در خون جگر جوش %~% بهی خواهی چو به پشمینه میپوش

8 وگر خواهی ز محنت رستگاری %~% بکمتر زان قناعت کن که داری

9 سریر سلطنت بی داوری نیست %~% غم صاحب کلاهی سرسری نیست

10 برو چشم هوس را میل درکش %~% پس آنگه خرقه را در نیل درکش

11 طمع گستاخ شد بانگی بر او زن %~% هوس را نیز سنگی در سبو زن

12 از آن ترسم که چون میبایدت مرد %~% تو آری گرد و دیگر کس کند خورد

13 اگر روحت ز آلایش سلیم است %~% رسیدن در صراط المستقیم است

14 وگر در چاه نفس ms20 افتی به خواری %~% تو معذوری که بینائی نداری

15 در این منزل که هم راهست و هم چاه %~% علایق هر یکی غولی است بگریز

16 چو مردان باره دولت برانگیز %~% به افسون خواندن از این غول بگریز

17 چو طاووس سرابستان جانی %~% چو باز آشیان لامکانی

18 از این بیغوله غولان چه خواهی %~% نه جغدی خانه در ویران چه خواهی

19 در این کشتی که نامش زندگانیست %~% نفس را پیشه در وی بادبانیست

20 نشاید خفت فارغ در شکر خواب %~% فتاده کشتی از ساحل به گرداب

21 در این گرداب نتوان آرمیدن %~% بباید رخت بر هامون کشیدن

22 از این دریا مشو یک لحظه ایمن %~% منت خود این همی گویم ولیکن

23 بدین ملاحی و این ناخدائی %~% از این گرداب کی خواهی رهائی

24 به بادی بشکند بازار دنیا %~% به کاری می‌نیاید کار دنیا

25 نه جای تست زین دل گوشه بردار %~% رهت پیشست رو ره توشه بردار

26 ترا جای دگر آرامگاهی است %~% وز این سازنده‌تر آب و گیاهی است

27 در آنجا بینوایانرا بود کار %~% در آن کشور گدایانرا بود کار

28 در او درمان فروشان درد خواهند %~% تنی باریک و روئی زرد خواهند

29 ندارد سرکشی آنجا روائی %~% به کاری ناید آنجا پادشائی

30 بر این عرصه مشو کژرو چو فرزین %~% دغا باز است گردون مهره برچین

31 ادای بد مکن با قول کج بار %~% که آرد بدادائی مفلسی بار

32 اگر خوش عیشی و گر مستمندی %~% در این ده روزه کاینجا پای بندی

33 چو عنقا گوشه عزلت نگهدار %~% مرو بر سفره مردم مگس وار

34 تردد در میان خلق کم کن %~% چو مردان روی بر دیوار غم کن

35 نمی‌بینی کمان چون گوشه گیر است %~% بر او آوازه زه ناگزیر است

36 مجرد باش و بر ریش جهان خند %~% ز مردم بگسل و بر مردمان خند

37 مکن زن هر زمان جنگی میندوز %~% ز بهر ms21 شهوتی ننگی میندوز

38 که از بی‌غیرتی به پارسائی %~% بدیوثی نیرزد کدخدائی

39 علائق بر سر خاکت نشاند %~% مجرد شو که تجریدت رهاند

40 غنیمت مرد را بی‌آب و رنگی است %~% خوشی در عالم بی‌نام و ننگی است

41 خراب آباد دنیا غم نیرزد %~% همه سورش بیک ماتم نیرزد

42 در این صحرای بی‌پایان چه پوئی %~% غنیمت زین ره ویران چه جوئی

43 از این منزل که ما در پیش داریم %~% دلی خسته روانی ریش داریم

44 بیابانی است کو سامان ندارد %~% رهی دارد که آن پایان ندارد

45 بدین ره رفتنت کاری است مشکل %~% نه مقصودت نه مقصد هست حاصل

46 در این ویرانه گر صد گنج داری %~% وزین کاشانه گر صد رنج داری

47 گرت کیخسرو جمشید نامست %~% ورت خلق جهان یکسر غلامست

48 به وقت کوچ همراهی نیابی %~% ز کوهی پره کاهی نیابی

49 چه خوش میگوید این معنی نظامی %~% به رغبت بشنو ای جان گرامی

50 « که مال و ملک و فرزند و زن و زور %~% همه هستند با تو تا لب گور »

51 » روند این همرهان چالاک با تو %~% نیاید هیچکس در خاک با تو »

52 کجا آن کو از این ماتم نگرید %~% کدامین سنگدل زین غم نگرید

53 در این بستان گل و نرگس که بوئی %~% همان سرو و همان سنبل که جوئی

54 دلم میگردد از گفتن پریشان %~% ولی چون بنگری هریک از ایشان

55 رخ خوبی و چشم دلستانیست %~% قد شوخی و زلف نوجوانیست

56 از این منزل هرآنکو بر نشیند %~% کسش دیگر در این منزل نبیند

57 به وقت خود چو مردان کار دریاب %~% مشو غافل که این گردنده دولاب

58 ندارد کار جز نیرنگ سازی %~% فغان زین حقه و زین حقه بازی

59 یکی از مؤبدی پرسید در راز %~% ز جور چرخ و از انجام و آغاز

60 جوابش داد از احوال این دیر %~% که دایم میکند گرد زمین سیر ms22

61 حقیقت کس نشانی باز ندهد %~% کسی نیز از فلک آواز ندهد

62 اگر چه سست مهری زود سیر است %~% چنین در دور تا دیده است دیر است

63 در این پرده خرد را نیست راهی %~% ندارد دانش آنجا دستگاهی

64 بدین چشمه که نورت میفزاید %~% بدین ایوان که دورت مینماید

65 به پای جسم چون شاید رسیدن %~% به بال روح می‌باید پریدن

66 طلسمی این چنین از دور دیدن %~% کجا شاید در احکامش رسیدن

67 از او جز دور سامانی نبینی %~% تر آن به که خاموشی گزینی

68 نصیحت گر ز مؤبد گوش داریم %~% همان بهتر که لب خاموش داریم

69 بجز توفیق یاری نیست اینجا %~% بجز تسلیم کاری نیست اینجا

70 جهانرا بی‌ثباتی رسم و دین است %~% همیشه عادت دنیا چنین است

71 کسی آغاز و انجامش نداند %~% همان بهتر که کس نامش نداند

72 خود این احوال ما گر گوش داری %~% نبینی روی کس گر هوش داری

73 نیازی عشق و دل در کس نبندی %~% دگر چون ابلهان بر خود نخندی

74 عبید از کار دنیا دل بپرداز %~% دگر ره بر سر افسانه شو باز

1 من اندر عیش و بختم در کمین بود %~% چه شاید کرد چون طالع چنین بود

2 زناگه بخت وارون بر سرم تاخت %~% از آن خوش زندگانی دورم انداخت

3 ز هر سو دشمنانم را خبر شد %~% حدیث ما به هر جائی سمر شد

4 جهانی را از آن آگاه کردند %~% ز وصلش دست ما کوتاه کردند

5 چو خصمان را از این معنی خبر شد %~% حکایت بعد از این نوع دگر شد

6 در این معنی بسی تقریر کردند %~% به آخر دست این تدبیر کردند

7 که اینجا بودنش کاری است دشوار %~% بباید رفتنش زین ملک ناچار

8 بر این اندیشه یکسر دل نهادند %~% بر او زین قصه رمزی برگشادند

9 چو بشنید این سخن خورشید خوبان %~% ز رفتن شد تنش ms23 چون بید لرزان

10 گل اندامم درون پرده راز %~% چو غنچه تنگ خوئی کرده آغاز

11 نفیر و ناله و شیون برآورد %~% خروش از جان مرد و زن برآورد

12 فغان بر گنبد گردان رسانید %~% صدای ناله بر کیوان رسانید

13 ز هر نوعی بسی در رفع کوشید %~% غریمش هر سخن کو گفت نشنید

14 کز اینجا طاقت دوری ندارم %~% چنین از عقل دستوری ندارم

15 به پشت بادپائی بر نشاندش %~% ز آب دیده در آذر نشاندش

16 براهش با پری همداستان کرد %~% پریوارش ز چشم من نهان کرد

1 چو این ناخوش خبر در گوشم آمد %~% به صد زاری دل اندر جوشم آمد

2 جهان آن عیش شیرینم بشورید %~% مرا زان ماه مهر افروز ببرید

3 ز درد دوریش دیوانه گشتم %~% ز هوش و خواب و خور بیگانه گشتم

4 چو بر جانم فراقش تاختن کرد %~% مرا شوریده هر انجمن کرد

5 دلم را نوبت شادی سرآمد %~% غمش نوبت زنان از در درآمد

6 فراقش ناگهانم مبتلی کرد %~% غمش پیراهن صبرم قبا کرد

7 تنم در غصه هجران بفرسود %~% دلم خون گشت و از دیده بپالود

8 پدر کز من روانش باد پر نور %~% مرا پیرانه پندی داد مشهور

9 که در دل آتش سودا میفروز %~% ز حسن دلفروزان دیده بر دوز

10 مکن با دلبران پیوند یاری %~% مکن با جان خود زنهارخواری

11 من نادان چو پندش داشتم خوار %~% از آن گشتم بدین خواری گرفتار

12 ز جور دور گردان چند نالم %~% چنین تا کی بود آشفته حالم

13 مسلمانان ملامت کم کنیدم %~% خدا را چاره‌ای همدم کنیدم

14 نه درد دل توانم گفت با کس %~% نه راه از پیش میدانم نه از پس

15 ندارم طاقت دوری ندارم %~% ندارم برگ مهجوری ندارم

16 تنی دارم ز دل در خون نشسته %~% ز موج اشگ در جیحون نشسته

17 دلی دارم در او غم توی در توی %~% روان خونابه ms24 از وی جوی در جوی

18 روانی ناوک غم درنشانده %~% وجودی در عدم راهی نمانده

19 غم از این خسته تنها چه خواهی %~% ز من دلداده شیدا چه خواهی

20 دلم سیر آمد از جان و جوانی %~% خدایا چاره کارم تو دانی

21 چو یاد آید مرا زان عیش شیرین %~% فرو بارد ز چشمم عقد پروین

22 چنان از شوق او افغان برآرم %~% که دود از گنبد گردان برآرم

23 گهی از دست دل در خون نشینم %~% گهی از دیده در جیحون نشینم

24 گهی بر حال زار خود بگریم %~% گهی بر روزگار خود بگریم

25 گهی از سوز جان افغان برآرم %~% نفیر از درد بیدرمان برآرم

26 به زاری جوی خون از دیده رانم %~% بوصف الحال خود این شعر خوانم

1 خیالی بود و خوابی وصل یاران %~% شب مهتاب و فصل نوبهاران

2 میان باغ و یار سرو بالا %~% خرامان بر کنار جویباران

3 چمن میشد ز عکس عارض او %~% منور چون دل پرهیزکاران

4 سر زلفش زباد نوبهاری %~% چو احوال پریشان روزگاران

5 برفت آن نوبهار حسن و بگذاشت %~% دل و چشمم میان برق و باران

6 خداوندا هنوزم هست امید %~% بده کام دل امیدواران

7 همام از نوبهار و سبزه و گل %~% نمی‌یابد صفا بی‌روی یاران

8 وهاران ده جانان دیر خوش نی %~% اوی امان مه دل با مه و هاران

1 دریغ آن روزگار شادمانی %~% دریغ آن در تنم زندگانی

2 کجا رفت آنکه طبعم شادمان بود %~% امیدم حاصل و بختم جوان بود

1 شبی چون شام در فریاد و زاری %~% به صبح آوردم اندر نوحه کاری

2 صباحی ناگهانم خواب بربود %~% زمانی جانم از زاری بیاسود

3 خرامان آمد اندر خواب نوشین %~% خیال آن سهی سروم به بالین

4 مرا دید اوفتاده زار و مدهوش %~% ز تاب آتش دل سینه پرجوش

5 در آب دیده خود غرق گشته %~% جگر در تاب و دود از سر ms25 گذشته

6 به جان مجروح و تن بیمار و دل ریش %~% به کام دشمنان افتاده بی خویش

7 ز مژگان اشک خونین بر زمین ریخت %~% ز روی مهربانی در من آویخت

8 به من میگفت کای خو کرده با من %~% بسی در وصل جان پرورده با من

9 تو آن در عشق رویم داستانی %~% تو آن بگزیده یار مهربانی

10 که بی من یکدم آرامت نبودی %~% بجز وصلم دگر کامت نبودی

11 کنون چون بی‌مراد از حس تقدیر %~% فتادی در چنین هجران دلگیر

12 در این سرگشتگی چونست حالت %~% نمیگیرد ز عمر خود ملالت

13 مرا تا از تو دورم نیست آرام %~% جدا ماندم بصد ناکامی از کام

14 خیالی گشته‌ام در آرزویت %~% به جان آمد دلم در جستجویت

15 پریشانحال چون زلف بتانم %~% چو چشم مست خوبان ناتوانم

16 نماند از سرو قدم جز خیالی %~% نماند از ماه رویم جز هلالی

17 تنم از زندگانی بهره‌ور نیست %~% تو را از حال زار من خبر نیست

18 چو از بوی خیالش جان خبر یافت %~% ز بیهوشی زمانی روی برتافت

19 تصور شد دلم را کاین وصال است %~% چه دانستم که در خوابم خیال است

20 شدم تا قصه خود عرضه دارم %~% یکایک زخم هجران برشمارم

21 درآمد صالح شوریده در کار %~% شدم از سؤ بخت خفته بیدار

22 چو خالی دیدم از دلبر شبستان %~% برآمد از دل پر دردم افغان

23 دل مجروح زارم زارتر شد %~% درون خسته‌ام بیمارتر شد

24 غم هجران بدو ناگفته ماندم %~% چو زلفش زین سبب آشفته ماندم

25 خروشی از من محزون برآمد %~% نفیرم از دل پر خون برآمد

26 بجز باد صبا یاری ندیدم %~% وز او به هیچ غمخواری ندیدم

27 که راز دل بجانانم رساند %~% ز دید دل به درمانم رساند

28 پس از نالیدن و فریاد و زاری %~% بدو گفتم ز روی بیقراری

1 الا ای باد عنبر بوی مشکین %~% ندیم و ms26 مونس عشاق مسکین

2 شفا و راحت هر دردمندی %~% دوا و چاره هر مستمندی

3 علاج سینه دل خستگانی %~% مداوای به غم پیوستگانی

4 تو آری نامه از یاران به یاران %~% تو سازی مرهم امیدواران

5 انیس خاطر بیچارگانی %~% مفرح نامه آوارگانی

6 حدیث درد دلها با تو گویند %~% کلید شادمانی از تو جویند

7 ز روی مردمی وز راه یاری %~% دمی بازم رهان زین نوحه‌کاری

8 سحرگاهی گذاری کن به جائی %~% به کوی مهربانی آشنائی

9 بدان منزل که شیرین جانم آنجاست %~% دوای درد بیدرمانم آنجاست

10 بدان رشگ بهشت جاودانی %~% که مسکن دارد آن جان جوانی

11 قدم بر آستان دلستان نه %~% ز خاکش دیده جان را جلا ده

12 به آزرم از جمالش پرده بردار %~% بنه در پیش او بر خاک رخسار

13 سلام و بندگی‌های فراوان %~% از این مسکین بدان خورشید خوبان

14 سلامی کز نسیمش جان فزاید %~% سلامی کز دمش دل برگشاید

15 سلامی طیره مشگ تتاری %~% سلامی رشگ گلبرگ بهاری

16 سلامی جانفزا چون وصل جانان %~% سلامی خوش چو خوی مهربانان

17 سلامی کز وجودش عشق زاید %~% ز سر تا پای او بوی دل آید

18 رسان ای خوش نسیم نوبهاری %~% حدیثم عرضه دار از روی یاری

19 بگو میگوید آن سرگشته تو %~% اسیر عشق و هجران گشته تو

20 ز سودای غمت دیوانه گشتم %~% به عشقت در جهان افسانه گشتم

21 دلارام ودل و جانم تو بودی %~% مراد از کفر و ایمانم تو بودی

22 وصالت همدم و همراز من بود %~% خیالت روز و شب دمساز من بود

23 به وصلت سال و مه در کامرانی %~% همی‌کردم به عشرت زندگانی

24 چنان در وصل تو خو کرده بودم %~% چنان مهرت به جان پرورده بودم

25 که گر یک لحظه بی‌رویت گذشتی %~% جهان برچشم من تاریک گشتی

26 به صد زاری برفتی هوشم از هوش %~% تنم در تاب رفتی سینه در جوش

27 کنون ms27 شد مدتی تا دورم از تو %~% بدل خسته به تن رنجورم از تو

28 برفتی و مرا تنها بماندی %~% چو مجنون بر سر راهم نشاندی

29 دلم در آتش سوزان فکندی %~% مرا در غصه هجران فکندی

30 نهادی داغ هجران بر دل ریش %~% گرفتی چون دل ریشم سر خویش

31 تو آنجا خرم و شادان نشسته %~% من اینجا در غم از جان دست شسته

32 تو آنجا در نشاط و شادمانی %~% به عزت میگذاری زندگانی

33 من اینجا دیده بر راهت نهاده %~% به پیغام تو گوش جان گشاده

34 کجائی ای مداوای دل من %~% بیا بگشای از دل مشگل من

35 کجات آن هر زمان از دلنوازی %~% کجات آن در وفا گردن فرازی

36 کنون عمریست ای سرو قبا پوش %~% که رفتی و مرا کردی فراموش

37 نمیگوئی مرا بیچاره‌ای هست %~% ز ملک عافیت آواره‌ای هست

38 اسیری دردمندی مهربانی %~% غریبی بیدلی بی‌خانمانی

39 ز خویش و آشنا بیگانه گشته %~% ز سودای غمم دیوانه گشته

40 نمیگوئی که روزی آرمش یاد %~% کنم جانش ز بند محنت آزاد

41 بدو از لطف پیغامی فرستم %~% به درمانده دلش کامی فرستم

42 دل درماندگانرا بردی از هوش %~% به آخر دستشان کردی فراموش

43 ز راه و رسم دلداری نباشد %~% فرامشکاری از یاری نباشد

44 بمردم نازنینا در فراقت %~% به جان آمد دلم در اشتیاقت

45 بمردم یاد کن وز غم بیندیش %~% مرا مپسند در هجران از این بیش

46 نگارینا به حق دوستداری %~% دلاراما به حق جان‌سپاری

47 به حق صحبت دیرینه ما %~% به حق یوسف و حزن زلیخا

48 به آب دیده من در فراقت %~% به آه و ناله من ز اشتیاقت

49 که پیمان مشکن و عهدم نگه دار %~% مخور بر جان من زنهار زنهار

50 چنان کن ای برخ خورشید خاور %~% که تا در زندگی یکبار دیگر

51 سعادت باز بر من رو نماید %~% در اقبال بر من برگشاید

52 ms28 به چشم خویشتن رویت ببینم %~% به کام خویشتن پیشت نشینم

53 بیابم از فراقت رستگاری %~% نباید بردت از من شرمساری

54 صبا از روی لطف و راه یاری %~% چو پیغامم سراسر عرضه داری

55 بخواه از لعل نوشینش جوابی %~% بجوی شادیم باز آر آبی

56 زمانی باز گرد و زود بشتاب %~% مرا یکبار دیگر زنده دریاب

57 به پیغامش روانم تازه گردان %~% ز بویش مغز جانم تازه گردان

58 تو تا باز آئیم ای باد شبگیر %~% دمت دلبند و جانبخش و جهانگیر

59 من مسکین سر گردان بی‌یار %~% به عادت شیون آغازم دگر بار

60 ز روی بیدلی و بیقراری %~% همی مویم همی گویم به زاری

1 چه کم گردد خدایا از خدائیت %~% چه نقصان آید اندر پادشائیت

2 که گر بیچاره‌ای کامی بیابد %~% دل‌افگاری دلارامی بیابد

3 خداوندا اگر چه دورم از یار %~% از او ببریده‌ام امید یکبار

4 و گرچه روزگارم زو جدا کرد %~% فراقش جامه صبرم قبا کرد

5 قضا دستم ز وصلش کرد کوتاه %~% قدر ببرید ناگاهم ز دلخواه

6 ز من دور اوفتاد آن جان شیرین %~% فراق آمد نصیبم زان نگارین

7 زمانه خاطر ناشاد خواهد %~% وصال از دست مشکل داد خواهد

8 به تاثیر اختران بر باد دادند %~% ز ما هر یک به اقلیمی فتادند

9 به ناکامی شدیم از یکدگر دور %~% به عشق اندر جهان گشتیم مشهور

10 امید از وصل جانان برنگیرم %~% مگر کز غصه هجران بمیرم

11 به فضلت همچنان امیدوارم %~% که امیدم نهی اندر کنارم

12 الها پادشاها بی‌نیازا %~% خداوندا کریما کار سازا

13 به صدق سینه پاکان راهت %~% به شوق عاشقان بارگاهت

14 به شب نالیدن پا در کمندان %~% به آه سوزناک مستمندان

15 به حق صبر بی‌پایان ایوب %~% به آب چشم خون افشان یعقوب

16 به حق ره نوردان طریقت %~% به حق نیک مردان حقیقت

17 که بر جان من مسکین ببخشای %~% در رحمت بر این بیچاره بگشای ms29

18 بده کام دل شوریده من %~% رسان با من بت بگزیده من

19 مرا زین بیشتر در هجر مپسند %~% به فضل خود برآور پایم از بند

20 بر احوال تباهم رحمت آور %~% به آه صبحگاهم رحمت آور

21 کرم کن بر من بیچاره گشته %~% چنین گرد جهان آواره گشته

22 ازین پس درد بر دردم میفزای %~% به سوی وصل یارم راه بنمای

23 دل ریش عبید از غم جدا کن %~% به فضل خویشتن کامش روا کن

24 خداوندا به حق پاکبازان %~% به سوز سینه صاحب نیازان

25 که هرجا هست چون من مبتلائی %~% گرفتار کمند دلربائی

26 دل افکاری اسیری عشق بازی %~% به کوی عاشقی گردن فرازی

27 ز عقل و عاقبت بیگانه گشته %~% به سودای بتی دیوانه گشته

28 بده مقصود جان مستمندش %~% بکن داروی ریش دردمندش

29 چو من کس را مکن در عشق بیمار %~% به حق احمد معصوم مختار

1 به بهتر طالع و فرخنده‌تر فال %~% دوم روز رجب در نون الف ذال

2 به نظم آوردم این درد دل ریش %~% به هر کس باز گفتم قصه خویش

3 دو هفته هفتصد بکر از عماری %~% برآوردم چو خاطر کرد یاری

4 غرض آن بود کین ابیات دلسوز %~% کند صاحبدلی بر من دعائی

5 ببخشد حق بر این دلسوزی من %~% بود کان ماه گردد روزی من

6 سخن سازان که دل پرنور دارند %~% غم دیوانه را معذور دارند

7 حدیثم چون ندارد رنگ و بوئی %~% که خواهد کرد او را جستجوئی

8 ز ما دانا دلان معنی نجویند %~% دماغ آشفتگان آشفته گویند

9 کنون وقت است اگر کوتاه گیرم %~% سوی خاموش گشتن راه گیرم

10 کسی را پای دل در گل مبادا %~% چنین کار کسی مشکل بادا

عشاقنامه

عشاقنامه

نبذة عن الكتاب

الفهرس