1 یکی پیری مرا آواز می‌داد %~% که ای عطار از دست تو فریاد

2 جهان بر هم زدی و فتنه کردی %~% به دیوار مذاهب رخنه کردی

3 تو گفتی آنچه احمد گفت باهو %~% تو گفتی سر به سر اسرار یاهو

4 تو گفتی آنچه سلمان در نهان گفت %~% تو گفتی آنچه منصور او عیان گفت

5 تو هشیار طریقت مست کردی %~% تو مستان شریعت پست کردی

6 تو در عالم زدی لاف توکل %~% جفای ظالمان کردی تحمل

7 تو گفتی سر توحید خداوند %~% نداری در تصوف هیچ مانند

8 تو کردی راز پنهان آشکارا %~% بیا با من بگو معنی خدا را

9 که تا یابم وقوفی از معانی %~% کنم در علم و حکمت کامرانی

10 بیا بر گو که منزلگاه آن یار %~% که پنهان بینمش از چشم اغیار

11 بیا برگو که آن روح روانم %~% که تا این نیم جان بروی فشانم

12 بیا برگو تو حال عاشقان را %~% که در راه خدا کردند جان را

13 بیا برگو طریق فقر و درویش %~% که دارم من دلی از درد او ریش

14 بیا برگو که انسان کیست در دهر %~% که باشد در معانی باب آن شهر

15 بیا برگو زحال زهد و تقوی %~% به پیش کیست این معنی و دعوی

16 بیا برگو که راه حق کدامست %~% کرا گوئی که اندر دین تمام است

17 بیا برگو که ناجی کیست در دین %~% که باشد هالک دریای خونین

18 بیا برگو که علم دین کدام است %~% زر ومال جهان بر که حرام است

19 بیا برگو که این افلاک و ایوان %~% ز بهر چیست همچون چرخ گردان

20 بیا برگو که لذات جهان چیست %~% درون این سرا جان جهان کیست

21 بیا برگو که سلطانان عادل %~% ز عدل خود چه خواهد کرد حاصل

22 بیا برگو ز حال شاه ظالم %~% که از ظلم است مجرم یا که سالم

23 بیا برگو ms01 که خود حق را که دید او %~% کدامین قطره شد در بحر لولو

24 بیا برگو که سر لو کشف چیست %~% معانی کلام من عرف چیست

25 بیا برگو ز حال نوح و کشتی %~% اگر با نوح در کشتی نشستی

26 بیا برگو سلیمانی کدامست %~% چرا در پیش او پرنده رام است

27 بیا از حال قاضی گوی و مفتی %~% چرا خوردی چو ایشان و نخفتی

28 بیا بر گو زحال احتسابم %~% که تا ساقی دهد جام شرابم

29 بیا برگو عوام لناس را حال %~% که بینم شان گرفتار زر و مال

30 بیا برگو طریق اغنیا را %~% بیان گردان تو سر اولیا را

31 بیا برگو که آن زنده کجا شد %~% که از تن جان شیرینش جدا شد

32 بیا برگو که از یک دین احمد %~% کز او هفتاد و دو ملت برآمد

33 بیا برگو زعشق یار سرمست %~% که برده است عشق او بر جان ما دست

34 بیا برگو که سر راه با کیست %~% در این هر دو سرا آگاه ما کیست

35 بیا برگو که زنده کیست جاوید %~% که از وی زندگی داریم امید

36 بیا برگو همه اسرار عالم %~% که در وی بحرها باشد مسلم

37 چو کرد این سی سؤال آن پیر از من %~% فرو بردم سر اندر جیب دامن

38 فتادم در تفکر کی الهم %~% بهر حالی توئی پشت و پناهم

39 بهر چیزی که دارد از تو نامی %~% سؤالی کرد از من در کلامی

40 تو ای دریای اسرار نهانی %~% نمی‌دانم من مسکین تو دانی

41 تو گویا کن به فضل خود زبانم %~% بده سری که اسرارت بدانم

42 ز من پرسد تمام سر پنهان %~% ز من پرسد تمام رمز پیران

43 سؤال اوست از اسرار منصور %~% سؤال اوست از موسی و از طور

44 مرا پرسد ز مشکل‌های عالم %~% ز سر گندم و احوال آدم

45 مرا گفتی نگو اسرارها را ms02 %~% طریق مصطفی و مرتضی را

46 مرا کی زهره اسرار گفتن %~% طریق حیدر کرار گفتن

47 مرا پرسی که راه حق کدام است %~% کرا دانی که در عالم تمام است

48 کرا قدرت بود بی امر جبار %~% که گویم آشکارا سر این کار

49 مرا می‌پرسد از آن پیر کامل %~% که واقف زو که شد پس کیست غافل

50 مرا پرسدز هفتاد و دو ملت %~% چرا یک حق و دیگرهاست علت

51 دگر پرسد سلیمانی چه چیز است %~% که همچون یوسف مصری عزیز است

52 نکردی تو سلیمانی چه دانی %~% رموز عشق سلطانی چه دانی

53 رموز مرغ و مور و وحش صحرا %~% چه چیز است کان سلیمان داند او را

54 رموز مار و مور و ماهی و طیر %~% سراسر گفته‌ام در منطق الطیر

55 میان انبیا این سر نهانست %~% میان اولیا اما عیانست

56 دگر پرسد ز حال قاضی ما %~% که او شرع نبی داند به غوغا

57 ز شیخ و قاضی و مفتی چه گویم %~% طریق مرتضی را از که جویم

58 بخود بربسته‌اند شرع نبی را %~% نمی‌دانند امام حق ولی را

59 شریعت را گرفته‌اند به ظاهر %~% ولیکن مرتضی راگشته منکر

60 دگر پرسد ز اهل احتسابم %~% چرا مانع شوند اندر شرابم

61 جواب این سؤال از من نیاید %~% مرا این راز را گفتن نشاید

62 همه عالم ازین آزار دارند %~% به نزد حق ازین گفتار دارند

63 دگر پرسد عوام الناس چونند %~% چرا در دانش باطن زبونند

64 عوام الناس را احوال مشکل %~% عوام الناس را پایست در گل

65 عوام الناس این معنی ندانند %~% عوام الناس در دعوی بمانند

66 عوام الناس خود خود را زبون کرد %~% بدریای جهالت سرنگون کرد

67 دگر پرسد که حال اولیا چیست %~% امام دین ز بعد مصطفی کیست

68 نباشد حد این گفتار کس را %~% نیارم در دل خود این هوس را

69 دگر پرسد کی آدم از ms03 جهان رفت %~% به عزت درجهان جاودان رفت

70 بگو آن آدم و گندم کدام است %~% چرا در رهرو آن دانه دام است

71 بگویم زین سخن ای یار محرم %~% در این اسرار کم باشند همدم

72 دگر پرسد ز عشق یار سرمست %~% که اسرارش بگو ز آن سان که او هست

73 بده جامی از آن آب حیاتم %~% رهان از محنت و رنج مماتم

74 ز مرگ جهل تا من زنده گردم %~% میان عاشقان فرخنده گردم

75 ندارم این سئوالت را جوابی %~% نخوردم من ازین سرچشمه آبی

76 بگوید این بفضل خود خداوند %~% گشاید از دل من قفل این بند

77 دگر گوید ز سر کار برگو %~% طرین آن دل بیدار برگو

78 مرا آگاه کن از سر این راه %~% که باشد واقف اسرار الله

79 هر آن کو واقف سر الهست %~% جنید و شبلی و کرخی گواهست

80 جنید و بایزید آگاه بودند %~% به شرع مصطفی در راه بودند

81 طریق مرتضا را راه بردند %~% ازین عالم دل آگاه بردند

82 برو ای یار این سر را نگهدار %~% مگو اسرار یزدانی با غیار

83 باول پرسی از اسرار آن یار %~% که پنهان بینمش از چشم اغیار

84 جواب این سخن سر نهانست %~% ولی آن یار در عالم عیانست

85 بود روشن‌تر از خورشید تابان %~% ولی منکر شدش از جهل نادان

86 بسان آفتابست در جهان فاش %~% ندارد تاب دیدن چشم خفاش

87 نمی‌دانند همچون ظلمت از نور %~% چنان داند که ار چشم است مستور

88 حقیقت منزل او لا مکانست %~% به معنی در زمین و آسمانست

89 مقام او بود اندر همه جا %~% ازو خالی نباشد هیچ مأوا

90 همه شیئ را بذات اوست هستی %~% چه از گون بلندی و چه پستی

91 اگر خالی شود از وی مقامی %~% نه مستی داشتی از وی نه نامی

92 دو عالم از وجود اوست موجود %~% هر آن چیزی که بینی او ms04 بود بود

93 به باطن این چنین میدان که گفتم %~% بظاهر سر او را می‌نهفتم

94 کنون با تو بگویم گر بدانی %~% ز جاهل دار پنهان این معانی

95 ازو باشد حقیقت هستی ما %~% مر او را در وجود ماست مأوا

96 بما نزدیک‌تر از ماست آن یار %~% کسی داند که شد از خود خبر دار

97 تو گر خواهی که بینی روی دلدار %~% طلب کن مظهر معنی اسرار

98 به مظهر چونکه ره بردی امینی %~% حقیقت روی آن دلدار بینی

99 به چشم جان بباید دید نورش %~% که تا باشی همه جا در حضورش

100 چه دانستی بمعنی مظهر نور %~% شوی اندر حقیقت همچو منصور

101 شوی اندر معانی همچو انوار %~% بگوئی سر او را بر سر دار

102 نموده در همه جا مظهر نور %~% ولی نادان از آن نور است مهجور

103 به چشم جان ببین آن نور مظهر %~% که تا بینی بمعنی روی حیدر

104 به چشم جان نگه کن روی جانان %~% که تا یابی حقیقت بوی جانان

105 به چشم جان بباید دید رویش %~% که تا یابی به معنی رو بسویش

106 بود حیدر حقیقت مظهر نور %~% به گیتی همچو خورشید است مشهور

107 حقیقت بین شو و در وی نظر کن %~% بجز او از وجود خود بدر کن

108 بمعنی گر تو بردی ره بدان نور %~% اگر نزدیک او باشی توی دور

109 اگر ره بردی و از وی تو دوری %~% بمعنی و حقیقت در حضوری

110 مرا در جان و دل آن یار باشد %~% ز غیر او دلم بیزار باشد

111 حقیقت در زبانم اوست گویا %~% بود در دیده من نور بینا

112 تو او را گر شناسی راه یابی %~% حقیقت مظهر الله یابی

113 تو بشناس آنکه او از نور ذاتست %~% به گیتی آشکارا در صفاتست

114 تو بشناس آنکه مقصود جهان است %~% بمعنی رهبر آن کاروانست

115 تو بشناس آنکه حق او ms05 را ولی خواند %~% نبی از بعد خود او را وصی خواند

116 تو بشناس آنکه او در عین دیده است %~% همه درهای معنی را کلید است

117 تو بشناس آنکه او باب النجاتست %~% بفرمانش حیات و هم ممات است

118 تو بشناس آنکه او را جمله جود است %~% که هم درجان و هم در خرقه بوده است

119 تو بشناس آنکه او هادی دین است %~% یقین میدان که شاه مرسلین است

120 تو بشناس آنکه او پیر مغانست %~% حدیث او زبان بی زبانست

121 تو بشناس آنکه بس اسرار او گفت %~% حدیث خرقه و انوار او گفت

122 بود آن کو محمد بود جانش %~% محل نزع بوسیده دهانش

123 بدان بوسه به او اسرارها گفت %~% مر او را سرور اسرارها گفت

124 هم او سردار باشد انبیا را %~% هم او سالار باشد اولیا را

125 امیرالمؤمنین اسم وی آمد %~% حدیث سر او خود از نی آمد

126 امیرالمؤمنین آمد امامم %~% که مهر اوست در دل همچو جانم

127 امیرالمؤمنین است نور یزدان %~% تو او را نطق ونفس مصطفی دان

128 امیرالمؤمنین است نور یزدان %~% امیرالمؤمنین از جمله آگاه

129 امیرالمؤمنین است اصل آدم %~% امیرالمؤمنین است فضل آدم

130 امیرالمؤمنین روح روانم %~% بمعنی نطق گشته در زبانم

131 امیرالمؤمنین دانای سرها %~% امیرالمؤمنین در جان هویدا

132 امیرالمؤمنین را دان که شاهست %~% مرا در کل آفت ها پناه است

133 امیرالمؤمنین است اسم اعظم %~% امیرالمؤمنین است نقش خاتم

134 امیرالمؤمنین راه طریقت %~% امیرالمؤمنین بحر حقیقت

135 امیرالمؤمنین است اصل ایمان %~% امیرالمؤمنین است ماه تابان

136 امیرالمؤمنین قهار آمد %~% امیرالمؤمنین جبار آمد

137 امیرالمؤمنین در حکم محکم %~% امیرالمؤمنین با روح همدم

138 امیرالمؤمنین را تو چه دانی %~% که بغضش در دل و جان مینشانی

139 ز بغضش راه دوزخ پیش گیری %~% زحبش در ولای او بمیری

140 تو را ایمان و دین از وی تمام است %~% که اندر هر دو عالم او امام ms06 است

141 درین عالم بسی من راه دیدم %~% همه این راه را من جاه دیدم

142 بغیر از راه او کان راه حق است %~% دگرها جمله مکر و هات و دق است

143 بمعنی اهل دین را راه وحدت %~% دو دارد هم طریقت هم شریعت

144 ترا از سر حق آگاه کردم %~% درین معنی سخن کوتاه کردم

145 دگر پرسی حدیث عاشقان را %~% طریق عاشقان جان فشان را

1 مر او را در جهان بس عاشقانند %~% که بر وی هر زمان جانها فشانند

2 مر او را عاشقان بسیار باشند %~% سراسر واقف اسرار باشند

3 همه در عشق او باشند مجنون %~% بکلن رفته‌اند از خویش بیرون

4 همه در عشق او باشند فرهاد %~% که دادند خرمن هستی خود باد

5 همه در عشق او اندر تک و دو %~% دو عالم نزد ایشانست یک جو

6 همیشه با خدا همراز باشند %~% ز هرچه غیر او بیزار باشند

7 نمی‌خواهند چیزی جز لقایش %~% ز خود فانی و باقی در بقایش

8 سراسر از شراب عشق سرمست %~% همه در عشق او جان داده از دست

9 همه را در دل و جان حب حیدر %~% روند در آتش سوزان چو بوذر

10 همه در عشق او باشند سلمان %~% همه را در دل و جان نور ایشان

11 تو گرخواهی که دانی عاشقان را %~% طریق رفتن آن سالکان را

12 به راه حیدر صفدر روان شو %~% توهم در راه آن چون عاشقان شو

13 ز عشقش مظهر الله یابی %~% بسوی او حقیقت راه یابی

14 ز عشق او شوی مانند منصور %~% ز عشق او شوی نور علی نور

15 ز عشق او شوی همچون سلیمان %~% دهی بر جن و انس و طیر فرمان

16 ز عشقش زنده جاوید باشی %~% بمعنی بهتر از خورشید باشی

17 ز عشق او شوی از خویش فانی %~% بمانی در بقای جاودانی

18 زعشقش راه یزدانی بدانی %~% طریق دین سلمانی بدانی ms07

19 ز عشق او همه اسرار یابی %~% درون خویش پر انوار یابی

20 اگر تو عشق او درجان نداری %~% بمعنی دانش و ایمان نداری

21 نباشد عشق او گر در دل تو %~% زهی بیچارگی حاصل تو

22 تو در دل دار عشق او چو عطار %~% که تا باشی بمعنی واقف یار

23 تو در دل عشق چون منصور میدار %~% که تا گوئی اناالحق بر سر دار

24 ز عشق او همه اسرار دیدم %~% مر او را در دل عطار دیدم

25 تو در دل دار عشق او چو سلیمان %~% که تا یابی حقیقت اصل ایمان

26 رموز عشق او بر دستم از دست %~% ز عشق او شدم شیدا و سرمست

27 مرا عشقش ز بود خود برون کرد %~% به کوی وحدتم او رهنمون کرد

28 ز عشقش زنده جاوید گشتم %~% حقیقت بهتر از خورشید گشتم

29 بجز عشقش دگر چیزی ندارم %~% بگفتم با تو اسرار نهانم

30 دگر پرسی طریق فقر درویش %~% که دارم من دلی از درد او ریش

1 طریق فقر دان راه سلامت %~% در این ره باش ایمن از ملامت

2 تو گر خواهی حدیث فقر و فخری %~% تو اندر فقر شاه برو بحری

3 حقیقت شاه درویشان را هند %~% که سلطانان عالم را پناهند

4 تو گر هستی ز سر کار آگاه %~% توان گفتن ترا درویش این راه

5 ز دنیائی تهی کن دست و دل هم %~% به معنی همچو ابراهیم ادهم

6 به هر چه از قضا آید رضاده %~% دل و جان را به نور او صفا ده

7 نباشی غافل از وی یک زمانی %~% مجو از غیر او نام و نشانی

8 بمعنی او بود درویش آگاه %~% که بر اسرار حیدر دارد او راه

9 بود مأمور امر مصطفی را %~% گزیند او طریق مرتضی را

10 بدین مصطفی مأمور باشد %~% به راه مرتضی منصور باشد

11 بود درویش آن کو راه داند %~% حقیقت مظهر ms08 الله داند

12 تو آن درویش دان ای مرد آگاه %~% که بردارد وجود خویش از راه

13 تو آن درویش دان کابرار داند %~% طریق حیدر کرار داند

14 تو آن درویش دان کان راه بین است %~% حقیقت بر طریق شاه دین است

15 بود درویش کو دلدار باشد %~% همیشه مرهم آزار باشد

16 بود درویش کز خود گشت آزاد %~% قضای حضرت حق را رضا داد

17 بود درویش کو دارد توکل %~% بدین مرتضی دارد توسل

18 بود درویش کو داند دیانت %~% نباشد ذره او را خیانت

19 بود درویش کو دلشاد باشد %~% ز غمهای جان آزاد باشد

20 بود درویش آن کو راست گوید %~% بغیر از راستی چیزی نجوید

21 چه دانستی که درویشان کیانند %~% میان دیده بینا عیانند

22 چه دانستی بایشان آشنا باش %~% چه ایشان بر طریق مرتضی باش

23 ز درویشان بیابی جمله اسرار %~% شوی اندر حقیقت واقف یار

24 همه باشند همچون مه منور %~% حقیقت یکدگر را چون برادر

25 حقیقت بین شو و از خود گذر کن %~% بجز حق از وجود خود بدر کن

26 چودل خالی کنی از غیر دلدار %~% نماند در وجودت غیر آن یار

27 شوی اندر حقیقت واقف حق %~% چو منصور اندر آئی در اناالحق

28 شود درویشیت آنگه مسلم %~% تو باشی پادشاه هر دو عالم

29 دگر پرسی که منصور از کجا گفت %~% چرا اسرار پنهان در ملا گفت

1 چه شد منصور مأمور شریعت %~% بمعنی دید اسرار حقیقت

2 مرید جعفر صادق به جان بود %~% ثنای حضرتش ورد زبان بود

3 سجود درگه آن شاه کردی %~% سر خود خاک آن درگاه کردی

4 ز جعفر دید انوار معانی %~% بر او شد کشف اسرار نهانی

5 ز سر وحدت حق گشت آگاه %~% وجود خویشتن برداشت از راه

6 به کلی گشت فانی در ره حق %~% زبانش گشت گویا در اناالحق

7 حقیقت گشت روئیده ز دریا %~% چرا افتاد از دریا ms09 بدنیا

8 شناسا شد بنور خویش آنگاه %~% بسوی بحر وحدت یافت او راه

9 بدریا باز رفت و همچو او شد %~% باول بود در آخر هم او شد

10 در این معنی اناالحق گفت منصور %~% و یا در جان عطار است مستور

11 اناالحق گفت او و من نه گفتم %~% ولی او آشکارا من نهفتم

12 اگر با جان نباشد یار ملحق %~% کرا قوت که گوید او اناالحق

13 چنان دارم ز دانایان روایت %~% بگویم با تو اکنون این حکایت

14 که می‌پرسید از منصور یاری %~% بیا با من بگو این قصه باری

15 تو ای مست می انوار یزدان %~% چرا اسرار حق گفتی به خلقان

16 همیشه از کسان این سر نهفتی %~% بآخر آشکارا بازگفتی

17 بیا با من بگو رمزی از این راز %~% ز روی این سخن ده پرده باز

18 جوابش داد و گفت ای یار جانی %~% ز من بشنو بیان این معانی

19 از آن گفتم رموز این حقایق %~% که تا خود را بدانند این خلایق

20 باسرار معانی راه جویند %~% طریق راه یزدانی بپویند

21 بیا ای سالک این اسرار بشنو %~% پی اسرار کان خویش میرو

22 زمانی در گریبان سر فرو بر %~% ازین گلهای معنی هم تو بو بر

23 تفکر کن که آخر از کجائی %~% درین نیلی قفس بهر چرائی

24 تو از این عالم فانی بپرداز %~% بسوی آشیان خویش رو باز

25 نوای ارجعی را گر شنیدی %~% چرا در خانه گل آرمیدی

26 ازین محنت سرای تن گذر کن %~% بسوی عالم وحدت سفر کن

27 یقین میدان که تو از بهر اوئی %~% بسان قطره اندر سبوئی

28 بمانده در سبوی قالب تن %~% بدست خود سبو را بر زمین زن

29 سبو بشکن که تا یابی تو بهره %~% روی در بحر وحدت همچو قطره

30 تو پنداری که این دشوار باشد %~% حجاب تو همین پندار باشد

31 خیال دزد تو فکر حجابست %~% ز ms10 فکر تو همه کارت خرابست

32 خیال و هم خود از راه برگیر %~% بگیر اندر طریقت دامن پیر

33 نه هر کس پیر خوانی پیر باشد %~% در این ره مر ترا دستگیر باشد

34 بامر حق بود پیر حقیقی %~% طلب میدار او را گر رفیقی

35 چو یابی دامنش محکم نگهدار %~% به سستی دامنش از دست مگذار

36 ترا راه حقیقت او نماید %~% در اسرار بر رویت گشاید

37 بگوید با تو از دین پیمبر %~% بگوید با تو از اسرار حیدر

38 بگوید با تو اقوال شریعت %~% بگوید با تو اسرار حقیقت

39 بگوید با تو راه دین کدامست %~% که اندر راه دین حق تمامست

40 ترا او سوی مظهر ره نماید %~% در معنی برویت او گشاید

41 به تعلیمش به مظهر راه یابی %~% بهر چیزی دل آگاه یابی

42 چو مظهر یافتی یا بی تو بهره %~% روی در بحر وحدت همچو قطره

43 چو مظهر یافتی از خود برون شو %~% بکوی وحدت حق رهنمون شو

44 چو مظهر یافتی مرد خدائی %~% بیابی در حقیقت آشنائی

45 چو مظهر یافتی خاموش میباش %~% مکن با جاهلان اسرار حق فاش

46 چو مظهر یافتی اینک حقیقت %~% بدانی هم شریعت هم طریقت

47 چو مظهر یافتی منصور گردی %~% اناالحق گو تمامی نور گردی

48 امام مظهر حق مرتضی دان %~% تو او را مظهر نور خدا دان

49 امیرالمؤمنین است اسم آن شاه %~% امیرالمؤمنین از جمله آگاه

50 امیرالمؤمنین راه طریقت %~% امیرالمؤمنین شاه حقیقت

51 امیرالمؤمنین است آدم و نوح %~% امیرالمؤمنین اندر تنم روح

52 امیرالمؤمنین موسی عمران %~% امیرالمؤمنین یعقوب کنعان

53 امیرالمؤمنین دانم خلیل است %~% امیرالمؤمنین با جبرئیل است

54 امیرالمؤمنین عیسی و مریم %~% امیرالمؤمنین با روح همدم

55 امیرالمؤمنین با جان منصور %~% امیرالمؤمنین در پرده مستور

56 امیرالمؤمنین می‌گفت اناالحق %~% امیرالمؤمنین سلطان مطلق

57 مرا از هر دو عالم اوست مقصود %~% درون دیده دل اوست موجود

58 ز عشق او کنون در ms11 جوش باشم %~% چرا در عشق او خاموش باشم

59 مرا عشقش ز بود خود برون کرد %~% بکوی وحدت حق رهنمون کرد

60 نوای عشق او اکنون کنم ساز %~% برآرم در جنون فریاد و آواز

61 بگویم سر او را آشکارا %~% ندارم از هلاک خویش پروا

62 هزاران جان فدای شاه بادا %~% سر من خاک آن درگاه بادا

63 نشسته عشق او بر جان عطار %~% بگویم سر او را بر سر دار

64 تو گرخواهی که این اسرار دانی %~% رموز حیدر کرار دانی

65 بسوی کلبه عطار میرو %~% چو او انوار بین اسرار میرو

66 سخن اندر حقیقت گفت عطار %~% بمعنی این سخن را یاد میدار

67 دگر پرسی ز قاضی و زمفتی %~% جواب این سخن بشنو که گفتی

1 ز حال قاضی و مفتی چه پرسی %~% چو ایشان نیست اندر عرش و کرسی

2 بخود بربسته دین مصطفی را %~% نمی‌داند حقیقت خود خدا را

3 به ظاهر میروند راه شریعت %~% شده غافل از اسرار حقیقت

4 صدف بگزیده و بگذاشته در %~% نمی‌دانند که دارد گوهر در

5 شریعت پوست مغز آن حقیقت %~% میان این و آن باشد طریقت

6 شریعت چون چراغ راه باشد %~% طریقت راه آن درگاه باشد

7 محمد در حقیقت رهنما بود %~% ولی مقصود این ره مرتضی بود

8 محمد گفت امت را در این راه %~% علی سازد ز اصل کار آگاه

9 محمد هست انوار شریعت %~% علی مرتضی نور حقیقت

10 اگر قول نبی امت شنودی %~% خلافی در ره ملت نبودی

11 نه بر قول رسول اقرار کردند %~% سراسر خلق را از راه بردند

12 شنیدی تو حدیث منزل خم %~% چرا کردی در آخر راه را گم

13 نبی گفتا علی باشد امامت %~% بگوید با تو اسرار قیامت

14 بخود بربسته دین مصطفی را %~% نمی‌دانی ره و رسم هدارا

15 شنیدی تو بیان انما را %~% چرا منکر شدی قول خدا را

16 بجو اکنون دلیل و ms12 هادی راه %~% که تا گردی ز سر راه آگاه

17 تو انی جاعل فی الارض برخوان %~% خلیفه بعد پیغمبر علی دان

18 به قرآن هم اطیعوالله فرمود %~% ترا زان مصطفی آگاه فرمود

19 نکردی گوش قول مصطفی را %~% ندانستی بمعنی مرتضی را

20 ز قول مصطفی بشنو پیامی %~% که باشد در جهان آخر امامی

21 که خلقان جهان را ره نماید %~% ز اسرار خدا آگه نماید

22 اگر او در جهان یک دم نباشد %~% حقیقت عالم و آدم نباشد

23 ستونست آن حقیقت آسمان را %~% بود او رهنما خلق جهان را

24 چو عالم از امامی نیست خالی %~% کرادانی امام خویش حالی

25 نبردی گر حقیقت سوی او راه %~% بمانی مرتد و مردود درگاه

26 علی را دان امام اندر حقیقت %~% برو شد ختم اسرار شریعت

27 علی باشد قسیم جنت و نار %~% کند بر تو چو بوذر نار گلنار

28 علی باشد میان خلق قائم %~% علی را در جهان میدان تو دائم

29 بجز راه علی راهی نگیری %~% که نادان خیزی و نادان بمیری

30 حقیقت اوست قایم در دو عالم %~% سخن کوتاه شد والله اعلم

31 دگر پرسی که حق را دیده است او %~% کدامین قطره شد در بحر لؤلؤ

1 بگویم با تو تا حق را که دیده است %~% کدامین قطره در دریا رسیده است

2 هر آنکس در حقیقت راه بین شد %~% بمعنی واقف اسرار دین شد

3 به دین مصطفی او راه جوید %~% حقیقت رو بسوی شاه جوید

4 تو دین مصطفی را راه میرو %~% ز سر مرتضی آگاه میشو

5 سخن از مصطفی و مرتضی گو %~% دلیل ره براه مرتضی جو

6 بدانی مظهر انوار حق را %~% ز پیر راه جوئی این سبق را

7 ترا اندر حقیقت ره نماید %~% ز اسرار ولی آگه نماید

8 چو دانی بر ره تسلیم او شو %~% ز هر راهی که فرماید برو شو

9 پس آنگه اختیار ms13 خویش بگذار %~% بهر امری که گوید گوش میدار

10 بدو ده دست و برهم نه دو دیده %~% که تا درحق رسی ای آفریده

11 بمعنی چونکه اندر حق رسیدی %~% بدریا همچو قطره آرمیدی

12 بدیدی در حقیقت روی دلدار %~% شوی اندر حقیقت واقف کار

13 شناسائی شود ناگاه حاصل %~% شوی چون قطره اندر بحر واصل

14 شناسا شو چو قطره اول بار %~% که تا گردی ز بحر او خبردار

15 ترا از هر دو عالم آفریدند %~% بمعنی از دو عالم برگزیدند

16 هر آنچه هست پیدا در دو عالم %~% همه موجود شد در ذات آدم

17 درو موجود شد پیدا و پنهان %~% نمودار دو عالم گشت انسان

18 ولی انسان کسی باشد در این دار %~% که او باشد ز حال خود خبردار

19 ز حال خویشتن آگاه باشد %~% بمعنی در طریق شاه باشد

20 درین ره خاک پاک مرتضی شو %~% ز خود بیگانه با او آشنا شو

21 محمد هست انوار شریعت %~% ولیکن مرتضی بحر حقیقت

22 سخن در راه دین مصطفی گوی %~% طریق راه دین از مرتضی جوی

23 چنین کردند دانایان حکایت %~% ز عبدالله عباس این روایت

24 که در جنگ جمل آن شاه مردان %~% میان هر دو صف چون شیر غران

25 ستاده بود و وصف خویش می‌کرد %~% دل آن کافران را ریش می‌کرد

26 نخست گفتا منم شاه دو عالم %~% پناه جمله آفاق و آدم

27 منم گفتا حقیقت بود الله %~% که کردم از دو عالم دست کوتاه

28 ظهور اولین و آخرینم %~% من از انوار رب العالمینم

29 منم بر هرچه می‌بینی همه شاه %~% بفرمان من از ماهیست تا ماه

30 محبان مرا باشد بهشتم %~% خوارج را به دوزخ می‌فرستم

31 گنه کاری که عذر آرد پذیرم %~% چو آرد توبه او را دست گیرم

32 کسی کو در ره ما برد زحمت %~% کنم بر وی به لطف خویش رحمت

33 چو کفار این سخن از ms14 وی شنیدند %~% به قصد شاه مردان در دویدند

34 کشید آن گاه حیدر تیغ کین را %~% سراسر کشت کفار لعین را

35 بجز آن کس که او آورد ایمان %~% نبرد از کافران دیگر کسی جان

36 نفرمود این سخن حیدر ببازی %~% ندانی این حکایت‌ها مجازی

37 تفکر کن در این گفتار ای یار %~% که باشد این سخن‌ها جمله اسرار

38 باسرار علی گر راه بینی %~% حقیقت را همه در شاه بینی

39 در او بینی بمعنی نور یزدان %~% شوی اندر ره عقبی خدا دان

40 هم او باشد بمعنی شاه و سرور %~% هم او باشت حقیقت راه و رهبر

41 تو او را از دل و جان باش مأمور %~% که تا گردد سر و پایت همه نور

42 مرا جان و دل از وی زنده باشد %~% دل و جانم مرا او را بنده باشد

43 مرا قدرت نباشد وصف آن شاه %~% که وصف او دراز و عمر کوتاه

44 ز وصف خود سخن را اندکی گفت %~% سخن از صدهزاران او یکی گفت

45 نیاید وصف او از صد هزاران %~% رود گر عمر جاویدان بپایان

46 اگرگویم حدیث از سر حیدر %~% جهان بر هم زنم جمله سراسر

47 بگوید نی حدیث سر آن شاه %~% برآید ناله و فریاد از چاه

48 بگوید از زبان بی زبانی %~% حدیث او بود سر نهانی

49 من آن گویم که ای نور منور %~% توی اندر حقیقت شاه سرور

50 توی بر هرچه می‌بینم همه شاه %~% توی از هرچه بینم جمله آگاه

51 توی فرمانده اندر هر دو عالم %~% سلیمان یافت از تو ملک و خاتم

52 تو دادی جنت الماوی به آدم %~% بطوفان نوح را بودی تو همدم

53 خلیل الله را نمرود بی دین %~% در آتش چون فکندش از ره کین

54 در آن دم مر ترا خواند از دل و جان %~% شد آتش در وجود او گلستان

55 ترا می‌خواند موسی در مناجات ms15 %~% برآوردی مر او را جمله حاجات

56 ترا عیسی و مریم بود بنده %~% به نامت مرده را می‌کرد زنده

57 محمد هم ترا می‌خواند ناگاه %~% که شق شد ماه از انگشت آن شاه

58 تو شاه اولین وآخرینی %~% تو نور آسمان و هم زمینی

59 تو بودی در بلندی و به پستی %~% تو بودی و تو باشی و تو هستی

60 توی در دیده من نور بینا %~% توی اندر زبان بنده گویا

61 توی اندر میان عقل و جانم %~% از آن گوهر فشان گشته زبانم

62 مرا از فضل و رحمت دستگیری %~% خطای رفته را اندر پذیری

63 در اسرار بر رویم گشادی %~% بکوی رحمت خود راه دادی

64 نپرسی از کم و از بیش ما را %~% رسانی در وجود خویش ما را

65 ترا شد بخشش و رحمت مسلم %~% سخن کوتاه شد والله اعلم

66 دگر پرسی مسلمانی کدام است %~% چرا در پیش دین پرنده رام است

1 مسلمانی بود راه شریعت %~% نمی‌دانم شریعت از حقیقت

2 شریعت از ره معنیست ای دوست %~% حقیقت را بمعنی اوست چون پوست

3 شریعت پوست مغز آمد حقیقت %~% میان این و آن باشد طریقت

4 شریعت فی المثل بیناست از حال %~% که باشد فی المثل تمثیل تمثال

5 بخود بربسته اهل شرع قرآن %~% نمی‌دانند حقیقت معنی آن

6 بود اهل شریعت اهل دنیا %~% بمعنی در حقیقت نیست بینا

7 حقیقت اهل دنیا همچو دیوند %~% همیشه با خروش و با غریوند

8 بباید دیو را در بند کردن %~% بامیدی وراخرسند کردن

9 شریعت حفظ اهل این جهانست %~% بمعنی در حقیقت پاسبانست

10 بگویم با تو ارکان شریعت %~% چه دارد معنی هر یک حقیقت

11 بمغزش در حقیقت ره نماید %~% در معنی به رویت او گشاید

12 باول باز گویم از شهادت %~% نمایم آنگهی راه عبادت

13 شهادت این بود ای مرد آگاه %~% که برداری وجود خویش از راه

14 کنی نفی وجود جمله ms16 اشیا %~% ندانی هیچ غیر از حق تعالی

15 شوی از نور او دانا و بینا %~% به نور او شناسا باشی او را

16 بدانی مظهر انوار یزدان %~% شوی اندر ره معنی خدا دان

17 طهارت آن بود کو داشتی پیش %~% که دین پنداشتی او را از آن پیش

18 کنی کوتاه دست از وی بیکبار %~% شوی از هرچه غیر اوست بیزار

19 دل و دستی که آن فرسوده کردی %~% بغیر دین حق آلوده کردی

20 به آب حلم باری شست و شوئی %~% کنی از بهر جمله گفت و گوئی

21 که باشد قبله حق پیر آگاه %~% که او مقصود باشد اندرین راه

22 چو قبله یافتی آنگه نماز است %~% نهادن بر زمین روی نیاز است

23 نماز تو بود فرمان آن پیر %~% تو آن را خواه نیک و خواه بد گیر

24 بهر امری که فرماید چنان کن %~% همان ساعت هماندم آنچنان کن

25 ز مرد وقت اگر فرمان پذیری %~% کنی درماندگان را دستگیری

26 نباشی یک زمان بی ذکر الله %~% بذکرش باشی اندر گاه و بیگاه

27 نماز تو درست آنگاه باشد %~% که در دل ذکر الا الله باشد

28 نماز تو بود آنگه نمازی %~% که از غیرش بیابی بی نیازی

29 بروزه نیز باید بود مادام %~% نهاده مهر بر لب صبح تا شام

30 مگو اسرار حق بی امر و فرمان %~% کجادانند دیوان قدر قرآن

31 نباید غیبت اخوان دین کرد %~% بدیشان خویش را باید قرین کرد

32 بدرویشان بباید بود ملحق %~% سخن پیوسته باید گفت از حق

33 نباید جز حدیث دین نمودن %~% همیشه گفتگوی حق شنودن

34 بپا هرگز نباید رفت جائی %~% که در آنجا نباشد آشنائی

35 بپوشان عیب کس را برنگیری %~% خطاهای کسان را در پذیری

36 زکوة مال میدانی کدام است %~% بده از مال خود حق امام است

37 شفیع خویش سازی مصطفی را %~% ز مال خود دهی حق خدا را

38 بود ms17 در مال تو حق امامت %~% که گیرد دستت او اندر قیامت

39 به درویشان ره حقی دهی هم %~% ترا از آنچه بود از بیش و از کم

40 نداری باز از حق آنچه داری %~% سراسر آنچه داری در سپاری

41 حجاب تست در معنی زروجاه %~% حجاب خویشتن بردار از راه

42 دگر خواه آنکه ره در پیش گیری %~% بسوی حق سفر در خویش گیری

43 ببری از خود و با او کنی وصل %~% بحق رفتن همین معنیست در اصل

44 قدم بیرون نهی از عالم گل %~% روان گردی بسوی خانه دل

45 کنی آن خانه را خالی ز اغیار %~% در آن خانه نگنجد غیر دلدار

46 در آن خانه کند آن یار منزل %~% به نور او شوی آنگاه واصل

47 شوی اندر حقیقت همچومنصور %~% انا الحق گوئی و گردی همه نور

48 نماند در وجودت هیچ آثار %~% همه او باشداندر عین دیدار

49 همه او باشد و دیگر همه هیچ %~% کنون عطار این طومار در پیچ

50 دگر پرسی چرا انسان فنا شد %~% چه فرمان یافت زین عالم کجا شد

1 بگویم با تو سری ای سخندان %~% ازین عالم کجا خواهد شدن آن

2 دگر گویم فنای او کدام است %~% چو فانی شد بقای او کدام است

3 چو انسان رفت پاک از ملک عالم %~% مر او را گشت سلطانی مسلم

4 بقای خود مقرر در فنا دید %~% صفای باطن خود در صفا دید

5 چه بینم هست انسان مرد کامل %~% که شد در بحر الاالله واصل

6 شناس انسان کامل مصطفی را %~% بدانی مظهر نور خدا را

7 برو ختم است اسرار معانی %~% بدو باشد بقای جاودانی

8 تو حیدر را شناس انوار یزدان %~% که باشد گاه پیدا گاه پنهان

9 تو او را مظهر انوار حق دان %~% تو او را گوهر آدم را صدف دان

10 در این دریا جواهر بیشمار است %~% ولی انسان ز جوهر های یار ms18 است

11 در این اسرار چون گشتی تومحرم %~% روی چون قطره اندر بحر اعظم

12 بگویم می‌رود قطره به دریا %~% تو بشنو این سخن ای مرد دانا

13 برو بشناس خود را ای برادر %~% که تا باشی به نور حق منور

14 نگه میکن تو آخر از کجائی %~% در این نیلی قفس بهر چرائی

15 بدان گر داری از اسرار بهره %~% که از بحر وجود اوست قطره

16 چه دانستی تو ای انسان کامل %~% شوی در بحر الا الله و اصل

17 کسی کو خویش را این دم بدانست %~% خدای خویشتن را هم بدانست

18 باول چونکه ظاهر گشت انوار %~% برون آمد ز پرده سر انوار

19 همه خلق جهان در سایه او %~% زمین و آسمان پیرایه او

20 اگر ظاهر نمی‌شد او بعالم %~% نبودی سایه او در جهان کم

21 اگر غایب شدی یک دم ز دنیا %~% نبودی سایه پیرایه بر ما

22 حدیث لو خلق را معنی این است %~% طریق راستی در دین همین است

23 چه دانستی برو با خویش می‌ناز %~% مگو با ناکسان زینهار این راز

24 ز بحرش خویش را گم کن چو قطره %~% که تا یابی ز اصل خویشتن بهره

25 به آخر وصل انسان با خدا شد %~% چو قطره سوی بحرش آشنا شد

26 زمن پرسی طریق اولیا را %~% طریق صدر دارانبیا را

1 بدان کانسان کامل انبیا بود %~% ولی بهتر ز جمله مصطفی بود

2 به عالم انبیا بسیار بودند %~% نه جمله واقف اسرار بودند

3 ولیکن شش پیمبر در طریقت %~% شدند مأمور اسرار شریعت

4 نخستین این ندا در داد آدم %~% بگسترد او شریعت را به عالم

5 پس ابراهیم بد صاحب توکل %~% که بر وی آتش نمرود شد گل

6 ز بعد او کلیم الله را دان %~% عصا شد در کفش مانند ثعبان

7 بیامد بعد از آن عیسی مریم %~% که مرده زنده گردانید از دم

8 ز بعدش خاتم ms19 خیرالبشر بود %~% که او پیغمبران را جمله سر بود

9 برو شد ختم اسرار شریعت %~% طریق اوست اکمال طریقت

10 که حال جمله پیغمبران اوست %~% اگر دانی تو این اسرار نیکوست

11 ازو میپرس اسرار شریعت %~% به پیش حیدر آمد دین و ملت

12 بقرآن این چنین فرمود داور %~% تو تا دینش بدانی ای برادر

13 که عالم را به شش روز آفریدم %~% محمد را به عالم برگزیدم

14 بود عالم حقیقت عالم دین %~% چنین دارم ز پیر راه تلقین

15 بود شش روز دور شش پیمبر %~% مرا تعلیم قرآن گشت یاور

16 ولیکن روز دین سالی هزار است %~% بدان ترتیب عالم را مدار است

17 چه گردد شش هزار از سال آخر %~% شود قایم مقام خلق ظاهر

18 بسر آید همه دور شریعت %~% بامر حق شود پیدا قیامت

19 تو اسرار قیامت را ندانی %~% ره دین و قیامت را چه دانی

20 نبد فرمان که سازند انبیا را %~% رموز این قیامت آشکارا

21 حدیثی مصطفی گفته درین باب %~% روایت این چنین کردند اصحاب

22 که جن و انس چندانی که باشند %~% همه اندر قیامت جمع باشند

23 که بردارند علم از پیش خلقان %~% نباشد قوت برداشتن شان

24 به تنهائی علی بردارد آن را %~% کند اسرار پنهان آشکارا

25 بگوید جمله علم اولین را %~% نماید سر علم آخرین را

26 خدا را هم به خلقان او نماید %~% در بسته به خلقان او گشاید

27 جهان گردد ازو پر امن و ایمان %~% جماد و جانور یابد ازو جان

28 کسی کو مرده باشد در جهالت %~% برفته راه حق را از ضلالت

29 نماند در جهان ترسا و کافر %~% کند علم حقیقت جمله ظاهر

30 قیامت دور دین مرتضی دان %~% به معنیش تو باب مصطفی دان

31 تو باب الله میدان مرتضی را %~% ز خودآگاه میدان مرتضی را

32 ازین در رو که تا بینی خدا را %~% ازین درگاه بینی مصطفی ms20 را

33 ازین در گر روی باشی تو برحق %~% درو بینی حقیقت سر مطلق

34 که باب حق هم او باشد بمعنی %~% امیرالمؤمنین میدان تو یعنی:

35 امیرالمؤمنین است جان آدم %~% امیرالمؤمنین با نوح همدم

36 امیرالمؤمنین عیسی و مریم %~% امیرالمؤمنین با روح همدم

37 امیرالمؤمنین باب نبوت %~% امیرالمؤمنین اصل فتوت

38 امیرالمؤمنین شرح بیان است %~% امیرالمؤمنین نطق زبان است

39 امیرالمؤمنین سلطان عادل %~% امیرالمؤمنین انسان کامل

40 امیرالمؤمنین باب ولایت %~% امیرالمؤمنین ختم رسالت

41 اگر از بحث برخوردار گردی %~% مطیع حیدر کرار گردی

42 مراتب گر نماید راه تحقیق %~% تو باب الله را دانی به تحقیق

43 در این درباش و دولتمند میباش %~% بدین دولت خوش و خورسند میباش

44 دگر پرسی که دارد زهد و تقوی %~% درین معنی مرا چه هست دعوی

1 کسی از زهد و تقوی شد مسلم %~% که پشت پا زد او بر هر دو عالم

2 نباشد غیر حق اندر دل او %~% مقام قرب وحدت منزل او

3 شناسد از ره وحدت خدا را %~% امیر خویش داند مرتضی را

4 نباشد یک نفس بی امر آن شاه %~% ز نا فرمانیش استغفرالله

5 بامرش هرچه کردی آن حلالست %~% ولی بی امر او بر تو وبالست

6 نتابی سر دمی از امر و فرمان %~% که تا کافر نمیری ای مسلمان

7 بر آنکس مال این دنیا حرامست %~% که غیر مرتضی او را امامست

8 حرامست اهل دنیا را زن و زر %~% که او را نیست راه و رسم حیدر

9 نماز و روزه بی مهرش خطا دان %~% چه داری حب او بر خود روا دان

10 ندانی گر طریق مرتضی را %~% ندانی از ره معنی خدا را

11 شوی گر واقف اسرار حیدر %~% بر آری نعره الله اکبر

12 عبادت را بدانی گر تو یکسر %~% بود بی امر حیدر خاک بر سر

13 اگر طاعت کنی بی او تو صد سال %~% نیابی ذره نه شوق ونه ms21 حال

14 تو طاعت را به امر اولیا کن %~% بترک غفلت و روی و ریا کن

15 هر آنکس کو ریائی شد یقین است %~% برو هم مالک دوزخ نگین است

16 تو هرچه گفت حیدر آن چنان کن %~% طریق مخلصان مؤمنان کن

17 تو حرمت دار قول انبیا را %~% تو برپادار فعل اولیا را

18 ز هر چیزی که حق بیزار باشد %~% یقین میدان که او مردار باشد

19 تو ایمان با کسی آور که حق گفت %~% ترا از راه این معنی سبق گفت

20 چه ایمان آوری گردی همه نور %~% زنی لاف انا الحق همچو منصور

21 اناالحق گفت آن پاک منور %~% شراب شوق خورد از دست حیدر

22 بجان و دل سرشتم مهر حیدر %~% بخوردم شربتی از دست حیدر

23 حلال این دانم و دیگر ندانم %~% بود مستی شوق او بجانم

24 دگر پرسی که راه حق کدام است %~% که را گوئی که اندر دین تمام است

1 محمد چون ز پیش خلق برخاست %~% امامت خلق عالم را ازو راست

2 ز بعد مصطفی حیدر امام است %~% ترا ایمان و دین از وی تمام است

3 امام است مرتضی و آل یاسین %~% طریق راه ایشانست در دین

4 علی اندر جهان مقصود راهست %~% سراسر رهروان را او پناهست

5 دلیل راه حق دان مرتضی را %~% براه او شناسا شو خدا را

6 چراغ مهر او در دل برافروز %~% طریق دین حق از وی بیاموز

7 امامان ره دین را یکی دان %~% که این باشد طریق اهل ایمان

8 بظاهر گرده و دو هادیانند %~% ز بعد مصطفی صاحب زمانند

9 ولی فرمود احمد اصل ایجاد %~% فدای جان او جانهای ما باد

10 که ما را اول و آخر محمد %~% محمد دان وسط از حکم سرمد

11 بظاهر چارده معصوم مائیم %~% همه یک نور از نور خدائیم

12 ز اول هم ز اوسط تا بآخر %~% یکی باشیم ما اندر مظاهر ms22

13 امامان ره دین را یکیدان %~% که این باشد طریق اهل ایمان

14 بحق در سلسله میرو در این راه %~% که تا گردی ز اصل کار آگاه

15 یکی میدان ز روی ذات انوار %~% بظاهر گرچه می‌بینی تو بسیار

16 ظهوری دارد اندر هر زمانی %~% مقامی دارد اندر هر مکانی

17 گهی طفل و گهی پیرو جوانست %~% گهی درویش و گه شاه جهانست

18 گهی در مصر و گاهی در عراقست %~% بدو خود مؤمنان را اشتیاقست

19 زمین و آسمان را او ستونست %~% تو در ظاهر نمیدانی که چونست

20 بباطن دانمش اندر همه جا %~% نباشد منزلی او را و مأوا

21 بدین معنی همیشه در جهان است %~% گهی پیدا و گاهی در نهان است

22 ازین رو گفته‌اند مظهر عجایب %~% که ظاهر سازد آثار غرایب

23 به دنیا نایب او رهبرانند %~% محبان علی جمله برآنند

24 شناسا شو بدو تا راه یابی %~% بمعنی مظهر الله یابی

25 اگر بشناسی او را ای برادر %~% چه می‌پرسی ز ترسا و ز کافر

26 بگویم نام آن سلطان سرمد %~% که پا بنهاد بر دوش محمد

27 امیرالمؤمنین شاه معظم %~% امیرالمؤمنین اسرار آدم

28 امیرالمؤمنین ورد زبانم %~% امیرالمؤمنین روح وروانم

29 طفیل اوست از مه تا بماهی %~% بجو او را بهر جائی که خواهی

30 خدا را در جهان مقصود او بود %~% همیشه عابد و معبود او بود

31 اگر دانی به غیر او امامی %~% نیابی در مسلمانی تو نامی

32 یکی دان نور حیدر را و احمد %~% بود هم اول و آخر محمد

33 سخن کوتاه کن عطار میدان %~% مگو با ناکسان اسرار پنهان

34 معاد خلق دان او را به عالم %~% سخن کوتاه کن والله اعلم

35 دگر پرسی که ناجی کیست در راه %~% درین ره کیست از اسرار آگاه

1 تو ناجی را نمی‌دانی ز هالک %~% نمی‌دانی درین ره کیست مالک

2 حدیثی مصطفی گفته در این باب %~% بگویم با ms23 تو این اسرار در یاب

3 چنین فرمود کز بعد من امت %~% شوند در دین هفتاد و سه ملت

4 یکی ناجی بود در دین الله %~% بود هفتاد و دو مردود درگاه

5 بگویم با تو آن ناجی کدام است %~% کسی کو واقف از سر امام است

6 بود مأمور امر مصطفی را %~% امام خویش نامد مرتضی را

7 شناسد از ره معنی وصی را %~% نباشد منکر او قول نبی را

8 شناسای امامان سالکانند %~% ولیکن ناشناسان هالکانند

9 بود ناجی کسی بیشک درین راه %~% که او باشد ز اصل خویش آگاه

10 تو با حق دان کسی کو راه دانست %~% بعالم مظهر الله دانست

11 تو ناجی دان کسی کو یار باشد %~% بمعنی واقف اسرار باشد

12 تو ناجی دان کسی کو راه شاهست %~% امیرالمؤمنین او را پناهست

13 هر آنکس کز علی گردید مأمور %~% شود بیشک سرا پایش همه نور

14 ازو باشد نجات و رستگاری %~% تو دست از دامن او برنداری

15 خدا اورا به هر جاه راه دادست %~% بهر چیزی دل آگاه دادست

16 تو حاضر دان مر او را در همه جا %~% گهی پنهان بود او گاه پیدا

17 گهی حاضر بود او گاه غایب %~% مر او را گفته‌اند مظهر عجایب

18 بگویم اول و آخر همه اوست %~% بمعنی باطن و ظاهر همه اوست

19 یقین میدان که او از نور ذاتست %~% میان جان و دل آب حیات است

20 در این اسرار مرد نیک صادق %~% بود آن هالک بی‌دین منافق

21 تو هالک دان هر آن کو ره ندانست %~% طریق ملت آن شه ندانست

22 تو هالک دان کسی کو غیر حیدر %~% گزیند در ره دین پیردیگر

23 تو هالک دان که نشناسد علی را %~% نداند او امام حق ولی را

24 تو هالک دان کسی مأمور نبود %~% نهاده جان بکف منصور نبود

25 تو هالک دان کسی کو نیست درویش %~% نمی‌داند امام و ms24 رهبر خویش

26 اگر خواهی که باشی ناجی راه %~% نتابی سر ز امر حضرت شاه

27 اگر بندی کمر در راه فرمان %~% وجود خود کنی همچون گلستان

28 به جان آزاد شو از هر دو عالم %~% چگویم به ازین والله اعلم

29 دگر پرسی که علم دین کدامست %~% که آن ما را ز امر حق پیامست

1 علوم دین بگویم با تو ای یار %~% تو این اسرار از من گوش میدار

2 علوم باطنی را گوش میدار %~% علوم ظاهری فرموش میدار

3 ز علم باطنی ای یار انور %~% چنین گفتند دانایان رهبر

4 که علم دین بود دانستن راه %~% شود در راه دین از خویش آگاه

5 شناسی خویشتن را گر کجائی %~% درین محنت سرا بهر چرائی

6 باول از کجا داری تو آغاز %~% بآخر هم کجا خواهی شدن باز

7 امام خویشتن را هم بدانی %~% طلب داری حیات جاودانی

8 ولیکن کس بخود این ره نداند %~% که پیر رهبر این ره بداند

9 طلب کن پیر رهبر اندرین راه %~% که گرداند ترا از کار آگاه

10 ترا راه حقیقت او نماید %~% در اسرار برویت گشاید

11 از آن در علم دین آگاه گردی %~% تو واقف از کلام الله گردی

12 تو او را گر شناسی علم دانی %~% علوم اول وآخر بخوانی

13 تو او را گر شناسی محو مانی %~% بغیر او دگر چیزی ندانی

14 تو او را گر شناسی جان بیابی %~% طریق بوذر و سلمان بیابی

15 همین است علم دین ای مرد دانا %~% که دانا در ره وحدت خدا را

16 بفر شاه مردان ره بری تو %~% شوی واقف ز سر حیدری تو

17 مقام علم دین در فر شاهی است %~% مرا در معنی این علم راهی است

18 بمعنایش نمایم من ترا راه %~% که تا گردی ز سر وحدت آگاه

19 مبین خود را اگر تو مرد دینی %~% خدا بینی اگر خود را نه بینی

20 ms25 تو خود را محو کن در شیر یزدان %~% خدا بین و خداخوان و خدا دان

21 درآئی در مقام خودپرستی %~% تو خود باشی بت و خود را پرستی

22 بجز حق هرچه مقصود تو باشد %~% همان مقصود و معبود تو باشد

23 تو خود را نیست میکن هست اوباش %~% زجام وحدت حق مست او باش

24 تو خود اول شناسی پس خدا را %~% ز بعد مصطفی خود مرتضی را

25 به اسرار علی گر راه یابی %~% ز علم مصطفی آگاه یابی

26 تو او را گر شناسی نور گردی %~% بپاکی خوبتر از هور گردی

27 تو او را گر شناسی مرد راهی %~% بیابی در دو عالم پادشاهی

28 باسرارش اگر باشی تو محرم %~% روی چون قطره اندر بحر اعظم

29 بنور او ولی او را شناسی %~% مکن با نعمت او ناسپاسی

30 بهر عصری ظهوری کرد در دهر %~% گهی باشد به صحرا گاه در شهر

31 محمد نور و حیدر نور نور است %~% بهرجائی که خوانی در حضور است

32 ترا رهبر بود او ره نماید %~% نشان راه آن درگه نماید

33 ترا دانش بدان در کار آرد %~% ز بی راهی ترا در راه آرد

34 برو عطار این سر را نگهدار %~% میان عاشقان میگو تو اسرار

35 من اسراری که در دل می‌نهفتم %~% بتو ای مرد سالک بازگفتم

36 در معنی برویت برگشادم %~% کلید علم بر دست تو دادم

37 بگو با مرد دانا سر حق را %~% ز نادانان بگردان این ورق را

38 دگر پرسی ز من این چرخ فیروز %~% ز بهر چیست گردان در شب روز

1 بگویم با تو از احوال گردون %~% که تا بینی بمعنی سر بیچون

2 چنین میدان که این چرخ مدور %~% که گردان شد بامر پاک داور

3 بگردد روز و شب این چرخ دوار %~% همه مقصود او دیدار آن یار

4 همه سرگشته گردان بهر یار است %~% ز بهر دیدن او ms26 بی قرار است

5 بگردد این چنین گردنده افلاک %~% بودتا آب و باد و آتش و خاک

6 همه سرگشته فرمان اویند %~% همه دلداده و شیدای اویند

7 بگردد این چنین پیوسته مادام %~% کز آن گشتن زمین را باشد آرام

8 بگردد این چنین گردنده گردون %~% که تا آید در و یاقوت بیرون

9 بگردد تا نبات از خاک روید %~% ازو حیوان غذای خویش جوید

10 بگردد این چنین در گرد عالم %~% کزو پیدا شود در دهر آدم

11 سپهر و انجم و خورشید تابان %~% همه سرگشته‌اند از بهر انسان

12 ببین گر ز آنکه داری نور بینش %~% که بر انسان شده ختم آفرینش

13 هر آن چیزی که پیدا شد ز معبود %~% حقیقت را همه مقصود او بود

14 جهان یابد از انسان زینت و زین %~% که باشد مجمع آثار کونین

15 بزیر گنبد فیروزه گون طاق %~% هر آن چیزی که تو بینی در آفاق

16 تمامی بهر انسان آفریدند %~% مر او را دردو عالم برگزیدند

17 هر آنچه هست از پیدا و پنهان %~% همه موجود شد در ذات انسان

18 مر او را عالم کوچک از آن گفت %~% نیارم در این اسرار را سفت

19 ولی انسان ز بهر کردگار است %~% مر او را جز شناسائی چه کار است

20 شناسد خویش از آغاز و انجام %~% بیاد حق بود در صبح و در شام

21 بداند کز چه موجود است اشیا %~% شود عارف بنور حق تعالی

22 شود او را شناسائی چو حاصل %~% بداند در جهان انسان کامل

23 امام کل عالم مرتضی دان %~% تو او را مظهر نور خدا دان

24 ز شوق او بود گردان کواکب %~% مر او را سر بسر گشتند طالب

25 سپهر از بهر او گردنده باشد %~% مر او را از دل و جان بنده باشد

26 ز حل باشد کمینه هندوی او %~% همین گردد که ره یابد سوی او

27 بهر دم ms27 مشتری تسبیح خوانش %~% ثنای او بود ورد زبانش

28 برفتد تیغ مریخ ستمگر %~% که تا سازد جدا از دشمنش سر

29 بمدحش زهره هر دم ساز دارد %~% بهرسازی هزار آواز دارد

30 بود از جان و دل خورشید انور %~% غلام و چاکر اولاد حیدر

31 ز نور مرتضی او نور دارد %~% کز آن آفاق را معمور دارد

32 عطارد منشی دیوان او دان %~% ز شوق او بود در چرخ گردان

33 بسی گردد بگردش ماه شب گرد %~% که در گشتن نه بیند کس ازو گرد

34 همه از شوق او نالان و گردان %~% نمی‌گویم چگویم با تو نادان

35 همه سرگشتگی شان بهر شاه است %~% چه خورشید و چه چرخ و سال و ماهست

36 زمین و آسمان او راست مقصود %~% همه اشیا ز بهر اوست موجود

37 بود او را بهر جائی اساسی %~% بهر وقتی بود او را لباسی

38 ولی در اصل یک سررشته دارد %~% که این رشته بهم پیوسته دارد

39 نگردد منقطع سر رشته هرگز %~% ز انکار چنین معنی بپرهیز

40 چنین تقدیر داد این رشته را تاب %~% که گر مرد رهی این رمز دریاب

41 دگر پرسی که لذات جهان را %~% نمایم بر تو اسرار نهان را

1 تو لذات جهان و حشمتش دار %~% حقیقت حشمت دنیا ست آزار

2 زر و زن هم بمعنی نیست لذت %~% بود اندر حقیقت رنج و محنت

3 تو لذات جهان لذات دین دان %~% ز لذات جهان مقصود این دان

4 حقیقت هست لذات جهان علم %~% سخاو رحمت و احسان و هم حلم

5 ترا قوت بود از علم دینی %~% ازو مقصود هر دو کون بینی

6 ز علم دین بیابی سر کونین %~% بیابی در دو عالم زینت و زین

7 ترا لذت ز علم و از عمل بوی %~% چه خوانی لذت علم از عمل جوی

8 مجو لذت ز ملک و جاه عالم %~% بیفشان دست همت از دو ms28 عالم

9 ز غیر حق شوی هم بر کرانه %~% نه بینی خویشتن را در میانه

10 ز خود یکبارگی آزاد گردی %~% مطیع حیدر کرار گردی

11 ترا لذت ز حب شاه باشد %~% بمعنی گر بسویش راه باشد

12 ز مهر مرتضی یابی تو قوت %~% ببارد بر تو بس باران رحمت

13 تو او را جو که در عالم چو جانست %~% رفیق اولیا در هر زمانست

14 شدن در راه او لذات میدان %~% ازو باشد طریق راه عرفان

15 ازو باشد همه لذات این کار %~% برو طالب ره مولا نگه دار

16 عبادت را توهم لذات میدان %~% ولی باید که او باشد بفرمان

17 عبادت را بامر مرتضی کن %~% بترک غفلت و روی و ریا کن

18 مگردان سر دمی از راه عرفان %~% که تا کافر نمیری ای مسلمان

19 بغیر او اگر راهی گزینی %~% در آن ره خویش را درچاه بینی

20 ازو دنیا و عقبایت تمام است %~% حقیقت در دو عالم او امام است

21 ازو یابی بهشت و حوض کوثر %~% ازو گردی چه خورشید منور

22 که او باشد قسیم نار و جنت %~% رهاند مر ترا از رنج و محنت

23 حقیقت مرتضی را گر بدانی %~% کنی در هر دو عالم کامرانی

24 بهر چه مرتضی گوید چنان کن %~% عدوی وی بدوزخ جاودان کن

25 تو آن گفتار را لذات میدان %~% همیشه گفته عطار میخوان

26 دگر پرسی که عدل شاه چونست %~% که ظالم در دو عالم خود زبونست

1 بگویم با او سر عدل ای دوست %~% اگر دانی طریق عدل نیکوست

2 کسی را عدل باشد اندر این راه %~% که او باشد ز اصل کار آگاه

3 گزیند او طریق مصطفی را %~% بداند در حقیقت مرتضی را

4 شریعت را شعار خویش سازد %~% طریقت را دثار خویش سازد

5 حقیقت را مقام قرب داند %~% وجود خود بدین منزل رساند

6 عدالت این بود کاگاه باشی %~% بمعنی بر ms29 طریق شاه باشی

7 عدالت آن بود کانرا بدانی %~% چه باشی مبتلا او را بخوانی

8 عدالت آن بود ای مرد آگاه %~% که برداری وجود خویش از راه

9 عدالت آن بود ای یار انوار %~% که باشد در دل تو حب حیدر

10 عدالت آن بود گر راز جوئی %~% سخن جز حیدر صفدر نگوئی

11 عدالت آن بود گر راز بینی %~% که در کونین جز حیدر نه بینی

12 عدالت آن بود گر خنده باشی %~% میان عارفان فرخنده باشی

13 عدالت آن بود گر راه جوئی %~% طریق ملت آن شاه جوئی

14 تو عادل دان که دارد حب حیدر %~% مطیع مرتضی باشد چو قنبر

15 تو عادل دان که راه مرتضی رفت %~% نه همچون جاهلان راه خطا رفت

16 اگر دانی علی را عادلی تو %~% وگر نه در حقیقت جاهلی تو

17 اگر عادل شوی بر راه باشی %~% که در ملکش بود چه دادخواهی

18 اگر تو عدل ورزی زنده باشی %~% میان عارفان فرخنده باشی

19 ترا گر عدل باشد راه جوئی %~% حقیقت مظهر الله جوئی

20 بخواه از عدل هر چیزی که خواهی %~% نهی از عدل بر سر تاج شاهی

21 ز جهل جاهلان این سر نهان کن %~% ولی نزدیک دانایان عیان کن

22 چه دارد این جهان اغیار بسیار %~% تو از اغیار سر خود نگهدار

23 بود هفتاد و سه ملت بعالم %~% یکی را دین حق باشد مسلم

24 دگر هفتاد و دو اغیار باشند %~% نه ایشان در خور اسرار باشند

25 بگفت منصور سر لو کشف را %~% عیان می‌کرد سر من عرف را

26 شنودی جاهلان با او چه کردند %~% چه نادانی به آن حق گو که کردند

27 اگر من باز گویم ای برادر %~% جهان زیر و زبر گردد سراسر

28 نگو دانم همه اسرارها را %~% طریق مصطفی و مرتضی را

29 باسرار معانی راه بینم %~% ولی این ره بسوی شاه بینم

30 درون پرده دل ms30 راز دارد %~% در رحمت برویم باز دارد

31 نکو بینم همه اسرار حیدر %~% بود نور دلم ز انوار حیدر

32 درون پرده دل مهر حیدر %~% ز مهوش خانه دل شد منور

33 درون پرده دل شاه باشد %~% حقیقت از همه آگاه باشد

34 موانع از دل خود دور گردان %~% که تا بینی تو در دل نور یزدان

35 بود نزدیک او اما تو دوری %~% نمی‌بینی به چشم دل چه کوری

36 درون پرده دل اوست مستور %~% که می‌گوید اناالحق همچو منصور

37 درون پرده دل شهریاریست %~% مرا جز عشق او دیگر چه کاریست

38 درون دل چه خالی شد ز اغیار %~% نماند در دل تو غیر آن یار

39 پس آنگاهی بنورش محو مانی %~% بمانی در بقایش جاودانی

40 دگر پرسی بیان بحر و قطره %~% بگویم فاش تا یابی تو بهره

1 حقیقت بحر کل دریای نور است %~% همه جائی که آن مأوای نور است

2 توی یک قطره از بحر توحید %~% بیکتائی نگر بگذار تفرید

3 تفکر کن که آخر از کجائی %~% جداگشته ز بحر او کجائی

4 شناسی گر بمعنی خویش را باز %~% بدانی کز کجا داری تو آغاز

5 تو پنداری توی ای مرد نادان %~% حجاب خود توی فتنه همین دان

6 خودی خویشتن بردار از راه %~% که تا واقف شوی از سر الله

7 یکی نور است حقیقت کل اشیا %~% بیاید گوهر باران ز دریا

8 حقیقت بین شو و در خود نظر کن %~% چو قطره سوی بحر او گذر کن

9 هر آنکس کو نشد از بحر آگاه %~% نیابد در حقیقت سوی او راه

10 وگر خود را ندانی از کجائی %~% نیابی اندر این بحر آشنائی

11 حقیقت تا ابد در جهل مانی %~% بمانی در جحیم جاودانی

12 نگردد بر رخت در معرفت باز %~% اگر خود را ندانی تو ز آغاز

13 بشو غواص دریای معانی %~% کزین معنی در اسرار دانی

14 برون آورد رو ms31 بشکن صدف را %~% که تا دانی نشان من عرف را

15 شوی دریاچه در دریا نشینی %~% بجز دریا دگر چیزی نبینی

16 اگر آگه ازین معنی شوی تو %~% شوی واصل به بحر معنوی تو

17 بمعنی پی بری سر حقیقت %~% روی چون قطره اندر بحر وحدت

18 حقیقت را بمعنی شاه دارد %~% بسوی جمله دلها راه دارد

19 مجو آزار دلها تا توانی %~% که آن تیر است در دلها نهانی

20 چه دانی تو که در دل یار باشد %~% دل تو خالی از اغیار باشد

21 چه قطره و اصل دریای اویم %~% سخن کوتاه شد والله یعلم

22 دگر پرسی ز سر کشتی نوح %~% که بر من ساز این ابواب مفتوح

1 ز حال نوح و کشتی بازگویم %~% به پیش عارفان این راز گویم

2 حقیقت نوح دان هادی مطلق %~% بود معنی کشتی دعوت حق

3 کسی کو دعوت حق را پذیرد %~% به کشتی نوح او را دست گیرد

4 کسی کو آفتی آرد بکشتی %~% یقین میدان که او ماند بزشتی

5 تو کز کشتی شوی دور از بطالت %~% شوی غرقه بدریای جهالت

6 همیشه تا ابد در جهل مانی %~% روی اندر جحیم جاودانی

7 ترا هادی دلیل راه باشد %~% ز سر کشتیت آگاه باشد

8 ترا زان غرقه گشتن وارهاند %~% بکشتی نجات اندر رساند

9 علی باشد حقیقت هادی راه %~% زهی دولت اگر گشتی تو آگاه

10 نجات و رستگاری از علی دان %~% رهاند مر ترا از سر طوفان

11 حقیقت هست کشتی دعوت او %~% پناه و رستگاری رحمت او

12 اگر آئی درین کشتی چه بوذر %~% شوی بهتر ز خورشید منور

13 اگر آئی درین کشتی چه سلمان %~% ازین غرقاب بیرون آوری جان

14 اگر آئی درین کشتی شوی هست %~% شوی از حوض کوثر همچه من مست

15 اگر آئی درین کشتی برستی %~% بلندی یابی از گرداب پستی

16 اگر آئی درین کشتی به بینی %~% ظهور اولین و ms32 آخرینی

17 اگر آئی درین کشتی تو شاهی %~% بفرمانت شود مه تا بماهی

18 اگر آئی درین کشتی رفیقی %~% توان گفتن ترا مرد حقیقی

19 درین کشتی درآ تا شاه گردی %~% حقیقت مظهرالله گردی

20 درین کشتی درآ تا یار بینی %~% هزاران معنی اسرار بینی

21 درین کشتی درآ تا شاه باشی %~% ز اسرار علی آگاه باشی

22 درین کشتی نجات و رستگاریست %~% درین کشتی نجات و پایداریست

23 ازین کشتی اگر تو باز مانی %~% بمانی در عذاب جاودانی

24 بمعنی دگر روح تو نوح است %~% که در کشتی تن او را فتوح است

25 درین کشتی اگر معروف باشی %~% بدین مصطفی موصوف باشی

26 شناسد روح او راکشتی تن %~% به گلشن باز گردد او ز گلخن

27 درین کشتی رود چون روح کامل %~% شود در بحر الاالله واصل

28 بود عارف به ذات حق تعالی %~% بداند مظهر روح خدا را

29 بیابد از وجود خویش بهره %~% رود در بحر وحدت همچو قطره

30 دگر پرسی ز احوال سلیمان %~% چرا بر مرغ و ماهی داشت فرمان

1 مسلم گشت او را ملک و خاتم %~% بفرمانش درآمد هر دو عالم

2 بفرمانش همه دیو و پری بود %~% مر او را از بهشت انگشتری بود

3 علی را بود بنده همچو سلمان %~% از آن بر هر دو عالم داشت فرمان

4 بفرما آن که فرمانی دهندت %~% ترا ملک سلیمانی دهندت

5 اگر فرمان بری فرمان شه بر %~% بسوی درگه آن شاه ره بر

6 اگر فرمان بری یابی تو خاتم %~% بفرمانت شود ملک دو عالم

7 اگر فرمان بری گردی سلیمان %~% ترا دیو و پری باشد بفرمان

8 اگر فرمان بری گردی همه نور %~% حقیقت میشوی نور علی نور

9 اگر فرمان بری اسرار یابی %~% رموز حیدر کرار یابی

10 بفرمان علی میباش آباد %~% بفرمان علی میباش دلشاد

11 اگر فرمان بری او را چو سلمان %~% شوی اندر حقیقت چون سلیمان

12 ms33 ز فرمان علی گر سر بتابی %~% بهر دو کون بیشک ره نیابی

13 تو فرمان بر که تا مقصود یابی %~% رضای حضرت معبود یابی

14 علی را بنده بودن اصل دین است %~% بنزد من سلیمانی همین است

15 علی را بنده شو تا راه یابی %~% بمعنی مظهر الله یابی

16 علی را بنده شو مانند سلمان %~% که تا فرمان دهی همچو سلیمان

17 بخوان نزدیک دانا این سبق را %~% بگردان نزد جاهل این ورق را

18 ز یک فرمان که آدم کرد بد دید %~% بلا و محنت و اندوه و غم دید

19 مر او را خوردن گندم زبون کرد %~% ز صدر جنت المأوا برون کرد

20 مپیچ از راه فرمان سر چو ابلیس %~% بفرمان باش دایم همچو ادریس

21 ز امرش گشت پیدا این دو عالم %~% سخن کوتاه شد والله اعلم

22 دگر پرسی ز حال احتسابم %~% چرا مانع شوند اندر حسابم

1 بگویم احتساب احوال با تو %~% سراسر باز گویم حال با تو

2 حقیقت احتسابت کار دین است %~% حساب تو برب العالمین است

3 بباید احتساب خویشتن کرد %~% برآورد از وجود خویشتن گرد

4 که اصل احتساب آنست خود را %~% کنی پاک ای برادر از بدیها

5 بپرهیزی ز کبر و بخل و شهوت %~% ز آز و از زر و رنج وز نخوت

6 شریعت را شعار خویش سازی %~% طریقت را دثار خویش سازی

7 به خود راه شریعت چون بدیدی %~% یقین میدان که در منزل رسیدی

8 حقیقت منزل این راه باشد %~% ولی منزل مقام شاه باشد

9 چه دانستی تو او را در حقیقت %~% ز تو بر خیزد اعلال شریعت

10 به خود نتوان ولی این راه رفتن %~% به پیر رهبر آگاه رفتن

11 ترا رهبر بدین منزل رساند %~% ز رنج و محنت ره وارهاند

12 ز عشق مرتضی در جوش باشی %~% ز دستش شربت کوثر بنوشی

13 ز عشق مرتضی خورشید گردی %~% حقیقت زنده ms34 جاوید گردی

14 نشسته عشق او در جان عطار %~% بگوید سر او را بر سر دار

15 دگر پرسی عوام الناس چبود %~% میانشان این همه وسواس چبود

1 عوام الناس را احوال بسیار %~% عوام الناس را اقوال بسیار

2 عوام الناس اکثر جاهلانند %~% حقیقت دین یزدانی ندانند

3 عوام الناس بس در دین زبونند %~% بدریای جهالت سرنگونند

4 عوام الناس جز دعوا ندانند %~% اگر دعوا کنند معنی ندانند

5 عوام الناس راه دین کجا دید %~% سراسر دین ایشان هست تقلید

6 همه تقلید باشد دین ایشان %~% نمی‌دانند حقیقت اصل ایمان

7 عوام الناس خود اغیار باشند %~% بمعنی دور از اسرار باشند

8 تو میدان عام را حیوان ناطق %~% که هستند جمله ایشان منافق

9 براه دین سراسر ره زنانند %~% نخوانی مردشان کایشان زنانند

10 همه دیوند در صورت چوآدم %~% بصد باره ز اسب و گاو و خر کم

11 نمی‌دانند دین مصطفی را %~% نه خود را می‌شناسند نه خدا را

12 عوام الناس را احوال مشکل %~% عوام الناس را پایست درگل

13 عوام الناس این معنی ندانند %~% عوام الناس در دعوی بمانند

14 عوام الناس خود خود را زبون کرد %~% پدویات جهالت سرنگون کرد

15 کلیم الله را هادی ندانند %~% همه گوساله را الله خوانند

16 بیازارند عیسی را بخواری %~% همه خر را خرند از خوک داری

17 همی کوشند در آزار درویش %~% همی هستند در آرایش خویش

18 از ایشان خویشتن را دور میدار %~% از ایشان سر خود مستور میدار

19 براه دین عوام الناس عامند %~% ندانی پخته ایشان را که خامند

20 هر آنکس گفت چون منصور اسرار %~% به ساعت میزنندش بر سر دار

21 همی کن از عوام الناس پرهیز %~% ز اهل عام همچون تیر بگریز

22 ندانی تو عوام الناس مردم %~% حقیقت راه دین را کرده‌اند گم

23 نکردند پیروی دین نبی را %~% نمی‌دانند بقول او وصی را

24 همه کورند و کر اندر حقیقت %~% نمی‌دانند ms35 اسرار طریقت

25 بقرآن هم خدا بکم وصم گفت %~% ز بهر عام این درالمثل سفت

26 نه بینم کورشان از چشم ظاهر %~% پس آن کوری بود از دیده سر

27 بگوش ظاهرش هم گر نه بینم %~% حقیقت معنی دیگر ببینم

28 پس آن کوری بود کوری دلها %~% تو چشم دل درین اسرار بگشا

29 بچشم دل حقیقت کور باشند %~% از آن کز راه معنی دور باشند

30 به ظاهر جان اگر بینی دریشان %~% ولیکن در حقیقت مرده شان دان

31 به ظاهر زنده اما جان ندارند %~% اگر دانند جان جانان ندانند

32 حقیقت جان جانان مظهر نور %~% که او باشد ز چشم عام مستور

33 هر آنکس کو بنورش راه بیند %~% حقیقت مظهر الله بیند

34 بنور او بیابی زندگانی %~% بمانی در بقای جاودانی

35 ز سر اولیا پرسی تو احوال %~% بگویم با تو از احوالشان حال

1 حقیقت اولیا خورشید راهند %~% سراسر خلق عالم را پناهند

2 تمام اولیا اسرار بینند %~% بمعنی روشنی در راه دینند

3 حقیقت چون کلام الله دانند %~% بسوی معنی او راه یابند

4 بمعنی رهبران راه یزدان %~% خدابین و خداخوان و خدادان

5 خدا را اولیا باشند بمعنی %~% تو معنی را از ایشان جوی یعنی

6 بمعنی چون شناسی اولیا را %~% بدانی امر اسرار خدا را

7 تمام اولیا یک نور باشند %~% ز چشم جاهلان مستور باشند

8 جهان از اولیا خالی نباشد %~% جهان نبود اگر والی نباشد

9 جهان قائم بذات اولیا دان %~% نیامد ز اولیا یک مثل انسان

10 محمد گفت کاصحابم نجومند %~% گهی در مکه و گاهی به رومند

11 یکی گر زانکه ناپیدا نماید %~% تعاقب دیگری آن دم برآید

12 بدین معنی همیشه در جهانند %~% ز نسل و نسبت یک خاندانند

13 تو گر خواهی که بینی اولیا را %~% بظهر ساز میکن التجا را

14 بمظهر بس عجایب‌ها که بینی %~% رموز آسمانها و زمینی

15 ترا آن دم ازو باشد ms36 حیاتی %~% درو بینی تو نور بی صفاتی

16 تمام اولیا در آن کتابند %~% ولی این سر اکنون نه نمایند

17 بدور آخرین پیدا شود این %~% طمع دارد زتو عطار تحسین

18 ترا از اولیا آگاه سازد %~% ز راه بریان هم باز دارد

19 درو از اولیا اسرار باشد %~% رموز حیدر کرار باشد

20 ولی نادان کند انکار اسرار %~% نیارد طاقت اظهار اسرار

21 بود ظالم که اسرار ولایت %~% کند انکار از جهل و بطالت

22 برو ظالم که حق بیزار از تو %~% دل عطار بس افگار از تو

23 تو دین مصطفی تغییر دادی %~% بدریای ضلالت در فتادی

24 نداری در حقیقت دیده دید %~% گرفتی راه بی راهی به تقلید

25 مرا از اولیا اسرار و معنی %~% تولا از همه گفتار و معنی

26 بگویم با تولا رمز و اسرار %~% دگر رمزی برندت بر سر دار

27 ز جعفر میشنو اسرار منصور %~% بدو گفتا زجاهل دار مستور

28 بآخر آشکارا کرد اسرار %~% ببردند جاهلانش بر سر دار

29 نداند جاهل اسرار ولی را %~% به غفلت میرود راه نبی را

30 بگویم با تو راه حق کدامست %~% امام هادی مطلق کدامست

1 بود هادی دین بی شک پیمبر %~% امام انس و جن خود هست حیدر

2 بود حیدر حقیقت واقف حق %~% درو پیدا نماید وجه مطلق

3 تو گر راهی روی راه علی رو %~% رموز حیدر از عطار بشنو

4 درین ره رو که تا دلشاد باشی %~% زهر درد و غمی آزاد باشی

5 درین ره رو که تا اسرار دانی %~% رموز حیدر کرار دانی

6 درین ره اولیا جمله ستاده %~% درین ره انبیا هم سر نهاده

7 درین ره رو که تا بینی خدا را %~% بدانی سر جمله اولیا را

8 درین ره محرمان افتاده بر خاک %~% درین ره گشته است سرگشته افلاک

9 درین ره عاقلان دیوانه باشند %~% درین ره ناقلان افسانه باشند

10 درین ره سر منصور است ms37 بسیار %~% درین ره می‌روند هم بر سر دار

11 درین ره رهنما همراه باشد %~% درین ره مرتضی آگاه باشد

12 درین ره غیر بعد مصطفی نیست %~% درین ره غیر شاه مرتضی نیست

13 درین ره مصطفی بهبود باشد %~% درین ره مرتضی مقصود باشد

14 درین ره مرتضی بعد محمد %~% درین ره مرتضی سلطان سرمد

15 درین ره مظهر الله باشد %~% دل مظهر به معنی شاه باشد

16 فرستادند از آن پیغمبران را %~% که راه حق نمایند غافلان را

17 بسوی ملت حق ره نمایند %~% زره این بیرهان آگه نمایند

18 ز اعلائی چرا اسفل فتادی %~% چه شیطان لعنتی برخود نهادی

19 هر آنچت مصطفی گفتا نکردی %~% ز جامش شربت کوثر نخوردی

20 چه خواهی گفت اندر روز محشر %~% که کردی رخنه در دین پیمبر

21 چه خواهی گفت فردا مصطفی را %~% بخواهی دید روی مرتضی را

22 بهمراهی شیطان میروی تو %~% براه گمرهان تا کی روی تو

23 چو گم کردی تو ره کی راه یابی %~% تو کی راه همه در چاه یابی

24 تو راه جمله ابر ار برگیر %~% پس آنگه مذهب عطار برگیر

25 که بنماید بتو آن راه حق را %~% ز نادانان نهان کن این سبق را

26 برو عطار این سر را نگه دار %~% که اغیارند در آفاق بسیار

27 چه جوش عشق باشد در روانم %~% مگر این عشق دارد قصد جانم

28 چه سنجد قطره‌ها در پیش دریا %~% خداوندا توای دانا و بینا

29 توی در راه حق پشت و پناهم %~% توی اندر معانی پادشاهم

30 مرا یک راه و یک جانست و یک دل %~% درین جان مرتضی کرده است منزل

31 حقیقت مهر او در دل سرشتم %~% همیشه درگل و باغ بهشتم

32 طریق مرتضی باشد مسلم %~% بگفتم راستی والله اعلم

33 کجا دارد تو گوئی عشق منزل %~% بگو با من کنون این سر مشکل

1 بتو این سر مشکل باز گویم %~% ز عشق ms38 و منزل او راز گویم

2 مقام عشق باشد در همه جا %~% و از او خالی نباشد هیچ مأوا

3 مقام او زمین و آسمانست %~% مقام او فراز لامکانست

4 مقام او بود اندر دل و جان %~% بنور عشق باشد زنده انسان

5 بهر جائی که باشی درحضور است %~% ولی نادان ز سر عشق دور است

6 ز سر او اگر آگاه باشی %~% بهر دو کون بیشک شاه باشی

7 چه منزل اندرون جان کند عشق %~% هزاران خانمان ویران کند عشق

8 بجز عشق از درون جان بدر کن %~% بسوی قرب وحدت تو گذر کن

9 بشوقش ساز ویران خانه تن %~% دو عالم را تو پشت پای میزن

10 ز هجرانش چرا رنجور باشی %~% بنان و شربت و انگور باشی

11 تو تن پرور شوی از چرب و شیرین %~% نمی‌دانی طریق ملت و دین

12 تن تو هست بیشک دشمن تو %~% بلای جان تو باشد تن تو

13 کسی دشمن نه پرورده است هرگز %~% همی کن از وجود خویش پرهیز

14 بکوی عشق جانان کی رسی تو %~% که گلخن تاب تن همچون خسی تو

15 گذر کن در لباس گلخن تن %~% چه مردان در ره عشقش قدم زن

16 بمنزلگاه عشقش عاشقانند %~% سراسر عاشقان عارفانند

17 چه با خود عشق را همخانه یابی %~% درین ره عقل را دیوانه یابی

18 میان عاقلان صورت پرستی %~% میان عاشقان شوقست و مستی

19 درین ره عاقلان بیگانه باشند %~% درین ره عاشقان دیوانه باشند

20 میان عاقلان زهر است و فریاد %~% میان عاشقان مستی و بیداد

21 میان عاقلان زهد و نماز است %~% میان عاشقان راز و نیاز است

22 میان عاقلان تکرار باشد %~% میان عاشقان اسرار باشد

23 میان عاقلان تقلید باشد %~% میان عاشقان توحید باشد

24 ز عشاقان شنیدم سر توحید %~% گذشتم از میان عقل و تقلید

25 سبق از عاشقان دین بیاموز %~% چه عود از آتش عشقش همی سوز

26 ز ms39 اسرارش اگر آگاه گردی %~% همیشه مقبل درگاه گردی

27 درین درگه همیشه عاشقانند %~% که هر دم جان به جانان برفشانند

28 به ظاهر عشق را درگاه باشد %~% نه هر کس را بدرگه راه باشد

29 اگر خواهی که ره یابی بدرگاه %~% بعشق مرتضی میباش همراه

30 ز عشق مرتضی گردی همه نور %~% اناالحق گوئی و گردی تو منصور

31 ز عشق مرتضی باشی سلیمان %~% دهی بر جن و انس و طیر فرمان

32 ز عشق مرتضی اسرار دانی %~% بیابی زندگانی جاودانی

33 ز عشق مرتضی یابی تو بهره %~% روی در بحر وحدت همچو قطره

34 ز عشق مرتضی درویش باشی %~% بنزد جاهلان خاموش باشی

35 ز عشق مرتضی در باز جان را %~% وداعی کن همه ملک جهان را

36 ز عشق مرتضی گر در خروشی %~% ز دستش شربت کوثر بنوشی

37 ز عشق مرتضی خورشید باشی %~% حقیقت زنده جاوید باشی

38 ز عشق مرتضی عطار باشی %~% مطیع حیدر کرار باشی

39 نشسته عشق او با جان عطار %~% بگویم سر او را بر سر دار

40 دگر از من ز پیر راه پرسی %~% سخن از مظهر الله پرسی

1 ز مظهر گوئیم آگاه گردان %~% مرا واقف ز پیر راه گردان

2 ترا واقف کنم از سر آن راه %~% که تا گردی ز سر راه آگاه

3 رسول الله پیر راه باشد %~% ز سر هر دو کون آگاه باشد

4 محمد اندرین ره پیر راهست %~% ولی حیدر ترا پشت و پناهست

5 تو پیر راه میدان مصطفی را %~% ز خود آگاه میدان مرتضی را

6 ز تو آگاه باشد او بعالم %~% بتو همراه باشد او بعالم

7 در او بینی حقیقت نور معنی %~% برون آئی ز فکر و کذب و دعوی

8 اگر او را بیابی اندرین راه %~% ز سر کارگردی خوب آگاه

9 که پیر تست مظهر بس عجایب %~% در او بینی تو آثار غرایب

10 ترا پیر است مظهر گر ms40 بدانی %~% غنیمت دانی و او را بخوانی

11 برو مظهر بخوان و کامران باش %~% بجو مظهر پس آنگه شادمان باش

12 که رهبر با تو از اسرار گوید %~% رموز حیدر کرار گوید

13 مرا در عشق پیر راه اوشد %~% درین ره سالکان را شاه او شد

14 تو نور او درون جان جان بین %~% تو او را برتر از کون و مکان بین

15 تو او را پیر ره دان در طریقت %~% تو او را مظهر حق دان حقیقت

16 چه می‌گویم کنون شاه ولایت %~% دو عالم را ازو باشد هدایت

17 توی اندر میان جان هویدا %~% توی از راه معنی در زبانها

18 توی مظهر توی سرور توی جان %~% توی گه آشکارا گاه پنهان

19 توی ایمان توی غفران تو در جان %~% توی سرور توی شاه و تو سلطان

20 توی نجم و توی مهر و توی ماه %~% توی ز اسرار هر دو کون آگاه

21 توی عصمت توی رحمت تو نعمت %~% توی اندر حقیقت دین و ملت

22 توی حنان توی منان تو سبحان %~% توی مذهب توی ملت تو ایمان

23 توی اول توهم آخر تو سرور %~% توی ظاهر توی باطن تو مظهر

24 توی آدم توی شیث و توی نوح %~% تو ابراهیم و تو موسی و توی روح

25 ترا می‌خواند آدم هم به آغاز %~% رسید او را بهشت و نعمت و ناز

26 خلیل الله ترا چون خواند از جان %~% شد آتش بر وجود او گلستان

27 ترا می‌خواند هم موسی عمران %~% مظفر گشت بر فرعون و هامان

28 ترا عیسی مریم بود بنده %~% بنامت مرده را میکرد زنده

29 محمد هم بنامت شد مظفر %~% بعالم بر تمامی اهل کافر

30 سلیمان یافت از تو حشمت و جاه %~% بفرمانش ز ماهی بود تا ماه

31 بدشت ارژنه سلمان ترا خواند %~% در آن دم کو بدست شیر درماند

32 شدی حاضر رهاندی از بلایش %~% تو بودی در ms41 ره دین رهنمایش

33 توی در دل تو اندر دیده بینش %~% ز نور تو مدار آفرینش

34 گهی با یوسف مصری بچاهی %~% گهی در مصر عزت پادشاهی

35 گهی طفلی و گاهی چون جوانی %~% گهی پنهان شوی گاهی عیانی

36 گهی درویشی و گه پادشاهی %~% برآئی تو بهر صورت که خواهی

37 بظاهر گه به روم و گه به چینی %~% به باطن در همه روی زمینی

38 تو ای اندر جهان پیوسته قائم %~% جهان می‌نازد از ذات تو دایم

39 توی بیشک مراد از هر دو عالم %~% نمی‌دانم جز این والله اعلم

40 دگر پرسی کدام است زندگانی %~% بگو با من بیان این معانی

1 بگویم بهر تو ای مرد دانا %~% کنم با تو بیان این معما

2 بمعنی زندگی دنیا محال است %~% که این عالم همه خواب و خیال است

3 حقیقت زندگانی هست ایمان %~% تو ایمان را کمال زندگانی دان

4 برو ای سالک ره راه یزدان %~% تو همچون خضر مینوش آب حیوان

5 که تا یابی حیات زندگانی %~% بمانی تا ابد در جاودانی

6 حقیقت آب حیوان راه یزدان %~% مراد از راه یزدان تو علی دان

7 باو ایمان و دین تو تمام است %~% بمعنی هر دو عالم را امام است

8 به نور او بمعنی راه میجو %~% تو سرش از دل آگاه میجو

9 ز اسرارش شوی آنگاه آگاه %~% که برداری حجاب خویش از راه

10 چه ره بردی بنورش زنده مانی %~% وزو یابی بقای جاودانی

11 تو آن آب حیات اسرار میدان %~% همه مقصود خود آن یار میدان

12 بود تاریکی این آب ای یار %~% مثل پنهانیش از چشم اغیار

13 چه ره یابی بسویش در معانی %~% بیابی در حقیقت کامرانی

14 اگر او را نیابی مرده تو %~% میان زندگان افسرده تو

15 اگر او را بیابی زنده باشی %~% میان مؤمنان فرخنده باشی

16 چه ره یابی شوی مانند خورشید %~% بمانی در بقایش زنده جاوید ms42

17 حجاب خویشتن از راه کن دور %~% که تا گردی بمعنی همچو منصور

18 ولی اسرار مستوری همین دان %~% ز جاهل این سخنها کن تو پنهان

19 شنیدی تو که با منصور حق گو %~% ز نادانی چها کردند با او

20 شده بود از دو عالم بر کرانه %~% نمی‌دانسته جز حق آن بیگانه

21 برآورد از وجود خویشتن گرد %~% سجود درگه حق را چنان کرد

22 سجود اهل دید از دل باشد %~% سجود دیگران تقلید باشد

23 تو سجده آنچنان کن آن دلی را %~% که سجده بود آخر دم علی را

24 بگویم با تو اسرار سجودش %~% که چون با حق تعالی راز بودش

1 شنیدستم ز دانایان اسرار %~% که در جنگ احد سلطان کرار

2 یکی تیری چه تیر نوک پیکان %~% به پای مرتضی گردید پنهان

3 میان استخوان پنهان همی بود %~% علی از درد آن نالان همی بود

4 ز بیرون کردنش بودند عاجز %~% ز دردش مرتضی می‌کرد پرهیز

5 به پیش مصطفی جراح برگفت %~% که شد پیکان او با استخوان جفت

6 بباید پای او بشکافت اکنون %~% که تا آید ز پایش تیر بیرون

7 نمی‌شاید مرا این کار کردن %~% چنان دردی بپای او نهادن

8 نبی گفتا بدست ماست درمان %~% بسازم بر تو این دشوار آسان

9 به هنگامی که حیدر در نماز است %~% چنان مستغرق دریای راز است

10 که او را از کس و از خود خبر نیست %~% غم پیکان و هم درد دگر نیست

11 بزن چاک و بکش پیکان ز پایش %~% که گشته غرق دریای رضایش

12 چو بشنید این سخن را از پیمبر %~% بشد جراح تا نزدیک حیدر

13 ستاده دید شه را در نماز او %~% بحق برداشته روی نیاز او

14 بپای شه در افتاد و ثنا گفت %~% هزاران شاه دین را مرحبا گفت

15 شکافی زد بپای شاه مردان %~% ز خود بیخود برون آورد پیکان

16 جراحت را بزد ms43 دارو و بر بست %~% برفت آنگاه جراح سبکدست

17 به نزد مصطفی آمدکه این راز %~% بلطف و مرحمت با من بگو باز

18 بگفتا او بحق چون وصل دارد %~% چه پروائی ز فرع و اصل دارد

19 چنان مستغرقست در ذات یزدان %~% که اورا نه خبر از جسم و از جان

20 نه پروای زمین و آسمانش %~% نه فکر این جهان و آن جهانش

21 چه رو آرد بدرگاه خداوند %~% ببرد از وجود خویشتن پیوند

22 اگر زیر و زبر گردد دو عالم %~% نگرداند سر از درگاه آن دم

23 همه با حق بود گفت و شنودش %~% برای حق بود جود و سجودش

24 بدین معنی خوش و خورسند باشد %~% مر او را با خدا پیوند باشد

25 چنین باید عبادت مر خدا را %~% چنین میر و طریق مرتضی را

26 کسی را کین عبادت یار باشد %~% دلش منزلگه دلدار باشد

27 چنین میکن عبادت ای برادر %~% ولی میدار در دل حب حیدر

28 اگر صد سال باشی در عبادت %~% نیابی تا بشاه دین ارادت

29 عبادت آن زمان حق را قبول است %~% که در دل حب اولاد رسول است

30 امیرالمؤمنین را گربدانی %~% بیابی در حقیقت کامرانی

31 بنورش راهبر شو در معانی %~% که تا اسرار یزدانی بدانی

32 بدو واصل شوی چون بحر و قطره %~% بیابی از وجود خویش بهره

33 بنورش زنده جاوید باشی %~% بمعنی بهتر از خورشید باشی

34 دگر پرسی که علم دین کدامست %~% معلم در ره و آیین کدامست

1 حقیقت علم ودانش علم دین است %~% بدان تو علم ما حقل الیقین است

2 بظاهر علم دین باید شنیدن %~% معانی باید از آن راه دیدن

3 چه دانی علم باطن راه یابی %~% بهر چیزی دل آگاه یابی

4 ز علم ظاهری رنجور گردی %~% ز علم باطنی منصور گردی

5 ز علم ظاهری گردی پریشان %~% ز علم باطنی یابی تو ایمان

6 ز علم ظاهری ms44 جز قال نبود %~% زعلم باطنی جز حال نبود

7 بسوی علم قرآن راه میجو %~% ز معنایش دل آگاه میجو

8 ز قرآن اهل ظاهر را بود پوست %~% تو از قرآن طلب کن مغز ای دوست

9 نمی‌دانند حقیقت معنی آن %~% تو معنی می‌طلب از علم قرآن

10 حقیقت معرفت دان علم حق را %~% بخوان در نزد دانا این سبق را

11 ز دانایان طلب کن علم دینی %~% ز دانایان همه مقصود بینی

12 زمین و آسمان و جمله اشیا %~% چه خشخاشی بود در پیش دانا

13 از این خشخاش ای نادان تو چندی %~% سزد گر بر سبیل خود بخندی

14 تو خود را ای برادر نیست میدان %~% که هستی را نزیبد هیچ رحمن

15 بهستی علی گر هست باشی %~% ز جام وحدت حق مست باشی

16 چه گشتی عارف حق علم دانی %~% پس آنگه این معانی خوش بخوانی

17 تو خود را گر شناسی علم دین است %~% حقیقت علم را معنی همین است

18 اگر صد قرن در عالم شتابی %~% به خود رائی تو علم دین نیابی

19 ترا رهبر بعلم دین رساند %~% ز پستیت بعلیین رساند

20 بسوی علم معنی ره نماید %~% ز علم معرفت آگه نماید

21 بجوهر ذات گفتم این معانی %~% تو می‌باید که این معنی بدانی

22 سخن باشد میان عارفان در %~% ولی خر مهره باشد در جهان پر

23 سخن را معنیش داند سخندان %~% چه خرمهره بود در پیش نادان

24 ز یمن همت مردان دانا %~% ز فیض خدمت پیران بینا

25 من از نور خدا آگاه گشتم %~% چه خاک باب باب الله گشتم

26 نباشد عارف و معروف جزوی %~% زهی دولت اگر بردی باو پی

27 چه دانستی بمعنی مرتضی را %~% شدی عارف ره و رسم هدا را

28 کرا قدرت بعلم مرتضی هم %~% که گوید سر لو کشف الغطا هم

29 کرا قدرت که گوید حق بدیدم %~% بمعنی در ره وحدت رسیدم

30 ms45 بغیر مظهر حق شاه مردان %~% که او باشد خداخوان و خدادان

31 خدا را هم خداوند حقیقت %~% برونست این بمعنی از شریعت

32 بگفتا مصطفی قولم شریعت %~% بود فعل شما امر طریقت

33 حقیقت بحر فیض مرتضی دان %~% علی من من علی دان ای مسلمان

34 علی جان من و من جان اویم %~% علی زان من و من زان اویم

35 نداند جز علی علم لدنی %~% که او برتر بود از هرچه بینی

36 گهی پنهان بود گه آشکارا %~% بدستش موم گشته سنگ خارا

37 طریق علم او ما را رفیق است %~% درین ره لطف او ما را شفیق است

38 سراسر این کتب اسرار شاه است %~% بمعنی هر دو عالم را پناهست

39 مکن در نزد جاهل آشکارا %~% ولی پنهان مکن در نزد دانا

40 ز دست جانشینان پیمبر %~% بسی آزاد دیدند آل حیدر

41 مرا عباسیان بسیار خواندند %~% که تا اسرار دین من بدانند

42 نمودم دین خود پنهان چو عنقا %~% نمودم همچو جابلقا و بلسا

43 اگر اسرار دین را باز گویم %~% بنزد عارفان این راز گویم

44 طریق دین حق پنهان نکوتر %~% میان عاشقان عرفان نکوتر

45 تو این اسرار چون خوانی ندانی %~% طریق دین یزدانی ندانی

46 مینداز این کتب در نزد نادان %~% نداند مرد نادان امر یزدان

47 اگر تو این کتب از دست دادی %~% بطعن جاهلان اندر فتادی

48 از این جوهر بدانی رمز اسرار %~% به بینی در حقیقت روی دلدار

49 چه دیدی سر او خاموش میباش %~% ز سر تا پا سراسر گوش می‌باش

50 ز بعد این کتب مظهر طلب دار %~% ازو پیدا شود اسرار آن یار

51 ازو معلوم گردد علم پنهان %~% ازو پیدا شود اسرار جانان

52 ازو گردی معلم در معانی %~% طریق علم یزدانی بدانی

53 ازو مقبول خاص و عام گردی %~% ازو پخته شوی گر خام گردی

54 ازو بینی مقام قرب حیدر %~% ازو نوشی شراب حوض ms46 کوثر

55 ازو یابی تو هم ایمان و هم دین %~% به کام تو شود هم آن و هم این

56 مرا مظهر بود چشم کتب‌ها %~% ازو ظاهر شود پنهان و پیدا

57 از آدم تا باین دم سر وحدت %~% درو بینی ز راه علم و حکمت

58 ازو مقصود هر دو کون حاصل %~% ازو گردی براه شاه مقبل

59 درو معنی جعفر شاه باشد %~% درو معنی الالله باشد

60 تو را در دین احمد مقتدا اوست %~% تو را رهبر بسوی مرتضا اوست

61 ترا اودر مقام حق رساند %~% بسوی وحدت مطلق رساند

62 ترا آگاه گرداند ز اسرار %~% ولی از جاهلان او را نگه دار

63 ترا ایمن کند از خیر و از شر %~% رسی اندر مقام قرب حیدر

64 ز دین خویش بر خوردار باشی %~% بمعنی واقف اسرار باشی

65 ترا یاری به از جوهر نباشد %~% که در هر کان بدان گوهر نباشد

66 چه مظهر یافتی در وی نظر کن %~% محبان علی را زان خبر کن

67 در او بینی تو جوهرهای بسیار %~% بود هر بیت او لؤلؤی شهوار

68 ولی ازجوهر دنیا حذر کن %~% به جوهر خانه دریا سفر کن

69 که تا بینی که غواصان کیانند %~% میان دیده بینا عیانند

70 در آن بحرند غواصان طلبکار %~% کزین دریا برآرند در شهوار

71 اگر غواص نبود در که آرد %~% همان باران رحمت بر که بارد

72 دلیلانند غواصان این بحر %~% که درمی‌آورند از بحر یک سر

73 محمد بود غواص شریعت %~% علی غواص دریای حقیقت

74 برآورد حیدر از دریا بسی در %~% که شد دامان اهل الله ازو پر

75 میان عارفان عشق در کار %~% زهی سودای روح افزای عطار

سي فصل

سي فصل

نبذة عن الكتاب

الفهرس