1 می شود پرده چشمم پر کاهی گاهی %~% دیده ام هر دو جهان را به نگاهی گاهی

2 وادی عشق بسی دور و درازست ولی %~% طی شود جاده صد ساله به آهی گاهی

3 در طلب کوش و مده دامن امید زدست %~% دولتی هست که یابی سر راهی گاهی

1 ز برون در گذشتم ز درون خانه گفتم %~% سخنی نگفته ئی را چه قلندرانه گفتم

1 یارب درون سینه دل با خبر بده %~% در باده نشه را نگرم آن نظر بده

2 این بنده را که با نفس دیگران نزیست %~% یک آه خانه زاد مثال سحر بده

3 سیلم مرا بجوی تنک مایه ئی مپیچ %~% جولانگهی بوادی و کوه و کمر بده

4 سازی اگر حریف یم بیکران مرا %~% بااضطراب موج سکون گهر بده

5 شاهین من بصید پلنگان گذاشتی %~% همت بلند و چنگل ازین تیز تر بده

6 رفتم که طایران حرم را کنم شکار %~% تیری که نافکنده فتد کارگر بده

7 خاکم به نور نغمه داؤد بر فروز %~% هر ذره مرا پر و بال شرر بده

1 «عشق شور انگیز را هر جاده در کوی تو برد» %~% «بر تلاش خود چه مینا زد که ره سوی تو برد»

1 درون سینه ما سوز آرزو ز کجاست %~% سبو ز ماست ولی باده در سبو ز کجاست

2 گرفتم اینکه جهان خاک و ما کف خاکیم %~% به ذره ذره ما درد جستجو ز کجاست

3 نگاه ما به گریبان کهکشان افتد %~% جنون ما ز کجا شور های و هو ز کجاست

1 غزل سرای و نواهای رفته باز آور %~% به این فسرده دلان حرف دل نواز آور

2 کنشت و کعبه و بتخانه و کلیسا را %~% هزار فتنه از آن چشم نیم باز آور

3 ز باده ئی که بخاک من آتشی آمیخت %~% پیاله ئی بجوانان نو نیاز آور

4 نئی که دل ز نوایش بسینه می رقصد %~% مئی که ms01 شیشه جان را دهد گداز آور

5 به نیستان عجم باد صبحدم تیز است %~% شراره ئی که فرو می چکد ز ساز آور

1 ایکه ز من فزدوه ئی گرمی آه و ناله را %~% زنده کن از صدای من خاک هزار ساله را

2 با دل ما چها کنی تو که بباده حیات %~% مستی شوق می دهی آب و گل پیاله را

3 غنچه دل گرفته را از نفسم گره گشای %~% تازه کن از نسیم من داغ درون لاله را

4 می گذرد خیال من از مه و مهر و مشتری %~% تو بکمین چه خفته ای صید کن این غزاله را

5 خواجه من نگاه دار آبروی گدای خویش %~% آنکه ز جوی دیگران پر نکند پیاله را

1 از مشت غبار ما صد ناله برانگیزی %~% نزدیک تر از جانی با خوی کم آمیزی

2 در موج صبا پنهان دزدیده بباغ آئی %~% در بوی گل آمیزی با غنچه در آویزی

3 مغرب ز تو بیگانه مشرق همه افسانه %~% وقت است که در عالم نقش دگر انگیزی

4 آنکس که بسر دارد سودای جهانگیری %~% تسکین جنونش کن با نشتر چنگیزی

5 من بنده بی قیدم شاید که گریزم باز %~% این طره پیچان را در گردنم آویزی

6 جز ناله نمی دانم گویند غزل خوانم %~% این چیست که چون شبنم بر سینه من ریزی

1 من اگرچه تیره خاکم دلکیست برگ و سازم %~% به نظاره جمالی چو ستاره دیده بازم

2 بهوای زخمه تو همه ناله خموشم %~% تو باین گمان که شاید ز نوا فتاده سازم

3 به ضمیرم آنچنان کن که ز شعله نوائی %~% دل خاکیان فروزم دل نوریان گدازم

4 تب و تاب فطرت ما ز نیازمندی ما %~% تو خدای بی نیازی نرسی بسوز و سازم

5 به کسی عیان نکردم ز کسی نهان نکردم %~% غزل آنچنان سرودم که برون فتاد رازم

1 بصدای درمندی بنوای دلپذیری %~% خم زندگی گشادم بجهان ms02 تشنه میری

2 تو بروی بینوائی در آن جهان گشادی %~% که هنوز آرزویش ندمیده در ضمیری

3 ز نگاه سرمه سائی بدل و جگر رسیدی %~% چه نگاه سرمه سائی دو نشانه زد به تیری

4 به نگاه نارسایم چه بهار جلوه دادی %~% که بباغ و راغ نالم چو تذرو نو صفیری

5 چه عجب اگر دو سلطان بولایتی نگنجند %~% عجب اینکه می نگنجد بدو عالمی فقیری

1 بر سر کفر و دین فشان رحمت عام خویش را %~% بند نقاب بر گشا ماه تمام خویش را

2 زمزمه کهن سرای گردش باده تیز کن %~% باز به بزم ما نگر آتش جام خویش را

3 دام ز گیسوان بدوش زحمت گلستان بری %~% صید چرا نمی کنی طایر بام خویش را

4 ریگ عراق منتظر کشت حجاز تشنه کام %~% خون حسین باز ده کوفه و شام خویش را

5 دوش به راهبر زند راه یگانه طی کند %~% می ندهد بدست کس عشق زمام خویش را

6 ناله به آستان دیر بیخبرانه می زدم %~% تا بحرم شناختم راه و مقام خویش را

7 قافله بهار را طایر پیش رس نگر %~% آنکه بخلوت قفس گفت پیام خویش را

1 نوای من از آن پر سوز و بیباک و غم انگیزست %~% بخاشاکم شرار افتاده باد صبحدم تیز است

2 ندارد عشق سامانی ولیکن تیشه ئی دارد %~% خراشد سینه کهسار و پاک از خون پرویز است

3 مرا در دل خلید این نکته از مرد ادا دانی %~% ز معشوقان نگه کاری تر از حرف دلاویز است

4 به بالینم بیا یکدم نشین کز درد مهجوری %~% تهی پیمانه بزم ترا پیمانه لبریز است

5 به بستان جلوه دادم آتش داغ جدائی را %~% نسیمش تیز تر می سازد و شبنم غلط ریز است

6 اشارتهای پنهان خانمان برهم زند لیکن %~% مرا آن غمزه می باید که بیباک است و خونریز است

7 نشیمن هر دو را در آب و ms03 گل لیکن چه رازست این %~% خرد را صحبت گل خوشتر آید دل کم آمیز است

8 مرا بنگر که در هندوستان دیگر نمی بینی %~% برهمن زاده ئی رمز آشنای روم و تبریز است

1 دل دیده ئی که دارم همه لذت نظاره %~% چه گنه اگر تراشم صنمی ز سنگ خاره

2 تو به جلوه در نقابی که نگاه بر نتابی %~% مه من اگر ننالم تو بگو دگر چه چاره

3 چه شود اگر خرامی به سرای کاروانی %~% که متاع ناروانش دلکی است پاره پاره

4 غزلی زدم که شاید به نوا قرارم آید %~% تب شعله کم نگردد ز گسستن شراره

5 دل زنده ئی که دادی به حجاب در نسازد %~% نگهی بده که بیند شرری بسنگ خاره

6 همه پاره دلم را ز سرور او نصیبی %~% غم خود چسان نهادی به دل هزار پاره

7 نکشد سفینه کس به یمی بلند موجی %~% خطری که عشق بیند بسلامت کناره

8 به شکوه بی نیازی ز خدایگان گذشتم %~% صفت مه تمامی که گذشت بر ستاره

1 گرچه شاهین خرد بر سر پروازی هست %~% اندرین بادیه پنهان قدر اندازی هست

2 آنچه ازکار فروبسته گره بگشاید %~% هست و در حوصله زمزمه پروازی هست

3 تاب گفتار اگر هست شناسائی نیست %~% وای آن بنده که در سینه او رازی هست

4 گرچه صد گونه بصد سوز مرا سوخته اند %~% ای خوشا لذت آن سوز که هم سازی هست

5 مرده خاکیم و سزاوار دل زنده شدیم %~% این دل زنده و ما کار خدا سازی هست

6 شعله سینه من خانه فروز است ولی %~% شعله ئی هست که هم خانه براندازی هست

7 تکیه بر عقل جهان بین فلاطون نکنم %~% در کنارم دلکی شوخ و نظر بازی هست

1 این جهان چیست صنم خانه پندار من است %~% جلوه او گرو دیده بیدار من است

2 همه آفاق که گیرم به نگاهی او را %~% حلقه ئی ms04 هست که از گردش پرگار من است

3 هستی و نیستی از دیدن و نا دیدن من %~% چه زمان و چه مکان شوخی افکار من است

4 از فسون کاری دل سیر و سکون غیب و حضور %~% اینکه غماز و گشاینده اسرار من است

5 آن جهانی که درو کاشته را می دروند %~% نور و نارش همه از سبحه و زنار من است

6 ساز تقدیرم و صد نغمه پنهان دارم %~% هر کجا زخمه اندیشه رسد تار من است

1 فصل بهار این چنین بانگ هزار این چنین %~% چهره گشا غزل سرا باده بیار این چنین

2 اشک چکیده ام ببین هم به نگاه خود نگر %~% ریز به نیستان من برق و شرار این چنین

3 باد بهار را بگو پی به خیال من برد %~% وادی و دشت را دهد نقش و نگار این چنین

4 زاده باغ و راغ را از نفسم طراوتی %~% در چمن تو زیستم با گل و خار این چنین

5 عالم آب و خاک را بر محک دلم بسای %~% روشن و تار خویش را گیر عیار این چنین

6 دل بکسی نباخته با دو جهان نساخته %~% من بحضور تو رسم روز شمار این چنین

7 فاخته کهن صفیر ناله من شنید و گفت %~% کس نسرود در چمن نغمه پار این چنین

1 برون کشید ز پیچاک هست و بود مرا %~% چه عقده ها که مقام رضا گشود مرا

2 تپید عشق و درین کشت نا بسامانی %~% هزار دانه فرو کرد تا درود مرا

3 ندانم اینکه نگاهش چه دید در خاکم %~% نفس نفس به عیار زمانه سود مرا

4 جهانی از خس و خاشاک در میان انداخت %~% شراره دلکی داد و آزمود مرا

5 پیاله گیرز دستم که رفت کار از دست %~% کرشمه بازی ساقی ز من ربود مرا

1 خیز و بخاک تشنه ئی باده زندگی فشان %~% آتش خود بلند کن آتش ما فرونشان ms05

2 میکده تهی سبو حلقه خود فرامشان %~% مدرسه بلند بانگ بزم فسرده آتشان

3 فکر گره گشا غلام دین بروایتی تمام %~% زانکه درون سینه ها دل هدفی است بی نشان

4 هر دو بمنزلی روان هر دو امیر کاروان %~% عقل بحیله می برد عشق برد کشان کشان

5 عشق ز پا در آورد خیمه شش جهات را %~% دست دراز می کند تا به طناب کهکشان

1 تو باین گمان که شاید سر آستانه دارم %~% به طواف خانه کاری بخدای خانه دارم

2 شرر پریده رنگم مگذر ز جلوه من %~% که بتاب یک دو آنی تب جاودانه دارم

3 نکنم دگر نگاهی به رهی که طی نمودم %~% به سراغ صبح فردا روش زمانه دارم

4 یم عشق کشتی من یم عشق ساحل من %~% نه غم سفینه دارم نه سر کرانه دارم

5 شرری فشان ولیکن شرری که وا نسوزد %~% که هنوز نو نیازم غم آشیانه دارم

6 «به امید اینکه روزی به شکار خواهی آمد» %~% ز کمند شهریاران رم آهوانه دارم

7 تو اگر کرم نمائی بمعاشران ببخشم %~% دو سه جام دلفروزی ز می شبانه دارم

1 نظر به راه نشینان سواره می گذرد %~% مرا بگیر که کارم ز چاره می گذرد

2 به دیگران چه سخن گسترم ز جلوه دوست %~% بیک نگاه مثال شراره می گذرد

3 رهی به منزل آن ماه سخت دشوار است %~% چنانکه عشق بدوش ستاره می گذرد

4 ز پرده بندی گردون چه جای نومیدیست %~% که ناوک نظر ما ز خاره می گذرد

5 یمی است شبنم ما کهکشان کناره اوست %~% بیک شکستن موج از کناره می گذرد

6 بخلوتش چو رسیدی نظر به او مگشا %~% که آن دمی است که کار از نظاره می گذرد

7 من از فراق چه نالم که از هجوم سرشک %~% ز راه دیده دلم پاره پاره می گذرد

1 بر عقل فلک پیما ترکانه شبیخون به %~% یک ذره درد دل ms06 از علم فلاطون به

2 دی مغبچه ئی با من اسرار محبت گفت %~% اشکی که فرو خوردی از باده گلگون به

3 آن فقر که بی تیغی صد کشور دل گیرد %~% از شوکت دارا به از فر فریدون به

4 در دیر مغان آئی مضمون بلند آور %~% در خانقه صوفی افسانه و افسون به

5 در جوی روان ما بی منت طوفانی %~% یک موج اگر خیزد آن موج ز جیحون به

6 سیلی که تو آوردی در شهر نمی گنجد %~% این خانه بر اندازی در خلوت هامون به

7 اقبال غزل خوان را کافر نتوان گفتن %~% سودا بدماغش زد از مدرسه بیرون به

1 یا مسلمان را مده فرمان که جان بر کف بنه %~% یا درین فرسوده پیکر تازه جانی آفرین

2 یا برهمن را بفرما نو خداوندی تراش %~% یا خود اندر سینه زناریان خلوت گزین

3 یا دگر آدم که از ابلیس باشد کمترک %~% یا دگر ابلیس بهر امتحان عقل و دین

4 یا جهانی تازه ئی یا امتحانی تازه ئی %~% می کنی تا چند با ما آنچه کردی پیش ازین

5 فقر بخشی باشکوه خسرو پرویز بخش %~% یا عطا فرما خرد با فطرت روح الامین

6 یا بکش در سینه من آرزوی انقلاب %~% یا دگرگون کن نهاد این زمان و این زمین

1 عقل هم عشق است و از ذوق نگه بیگانه نیست %~% لیکن این بیچاره را آن جرأت رندانه نیست

2 گرچه می دانم خیال منزل ایجاد من است %~% در سفر از پا نشستن همت مردانه نیست

3 هر زمان یک تازه جولانگاه میخواهم ازو %~% تا جنون فرمای من گوید دگر ویرانه نیست

4 با چنین زور جنون پاس گریبان داشتم %~% در جنون از خود نرفتن کار هر دیوانه نیست

1 سوز و گداز زندگی لذت جستجوی تو %~% راه چو مار می گزد گر نروم بسوی تو

2 سینه گشاده جبرئیل از بر عاشقان گذشت %~% تا شرری ms07 به او فتد ز آتش آرزوی تو

3 هم بهوای جلوه ئی پاره کنم حجاب را %~% هم به نگاه نارسا پرده کشم بروی تو

4 من بتلاش تو روم یا به تلاش خود روم %~% عقل و دل نظر همه گم شدگان کوی تو

5 از چمن تو رسته ام قطره شبنمی ببخش %~% خاطر غنچه وا شود کم نشود ز جوی تو

1 درین محفل که کار او گذشت از باده و ساقی %~% ندیمی کو که در جامش فرو ریزم می باقی

2 کسی کو زهر شیرین میخورد از جام زرینی %~% می تلخ از سفال من کجا گیرد به تریاقی

3 شرار از خاک من خیزد کجا ریزم کرا سوزم %~% غلط کردی که در جانم فکندی سوز مشتاقی

4 مکدر کرد مغرب چشمه های علم و عرفان را %~% جهان را تیره تر سازد چه مشائی چه اشراقی

5 دل گیتی انا المسموم انا المسموم فریادش %~% خرد نالان که ما عندی بتریاق و لا راقی

6 چه ملائی چه درویشی چه سلطانی چه دربانی %~% فروغ کار می جوید به سالوسی و زراقی

7 ببازاری که چشم صیرفی شور است و کم نور است %~% نگینم خوار تر گردد چو افزاید به براقی

1 ساقیا بر جگرم شعله نمناک انداز %~% دگر آشوب قیامت به کف خاک انداز

2 او بیک دانه گندم به زمینم انداخت %~% تو بیک جرعه آب آنسوی افلاک انداز

3 عشق را باده مرد افکن و پرزور بده %~% لای این باده به پیمانه ادراک انداز

4 حکمت و فلسفه کرد است گران خیز مرا %~% خضر من از سرم این بار گران پاک انداز

5 خرد از گرمی صهبا بگدازی نرسید %~% چاره کار به آن غمزه چالاک انداز

6 بزم در کشمکش بیم و امید است هنوز %~% همه را بی خبر از گردش افلاک انداز

7 میتوان ریخت در آغوش خزان لاله و گل %~% خیز و بر شاخ کهن خون رگ تاک ms08 انداز

1 از آن آبی که در من لاله کارد ساتگینی ده %~% کف خاک مرا ساقی بباد فرودینی ده

2 ز مینائی که خوردم در فرنگ اندیشه تاریکست %~% سفر ورزیده خود را نگاه راه بینی ده

3 چو خس از موج هر بادی که می آید ز جا رفتم %~% دل من از گمانها در خروش آمد یقینی ده

4 بجانم آرزوها بود و نابود شرر دارد %~% شبم را کوکبی از آرزوی دل نشینی ده

5 بدستم خامه ئی دادی که نقش خسروی بندد %~% رقم کش این چنینم کرده ئی لوح جبینی ده

1 ز هر نقشی که دل از دیده گیرد پاک میآیم %~% گدای معنی پاکم تهی ادراک می آیم

2 گهی رسم و ره فرزانگی ذوق جنون بخشد %~% من از درس خرد مندان گریبان چاک میآیم

3 گهی پیچد جهان بر من گهیمن بر جهان پیچم %~% بگردان باده تا بیرون ازین پیچاک میآیم

4 نه اینجا چشمک ساقی نه آنجا حرف مشتاقی %~% ز بزم صوفی و ملا بسی غمناک می آیم

5 رسد وقتی که خاصان ترا با من فتدکاری %~% که من صحرائیم پیش ملک بیباک می آیم

1 دل بی قید من با نور ایمان کافری کرده %~% حرم را سجده آورده بتان را چاکری کرده

2 متاع طاقت خود را ترازوئی بر افروزد %~% ببازار قیامت با خدا سوداگری کرده

3 زمین و آسمان را بر مراد خویش می خواهد %~% غبار راه و با تقدیر یزدان داوری کرده

4 گهی با حق درآمیزد گهی با حق درآویزد %~% زمانی حیدری کرده زمانی خیبری کرده

5 باین بی رنگی جوهر ازو نیرنگ می ریزد %~% کلیمی بین که هم پیغمبری هم ساحری کرده

6 نگاهش عقل دور اندیش را ذوق جنون داده %~% ولیکن با جنون فتنه سامان نشتری کرده

7 بخود کی می رسد این راه پیمای تن آسانی %~% هزاران سال منزل در مقام آزری کرده

1 ز شاعر ناله مستانه در ms09 محشر چه می خواهی %~% تو خود هنگامه ئی هنگامه دیگر چه میخواهی

2 به بحر نغمه کردی آشنا طبع روانم را %~% ز چاک سینه ام دریا طلب گوهر چه میخواهی

3 نماز بی حضور از من نمی آید نمی آید %~% دلی آورده ام دیگر ازین کافر چه می خواهی

1 نه در اندیشه من کار زار کفر و ایمانی %~% نه در جان غم اندوزم هوای باغ رضوانی

2 اگر کاوی درونم را خیال خویش را یابی %~% پریشان جلوه ئی چون ماهتاب اندر بیابانی

1 مرغ خوش لهجه و شاهین شکاری از تست %~% زندگی را روش نوری و ناری از تست

2 دل بیدار و کف خاک و تماشای جهان %~% سیر این ماه بشب گونه عماری از تست

3 همه افکار من از تست چه در دل چه بلب %~% گهر از بحر بر آری نه بر آری از تست

4 من همان مشت غبارم که بجائی نرسد %~% لاله از تست و نم ابر بهاری از تست

5 نقش پرداز توئی ما قلم افشانیم %~% حاضر آرائی و آینده نگاری از تست

6 گله ها داشتم از دل به زبانم نرسید %~% مهر و بی مهری و عیاری و یاری از تست

1 خوشتر ز هزار پارسائی %~% گامی به طریق آشنائی

2 در سینه من دمی بیاسای %~% از محنت و کلفت خدائی

3 ما را ز مقام ما خبر کن %~% مائیم کجا و تو کجائی

4 آن چشمک محرمانه یاد آر %~% تا کی به تغافل آزمائی

5 دی ماه تمام گفت با من %~% در ساز به داغ نارسائی

6 خوش گفت ولی حرام کردند %~% در مذهب عاشقان جدائی

7 پیش تو نهاده ام دل خویش %~% شاید که تو این گره گشائی

1 بر جهان دل من تاختنش را نگرید %~% کشتن و سوختن و ساختنش را نگرید

2 روشن از پرتو آن ماه دلی نیست که نیست %~% با هزار آینه پرداختنش را نگرید

3 آنکه ms10 یکدست برد ملک سلیمانی چند %~% با فقیران دو جهان باختنش را نگرید

4 آنکه شبخون بدل و دیده دانایان ریخت %~% پیش نادان سپر انداختنش را نگرید

1 مرا براه طلب بار در گل است هنوز %~% که دل به قافله و رخت و منزل است هنوز

2 کجا ست برق نگاهی که خانمان سوزد %~% مرا با معامله با کشت و حاصل است هنوز

3 یکی سفینه این خام را به طوفان ده %~% ز ترس موج نگاهم بساحل است هنوز

4 تپیدن و نرسیدن چه عالمی دارد %~% خوشا کسی که بدنبال محمل است هنوز

5 کسی که از دو جهان خویش را برون نشناخت %~% فریب خورده این نقش باطل است هنوز

6 نگاه شوق تسلی به جلوه ئی نشود %~% کجا برم خلشی را که در دل است هنوز

7 حضور یار حکایت دراز تر گردید %~% چنانکه این همه نا گفته در دل است هنوز

1 زمستان را سرآمد روزگاران %~% نواها زنده شد در شاخساران

2 گلان را رنگ و نم بخشد هواها %~% که می آید ز طرف جویباران

3 چراغ لاله اندر دشت و صحرا %~% شود روشن تر از باد بهاران

4 دلم افسرده تر در صحبت گل %~% گریزد این غزال از مرغزاران

5 دمی آسوده با درد و غم خویش %~% دمی نالان چو جوی کوهساران

6 ز بیم اینکه ذوقش کم نگردد %~% نگویم حال دل با رازداران

1 هوای خانه و منزل ندارم %~% سر راهم غریب هر دیارم

2 سحر می گفت خاکستر صبا را %~% «فسرد از باد این صحرا شرارم

3 گذر نرمک پریشانم مگردان %~% ز سوز کاروانی یادگارم»

4 ز چشمم اشک چون شبنم فرو ریخت %~% که من هم خاکم و در رهگذارم

5 بگوش من رسید از دل سرودی %~% که جوی روزگار از چشمه سارم

6 ازل تاب و تب پیشنیه من %~% ابد از ذوق و شوق انتظارم

7 میندیش از کف خاکی میندیش %~% بجان تو که من ms11 پایان ندارم

1 از چشم ساقی مست شرابم %~% بی می خرابم بی می خرابم

2 شوقم فزون تر از بی حجابی %~% بینم نه بینم در پیچ و تابم

3 چون رشته شمع آتش بگیرد %~% از زخمه من تار ربابم

4 از من برون نیست منزلگه من %~% من بی نصیبم راهی نیابم

5 تا آفتابی خیزد ز خاور %~% مانند انجم بستند خوابم

1 شب من سحر نمودی که به طلعت آفتابی %~% تو به طلعت آفتابی سزد اینکه بی حجابی

2 تو بدرد من رسیدی بضمیرم آرمیدی %~% ز نگاه من رمیدی به چنین گران رکابی

3 تو عیار کم عیاران تو قرار بیقراران %~% تو دوای دل فگاران مگر اینکه دیریابی

4 غم و عشق و لذت او اثر دو گونه دارد %~% گهی سوز و دردمندی گهی مستی و خرابی

5 ز حکایت دل من تو بگو که خوب دانی %~% دل من کجا که او را بکنار من نیابی

6 به جلال تو که در دل دگر آرزو ندارم %~% بجز این دعا که بخشی به کبوتران عقابی

1 درین میخانه ای ساقی ندارم محرمی دیگر %~% که من شاید نخستین آدمم از عالمی دیگر

2 دمی این پیکر فرسوده را سازی کف خاکی %~% فشانی آب و از خاک آتش انگیزی دمی دیگر

3 بیار آن دولت بیدار و آن جام جهان بین را %~% عجم را داده ئی هنگامه بزم جمی دیگر

1 بجهان دردمندان تو بگو چه کار داری %~% تب و تاب ما شناسی دل بی قرار داری

2 چه خبر ترا ز اشکی که فرو چکد ز چشمی %~% تو ببرگ گل ز شبنم در شاهوار داری

3 چه بگویمت ز جانی که نفس نفس شمارد %~% دم مستعار داری غم روزگار داری

1 اگر نظاره از خود رفتگی آرد حجاب اولی %~% نگیرد با من این سودا بها از بس گران خواهی

2 سخن بی پرده گو با ما شد آن روز کم آمیزی %~% که ms12 می گفتند تو ما را چنین خواهی چنان خواهی

3 نگاه بی ادب زد رخنه ها در چرخ مینائی %~% دگر عالم بنا کن گر حجابی درمیان خواهی

4 چنان خود را نگه داری که با این بی نیازی ها %~% شهادت بر وجود خود ز خون دوستان خواهی

5 مقام بندگی دیگر مقام عاشقی دیگر %~% ز نوری سجده میخواهی ز خاکی بیش از آن خواهی

6 مس خامی که دارم از محبت کیمیا سازم %~% که فردا چون رسم پیش تو از من ارمغان خواهی

1 نور تو وانمود سپید و سیاه را %~% دریا و کوه و دشت و در و مهر و ماه را

2 تو در هوای آنکه نگه آشنای اوست %~% من در تلاش آنکه نتابد نگاه را

1 بده آندل که مستی های او از باده خویش است %~% بگیر آندل که از خود رفته و بیگانه اندیش است

2 بده آندل بده آن دل که گیتی را فراگیرد %~% بگیر این دل بگیر این دل که در بند کم و بیش است

3 مرا ای صید گیر از ترکش تقدیر بیرون کش %~% جگر دوزی چه می آید از آن تیری که در کیش است

4 نگردد زندگانی خسته از کار جهان گیری %~% جهانی در گره بستم جهانی دیگری پیش است

1 کف خاکی برگ و سازم برهی فشانم او را %~% به امید اینکه روزی بفلک رسانم او را

2 چه کنم چه چاره گیرم که ز شاخ علم و دانش %~% ندمیده هیچ خاری که بدل نشانم او را

3 دهد آتش جدائی شرر مرا نمودی %~% به همان نفس بمیرم که فرونشانم او را

4 می عشق و مستی او نرود برون ز خونم %~% که دل آنچنان ندادم که دگر ستانم او را

5 تو به لوح ساده من همه مدعا نوشتی %~% دگر آنچنان ادب کن که غلط نخوانم او را

6 بحضور تو اگر کس غزلی ز من سراید %~% چه ms13 شود اگر نوازی به همین که دانم او را

1 این دل که مرا دادی لبریز یقین بادا %~% این جام جهان بینم روشن تر ازین بادا

2 تلخی که فرو ریزد گردون به سفال من %~% در کام کهن رندی آنهم شکرین بادا

1 رمز عشق تو به ارباب هوس نتوان گفت %~% سخن از تاب و تب شعله به خس نتوان گفت

2 تو مرا ذوق بیان دادی و گفتی که بگوی %~% هست در سینه من آنچه بکس نتوان گفت

3 از نهانخانه دل خوش غزلی می خیزد %~% سر شاخی همه گویم به قفس نتوان گفت

4 شوق اگر زنده جاوید نباشد عجب است %~% که حدیث تو درین یک دو نفس نتوان گفت

1 یاد ایامی که خوردم باده ها با چنگ و نی %~% جام می در دست من مینای می در دست وی

2 درکنار آئی خزان ما زند رنگ بهار %~% ورنیا ئی فرودین افسرده تر گردد ز دی

3 بیتو جان من چو آن سازی که تارش در گسست %~% در حضور از سینه من نغمه خیزد پی به پی

4 آنچه من در بزم شوق آورده ام دانی که چیست %~% یک چمن گل یک نیستان ناله یک خمخانه می

5 زنده کن باز آن محبت را که از نیروی او %~% بوریای ره نشینی در فتد با تخت کی

6 دوستان خرم که بر منزل رسید آواره ئی %~% من پریشان جاده های علم و دانش کرده طی

1 انجم بگریبان ریخت این دیده تر ما را %~% بیرون ز سپهر انداخت این ذوق نظر ما را

2 هر چند زمین سائیم برتر ز ثریانیم %~% دانی که نمی زیبد عمری چو شرر ما را

3 شام و سحر عالم از گردش ما خیزد %~% دانی که نمی سازد این شام و سحر ما را

4 این شیشه گردون را از باده تهی کردیم %~% کم کاسه مشو ساقی مینای دگر ما را

5 شایان ms14 جنون ما پهنای دو گیتی نیست %~% این راهگذر ما را آن راهگذر ما را

1 خاور که آسمان بکمند خیال اوست %~% از خویشتن گسسته و بی سوز آرزوست

2 در تیره خاک او تب و تاب حیات نیست %~% جولان موج را نگران از کنار جوست

3 بتخانه و حرم همه افسرده آتشی %~% پیر مغان شراب هوا خورده در سبوست

4 فکر فرنگ پیش مجاز آورد سجود %~% بینای کور و مست تماشای رنگ و بوست

5 گردنده تر ز چرخ و رباینده تر ز مرگ %~% از دست او به دامن ما چاک بی رفوست

6 خاکی نهاد و خو ز سپهر کهن گرفت %~% عیار و بی مدار و کلان کار و تو بتوست

7 مشرق خراب و مغرب از آن بیشتر خراب %~% عالم تمام مرده و بی ذوق جستجوست

1 فرصت کشمکش مده این دل بی قرار را %~% یک دو شکن زیاده کن گیسوی تابدار را

2 از تو درون سینه ام برق تجلئی که من %~% با مه و مهر داده ام تلخی انتظار را

3 ذوق حضور در جهان رسم صنم گری نهاد %~% عشق فریب می دهد جان امیدوار را

4 تا بفراغ خاطری نغمه تازه ئی زنم %~% باز به مرغزار ده طایر مرغزار را

5 طبع بلند داده ئی بند ز پای من گشای %~% تا به پلاس تو دهم خلعت شهریار را

6 تیشه اگر بسنگ زد این چه مقام گفتگوست %~% عشق بدوش می کشد این همه کوهسار را

1 جانم در آویخت با روزگاران %~% جوی است نالان در کوهساران

2 پیدا ستیزد پنهان ستیزد %~% ناپایداری با پایداران

3 این کوه و صحرا این دشت و دریا %~% نی راز داران نی غمگساران

4 بیگانه شوق بیگانه شوق %~% این جویباران این آبشاران

5 فریاد بی سوز فریاد بی سوز %~% بانگ هزاران در شاخساران

6 داغی که سوزد در سینه من %~% آن داغ کم سوخت در لاله زاران

7 محفل ندارد ms15 ساقی ندارد %~% تلخی که سازد با بیقراران

1 به تسلئی که دادی نگذاشت کار خود را %~% بتو باز می سپارم دل بیقرار خود را

2 چه دلی که محنت او ز نفس شماری او %~% که بدست خود ندارد رگ روزگار خود را

3 بضمیرت آرمیدم تو بجوش خود نمائی %~% بکناره برفکندی در آبدار خود را

4 مه و انجم از تو دارد گله ها شنیده باشی %~% که بخاک تیره ما زده ئی شرار خود را

5 خلشی به سینه ما ز خدنگ او غنیمت %~% که اگر بپایش افتد نبرد شکار خود را

1 بحرفی می توان گفتن تمنای جهانی را %~% من از ذوق حضوری طول دادم داستانی را

2 ز مشتاقان اگر تاب سخن بردی نمیدانی %~% محبت می کند گویا نگاه بی زبانی را

3 کجا نوری که غیر از قاصدی چیزی نمیداند %~% کجا خاکی که در آغوش دارد آسمانی را

4 اگر یک ذره کم گردد ز انگیز وجود من %~% باین قیمت نمی گیرم حیات جاودانی را

5 من ای دریای بی پایان بموج تو در افتادم %~% نه گوهر آرزو دارم نه می جویم کرانی را

6 از آن معنی که چون شبنم بجان من فرو ریزی %~% جهانی تازه پیدا کرده ام عرض فغانی را

1 چند بروی خودکشی پرده صبح و شام را %~% چهره گشا تمام کن جلوه ناتمام را

2 سوز و گداز حالتی است باده ز من طلب کنی %~% پیش تو گر بیان کنم مستی این مقام را

3 من بسرود زندگی آتش او فزوده ام %~% تو نم شبنمی بده لاله تشنه کام را

4 عقل ورق ورق بگشت عشق به نکته ئی رسید %~% طایر زیرکی برد دانه زیر دام را

5 نغمه کجا و من کجا ساز سخن بهانه ایست %~% سوی قطار می کشم ناقه بی زمام را

6 وقت برهنه گفتن است من به کنایه گفته ام %~% خود تو بگو کجا برم هم نفسان ms16 خام را

1 نفس شمار به پیچاک روزگار خودیم %~% مثال بحر خروشیم و درکنار خودیم

2 اگرچه سطوت دریا امان بکس ندهد %~% بخلوت صدف او نگاهدار خودیم

3 ز جوهری که نهان است در طبیعت ما %~% مپرس صیرفیان را که ما عیار خودیم

4 نه از خرابه ما کس خراج می خواهد %~% فقیر راه نشینیم و شهریار خودیم

5 درون سینه ما دیگری چه بوالعجبی است %~% کرا خبر که توئی یا که ما دچار خودیم

6 گشای پرده ز تقدیر آدم خاکی %~% که ما به رهگذر تو در انتظار خودیم

1 به فغان نه لب گشودم که فغان اثر ندارد %~% غم دل نگفته بهتر همه کس جگر ندارد

2 چه حرم چه دیر هر جا سخنی ز آشنائی %~% مگر اینکه کس ز راز من و تو خبر ندارد

3 چه ندیدنی است اینجا که شرر جهان ما را %~% نفسی نگاه دارد نفسی دگر ندارد

4 تو ز راه دیده ما به ضمیر ما گذشتی %~% مگر آنچنان گذشتی که نگه خبر ندارد

5 کس ازین نگین شناسان نگذشت بر نگینم %~% بتو می سپارم او را که جهان نظر ندارد

6 قدح خرد فروزی که فرنگ داد ما را %~% همه آفتاب لیکن اثر سحر ندارد

1 ما که افتنده تر از پرتو ماه آمده ایم %~% کس چه داند که چسان اینهمه راه آمده ایم

2 با رقیبان سخن از درد دل ما گفتی %~% شرمسار از اثر ناله و آه آمده ایم

3 پرده از چهره بر افکن که چو خورشید سحر %~% بهر دیدار تو لبریز نگاه آمده ایم

4 عزم ما را به یقین پخته ترک ساز که ما %~% اندرین معرکه بی خیل و سپاه آمده ایم

5 تو ندانی که نگاهی سر راهی چه کند %~% در حضور تو دعا گفته براه آمده ایم

1 ای خدای مهر و مه خاک پریشانی نگر %~% ذره ئی در خود فرو پیچد بیابانی نگر

2 ms17 حسن بی پایان درون سینه خلوت گرفت %~% آفتاب خویش را زیر گریبانی نگر

3 بر دل آدم زدی عشق بلاانگیز را %~% آتش خود را به آغوش نیستانی نگر

4 شوید از دامان هستی داغهای کهنه را %~% سخت کوشیهای این آلوده دامانی نگر

5 خاک ما خیزد که سازد آسمان دیگری %~% ذره ناچیز و تعمیر بیابانی نگر

1 ’شاخ نهال سدره ئی خار و خس چمن مشو» %~% «منکر او اگر شدی منکر خویشتن مشو»

1 دو عالم را توان دیدن بمینائی که من دارم %~% کجا چشمی که بیند آن تماشائی که من دارم

2 دگر دیوانه ئی آید که در شهر افکند هوئی %~% دو صد هنگامه خیزد ز سودائی که من دارم

3 مخور نادان غم از تاریکی شبها که میآید %~% که چون انجم درخشد داغ سیمائی که من دارم

4 ندیم خویش میسازی مرا لیکن از آن ترسم %~% نداری تاب آن آشوب و غوغائی که من دارم

1 بر خیز که آدم را هنگام نمود آمد %~% این مشت غباری را انجم به سجود آمد

2 آن راز که پوشیده در سینه هستی بود %~% از شوخی آب و گل در گفت و شنود آمد

1 مه و ستاره که در راه شوق هم سفرند %~% کرشمه سنج و ادا فهم و صاحب نظرند

2 چه جلوه هاست که دیدند در کف خاکی %~% قفا بجانب افلاک سوی ما نگرند

1 درون لاله گذر چون صبا توانی کرد %~% بیک نفس گره غنچه وا توانی کرد

2 حیات چیست جهان را اسیر جان کردن %~% تو خود اسیر جهانی کجا توانی کرد

3 مقدر است که مسجود مهر و مه باشی %~% ولی هنوز ندانی چها توانی کرد

4 اگر ز میکده من پیاله ئی گیری %~% ز مشت خاک جهانی بپا توانی کرد

5 چسان به سینه چراغی فروختی اقبال %~% به خویش آنچه توانی به ما توانی کرد

1 اگر به بحر محبت کرانه می خواهی %~% هزار ms18 شعله دهی یک زبانه میخواهی

2 مرا ز لذت پرواز آشنا کردند %~% تو در فضای چمن آشیانه میخواهی

3 یکی به دامن مردان آشنا آویز %~% ز یار اگر نگه محرمانه می خواهی

4 جنون نداری و هوئی فکنده ئی در شهر %~% سبو شکستی و بزم شبانه می خواهی

5 تو هم به عشوه گری کوش و دلبری آموز %~% اگر ز ما غزل عاشقانه می خواهی

1 زمانه قاصد طیار آن دلآرام است %~% چه قاصدی که وجودش تمام پیغام است

2 گمان مبر که نصیب تو نیست جلوه دوست %~% درون سینه هنوز آرزوی تو خام است

3 گرفتم این که چو شاهین بلند پروازی %~% بهوش باش که صیاد ما کهن دام است

4 به اوج مشت غباری کجا رسد جبریل %~% بلند نامی او از بلندی بام است

5 تو از شمار نفس زنده ئی نمیدانی %~% که زندگی به شکست طلسم ایام است

6 ز علم و دانش مغرب همین قدر گویم %~% خوش است آه و فغان تا نگاه ناکام است

7 من از هلال و چلیپا دگر نیندیشم %~% که فتنه دگری در ضمیر ایام است

1 دگر ز ساده دلیهای یار نتوان گفت %~% نشسته بر سر بالین من ز درمان گفت

2 زبان اگرچه دلیر است و مدعا شیرین %~% سخن ز عشق چه گویم جز اینکه نتوان گفت

3 خوشا کسی که فرو رفت در ضمیر وجود %~% سخن مثال گهر بر کشید و آسان گفت

4 خراب لذت آنم که چون شناخت مرا %~% عتاب زیر لبی کرد و خانه ویران گفت

5 غمین مشو که جهان راز خود برون ندهد %~% که آنچه گل نتوانست مرغ نالان گفت

6 پیام شوق که من بی حجاب می گویم %~% به لاله قطره شبنم رسید و پنهان گفت

7 اگر سخن همه شوریده گفته ام چه عجب %~% که هر که گفت ز گیسوی او پریشان گفت

1 خرد از ذوق نگه گرم تماشا بود است ms19 %~% این که جوینده و یابنده هر موجود است

2 جلوه پاک طلب از مه و خورشید گذر %~% زانکه هر جلوه درین دیر نگه آلود است

1 غلام زنده دلانم که عاشق سره اند %~% نه خانقاه نشینان که دل بکس ندهند

2 به آن دلی که برنگ آشنا و بیرنگ است %~% عیار مسجد و میخانه و صنم کده اند

3 نگاه از مه و پروین بلند تر دارند %~% که آشیان بگریبان کهکشان ننهند

4 برون ز انجمنی در میان انجمنی %~% بخلوت اند ولی آنچنان که با همه اند

5 بچشم کم منگر عاشقان صادق را %~% که این شکسته بهایان متاع قافله اند

6 به بندگان خط آزادگی رقم کردند %~% چنانکه شیخ و برهمن شبان بی رمه اند

7 پیاله گیر که می را حلال می گویند %~% حدیث اگرچه غریب است راویان ثقه اند

1 لاله این چمن آلوده رنگ است هنوز %~% سپر از دست مینداز که جنگ است هنوز

2 فتنه ئی را که دو صد فتنه با آغوشش بود %~% دختری هست که در مهد فرنگ است هنوز

3 ای که آسوده نشینی لب ساحل بر خیز %~% که ترا کار بگرداب و نهنگ است هنوز

4 از سر تیشه گذشتن ز خردمندی نیست %~% ای بسا لعل که اندر دل سنگ است هنوز

5 باش تا پرده گشایم ز مقام دگری %~% چه دهم شرح نواها که بچنگ است هنوز

6 نقش پرداز جهان چون بجنونم نگریست %~% گفت ویرانه بسودای تو تنگ است هنوز

1 تکیه بر حجت و اعجاز و بیان نیز کنند %~% کار حق گاه به شمشیر و سنان نیز کنند

2 گاه باشد که ته خرقه زره می پوشند %~% عاشقان بنده حال اندو چنان نیز کنند

3 چون جهان کهنه شود پاک بسوزند او را %~% و ز همان آب و گل ایجاد جهان نیز کنند

4 همه سرمایه خود را به نگاهی بدهند %~% این چه قومی است که سودا بزیان ms20 نیز کنند

5 آنچه از موج هوا با پرکاهی کردند %~% عجبی نیست که با کوه گران نیز کنند

6 عشق مانند متاعی است به بازار حیات %~% گاه ارزان بفروشند و گران نیز کنند

7 تا تو بیدار شوی ناله کشیدم ورنه %~% عشق کاری است که بی آه و فغان نیز کنند

1 چو موج مست خودی باش و سر بطوفان کش %~% ترا که گفت که بنشین و پا بدامان کش

2 بقصد صید پلنگ از چمن سرا برخیز %~% بکوه رخت گشا خیمه در بیابان کش

3 به مهر و ماه کمند گلو فشار انداز %~% ستاره ر از فلک گیر و در گریبان کش

4 گرفتم اینکه شراب خودی بسی تلخ است %~% بدرد خویش نگر زهر ما بدرمان کش

1 خضر وقت از خلوت دشت حجاز آید برون %~% کاروان زین وادی دور و دراز آید برون

2 من به سیمای غلامان فر سلطان دیده ام %~% شعله محمود از خاک ایاز آید برون

3 عمر ها در کعبه و بتخانه می نالد حیات %~% تا ز بزم عشق یک دانای راز آید برون

4 طرح نو می افکند اندر ضمیر کائنات %~% ناله ها کز سینه اهل نیاز آید برون

5 چنگ را گیرید از دستم که کار از دست رفت %~% نغمه ام خون گشت و از رگهای ساز آید برون

1 ز سلطان کنم آرزوی نگاهی %~% مسلمانم از گل نسازم الهی

2 دل بی نیازی که در سینه دارم %~% گدارا دهد شیوه پادشاهی

3 ز گردون فتد آنچه بر لاله من %~% فرو ریزم او را به برگ گیاهی

4 چو پروین فرو ناید اندیشه من %~% به دریوزه پرتو مهر و ماهی

5 اگر آفتابی سوی من خرامد %~% به شوخی بگردانم او را ز راهی

6 به آن آب و تابی که فطرت ببخشد %~% درخشم چو برقی به ابر سیاهی

7 ره و رسم فرمانروایان شناسم %~% خران بر سر بام و یوسف بچاهی

1 ms21 با نشئه درویشی در ساز و دمادم زن %~% چون پخته شوی خود را بر سلطنت جم زن

2 گفتند جهان ما آیا بتو می سازد %~% گفتم که نمی سازد گفتند که برهم زن

3 در میکده ها دیدم شایسته حریفی نیست %~% با رستم دستان زن با مغبچه ها کم زن

4 ای لاله صحرائی تنها نتوانی سوخت %~% این داغ جگر تابی بر سینه آدم زن

5 تو سوز درون او تو گرمی خون او %~% باور نکنی چاکی در پیکر عالم زن

6 عقل است چراغ تو در راهگذاری نه %~% عشق است ایاغ تو با بنده محرم زن

7 لخت دل پر خونی از دیده فرو ریزم %~% لعلی ز بدخشانم بردار و بخاتم زن

1 هوس هنوز تماشا گر جهانداری است %~% دگر چه فتنه پس پرده های زنگاری است

2 زمان زمان شکند آنچه می تراشد عقل %~% بیا که عشق مسلمان و عقل زناری است

3 امیر قافله ئی سخت کوش و پیهم کوش %~% که در قبیله ما حیدری ز کراری است

4 تو چشم بستی و گفتی که این جهان خوابست %~% گشای چشم که این خواب خواب بیداری است

5 بخلوت انجمنی آفرین که فطرت عشق %~% یکی شناس و تماشا پسند بسیاری است

6 تپید یک دم و کردند زیب فتراکش %~% خوشا نصیب غزالی که زخم او کاری است

7 بباغ و راغ گهر های نغمه می پاشم %~% گران متاع و چه ارزان ز کند بازاری است

1 فرشته گرچه برون از طلسم افلاک است %~% نگاه او بتماشای این کف خاک است

2 گمان مبر که بیک شیوه عشق می بازند %~% قبا بدوش گل و لاله بی جنون چاک است

3 حدیث شوق ادا میتوان بخلوت دوست %~% به ناله ئی که ز آلایش نفس پاک است

4 توان گرفت ز چشم ستاره مردم را %~% خرد بدست تو شاهین تند و چالاک است

5 گشای چهره که آنکس که لن ترانی ms22 گفت %~% هنوز منتظر جلوه کف خاک است

6 درین چمن که سرود است و این نوا ز کجاست %~% که غنچه سر بگریبان و گل عرقناک است

1 عرب که باز دهد محفل شبانه کجاست %~% عجم که زنده کند رود عاشقانه کجاست

2 بزیر خرقه پیران سبوها چه خالی است %~% فغان که کس نشناسد می جوانه کجاست

3 درین چمنکده هر کس نشیمنی سازد %~% کسی که سازد و وا سوزد آشیانه کجاست

4 هزار قافله بیگانه وار دید و گذشت %~% دلی که دید به انداز محرمانه کجاست

5 چو موج خیز و به یم جاودانه می آویز %~% کرانه می طلبی بی خبر کرانه کجاست

6 بیا که در رگ تاک تو خون تازه دوید %~% دگر مگوی که آن باده مغانه کجاست

7 بیک نورد فرو پیچ روزگاران را %~% ز دیر و زود گذشتی دگر زمانه کجاست

1 مانند صبا خیز و وزیدن دگر آموز %~% دامان گل و لاله کشیدن دگر آموز

2 موئینه به بر کردی و بی ذوق تپیدی %~% آنگونه تپیدی که بجائی نرسیدی

3 کافر دل آواره دگر باره به او بند %~% بر خویش گشا دیده و از غیر فروبند

4 دم چیست پیام است شنیدی نشنیدی %~% در خاک تو یک جلوه عام است ندیدی

5 ما چشم عقاب و دل شهباز نداریم %~% چون مرغ سرا لذت پرواز نداریم

6 تخت جم و دارا سر راهی نفروشند %~% این کوه گران است بکاهی نفروشند

7 نالیدی و تقدیر همان است که بود است %~% آن حلقه زنجیر همان است که بود است

8 وا سوخته ئی یک شرر از داغ جگر گیر %~% یک چند بخود پیچ و نیستان همه در گیر

1 ای غنچه خوابیده چو نرگس نگران خیز %~% کاشانه ما رفت بتاراج غمان خیز

2 از ناله مرغ چمن از بانگ اذان خیز %~% از گرمی هنگامه آتش نفسان خیز

3 خورشید که پیرایه بسیمای سحر بست %~% آویزه بگوش سحر از ms23 خون جگر بست

4 از دشت و جبل قافله ها رخت سفر بست %~% ای چشم جهان بین بتماشای جهان خیز

5 خاور همه مانند غبار سر راهی است %~% یک ناله خاموش و اثر باخته آهی است

6 هر ذره این خاک گره خورده نگاهی است %~% از هند و سمرقند و عراق و همدان خیز

7 دریای تو دریاست که آسوده چو صحراست %~% دریای تو دریاست که افزون نشد و کاست

8 بیگانه آشوب و نهنگ است چه دریاست %~% از سینه چاکش صفت موج روان خیز

9 این نکته گشاینده اسرار نهان است %~% ملک است تن خاکی و دین روح روان است

10 تن زنده و جان زنده ز ربط تن و جان است %~% با خرقه و سجاده و شمشیر و سنان خیز

11 ناموس ازل را تو امینی تو امینی %~% دارای جهان را تو یساری تو یمینی

12 ای بنده خاکی تو زمانی تو زمینی %~% صهبای یقین در کش و از دیر گمان خیز

13 فریاد از افرنگ و دلآویزی افرنگ %~% فریاد ز شیرینی و پرویزی افرنگ

14 عالم همه ویرانه ز چنگیزی افرنگ %~% معمار حرم باز به تعمیر جهان خیز

1 جهان ما همه خاک است و پی سپر گردد %~% ندانم اینکه نفسهای رفته بر گردد

2 شبی که گور غریبان نشیمن است او را %~% مه و ستاره ندارد چسان سحر گردد

3 دلی که تاب و تب لایزال می طلبد %~% کرا خبر که شود برق یا شرر گردد

4 نگاه شوق و خیال بلند و ذوق وجود %~% مترس ازین که همه خاک رهگذر گردد

5 چنان بزی که اگر مرگ ماست مرگ دوام %~% خدا ز کرده خود شرمسار تر گردد

1 باز بر رفته و آینده نظر باید کرد %~% هله برخیز که اندیشه دگر باید کرد

2 عشق بر ناقه ایام کشد محمل خویش %~% عاشقی راحله از شام و سحر باید کرد

3 پیر ما گفت جهان بر ms24 روشی محکم نیست %~% از خوش و ناخوش او قطع نظر باید کرد

4 تو اگر ترک جهان کرده سر او داری %~% پس نخستین ز سر خویش گذر باید کرد

5 گفتمش در دل من لات و منات است بسی %~% گفت این بتکده را زیر و زبر باید کرد

1 خیال من به تماشای آسمان بود است %~% بدوش ماه به آغوش کهکشان بود است

2 گمان مبر که همین خاکدان نشیمن ماست %~% که هر ستاره جهان است یا جهان بود است

3 به چشم مور فرومایه آشکار آید %~% هزار نکته که از چشم ما نهان بود است

4 زمین به پشت خود الوند و بیستون دارد %~% غبار ماست که بر دوش او گران بود است

5 ز داغ لاله خونین پیاله می بینم %~% که این گسسته نفس صاحب فغان بود است

1 از نوا بر من قیامت رفت و کس آگاه نیست %~% پیش محفل جز بم و زیر و مقام و راه نیست

2 در نهادم عشق با فکر بلند آمیختند %~% ناتمام جاودانم کار من چون ماه نیست

3 لب فروبند از فغان در ساز با درد فراق %~% عشق تا آهی کشد از جذب خویش آگاه نیست

4 شعله ئی میباش و خاشاکی که پیش آید بسوز %~% خاکیان را در حریم زندگانی راه نیست

5 جره شاهینی بمرغان سرا صحبت مگیر %~% خیز و بال و پر گشا پرواز تو کوتاه نیست

6 کرم شب تاب است شاعر در شبستان وجود %~% در پر و بالش فروغی گاه هست و گاه نیست

7 در غزل اقبال احوال خودی را فاش گفت %~% زانکه این نو کافر از آئین دیر آگاه نیست

1 شراب میکده من نه یادگار جم است %~% فشرده جگر من به شیشه عجم است

2 چو موج می تپد آدم به جستجوی وجود %~% هنوز تا به کمر در میانه عدم است

3 بیا که مثل خلیل این طلسم در شکنیم %~% که جز ms25 تو هر چه درین دیر دیده ام صنم است

4 اگر به سینه این کائنات در نروی %~% نگاه را به تماشا گذاشتن ستم است

5 غلط خرامی ما نیز لذتی دارد %~% خوشم که منزل ما دور و راه خم بخم است

6 تغافلی که مرا رخصت تماشا داد %~% تغافل است به از التفات دمبدم است

7 مرا اگرچه به بتخانه پرورش دادند %~% چکید از لب من آنچه در دل حرم است

1 لاله صحرایم از طرف خیابانم برید %~% در هوای دشت و کهسار و بیابانم برید

2 روبهی آموختم از خویش دور افتاده ام %~% چاره پردازن به آغوش نیستانم برید

3 در میان سینه حرفی داشتم گم کرده ام %~% گرچه پیرم پیش ملای دبستانم برید

4 ساز خاموشم نوای دیگری دارم هنوز %~% آنکه بازم پرده گرداند پی آنم برید

5 در شب من آفتاب آن کهن داغی بس است %~% این چراغ زیر فانوس از شبستانم برید

6 من که رمز شهریاری با غلامان گفته ام %~% بنده تقصیر وارم پیش سلطانم برید

1 سخن تازه زدم کس بسخن وا نرسید %~% جلوه خون گشت و نگاهی بتماشا نرسید

2 سنگ می باش و درین کارگه شیشه گذر %~% وای سنگی که صنم گشت و به مینا نرسید

3 کهنه را در شکن و باز به تعمیر خرام %~% هر که در ورطه «لا» ماند به «الا' نرسید

4 ایخوش آن جوی تنک مایه که از ذوق خودی %~% در دل خاک فرو رفت و بدریا نرسید

5 از کلیمی سبق آموز که دانای فرنگ %~% جگر بحر شکافید و به سینا نرسید

6 عشق انداز تپیدن ز دل ما آموخت %~% شرر ماست که برجست و به پروانه رسید

1 عاشق آن نیست که لب گرم فغانی دارد %~% عاشق آنست که بر کف دو جهانی دارد

2 عاشق آن است که تعمیر کند عالم خویش %~% در نسازد به جهانی که کرانی دارد

3 دل بیدار ندادند به ms26 دانای فرنگ %~% این قدر هست که چشم نگرانی دارد

4 عشق ناپید و خرد می گزدش صورت مار %~% گرچه در کاسه زر لعل روانی دارد

5 درد من گیر که در میکدها پیدانیست %~% پیر مردی که می تند و جوانی دارد

1 درین چمن دل مرغان زمان زمان دگر است %~% بشاخ گل دگر است و به آشیان دگر است

2 بخود نگر گله های جهان چه میگوئی %~% اگر نگاه تو دیگر شود جهان دگر است

3 به هر زمانه اگر چشم تو نکو نگرد %~% طریق میکده و شیوه مغان دگر است

4 به میر قافله از من دعا رسان و بگوی %~% اگرچه راه همان است کاروان دگر است

1 ما از خدای گم شده‌ایم او به جستجوست %~% چون ما نیازمند و گرفتار آرزوست

2 گاهی به برگ لاله نویسد پیام خویش %~% گاهی درون سینه مرغان به های و هوست

3 در نرگس آرمید که بیند جمال ما %~% چندان کرشمه دان که نگاهش به گفتگوست

4 آهی سحر گهی که زند در فراق ما %~% بیرون و اندرون زبر و زیر و چار سوست

5 هنگامه بست از پی دیدار خاکئی %~% نظاره را بهانه تماشای رنگ و بوست

6 پنهان به ذره ذره و ناآشنا هنوز %~% پیدا چو ماهتاب و به آغوش کاخ و کوست

7 در خاکدان ما گهر زندگی گم است %~% این گوهری که گم شده مائیم یا که اوست

1 خواجه از خون رگ مزدور سازد لعل ناب %~% از جفای دهخدایان کشت دهقانان خراب

2 انقلاب! %~% انقلاب ای انقلاب

3 شیخ شهر از رشته تسبیح صد مؤمن بدام %~% کافران ساده دل را برهمن زنار تاب

4 انقلاب! %~% انقلاب ای انقلاب

5 میر و سلطان نرد باز و کعبتین شان دغل %~% جان محکومان ز تن بردند محکومان بخواب

6 انقلاب! %~% انقلاب ای انقلاب

7 واعظ اندر مسجد و فرزند او در مدرسه %~% آن به پیری کودکی این پیر در عهد ms27 شباب

8 انقلاب! %~% انقلاب ای انقلاب

9 ای مسلمانان فغان از فتنه های علم و فن %~% اهرمن اندر جهان ارزان و یزدان دیریاب

10 انقلاب! %~% انقلاب ای انقلاب

11 شوخی باطل نگر اندر کمین حق نشست %~% شپر از کوری شبیخونی زند بر آفتاب

12 انقلاب! %~% انقلاب ای انقلاب

13 در کلیسا ابن مریم را بدار آویختند %~% مصطفی از کعبه هجرت کرده با ام الکتاب

14 انقلاب! %~% انقلاب ای انقلاب

15 من درون شیشه های عصر حاضر دیده ام %~% آنچنان زهری که از وی مار ها در پیچ و تاب

16 انقلاب! %~% انقلاب ای انقلاب

17 با ضعیفان گاه نیروی پلنگان می دهند %~% شعله ئی شاید برون آید ز فانوس حباب

18 انقلاب! %~% انقلاب ای انقلاب

1 گرچه می دانم که روزی بی نقاب آید برون %~% تا نپنداری که جان از پیچ و تاب آید برون

2 ضربتی باید که جان خفته برخیزد ز خاک %~% ناله کی بی زخمه از تار رباب آید برون

3 تاک خویش از گریه های نیمشب سیراب دار %~% کز درون او شعاع آفتاب آید برون

4 ذره بی مایه ئی ترسم که ناپیدا شوی %~% پخته تر کن خویش را تا آفتاب آید برون

5 در گذر از خاک و خود را پیکر خاکی مگیر %~% چاک اگر در سینه ریزی ماهتاب آید برون

6 گر بروی تو حریم خویش را در بسته اند %~% سر بسنگ آستان زن لعل ناب آید برون

1 گشاده رو ز خوش و ناخوش زمانه گذر %~% ز گلشن و قفس و دام و آشیانه گذر

2 گرفتم اینکه غریبی و ره شناس نئی %~% بکوی دوست بانداز محرمانه گذر

3 بهر نفس که بر آری جهان دگرگون کن %~% درین رباط کهن صورت زمانه گذر

4 اگر عنان تو جبریل و حور می گیرند %~% کرشمه بر دلشان ریز و دلبرانه گذر

1 زندگی در صدف خویش گهر ساختن است %~% در دل شعله فرو رفتن و ms28 نگداختن است

2 عشق ازین گنبد در بسته برون تاختن است %~% شیشه ماه ز طاق فلک انداختن است

3 سلطنت نقد دل و دین ز کف انداختن است %~% به یکی داد جهان بردن و جان باختن است

4 حکمت و فلسفه را همت مردی باید %~% تیغ اندیشه بروی دو جهان آختن است

5 مذهب زنده دلان خواب پریشانی نیست %~% از همین خاک جهان دگری ساختن است

1 برون زین گنبد در بسته پیدا کرده ام راهی %~% که از اندیشه برتر می پرد آه سحر گاهی

2 تو ای شاهین نشیمن در چمن کردی از آن ترسم %~% هوای او ببال تو دهد پرواز کوتاهی

3 غباری گشته ئی آسوده نتوان زیستن اینجا %~% بباد صبحدم در پیچ و منشین بر سر راهی

4 ز جوی کهکشان بگذر ز نیل آسمان بگذر %~% ز منزل دل بمیرد گرچه باشد منزل ماهی

5 اگر زان برق بی پروا درون او تهی گردد %~% به چشمم کوه سینا می نیرزد با پرکاهی

6 چسان آداب محفل را نگه دارند و می سوزند %~% مپرس از ما شهیدان نگاه بر سر راهی

7 پس از من شعر من خوانند و دریابند و میگویند %~% جهانی را دگرگون کرد یک مرد خود آگاهی

1 گنهکار غیورم مزد بی خدمت نمی گیرم %~% از آن داغم که بر تقدیر او بستند تقصیرم

2 ز فیض عشق و مستی برده ام اندیشه را آنجا %~% که از دنباله چشم مهر عالمتاب میگیرم

3 من از صبح نخستین نقشبند موج و گردابم %~% چو بحر آسوده میگردد ز طوفان چاره برگیرم

4 جهان را پیش ازین صد بار آتش زیر پا کردم %~% سکون و عافیت را پاک می سوزد بم و زیرم

5 از آن پیش بتان رقصیدم و زنار بربستم %~% که شیخ شهر مرد باخدا گردد ز تکفیرم

6 زمانی رم کنند از من زمانی بامن آمیزند %~% درین صحرا نمی دانند صیادم که نخچیرم

7 دل ms29 بی سوز کم گیرد نصیب از صحبتمردی %~% مس تابیده ئی آور که گیرد در تو اکسیرم

1 جهان کورست و از آئینه دل غافل افتاد است %~% ولی چشمی که بینا شد نگاهش بر دل افتاد است

2 شب تاریک و راه پیچ پیچ و بی یقین راهی %~% دلیل کاروان را مشکل اندر مشکل افتاد است

3 رقیب خام سودا مست و عاشق مست و قاصد مست %~% که حرف دلبران دارای چندین محمل افتاد است

4 یقین مؤمنی دارد گمان کافری دارد %~% چه تدبیر ای مسلمانان که کارم با دل افتاد است

5 گهی باشد که کار ناخدائی میکند طوفان %~% که از طغیان موجی کشتیم بر ساحل افتاد است

6 نمیدانم که داد این چشم بینا موج دریا را %~% گهر در سینه دریا خزف بر ساحل افتاد است

7 نصیبی نیست از سوز درونم مرز و بومم را %~% زدم اکسیر را بر خاک صحرا باطل افتاد است

8 اگر در دل جهانی تازه ئی داری برون آور %~% که افرنگ از جراحتهای پنهان بسمل افتاد است

1 نیابی در جهان یاری که داند دلنوازی را %~% بخود گم شو نگه دار آبروی عشق بازی را

2 من از کار آفرین داغم که با این ذوق پیدائی %~% ز ما پوشیده دارد شیوه های کار سازی را

3 کسی این معنی نازک نداند جز ایاز اینجا %~% که مهر غزنوی افزون کند درد ایازی را

4 من آن علم و فراست با پر کاهی نمیگیرم %~% که از تیغ و سپر بیگانه سازد مرد غازی را

5 بهر نرخی که این کالا بگیری سود مند افتد %~% بزور بازوی حیدر بده ادراک رازی را

6 اگر یک قطره خون داری اگر مشت پری داری %~% بیا من با تو آموزم طریق شاهبازی را

7 اگر این کار را کار نفس دانی چه نادانی %~% دم شمشیر اندر سینه باید نی نوازی را

1 علمی که تو آموزی مشتاق نگاهی نیست ms30 %~% وامانده راهی هست آواره راهی نیست

2 آدم که ضمیر او نقش دو جهان ریزد %~% با لذت آهی هست بی لذت آهی نیست

3 هر چند که عشق او آواره راهی کرد %~% داغی که جگر سوزد در سینه ماهی نیست

4 من چشم نه بردارم از روی نگارینش %~% آن مست تغافل را توفیق نگاهی نیست

5 اقبال قبا پوشد در کار جهان کوشد %~% دریاب که درویشی با دلق و کلاهی نیست

1 چو خورشید سحر پیدا نگاهی می توان کردن %~% همین خاک سیه را جلوه گاهی میتوان کردن

2 نگاه خویش را از نوک سوزن تیز تر گردان %~% چو جوهر در دل آئینه راهی میتوان کردن

3 درین گلشن که بر مرغ چمن راه فغان تنگ است %~% بانداز گشود غنچه آهی می توان کردن

4 نه این عالم حجاب او را نه آن عالم نقاب او را %~% اگر تاب نظر داری نگاهی میتوان کردن

5 « تو در زیر درختان همچو طفلان آشیان بینی» %~% به پرواز آکه صید مهر و ماهی میتوان کردن

1 کشیدی باده ها در صحبت بیگانه پی در پی %~% بنور دیگران افروختی پیمانه پی در پی

2 ز دست ساقی خاور دو جام ارغوان در کش %~% که از خاک تو خیزد ناله مستانه پی در پی

3 دلی کو از تب و تاب تمنا آشنا گردد %~% زند بر شعله خود را صورت پروانه پی در پی

4 ز اشک صبحگاهی زندگی را برگ و ساز آور %~% شود کشت تو ویران تا نریزی دانه پی در پی

5 بگردان جام و از هنگامه افرنگ کمتر گوی %~% هزاران کاروان بگذشت ازین ویرانه پی در پی

1 عشق اندر جستجو افتاد آدم حاصل است %~% جلوه او آشکار از پرده آب و گل است

2 آفتاب و ماه و انجم میتوان دادن ز دست %~% در بهای آن کف خاکی که دارای دل است

1 بیا که خاوریان نقش تازه ئی بستند ms31 %~% دگر مرو بطواف بتی که بشکستند

2 چه جلوه ایست که دلها بلذت نگهی %~% ز خاک راه مثال شراره بر جستند

3 کجاست منزل تورانیان شهر آشوب %~% که سینه های خود از تیزی نفس خستند

4 تو هم بذوق خودی رس که صاحبان طریق %~% بریده از همه عالم بخویش پیوستند

5 بچشم مرده دلان کائنات زندانی است %~% دو جام باده کشیدند و از جهان رستند

6 غلام همت بیدار آن سوارانم %~% ستاره را به سنان سفته در گره بستند

7 فرشته را دگر آن فرصت سجود کجاست %~% که نوریان بتماشای خاکیان مستند

1 عشق را نازم که بودش را غم نابود نی %~% کفر او زنار دار حاضر و موجود نی

2 عشق اگر فرمان دهد از جان شیرین هم گذر %~% عشق محبوب است و مقصود است و جان مقصود نی

3 کافری را پخته تر سازدشکست سومنات %~% گرمی بتخانه بی هنگامه محمود نی

4 مسجد و میخانه و دیر و کلیسا و کنشت %~% صد فسون از بهر دل بستند و دل خوشنود نی

5 نغمه پردازی ز جوی کوهسار آموختم %~% در گلستان بوده ام یک ناله درد آلود نی

6 پیش من آئی دم سردی دل گرمی بیار %~% جنبش اندر تست اندر نغمه داوود نی

7 عیب من کم جوی و از جامم عیار خویش گیر %~% لذت تلخاب من بی جان غم فرسود نی

1 بر دل بیتاب من ساقی می نابی زند %~% کیمیا ساز است و اکسیری بسیمابی زند

2 من ندانم نور یا نار است اندر سینه ام %~% این قدر دانم بیاض او به مهتابی زند

3 بر دل من فطرت خاموش می آرد هجوم %~% ساز از ذوق نوا خود را به مضرابی زند

4 غم مخور نادان که گردون در بیابان کم آب %~% چشمه ها دارد که شبخونی به سیلابی زند

5 ایکه نوشم خورده ئی از تیزی نیشم مرنج %~% نیش هم باید که آدم را رگ ms32 خوابی زند

1 فروغ خاکیان از نوریان افزون شود روزی %~% زمین از کوکب تقدیر ما گردون شود روزی

2 خیال ما که او را پرورش دادند طوفانها %~% ز گرداب سپهر نیلگون بیرون شود روزی

3 یکی در معنی آدم نگر از من چه می پرسی %~% هنوز اندر طبیعت می خلد موزون شود روزی

4 چنان موزون شود این پیش پا افتاده مضمونی %~% که یزدان را دل از تأثیر او پر خون شود روزی

1 ز رسم و راه شریعت نکرده ام تحقیق %~% جز اینکه منکر عشق است کافر و زندیق

2 مقام آدم خاکی نهاد دریا بند %~% مسافران حرم را خدا دهد توفیق

3 من از طریق نپرسم رفیق می جویم %~% که گفته اند نخستین رفیق و باز طریق

4 کند تلافی ذوق آنچنان حکیم فرنگ %~% فروغ باده فزون تر کند بجام عقیق

5 هزار بار نکو تر متاع بی بصری %~% ز دانشی که دل او را نمی کند تصدیق

6 به پیچ و تاب خرد گرچه لذت دگر است %~% یقین ساده دلان به ز نکته های دقیق

7 کلام و فلسفه از لوح دل فروشستم %~% ضمیر خویش گشادم به نشتر تحقیق

8 ز آستانه سلطان کناره می گیرم %~% نه کافرم که پرستم خدای بی توفیق

1 از همه کس کناره گیر صحبت آشنا طلب %~% هم ز خدا خودی طلب هم ز خودی خدا طلب

2 از خلش کرشمه ئی کار نمی شود تمام %~% عقل و دل و نگاه را جلوه جدا جدا طلب

3 عشق بسر کشیدن است شیشه کائنات را %~% جام جهان نما مجو دست جهان گشا طلب

4 راهروانبرهنه پا راه تمام خار زار %~% تا به مقام خود رسی راحله از رضا طلب

5 چون بکمال میرسد فقر دلیل خسروی است %~% مسند کیقباد را در ته بوریا طلب

6 پیش نگر که زندگی راه بعالمی %~% از سر آنچه بود و رفت در گذر انتها طلب

7 ضربت ms33 روزگار اگر ناله چو نی دهد تو را %~% باده من ز کف بنه چاره ز مومیا طلب

1 بینی جهان را خود را نبینی %~% تا چند نادان غافل نشینی

2 نور قدیمی شب را بر افروز %~% دست کلیمی در آستینی

3 بیرون قدم نه از دور آفاق %~% تو پیش ازینی تو بیش ازینی

4 از مرگ ترسی ای زنده جاوید %~% مرگ است صیدی تو در کمینی

5 جانی که بخشد دیگر نگیرند %~% آدم بمیرد از بی یقینی

6 صورت گری را از من بیاموز %~% شاید که خود را باز آفرینی

1 من هیچ نمی ترسم از حادثه شب ها %~% شبها که سحر گردد از گردش کوکب ها

2 نشناخت مقام خویش افتاد بدام خویش %~% عشقی که نمودی خواست از شورش یارب ها

3 آهی که ز دل خیزد از بهر جگر سوزی است %~% در سینه شکن او را آلوده مکن لب ها

4 در میکده باقی نیست از ساقی فطرت خواه %~% آن می که نمی گنجد در شیشه مشرب ها

5 آسوده نمی گردد آندل که گسست از دوست %~% با قرأت مسجد ها با دانش مکتب ها

1 تو کیستی ز کجائی که آسمان کبود %~% هزار چشم براه تو از ستاره گشود

2 چه کویمت که چه بودی چه کرده ئی چه شدی %~% که خون کند جگرم را ایازی محمود

3 تو آن نئی که مصلی ز کهکشان میکرد %~% شراب صوفی و شاعر تر از خویش ربود

4 فرنگ اگرچه ز افکار تو گره بگشاد %~% به جرعه دگری نشئه ترا افزود

5 سخن ز نامه و میزان دراز تر گفتی %~% به حیرتم که نبینی قیامت موجود

6 خوشا کسی که حرم را درون سینه شناخت %~% دمی تپید و گذشت از مقام گفت و شنود

7 از آن بمکتب و میخانه اعتبارم نیست %~% که سجده ئی نبرم بر در جبین فرسود

1 دیار شوق که درد آشناست خاک آنجا %~% به ذره ms34 ذره توان دیده جان پاک آنجا

2 می مغانه ز مغ زادگان نمی گیرند %~% نگاه می شکند شیشه های تاک آنجا

3 به ضبط جوش جنون کوش در مقام نیاز %~% بهوش باش و مرو با قبای چاک آنجا

1 می دیرینه و معشوق جوان چیزی نیست %~% پیش صاحب نظران حور و جنان چیزی نیست

2 هرچه از محکم و پاینده شناسی گذرد %~% کوه و صحرا و بر و بحر و کران چیزی نیست

3 دانش مغربیان فلسفه مشرقیان %~% همه بتخانه و در طوف بتان چیزی نیست

4 از خود اندیش و ازین بادیه ترسان مگذر %~% که تو هستی و وجود دو جهان چیزی نیست

5 در طریقی که بنوک مژه کاویدم من %~% منزل و قافله و ریگ روان چیزی نیست

1 قلندران که به تسخیر آب و گل کوشند %~% ز شاه باج ستانند و خرقه می پوشند

2 به جلوت اند و کمندی به مهر و مه پیچند %~% به خلوت اند و زمان و مکان در آغوشند

3 بروز بزم سراپا چو پرنیان و حریر %~% بروز رزم خود آگاه و تن فراموشند

4 نظام تازه بچرخ دو رنگ می بخشند %~% ستاره های کهن را جنازه بر دوشند

5 زمانه از رخ فردا گشود بند نقاب %~% معاشران همه سر مست باده دوشند

6 بلب رسید مرا آن سخن که نتوان گفت %~% بحیرتم که فقیهان شهر خاموشند

1 دو دسته تیغم و گردون برهنه ساخت مرا %~% فسان کشیده بروی زمانه آخت مرا

2 من آن جهان خیالم که فطرت ازلی %~% جهان بلبل و گل را شکست و ساخت مرا

3 می جوان که به پیمانه تو می ریزم %~% ز راوقی است که جام و سبو گداخت مرا

4 نفس به سینه گدازم که طایر حرمم %~% توان ز گرمی آواز من شناخت مرا

5 شکست کشتی ادراک مرشدان کهن %~% خوشا کسی که به دریا سفینه ساخت مرا

1 مثل شرر ذره را تن ms35 به تپیدن دهم %~% تن به تپیدن دهم بال پریدن دهم

2 سوز نوایم نگر ریزه الماس را %~% قطره شبنم کنم خوی چکیدن دهم

3 چون ز مقام نمود نغمه شیرین زنم %~% نیم شبان صبح را میل دمیدن دهم

4 یوسف گم گشته را باز گشودم نقاب %~% تا به تنک مایگان ذوق خریدن دهم

5 عشق شکیب آزما خاک ز خود رفته را %~% چشم تری داد و من لذت دیدن دهم

1 خودی را مردم آمیزی دلیل نارسائی ها %~% تو ای درد آشنا بیگانه شو از آشنائی ها

2 بدرگاه سلاطین تا کجا این چهره سائی ها %~% بیاموز از خدای خویش ناز کبریائی ها

3 محبت از جوانمردی بجائی میرسد روزی %~% که افتد از نگاهش کاروبار دلربائی ها

4 چنان پیش حریم او کشیدم نغمه دردی %~% که دادم محرمان را لذت سوز جدائی ها

5 از آن بر خویش می بالم که چشم مشتری کور است %~% متاع عشق نافرسوده ماند از کم روائی ها

6 بیا بر لاله پا کوبیم و بیباکانه می نوشیم %~% که عاشق را بحل کردند خون پارسائی ها

7 برون آ از مسلمانان گریز اندر مسلمانی %~% مسلمانان روا دارند کافر ماجرائی ها

1 چون چراغ لاله سوزم در خیابان شما %~% ای جوانان عجم جان من و جان شما

2 غوطه ها زد در ضمیر زندگی اندیشه ام %~% تا بدست آورده ام افکار پنهان شما

3 مهر و مه دیدم نگاهم برتر از پروین گذشت %~% ریختم طرح حرم در کافرستان شما

4 تا سنانش تیز تر گردد فرو پیچیدمش %~% شعله ئی آشفته بود اندر بیابان شما

5 فکر رنگینم کند نذر تهی دستان شرق %~% پاره لعلی که دارم از بدخشان شما

6 میرسد مردی که زنجیر غلامان بشکند %~% دیده ام از روزن دیوار زندان شما

7 حلقه گرد من زنید ای پیکران آب و گل %~% آتشی در سینه دارم از نیاکان شما

1 دم مرا صفت باد فرودین ms36 کردند %~% گیاه را ز سرشکم چو یاسمین کردند

2 نمود لاله صحرا نشین ز خونابم %~% چنانکه باده لعلی به ساتگین کردند

3 بلند بال چنانم که بر سپهر برین %~% هزار بار مرا نوریان کمین کردند

4 فروغ آدم خاکی ز تازه کاریهاست %~% مه و ستاره کنند آنچه پیش ازین کردند

5 چراغ خویش بر افروختم که دست کلیم %~% درین زمانه نهان زیر آستین کردند

6 در آبسجده و یاری ز خسروان مطلب %~% که روز فقر نیاکان ما چنین کردند

1 گذر از آنکه ندیدست و جز خبر ندهد %~% سخن دراز کند لذت نظر ندهد

2 شنیده ام سخن شاعر و فقیه و حکیم %~% اگرچه نخل بلند است برگ و بر ندهد

3 تجلئی که برو پیر دیر می نازد %~% هزار شب دهد و تاب یک سحر ندهد

4 هم از خدا گله دارم که بر زبان نرسد %~% متاع دل برد و یوسفی به بر ندهد

5 نه در حرم نه به بتخانه یابم آن ساقی %~% که شعله شعله ببخشد شرر شرر ندهد

1 در این صحرا گذر افتاد شاید کاروانی را %~% پس از مدت شنیدم نغمه های ساربانی را

2 اگر یک یوسف از زندان فرعونی برون آید %~% بغارت میتوان دادن متاع کاروانی را

1 ترا نادان امید غمگساریها ز افرنگ است %~% دل شاهین نسوزد بهر آن مرغی که در چنگ است

2 پشیمان شو اگر لعلی ز میراث پدر خواهی %~% کجا عیش برون آوردن لعلی که در سنگ است

3 سخن از بود و نابود جهان با من چه میگوئی %~% من این دانم که من هستم ندانم این چه نیرنگ است

4 درین میخانه هر مینا ز بیم محتسب لرزد %~% مگر یک شیشه عاشق که از وی لرزه بر سنگ است

5 خودی را پرده میگوئی بگو من با تو این گویم %~% مزن این پرده را چاکی که دامان نگه تنگ است

6 کهن شاخی که زیر سایه او ms37 پر بر آوردیی %~% چو برگش ریخت از وی آشیان برداشتن ننگ است

7 غزل آن گو که فطرت ساز خود را پرده گرداند %~% چه آید زان غزل خوانی که با فطرت هماهنگ است

1 بگذر از خاور و افسونی افرنگ مشو %~% که نیرزد به جوی اینهمه دیرینه و نو

2 چون پرکاه که در رهگذر باد افتاد %~% رفت اسکندر و دارا و قباد و خسرو

3 زندگی انجمن آرا و نگهدار خود است %~% ایکه در قافله ئی بی همه شو با همه رو

4 تو فروزنده تر از مهر منیر آمده ئی %~% آنچنان زی که بهر ذره رسانی پرتو

5 آن نگینی که تو با اهرمنان باخته ئی %~% هم به جبریل امینی نتوان کرد گرو

6 از تنک جامی ما میکده رسوا گردید %~% شیشه ئی گیر و حکیمانه بیاشام و برو

1 جهان رنگ و بو پیدا تو میگوئی که راز است این %~% یکی خود را بتارش زن که تو مضراب و ساز است این

2 نگاه جلوه بدمست از صفای جلوه می لغزد %~% تو میگوئی حجابست این نقابست این مجاز است این

3 بیا در کش طناب پرده های نیلگونش را %~% که مثل شعله عریان بر نگاه پاکباز است این

4 مرا این خاکدان من ز فردوس برین خوشتر %~% مقام ذوق و شوقست این حریم سوز و ساز است این

5 زمانی گم کنم خود را زمانی گم کنم او را %~% زمانی هر دو را یابم چه رازست این چه رازست این

1 از داغ فراق او در دل چمنی دارم %~% ای لاله صحرائی با تو سخنی دارم

2 این آه جگر سوزی در خلوت صحرا به %~% لیکن چکنم کاری با انجمنی دارم

1 به نگاه آشنائی چو درون لاله دیدم %~% همه ذوق و شوق دیدم همه آه و ناله دیدم

2 به بلند و پست عالم تپش حیات پیدا %~% چه دمن چه تل چه صحرا رم این غزاله ms38 دیدم

1 این هم جهانی آن هم جهانی %~% این بیکرانی آن بیکرانی

2 هر دو خیالی هر دو گمانی %~% از شعله من موج دخانی

3 این یک دو آنی آن یک دو آنی %~% من جاودانی من جاودانی

4 این کم عیاری آن کم عیاری %~% من پاک جانی نقد روانی

5 اینجا مقامی آنجا مقامی %~% اینجا زمانی آنجا زمانی

6 اینجا چه کارم آنجا چه کارم %~% آهی فغانی آهی فغانی

7 این رهزن من آن رهزن من %~% اینجا زیانی آنجا زیانی

8 هر دو فروزم هر دو بسوزم %~% این آشیانی آن آشیانی

1 بهار آمد نگه می غلطد اندر آتش لاله %~% هزاران ناله خیزد از دل پرکاله پرکاله

2 فشان یک جرعه بر خاک چمن از باده لعلی %~% که از بیم خزان بیگانه روید نرگس و لاله

3 جهان رنگ و بو دانی ولی دل چیست میدانی %~% مهی کز حلقه آفاق سازد گرد خود هاله

1 صورت گری که پیکر روز و شب آفرید %~% از نقش این و آن بتماشای خود رسید

2 صوفی! برون ز بنگه تاریک پا بنه %~% فطرت متاع خویش به سوداگری کشید

3 صبح و ستاره و شفق و ماه و آفتاب %~% بی پرده جلوه ها به نگاهی توان خرید

1 باز این عالم دیرینه جوان می بایست %~% برگ کاهش صفت کوه گران می بایست

2 کف خاکی که نگاه همه بین پیدا کرد %~% در ضمیرش جگر آلوده فغان می بایست

3 این مه و مهر کهن راه بجائی نبرند %~% انجم تازه به تعمیر جهان می بایست

4 هر نگاری که مرا پیش نظر می آید %~% خوش نگاریست ولی خوشتر از آن می بایست

5 گفت یزدان که چنین است و دگر هیچ مگو %~% گفت آدم که چنین است چنان می بایست

1 لاله این گلستان داغ تمنائی نداشت %~% نرگس طناز او چشم تماشائی نداشت

2 خاک را موج نفس بود و دلی پیدا نبود %~% زندگانی کاروانی ms39 بود و کالائی نداشت

3 روزگار از های و هوی میکشان بیگانه ئی %~% باده در میناش بود و باده پیمائی نداشت

4 برق سینا شکوه سنج از بی زبانیهای شوق %~% هیچکس در وادی ایمن تقاضائی نداشت

5 عشق از فریاد ما هنگامه ها تعمیر کرد %~% ورنه این بزم خموشان هیچ غوغائی نداشت

1 هنگامه را که بست درین دیر دیر پای %~% زناریان او همه نالنده همچو نای

2 در ’بنگه فقیر و به کاشانه امیر %~% غمها که پشت را به جوانی کند دو تای

3 درمان کجا که درد بدرمان فزون شود %~% دانش تمام حیله و نیرنگ و سیمیای

4 بی زور سیل کشتی آدم نمی رود %~% هر دل هزار عربده دارد به ناخدای

5 از من حکایت سفر زندگی مپرس %~% در ساختم بدرد و گذشتم غزل سرای

6 آمیختم نفس به نسیم سحر گهی %~% گشتم درین چمن به گلان نانهاده پای

7 از کاخ و کو جدا و پریشان بکاخ و کوی %~% کردم بچشم ماه تماشای این سرای

1 ای لاله ای چراغ کهستان و باغ و راغ %~% در من نگر که میدهم از زندگی سراغ

2 ما رنگ شوخ و بوی پریشیده نیستیم %~% مائیم آنچه می رود اندر دل و دماغ

3 مستی ز باده میرسد و از ایاغ نیست %~% هر چند باده را نتوان خورد بی ایاغ

4 داغی به سینه سوز که اندر شب وجود %~% خود را شناختن نتوان جز به این چراغ

5 ای موج شعله سینه بباد صبا گشای %~% شبنم مجو که میدهد از سوختن فراغ

1 من بنده آزادم عشق است امام من %~% عشق است امام من عقل است غلام من

2 هنگامه این محفل از گردش جام من %~% این کوکب شام من این ماه تمام من

3 جان در عدم آسوده بی ذوق تمنا بود %~% مستانه نوا ها زد در حلقه دام من

4 ای عالم رنگ و بو این صحبت ما ms40 تا چند %~% مرگست دوام تو عشق است دوام من

5 پیدا به ضمیرم او پنهان به ضمیرم او %~% این است مقام او دریاب مقام من

1 کم سخن غنچه که در پرده دل رازی داشت %~% در هجوم گل و ریحان غم دم سازی داشت

2 محرمی خواست ز مرغ چمن و باد بهار %~% تکیه بر صحبت آن کرد که پروازی داشت

1 خود را کنم سجودی دیر و حرم نمانده %~% این در عرب نمانده آن در عجم نمانده

2 در برگ لاله و گل آن رنگ و نم نمانده %~% در ناله های مرغان آن زیر و بم نمانده

3 در کارگاه گیتی نقش نوی نبینم %~% شاید که نقش دیگر اندر عدم نمانده

4 سیاره های گردون بی ذوق انقلابی %~% شاید که روز و شب را توفیق رم نمانده

5 بی منزل آرمیدند پا از طلب کشیدند %~% شاید که خاکیان را در سینه دم نمانده

6 یا در بیاض امکان یکبرگ ساده ئی نیست %~% یا خامه قضا را تاب رقم نمانده

1 به سواد دیده تو نظر آفریده ام من %~% به ضمیر تو جهانی دگر آفریده ام من

2 همه خاوران بخوابی که نهان ز چشم انجم %~% به سرود زندگانی سحر آفریده ام من

1 ز جان خاور آن سوز کهن رفت %~% دمش واماند و جان او ز تن رفت

2 چو تصویری که بی تار نفس زیست %~% نمی داند که ذوق زندگی چیست

3 دلش از مدعا بیگانه گردید %~% نی او از نوا بیگانه گردید

4 به طرز دیگر از مقصود گفتم %~% جواب نامه محمود گفتم

5 ز عهد شیخ تا این روزگاری %~% نزد مردی بجان ما شراری

6 کفن در بر بخاکی آرمیدیم %~% ولی یک فتنه محشر ندیدیم

7 گذشت از پیش آن دانای تبریز %~% قیامتها که رست از کشت چنگیز

8 نگاهم انقلابی دیگری دید %~% طلوع آفتابی دیگری دید

9 گشودم از رخ معنی نقابی %~% بدست ذره دادم ms41 آفتابی

10 نپنداری که من بی باده مستم %~% مثال شاعران افسانه بستم

11 نبینی خیر از آن مرد فرو دست %~% که بر من تهمت شعر و سخن بست

12 بکوی دلبران کاری ندارم %~% دل زاری غم یاری ندارم

13 نه خاک من غبار رهگذاری %~% نه در خاکم دل بی اختیاری

14 به جبریل امین همداستانم %~% رقیب و قاصد و دربان ندانم

15 مرا با فقر سامان کلیم است %~% فر شاهنشهی زیر گلیم است

16 اگر خاکم به صحرائی نگنجم %~% اگر آبم به دریائی نگنجم

17 دل سنگ از زجاج من بلرزد %~% یم افکار من ساحل نورزد

18 نهان تقدیر ها در پرده من %~% قیامت ها بغل پرورده من

19 دمی در خویشتن خلوت گزیدم %~% جهانی لازوالی آفریدم

20 «مرا زین شاعری خود عار ناید %~% که در صد قرن یک عطار ناید»

21 بجانم رزم مرگ و زندگانی است %~% نگاهم بر حیات جاودانی است

22 ز جان خاک ترا بیگانه دیدم %~% به اندام تو جان خود دمیدم

23 از آن ناری که دارم داغ داغم %~% شب خود را بیفروز از چراغم

24 بخاک من دلی چون دانه کشتند %~% به لوح من خط دیگر نوشتند

25 مرا ذوق خودی چون انگبین است %~% چه گویم واردات من همین است

26 نخستین کیف او را آزمودم %~% دگر بر خاوران قسمت نمودم

27 اگر این نامه را جبریل خواند %~% چو گرد آن نور ناب از خود فشاند

28 بنالد از مقام و منزل خویش %~% به یزدان گوید از حال دل خویش

29 تجلی را چنان عریان نخواهم %~% نخواهم جز غم پنهان نخواهم

30 گذشم از وصال جاودانی %~% که بینم لذت آه و فغانی

31 مرا ناز و نیاز آدمی ده %~% به جان من گداز آدمی ده

32 نخست از فکر خویشم در تحیر %~% چه چیز است آنکه گویندش تفکر

33 کدامین فکر ما را شرط راه است %~% چرا گه طاعت و گاهی گناه است

34 ms42 درون سینه آدم چه نور است %~% چه نور است این که غیب او حضور است

35 من او را ثابت سیار دیدم %~% من او را نور دیدم نار دیدم

36 گهی نازش ز برهان و دلیل است %~% گهی نورش ز جان جبرئیل است

37 چه نوری جان فروزی سینه تابی %~% نیرزد با شعاعش آفتابی

38 بخاک آلوده و پاک از مکان است %~% به بند روز و شب پاک از زمان است

39 شمار روزگارش از نفس نیست %~% چنین جوینده و یابنده کس نیست

40 گهی وامانده و ساحل مقامش %~% گهی دریای بی پایان بجامش

41 همین دریا همین چوب کلیم است %~% که از وی سینه دریا دو نیم است

42 غزالی مرغزارش آسمانی %~% خورد آبی ز جوی کهکشانی

43 زمین و آسمان او را مقامی %~% میان کاروان تنها خرامی

44 ز احوالش جهان ظلمت و نور %~% صدای صور و مرگ و جنت و حور

45 ازو ابلیس و آدم را نمودی %~% ازو ابلیس و آدم را گشودی

46 نگه از جلوه او ناشکیب است %~% تجلی های او یزدان فریب است

47 به چشمی خلوت خود را ببیند %~% به چشمی جلوت خود را ببیند

48 اگر یک چشم بر بندد گناهی است %~% اگر با هر دو بیند شرط راهی است

49 ز جوی خویش بحری آفریند %~% گهر گردد به قعر خود نشیند

50 همان دم صورت دیگر پذیرد %~% شود غواص و خود را باز گیرد

51 درو هنگامه های بی خروش است %~% درو رنگ و صدا بی چشم و گوش است

52 درون شیشه او روزگار است %~% ولی بر ما بتدریج آشکار است

53 حیات از وی بر اندازد کمندی %~% شود صیاد هر پست و بلندی

54 ازو خود را به بند خود در آرد %~% گلوی ماسوا را هم فشارد

55 دو عالم می شود روزی شکارش %~% فتد اندر کمند تابدارش

56 اگر این هر دو عالم را بگیری %~% همه آفاق ms43 میرد تو نمیری

57 منه پا در بیابان طلب سست %~% نخستین گیر آن عالم که در تست

58 اگر زیری ز خود گیری زبر شو %~% خدا خواهی بخود نزدیک تر شو

59 به تسخیر خود افتادی اگر طاق %~% ترا آسان شود تسخیر آفاق

60 خنک روزی که گیری این جهان را %~% شکافی سینه نه آسمان را

61 گذارد ماه پیش تو سجودی %~% برو پیچی کمند از موج دودی

62 درین دیر کهن آزاد باشی %~% بتان را بر مراد خود تراشی

63 بکف بردن جهان چار سو را %~% مقام نور و صوت و رنگ و بو را

64 فزونش کم کم او بیش کردن %~% دگرگون بر مراد خویش کردن

65 به رنج و راحت او دل نبستن %~% طلسم نه سپهر او شکستن

66 فرورفتن چو پیکان در ضمیرش %~% ندادن گندم خود با شعیرش

67 شکوه خسروی این است این است %~% همین ملک است کو توام بدین است

68 چه بحر است این که علمش ساحل آمد %~% ز قعر او چه گوهر حاصل آمد

69 حیات پر نفس بحر روانی %~% شعور آگهی او را کرانی

70 چه دریائی که ژرف و موج داراست %~% هزاران کوه و صحرا بر کنار است

71 مپرس از موجهای بیقرارش %~% که هر موجش برون جست از کنارش

72 گذشت از بحر و صحرا را نمی داد %~% نگه را لذت کیف و کمی داد

73 هر آن چیزی که آید در حضورش %~% منور گردد از فیض شعورش

74 بخلوت مست و صحبت ناپذیر است %~% ولی هر شی ز نورش مستنیر است

75 نخستین می نماید مستنیرش %~% کند آخر به آئینی اسیرش

76 شعورش با جهان نزدیک تر کرد %~% جهان او را ز راز او خبر کرد

77 خرد بند نقاب از رخ گشودش %~% ولیکن نطق عریان تر نمودش

78 نگنجد اندرین دیر مکافات %~% جهان او را مقامی از مقامات

79 برون از خویش می بینی جهانرا %~% در و ms44 دشت و یم و صحرا و کان را

80 جهان رنگ و بو گلدسته ما %~% ز ما آزاد و هم وابسته ما

81 خودی او را بیک تار نگه بست %~% زمین و آسمان و مهر و مه بست

82 دل ما را به او پوشیده راهی است %~% که هر موجود ممنون نگاهی است

83 گر او را کس نبیند زار گردد %~% اگر بیند یم و کهسار گردد

84 جهان را فربهی از دیدن ما %~% نهالش رسته از بالیدن ما

85 حدیث ناظر و منظور رازی است %~% دل هر ذره در عرض نیازی است

86 تو ای شاهد مرا مشهود گردان %~% ز فیض یک نظر موجود گردان

87 کمال ذات شی موجود بودن %~% برای شاهدی مشهود بودن

88 زوالش در حضور ما نبودن %~% منور از شعور ما نبودن

89 جهان غیر از تجلی های ما نیست %~% که بی ما جلوه نور و صدا نیست

90 تو هم از صحبتش یاری طلب کن %~% نگه را از خم و پیچش ادب کن

91 «یقین میدان که شیران شکاری %~% درین ره خواستند از مور یاری»

92 بیاری های او از خود خبر گیر %~% تو جبریل امینی بال و پر گیر

93 به بسیاری گشا چشم خرد را %~% که دریابی تماشای احد را

94 نصیبب خود ز بوی پیرهن گیر %~% به کنعان نکهت از مصر و یمن گیر

95 خودی صیاد و نخچیرش مه و مهر %~% اسیر بند تدبیرش مه و مهر

96 چو آتش خویش را اندر جهان زن %~% شبیخون بر مکان و لامکان زن

97 وصال ممکن و واجب بهم چیست %~% حدیث قرب و بعد و بیش و کم چیست

98 سه پهلو این جهان چون و چند است %~% خرد کیف و کم او را کمند است

99 جهان طوسی و اقلیدس است این %~% پی عقل زمین فرسا بس است این

100 زمانش هم مکانش اعتباری است %~% زمین و آسمانش اعتباری است

101 ms45 کمان را زه کن و آماج دریاب %~% ز حرفم نکته معراج دریاب

102 مجو مطلق درین دیر مکافات %~% که مطلق نیست جز نورالسموات

103 حقیقت لازوال و لامکان است %~% مگو دیگر که عالم بیکران است

104 کران او درون است و برون نیست %~% درونش پست بالا کم فزون نیست

105 درونش خالی از بالا و زیر است %~% ولی بیرون او وسعت پذیر است

106 ابد را عقل ما ناسازگار است %~% «یکی» از گیر و دار او هزار است

107 چو لنگ است او سکون را دوست دارد %~% نبیند مغز و دل بر پوست دارد

108 حقیقت را چو ما صد پاره کردیم %~% تمیز ثابت و سیاره کردیم

109 خرد در لامکان طرح مکان بست %~% چو زناری زمان را بر میان بست

110 زمان را در ضمیر خود ندیدم %~% مه و سال و شب و روز آفریدم

111 مه و سالت نمی ارزد بیک جو %~% بحرف «کم لبثتم» غوطه زن شو

112 بخود رس از سر هنگامه بر خیز %~% تو خود را در ضمیر خود فرو ریز

113 تن و جان را دو تا گفتن کلام است %~% تن و جان را دو تا دیدن حرام است

114 بجان پوشیده رمز کائنات است %~% بدن خالی ز احوال حیات است

115 عروس معنی از صورت حنا بست %~% نمود خویش را پیرایه ها بست

116 حقیقت روی خود را پرده باف است %~% که او را لذتی در انکشاف است

117 بدن را تا فرنگ از جان جدا دید %~% نگاهش ملک و دین را هم دو تا دید

118 کلیسا سبحه پطرس شمارد %~% که او با حاکمی کاری ندارد

119 بکار حاکمی مکر و فنی بین %~% تن بیجان و جان بی تنی بین

120 خرد را با دل خود همسفر کن %~% یکی بر ملت ترکان نظر کن

121 به تقلید فرنگ از خود رمیدند %~% میان ملک و دین ربطی ندیدند

122 «یکی» را آنچنان صد ms46 پاره دیدیم %~% عدد بهر شمارش آفریدیم

123 کهن دیری که بینی مشت خاکست %~% دمی از سر گذشت ذات پاکست

124 حکیمان مرده را صورت نگارند %~% ید موسی دم عیسی ندارند

125 درین حکمت دلم چیزی ندید است %~% برای حکمت دیگر تپید است

126 من این گویم جهان در انقلابست %~% درونش زنده و در پیچ و تابست

127 ز اعداد و شمار خویش بگذر %~% یکی در خود نظر کن پیش بگذر

128 در آن عالم که جزو از کل فزون است %~% قیاس رازی و طوسی جنون است

129 زمانی با ارسطو آشنا باش %~% دمی با ساز بیکن هم نوا باش

130 و لیکن از مقامشان گذر کن %~% مشو گم اندرین منزل سفر کن

131 به آن عقلی که داند بیش و کم را %~% شناسد اندرون کان و یم را

132 جهان چند و چون زیر نگین کن %~% بگردون ماه و پروین را کمین کن

133 و لیکن حکمت دیگر بیاموز %~% رهان خود را از این مکر شب و روز

134 مقام تو برون از روزگار است %~% طلب کن آن یمین کو بی یسار است

135 قدیم و محدث از هم چون جدا شد %~% که این عالم شد آن دیگر خدا شد

136 اگر معروف و عارف ذات پاکست %~% چه سودا در سر این مشت خاکست

137 خودی را زندگی ایجاد غیر است %~% فراق عارف و معروف خیر است

138 قدیم و محدث ما از شمار است %~% شمار ما طلسم روزگار است

139 دمادم دوش و فردا می شماریم %~% به هست و بود و باشد کار داریم

140 ازو خود را بریدن فطرت ماست %~% تپیدن نارسیدن فطرت ماست

141 نه ما را در فراق او عیاری %~% نه او را بی وصال ما قراری

142 نه او بی ما نه بی او چه حال است %~% فراق ما فراق اندر وصال است

143 جدائی خاک را بخشد نگاهی %~% دهد سرمایه کوهی بکاهی

144 جدائی ms47 عشق را آئینه دار است %~% جدائی عاشقان را سازگار است

145 اگر ما زنده ایم از دردمندی است %~% وگر پاینده ایم از دردمندی است

146 من و او چیست اسرار الهی است %~% من و او بر دوام ما گواهی است

147 بخلوت هم بجلوت نور ذات است %~% میان انجمن بودن حیات است

148 محبت دیده ور بی انجمن نیست %~% محبت خود نگر بی انجمن نیست

149 به بزم ما تجلی هاست بنگر %~% جهان ناپید و او پیداست بنگر

150 در و دیوار و شهر و کاخ و کو نیست %~% که اینجا هیچکس جز ما و او نیست

151 گهی خود را ز ما بیگانه سازد %~% گهی ما را چو سازی می نوازد

152 گهی از سنگ تصویرش تراشیم %~% گهی نادیده بر وی سجده پاشیم

153 گهی هر پرده فطرت دریدیم %~% جمال یار بیباکانه دیدیم

154 چه سودا در سر این مشت خاکست %~% ازین سودا درونش تابناکست

155 چه خوش سودا که نالد از فراقش %~% و لیکن هم ببالد از فراقش

156 فراق او چنان صاحب نظر کرد %~% که شام خویش را بر خود سحر کرد

157 خودی را دردمندامتحان ساخت %~% غم دیرینه را عیش جوان ساخت

158 گهر ها سلک سلک از چشم تر برد %~% ز نخل ماتمی شیرین ثمر برد

159 خودی را تنگ در آغوش کردن %~% فنا را با بقا هم دوش کردن

160 محبت در گره بستن مقامات %~% محبت در گذشتن از نهایات

161 محبت ذوق انجامی ندارد %~% طلوع صبح او شامی ندارد

162 براهش چون خرد پیچ و خمی هست %~% جهانی در فروغ یکدمی هست

163 هزاران عالم افتد در ره ما %~% بپایان کی رسد جولانگه ما

164 مسافر جاودان زی جاودان میر %~% جهانی را که پیش آید فراگیر

165 به بحرش گم شدن انجام ما نیست %~% اگر او را تو در گیری فنا نیست

166 خودی اندر خودی گنجد محال است %~% خودی را عین خود ms48 بودن کمال است

167 که من باشم مرا از من خبر کن %~% چه معنی دارد «اندر خود سفر کن»

168 خودی تعویذ حفظ کائنات است %~% نخستین پرتو ذاتش حیات است

169 حیات از خواب خوش بیدار گردد %~% درونش چون یکی بسیار گردد

170 نه او را بی نمود ما گشودی %~% نه ما را بی گشود او نمودی

171 ضمیرش بحر ناپیدا کناری %~% دل هر قطره موج بیقراری

172 سر و برگ شکیبائی ندارد %~% بجز افراد پیدائی ندارد

173 حیات آتش خودیها چون شررها %~% چو انجم ثابت و اندر سفر ها

174 ز خود نا رفته بیرون غیر بین است %~% میان انجمن خلوت نشین است

175 یکی بنگر بخود پیچیدن او %~% ز خاک پی سپر بالیدن او

176 نهان از دیده ها در های و هوئی %~% دمادم جستجوی رنگ و بوئی

177 ز سوز اندرون در جست و خیز است %~% به آئینی که با خود در ستیز است

178 جهان را از ستیز او نظامی %~% کف خاک از ستیز آئینه فامی

179 نریزد جز خودی از پرتو او %~% نخیزد جز گهر اندر زو او

180 خودی را پیکر خاکی حجاب است %~% طلوع او مثال آفتاب است

181 درون سینه ما خاور او %~% فروغ خاک ما از جوهر او

182 تو میگوئی مرا از «من» خبر کن %~% چه معنی دارد «اندر خود سفرکن»

183 ترا گفتم که ربط جان و تن چیست %~% سفر در خود کن و بنگر که «من »چیست

184 سفر در خویش زادن بی اب و مام %~% ثریا را گرفتن از لب بام

185 ابد بردن بیک دم اضطرابی %~% تماشا بی شعاع آفتابی

186 ستردن نقش هر امید و بیمی %~% زدن چاکی به دریا چون کلیمی

187 شکستن این طلسم بحر و بر را %~% ز انگشتی شکافیدن قمر را

188 چنان باز آمدن از لامکانش %~% درون سینه او در کف جهانش

189 ولی این راز را گفتن محال است ms49 %~% که دیدن شیشه و گفتن سفال است

190 چه گویم از «من» و از توش و تابش %~% کند« انا عرضنا» بی نقابش

191 فلک را لرزه بر تن از فر او %~% زمان و هم مکان اندر بر او

192 نشیمن را دل آدم نهاد است %~% نصیب مشت خاکی او فتاد است

193 جدا از غیر و هم وابسته غیر %~% گم اندر خویش و هم پیوسته غیر

194 خیال اندر کف خاکی چسان است %~% که سیرش بی مکان و بی زمان است

195 بزندان است و آزاد است این چیست %~% کمند و صید و صیاد است این چیست

196 چراغی در میان سینه تست %~% چه نور است این که در آئینه تست

197 مشو غافل که تو او را امینی %~% چه نادانی که سوی خود نبینی

198 چه جزو است آنکه او از کل فزون است %~% طریق جستن آن جزو چون است

199 خودی ز اندازه های ما فزون است %~% خودی زان کل که تو بینی فزون است

200 ز گردون بار بار افتد که خیزد %~% به بحر روزگار افتد که خیزد

201 جز او در زیر گردون خود نگر کیست %~% به بی بالی چنان پرواز گر کیست

202 به ظلمت مانده و نوری در آغوش %~% برون از جنت و حوری در آغوش

203 به آن نطقی دل آویزی که دارد %~% ز قعر زندگی گوهر بر آرد

204 ضمیر زندگانی جاودانی است %~% بچشم ظاهرش بینی زمانی است

205 به تقدیرش مقام هست و بود است %~% نمود خویش و حفظ این نمود است

206 چه میپرسی چه گون است و چه گون نیست %~% که تقدیر از نهاد او برون نیست

207 چه گویم از چگون و بی چگونش %~% برون مجبور و مختار اندرونش

208 چنین فرموده سلطان بدر است %~% که ایمان در میان جبر و قدر است

209 تو هر مخلوق را مجبور گوئی %~% اسیر بند نزد و دور گوئی

210 ولی ms50 جان از دم جان آفرین است %~% به چندین جلوه ها خلوت نشین است

211 ز جبر او حدیثی در میان نیست %~% که جان بی فطرت آزاد جان نیست

212 شبیخون بر جهان کیف و کم زد %~% ز مجبوری به مختاری قدم زد

213 چو از خود گرد مجبوری فشاند %~% جهان خویش را چون ناقه راند

214 نگردد آسمان بی رخصت او %~% نتابد اختری بی شفقت او

215 کند بی پرده روزی مضمرش را %~% بچشم خویش بیند جوهرش را

216 قطار نوریان در رهگذار است %~% پی دیدار او در انتظار است

217 شراب افرشته از تاکش بگیرد %~% عیار خویش از خاکش بگیرد

218 چه پرسی از طریق جستجویش %~% فرو آرد مقام های و هویش

219 شب و روزی که داری بر ابد زن %~% فغان صبحگاهی بر خرد زن

220 خرد را از حواس آید متاعی %~% فغان از عشق می گیرد شعاعی

221 خرد جز را فغان کل را بگیرد %~% خرد میرد فغان هرگز نمیرد

222 خرد بهر ابد ظرفی ندارد %~% نفس چون سوزن ساعت شمارد

223 تراشد روز ها شب ها سحر ها %~% نگیرد شعله و چیند شرر ها

224 فغان عاشقان انجام کاریست %~% نهان در یکدم او روزگاریست

225 خودی تا ممکناتش وا نماید %~% گره از اندرون خود گشاید

226 از آن نوری که وا بیند نداری %~% تو او را فانی و آنی شماری

227 از آن مرگی که میآید چه باک است %~% خودی چون پخته شد از مرگ پاک است

228 ز مرگ دیگری لرزد دل من %~% دل من جان من آب و گل من

229 ز کار عشق و مستی برفتادن %~% شرار خود به خاشاکی ندادن

230 بدست خود کفن بر خود بریدن %~% بچشم خویش مرگ خویش دیدن

231 ترا این مرگ هر دم در کمین است %~% بترس از وی که مرگ ما همین است

232 کند گور تو اندر پیکر تو %~% نکیر و منکر او در بر ms51 تو

233 مسافر چون بود رهرو کدام است %~% کرا گویم که او مرد تمام است

234 اگرچه چشمی گشائی بر دل خویش %~% درون سینه بینی منزل خویش

235 سفر اندر حضر کردن چنین است %~% سفر از خود بخود کردن همین است

236 کسی اینجا نداند ما کجائیم %~% که در چشم مه و اختر نیائیم

237 مجو پایان که پایانی نداری %~% بپایان تا رسی جانی نداری

238 نه ما را پخته پنداری که خامیم %~% بهر منزل تمام و ناتمامیم

239 بپایان نارسیدن زندگانی است %~% سفر ما را حیات جاودانی است

240 ز ماهی تا به مه جولانگه ما %~% مکان و هم زمان گرد ره ما

241 بخود پیچیم و بیتاب نمودیم %~% که ما موجیم و از قعر وجودیم

242 دمادم خویش را اندر کمین باش %~% گریزان از گمان سوی یقین باش

243 تب و تاب محبت را فنا نیست %~% یقین و دید را نیز انتها نیست

244 کمال زندگی دیدار ذات است %~% طریقش رستن از بند جهات است

245 چنان با ذات حق خلوت گزینی %~% ترا او بیند و او را تو بینی

246 منور شو ز نور «من یرانی» %~% مژه برهم مزن تو خود نمانی

247 بخود محکم گذر اندر حضورش %~% مشو ناپید اندر بحر نورش

248 نصیب ذره کن آن اضطرابی %~% که تابد در حریم آفتابی

249 چنان در جلوه گاه یار میسوز %~% عیان خود را نهان او را برافروز

250 کسی کو دید عالم را امام است %~% من تو ناتمامیم او تمام است

251 اگر او را نیابی در طلب خیز %~% اگر یابی به دامانش در آویز

252 فقیه و شیخ و ملا را مده دست %~% مرو مانند ماهی غافل از شست

253 بکار ملک و دین او مرد راهی است %~% که ما کوریم و او صاحب نگاهی است

254 مثال آفتاب صبحگاهی %~% دمد از هر بن مویش نگاهی

255 فرنگ آئین جمهوری نهاد ست %~% رسن از گردن ms52 دیوی گشادست

256 نوا بی زخمه و سازی ندارد %~% ابی طیاره پروازی ندارد

257 ز باغش کشت ویرانی نکوتر %~% ز شهر او بیابانی نکوتر

258 چو رهزن کاروانی در تک و تاز %~% شکمها بهر نانی در تک و تاز

259 روان خوابید و تن بیدار گردید %~% هنر با دین و دانش خوار گردید

260 خرد جز کافری کافر گری نیست %~% فن افرنگ جز مردم دری نیست

261 گروهی را گروهیدر کمین است %~% خدایش یار اگر کارش چنین است

262 ز من ده اهل مغرب را پیامی %~% که جمهور است تیغ بی نیامی

263 چه شمشیری که جانها می ستاند %~% تمیز مسلم و کافر نداند

264 نماند در غلاف خود زمانی %~% برد جان خود و جان جهانی

265 کدامی نکته را نطق است اناالحق %~% چه گوئی هرزه بود آن رمز مطلق

266 من از رمز اناالحق باز گویم %~% و گر با هند و ایران راز گویم

267 مغی در حلقه دیر این سخن گفت %~% «حیات از خود فریبی خورد و من »گفت

268 خدا خفت و وجود ما ز خوابش %~% وجود ما نمود ما ز خوابش

269 مقام تحت وفوق و چار سو خواب %~% سکون و سیر و شوق و جستجو خواب

270 دل بیدار و عقل نکته بین خواب %~% گمان و فکر و تصدیق و یقین خواب

271 ترا این چشم بیداری بخواب است %~% ترا گفتار و کرداری بخواب است

272 چو او بیدار گردد دیگری نیست %~% متاع شوق را سوداگری نیست

273 فروغ دانش ما از قیاس است %~% قیاس ما ز تقدیر حواس است

274 چو حس دیگر شد این عالم دگر شد %~% سکون و سیر و کیف و کم دگر شد

275 توان گفتن جهان رنگ و بو نیست %~% زمین و آسمان و کاخ و کو نیست

276 توان گفتن که خوابی یا فسونی است %~% حجاب چهره آن بی چگونی است

277 توان گفتن همه نیرنگ هوش است ms53 %~% فریب پرده های چشم و گوش است

278 خودی از کائنات رنگ و بو نیست %~% حواس ما میان ما و او نیست

279 نگه را در حریمش نیست راهی %~% کنی خود را تماشا بی نگاهی

280 حساب روزش از دور فلک نیست %~% بخود بینی ظن و تخمین و شک نیست

281 اگر کوئی که «من» وهم و گمان است %~% نمودش چون نمود این و آن است

282 بگو با من که دارای گمان کیست %~% یکی در خود نگر آن بی نشان کیست

283 جهان پیدا و محتاج دلیلی %~% نمیآید به فکر جبرئیلی

284 خودی پنهان ز حجت بی نیاز است %~% یکی اندیش و دریاب این چه رازست

285 خودی را حق بدان باطل مپندار %~% خودی را کشت بی حاصل مپندار

286 خودی چون پخته گردد لازوالست %~% فراق عاشقان عین وصالست

287 شرر را تیز بالی میتوان داد %~% تپید لایزالی میتوان داد

288 دوام حق جزای کار او نیست %~% که او را این دوام از جستجو نیست

289 دوام آن به که جان مستعاری %~% شود از عشق و مستی پایداری

290 وجود کوهسار و دشت و در هیچ %~% جهان فانی خودی باقی دگر هیچ

291 دگر از شنکر و منصور کم گوی %~% خدا را هم براه خویشتن جوی

292 بخود گم بهر تحقیق خودی شو %~% انا الحق گوی و صدیق خودی شو

293 که شد بر سر وحدت واقف آخر %~% شناسای چه آمد عارف آخر

294 ته گردون مقام دلپذیر است %~% و لیکن مهر و ماهش زود میر است

295 بدوش شام نعش آفتابی %~% کواکب را کفن از ماهتابی

296 پرد کهسار چون ریگ روانی %~% دگرگون می شود دریا بآنی

297 گلان را در کمین باد خزان است %~% متاع کاروان از بیم جان است

298 ز شبنم لاله را گوهر نماند %~% دمی ماند دمی دیگر نماند

299 نوا نشنیده در چنگی بمیرد %~% شرر ناجسته در سنگی بمیرد

300 مپرس از من ms54 ز عالمگیری مرگ %~% من و تو از نفس زنجیری مرگ

301 فنا را باده هر جام کردند %~% چه بیدردانه او را عام کردند

302 تماشا گاه مرگ ناگهان را %~% جهان ماه و انجم نام کردند

303 اگر یک زره اش خوی رم آموخت %~% به افسون نگاهی رام کردند

304 قرار از ما چه میجوئی که ما را %~% اسیر گردش ایام کردند

305 خودی در سینه چاکی نگهدار %~% ازین کوکب چراغ شام کردند

306 جهان یکسر مقام آفلین است %~% درین غربت سرا عرفان همین است

307 دل ما در تلاش باطلی نیست %~% نصیب ما غم بی حاصلی نیست

308 نگه دارند اینجا آرزو را %~% سرور ذوق و شوق جستجو را

309 خودی را لازوالی میتوان کرد %~% فراقی را وصالی میتوان کرد

310 چراغی از دم گرمی توان سوخت %~% به سوزن چاک گردون میتوان دوخت

311 خدای زنده بی ذوق سخن نیست %~% تجلی های او بی انجمن نیست

312 که برق جلوه او بر جگر زد %~% که خورد آن باده و ساغر بسر زد

313 عیار حسن و خوبی از دل کیست %~% مه او در طواف منزل کیست

314 «الست» از خلوت نازی که برخاست %~% «بلی» از پرده سازی که برخاست

315 چه آتش عشق در خاکی بر افروخت %~% هزاران پرده یک آواز ما سوخت

316 اگر مائیم گردان جام ساقی است %~% به بزمش گرمی هنگامه باقی است

317 مرا دل سوخت بر تنهائی او %~% کنم سامان بزم آرائی او

318 مثال دانه می کارم خودی را %~% برای او نگهدارم خودی را

319 تو شمشیری ز کام خود برون آ %~% برون آ از نیام خود برون آ

320 نقاب از ممکنات خویش برگیر %~% مه و خورشید و انجم را به برگیر

321 شب خود روشن از نور یقین کن %~% ید بیضا برون از آستین کن

322 کسی کو دیده را بر دل گشود است %~% شراری کشت و پروینی درود است

323 شراری ms55 جسته ئی گیر از درونم %~% که من مانند رومی گرم خونم

324 وگرنه آتش از تهذیب نوگیر %~% برون خود بیفروز اندرون میر

1 گفت با یزدان مه گیتی فروز %~% تاب من شب را کند مانند روز

2 یاد ایامی که بی لیل و نهار %~% خفته بودم در ضمیر روزگار

3 کوکبی اندر سواد من نبود %~% گردشی اندر نهاد من نبود

4 نی ز نورم دشت و در آئینه پوش %~% نی به دریا از جمال من خروش

5 آه زین نیرنگ و افسون وجود %~% وای زین تابانی و ذوق نمود

6 تافتن از آفتاب آموختم %~% خاکدانی مرده ئی افروختم

7 خاکدانی با فروغ و بی فراغ %~% چهره او از غلامی داغ داغ

8 آدم او صورت ماهی به شست %~% آدمی یزدان کشی آدم پرست

9 تا اسیر آب و گل کردی مرا %~% از طواف او خجل کردی مرا

10 این جهان از نور جان آگاه نیست %~% این جهان شایان مهر و ماه نیست

11 در فضای نیلگون او را بهل %~% رشته ما نوریان از وی گسل

12 یا مرا از خدمت او واگذار %~% یا ز خاکش آدم دیگر بیار

13 چشم بیدارم کبود و کور به %~% ای خدا این خاکدان بی نور به

14 از غلامی دل بمیرد در بدن %~% از غلامی روح گردد بار تن

15 از غلامی ضعف پیری در شباب %~% از غلامی شیر غاب افکنده ناب

16 از غلامی بزم ملت فرد فرد %~% این و آن با این و آن اندر نبرد

17 آن یکی اندر سجود این در قیام %~% کاروبارش چون صلوة بی امام

18 در فتد هر فرد با فردی دگر %~% هر زمان هر فرد را دردی دگر

19 از غلامی مرد حق زنار بند %~% از غلامی گوهرش ناارجمند

20 شاخ او بی مهرگان عریان ز برگ %~% نیست اندر جان او جز بیم مرگ

21 کور ذوق و نیش را دانسته نوش %~% مرده ئی بی مرگ ms56 و نعش خود بدوش

22 آبروی زندگی در باخته %~% چون خران با کاه و جو در ساخته

23 ممکنش بنگر محال او نگر %~% رفت و بود ماه و سال او نگر

24 روزها در ماتم یکدیگرند %~% در خرام از ریگ ساعت کمترند

25 شوره بوم از نیش کژدم خار خار %~% مور او اژدر گز و عقرب شکار

26 صرصر او آتش دوزخ نژاد %~% زورق ابلیس را باد مراد

27 آتشی اندر هوا غلطیده ئی %~% شعله ئی در شعله ئی پیچیده ئی

28 آتشی از دود پیچان تلخ پوش %~% آتشی تندر غو و دریا خروش

29 در کنارش مارها اندر ستیز %~% مارها با کفچه های زهر ریز

30 شعله اش گیرنده چون کلب عقور %~% هولناک و زنده سوز و مرده نور

31 در چنین دشت بلا صد روزگار %~% خوشتر از محکومی یک دم شمار

1 مرگ ها اندر فنون بندگی %~% من چه گویم از فسون بندگی

2 نغمه او خالی از نار حیات %~% همچو سیل افتد به دیوار حیات

3 چون دل او تیره سیمای غلام %~% پست چون طبعش نواهای غلام

4 از دل افسرده او سوز رفت %~% ذوق فردا لذت امروز رفت

5 از نی او آشکارا راز او %~% مرگ یک شهر است اندر ساز او

6 ناتوان و زار می سازد ترا %~% از جهان بیزار می سازد ترا

7 چشم او را اشک پیهم سرمه ایست %~% تا توانی بر نوای او مایست

8 الحذر این نغمه موت است و بس %~% نیستی در کسوت صوت است و بس

9 تشنه کامی این حرم بی زمزم است %~% در بم و زیرش هلاک آدم است

10 سوز دل از دل برد غم میدهد %~% زهر اندر ساغر جم می دهد

11 غم دو قسم است ای برادر گوش کن %~% شعله ما را چراغ هوش کن

12 یک غم است آن غم که آدم را خورد %~% آن غم دیگر که هر غم را خورد ms57

13 آن غم دیگر که ما را همدم است %~% جان ما از صحبت او بی غم است

14 اندرو هنگامه های غرب و شرق %~% بحر و در وی جمله موجودات غرق

15 چون نشیمن می کند اندر دلی %~% دل ازو گردد یم بی ساحلی

16 بندگی از سر جان نا آگهی است %~% زان غم دیگر سرود او تهی است

17 من نمیگویم که آهنگش خطاست %~% بیوه زن را اینچنین شیون رواست

18 نغمه باید تند رو مانند سیل %~% تا برد از دل غمان را خیل خیل

19 نغمه می باید جنون پرورده ئی %~% آتشی در خون و دل حل کرده ئی

20 از نم او شعله پروردن توان %~% خامشی را جزو او کردن توان

21 می شناسی در سرود است آن مقام %~% «کاندرو بی حرف می روید کلام»

22 نغمه روشن چراغ فطرت است %~% معنی او نقشبند صورت است

23 اصل معنی را ندانم از کجاست %~% صورتش پیدا و با ما آشناست

24 نغمه گر معنی ندارد مرده ایست %~% سوز او از آتش افسرده ایست

25 راز معنی مرشد رومی گشود %~% فکر من بر آستانش در سجود

26 «معنی آن باشد که بستاند ترا %~% بی نیاز از نقش گرداند ترا

27 معنی آن نبود که کور و کر کند %~% مرد را بر نقش عاشق تر کند»

28 مطرب ما جلوه معنی ندید %~% دل بصورت بست و از معنی رمید

29 همچنان دیدم فن صورت گری %~% نی براهیمی درو نی آزری

30 «راهبی در حلقه دام هوس %~% دلبری با طایری اندر قفس

31 خسروی پیش فقیری خرقه پوش %~% مرد کوهستانیی هیزم بدوش

32 نازنینی در ره بتخانه ئی %~% جوگئی در خلوت ویرانه ئی

33 پیرکی از درد پیری داغ داغ %~% آنکه اندر دست او گل شد چراغ

34 مطربی از نغمه بیگانه مست %~% بلبلی نالید و تار او گسست

35 نوجوانی از نگاهی خورده تیر %~% کودکی بر گردن بابای پیر»

36 ms58 می چکد از خامه ها مضمون موت %~% هر کجا افسانه و افسون موت

37 علم حاضر پیش آفل در سجود %~% شک بیفزود و یقین از دل ربود

38 بی یقین را لذت تحقیق نیست %~% بی یقین را قوت تخلیق نیست

39 بی یقین را رعشه ها اندر دل است %~% نقش نو آوردن او را مشکل است

40 از خودی دور است و رنجور است و بس %~% رهبر او ذوق جمهور است و بس

41 حسن را دریوزه از فطرت کند %~% رهزن و راه تهی دستی زند

42 حسن را از خود برون جستن خطاست %~% آنچه می بایست پیش ما کجاست

43 نقشگر خود را چو با فطرت سپرد %~% نقش او افکند و نقش خود سترد

44 یک زمان از خویشتن رنگی نزد %~% بر زجاج ما گهی سنگی نزد

45 فطرت اندر طیلسان هفت رنگ %~% مانده بر قرطاس او با پای لنگ

46 بی تپش پروانه کم سوز او %~% عکس فردا نیست در امروز او

47 از نگاهش رخنه در افلاک نیست %~% زانکه اندر سینه دل بیباک نیست

48 خاکسار و بی حضور و شرمگین %~% بی نصیب از صحبت روح الامین

49 فکر او نادار و بی ذوق ستیز %~% بانگ اسرافیل او بی رستخیز

50 خویش را آدم اگر خاکی شمرد %~% نور یزدان در ضمیر او بمرد

51 چون کلیمی شد برون از خویشتن %~% دست او تاریک و چوب او رسن

52 زندگی بی قوت اعجاز نیست %~% هر کسی داننده این راز نیست

53 آن هنرمندیکه بر فطرت فزود %~% راز خود را بر نگاه ما گشود

54 گرچه بحر او ندارد احتیاج %~% میرسد از جوی ما او را خراج

55 چین رباید از بساط روزگار %~% هر نگاه از دست او گیرد عیار

56 حور او از حور جنت خوشتر است %~% منکر لات و مناتش کافر است

57 آفریند کائنات دیگری %~% قلب را بخشد حیات دیگری

58 بحر و موج خویش را ms59 بر خود زند %~% پیش ما موجش گهر می افکند

59 زان فراوانی که اندر جان اوست %~% هر تهی را پر نمودن شأن اوست

60 فطرت پاکش عیار خوب و زشت %~% صنعتش آئینه دار خوب و زشت

61 عین ابراهیم و عین آزر است %~% دست او هم بت شکن هم بتگر است

62 هر بنای کهنه را بر می کند %~% جمله موجودات را سوهان زند

63 در غلامی تن ز جان گردد تهی %~% از تن بی جان چه امید بهی

64 ذوق ایجاد و نمود از دل رود %~% آدمی از خویشتن غافل رود

65 جبرئیلی را اگر سازی غلام %~% بر فتد از گنبد آئینه فام

66 کیش او تقلید و کارش آزری ست %~% ندرت اندر مذهب او کافری ست

67 تازگیها وهم و شک افزایدش %~% کهنه و فرسوده خوش می آیدش

68 چشم او بر رفته از آینده کور %~% چون مجاور رزق او از خاک گور

69 گر هنر این است مرگ آرزوست %~% اندرونش زشت و بیرونش نکوست

70 طایر دانا نمیگردد اسیر %~% گرچه باشد دامی از تار حریر

1 در غلامی عشق و مذهب را فراق %~% انگبین زندگانی بد مذاق

2 عاشقی توحید را بر دل زدن %~% وانگهی خود را بهر مشکل زدن

3 در غلامی عشق جز گفتار نیست %~% کار ما گفتار ما را یار نیست

4 کاروان شوق بی ذوق رحیل %~% بی یقین و بی سبیل و بی دلیل

5 دین و دانش را غلام ارزان دهد %~% تا بدن را زنده دارد جان دهد

6 گرچه بر لبهای او نام خداست %~% قبله او طاقت فرمانرواست

7 طاقتی نامش دروغ با فروغ %~% از بطون او نزاید جز دروغ

8 این صنم تا سجده اش کردی خداست %~% چون یکی اندر قیام آئی فناست

9 آن خدا نانی دهد جانی دهد %~% این خدا جانی برد نانی دهد

10 آن خدا یکتا ست این صد پاره ایست %~% آن همه را چاره این ms60 بیچاره ایست

11 آن خدا درمان آزار فراق %~% این خدا اندر کلام او نفاق

12 بنده را با خویشتن خوگر کند %~% چشم و گوش و هوش را کافر کند

13 چون بجان عبد خود راکب شود %~% جان به تن لیکن ز تن غایب شود

14 زنده و بیجان چه رازست این نگر %~% با تو گویم معنی رنگین نگر

15 مردن و هم زیستن ای نکته رس %~% این همه از اعتبارات است و بس

16 ماهیان را کوه و صحرا بی وجود %~% بهر مرغان قعر دریا بی وجود

17 مرد کر سوز نوا را مرده ئی %~% لذت صوت و صدا را مرده ئی

18 پیش چنگی مست و مسرور است کور %~% پیش رنگی زنده در گور است کور

19 روح با حق زنده و پاینده ایست %~% ورنه این را مرده آن را زنده ایست

20 آنکه حی لایموت آمد حق است %~% زیستن باحق حیات مطلق است

21 هر که بی حق زیست جز مردار نیست %~% گرچه کس در ماتم او زار نیست

22 از نگاهش دیدنی ها در حجاب %~% قلب او بی ذوق و شوق انقلاب

23 سوز مشتاقی به کردارش کجا %~% نور آفاقی به گفتارش کجا

24 مذهب او تنگ چون آفاق او %~% از عشا تاریک تر اشراق او

25 زندگی بار گران بر دوش او %~% مرگ او پرورده آغوش او

26 عشق را از صحبتش آزار ها %~% از دمش افسرده گردد نار ها

27 نزد آن کرمی که از گل بر نخاست %~% مهر و ماه و گنبد گردان کجاست

28 از غلامی ذوق دیداری مجوی %~% از غلامی جان بیداری مجوی

29 دیده او محنت دیدن نبرد %~% در جهان خورد و گران خوابید و مرد

30 حکمران بگشایدش بندی اگر %~% می نهد بر جان او بندی دگر

31 سازد آئینی گره اندر گره %~% گویدش می پوش ازین آئین زره

32 ریز پیز قهر و کین بنمایدش %~% بیم مرگ ناگهان افزایدش ms61

33 تا غلام از خویش گردد ناامید %~% آرزو از سینه گردد ناپدید

34 گاه او را خلعت زیبا دهد %~% هم زمام کار در دستش نهد

35 مهره را شاطر ز کف بیرون جهاند %~% بیذق خود را به فرزینی رساند

36 نعمت امروز را شیداش کرد %~% تا به معنی منکر فرداش کرد

37 تن ستبر از مستی مهر ملوک %~% جان پاک از لاغری مانند دوک

38 گردد ار زار و زبون یک جان پاک %~% به که گردد قریه تن ها هلاک

39 بند بر پا نیست بر جان و دل است %~% مشکل اندر مشکل اندر مشکل است

1 یک زمان با رفتگان صحبت گزین %~% صنعت آزاد مردان هم ببین

2 خیز و کار ایبک و سوری نگر %~% وا نما چشمی اگر داری جگر

3 خویش را از خود برون آورده اند %~% این چنین خود را تماشا کرده اند

4 سنگها با سنگها پیوسته اند %~% روزگاری را به آنی بسته اند

5 دیدن او پخته تر سازد ترا %~% در جهان دیگر اندازد ترا

6 نقش سوی نقشگر می آورد %~% از ضمیر او خبر می آورد

7 همت مردانه و طبع بلند %~% در دل سنگ این دو لعل ارجمند

8 سجده گاه کیست این از من مپرس %~% بی خبر روداد جان از تن مپرس

9 وای من از خویشتن اندر حجاب %~% از فرات زندگی ناخورده آب

10 وای من از بیخ و بن بر کنده ئی %~% از مقام خویش دور افکنده ئی

11 محکمی ها از یقین محکم است %~% وای من شاخ یقینم بی نم است

12 در من آن نیروی الا الله نیست %~% سجده ام شایان این درگاه نیست

13 یک نظر آن گوهر نابی نگر %~% تاج را در زیر مهتابی نگر

14 مرمرش ز آب روان گردنده تر %~% یک دم آنجا از ابد پاینده تر

15 عشق مردان سر خود را گفته است %~% سنگ را با نوک مژگان سفته است

16 ms62 عشق مردان پاک و رنگین چون بهشت %~% می گشاید نغمه ها از سنگ و خشت

17 عشق مردان نقد خوبان را عیار %~% حسن را هم پرده در هم پرده دار

18 همت او آنسوی گردون گذشت %~% از جهان چند و چون بیرون گذشت

19 زانکه در گفتن نیاید آنچه دید %~% از ضمیر خود نقابی بر کشید

20 از محبت جذبه ها گردد بلند %~% ارج می گیرد ازو ناارجمند

21 بی محبت زندگی ماتم همه %~% کاروبارش زشت و نامحکم همه

22 عشق صیقل می زند فرهنگ را %~% جوهر آئینه بخشد سنگ را

23 اهل دل را سینه سینا دهد %~% با هنرمندان ید بیضا دهد

24 پیش او هر ممکن و موجود مات %~% جمله عالم تلخ و او شاخ نبات

25 گرمی افکار ما از نار اوست %~% آفریدن جان دمیدن کار اوست

26 عشق مور و مرغ و آدم را بس است %~% «عشق تنها هر دو عالم را بس است»

27 دلبری بی قاهری جادوگری است %~% دلبری با قاهری پیغمبری است

28 هر دو را در کار ها آمیخت عشق %~% عالمی در عالمی انگیخت عشق

زبورا عجم

زبورا عجم

نبذة عن الكتاب

الفهرس