*** در اواخر منظومه شاه سلطان حسین را دعا میکند و خطاب به علی میگوید: هست سگ کوی تو سلطان حسین گشته گرفتار درین شور و شین یا ولی الله خلاصیش ده توبه ز مجموع معاصیش ده شاه سلطان حسین در 12 محرم 1135 هبق تاج و تخت سلطنت ایران را به محمود افغان تسلیم کرد. شاعر با آن که خود میداند که یکی از مهمترین عوامل انحطاط جامعهاش فساد شخص شاه و دربار اوست، و آن را در اشعار خود بازگو کرده، و در این دو بیت ررتوبه ز مجموع معاصیش ده)) نیز یادآور شده، در عین حال از سقوط او بیمناک است و میداند با کشته شدن او کشور سقوط کرده و همه چیز بر باد خواهد رفت؛ لذا خلاصی او را خواهان است. در سال 1134 ه.ق پیش از محاصرهآ اصفهان، طهماسب میرزا ولیعهد به قصد گردآوردن قشون از اصفهان خارج شده، ms03 به قزوین و از آنجا به تبریز میرود. ندیم از خروج شاهزاده آگاه است و در آخر منظومهآ خود توفیق او را آرزو میکند: دوده فرخنده این دودمان گوهر ارزنده این بحر وکان

*** با ظهور نادر، شعلهآ امید در دل وطن دوستان زبانه میکشد. ندیم خود را به او میرساند و نادر مقدمش را گرامی میدارد و او را تجلیل میکند و عزیز میشمارد. گواهی مورخان را بنگریم:

میر علی شیر قانع تتوی در مقالات الشعراء میگوید: رنزد نادرشاه پادشاه به رتبهآ ندیمی مخصوص و کسی بر او در اعزاز تفوق نداشته، و غیر وی به رخصت نشستن در خاص و عام سربلندی نیندوخته بود»). چنان که ملاحظه میکنید، نادر بیش از هر کس دیگر او را اعزاز مینموده و هیچ کس جز او در مجالس خصوصی و عمومی نادر رخصت نشستن نداشته است.

او که ندیم یعنی مشاور خاص نادر بوده، طبیعةآ در اردوکشیهای مهم نیز شرکت داشته، و به گواهی مورخان در لشکرکشی نادر به هند در سال 1151 هق حضور فعال داشته است. ms04 اینک به قضاوت یک مورخ هندی درباره ندیم توجه کنید:

بندر ابن داس خوشگو که معاصر نادر و ندیم بوده، در سفینهآ خوشگو میگوید:

«رمیرزا زکی ندیم: از امرای شاهنشاه نادر است. به همراه شاه عالی جاه در ایام تسخیر هندوستان وارد این مملکت گردیده ... و وی پیش نادر شاه آن قدر اعتبار داشته که وقتی شاه در شاه جهان آباد رسید ... حکم قتل عام شهر فرموده تا یک پاس کامل، بلکه زیاد[تر] تیغ چون میغ بی دریغ می- گذشت و باران خون حبابهای سر بی گناهان در کوچه و بازار جاری بوده و حالتی میگذشت که مپرس. عاقبت به التماس میرزا زکی ندیم از سر خون سکنهآ شهر درگذشت و تیغ در نیام خوابانید. به همه حال مرد بزرگ خوش سلیقه ... صاحب تلاش است ... و از مغتنمات وقت ماست». از این گواهی مورخ منصف هندی چند مطلب مهم به دست میآید:

- ندیم از امرای نادر شاه بوده است.

- اعتبار و عزتی که نزد نادر داشته است.

- شخصیت شاعر، روح حساس و انسان دوستی وی. او که چند صباحی پیش از این شاهد قتل عام مردم اصفهان بوده، چگونه می- تواند اینک شاهد قتل عام مردم دهلی (شاه جهان آباد) باشد؟

و میبینیم که تلاشهای او، مردم آن شهر بزرگ را از قتل عام نجات داده است. این قضاوت از یک مورخ صدیق هندی تاج افتخاری است بر تارک ندیم و نشان میدهد که وی در طول زندگی خود کارهایی از این نوع

نادر به سال 1156 ه.ق حملات سنگین خود را بر عثمانی مجددا آغاز میکند و تا سال 1158 هق در چندین جبهه عساکر آن کشور را به سختی درهم میکوبد، تا سرانجام عثمانی را وادار به عقد قرارداد صلح می- نماید.

ندیم در دیوان خود یک مثنوی ملمع به فارسی ms05 و ترکی ساخته و در آن شرح میدهد که نادر گنبد مزار علوی را در نجف در سالهای 1155 و 1156 ه. ق طلاپوش نموده است. او در آن واقعه همراه نادر بوده و در مثنوی مزبور، نادر را ستوده است.

احتمالا پس از این واقعه است که ندیم از خدمت نادر استعفا نموده، در آستان علوی مقیم گشته است.

شک نیست که قتل عام دهلی، نمکی بوده است بر قلب زخمخورده و مجروح ندیم. او که ویرانی کشور را معلول بیلیاقتی و فساد شاه سلطان حسین و دربار او میدانست، اکنون با رسیدن مرد جدی و مقتدری چون نادر که کشور تباه شده را زنده کرده است، امید به سعادت وخیرمردم و کشور میبندد. اما خودکامگیها وخونریزیهای بی حد و حساب نادر، امید او را مبدل به یاس ساخته، اندک اندک خود را از خرگاه نادری کنار میکشد و به گوشهآ انزوایی در نجف پناه میگزیند.

در این شهر، با صوفی وارستهای به نام نورالدین گیلانی آشنا میشود و به اشاره او تسبیح کربلا را به نظم در میآورد (در سال 1158 هق).

و در همان شهر، خبر کشته شدن نادر را (در 1 اجمادی الاخری 1160) میشنود، که چه زود به سر درآمد.

ندیم، در سال 1163 هق خسته از ظلمها و خون ریزیها و نومید از اوضاع سیاسی و اجتماعی کشور، سر بر خاک مینهد و به خواب میرود.

بندر ابن داس خوشگو، در سفینهآ خوشگو تالیف شده در سالهای 1137- 1147 هق (دفتر ثالث، ص 281- 283) میگوید:

ررمیرزا زکی ندیم تخلص - از امرای شاهنشاه نادرشاه است، به همراه شاه عالی جاه در ایام تسخیر هندوستان وارد این ملک گردیده، با قزلباش خان امید ربط اخلاص داشته، دیوان خود را وقت رفتن به ایران به خان مذکور داده، رفته، و وی پیش نادرشاه آن قدر اعتبار داشته که وقتی که شاه در شاه جهانآباد رسید، در مسجد روشن ms06 الدوله ظفرخان متمکن شده، حکم قتل عام شهر فرموده، تا یک پاس کامل بلکه زیاد[تر] تیغ چون میغ بی- دریغ میگذشت، و باران خون حبابهای سر بیگناهان در کوچه و بازار جاری بوده، و حالتی میگذشت که مپرس، عاقبت به التماس میرزا زکی ندیم از سر خون سکنهآ شهر درگذشت و تیغ در نیام خوابانید.

به همه حال، مرد بزرگ خوش سلیقهآ ادابند صاحب تلاش است. کم و بیش بر متداولات عبور داشته، از مغتنمات وقت ماست.

ظاهرا از جناب شاهنشاه رخصت زیارت حرمین گرفته، خانهآ آخرت آباد کرده، الحال بعد کشته شدن شاه احوال وی که به ولایت رفته، معلوم نیست. اکثر اشعار در ایام تغلب و تصرف افاغنه بر ایران گفته، از آن جمله: ای لشکر افواج بزرگان عرب! هان مغظوب مخالف مگذارید عجم را

با لیلی شیرین سخنم سودا نیست در بحر خیال شوق بر مجنون

شوری دارم که آن سرش پیدا نیست)).

میر علیشیر قانع تتوی در مقالات الشعرا تألیف شده به سال 1174 هق (ص 812- 813) میگوید:

روندیم - ندیم تخلص مرزا زکی خراسانی نزد نادرشاه پادشاه به رتبهآ ندیمی مخصوص، و کسی برو در اعزاز تفوق نداشته، و غیر وی به رخصت نشستن در خاص و عام سربلندی نیندوخته بود. در وقتی که آن پادشاه جمجاه، سکه و خطبه به نام خویش کرد، تاریخش: «(الخیر فی ما وقع»، (1148 هق) یافتهاند؛ مرزای مذکور شنیده، گفت: چنین نیست بلکه: لا خیر فی ما وقع»، (1148 هق) درست باشد...

الحال از مرزای نامبرده اشعار بسیاری دیده و شنیده شد. از آن جمله است: تا که شد ارض نجف آرامگاه بوتراب

عرش گوید هر زمان «ریا لیتنی کنت تراب» در بر ms07 عرب واله لیلی مجنون دیوانهآ بیستون به شیرین مفتون دست تو «ندیم») و خاک درگاه نجف کل حزب بما لدیهم فرحون،

لطفعلی بیک آذر در آتشکده1 (تالیف شده به سال 1174 - 1193 هبق) در فصل رراحوال معاصرین» میگوید:

رندیم - اسم شریفش میرزا زکی، از اهل مشهد مقدس رضوی، در شهر اصفهان نشو و نما یافته، بسیار خوش صحبت بوده، در عهد دولت شاه سلطان حسین صفوی شرفاندوز خدمت محمد زمان خان بیگدلی سپهالار خراسان عم فقیر [و] محمد قلی خان بیگدلی وزیر اعظم دیوان اعلی خالوی فقیر، و در زمان نادر شاه به شرف منادمت آن سلطان عظیم الشأن مشرف، و آخر الامر در وقتی که بغداد مضرب خیام ظفرفرجام نادری بود از خدمت استعفا کرده، به مجاورت آستانهٔ‌ رفیعهآ غرویه مفتخر، و در سنهآ 21152 به روضهآ رضوان خرامید. الحق خوب گفته، این رباعی از اوست: در خاک نجف ندیم آسوده بخواب اندیشه مکن زپرسش روز حساب جایی که بدل به سرکه گردد می ناب بی شبهه گنه شود مبدل به ثواب»

محمود میرزا قاجار در سفینة المحمود (تألیف شده در سال 1240 هق) (ج 2، ص 600- 601) میگوید:

رندیم - نامش محمد3 زکی، آدمی نادره گوی و خوش خو بوده در دولت نادرشاه افشار به شرف منادمت آن پادشاه مشرف، بعد از مدتی استعفا، در آستانهآ امیر مؤمنان پاسبان گردیده. در سال یک هزار و صد وشصت و سه به روضهآ رضوان شتافت.

این رباعی از اوست: در خاک نجف ندیم آسوده بخواب ...)).

زین العابدین شیروانی در حدائق السیاحة (ص 430) تالیف شده در سال 1242 ه.ق ذیل عنوان ررکوفه» رباعی مذکور را از ندیم نقل کرده است.

سامی بیگ در قاموس الاعلام (4571/6) ترجمهآ حال ندیم را یاد کرده و مدرس خیابانی در ریحانة الادب (183/6) آن را چنین ترجمه کرده است :

«ندیم - میرزا زکی: مشهدی الاصل، اصفهانی المنشا، نجفی الوفاة، از شعرای ایرانی عهد شاه سلطان ms08 حسین صفوی بوده و بدو انتساب داشته، و اخیرا به نادرشاه افشار منتسب گردیده، و از سطوت او در خوف وهراس بوده تا در محاصرهآ بغداد به زیارت نجف رفته و در سال هزار و صد و پنجاه و دویم هجرت (درست 1163 است) در آن ارض اقدس وفات یافته. و از اشعار اوست: کسی به حال کس از بی کسی نمیسوزد به مدعای دل روزگار میسوزم»).

دکتر خیامپور در فرهنگ سخنوران (ص598) مآخذ ترجمهآ حال ندیم را یاد کرده، و در لغت نامهآ دهخدا آمده است :

روندیحم مشهدی - میرزا زکی: مشهدی الاصل، اصفهانی المنشا متخلص به ندیم، از شاعران قرن دوازدهم است، و به عهد شاه سلطان حسین صفوی ملازم محمد زمان خان بیگدلی سپهسالار خراسان بود، سپس به خدمت نادرشاه رسید و سرانجام به هنگامی که نادر به بغداد لشکرکشید، وی از خدمت سلطنت استعفا خواست و در آن جا مقیم گشت، تا به سال 1152 درگذشت. [فرهنگ سخنوران سال وفات وی را حدود 1158 هق نوشته است]1 . او راست : هر قاصدی که برد به جانان پیام ما اول ز ننگ کرد فراموش نام ما

یکی را گل یکی را خار در پیراهن است امشب

در بر عرب واله لیلی مجنون دیوانهآ بیستون به شیرین مفتون

دست تو ندیم و خاک درگاه نجف کل حزب بما لدیهم فرحون

رجوع شود به: آتشکدهآ آذر، ص 430؛ صبح گلشن، ص 513؛ ریحانة الادب، ج 4 ، ص 183؛ فهرست کتابخانهآ مجلس، ص 438؛ ریاض الجنة، ص 931؛ مقالات الشعرا، ص 812؛ عقد ثریا، ص 58؛ و فرهنگ سخنوران، ص 59) .

آقای محمود هدایت در گلزار جاویدان 1615/3 نوشته است :

«ندیم مشهدی - نامش میرزا زکی واهل مشهد است ولی دراصفهان نشو و نما یافته و مردی خوش صحبت بود، و در عهد شاه سلطان حسین در خدمت محمد زمان خان بیگدلی سپهسالار خراسان عم آذر بیگدلی، و محمد قلی خان بیگدلی وزیر اعظم بوده، و زمان نادر شاه ms09 افتخار منادمت آن پادشاه را داشته، مآلا از خدمت کناره کرد و به عبادت پرداخت. این رباعی از اوست :

در خاک نجف ندیم آسوده بخواب ...»).

آقای دکتر محمد علی خزانه دارلو در منظومههای فارسی (ص 590)، ندیم و دو منظومهآ او در نجف و تسبیح کربلا را معرفی نموده است.

بسم الله الرحمن الرحیم مطلع دیوان علی عظیم

[1158]

چون قلم می کشم الف از آه مددم کرد مد بسم الله و در این مثنوی ارادت خویش را به نورالدین گیلانی که پیرمردی در حدود هفتاد سال و پیر طریقت بوده، تصریح نموده، و درویشی ندیم از ابیاتش آشکار است.

*** در این دیوان مدایحی از نادر شاه موجود و در قطعهها و مثنویهایی که بیشتر به ترکی انشا نموده، طلا کردن گنبد حضرت مولی و برخی از تعمیرات وی ثبت گردیده، و در یکی ازمثنویهای شاعر که به ترکی است، استفاده میشود که بنا بر میلی که [به] نادرشاه در آخر عمر یافته با همه تشیعی که داشته و کمتر صفحهای از صفحات این دیوان خالی از این عقیده میباشد، موافق عقیدة اهل سنت رفتار کرده و در آن جا حضرت علی بن ابی طالب را یار چارمین معرفی نموده1، و شاید در اثر همین پیشآمد بوده که به گفتهآ آذر در اواخر عمر از کار کناره گرفته و ترک منادمت نموده است؛ و این دو بیت را که بسیار مشهور میباشد فقط آذر در آتشکده (ص430) در ذیل شرح حال مختصر ندیم نقل نموده: ms12 در خاک نجف ندیم آسوده بخواب ...»).

شخصیت و اندیشهآ ندیم مشهدی ندیم مشهدی روشن فکری آگاه و متعهد در دوران خود بود. او که پیوسته در سمت ندیم یعنی مشاور بزرگان مملکت انجام وظیفه کرده، در عین حال یک سیاستمدار، وزیر، دبیر، ادیب، شاعر، سپهسالار و برتر از همه انساندوست بوده است.

او سیاستمداری تیزبین بود. اکنون که حدود سیصد سال از آن حادثه گذشته، تاریخ روشن کرده است که محمود افغان از یک سو به تحریک اورنگ زیب پادشاه هند، و از دیگر سو به وسوسهآ عثمانیها قیام کرده بود1. اما ندیم با تیزبینی سیاسی خود، این مساله را عینی میدیده و در شعر خود بدان اشاره نموده است: در تلف شیعهات از روی جهد دشمن دین بسته به هم جمله عهد (95)

برت دین آمده گریان شود شکوهای از رومی و افغان کنید (89) غیرت دین آمده گریان شوید

مهآ مرز و بومرفت به تاراج سوی هند و روم (96) مال و اسیر همهآ مرز و بوم

21156] 1156] آفتاب گلشن برج اسد پرتوی بو عالمی المیش ابد

[1155] [1155] پس طلا کاری گنبد در دو سال مذکور به طول انجامیده است. این شعر با واقعیت تاریخی کاملا تطابق دارد، زیرا نادر در همین سالها تا سال 1158ه.ق در طول صفحات غرب ایران از شمال تا جنوب، عثمانی را مورد حملات خود قرار داده و چندین شکست بزرگ بر ایشان وارد کرده بود، و سرانجام عثمانی را وادار کرد تا عقدنامهآ صلح را امضا کند. این مثوی ملمع را ندیم به فارسی و ترکی سروده و به احتمال زیاد خودش برای نادر خوانده است. عمدا هم ترکی وارد آن کرده که نادر خوب بفهمد ms17 و بپسندد. ابن عم و جانشین مصطفی چارمین چار یار با صفا... نلدر دوران شه مالک رقاب جوهر شمشیری غیرت انتساب...

** اینک برای حسن ختام این فصل، غزلی را از دیوان ندیم، دراین جا میآورم: ای گل بیا بهر خدا با بلبلان خاری مکن

بلبل تو هم در بزم گل، پر ناله و زاری مکن ای آفت صد خان و مان آتش میفکن در جهان

دیگر قبا را ای جوان، چون شعله گلناری مکن از کیسهآ مردم دلا این هرزه خرجیها چرا؟

بی وجه خون دیده را بر چهره پر جاری مکن زاهد مزن در راه دین، بیجا ترازو بر زمین

دیگر مگو ازآن و این، یعنی دکانداری مکن منصور بر دار فنا میباش در عین رضا

یا در صف اهل صفا دعوی سرداری مکن امشب ندیم ناتوان در بزم او پروانه سان

خود را بر آتش زن به جان البته خودداری مکن

اگر ناظم در کتاب خود بسط بیشتری دربارهآ وقایع و حوادث سیاسی و جنگ و جامعه و واقعیتهای زمانه میداد، اثرش سودمندتر و قابل استفاده- تر برای مردم این زمان بود.

به هر حال یک امتیاز منظومه آن است که درست در گیرودار آن حوادث سروده شده، همه چیز جلوی چشم ناظم بوده و آنها را فراموش نکرده است. حوادث گوناگون، سختیها و دهشت حملهآ خارجی، فضای تیره و تاری که سراسر کشور را فراگرفته بوده، این حال و هوا بر منظومه حاکم است. اگر خواننده، متون تاریخی دیگر را دربارهآ انجام روزگار صفویه و قتل عام اصفهان مطالعه کند، میبیند که ندیم مشهدی در توصیف اوضاع آن زمان بالنسبه موفق بوده است.

از آنجا که سقوط صفویه و پایتخت ایشان اصفهان، گردنهآ هولناکی در مسیر تاریخ ایران بوده است، خود به خود منظومهآ در نجف نیز اهمیت مییابد و توجه پژوهشگران را جلب خواهد نمود.

ناظم که خود در تب و تاب آن حوادث تلخ، روایتگر آن زمانه است، نوشتهآ خود را نه یک سرودهآ عادی بل (رنفثة المصدور) نسلی میشمارد که طوفان حوادث طومار زندگی ایشان را در نوردیده است. پس آرزو میکند: یا رب از آفات نهانش کنی در نظر شیعه عیانش کنی جای به هر فرق چو تاجش دهی در همه آفاق رواجش دهی

فتوح الحرمین ودر نجف مقایسهای میان فتوح الحرمین محیی الدین لاری1 و در نجف، نشان میدهد که ندیم در سرودن در نجف، از محیی الدین لاری در فتوح الحرمین پیروی کرده است؛ و این از مقایسهآ دقیق دو کتاب به وضوح دانسته میشود. باید یادآور شوم که فتوح الحرمین بر وزن و تبعیت مخزن الاسرار نظامی سروده شده، در نجف نیز بر وزن و تبعیت همان مخزن الاسرار منظوم گشته است. درست است که هر دو مؤلف یعنی محیی و ندیم از نظامی پیروی کردهاند، اما ms20 از آن جا که موضوع کتاب ندیم با فتوح الحرمین تناسب و سنخیت بیشتری دارد، ندیم در نظم کتاب خود مستقیما فتوح الحرمین را مد نظر داشته و از آن تالثیر پذیرفته است.

علی محدث

نوروز 1390 خورشیدی

(مارس 2011 میلادی)

خاک ره آستان خورشید شرف

مولای دو کون حضرت شاه نجف

پرتو افکن چو گشت بر طبع ندیم1

شد گوهر نظمش ز شرف ردر نجف)) بسم الله الرحمن الرحیم مطلع دیوان علی عظیم زینت دیباچه2آ صنع اله جقه2آ زیبندهآ خورشید و ماه فاتحهآ سورة ام الکتاب، فاتحهآ آیهآ خیر وصواب پرچم طوق علم ذو الجلال بیرق رایات جلال و جمال

مائدهآ شرع عجب نعمتی است سؤر3 ارسطو و فلاطون مخور بازی شیطان به هر افسون مخور4 هیچ پی حکمت یونان مباش در عقب قافله پویان مباش چند بسنجی سخن بوعلی؟ نیست گلی در چمن بوعلی ای به هزاران چمن گفت و گو رفته چو بلبل ز پی رنگ و بو 155 روی سوی گلشن توحید کن بوی گل گلشن تایید کن

نعت سرایی در مقام خطاب

و عرض حال خود به آن جناب ای تو پناه همه پیغمبران وی تو شفیع همهآ عاصیان مهر رخت مطلع انوار غیب بحر دلت منبع اسرار غیب ای ز تو آغاز وجود زمان وی ز تو انجام نظام مکان 30ای ز وجود تو زمان کامیاب وی ز زمان تو مکان مستطاب لطف تو پیرایش کون و مکان فیض تو آرایش بزم جهان شد به هوای تو فلک گرم کار کرده به دوران تو گردون مدار گشته به اعلام تو چرخ برین ms35 بندهآ اکرام تو روح الامین نوکریت عزت کروبیان بندگیت فخر همه انس و جان 355 انجمن آرای فلک رای تو شق قمر شقی از ایمای تو

بلکه دل انجم و افلاک سوخت سوخت ازین غم جگر خاک سوخت بلکه دل انجم و افا شمع ز محنت زد و پروانه شد عقل به حیرت زد و دیوانه شد چرخ درین گردش دوران و سیر در الم و ماتم این کهنه دیر خاطر ایام ندارد به یاد این همه [از] فتنه وظلم وفساد 1125پیر کهنسال فلک هم مدام هیچ ms65 ندیده است چنین قتل عام صاعقه وصیحهآ عاد و ثمود در بر این واقعه یک خواب بود بلکه به گردش نرسد در وضوح قصهآ پرغصهآ طوفان نوح بود به فرمان حق و قهر لوط گشت به یک لحظه فنا شهر لوط مستعد قهر الهی شدند خلق به یکبار تباهی شدند 1130هیج گه این قسم فضیحت نشد آه به هفتاد و دو ملت نشد سیرت و ناموس به غارت نرفت مال و اسیری ز ولایت نرفت رذل به هر خانه مسلط نشد دشمن بیگانه مسلط نشد زهر شماتت نچشیدند خلق هیچ خجالت نکشیدند خلق کینهآ دیرینهآ دینی نبود محنت و آشوب چنینی نبود

فهمنده خلصعوت درکا اولمقد ناشی وافرزمان بازأنیکا

داددعاز قی کیا زجب مشار الیهمککت ایرأفاتاوهترة

همین صورت بود کی بقلم مرحوم مرقوم شده آنکرچون دونت منیعة لاننراس سلسلهآ صفویر وسلطنت قوتیتالاساس تجرء هاشمیته کیمصداق اصلهاثابت وفعها ووالسماء ومنشاء اعصاد وجوداباواجدادمابوده باراده ییجود وباقتضای قضای کاف ونون ازعواصف فتنهآ افغانی وقواصفحادثهآ ناکهانی ازبیخ وین برکند واصول وفصولیش براکنده شدجنانجرتفاصیل آس واقود آفاق واقطارانتشارواشتهارداردوتلک الایام نداولها بی کناس عصونی چند کیازان ورطن هولناک رختا حیات بیرون کشیده اند وبساحلرسیده ایو نیازمند درکاه آکه و برادرقرسیمقرما وهمشیره محترمهآ عصمت پناه کیحالادرسفر وحضر بآرزوی سراینخجام عبروساما

نعمت وجه مرهی ومنظور نیاشتیآن مغدورومشاارربینی وگی خودمرهوم را بعد از تحقیرات وتذلیلاتیه یافرهان

فرهات متصدی ومتجاسرنشده است وهرکزثخر .باولاد وعیال وتوان وصبیاد همیهرابمعرض تتلی-ام ببرو3 ودمرخون ناحق ایشان باثرملعنت یزیدعتید درقضییهآ امام حسیر شهید رضواالله علیه وعلی اله اقرداواقتفا وبدین امرمذموم وشوم بزعم فاسدخورافخارواعتنا تموده مظهرغزی وخران دنیا وآخرت وهدف سهالعن وملامتشداست آلالعثة الته علیالظالمی بعدما کیشییح کارکاه مکرواختباعش فیالحلیصورتپیداکرد تیغ بید ربیغ ظلم وعدوان برروی وجوه اعیاد وضعفا وسحان کشید مما لک ایرانرا ازسر غراب واکثربقاع وباع آنرلا اشیا نهبوم وغراب کرده رعایا کیودایع خالق لبرایا هستندویا نواع شکنخه وعنای کبابسیخ اضطراب وباکمال پریشانیآ حال ازعذوبت زند کانی سیرابتدند وچون ای بندهآ درکاه اکروارت واحداین دودمات وخلفصدق این خاندان بوده ایم وبحول الله تعالی وقوته

ثشاء فحوایعبرت لختوای قلاللهم مالک کملک لوشاء

دت وتنزع الملک ممر تشاء رهبرط بق عزیت ومروراه تبعا دانسته وجبلالتیر وتوق واعتماد بعوده وعنایهرتابن بستقرهیا آن مرزبوم مشوف قدوم وشنفمرقوم وعرهوم ماخواهدبود وماذلک علی الله بعزیز سیهبیلاد اماواقا وربیش سفیدان قبایل وعشایر وکلهنترادن وکتخندایاث وهمکی وجوه اعیان ارنجتنده وجریک وترک وتاجیک که درالکای روا باشندانست ک همکنان ازآبا واجداداینا سیراج کرمت ای خاندان و یروردهآ نار ونعمتای دونما حمیت وعصبیتی کر درجبلتشاد عرکوز وغیرت وصداقتی گردرخمیر فطرتتان مخمر ومرموزاست آزمکمن قوت بحیین فعلرسانیدهحق نمک وناده چندین سالهرارعایت و باحوالعجزه وضعفاترحم وشفقت نموده کت ازدامن متابعت این مکار و سیراز ربقهآ مطا وعتاین غدارکشیدآ وآبخه برهرکس مقدور ومیسور بابند در تفربیق جمعیت وتفریک کوش نخوت این کافرنعمت کوشیبه بود ودروصل

بابود شوکتمقرود صورتیدن بسم للا ل لرحیم وله الکبریاء فی السموا لوله ض ولکعز یللحکیم مراورارسد کبریا ومنی کرمککش قنیست وناتتقنی بحرین عمآن لساد وجناندد برآوردهآ غوآصاستکانت واخلاص اولان لآی متلالی قبول لختصاصحمدکبتن

حملها أفغان

حملها أفغان

نبذة عن الكتاب

الفهرس