1 خیال من به تماشای آسمان بود است %~% بدوش ماه و به آغوش کهکشان بود است

2 گمان مبر که همین خاکدان نشیمن ماست %~% که هر ستاره جهان است یا جهان بود است

1 آدمی اندر جهان هفت رنگ %~% هر زمان گرم فغان مانند چنگ

2 آرزوی هم نفس می سوزدش %~% ناله های دل نواز آموزدش

3 لیکن این عالم که از آب و گل است %~% کی توان گفتن که دارای دل است

4 بحر و دشت و کوه و که خاموش و کر %~% آسمان و مهر و مه خاموش و کر

5 گرچه بر گردون هجوم اختر است %~% هر یکی از دیگری تنها تر است

6 هر یکی مانند بیچاره ایست %~% در فضای نیلگون آواره ایست

7 کاروان برگ سفر ناکرده ساز %~% بیکران افلاک و شب ها دیر یاز

8 این جهان صید است و صیادیم ما %~% یا اسیر رفته از یادیم ما

9 زار نالیدم صدائی برنخاست %~% هم نفس فرزند آدم را کجاست

10 دیده ام روز جهان چار سوی %~% آنکه نورش بر فروزد کاخ و کوی

11 از رم سیاره ئی او را وجود %~% نیست الا اینکه گوئی رفت و بود

12 ای خوش آن روزی که از ایام نیست %~% صبح او را نیمروز و شام نیست

13 روشن از نورش اگر گردد روان %~% صوت را چون رنگ دیدن میتوان

14 غیب ها از تاب او گردد حضور %~% نوبت او لایزال و بی مرور

15 ای خدا روزی کن آن روزی مرا %~% وارهان زین روز بی سوزی مرا

16 آیه تسخیر اندر شأن کیست %~% این سپهر نیلگون حیران کیست

17 رازدان علم الاسما که بود %~% مست آن ساقی و آن صهبا که بود

18 برگزیدی از همه عالم کرا %~% کردی از راز درون محرم کرا

19 ای ترا تیری که ما را سینه سفت %~% حرف از «ادعونی» که گفت و با که گفت

20 روی تو ایمان ms01 من قرآن من %~% جلوه ئی داری دریغ از جان من

21 از زیان صد شعاع آفتاب %~% کم نمیگردد متاع آفتاب

22 عصر حاضر را خرد زنجیر پاست %~% جان بیتابی که من دارم کجاست

23 عمر ها بر خویش می پیچد وجود %~% تا یکی بیتاب جان آید فرود

24 گر نرنجی این زمین شوره زار %~% نیست تخم آرزو را سازگار

25 از درون این گل بی حاصلی %~% بس غنیمت دان اگر روید دلی

26 تو مهی اندر شبستانم گذر %~% یک زمان بی نوری جانم نگر

27 شعله را پرهیز از خاشاک چیست %~% برق را از برفتادن باک چیست

28 زیستم تا زیستم اندر فراق %~% وانما آنسوی این نیلی رواق

29 بسته در ها را برویم باز کن %~% خاک را با قدسیان همراز کن

30 آتشی در سینه من برفروز %~% عود را بگذار و هیزم را بسوز

31 باز بر آتش بنه عود مرا %~% در جهان آشفته کن دود مرا

32 آتش پیمانه من تیز کن %~% با تغافل یک نگه آمیز کن

33 ما ترا جوئیم و تو از دیده دور %~% نی غلط ما کور و تو اندر حضور

34 یا گشا این پرده اسرار را %~% یا بگیر این جان بی دیدار را

35 نخل فکرم ناامید از برگ و بر %~% یا تبر بفرست یا باد سحر

36 عقل دادی هم جنونی ده مرا %~% ره به جذب اندرونی ده مرا

37 علم در اندیشه می گیرد مقام %~% عشق را کاشانه قلب لاینام

38 علم تا از عشق برخودار نیست %~% جز تماشا خانه افکار نیست

39 این تماشا خانه سحر سامری است %~% علم بی روح القدس افسونگری است

40 بی تجلی مرد دانا ره نبرد %~% از لکد کوب خیال خویش مرد

41 بی تجلی زندگی رنجوری است %~% عقل مهجوری و دین مجبوری است

42 این جهان کوه و دشت و بحر و بر %~% ما نظر خواهیم و او گوید خبر

43 منزلی بخش ms02 ای دل آواره را %~% باز ده با ماه این مهپاره را

44 گرچه از خاکم نروید جز کلام %~% حرف مهجوری نمی گردد تمام

45 زیر گردون خویش را یابم غریب %~% ز آنسوی گردون بگو «انی قریب»

46 تا مثال مهر و مه گردد غروب %~% این جهات و این شمال و این جنوب

47 از طلسم دوش و فردا بگذرم %~% از مه و مهر و ثریا بگذرم

48 تو فروغ جاودان ما چون شرار %~% یک دو دم داریم و آن هم مستعار

49 ای تو نشناسی نزاع مرگ و زیست %~% رشک بر یزدان برد این بنده کیست

50 بنده آفاق گیر و ناصبور %~% نی غیاب او را خوش آید نی حضور

51 آنیم من جاودانی کن مرا %~% از زمینی آسمانی کن مرا

52 ضبط در گفتار و کرداری بده %~% جاده ها پیداست رفتاری بده

53 آنچه گفتم از جهانی دیگر است %~% این کتاب از آسمانی دیگر است

54 بحرم و از من کم آشوبی خطاست %~% آنکه در قعرم فرو آید کجاست

55 یک جهان بر ساحل من آرمید %~% از کران غیر از رم موجی ندید

56 من که نومیدم ز پیران کهن %~% دارم از روزی که میآید سخن

57 بر جوانان سهل کن حرف مرا %~% بهرشان پایاب کن ژرف مرا

1 زندگی از لذت غیب و حضور %~% بست نقش این جهان نزد و دور

2 آنچنان تار نفس از هم گسیخت %~% رنگ حیرت خانه ایام ریخت

3 هر کجا از ذوق و شوق خود گری %~% نعره «من دیگرم تو دیگری»

4 ماه و اختر را خرام آموختند %~% صد چراغ اندر فضا افروختند

5 بر سپهر نیلگون زد آفتاب %~% خیمه زر بفت با سیمین طناب

6 از افق صبح نخستین سر کشید %~% عالم نو زاده را در بر کشید

7 ملک آدم خاکدانی بود و بس %~% دشت او بی کاروانی بود و بس

8 نی به کوهی آب جوئی در ستیز %~% نی ms03 به صحرائی سحابی ریزریز

9 نی سرود طایران در شاخسار %~% نی رم آهو میان مرغزار

10 بی تجلی های جان بحر و برش %~% دود پیچان طیلسان پیکرش

11 سبزه باد فرودین نادیده ئی %~% اندر اعماق زمین خوابیده ئی

12 طعنه ئی زد چرخ نیلی بر زمین %~% روزگار کس ندیدم این چنین

13 چون تو در پهنای من کوری کجا %~% جز به قندیلم ترا نوری کجا

14 خاک اگر الوند شد جز خاک نیست %~% روشن و پاینده چون افلاک نیست

15 یا بزی با ساز و برگ دلبری %~% یا بمیر از ننگ و عار کمتری

16 شد زمین از طعنه گردون خجل %~% نا امید و دل گران و مضمحل

17 پیش حق از درد بی نوری تپید %~% تا ندانی ز آنسوی گردون رسید

18 ای امینی از امانت بی خبر %~% غم مخور اندر ضمیر خود نگر

19 روز ها روشن ز غوغای حیات %~% نی از آن نوری که بینی در جهات

20 نور صبح از آفتاب داغ دار %~% نور جان پاک از غبار روزگار

21 نور جان بی جاده ها اندر سفر %~% از شعاع مهر و مه سیار تر

22 شسته ئی از لوح جان نقش امید %~% نور جان از خاک تو آید پدید

23 عقل آدم بر جهان شبخون زند %~% عشق او بر لامکان شبخون زند

24 راه دان اندیشه او بی دلیل %~% چشم او بیدار تر از جبرئیل

25 خاک و در پرواز مانند ملک %~% یک رباط کهنه در راهش فلک

26 می خلد اندر وجود آسمان %~% مثل نوک سوزن اندر پرنیان

27 داغها شوید ز دامان وجود %~% بی نگاه او جهان کور و کبود

28 گرچه کم تسبیح و خونریز است او %~% روزگاران را چو مهمیز است او

29 چشم او روشن شود از کائنات %~% تا ببیند ذات را اندر صفات

30 «هر که عاشق شد جمال ذات را %~% اوست سید جمله موجودات را»

1 فروغ مشت خاک ms04 از نوریان افزون شود روزی %~% زمین ازکوکب تقدیر او گردون شود روزی

2 خیال او که از سیل حوادث پرورش گیرد %~% ز گرداب سپهر نیلگون بیرون شود روزی

3 یکی در معنی آدم نگر از ما چه می پرسی %~% هنوز اندر طبیعت می خلد موزون شود روزی

4 چنان موزون شود این پیش پا افتاده مضمونی %~% که یزدان را دل از تأثیر او پر خون شود روزی

1 عشق شور انگیز بی پروای شهر %~% شعله او میرد از غوغای شهر

2 خلوتی جوید بدشت و کوهسار %~% یا لب دریای ناپیدا کنار

3 من که در یاران ندیدم محرمی %~% بر لب دریا بیاسودم دمی

4 بحر و هنگام غروب آفتاب %~% نیلگون آب از شفق لعل مذاب

5 کور را ذوق نظر بخشد غروب %~% شام را رنگ سحر بخشد غروب

6 با دل خود گفتگوها داشتم %~% آرزوها جستجوها داشتم

7 آنی و از جاودانی بی نصیب %~% زنده و از زندگانی بی نصیب

8 تشنه و دور از کنار چشمه سار %~% می سرودم این غزل بی اختیار

9 بگشای لب که قند فراوانم آرزوست %~% بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزوست

10 یک دست جام باده و یک دست زلف یار %~% رقصی چنین میانه میدانم آرزوست

11 گفتی ز ناز بیش مرنجان مرا برو %~% آن گفتنت که بیش مرنجانم آرزوست

12 ای عقل تو ز شوق پراکنده گوی شو %~% ای عشق نکته های پریشانم آرزوست

13 این آب و نان چرخ چو سیل است بیوفا %~% من ماهیم نهنگم و عمانم آرزوست

14 جانم ملول گشت ز فرعون و ظلم او %~% آن نور جیب موسی عمرانم آرزوست

15 دی شیخ با چراغ همی گشت گرد شهر %~% کز دیو و دد ملولم و انسانم آرزوست

16 زین همرهان سست عناصر دلم گرفت %~% شیر خدا و رستم دستانم آرزوست

17 گفتم که یافت می نشود جسته ایم' %~% گفت آنکه یافت می نشود آنم آرزوست

18 موج ms05 مضطر خفت بر سنجاب آب %~% شد افق تار از زیان آفتاب

19 از متاعش پاره ئی دزدید شام %~% کوکبی چون شاهدی بالای بام

20 روح رومی پرده ها را بر درید %~% از پس که پاره ئی آمد پدید

21 طلعتش رخشنده مثل آفتاب %~% شیب او فرخنده چون عهد شباب

22 پیکری روشن ز نور سرمدی %~% در سراپایش سرور سرمدی

23 بر لب او سر پنهان وجود %~% بند های حرف و صوت از خود گشود

24 حرف او آئینه ئی آویخته %~% علم با سوز درون آمیخته

25 گفتمش موجود و ناموجود چیست %~% معنی محمود و نامحمود چیست

26 گفت موجود آنکه می خواهد نمود %~% آشکارائی تقاضای وجود

27 زندگی خود را بخویش آراستن %~% بر وجود خود شهادت خواستن

28 انجمن روز الست آراستند %~% بر وجود خود شهادت خواستند

29 زنده ئی یا مرده ئی یا جان بلب %~% از سه شاهد کن شهادت را طلب

30 شاهد اول شعور خویشتن %~% خویش را دیدن بنور خویشتن

31 شاهد ثانی شعور دیگری %~% خویش را دیدن بنور دیگری

32 شاهد ثالث شعور ذات حق %~% خویش را دیدن بنور ذات حق

33 پیش این نور ار بمانی استوار %~% حی و قائم چون خدا خود را شمار

34 بر مقام خود رسیدن زندگی است %~% ذات را بی پرده دیدن زندگی است

35 مرد مؤمن در نسازد با صفات %~% مصطفی راضی نشد الا به ذات

36 چیست معراج آرزوی شاهدی %~% امتحانی روبروی شاهدی

37 شاهد عادل که بی تصدیق او %~% زندگی ما را چو گل را رنگ و بو

38 در حضورش کس نماند استوار %~% ور بماند هست او کامل عیار

39 ذره ئی از کف مده تابی که هست %~% پخته گیر اندر گره تابی که هست

40 تاب خود را بر فزودن خوشتر است %~% پیش خورشید آزمودن خوشتر است

41 پیکر فرسوده را دیگر تراش %~% امتحان خویش کن موجود باش

42 این چنین موجود محمود است و ms06 بس %~% ورنه نار زندگی دود است و بس

43 باز گفتم پیش حق رفتن چسان %~% کوه خاک و آب را گفتن چسان

44 آمر و خالق برون از امر و خلق %~% ما ز شست روزگاران خسته حلق

45 گفت اگر سلطان ترا آید بدست %~% می توان افلاک را از هم شکست

46 باش تا عریان شود این کائنات %~% شوید از دامان خود گرد جهات

47 در وجود او نه کم بینی نه بیش %~% خویش را بینی ازو او را ز خویش

48 نکته «الا بسلطان» یاد گیر %~% ورنه چون مور و ملخ در گل بمیر

49 از طریق زادن ای مرد نکو %~% آمدی اندر جهان چار سو

50 هم برون جستن بزادن میتوان %~% بندها از خود گشادن میتوان

51 لیکن این زادن نه از آب و گل است %~% داند آن مردی که او صاحبدل است

52 آن ز مجبوری است این از اختیار %~% آن نهان در پرده ها این آشکار

53 آن یکی با گریه این با خنده ایست %~% یعنی آن جوینده این یابنده ایست

54 آن سکون و سیر اندر کائنات %~% این سراپا سیر بیرون از جهات

55 آن یکی محتاج روز و شب است %~% وان دگر روز و شب او را مرکب است

56 زادن طفل از شکست اشکم است %~% زادن مرد از شکست عالم است

57 هر دو زادن را دلیل آمد اذان %~% آن بلب گویند و این از عین جان

58 جان بیداری چو زاید در بدن %~% لرزه ها افتد درین دیر کهن»

59 گفتم این زادن نمیدانم که چیست %~% گفت شأنی از شؤن زندگی است

60 شیوه های زندگی غیب و حضور %~% آن یکی اندر ثبات آن در مرور

61 گه بجلوت می گدازد خویش را %~% گه بخلوت جمع سازد خویش را

62 جلوت او روشن از نور صفات %~% خلوت او مستنیر از نور ذات

63 عقل او را سوی جلوت می کشد %~% عشق او ms07 را سوی خلوت می کشد

64 عقل هم خود را بدین عالم زند %~% تا طلسم آب و گل را بشکند

65 می شود هر سنگ ره او را ادیب %~% می شود برق و سحاب او را خطیب

66 چشمش از ذوق نگه بیگانه نیست %~% لیکن او را جرأت رندانه نیست

67 پس ز ترس راه چون کوری رود %~% نرم نرمک صورت موری رود

68 تا خرد پیچیده تر بر رنگ و بوست %~% میرود آهسته اندر راه دوست

69 کارش از تدریج می یابد نظام %~% من ندانم کی شود کارش تمام

70 می نداند عشق سال و ماه را %~% دیر و زود و نزد و دور راه را

71 عقل در کوهی شکافی میکند %~% یا بگرد او طوافی می کند

72 کوه پیش عشق چون کاهی بود %~% دل سریع السیر چون ماهی بود

73 عشق شبخونی زدن بر لامکان %~% گور را نادیده رفتن از جهان

74 زور عشق از باد و خاک و آب نیست %~% قوتش از سختی اعصاب نیست

75 عشق با نان جوین خیبر گشاد %~% عشق در اندام مه چاکی نهاد

76 کله نمرود بی ضربی شکست %~% لشکر فرعون بی حربی شکست

77 عشق در جان چون بچشم اندر نظر %~% هم درون خانه هم بیرون در

78 عشق هم خاکستر و هم اخگر است %~% کار او از دین و دانش برتر است

79 عشق سلطان است و برهان مبین %~% هر دو عالم عشق را زیر نگین

80 لا زمان و دوش فردائی ازو %~% لامکان و زیر و بالائی ازو

81 چون خودی را از خدا طالب شود %~% جمله عالم مرکب او راکب شود

82 آشکارا تر مقام دل ازو %~% جذب این دیر کهن باطل ازو

83 عاشقان خود را به یزدان میدهند %~% عقل تأویلی به قربان میدهند

84 عاشقی از سو به بی سوئی خرام %~% مرگ را بر خویشتن گردان حرام

85 ای مثال مرده در صندوق گور %~% می ms08 توان برخاستن بی بانگ صور

86 در گلو داری نواها خوب و نغز %~% چند اندر گل بنالی مثل چغز

87 بر مکان و بر زمان اسوار شو %~% فارغ از پیچاک این زنار شو

88 تیز تر کن این دو چشم و این دو گوش %~% هر چه می بینی نیوش از راه هوش

89 آن کسی کو بانگ موران بشنود %~% هم ز دوران سر دوران بشنود

90 آن نگاه پرده سوز از من بگیر %~% کو بچشم اندر نمیگردد اسیر

91 «آدمی دید است باقی پوست است %~% دید آن باشد که دید دوست است

92 جمله تن را در گداز اندر بصر %~% در نظر رو در نظر رو در نظر»

93 تو ازین نه آسمان ترسی مترس %~% از فراخای جهان ترسی مترس

94 چشم بگشا بر زمان و بر مکان %~% این دو یک حال است از احوال جان

95 تا نگه از جلوه پیش افتاده است %~% اختلاف دوش و فردا زاده است

96 دانه اندر گل به ظلمت خانه ئی %~% از فضای آسمان بیگانه ئی

97 هیچ میداند که در جای فراخ %~% می توان خود را نمودن شاخ شاخ

98 جوهر او چیست یک ذوق نموست %~% هم مقام اوست این جوهر هم اوست

99 ایکه گوئی محمل جان است تن %~% سر جان را در نگر بر تن متن

100 محملی نی حالی از احوال اوست %~% محملش خواندن فریب گفتگوست

101 چیست جان جذب و سرور و سوز و درد %~% ذوق تسخیر سپهر گرد گرد

102 چیست تن با رنگ و بو خو کردن است %~% با مقام چار سو خو کردن است

103 از شعور است این که گوئی نزد و دور %~% چیست معراج انقلاب اندر شعور

104 انقلاب اندر شعور از جذب و شوق %~% وارهاند جذب و شوق از تحت و فوق

105 این بدن با جان ما انباز نیست %~% مشت خاکی مانع پرواز نیست»

1 از کلامش جان من بیتاب شد ms09 %~% در تنم هر ذره چون سیماب شد

2 ناگهان دیدم میان غرب و شرق %~% آسمان در یک سحاب نور غرق

3 زان سحاب افرشته ئی آمد فرود %~% با دو طلعت این چو آتش آن چو دود

4 آن چو شب تاریک و این روشن شهاب %~% چشم این بیدار و چشم آن بخواب

5 بال او را رنگهای سرخ و زرد %~% سبز و سیمین و کبود و لاجورد

6 چون خیال اندر مزاج او رمی %~% از زمین تا کهکشان او را دمی

7 هر زمان او را هوای دیگری %~% پر گشادن در فضای دیگری

8 گفت «زروانم جهان را قاهرم %~% هم نهانم از نگه هم ظاهرم

9 بسته هر تدبیر با تقدیر من %~% ناطق و صامت همه نخچیر من

10 غنچه اندر شاخ می بالد ز من %~% مرغک اندر آشیان نالد ز من

11 دانه از پرواز من گردد نهال %~% هر فراق از فیض من گردد وصال

12 هم عتابی هم خطابی آورم %~% تشنه سازم تا شرابی آورم

13 من حیاتم من مماتم من نشوز %~% من حساب و دوزخ و فردوس و حور

14 آدم و افرشته در بند من است %~% عالم شش روزه فرزند من است

15 هر گلی کز شاخ می چینی منم %~% ام هر چیزی که می بینی منم

16 در طلسم من اسیر است این جهان %~% از دمم هر لحظه پیر است این جهان

17 لی مع الله هر که را در دل نشست %~% آن جوانمردی طلسم من شکست

18 گر تو خواهی من نباشم در میان %~% لی مع الله باز خوان از عین جان»

19 در نگاه او نمیدانم چه بود %~% از نگاهم این کهن عالم ربود

20 یا نگاهم بر دگر عالم گشود %~% یا دگرگون شد همان عالم که بود

21 مردم اندر کائنات رنگ و بو %~% زادم اندر عالم بی های و هو

22 رشته من زان کهن عالم گسست %~% یک جهان تازه ئی ms10 آمد بدست

23 از زیان عالمی جانم تپید %~% تا دگر عالم ز خاکم بر دمید

24 تن سبک تر گشت و جان سیار تر %~% چشم دل بیننده و بیدار تر

25 پردگی ها بی حجاب آمد پدید %~% نغمه انجم بگوش من رسید

1 عقل تو حاصل حیات عشق تو سر کائنات %~% پیکر خاک خوش بیا این سوی عالم جهات

2 زهره و ماه و مشتری از تو رقیب یکدگر %~% از پی یک نگاه تو کشمکش تجلیات

3 در ره دوست جلوه هاست تازه بتازه نوبنو %~% صاحب شوق و آرزو دل ندهد بکلیات

4 صدق و صفاست زندگی نشوونماست زندگی %~% «تا ابد از ازل بتاز ملک خداست زندگی»

5 شوق غزل سرای را رخصت های و هو بده %~% باز به رند و محتسب باده سبو سبو بده

6 شام و عراق و هند و پارس خوبه نبات کرده اند %~% خوبه نبات کرده را تلخی آرزو بده

7 تا به یم بلند موج معرکه ئی بنا کند %~% لذت سیل تند رو با دل آب جو بده

8 مرد فقیر آتش است میری و قیصری خس است %~% فال و فر ملوک را حرف برهنه ئی بس است

9 دبدبه قلندری طنطنه سکندری %~% آن همه جذبه کلیم این همه سحر و سامری

10 آن به نگاه می کشد این به سپاه می کشد %~% آن همه صلح و آشتی این همه جنگ و داوری

11 هر دو جهان گشاستند هر دو دوام خواستند %~% این به دلیل قاهری آن به دلیل دلبری

12 ضرب قلندری بیار سد سکندری شکن %~% رسم کلیم تازه کن رونق ساحری شکن

1 این زمین و آسمان ملک خداست %~% این مه و پروین همه میراث ماست

2 اندرین ره هر چه آید در نظر %~% با نگاه محرمی او را نگر

3 چون غریبان در دیار خود مرو %~% ای ز خود گم اندکی بیباک شو

4 این و آن حکم ترا بر دل ms11 زند %~% گر تو گوئی این مکن آن کن کند

5 نیست عالم جز بتان چشم و گوش %~% اینکه هر فردای او میرد چو دوش

6 در بیابان طلب دیوانه شو %~% یعنی ابراهیم این بتخانه شو

7 چون زمین و آسمان را طی کنی %~% این جهان و آن جهان را طی کنی

8 از خدا هفت آسمان دیگر طلب %~% صد زمان و صد مکان دیگر طلب

9 بی خود افتادن لب جوی بهشت %~% بی نیاز از حرب و ضرب خوب و زشت

10 گر نجات ما فراغ از جستجوست %~% گور خوشتر از بهشت رنگ و بوست

11 ای مسافر جان بمیرد از مقام %~% زنده تر گردد ز پرواز مدام

12 هم سفر با اختران بودن خوش است %~% در سفر یک دم نیاسودن خوش است

13 تا شدم اندر فضاها پی سپر %~% آنچه بالا بود زیر آمد نظر

14 تیره خاکی برتر از قندیل شب %~% سایه من بر سر من ای عجب

15 هر زمان نزدیک تر نزدیکتر %~% تا نمایان شد کهستان قمر

16 گفت «رومی از گمانها پاک شو %~% خوگر رسم و ره افلاک شو

17 ماه از ما دور و با ما آشناست %~% این نخستین منزل اندر راه ماست

18 دیر و زود روزگارش دیدنی است %~% غارهای کوهسارش دیدنی است»

19 آن سکوت آن کوهسار هولناک %~% اندرون پر سوز و بیرون چاک چاک

20 صد جبل از خافطین و یلدرم %~% بر دهانش درد و نار اندر شکم

21 از درونش سبزه ئی سر بر نزد %~% طایری اندر فضایش پر نزد

22 ابر ها بی نم هوا ها تند و تیز %~% با زمین مرده ئی اندر ستیز

23 عالم فرسوده ئی بی رنگ و صوت %~% نی نشان زندگی در وی نه موت

24 نی بنافش ریشه نخل حیات %~% نی به صلب روزگارش حادثات

25 گرچه هست از دودمان آفتاب %~% صبح و شام او نزاید انقلاب

26 گفت رومی «خیز و گامی ms12 پیش نه %~% دولت بیدار را از کف مده

27 باطنش از ظاهر او خوشتر است %~% در قفار او جهانی دیگر است

28 هر چه پیش آید ترا ای مرد هوش %~% گیر اندر حلقه های چشم و گوش

29 چشم اگر بیناست هر شی دیدنی است %~% در ترازوی نگه سنجیدنی است

30 هر کجا رومی برد آنجا برو %~% یک دو دم از غیر او بیگانه شو»

31 دست من آهسته سوی خود کشید %~% تند رفت و بر سر غاری رسید

1 من چوکوران دست بر دوش رفیق %~% پا نهادم اندر آن غار عمیق

2 ماه را از ظلمتش دل داغ داغ %~% اندرو خورشید محتاج چراغ

3 وهم و شک بر من شبیخون ریختند %~% عقل و هوشم را بدار آویختند

4 راه رفتم رهزنان اندر کمین %~% دل تهی از لذت صدق و یقین

5 تا نگه را جلوه ها شد بی حجاب %~% صبح روشن بی طلوع آفتاب

6 وادی هر سنگ او زنار بند %~% دیو سار از نخلهای سر بلند

7 از سرشت آب و خاک است این مقام %~% یا خیالم نقش بندد در منام

8 در هوای او چو می ذوق و سرور %~% سایه از تقبیل خاکش عین نور

9 نی زمینش را سپهر لاجورد %~% نی کنارش از شفقها سرخ و زرد

10 نور در بند ظلام آنجا نبود %~% دود گرد صبح و شام آنجا نبود

11 زیر نخلی عارف هندی نژاد %~% دیده ها از سرمه اش روشن سواد

12 موی بر سر بسته و عریان بدن %~% گرد او ماری سفیدی حلقه زن

13 آدمی از آب و گل بالاتری %~% عالم از دیر خیالش پیکری

14 وقت او را گردش ایام نی %~% کار او با چرخ نیلی فام نی

15 گفت با رومی که همراه تو کیست %~% در نگاهش آرزوی زندگیست

16 مردی اندر جستجو آواره ئی %~% ثابتی با فطرت سیاره ئی

17 پخته تر کارش ز خامی های او %~% من ms13 شهید ناتمامی های او

18 شیشه خود را به گردون بسته طاق %~% فکرش از جبریل میخواهد صداق

19 چون عقاب افتد به صید ماه و مهر %~% گرم رو اندر طواف نه سپهر

20 حرف با اهل زمین رندانه گفت %~% حور و جنت را بت و بتخانه گفت

21 شعله ها در موج دودش دیده ام %~% کبریا اندر سجودش دیده ام

22 هر زمان از شوق مینالد چو نال %~% می کشد او را فراق و هم وصال

23 من ندانم چیست در آب و گلش %~% من ندانم از مقام و منزلش

24 عالم از رنگست و بی رنگی است حق %~% چیست عالم چیست آدم چیست حق

25 آدمی شمشیر و حق شمشیر زن %~% عالم این شمشیر را سنگ فسن

26 شرق حق را دید و عالم را ندید %~% غرب در عالم خزید از حق رمید

27 چشم بر حق باز کردن بندگی است %~% خویش را بی پرده دیدن زندگی است

28 بنده چون از زندگی گیرد برات %~% هم خدا آن بنده را گوید صلوت

29 هر که از تقدیر خویش آگاه نیست %~% خاک او با سوز جان همراه نیست

30 بر وجود و بر عدم پیچیده است %~% مشرق این اسرار را کم دیده است

31 کار ما افلاکیان جز دید نیست %~% جانم از فردای او نومید نیست

32 دوش دیدم بر فراز قشمرود %~% ز آسمان افرشته ئی آمد فرود

33 از نگاهش ذوق دیداری چکید %~% جز بسوی خاکدان ما ندید

34 گفتمش از محرمان رازی مپوش %~% تو چه بینی اندر آن خاک خموش

35 از جمال زهره ئی بگداختی %~% دل به چاه بابلی انداختی

36 گفت «هنگام طلوع خاور است %~% آفتاب تازه او را در بر است

37 لعل ها از سنگ ره آید برون %~% یوسفان او ز چه آید برون

38 رستخیزی در کنارش دیده ام %~% لرزه اندر کوهسارش دیده ام

39 رخت بندد از مقام آزری %~% تا شود خوگر ms14 ز ترک بت گری

40 ای خوش آن قومی که جان او تپید %~% از گل خود خویش را باز آفرید

41 عرشیان را صبح عید آن ساعتی %~% چون شود بیدار چشم ملتی»

42 پیر هندی اندکی دم در کشید %~% باز در من دید و بی تابانه دید

43 گفت مرگ عقل گفتم ترک فکر %~% گفت مرگ قلب گفتم ترک ذکر

44 گفت تن گفتم که زاد از گرد ره %~% گفت جان گفتم که رمز لااله

45 گفت آدم گفتم از اسرار اوست %~% گفت عالم گفتم او خود روبروست

46 گفت این علم و هنر گفتم که پوست %~% گفت حجت چیست گفتم روی دوست

47 گفت دین عامیان گفتم شنید %~% گفت دین عارفان گفتم که دید

48 از کلامم لذت جانش فزود %~% نکته های دل نشین بر من گشود

1 ذات حق را نیست این عالم حجاب %~% غوطه را حایل نگردد نقش آب

2 زادن اندر عالمی دیگر خوش است %~% تا شباب دیگری آید بدست

3 حق ورای مرگ و عین زندگی است %~% بنده چون میرد نمیداند که چیست

4 گرچه ما مرغان بی بال و پریم %~% از خدا در علم مرگ افزون تریم

5 وقت شیرینی به زهر آمیخته %~% رحمت عامی به قهر آمیخته

6 خالی از قهرش نبینی شهر و دشت %~% رحمت او اینکه گوئی در گذشت

7 کافری مرگست ای روشن نهاد %~% کی سزد با مرده غازی را جهاد

8 مرد مؤمن زنده و با خود به جنگ %~% بر خود افتد همچو بر آهو پلنگ

9 کافر بیدار دل پیش صنم %~% به ز دینداری که خفت اندر حرم

10 چشم کورست اینکه بیند نا صواب %~% هیچگه شب را نبیند آفتاب

11 صحبت گل دانه را سازد درخت %~% آدمی از صحبت گل تیره بخت

12 دانه از گل می پذیرد پیچ و تاب %~% تا کند صید شعاع آفتاب

13 من بگل گفتم بگو ای سینه چاک %~% چون بگیری رنگ ms15 و بو از باد و خاک

14 گفت گل ای هوشمند رفته هوش %~% چون پیامی گیری از برق خموش

15 جان به تن ما را ز جذب این و آن %~% جذب تو پیدا و جذب ما نهان

1 مرد عارف گفتگو را در ببست %~% مست خود گردید و از عالم گسست

2 ذوق و شوق او را ز دست او ربود %~% در وجود آمد ز نیرنگ شهود

3 با حضورش ذره ها مانند طور %~% بی حضور او نه نور و نی ظهور

4 نازنینی در طلسم آن شبی %~% آن شبی بی کوکبی را کوکبی

5 سنبلستان دو زلفش تا کمر %~% تاب گیر از طلعتش کوه و کمر

6 غرق اندر جلوه مستانه ئی %~% خوش سرود آن مست بی پیمانه ئی

7 پیش او گردنده فانوس خیال %~% ذوفنون مثل سپهر دیر سال

8 اندر آن فانوس پیکر رنگ رنگ %~% شکره بر گنجشک و بر آهو پلنگ

9 من به رومی گفتم ای دانای راز %~% بر رفیق کم نظر بگشای راز

10 گفت «این پیکر چو سیم تابناک %~% زاد در اندیشه یزدان پاک

11 باز بیتابانه از ذوق نمود %~% در شبستان وجود امید فرود

12 همچو ما آواره و غربت نصیب %~% تو غریبی من غریبم او غریب

13 شأن او جبریلی و نامش سروش %~% می برد از هوش و می آرد بهوش

14 غنچه ما را گشود از شبنمش %~% مرده آتش زنده از سوز دمش

15 زخمه شاعر به ساز دل ازوست %~% چاکها در پرده محمل ازوست

16 دیده ام در نغمه او عالمی %~% آتشی گیر از نوای او دمی»

1 ترسم که تو میرانی زورق به سراب اندر %~% زادی به حجاب اندر میری به حجاب اندر

2 چون سرمه رازی را از دیده فروشستم %~% تقدیر امم دیدم پنهان بکتاب اندر

3 بر کشت و خیابان پیچ بر کوه و بیابان پیچ %~% برقی که بخود پیچد میرد به سحاب اندر

4 با ms16 مغربیان بودم پر جستم و کم دیدم %~% مردی که مقاماتش ناید بحساب اندر

5 بی درد جهانگیری آن قرب میسر نیست %~% گلشن بگریبان کش ای بو بگلاب اندر

6 ای زاهد ظاهر بین گیرم که خودی فانی است %~% لیکن تو نمی بینی طوفان به حباب اندر

7 این صوت دلاویزی از زخمه مطرب نیست %~% مهجور جنان حوری نالد به رباب اندر

1 رومی آن عشق و محبت را دلیل %~% تشنه کامان را کلامش سلسبیل

2 گفت «آن شعری که آتش اندروست %~% اصل او از گرمی الله هوست

3 آن نوا گلشن کند خاشاک را %~% آن نوا برهم زند افلاک را

4 آن نوا بر حق گواهی میدهد %~% با فقیران پادشاهی میدهد

5 خون ازو اندر بدن سیار تر %~% قلب از روح الامین بیدار تر

6 ای بسا شاعر که از سحر هنر %~% رهزن قلب است و ابلیس نظر

7 شاعر هندی خدایش یار باد %~% جان او بی لذت گفتار باد

8 عشق را خنیاگری آموخته %~% با خلیلان آزری آموخته

9 حرف او چاویده و بی سوز و درد %~% مرد خوانند اهل درد او را نه مرد

10 زان نوای خوش که نشناسد مقام %~% خوشتر آن حرفی که گوئی در منام

11 فطرت شاعر سراپا جستجوست %~% خالق و پروردگار آرزوست

12 شاعر اندر سینه ملت چو دل %~% ملتی بی شاعری انبار گل

13 سوز و مستی نقشبند عالمی است %~% شاعری بی سوز و مستی ماتمی است

14 شعر را مقصود اگر آدم گری است %~% شاعری هم وارث پیغمبری است»

15 گفتم از پیغمبری هم باز گوی %~% سر او با مرد محرم باز گوی

16 گفت «اقوام و ملل آیات اوست %~% عصر های ما ز مخلوقات اوست

17 از دم او ناطق آمد سنگ و خشت %~% ما همه مانند حاصل او چو کشت

18 پاک سازد استخوان و ریشه را %~% بال جبریلی دهد اندیشه را

19 های و هوی اندرون کائنات %~% از ms17 لب او نجم و نور و نازعات

20 آفتابش را زوالی نیست نیست %~% منکر او را کمالی نیست نیست

21 رحمت حق صحبت احرار او %~% قهر یزدان ضربت کرار او

22 گرچه باشی عقل کل از وی مرم %~% زانکه او بیند تن و جان را بهم

23 تیز تر نه پا به را یرغمید %~% تا ببینی آنچه می بایست دید

24 کنده بر دیواری از سنگ قمر %~% چار طاسین نبوت را نگر»

25 شوق راه خویش داند بی دلیل %~% شوق پروازی ببال جبرئیل

26 شوق را راه دراز آمد دو گام %~% این مسافر خسته گردد از مقام

27 پا زدم مستانه سوی یرغمید %~% تا بلندیهای او آمد پدید

28 من چه گویم از شکوه آن مقام %~% هفت کوکب در طواف او مدام

29 فرشیان از نور او روشن ضمیر %~% عرشیان از سرمه خاکش بصیر

30 حق مرا چشم و دل و گفتار داد %~% جستجوی عالم اسرار داد

31 پرده را بر گیرم از اسرار کل %~% با تو گویم از طواسین رسل

1 می دیرینه و معشوق جوان چیزی نیست %~% پیش صاحب نظران حور جنان چیزی نیست

2 هر چه از محکم و پاینده شناسی گذرد %~% کوه و صحرا و بر و بحر و کران چیزی نیست

3 دانش مغربیان فلسفه مشرقیان %~% همه بتخانه و در طوف بتان چیزی نیست

4 از خود اندیش و ازین بادیه ترسان مگذر %~% که تو هستی و وجود دو جهان چیزی نیست

5 در طریقی که به نوک مژه کاویدم من %~% منزل و قافله و ریگ روان چیزی نیست

6 بگذر از غیب که این وهم و گمان چیزی نیست %~% در جهان بودن و رستن ز جهان چیزی هست

7 آن بهشتی که خدائی بتو بخشد همه هیچ %~% تا جزای عمل تست جنان چیزی هست

8 راحت جان طلبی راحت جان چیزی نیست %~% در غم همنفسان اشک روان چیزی هست

9 چشم مخمور و نگاه ms18 غلط انداز و سرود %~% همه خوبست ولی خوشتر از آن چیزی هست

10 حسن رخسار دمی هست و دمی دیگر نیست %~% حسن کردار و خیالات خوشان چیزی هست

11 فرصت کشمکش مده این دل بیقرار را %~% یک دو شکن زیاده کن گیسوی تابدار را

12 از تو درون سینه ام برق تجلئی که من %~% با مه و مهر داده ام تلخی انتظار را

13 ذوق حضور در جهان رسم صنم گری نهاد %~% عشق فریب می دهد جان امیدوار را

14 تا به فراغ خاطری نغمه تازه ئی زنم %~% باز به مرغزار ده طایر مرغزار را

15 طبع بلند داده ئی بند ز پای من گشای %~% تا به پلاس تو دهم خلعت شهریار را

16 تیشه اگر بسنگ زد این چه مقام گفتگوست %~% عشق بدوش می کشد این همه کوهسار را

1 از تو مخلوقات من نالان چو نی %~% از تو ما را فرودین مانند دی

2 در جهان خوار و زبونم کرده ئی %~% نقش خود رنگین ز خونم کرده ئی

3 زنده حق از جلوه سینای تست %~% مرگ من اندر ید بیضای تست

4 تکیه بر میثاق یزدان ابلهی است %~% بر مرادش راه رفتن گمرهی است

5 زهرها در باده گلفام اوست %~% اره و کرم و صلیب انعام اوست

6 جز دعاها نوح تدبیری نداشت %~% حرف آن بیچاره تأثیری نداشت

7 شهر را بگذار و در غاری نشین %~% هم به خیل نوریان صحبت گزین

8 از نگاهی کیمیا کن خاک را %~% از مناجاتی بسوز افلاک را

9 در کهستان چون کلیم آواره شو %~% نیم سوز آتش نظاره شو

10 لیکن از پیغمبری باید گذشت %~% از چنین ملا گری باید گذشت

11 کس میان ناکسان ناکس شود %~% فطرتش گر شعله باشد خس شود

12 تا نبوت از ولایت کمتر است %~% عشق را پیغمبری درد سر است

13 خیز و در کاشانه وحدت نشین %~% ترک جلوت گوی و در خلوت نشین

14 ms19 نور دریای است ظلمت ساحلش %~% همچو من سیلی نزاد اندر دلش

15 اندرونم موجهای بیقرار %~% سیل را جز غارت ساحل چه کار

16 نقش بیرنگی که او را کس ندید %~% جز بخون اهرمن نتوان کشید

17 خویشتن را وانمودن زندگی است %~% ضرب خود را آزمودن زندگیست

18 از بلا ها پخته تر گردد خودی %~% تا خدا را پرده در گردد خودی

19 مرد حق بین جز بحق خود را ندید %~% لااله می گفت و در خون می تپید

20 عشق را در خون تپیدن آبروست %~% اره و چوب و رسن عیدین اوست

21 در ره حق هر چه پیش آید نکوست %~% مرحبا نامهربانیهای دوست

22 جلوه حق چشم من تنها نخواست %~% حسن را بی انجمن دیدن خطاست

23 چیست خلوت درد و سوز و آرزوست %~% انجمن دید است و خلوت جستجو است

24 عشق در خلوت کلیم اللهی است %~% چون بجلوت می خرامد شاهی است

25 خلوت و جلوت کمال سوز و ساز %~% هر دو حالات و مقامات نیاز

26 چیست آن بگذشتن از دیر و کنشت %~% چیست این تنها نرفتن در بهشت

27 گرچه اندر خلوت و جلوت خداست %~% خلوت آغازست و جلوت انتهاست

28 گفته ئی پیغمبری درد سر است %~% عشق چون کامل شود آدم گر است

29 راه حق با کاروان رفتن خوش است %~% همچو جان اندر جهان رفتن خوش است

1 در میان کوهسار هفت مرگ %~% وادی بی طایر و بی شاخ و برگ

2 تاب مه از دود گرد او چو قیر %~% آفاب اندر فضایش تشنه میر

3 رود سیماب اندر آن وادی روان %~% خم به خم مانند جوی کهکشان

4 پیش او پست و بلند راه هیچ %~% تند سیر و موج موج و پیچ پیچ

5 غرق در سیماب مردی تا کمر %~% با هزاران ناله های بی اثر

6 قسمت او ابر و باد و آب نی %~% تشنه و آبی بجز سیماب نی

7 ms20 برکران دیدم زنی نازک تنی %~% چشم او صد کاروان را رهزنی

8 کافری آموز پیران کنشت %~% از نگاهش زشت خوب و خوب زشت

9 گفتمش تو کیستی نام تو چیست %~% این سراپا ناله و فریاد کیست

10 گفت در چشمم فسون سامری است %~% نامم افرنگین و کارم ساحری است

11 ناگهان آن جوی سیمین یخ ببست %~% استخوان آن جوان در تن شکست

12 بانگ زد ای وای بر تقدیر من %~% وای بر فریاد بی تأثیر من

13 گفت افرنگین «اگر داری نظر %~% اندگی اعمال خود را هم نگر

14 پور مریم آن چراغ کائنات %~% نور او اندر جهات و بی جهات

15 آن فلاطوس آن صلیب آن روی زرد %~% زیر گردون تو چه کردی او چه کرد

16 ای بجانت لذت ایمان حرام %~% ای پرستار بتان سیم خام

17 قیمت روح القدس نشناختی %~% تن خریدی نقد جان در باختی»

18 طعنه آن نازنین جلوه مست %~% آن جوان را نشتر اندر دل شکست

19 گفت «ای گندم نمای جو فروش %~% از تو شیخ و برهمن ملت فروش

20 عقل و دین از کافریهای تو خوار %~% عشق از سوداگریهای تو خوار

21 مهر تو آزار و آزار نهان %~% کین تو مرگ است و مرگ ناگهان

22 صحبتی با آب و گل ورزیده ئی %~% بنده را از پیش حق دزدیده ئی

23 حکمتی کو عقده اشیا گشاد %~% با تو غیر از فکر چنگیزی نداد

24 داند آن مردی که صاحب جوهر است %~% جرم تو از جرم من سنگین تر است

25 از دم او رفته جان آمد بتن %~% از تو جان را دخمه میگردد بدن

26 آنچه ما کردیم با ناسوت او %~% ملت او کرد با لاهوت او

27 مرگ تو اهل جهان را زندگی است %~% باش تا بینی که انجام تو چیست»

1 سینه ما از محمد داغ داغ %~% از دم او کعبه را گل شد چراغ

2 از هلاک قیصر و ms21 کسری سرود %~% نوجوانان را ز دست ما ربود

3 ساحر و اندر کلامش ساحری است %~% این دو حرف لااله خود کافری است

4 تا بساط دین آبا در نورد %~% با خداوندان ما کرد آنچه کرد

5 پاش پاش از ضربتش لات و منات %~% انتقام از وی بگیر ای کائنات

6 دل به غایب بست و از حاضر گسست %~% نقش حاضر را فسون او شکست

7 دیده بر غایب فرو بستن خطاست %~% آنچه اندر دیده می ناید کجاست

8 پیش غایب سجده بردن کوری است %~% دین نو کور است و کوری دوری است

9 خم شدن پیش خدای بی جهات %~% بنده را ذوقی نبخشد این صلوت

10 مذهب او قاطع ملک و نسب %~% از قریش و منکر از فضل عرب

11 در نگاه او یکی بالا و پست %~% با غلام خویش بر یک خوان نشست

12 قدر احرار عرب نشناخته %~% با کلفتان حبش در ساخته

13 احمران با اسودان آمیختند %~% آبروی دودمانی ریختند

14 این مساوات این مواخات اعجمی است %~% خوب میدانم که سلمان مزدکی است

15 ابن عبدالله فریبش خورده است %~% رستخیزی بر عرب آورده است

16 عترت هاشم ز خود مهجور گشت %~% از دو رکعت چشم شان بی نور گشت

17 اعجمی را اصل عدنانی کجاست %~% گنگ را گفتار سحبانی کجاست

18 چشم خاصان عرب گردیده کور %~% بر نیائی ای زهیر از خاک گور

19 ای تو ما را اندرین صحرا دلیل %~% بشکن افسون نوای جبرئیل

20 باز گوی ای سنگ اسود باز گوی %~% آنچه دیدیم از محمد باز گوی

21 ای هبل ای بنده را پوزش پذیر %~% خانه خود را ز بی کیشان بگیر

22 گله شان را به گرگان کن سبیل %~% تلخ کن خرمایشان را بر نخیل

23 صرصری ده با هوای بادیه %~% «انهم اعجاز نخل خاویه»

24 ای منات ای لات ازین منزل مرو %~% گر ز منزل میروی از دل مرو

25 ای ترا اندر دو ms22 چشم ما وثاق %~% مهلتی ان کنت ازمعت الفراق»

1 مشت خاکی کار خود را برده پیش %~% در تماشای تجلی های خویش

2 یا من افتادم بدام هست و بود %~% یا بدام من اسیر آمد وجود

3 اندرین نیلی تتق چاک از من است %~% من ز افلاکم که افلاک از من است

4 یا ضمیرم را فلک در بر گرفت %~% یا ضمیر من فلک را در گرفت

5 اندرونست این که بیرون است چیست %~% آنچه می بیند نگه چون است چیست

6 پر زنم بر آسمانی دیگری %~% پیش خود بینم جهانی دیگری

7 عالمی با کوه و دشت و بحر و بر %~% عالمی از خاک ما دیرینه تر

8 عالمی از ابرکی بالیده ئی %~% دستبرد آدمی نادیده ئی

9 نقشها نابسته بر لوح وجود %~% خرده گیر فطرت آنجا کس نبود

10 من به رومی گفتم این صحرا خوش است %~% در کهستان شورش دریا خوش است

11 من نیابم از حیات اینجا نشان %~% از کجا می آید آواز اذان

12 گفت رومی این مقام اولیاست %~% آشنا این خاکدان با خاک ماست

13 بوالبشر چون رخت از فردوس بست %~% یک دو روزی اندرین عالم نشست

14 این فضاها سوز آهش دیده است %~% ناله های صبحگاهش دیده است

15 زائران این مقام ارجمند %~% پاک مردان از مقامات بلند

16 پاک مردان چون فضیل و بوسعید %~% عارفان مثل جنید و با یزید

17 خیز تا ما را نماز آید بدست %~% یک دو دم سوز و گداز آید بدست

18 رفتم و دیدم دو مرد اندر قیام %~% مقتدی تاتار و افغانی امام

19 پیر رومی هر زمان اندر حضور %~% طلعتش بر تافت از ذوق و سرور

20 گفت «مشرق زین دو کس بهتر نزاد %~% ناخن شان عقده های ما گشود

21 سید السادات مولانا جمال %~% زنده از گفتار او سنگ و سفال

22 ترک سالار آن حلیم دردمند %~% فکر او مثل مقام او بلند

23 با ms23 چنین مردان دو رکعت طاعت است %~% ورنه آن کاری که مزدش جنت است»

24 قرأت آن پیر مرد سخت کوش %~% سوره والنجم و آن دشت خموش

25 قرأتی کز وی خلیل آید به وجد %~% روح پاک جبرئیل آید به وجد

26 دل ازو در سینه گردد ناصبور %~% شور الا الله خیزد از قبور

27 اضطراب شعله بخشد دود را %~% سوز و مستی میدهد داؤد را

28 آشکارا هر غیاب از قرأتش %~% بی حجاب ام الکتاب از قرأتش

29 من ز جا بر خاستم بعد از نماز %~% دست او بوسیدم از راه نیاز

30 گفت رومی «ذره گردون نورد %~% در دل او یک جهان سوز و درد

31 چشم جز بر خویشتن نگشاده ئی %~% دل بکس ناداده ئی آزاده ئی

32 تند سیر اندر فراخای وجود %~% من ز شوخی گویم او را زنده رود»

33 زنده رود از خاکدان ما بگوی %~% از زمین و آسمان ما بگوی

34 خاکی و چون قدسیان روشن بصر %~% از مسلمانان بده ما را خبر

35 در ضمیر ملت گیتی شکن %~% دیده ام آویزش دین و وطن

36 روح در تن مرده از ضعف یقین %~% ناامید از قوت دین مبین

37 ترک و ایران و عرب مست فرنگ %~% هر کسی را در گلو شست فرنگ

38 مشرق از سلطانی مغرب خراب %~% اشتراک از دین و ملت برده تاب

1 لرد مغرب آن سراپا مکر و فن %~% اهل دین را داد تعلیم وطن

2 او بفکر مرکز و تو در نفاق %~% بگذر از شام و فلسطین و عراق

3 تو اگر داری تمیز خوب و زشت %~% دل نبندی با کلوخ و سنگ و خشت

4 چیست دین برخاستن از روی خاک %~% تا ز خود آگاه گردد جان پاک

5 می نگنجد آنکه گفت الله هو %~% در حدود این نظام چار سو

6 پر که از خاک و برخیزد ز خاک %~% حیف اگر در خاک میرد جان پاک ms24

7 گرچه آدم بردمید از آب و گل %~% رنگ و نم چون گل کشید از آب و گل

8 حیف اگر در آب و گل غلطد مدام %~% حیف اگر برتر نپرد زین مقام

9 گفت تن در شو بخاک رهگذر %~% گفت جان پهنای عالم را نگر

10 جان نگنجد در جهات ای هوشمند %~% مرد حر بیگانه از هر قید و بند

11 حر ز خاک تیره آید در خروش %~% زانکه از بازان نیاید کار موش

12 آن کف خاکی که نامیدی وطن %~% اینکه گوئی مصر و ایران و یمن

13 با وطن اهل وطن را نسبتی است %~% زانکه از خاکش طلوع ملتی است

14 اندرین نسبت اگر داری نظر %~% نکته ئی بینی ز مو باریک تر

15 گرچه از مشرق برآید آفتاب %~% با تجلی های شوخ و بی حجاب

16 در تب و تاب است از سوز درون %~% تا ز قید شرق و غرب آید برون

17 بر دمد از مشرق خود جلوه مست %~% تا همه آفاق را آرد بدست

18 فطرتش از مشرق و مغرب بری است %~% گرچه او از روی نسبت خاوری است

1 صاحب سرمایه از نسل خلیل %~% یعنی آن پیغمبری بی جبرئیل

2 زانکه حق در باطل او مضمر است %~% قلب او مؤمن دماغش کافر است

3 غربیان گم کرده اند افلاک را %~% در شکم جویند جان پاک را

4 رنگ و بو از تن نگیرد جان پاک %~% جز به تن کاری ندارد اشتراک

5 دین آن پیغمبری حق ناشناس %~% بر مساوات شکم دارد اساس

6 تا اخوت را مقام اندر دل است %~% بیخ او در دل نه در آب و گل است

7 هم ملوکیت بدن را فربهی است %~% سینه بی نور او از دل تهی است

8 مثل زنبوری که بر گل میچرد %~% برگ را بگذارد و شهدش برد

9 شاخ و برگ و رنگ و بوی گل همان %~% بر جمالش ناله بلبل همان ms25

10 از طلسم رنگ و بوی او گذر %~% ترک صورت گوی و در معنی نگر

11 مرگ باطن گرچه دیدن مشکل است %~% گل مخوان او را که در معنی گل است

12 هر دو را جان ناصبور و ناشکیب %~% هر دو یزدان ناشناس آدم فریب

13 زندگی این را خروج آن را خراج %~% در میان این دو سنگ آدم زجاج

14 این به علم و دین و فن آرد شکست %~% آن برد جان را ز تن نان را ز دست

15 غرق دیدم هر دو را در آب و گل %~% هر دو را تن روشن و تاریک دل

16 زندگانی سوختن با ساختن %~% در گلی تخم دلی انداختن

1 غربیان را زیرکی ساز حیات %~% شرقیان را عشق راز کائنات

2 زیرکی از عشق گردد حق شناس %~% کار عشق از زیرکی محکم اساس

3 عشق چون با زیرکی همبر شود %~% نقشبند عالم دیگر شود

4 خیز و نقش عالم دیگر بنه %~% عشق را با زیرکی آمیز ده

5 شعله افرنگیان نم خورده ایست %~% چشم شان صاحب نظر دل مرده ایست

6 زخمها خوردند از شمشیر خویش %~% بسمل افتادند چون نخچیر خویش

7 سوز و مستی را مجو از تاک شان %~% عصر دیگر نیست در افلاک شان

8 زندگی را سوز و ساز از نار تست %~% عالم نو آفریدن کار تست

9 مصطفی کو از تجدد می سرود %~% گفت نقش کهنه را باید زدود

10 نو نگردد کعبه را رخت حیات %~% گر ز افرنگ آیدش لات و منات

11 ترک را آهنگ نو در چنگ نیست %~% تازه اش جز کهنه افرنگ نیست

12 سینه او را دمی دیگر نبود %~% در ضمیرش عالمی دیگر نبود

13 لا جرم با عالم موجود ساخت %~% مثل موم از سوز این عالم گداخت

14 طرفگی ها در نهاد کائنات %~% نیست از تقلید تقویم حیات

15 زنده دل خلاق اعصار و دهور %~% جانش از تقلید گردد بی حضور ms26

16 چون مسلمانان اگر داری جگر %~% در ضمیر خویش و در قرآن نگر

17 صد جهان تازه در آیات اوست %~% عصرها پیچیده در آنات اوست

18 یک جهانش عصر حاضر را بس است %~% گیر اگر در سینه دل معنی رس است

19 بنده مومن ز آیات خداست %~% هر جهان اندر بر او چون قباست

20 چون کهن گردد جهانی در برش %~% می دهد قرآن جهانی دیگرش

21 زورق ما خاکیان بی ناخداست %~% کس نداند عالم قرآن کجاست

22 عالمی در سینه ما گم هنوز %~% عالمی در انتظار قم هنوز

23 عالمی بی امیتاز خون و رنگ %~% شام او روشن تر از صبح فرنگ

24 عالمی پاک از سلاطین و عبید %~% چون دل مؤمن کرانش ناپدید

25 عالمی رعنا که فیض یک نظر %~% تخم او افکند در جان عمر

26 لایزال و وارداتش نو به نو %~% برگ و بار محکماتش نو به نو

27 باطن او از تغیر بی غمی %~% ظاهر او انقلاب هر دمی

28 اندرون تست آن عالم نگر %~% می دهم از محکمات او خبر

1 در دو عالم هر کجا آثار عشق %~% ابن آدم سری از اسرار عشق

2 سر عشق از عالم ارحام نیست %~% او ز سام و حام و روم و شام نیست

3 کوکب بی شرق و غرب و بی غروب %~% در مدارش نی شمال و نی جنوب

4 حرف انی جاعل تقدیر او %~% از زمین تا آسمان تفسیر او

5 مرگ و قبر و حشر و نشر احوال اوست %~% نور و نار آن جهان اعمال اوست

6 او امام و او صلوت و او حرم %~% او مداد و او کتاب و او قلم

7 خرده خرده غیب او گردد حضور %~% نی حدود او را نه ملکش را ثغور

8 از وجودش اعتبار ممکنات %~% اعتدال او عیار ممکنات

9 من چه گویم از یم بی ساحلش %~% غرق اعصار و دهور اندر دلش

10 آنچه در ms27 آدم بگنجد عالم است %~% آنچه در عالم نگنجد آدم است

11 آشکارا مهر و مه از جلوتش %~% نیست ره جبریل را در خلوتش

12 برتر از گردون مقام آدم است %~% اصل تهذیب احترام آدم است

13 زندگی ای زنده دل دانی که چیست %~% عشق یک بین در تماشای دوئی است

14 مرد و زن وابسته یکدیگرند %~% کائنات شوق را صورتگرند

15 زن نگهدارنده نار حیات %~% فطرت او لوح اسرار حیات

16 آتش ما را بجان خود زند %~% جوهر او خاک را آدم کند

17 در ضمیرش ممکنات زندگی %~% از تب و تابش ثبات زندگی

18 شعله ئی کز وی شرر ها در گسست %~% جان و تن بی سوز او صورت نبست

19 ارج ما از ارجمندیهای او %~% ما همه از نقشبندیهای او

20 حق ترا داد است اگر تاب نظر %~% پاک شو قدسیت او را نگر

21 ای ز دینت عصر حاضر برده تاب %~% فاش گویم با تو اسرار حجاب

22 ذوق تخلیق آتشی اندر بدن %~% از فروغ او فروغ انجمن

23 هر که بردارد ازین آتش نصیب %~% سوز و ساز خویش را گردد رقیب

24 هر زمان بر نقش خود بندد نظر %~% تا نگیرد لوح او نقش دگر

25 مصطفی اندر حرا خلوت گزید %~% مدتی جز خویشتن کس را ندید

26 نقش ما را در دل او ریختند %~% ملتی از خلوتش انگیختند

27 می توانی منکر یزدان شدن %~% منکر از شأن نبی نتوان شدن

28 گرچه داری جان روشن چون کلیم %~% هست افکار تو بی خلوت عقیم

29 از کم آمیزی تخیل زنده تر %~% زنده تر جوینده تر یابنده تر

30 علم و هم شوق از مقامات حیات %~% هر دو می گیرد نصیب از واردات

31 علم از تحقیق لذت می برد %~% عشق از تخلیق لذت می برد

32 صاحب تحقیق را جلوت عزیز %~% صاحب تخلیق را خلوت عزیز

33 چشم موسی خواست دیدار وجود %~% این همه از لذت ms28 تحقیق بود

34 لن ترانی نکته ها دارد رقیق %~% اندکی گم شو درین بحر عمیق

35 هر کجا بی پرده آثار حیات %~% چشمه زارش در ضمیر کائنات

36 در نگر هنگامه آفاق را %~% زحمت جلوت مده خلاق را

37 حفظ هر نقش آفرین از خلوت است %~% خاتم او را نگین از خلوت است

1 بنده حق بی نیاز از هر مقام %~% نی غلام او را نه او کس را غلام

2 رسم و راه و دین و آئینش ز حق %~% زشت و خوب و تلخ و نوشینش ز حق

3 عقل خود بین غافل از بهبود غیر %~% سود خود بیند نبیند سود غیر

4 وحی حق بیننده سود همه %~% در نگاهش سود و بهبود همه

5 عادل اندر صلح و هم اندر مصاف %~% وصل و فصلش لایراعی لایخاف

6 غیر حق چون ناهی و آمر شود %~% زور ور بر ناتوان قاهر شود

7 زیر گردون آمری از قاهری است %~% آمری از «ما سوی الله» کافری است

8 قاهر آمر که باشد پخته کار %~% از قوانین گرد خود بندد حصار

9 جره شاهین تیز چنگ و زود گیر %~% صعوه را در کارها گیرد مشیر

10 قاهری را شرع و دستوری دهد %~% بی بصیرت سرمه با کوری دهد

11 حاصل آئین و دستور ملوک %~% دهخدایان فربه و دهقان چو دوک

12 وای بر دستور جمهور فرنگ %~% مرده تر شد مرده از صور فرنگ

13 حقه بازان چون سپهر گرد گرد %~% از امم بر تخته خود چیده نرد

14 شاطران این گنج ور آن رنج بر %~% هر زمان اندر کمین یکدگر

15 فاش باید گفت سر دلبران %~% ما متاع و این همه سوداگران

16 دیده ها بی نم ز حب سیم و زر %~% مادران را بار دوش آمد پسر

17 وای بر قومی که از بیم ثمر %~% می برد نم را ز اندام شجر

18 تا نیارد زخمه از تارش سرود %~% می کشد ms29 نازاده را اندر وجود

19 گرچه دارد شیوه های رنگ رنگ %~% من بجز عبرت نگیرم از فرنگ

20 ای به تقلیدش اسیر آزاد شو %~% دامن قرآن بگیر آزاد شو

1 سر گذشت آدم اندر شرق و غرب %~% بهر خاکی فتنه های حرب و ضرب

2 یک عروس و شوهر او ما همه %~% آن فسونگر بی همه هم با همه

3 عشوه های او همه مکر و فن است %~% نی از آن تو نه از آن من است

4 در نسازد با تو این سنگ و حجر %~% این ز اسباب حضر تو در سفر

5 اختلاط خفته و بیدار چیست %~% ثابتی را کار با سیار چیست

6 حق زمین را جز متاع ما نگفت %~% این متاع بی بها مفت است مفت

7 ده خدایا نکته ئی از من پذیر %~% رزق و گور از وی بگیر او را مگیر

8 صحبتش تا کی تو بود و او نبود %~% تو وجود و او نمود بی وجود

9 تو عقابی طایف افلاک شو %~% بال و پر بگشا و پاک از خاک شو

10 باطن «الارض الله» ظاهر است %~% هر که این ظاهر نبیند کافر است

11 من نگویم در گذر از کاخ و کوی %~% دولت تست این جهان رنگ و بوی

12 دانه دانه گوهر از خاکش بگیر %~% صید چون شاهین ز افلاکش بگیر

13 تیشه خود را به کهسارش بزن %~% نوری از خود گیر و بر نارش بزن

14 از طریق آزری بیگانه باش %~% بر مراد خود جهان نو تراش

15 دل به رنگ و بوی و کاخ و کو مده %~% دل حریم اوست جز با او مده

16 مردن بی برگ و بی گور و کفن %~% گم شدن در نقره و فرزند و زن

17 هر که حرف لااله از بر کند %~% عالمی را گم بخویش اندر کند

18 فقر جوع و رقص و عریانی کجاست %~% فقر سلطانی است رهبانی کجاست

1 ms30 گفت حکمت را خدا خیر کثیر %~% هر کجا این خیر را بینی بگیر

2 علم حرف و صوت را شهپر دهد %~% پاکی گوهر به نا گوهر دهد

3 علم را بر اوج افلاک است ره %~% تا ز چشم مهر بر کندد نگه

4 نسخه او نسخه تفسیر کل %~% بسته تدبیر او تقدیر کل

5 دشت را گوید حبابی ده دهد %~% بحر را گوید سرابی ده دهد

6 چشم او بر واردات کائنات %~% تا ببیند محکمات کائنات

7 دل اگر بندد به حق پیغمبری است %~% ور ز حق بیگانه گردد کافری است

8 علم را بی سوز دل خوانی شر است %~% نور او تاریکی بحر و بر است

9 عالمی از غاز او کور و کبود %~% فرودینش برگ ریز هست و بود

10 بحر و دشت و کوهسار و باغ و راغ %~% از بم طیاره او داغ داغ

11 سینه افرنگ را ناری ازوست %~% لذت شبخون و یلغاری ازوست

12 سیر واژونی دهد ایام را %~% می برد سرمایه اقوام را

13 قوتش ابلیس را یاری شود %~% نور نار از صحبت ناری شود

14 کشتن ابلیس کاری مشکل است %~% زانکه او گم اندر اعماق دل است

15 خوشتر آن باشد مسلمانش کنی %~% کشته شمشیر قرآنش کنی

16 از جلال بی جمالی الامان %~% از فراق بی وصالی الامان

17 علم بی عشق است از طاغوتیان %~% علم با عشق است از لاهوتیان

18 بی محبت علم و حکمت مرده ئی %~% عقل تیری بر هدف ناخورده ئی

19 کور را بیننده از دیدار کن %~% بولهب را حیدر کرار کن

20 محکماتش وانمودی از کتاب %~% هست آن عالم هنوز اندر حجاب

21 پرده را از چهره نگشاید چرا %~% از ضمیر ما برون ناید چرا

22 پیش ما یک عالم فرسوده ایست %~% ملت اندر خاک او آسوده ایست

23 رفت سوز سینه تاتار و کرد %~% یا مسلمان مرد یا قرآن بمرد

24 دین حق از کافری رسوا ms31 تر است %~% زانکه ملا مؤمن کافر گر است

25 شبنم ما در نگاه ما یم است %~% از نگاه او یم ما شبنم است

26 از شگرفیهای آن قرآن فروش %~% دیده ام روح الامین را در خروش

27 زانسوی گردون دلش بیگانه ئی %~% نزد او ام الکتاب افسانه ئی

28 بی نصیب از حکمت دین نبی %~% آسمانش تیره از بی کوکبی

29 کم نگاه و کور ذوق و هرزه گرد %~% ملت از قال و اقولش فرد فرد

30 مکتب و ملا و اسرار کتاب %~% کور مادر زاد و نور آفتاب

31 دین کافر فکر و تدبیر جهاد %~% دین ملا فی سبیل الله فساد

32 مرد حق جان جهان چار سوی %~% آن بخلوت رفته را از من بگوی

33 ای ز افکار تو مؤمن را حیات %~% از نفسهای تو ملت را ثبات

34 حفظ قرآن عظیم آئین تست %~% حرف حق را فاش گفتن دین تست

35 تو کلیمی چند باشی سرنگون %~% دست خویش از آستین آور برون

36 سر گذشت ملت بیضا بگوی %~% با غزال از وسعت صحرا بگوی

37 فطرت تو مستنیر از مصطفی است %~% باز گو آخر مقام ما کجاست

38 مرد حق از کس نگیرد رنگ و بو %~% مرد حق از حق پذیرد رنگ و بو

39 هر زمان اندر تنش جانی دگر %~% هر زمان او را چو حق شانی دگر

40 رازها با مرد مؤمن باز گوی %~% شرح رمز «کل یوم» باز گوی

41 جز حرم منزل ندارد کاروان %~% غیر حق در دل ندارد کاروان

42 من نمی گویم که راهش دیگر است %~% کاروان دیگر نگاهش دیگر است

43 از حدیث مصطفی داری نصیب %~% دین حق اندر جهان آمد غریب

44 با تو گویم معنی این حرف بکر %~% غربت دین نیست فقر اهل ذکر

45 بهر آن مردی که صاحب جستجوست %~% غربت دین ندرت آیات اوست

46 غربت دین هر زمان نوع دگر %~% نکته را دریاب اگر داری ms32 نظر

47 دل به آیات مبین دیگر ببند %~% تا بگیری عصر نو را در کمند

48 کس نمی داند ز اسرار کتاب %~% شرقیان هم غربیان در پیچ و تاب

49 روسیان نقش نوی انداختند %~% آب و نان بردند و دین در باختند

50 حق ببین حق گوی و غیر از حق مجوی %~% یک دو حرف از من به آن ملت بگوی

1 منزل و مقصود قرآن دیگر است %~% رسم و آئین مسلمان دیگر است

2 در دل او آتش سوزنده نیست %~% مصطفی در سینه او زنده نیست

3 بنده مؤمن ز قرآن بر نخورد %~% در ایاغ او نه می دیدم نه درد

4 خود طلسم قیصر و کسری شکست %~% خود سر تخت ملوکیت نشست

5 تا نهال سلطنت قوت گرفت %~% دین او نقش از ملوکیت گرفت

6 از ملوکیت نگه گردد دگر %~% عقل و هوش و رسم و ره گردد دگر

7 تو که طرح دیگری انداختی %~% دل ز دستور کهن پرداختی

8 همچو ما اسلامیان اندر جهان %~% قیصریت را شکستی استخوان

9 تا بر افروزی چراغی در ضمیر %~% عبرتی از سر گذشت ما بگیر

10 پای خود محکم گذار اندر نبرد %~% گرد این لات و هبل دیگر مگرد

11 ملتی می خواهد این دنیای پیر %~% آنکه باشد هم بشیر و هم نذیر

12 باز می آئی سوی اقوام شرق %~% بسته ایام تو با ایام شرق

13 تو بجان افکنده ئی سوزی دگر %~% در ضمیر تو شب و روزی دگر

14 کهنه شد افرنگ را آئین و دین %~% سوی آن دیر کهن دیگر مبین

15 کرده ئی کار خداوندان تمام %~% بگذر از لا جانب الا خرام

16 در گذر از لا اگر جوینده ئی %~% تا ره اثبات گیری زنده ئی

17 ای که می خواهی نظام عالمی %~% جسته ئی او را اساس محکمی

18 داستان کهنه شستی باب باب %~% فکر را روشن کن از ام الکتاب

19 با سیه فامان ms33 ید بیضا که داد %~% مژده لا قیصر و کسری که داد

20 در گذر از جلوه های رنگ رنگ %~% خویش را دریاب از ترک فرنگ

21 گر ز مکر غربیان باشی خبیر %~% روبهی بگذار و شیری پیشه گیر

22 چیست روباهی تلاش ساز و برگ %~% شیر مولا جوید آزادی و مرگ

23 جز به قرآن ضیغمی روباهی است %~% فقر قرآن اصل شاهنشاهی است

24 فقر قرآن اختلاط ذکر و فکر %~% فکر را کامل ندیدم جز به ذکر

25 ذکر ذوق و شوق را دادن ادب %~% کار جان است این کار کام و لب

26 خیزد از وی شعله های سینه سوز %~% با مزاج تو نمی سازد هنوز

27 ای شهید شاهد رعنای فکر %~% با تو گویم از تجلی های فکر

28 چیست قرآن خواجه را پیغام مرگ %~% دستگیر بنده بی ساز و برگ

29 هیچ خیر از مردک زرکش مجو %~% «لن تنالوا البر حتی تنفقوا»

30 از ربا آخر چه می زاید فتن %~% کش نداند لذت قرض حسن

31 از ربا جان تیره دل چون خشت و سنگ %~% آدمی درنده بی دندان و چنگ

32 رزق خود را از زمین بردن رواست %~% این متاع بنده و ملک خداست

33 بنده مؤمن امین حق مالک است %~% غیر حق هر شی که بینی هالک است

34 رایت حق از ملوک آمد نگون %~% قریه ها از دخل شان خوار و زبون

35 آب و نان ماست از یک مائده %~% دوده آدم «کنفس واحده»

36 نقش قرآن تا درین عالم نشست %~% نقشهای کاهن و پایا شکست

37 فاش گویم آنچه در دل مضمر است %~% این کتابی نیست چیزی دیگر است

38 چون بجان در رفت جان دیگر شود %~% جان چو دیگر شد جهان دیگر شود

39 مثل حق پنهان و هم پیداست این %~% زنده و پاینده و گویاست این

40 اندرو تقدیر های غرب و شرق %~% سرعت اندیشه پیدا کن چو برق

41 با ms34 مسلمان گفت جان بر کف بنه %~% هر چه از حاجت فزون داری بده

42 آفریدی شرع و آئینی دگر %~% اندکی با نور قرآنش نگر

43 از بم و زیر حیات آگه شوی %~% هم ز تقدیر حیات آگه شوی

44 محفل ما بی می و بی ساقی است %~% ساز قرآن را نواها باقی است

45 زخمه ما بی اثر افتد اگر %~% آسمان دارد هزاران زخمه ور

46 ذکر حق از امتان آمد غنی %~% از زمان و از مکان آمد غنی

47 ذکر حق از ذکر هر ذاکر جداست %~% احتیاج روم و شام او را کجاست

48 حق اگر از پیش ما برداردش %~% پیش قومی دیگری بگذاردش

49 از مسلمان دیده ام تقلید و ظن %~% هر زمان جانم بلرزد در بدن

50 ترسم از روزی که محرومش کنند %~% آتش خود بر دل دیگر زنند

51 پیر رومی آن سراپا جذب و درد %~% این سخن دانم که با جانش چه کرد

52 از درون آهی جگر دوزی کشید %~% اشک او رنگین تر از خون شهید

53 آنکه تیرش جز دل مردان نسفت %~% سوی افغانی نگاهی کرد و گفت

54 «دل بخون مثل شفق باید زدن %~% دست در فتراک حق باید زدن

55 جان ز امید است چون جوئی روان %~% ترک امید است مرگ جاودان»

56 باز در من دید و گفت ای زنده رود %~% با دو بیتی آتش افکن در وجود

57 ناقه ما خسته و محمل گران %~% تلخ تر باید نوای ساربان

58 امتحان پاک مردان از بلاست %~% تشنگان را تشنه تر کردن رواست

59 در گذر مثل کلیم از رود نیل %~% سوی آتش گام زن مثل خلیل

60 نغمه مردی که دارد بوی دوست %~% ملتی را میبرد تا کوی دوست»

1 این گل و لاله تو گوئی که مقیم اند همه %~% راه پیما صفت موج نسیم اند همه

2 معنی تازه که جوئیم و نیابیم کجاست %~% مسجد و مکتب و میخانه ms35 عقیم اند همه

3 حرفی از خویشتن آموز و در آن حرف بسوز %~% که درین خانقه بی سوز کلیم اند همه

4 از صفا کوشی این تکیه نشینان کم گوی %~% موی ژولیده و ناشسته گلیم اند همه

5 چه حرمها که درون حرمی ساخته اند %~% اهل توحید یک اندیش و دو نیم اند همه

6 مشکل این نیست که بزم از سر هنگامه گذشت %~% مشکل این است که بی نقل و ندیم اند همه

1 در میان ما و نور آفتاب %~% از فضای تو بتو چندین حجاب

2 پیش ما صد پرده را آویختند %~% جلوه های آتشین را بیختند

3 تا ز کم سوزی شود دل سوز تر %~% سازگار آید بشاخ و برگ و بر

4 از تب او در عروق لاله خون %~% آب جو از رقص او سیماب گون

5 همچنان از خاک خیزد جان پاک %~% سوی بی سوئی گریزد جان پاک

6 در ره او مرگ و حشر و نشر و مرگ %~% جز تب و تابی ندارد ساز و برگ

7 در فضائی صد سپهر نیلگون %~% غوطه پیهم خورده باز آید برون

8 خود حریم خویش و ابراهیم خویش %~% چون ذبیح الله در تسلیم خویش

9 پیش او نه آسمان نه خیبر است %~% ضربت او از مقام حیدر است

10 این ستیز دمبدم پاکش کند %~% محکم و سیار و چالاکش کند

11 می کند پرواز در پهنای نور %~% مخلبش گیرنده جبریل و حور

12 تاز «ما زاغ البصر» گیرد نصیب %~% بر مقام «عبده» گردد رقیب

13 از مقام خود نمیدانم کجاست %~% این قدر دانم که از یاران جداست

14 اندرونم جنگ بی خیل و سپه %~% بیند آنکو همچو من دارد نگه

15 بیخبر مردان ز رزم کفر و دین %~% جان من تنها چو زین العابدین

16 از مقام و راه کس آگاه نیست %~% جز نوای من چراغ راه نیست

17 غرق دریا طفلک و برنا و پیر %~% جان ms36 بساحل برده یک مرد فقیر

18 بر کشیدم پرده های این وثاق %~% ترسم از وصل و بنالم از فراق

19 وصل ار پایان شوق است الحذر %~% ای خنک آه و فغان بی اثر

20 راهرو از جاده کم گیرد سراغ %~% گر بجانش سازگار آید فراغ

21 آن دلی دارم که از ذوق نظر %~% هر زمان خواهد جهانی تازه تر

22 رومی از احوال جان من خبیر %~% گفت «می خواهی دگر عالم بگیر!

23 عشق شاطر ما بدستش مهره ایم %~% پیش بنگر در سواد زهره ایم»

24 عالمی از آب و خاک او را قوام %~% چون حرم اندر غلاف مشک فام

25 با نگاه پرده سوز و پرده در %~% از درون میغ و ماغ او گذر

26 اندرو بینی خدایان کهن %~% می شناسم من همه را تن بتن

27 بعل و مردوخ و یعوق و نسروفسر %~% رم خن و لات و منات و عسروغسر

28 بر قیام خویش می آرد دلیل %~% از مزاج این زمان بی خلیل»

1 آن هوای تند و آن شبگون سحاب %~% برق اندر ظلمتش گم کرده تاب

2 قلزمی اندر هوا آویخته %~% چاک دامان و گهر کم ریخته

3 ساحلش ناپید و موجش گرم خیز %~% گرم خیز و با هواها کم ستیز

4 رومی و من اندر آن دریای قیر %~% چون خیال اندر شبستان ضمیر

5 او سفر ها دیده و من نو سفر %~% در دو چشمم ناصبور آمد نظر

6 هر زمان گفتم نگاهم نارساست %~% آن دگر عالم نمی بینم کجاست

7 تا نشان کوهسار آمد پدید %~% جویبار و مرغزار آمد پدید

8 کوه و صحرا صد بهار اندر کنار %~% مشکبار آمد نسیم از کوهسار

9 نغمه های طایران هم نفس %~% چشمه زار و سبزه های نیم رس

10 تن ز فیض آن هوا پاینده تر %~% جان پاک اندر بدن بیننده تر

11 از سر که پاره ئی کردم نظر %~% خرم آن کوه و کمر آن ms37 دشت و در

12 وادی خوش بی نشیب و بی فراز %~% آب خضر آرد بخاک او نیاز

13 اندرین وادی خدایان کهن %~% آن خدای مصر و این رب الیمن

14 آن ز ارباب عرب این از عراق %~% این اله الوصل و آن رب الفراق

15 این ز نسل مهر و داماد قمر %~% آن به زوج مشتری دارد نظر

16 انم یکی در دست او تیغ دو رو %~% وان دگر پیچیده ماری در گلو

17 هر یکی ترسنده از ذکر جمیل %~% هر یکی آزرده از ضرب خلیل

18 گفت مردوخ آدم از یزدان گریخت %~% از کلیسا و حرم نالان گریخت

19 تا بیفزاید به ادراک و نظر %~% سوی عهد رفته باز آید نگر

20 می برد لذت ز آثار کهن %~% از تجلی های ما دارد سخن

21 روزگار افسانه دیگر گشاد %~% می وزد زان خاکدان باد مراد

22 بعل از فرط طرب خوش میسرود %~% بر خدایان رازهای ما گشود

1 آدم این نیلی تتق را بر درید %~% آنسوی گردون خدائی را ندید

2 در دل آدم بجز افکار چیست %~% همچو موج این سر کشید و آن رمید

3 جانش از محسوس می گیرد قرار %~% بو که عهد رفته باز آید پدید

4 زنده باد افرنگی مشرق شناس %~% آنکه ما را از لحد بیرون کشید

5 در نگر آن حلقه وحدت شکست %~% آل ابراهیم بی ذوق الست

6 صحبتش پاشیده جامش ریز ریز %~% آنکه بود از باده جبریل مست

7 مرد حر افتاد در بند جهات %~% با وطن پیوست و از یزدان گسست

8 خون او سرد از شکوه دیریان %~% لاجرم پیر حرم زنار بست

9 در جهان باز آمد ایام طرب %~% دین هزیمت خورده از ملک و نسب

10 از چراغ مصطفی اندیشه چیست %~% زانکه او را پف زند صد بولهب

11 گرچه می آید صدای لااله %~% آنچه از دل رفت کی ماند به لب

12 اهرمن را زنده کرد افسون ms38 غرب %~% روز یزدان زرد رو از بیم شب

13 بند دین از گردنش باید گشود %~% بنده ما بنده آزاد بود

14 تا صلوت او را گران آید همی %~% رکعتی خواهیم و آن هم بی سجود

15 جذبه ها از نغمه می گردد بلند %~% پس چه لذت در نماز بی سرود

16 از خداوندی که غیب او را سزد %~% خوشتر آن دیوی که آید در شهود

1 پیر روم آن صاحب «ذکر جمیل» %~% ضرب او را سطوت ضرب خلیل

2 این غزل در عالم مستی سرود %~% هر خدای کهنه آمد در سجود

3 «باز بر رفته و آینده نظر باید کرد %~% هله بر خیز که اندیشه دگر باید کرد

4 عشق بر ناقه ایام کشد محمل خویش %~% عاشقی راحله از شام و سحر باید کرد

5 پیر ما گفت جهان بر روشی محکم نیست %~% از خوش و ناخوش او قطع نظر باید کرد

6 تو اگر ترک جهان کرده سر او داری %~% پس نخستین ز سر خویش گذر باید کرد

7 گفتمش در دل من لات و منات است بسی %~% گفت این بتکده را زیر و زبر باید کرد»

8 باز با من گفت «بر خیز ای پسر %~% جز بدامانم میاویز ای پسر

9 آن کهستان آن جبال بی کلیم %~% آنکه از برف است چون انبار سیم

10 در پس او قلزم الماس گون %~% آشکارا تر درونش از برون

11 نی بموج و نی به سیل او را خلل %~% در مزاج او سکون لم یزل

12 این مقام سر کشان زور مست %~% منکران غایب و حاضر پرست

13 آن یکی از شرق و آن دیگر ز غرب %~% هر دو با مردان حق در حرب و ضرب

14 آن یکی بر گردنش چوب کلیم %~% وان دگر از تیغ درویشی دو نیم

15 هر دو فرعون این صغیر و آن کبیر %~% هر دو در آغوش دریا تشنه میر

16 هر کسی با تلخی ms39 مرگ آشناست %~% مرگ جباران ز آیات خداست

17 درپی من پا بنه از کس مترس %~% دست در دستم بده از کس مترس

18 سینه دریا چو موسی بر درم %~% من ترا اندر ضمیر او برم»

19 بحر بر ما سینه خود را گشود %~% یا هوا بود و چو آبی وانمود

20 قعر او یک وادی بیرنگ و بو %~% وادی تاریکی او تو به تو

21 پیر رومی سوره طه سرود %~% زیر دریا ماهتاب آمد فرود

22 کوههای شسته و عریان و سرد %~% اندر آن سر گشته و حیران دو مرد

23 سوی رومی یک نظر نگریستند %~% باز سوی یکدگر نگریستند

24 گفت فرعون این سحر این جوی نور %~% از کجا این صبح و این نور و ظهور

25 هر چه پنهان است ازو پیداستی %~% اصل این نور از یدبیضاستی

26 آه نقد عقل و دین در باختم %~% دیدم و این نور را نشناختم

27 ای جهانداران سوی من بنگرید %~% ای زیانکاران سوی من بنگرید

28 وای قومی از هوس گردیده کور %~% می برد لعل و گهر از خاک گور

29 پیکری کو در عجایب خانه ایست %~% بر لب خاموش او افسانه ایست

30 از ملوکیت خبرها می دهد %~% کور چشمان را نظرها می دهد

31 چیست تقدیر ملوکیت شقاق %~% محکمی جستن ز تدبیر نفاق

32 از بد آموزی زبون تقدیر ملک %~% باطل و آشفته تر تدبیر ملک

33 باز اگر بینم کلیم الله را %~% خواهم از وی یک دل آگاه را

34 حاکمی بی نور جان خام است خام %~% بی یدبیضا ملوکیت حرام

35 حاکمی از ضعف محکومان قویست %~% بیخش از حرمان محرومان قویست

36 تاج از باج است و از تسلیم باج %~% مرد اگر سنگ است میگردد زجاج

37 فوج و زندان و سلاسل رهزنی است %~% اوست حاکم کز چنین سامان غنی است

38 مقصد قوم فرنگ آمد بلند %~% از پی لعل و گهر گوری نکند

39 سر گذشت ms40 مصر و فرعون و کلیم %~% می توان دیدن ز آثار قدیم

40 علم و حکمت کشف اسرار است و بس %~% حکمت بی جستجو خوار است و بس

41 قبر ما را علم و حکمت بر گشود %~% لیکن اندر تربت مهدی چه بود

1 برق بیتابانه رخشید اندر آب %~% موجها بالید و غلطید اندر آب

2 بوی خوش از گلشن جنت رسید %~% روح آن درویش مصر آمد پدید

3 در صدف از سوز او گوهر گداخت %~% سنگ اندر سینه کشنر گداخت

4 گفت «ای کشنر اگر داری نظر %~% انتقام خاک درویشی نگر

5 آسمان خاک ترا گوری نداد %~% مرقدی جز در یم شوری نداد

6 باز حرف اندر گلوی او شکست %~% از لبش آهی جگر تابی گسست»

7 گفت «ای روح عرب بیدار شو %~% چون نیاکان خالق اعصار شو

8 ای فواد ای فیصل ای ابن سعود %~% تا کجا بر خویش پیچیدن چو دود

9 زنده کن در سینه آن سوزی که رفت %~% در جهان باز آور آن روزی که رفت

10 خاک بطحا خالدی دیگر بزای %~% نغمه توحید را دیگر سرای

11 ای نخیل دشت تو بالنده تر %~% بر نخیزد از تو فاروقی دگر

12 ای جهان مؤمنان مشک فام %~% از تو می آید مرا بوی دوام

13 زندگانی تا کجا بی ذوق سیر %~% تا کجا تقدیر تو در دست غیر

14 بر مقام خود نیائی تا به کی %~% استخوانم در یمی نالد چو نی

15 از بلا ترسی حدیث مصطفی است %~% «مرد را روز بلا روز صفاست»

16 ساربان یاران به یثرب ما به نجد %~% آن حدی کو ناقه را آرد بوجد

17 ابر بارید از زمین ها سبزه رست %~% می شود شاید که پای ناقه سست

18 جانم از درد جدائی در نفیر %~% آن رهی کو سبزه کم دارد بگیر

19 ناقه مست سبزه و من مست دوست %~% او بدست تست و من در دست دوست

20 آب ms41 را کردند بر صحرا سبیل %~% بر جبل ها شسته اوراق نخیل

21 آن دو آهو در قفای یکدگر %~% از فراز تل فرود آید نگر

22 یک دم آب از چشمه صحرا خورد %~% باز سوی راه پیما بنگرد

23 ریگ دشت از نم مثال پرنیان %~% جاده بر اشتر نمی آید گران

24 حلقه حلقه چون پر تیهو غمام %~% ترسم از باران که دوریم از مقام

25 ساربان یاران به یثرب ما به نجد %~% آن حدی کو ناقه را آرد بوجد»

1 چشم را یک لحظه بستم اندر آب %~% اندکی از خود گسستم اندر آب

2 رخت بردم زی جهانی دیگری %~% با زمان و با مکانی دیگری

3 آفتاب ما به آفاقش رسید %~% روز و شب را نوع دیگر آفرید

4 تن ز رسم و راه جان بیگانه ایست %~% در زمان و از زمان بیگانه ایست

5 جان ما سازد بهر سوزی که هست %~% وقت او خرم بهر روزی که هست

6 می نگردد کهنه از پرواز روز %~% روزها از نور او عالم فروز

7 روز و شب را گردش پیهم ازوست %~% سیر او کن زانکه هر عالم ازوست

8 مرغزاری با رصدگاه بلند %~% دور بین او ثریا در کمند

9 خلوت نه گنبد خضراست این %~% یا سواد خاکدان ماست این

10 گاه جستم وسعت او را کران %~% گاه دیدم در فضای آسمان

11 پیر روم آن مرشد اهل نظر %~% گفت «مریخ است این عالم نگر

12 چون جهان ما طلسم رنگ و بوست %~% صاحب شهر و دیار و کاخ و کوست

13 ساکنانش چون فرنگان ذوفنون %~% در علوم جان و تن از ما فزون

14 بر زمان و بر مکان قاهرترند %~% زانکه در علم فضا ماهرترند

15 بر وجودش آنچنان پیچیده اند %~% هر خم و پیچ فضا را دیده اند

16 خاکیان را دل به بند آب و گل %~% اندرین عالم بدن در بند دل

17 چون دلی در آب و ms42 گل منزل کند %~% هر چه می خواهد به آب و گل کند

18 مستی و ذوق و سرور از حکم جان %~% جسم را غیب و حضور از حکم جان

19 در جهان ما دو تا آمد وجود %~% جان و تن آن بی نمود آن با نمود

20 خاکیان را جان و تن مرغ و قفس %~% فکر مریخی یک اندیش است و بس

21 چون کسی را میرسد روز فراق %~% چسصت تر می گردد از سوز فراق

22 یک دو روزی پیشتر از آن مرگ %~% می کند پیش کسان اعلان مرگ

23 جانشان پرورده اندام نیست %~% لاجرم خو کرده اندام نیست

24 تن بخویش اندر کشیدن مردن است %~% از جهان در خود رمیدن مردن است

25 برتر از فکر تو آمد این سخن %~% زانکه جان تست محکوم بدن

26 رخت اینجا یکدو دم باید گشاد %~% اینچین فرصت خدا کس را نداد

1 پیر مردی ریش او مانند برف %~% سالها در علم و حکمت کرده صرف

2 تیز بین مانند دانایان غرب %~% کسوتش چون پیر ترسایان غرب

3 دیر سال و قامتش بالا چو سرو %~% طلعتش تابنده چون ترکان مرو

4 آشنای رسم و راه هر طریق %~% آشکار از چشم او فکر عمیق

5 آدمی را دید و چون گل بر شکفت %~% در زبان طوسی و خیام گفت

6 «پیکر گل آن اسیر چند و چون %~% از مقام تحت و فوق آمد برون

7 خاک را پرواز بی طیاره داد %~% ثابتان را جوهر سیاره داد»

8 نطق و ادراکش روان چون آب جو %~% محو حیرت بودم از گفتار او

9 این همه خوابست یا افسونگری %~% بر لب مریخیان حرف دری

10 گفت «بود اندر زمان مصطفی %~% مردی از مریخیان با صفا

11 بر جهان چشم جهان بین را گشاد %~% دل به سیر خطه آدم نهاد

12 پر گشود اندر فضا های وجود %~% تا به صحرای حجاز آمد فرود

13 آنچه دید از ms43 مشرق و مغرب نوشت %~% نقش او رنگین تر از باغ بهشت

14 بوده ام من هم به ایران و فرنگ %~% گشته ام در ملک نیل و رود گنگ

15 دیده ام امریک و هم ژاپون و چین %~% بهر تحقیق فلزات زمین

16 از شب و روز زمین دارم خبر %~% کرده ام اندر بر و بحرش سفر

17 پیش ما هنگامه های آدم است %~% گرچه او از کار ما نامحرم است»

18 من ز افلاکم رفیق من ز خاک %~% سر خوش و نا خورده از رگهای تاک

19 مرد بی پروا و نامش زنده رود %~% مستی او از تماشای وجود

20 ما که در شهر شما افتاد ایم %~% در جهان و از جهان آزاده ایم

21 در تلاش جلوه های نو بنو %~% یک زمان ما را رفیق راه شو

22 این نواح مرغدین برخیاست %~% بر خیا نام ابوآلابای ماست

23 فرز مرز آن آمر کردار زشت %~% رفت پیش برخیا اندر بهشت

24 گفت «تو اینجا چسان آسوده ئی %~% عمرها محکوم یزدان بوده ئی

25 از مقام تو نکوتر عالمی است %~% پیش او جنت بهار یکدمی است

26 آن جهان از هر جهان بالاتر است %~% آن جهان از لامکان بالاتر است

27 نیست یزدان را از آن عالم خبر %~% من ندیدم عالمی آزاد تر

28 نی خدائی در نظام او دخیل %~% نی کتاب و نی رسول و جبرئیل

29 نی طوافی نی سجودی اندرو %~% نی دعائی نی درودی اندرو»

30 برخیا گفت« ای فسون پرداز خیز %~% نقش خود را اندر آن عالم بریز»

31 تا ابوآلابا فریب او نخورد %~% حق جهانی دیگری با ما سپرد

32 اندرین ملک خدا دادی گذر %~% مرغدین و رسم و آئینش نگر

1 مرغدین و آن عمارات بلند %~% من چه گویم زان مقام ارجمند

2 ساکنانش در سخن شیرین جو نوش %~% خوب روی و نرم خوی و ساده پوش

3 فکرشان بی درد و سوز اکتساب %~% رازدان ms44 کیمیای آفتاب

4 هر که خواهد سیم و زر گیرد ز نور %~% چون نمک گیریم ما از آب شور

5 خدمت آمد مقصد علم و هنر %~% کارها را کس نمی سنجد بزر

6 کس ز دینار و درم آگاه نیست %~% این بتان را در حرمها راه نیست

7 بر طبیعت دیو ماشین چیره نیست %~% آسمانها از دخانها تیره نیست

8 سخت کش دهقان چراغش روشن است %~% از نهاب دهخدایان ایمن است

9 کشت و کارش بی نزاع آب جوست %~% حاصلش بی شرکت غیری ازوست

10 اندر آن عالم نه لشکر نی قشون %~% نی کسی روزی خورد از کشت و خون

11 نی قلم در مرغدین گیرد فروغ %~% از فن تحریر و تشهیر دروغ

12 نی به بازاران ز بیکاران خروش %~% نی صدا های گدایان درد گوش

13 کس در اینجا سائل و محروم نیست %~% عبد و مولا حاکم و محکوم نیست

14 سائل و محروم تقدیر حق است %~% حاکم و محکوم تقدیر حق است

15 جز خدا کس خالق تقدیر نیست %~% چاره تقدیر از تدبیر نیست

16 گر ز یک تقدیر خون گردد جگر %~% خواه از حق حکم تقدیر دگر

17 تو اگر تقدیر نو خواهی رواست %~% زانکه تقدیرات حق لا انتهاست

18 ارضیان نقد خودی در باختند %~% نکته تقدیر را نشناختند

19 رمز باریکش بحرفی مضمر است %~% تو اگر دیگر شوی او دیگر است

20 خاک شو نذر هوا سازد ترا %~% سنگ شو بر شیشه اندازد ترا

21 شبنمی افتندگی تقدیر تست %~% قلزمی پایندگی تقدیر تست

22 هر زمان سازی همان لات و منات %~% از بتان جوئی ثبات ای بی ثبات»

23 تا بخود ناساختن ایمان تست %~% عالم افکار تو زندان تست

24 رنج بی گنج است تقدیر اینچنین %~% گنج بی رنج است تقدیر اینچنین

25 اصل دین این است اگر ای بیخبر %~% می شود محتاج ازو محتاج تر

26 وای آن دینی که خواب آرد ترا %~% باز در ms45 خواب گران دارد ترا

27 سحر و افسون است یا دین است این %~% حب افیون است یا دین است این

28 می شناسی طبع دراک از کجاست %~% حوری اندر بنگه خاک از کجاست

29 قوت فکر حکیمان از کجاست %~% طاقت ذکر کلیمان از کجاست

30 این دل و این واردات او ز کیست %~% این فنون و معجزات او ز کیست

31 گرمی گفتار داری از تو نیست %~% شعله کردار داری از تو نیست

32 اینهمه فیض از بهار فطرت است %~% فطرت از پرودگار فطرت است

33 زندگانی چیست کان گوهر است %~% تو امینی صاحب او دیگر است

34 طبع روشن مرد حق را آبروست %~% خدمت خلق خدا مقصود اوست

35 خدمت از رسم و ره پیغمبری است %~% مزد خدمت خواستن سوداگری است

36 همچنان این باد و خاک و ابر و کشت %~% باغ و راغ و کاخ و کوی و سنگ و خشت

37 ایکه میگوئی متاع ما ز ماست %~% مرد نادان این همه ملک خداست

38 ارض حق را ارض خود دانی بگو %~% چیست شرح آیه لاتفسدوا

39 ابن آدم دل به ابلیسی نهاد %~% من ز ابلیسی ندیدم جز فساد

40 کس امانت را بکار خود نبرد %~% ایخوش آنکو ملک حق با حق سپرد

41 برده ئی چیزی که از آن تو نیست %~% داغم از کاری که شایان تو نیست

42 گر تو باشی صاحب شی می سزد %~% ور نباشی خود بگو کی می سزد

43 ملک یزدان را به یزدان باز ده %~% تا ز کار خویش بگشائی گره

44 زیر گردن فقر و مسکینی چراست %~% آنچه از مولاست میگوئی ز ماست

45 بنده ئی کز آب و گل بیرون نجست %~% شیشه خود را به سنگ خود شکست

46 ایکه منزل را نمی دانی ز ره %~% قیمت هر شی ز انداز نگه

47 تا متاع تست گوهر گوهر است %~% ورنه سنگ است از پشیزی کمتر است

48 نوع دیگر ms46 بین جهان دیگر شود %~% این زمین و آسمان دیگر شود

1 در گذشتیم از هزاران کوی و کاخ %~% بر کنار شهر میدان فراخ

2 اندر آن میدان هجوم مرد و زن %~% در میان یک زن قدش چون نارون

3 چهره اش روشن ولی بی نور جان %~% معنی او بر بیان او گران

4 حرف او بی سوز و چشمش بی نمی %~% از سرور آرزو نامحرمی

5 فارغ از جوش جوانی سینه اش %~% کور و صورت ناپذیر آئینه اش

6 بیخبر از عشق و از آئین عشق %~% صعوه رد کرده شاهین عشق

7 گفت با ما آن حکیم نکته دان %~% «نیست این دوشیزه از مریخیان

8 ساده و آزاده و بی ریو و رنگ %~% فرز مرز او را بدزدید از فرنگ

9 پخته در کار نبوت ساختش %~% اندرین عالم فرو انداختش

10 گفت نازل گشته ام از آسمان %~% دعوت من دعوت آخر زمان

11 از مقام مرد و زن دارد سخن %~% فاش تر می گوید اسرار بدن

12 نزد این آخر زمان تقدیر زیست %~% در زبان ارضیان گویم که چیست»

1 ای زنان ای مادران ای خواهران %~% زیستن تا کی مثال دلبران

2 دلبری اندر جهان مظلومی است %~% دلبری محکومی و محرومی است

3 در دو گیسو شانه گردانیم ما %~% مرد را نخچیر خود دانیم ما

4 مرد صیادی به نخچیری کند %~% گرد تو گردد که زنجیری کند

5 خود گدازیهای او مکر و فریب %~% درد و داغ و آرزو مکر و فریب

6 گرچه آن کافر حرم سازد ترا %~% مبتلای درد و غم سازد ترا

7 همبر او بودن آزار حیات %~% وصل او زهر و فراق او نبات

8 مار پیچان از خم و پیچش گریز %~% زهرهایش را بخون خود مریز

9 از امومت زرد روی مادران %~% ای خنک آزادی بی شوهران

10 وحی یزدان پی به پی آید مرا %~% لذت ایمان بیفزاید مرا

11 آمد آن وقتی که از ms47 اعجاز فن %~% می توان دیدن جنین اندر بدن

12 حاصلی برداری از کشت حیات %~% هر چه خواهی از بنین و از بنات

13 گر نباشد بر مراد ما جنین %~% بی محابا کشتن او عین دین

14 در پس این عصر اعصار دگر %~% آشکارا گردد اسرار دگر

15 پرورش گیرد جنین نوع دگر %~% بی شب ارحام دریابد سحر

16 تا بمیرد آن سراپا اهرمن %~% همچو حیوانات ایام کهن

17 لاله ها بی داغ و با دامان پاک %~% بی نیاز از شبنمی خیزد ز خاک

18 خود بخود بیرون فتد اسرار زیست %~% نغمه بی مضراب بخشد تار زیست

19 آنچه از نیسان فرو ریزد مگیر %~% ای صدف در زیر دریا تشنه میر

20 خیز و با فطرت بیا اندر ستیز %~% تا ز پیکار تو حر گردد کنیز

21 رستن از ربط دو تن توحید زن %~% حافظ خود باش و بر مردان متن

22 مذهب عصر نو آئینی نگر %~% حاصل تهذیب لادینی نگر

23 زندگی را شرع و آئین است عشق %~% اصل تهذیب است دین دین است عشق

24 ظاهر او سوزناک و آتشین %~% باطن او نور رب العالمین

25 از تب و تاب درونش علم و فن %~% از جنون ذوفنونش علم و فن

26 دین نگردد پخته بی آداب عشق %~% دین بگیر از صحبت ارباب عشق

1 من فدای این دل دیوانه ئی %~% هر زمان بخشد دگر ویرانه ئی

2 چون بگیرم منزلی گوید که خیز %~% مرد خود رس بحر را داند قفیز

3 زانکه آیات خدا لا انتهاست %~% ای مسافر جاده را پایان کجاست

4 کار حکمت دیدن و فرسودن است %~% کار عرفان دیدن و افزودن است

5 آن بسنجد در ترازوی هنر %~% این بسنجد در ترازوی نظر

6 آن بدست آورد آب و خاک را %~% این بدست آورد جان پاک را

7 آن نگه را بر تجلی می زند %~% این تجلی را بخود گم می کند

8 در تلاش جلوه ms48 های پی به پی %~% طی کنم افلاک و می نالم چو نی

9 این همه از فیض مردی پاک زاد %~% آنکه سوز او بجان من فتاد

10 کاروان این دو بینای وجود %~% بر کنار مشتری آمد فرود

11 آن جهان آن خاکدانی ناتمام %~% در طواف او قمر ها تیز گام

12 خالی از می شیشه تاکش هنوز %~% آرزو نارسته از خاکش هنوز

13 نیم شب از تاب ماهان نیم روز %~% نی برودت در هوای او نه سوز

14 من چو سوی آسمان کردم نظر %~% کوکبش دیدم بخود نزدیک تر

15 هیبت نظاره از هوشم ربود %~% شد دگرگون نزد و دور و دیر و زود

16 پیش خود دیدم سه روح پاکباز %~% آتش اندر سینه شان گیتی گداز

17 در برشان حله های لاله گون %~% چهره ها رخشنده از سوز درون

18 در تب و تابی ز هنگام الست %~% از شراب نغمه های خویش مست

19 گفت رومی «این قدر از خود مرو %~% از دم آتش نوایان زنده شو

20 شوق بی پروا ندیدستی نگر %~% زور این صهبا ندیدستی نگر

21 غالب و حلاج و خاتون عجم %~% شورها افکنده در جان حرم

22 این نواها روح را بخشد ثبات %~% گرمی او از درون کائنات»

1 ز خاک خویش طلب آتشی که پیدا نیست %~% تجلی دگری در خور تقاضا نیست

2 نظر بخویش چنان بسته ام که جلوه دوست %~% جهان گرفت و مرا فرصت تماشا نیست

3 به ملک جم ندهم مصرع نظیری را %~% «کسی که کشته نشد از قبیله ما نیست»

4 اگرچه عقل فسون پیشه لشکری انگیخت %~% تو دل گرفته نباشی که عشق تنها نیست

5 تو ره شناس نئی وز مقام بیخبری %~% چه نغمه ایست که در بربط سلیمی نیست

6 ز قید و صید نهنگان حکایتی آور %~% مگو که زورق ما روشناس دریا نیست

7 مرید همت آن رهروم که پا نگذاشت %~% به جاده ئی که در و ms49 کوه و دشت و دریا نیست

8 شریک حلقه رندان باده پیما باش %~% حذر ز بیعت پیری که مرد غوغا نیست

1 «بیا که قاعده آسمان بگردانیم %~% قضا بگردش رطل گران بگردانیم

2 اگر ز شحنه بود گیر و دار نندیشیم %~% وگر ز شاه رسد ارمغان بگردانیم

3 اگر کلیم شود همزبان سخن نکنیم %~% وگر خلیل شود میهمان بگردانیم

4 بجنگ باج ستانان شاخساری را %~% تهی سبد ز در گلستان بگردانیم

5 به صلح بال فشانان صبحگاهی را %~% ز شاخسار سوی آشیان بگردانیم

6 ز حیدریم من و تو ز ما عجب نبود %~% گر آفتاب سوی خاوران بگردانیم»

1 گر به تو افتدم نظر چهره به چهره رو به رو %~% شرح دهم غم تو را نکته به نکته مو به مو

2 از پی دیدن رخت همچو صبا فتاده‌ام %~% خانه به خانه در به در کوچه به کوچه کو به کو

3 می‌رود از فراق تو خون دل از دو دیده‌ام %~% دجله به دجله یم به یم چشمه به چشمه جو به جو

4 مهر تو را دل حزین بافته بر قماش جان %~% رشته به رشته نخ به نخ تار به تار پو به پو

5 در دل خویش طاهره گشت و ندید جز تو را %~% صفحه به صفحه لا به لا پرده به پرده تو به تو

6 سوز و ساز عاشقان دردمند %~% شورهای تازه در جانم فکند

7 مشکلات کهنه سر بیرون زدند %~% باز بر اندیشه ام شبخون زدند

8 قلزم فکرم سراپا اضطراب %~% ساحلش از زور طوفانی خراب

9 گفت رومی «وقت را از کف مده %~% ایکه میخواهی گشود هر گره

10 چند در افکار خود باشی اسیر %~% این قیامت را برون ریز از ضمیر»

1 از مقام مؤمنان دوری چرا %~% یعنی از فردوس مهجوری چرا

2 مرد آزادی که داند خوب و زشت %~% می نگنجد روح او اندر بهشت

3 جنت ملا می و حور و ms50 غلام %~% جنت آزادگان سیر دوام

4 جنت ملا خور و خواب و سرود %~% جنت عاشق تماشای وجود

5 حشر ملا شق قبر و بانگ صور %~% عشق شور انگیز خود صبح نشور

6 علم بر بیم و رجا دارد اساس %~% عاشقان را نی امید و نی هراس

7 علم ترسان از جلال کائنات %~% عشق غرق اندر جمال کائنات

8 علم را بر رفته و حاضر نظر %~% عشق گوید آنچه می آید نگر

9 علم پیمان بسته با آئین جبر %~% چاره او چیست غیر از جبر و صبر

10 عشق آزاد و غیور و ناصبور %~% در تماشای وجود آمد جسور

11 عشق ما از شکوه ها بیگانه ایست %~% گرچه او را گریه مستانه ایست

12 این دل مجبور ما مجبور نیست %~% ناوک ما از نگاه حور نیست

13 آتش ما را بیفزاید فراق %~% جان ما را سازگار آید فراق

14 بی خلشها زیستن نا زیستن %~% باید آتش در ته پا زیستن

15 زیستن این گونه تقدیر خودی است %~% از همین تقدیر تعمیر خودی است

16 ذره ئی از شوق بیحد رشک مهر %~% گنجد اندر سینه او نه سپهر

17 شوق چون بر عالمی شبخون زند %~% آنیان را جاودانی می کند

18 گردش تقدیر مرگ و زندگیست %~% کس نداند گردش تقدیر چیست

19 هر که از تقدیر دارد ساز و برگ %~% لرزد از نیروی او ابلیس و مرگ

20 جبر دین مرد صاحب همت است %~% جبر مردان از کمال قوت است

21 پخته مردی پخته تر گردد ز جبر %~% جبر مرد خام را آغوش قبر

22 جبر خالد عالمی برهم زند %~% جبر ما بیخ و بن ما بر کند

23 کار مردان است تسلیم و رضا %~% بر ضعیفان راست ناید این قبا

24 تو که دانی از مقام پیر روم %~% می ندانی از کلام پیر روم

25 «بود گبری در زمان با یزید %~% گفت او را یک مسلمان سعید

26 خوشتر آن باشد ms51 که ایمان آوری %~% تا بدست آید نجات و سروری

27 گفت این ایمان اگر هست ای مرید %~% آن که دارد شیخ عالم با یزید

28 من ندارم طاقت آن تاب آن %~% کان فزون آمد ز کوششهای جان

29 کار ما غیر از امید و بیم نیست %~% هر کسی را همت تسلیم نیست

30 ایکه گوئی بودنی این بود شد %~% کار ها پابند آئین بود شد

31 معنی تقدیر کم فهمیده ئی %~% نی خودی را نی خدا را دیده ئی

32 مرد مؤمن با خدا دارد نیاز %~% «با تو ما سازیم تو با ما بساز»

33 عزم او خلاق تقدیر حق است %~% روز هیجا تیر او تیر حق است

34 کم نگاهان فتنه ها انگیختند %~% بنده حق را به دار آویختند

35 آشکارا بر تو پنهان وجود %~% باز گو آخر گناه تو چه بود

36 بود اندر سینه من بانگ صور %~% ملتی دیدم که دارد قصد گور

37 مؤمنان با خوی و بوی کافران %~% لااله گویان و از خود منکران

38 «امر حق» گفتند نقش باطل است %~% زانکه او وابسته آب و گل است

39 من بخود افروختم نار حیات %~% مرده را گفتم ز اسرار حیات

40 از خودی طرح جهانی ریختند %~% دلبری با قاهری آمیختند

41 هر کجا پیدا و نا پیدا خودی %~% بر نمی تابد نگاه ما خودی

42 نار ها پوشیده اندر نور اوست %~% جلوه های کائنات از طور اوست

43 هر زمان هر دل درین دیر کهن %~% از خودی در پرده میگوید سخن

44 هر که از نارش نصیب خود نبرد %~% در جهان از خویشتن بیگانه مرد

45 هند و هم ایران ز نورش محرم است %~% آنکه نارش هم شناسد آن کم است

46 من ز نور و نار او دادم خبر %~% بنده محرم گناه من نگر

47 آنچه من کردم تو هم کردی بترس %~% محشری بر مرده آوردی بترس

48 از گناه بنده صاحب جنون %~% کائنات ms52 تازه ئی آید برون

49 شوق بیحد پرده ها را بر درد %~% کهنگی را از تماشا می برد

50 آخر از دار و رسن گیرد نصیب %~% بر نگردد زنده از کوی حبیب

51 جلوه او بنگر اندر شهر و دشت %~% تا نپنداری که از عالم گذشت

52 در ضمیر عصر خود پوشیده است %~% اندرین خلوت چسان گنجیده است

53 ای ترا دادند درد جستجوی %~% معنی یک شعر خود با من بگوی

54 «قمری کف خاکستر و بلبل قفس رنگ %~% ای ناله نشان جگر سوخته ئی چیست»

55 ناله ئی کو خیزد از سوز جگر %~% هر کجا تأثیر او دیدم دگر

56 قمری از تأثیر او وا سوخته %~% بلبل از وی رنگها اندوخته

57 اندرو مرگی به آغوش حیات %~% یک نفس اینجا حیات آنجا ممات

58 آنچنان رنگی که ارژنگی ازوست %~% آنچنان رنگی که بیرنگی ازوست

59 تو ندانی این مقام رنگ و بوست %~% قسمت هر دل بقدر های و هوست

60 یا به رنگ آ یا به بیرنگی گذر %~% تا نشانی گیری از سوز جگر

61 صد جهان پیدا درین نیلی فضاست %~% هر جهان را اولیا و انبیاست

62 نیک بنگر اندرین بود و نبود %~% پی به پی آید جهانها در وجود

63 «هر کجا هنگامه عالم بود %~% رحمة’' للعالمینی هم بود»

64 تو سراپا آتش از سوز طلب %~% بر سخن غالب نیائی ای عجب

65 خلق و تقدیر و هدایت ابتداست %~% رحمة’' للعالمینی انتهاست

66 من ندیدم چهره معنی هنوز %~% آتشی داری اگر ما را بسوز

67 ای چو من بیننده اسرار شعر %~% این سخن افزونتر است از تار شعر

68 شاعران بزم سخن آراستند %~% این کلیمان بی ید بیضاستند

69 آنچه تو از من بخواهی کافری است %~% کافری کو ماورای شاعری است

70 هر کجا بینی جهان رنگ و بو %~% آن که از خاکش بروید آرزو

71 یا ز نور مصطفی او را بهاست %~% یا هنوز اندر تلاش ms53 مصطفی است

72 از تو پرسم گرچه پرسیدن خطاست %~% سر آن جوهر که نامش مصطفی است

73 آدمی یا جوهری اندر وجود %~% آنکه آید گاهگاهی در وجود

74 پیش او گیتی جبین فرسوده است %~% خویش را خود عبده فرموده است

75 عبده' از فهم تو بالاتر است %~% زانکه او هم آدم و هم جوهر است

76 جوهر او نی عرب نی اعجم است %~% آدم است و هم ز آدم اقدم است

77 عبده صورتگر تقدیر ها %~% اندرو ویرانه ها تعمیر ها

78 عبده هم جانفزا هم جان ستان %~% عبده هم شیشه هم سنگ گران

79 عبد دیگر عبده چیزی دگر %~% ما سراپا انتظار او منتظر

80 عبده' دهر است و دهر از عبده است %~% ما همه رنگیم و او بی رنگ و بوست

81 عبده با ابتدا بی انتها است %~% عبده را صبح و شام ما کجاست

82 کس ز سر عبده آگاه نیست %~% عبده جز سر الا الله نیست

83 لااله تیغ و دم او عبده %~% فاش تر خواهی بگو هو عبده

84 عبده' چند و چگون کائنات %~% عبده راز درون کائنات

85 مدعا پیدا نگردد زین دو بیت %~% تا نبینی از مقام «ما رمیت»

86 بگذر از گفت و شنود ای زنده رود %~% غرق شو اندر وجود ای زنده رود

87 کم شناسم عشق را این کار چیست %~% ذوق دیدار است پس دیدار چیست

88 معنی دیدار آن آخر زمان %~% حکم او بر خویشتن کردن روان

89 در جهان زی چون رسول انس و جان %~% تا چو او باشی قبول انس و جان

90 باز خود را بین همین دیدار اوست %~% سنت او سری از اسرار اوست

91 چیست دیدار خدای نه سپهر %~% آنکه بی حکمش نگردد ماه و مهر

92 نقش حق اول بجان انداختن %~% باز او را در جهان انداختن

93 جان تا در جهان گردد تمام %~% می شود دیدار حق دیدار عام

94 ای خنک ms54 مردی که از یک هوی او %~% نه فلک دارد طواف کوی او

95 وای درویشی که هوئی آفرید %~% باز لب بر بست و دم در خود کشید

96 حکم حق را در جهان جاری نکرد %~% نانی از جو خورد و کراری نکرد

97 خانقاهی جست و از خیبر رمید %~% راهبی ورزید و سلطانی ندید

98 نقش حق داری جهان نخچیر تست %~% هم عنان تقدیر با تدبیر تست

99 عصر حاضر با تو می جوید ستیز %~% نقش حق بر لوح این کافر بریز

100 نقش حق را در جهان انداختند %~% من نمی دانم چسان انداختند

101 یا بزور دلبری انداختند %~% یا بزور قاهری انداختند

102 زانکه حق در دلبری پیدا تر است %~% دلبری از قاهری اولی تر است

103 باز گو ای صاحب اسرار شرق %~% در میان زاهد و عاشق چه فرق

104 زاهد اندر عالم دنیا غریب %~% عاشق اندر عالم عقبی غریب

105 معرفت را انتها نابودن است %~% زندگی اندر فنا آسودن است

106 سکر یاران از تهی پیمانگی است %~% نیستی از معرفت بیگانگی است

107 ای که جوئی در فنا مقصود را %~% در نمی یابد عدم موجود را

108 آنکه خود را بهتر از آدم شمرد %~% در خم و جامش نه می باقی نه درد

109 مشت خاک ما بگردون آشناست %~% آتش آن بی سر و سامان کجاست

110 کم بگو زان خواجه اهل فراق %~% تشنه کام و از ازل خونین ایاق

111 ما جهول او عارف بود و نبود %~% کفر او این راز را بر ما گشود

112 از فتادن لذت برخاستن %~% عیش افزدون ز درد کاستن

113 عاشقی در نار او وا سوختن %~% سوختن بی نار او نا سوختن

114 زانکه او در عشق و خدمت اقدم است %~% آدم از اسرار او نامحرم است

115 چاک کن پیراهن تقلید را %~% تا بیاموزی ازو توحید را

116 ای ترا اقلیم جان زیر نگین %~% یک نفس با ما دگر ms55 صحبت گزین

117 با مقامی در نمی سازیم و بس %~% ما سراپا ذوق پروازیم و بس

118 هر زمان دیدن تپیدن کار ماست %~% بی پر و بالی پریدن کار ماست

1 صحبت روشندلان یک دم دو دم %~% آن دو دم سرمایه بود و عدم

2 عشق را شوریده تر کرد و گذشت %~% عقل را صاحب نظر کرد و گذشت

3 چشم بر بربستم که با خود دارمش %~% از مقام دیده در دل آرمش

4 ناگهان دیدم جهان تاریک شد %~% از مکان تا لامکان تاریک شد

5 اندر آن شب شعله ئی آمد پدید %~% از درونش پیر مردی بر جهید

6 یک قبای سرمه ئی اندر برش %~% غرق اندر دود پیچان پیکرش

7 گفت رومی خواجه اهل فراق %~% آن سراپا سوز و آن خونین ایاق

8 کهنه کم خنده اندک سخن %~% چشم او بیننده جان در بدن

9 رند و ملا و حکیم و خرقه پوش %~% در عمل چون زاهدان سخت کوش

10 فطرتش بیگانه ذوق وصال %~% زهد او ترک جمال لایزال.

11 تا گسستن از جمال آسان نبود %~% کار پیش افکند از ترک سجود

12 اندکی در واردات او نگر %~% مشکلات او ثبات او نگر

13 غرق اندر رزم خیر و شر هنوز %~% صد پیمبر دیده و کافر هنوز

14 جانم اندر تن ز سوز او تپید %~% بر لبش آهی غم آلودی رسید

15 گفت و چشم نیم وا بر من گشود %~% «در عمل جز ما که بر خوردار بود

16 آنچنان بر کار ها پیچیده ام %~% فرصت آدینه را کم دیده ام

17 نی مرا افرشته ئی نی چاکری %~% وحی من بی منت پیغمبری

18 نی حدیث و نی کتاب آورده ام %~% جان شیرین از فقیهان برده ام

19 رشته دین چون فقیهان کس نرشت %~% کعبه را کردند آخر خشت خشت

20 کیش ما را اینچنین تأسیس نیست %~% فرقه اندر مذهب ابلیس نیست

21 در گذشتم از سجود ای ms56 بیخبر %~% ساز کردم ارغنون خیر و شر

22 از وجود حق مرا منکر مگیر %~% دیده بر باطن گشا ظاهر مگیر

23 گر بگویم نیست این از ابلهی است %~% زانکه بعد از دید نتوان گفت نیست

24 من «بلی» در پرده «لا» گفته ام %~% گفته من خوشتر از نا گفته ام

25 تا نصیب از درد آدم داشتم %~% قهر یار از بهر او نگذاشتم

26 شعله ها از کشتزار من ارمن دمید %~% او ز مجبوری به مختاری رسید

27 زشتی خود را نمودم آشکار %~% با تو دادم ذوق ترک و اختیار

28 تو نجاتی ده مرا از نار من %~% وا کن ای آدم گره از کار من

29 ایکه اندر بند من افتاده ئی %~% رخصت عصیان به شیطان داده ئی

30 در جهان با همت مردانه زی %~% غمگسار من ز من بیگانه زی

31 بی نیاز از نیش و نوش من گذر %~% تا نگردد نامه ام تاریک تر

32 در جهان صیاد با نخچیرهاست %~% تا تو نخچیری به کیشم تیر هاست

33 صاحب پرواز را افتاد نیست %~% صید اگر زیرک شود صیاد نیست»

34 گفتمش «بگذر ز آئین فراق %~% ابغض الاشیا عندی الطلاق»

35 گفت «ساز زندگی سوز فراق %~% ای خوشا سر مستی روز فراق

36 بر لبم از وصل می ناید سخن %~% وصل اگر خواهم نه او ماند نه من»

37 حرف وصل او را ز خود بیگانه کرد %~% تازه شد اندر دل او سوز و درد

38 اندکی غلطید اندر دود خویش %~% باز گم کردید اندر دود خویش

39 ناله ئی زان دود پیچان شد بلند %~% ای خنک جانی که گردد درد مند

1 ای خداوند صواب و ناصواب %~% من شدم از صحبت آدم خراب

2 هیچگه از حکم من سر بر نتافت %~% چشم از خود بست و خود را در نیافت

3 خاکش از ذوق ابا بیگانه ئی %~% از شرار کبریا بیگانه ئی

4 صید خود صیاد را ms57 گوید بگیر %~% الامان از بنده فرمان پذیر

5 از چنین صیدی مرا آزاد کن %~% طاعت دیروزه من یاد کن

6 پست ازو آن همت والای من %~% وای من ای وای من ای وای من

7 فطرت او خام و عزم او ضعیف %~% تاب یک ضربم نیارد این حریف

8 بنده صاحب نظر باید مرا %~% یک حریف پخته تر باید مرا

9 لعبت آب و گل از من باز گیر %~% می نیاید کودکی از مرد پیر

10 ابن آدم چیست یکمشت خس است %~% مشت خس را یک شرار از من بس است

11 اندرین عالم اگر جز خس نبود %~% این قدر آتش مرا دادن چه سود

12 شیشه را بگداختن عاری بود %~% سنگ را بگداختن کاری بود

13 آنچنان تنگ از فتوحات آمدم %~% پیش تو بهر مکافات آمدم

14 منکر خود از تو می خواهم بده %~% سوی آن مرد خدا راهم بده

15 بنده ئی باید که پیچد گردنم %~% لرزه اندازد نگاهش در تنم

16 آن که گوید «از حضور من برو» %~% آنکه پیش او نیرزم با دو جو

17 ای خدا یک زنده مرد حق پرست %~% لذتی شاید که یابم در شکست

1 پیر رومی آن امام راستان %~% آشنای هر مقام راستان

2 گفت ای گردون نورد سخت کوش %~% دیده ئی آن عالم زنار پوش

3 آنچه بر گرد کمر پیچیده است %~% از دم استاره ئی دزدیده است

4 از گران سیری خرام او سکون %~% هر نکو از حکم او زشت و زبون

5 پیکر او گرچه از آب و گل است %~% بر زمینش پا نهادن مشکل است

6 صد هزار افرشته تندر بدست %~% قهر حق را قاسم از روز الست

7 دره پیهم می زند سیاره را %~% از مدارش بر کند سیاره را

8 عالمی مطرود و مردود سپهر %~% صبح او مانند شام از بخل مهر

9 منزل ارواح بی یوم النشور %~% دوزخ از احراقشان آمد نفور

10 اندرون ms58 او دو طاغوت کهن %~% روح قومی کشته از بهر دو تن

11 جعفر از بنگال و صادق از دکن %~% ننگ آدم ننگ دین ننگ وطن

12 نا قبول و ناامید و نامراد %~% ملتی از کارشان اندر فساد

13 ملتی کو بند هر ملت گشاد %~% ملک و دینش از مقام خود فتاد

14 می ندانی خطه هندوستان %~% آن عزیز خاطر صاحبدلان

15 خطه ای هر جلوه اش گیتی فروز %~% در میان خاک و خون غلطد هنوز

16 در گلش تخم غلامی را که کشت %~% این همه کردار آن ارواح زشت

17 در فضای نیلگون یکدم بایست %~% تا مکافات عمل بینی که چیست

1 آنچه دیدم می نگنجد در بیان %~% تن ز سهمش بیخبر گردد ز جان

2 من چه دیدم قلزمی دیدم ز خون %~% قلزمی طوفان برون طوفان درون

3 در هوا ماران چو در قلزم نهنگ %~% کفچه شبگون بال و پر سیماب رنگ

4 موجها درنده مانند پلنگ %~% از نهیبش مرده بر ساحل نهنگ

5 بحر ساحل را امان یک دم نداد %~% هر زمان که پاره ئی در خون فتاد

6 موج خون با موج خون اندر ستیز %~% درمیانش زورقی در افت و خیز

7 اندر آن زورق دو مرد زرد روی %~% زرد رو عریان بدن آشفته موی

1 آسمان شق گشت و حوری پاک زاد %~% پرده را از چهره خود بر گشاد

2 در جبینش نار و نور لایزال %~% در دو چشم او سرور لایزال

3 حله ئی در بر سبکتر از سحاب %~% تار و پودش از رگ برگ گلاب

4 با چنین خوبی نصبیش طوق و بند %~% بر لب او ناله های درد مند

5 گفت رومی «روح هند است این نگر %~% از فغانش سوزها اندر نگر»

1 شمع جان افسرد در فانوس هند %~% هندیان بیگانه از ناموس هند

2 مردک نامحرم از اسرار خویش %~% زخمه خود کم زند بر تار خویش

3 بر زمان رفته می بندد ms59 نظر %~% از تش افسرده میسوزد جگر

4 بند ها بر دست و پای من ازوست %~% ناله های نارسای من ازوست

5 خویشتن را از خودی پرداخته %~% از رسوم کهنه زندان ساخته

6 آدمیت از وجودش دردمند %~% عصر نو از پاک و ناپاکش نژند

7 بگذر از فقری که عریانی دهد %~% ای خنک فقری که سلطانی دهد

8 الحذر از جبر و هم از خوی صبر %~% صابر و مجبور را زهر است جبر

9 این به صبر پیهمی خوگر شود %~% آن به جبر پیهمی خوگر شود

10 هر دو را ذوق ستم گردد فزون %~% ورد من «یالیت قومی یعلمون»

11 کی شب هندوستان آید بروز %~% مرد جعفر زنده روح او هنوز

12 تا ز قید یک بدن وا می رهد %~% آشیان اندر تن دیگر نهد

13 گاه او را با کلیسا ساز باز %~% گاه پیش دیریان اندر نیاز

14 دین او آئین او سوداگری است %~% عنتری اندر لباس حیدری است

15 تا جهان رنگ و بو گردد دگر %~% رسم او آئین او گردد دگر

16 پیش ازین چیزی دگر مسجود او %~% در زمان ما وطن معبود او

17 ظاهر او از غم دین دردمند %~% باطنش چون دیریان زنار بند

18 جعفر اندر هر بدن ملت کش است %~% این مسلمانی کهن ملت کش است

19 خند خندان است و با کس یار نیست %~% مار اگر خندان شود جز مار نیست

20 از نفاقش وحدت قومی دونیم %~% ملت او از وجود او لیم

21 ملتی را هر کجا غارتگری است %~% اصل او از صادقی یا جعفری است

22 الامان از روح جعفر الامان %~% الامان از جعفران این زمان

1 «نی عدم ما را پذیرد نی وجود %~% وای از بی مهری بود و نبود

2 تا گذشتیم از جهان شرق و غرب %~% بر در دوزخ شدیم از درد و کرب

3 یک شرر بر صادق و جعفر نزد %~% بر سر ما مشت خاکستر نزد ms60

4 گفت دوزخ را خس و خاشاک به %~% شعله من زین دو کافر پاک به

5 آنسوی نه آسمان رفتیم ما %~% پیش مرگ ناگهان رفتیم ما

6 گفت «جان سری ز اسرار من است %~% حفظ جان و هدم تن کار من است

7 جان زشتی گرچه نرزد با دو جو %~% ایکه از من هدم جان خواهی برو

8 اینچنین کاری نمی آید ز مرگ %~% جان غداری نیاساید ز مرگ»

9 ای هوای تند ای دریای خون %~% ای زمین ای آسمان نیلگون

10 ای نجوم ای ماهتاب ای آفتاب %~% ای قلم ای لوح محفوظ ای کتاب

11 ای بتان ابیض ای لردان غرب %~% ای جهانی در بغل بی حرب و ضرب

12 این جهان بی ابتدا بی انتهاست %~% بنده غدار را مولا کجاست»

13 ناگهان آمد صدای هولناک %~% سینه صحرا و دریا چاک چاک

14 ربط اقلیم بدن از هم گسیخت %~% دمبدم که پاره بر که پاره ریخت

15 کوهها مثل سحاب اندر مرور %~% انهدام عالمی بی بانگ صور

16 برق و تندر از تب و تاب درون %~% آشیان جستند اندر بحر خون

17 موجها پر شور و از خود رفته تر %~% غرق خون گردید آن کوه و کمر

18 آنچه بر پیدا و ناپیدا گذشت %~% خیل انجم دید و بی پروا گذشت

1 هر کجا استیزه ی بود و نبود %~% کس نداند سر این چرخ کبود

2 هر کجا مرگ آورد پیغام زیست %~% ایخوش آنمردی که داند مرگ چیست

3 هر کجا مانند باد ارزان حیات %~% بی ثبات و با تمنای ثبات

4 چشم من صد عالم شش روزه دید %~% تا حد این کائنات آمد پدید

5 هر جهان را ماه و پروینی دگر %~% زندگی را رسم و آئینی دگر

6 وقت هر عالم روان مانند زو %~% دیر یاز اینجا و آنجا تند رو

7 سال ما اینجا مهی آنجا دمی %~% بیش این عالم به آن عالم کمی

8 عقل ms61 ما اندر جهانی ذوفنون %~% در جهان دیگری خوار و زبون

9 بر ثغور این جهان چون و چند %~% بود مردی با صدای دردمند

10 دیده او از عقابان تیز تر %~% طلعت او شاهد سوز جگر

11 دمبدم سوز درون او فزود %~% بر لبش بیتی که صد بارش سرود

12 «نه جبریلی نه فردوسی نه حوری نی خداوندی %~% کف خاکی که میسوزد ز جان آرزومندی»

13 من به رومی گفتم این دیوانه کیست %~% گفت« این فرزانه المانوی ست

14 در میان این دو عالم جای اوست %~% نغمه دیرینه اندر نای اوست

15 باز این حلاج بی دار و رسن %~% نوع دیگر گفته آن حرف کهن

16 حرف او بی باک و افکارش عظیم %~% غربیان از تیغ گفتارش دو نیم

17 همنشین بر جذبه او پی نبرد %~% بنده مجذوب را مجنون شمرد

18 عاقلان از عشق و مستی بی نصیب %~% نبض او دادند در دست طبیب

19 با پزشکان چیست غیر از ریو و رنگ %~% وای مجذوبی که زاد اندر فرنگ

20 ابن سینا بر بیاضی دل نهد %~% رگ زند یا حب خواب آور دهد

21 بود حلاجی به شهر خود غریب %~% جان ز ملا برد و کشت او را طبیب

22 مرد ره دانی نبود اندر فرنگ %~% پس فزون شد نغمه اش از تار چنگ

23 راهرو را کس نشان از ره نداد %~% صد خلل در واردات او فتاد

24 نقد بود و کس عیار او را نکرد %~% کاردانی مرد کار او را نکرد

25 عاشقی در آه خود گم گشته ئی %~% سالکی در راه خود گم گشته ئی

26 مستی او هر زجاجی را شکست %~% از خدا ببرید و هم از خود گسست

27 خواست تا بیند به چشم ظاهری %~% اختلاط قاهری با دلبری

28 خواست تا از آب و گل آید برون %~% خوشه ئی کز کشت دل آید برون

29 آنچه او جوید مقام کبریاست %~% این مقام از عقل ms62 و حکمت ماوراست

30 زندگی شرح اشارات خودی است %~% لا و الا از مقامات خودی است

31 او به لا درماند و تا الا نرفت %~% از مقام عبده بیگانه رفت

32 با تجلی همکنار و بی خبر %~% دور تر چون میوه از بیخ شجر

33 چشم او جز رؤیت آدم نخواست %~% نعره بیباکانه زد «آدم کجاست»

34 ورنه او از خاکیان بیزار بود %~% مثل موسی طالب دیدار بود

35 کاش بودی در زمان احمدی %~% تا رسیدی بر سرور سرمدی

36 عقل او با خویشتن در گفتگوست %~% تو ره خود رو که راه خود نکوست

37 پیش نه گامی که آمد آن مقام %~% کاندرو بی حرف می روید کلام»

1 در گذشتم از حد این کائنات %~% پا نهادم در جهان بی جهات

2 بی یمین و بی یسار است این جهان %~% فارغ از لیل و نهار است این جهان

3 پیش او قندیل ادراکم فسرد %~% حرف من از هیبت معنی بمرد

4 با زبان آب و گل گفتار جان %~% در قفس پرواز میآید گران

5 اندکی اندر جهان دل نگر %~% تا ز نور خود شوی روشن بصر

6 چیست دل یک عالم بی رنگ و بوست %~% عالم بی رنگ و بو بی چار سوست

7 ساکن و هر لحظه سیار است دل %~% عالم احوال و افکار است دل

8 از حقایق تا حقایق رفته عقل %~% سیر او بی جاده و رفتار و نقل

9 صد خیال و هر یک از دیگر جداست %~% این بگردون آشنا آن نارساست

10 کس نگوید این که گردون آشناست %~% بر یمین آن خیال نارساست

11 یا سروری کاید از دیدار دوست %~% نیم گامی از هوای کوی اوست

12 چشم تو بیدار باشد یا بخواب %~% دل ببیند بی شعاع آفتاب

13 آن جهان را بر جهان دل شناس %~% من چگویم زانچه ناید در قیاس

14 اندر آن عالم جهانی دیگری %~% اصل او از کن فکانی دیگری

15 ms63 لازوال و هر زمان نوع دگر %~% ناید اندر وهم و آید در نظر

16 هر زمان او را کمالی دیگری %~% هر زمان او را جمالی دیگری

17 روزگارش بی نیاز از ماه و مهر %~% گنجد اندر ساحت او نه سپهر

18 هر چه در غیب است آید روبرو %~% پیش از آن کز دل بروید آرزو

19 در زبان خود چسان گویم که چیست %~% این جهان نور و حضور و زندگیست

20 لاله ها آسوده در کهسار ها %~% نهر ها گردنده در گلزار ها

21 غنچه های سرخ و اسپید و کبود %~% از دم قدوسیان او را گشود

22 آبها سیمین هوا ها عنبرین %~% قصرها با قبه های زمردین

23 خیمه ها یاقوت گون زرین طناب %~% شاهدان با طلعت آئینه تاب

24 گفت رومی «ای گرفتار قیاس %~% در گذر از اعتبارات حواس

25 از تجلی کارهای خوب و زشت %~% می شود آن دوزخ این گردد بهشت

26 این که بینی قصر های رنگ رنگ %~% اصلش از اعمال و نی از خشت و سنگ

27 آنچه خوانی کوثر و غلمان و حور %~% جلوه این عالم جذب و سرور

28 زندگی اینجا ز دیدار است و بس %~% ذوق دیدار است و گفتار است و بس»

1 گفتم این کاشانه ئی از لعل ناب %~% آنکه میگیرد خراج از آفتاب

2 این مقام این منزل این کاخ بلند %~% حوریان بر درگهش احرام بند

3 ای تو دادی سالکانرا جستجوی %~% صاحب او کیست با من باز گوی

4 گفت «این کاشانه شرف النساست %~% مرغ بامش با ملائک هم نواست

5 قلزم ما اینچنین گوهر نزاد %~% هیچ مادر اینچنین دختر نزاد

6 خاک لاهور از مزارش آسمان %~% کس نداند راز او را در جهان

7 آن سراپا ذوق و شوق و درد و داغ %~% حاکم پنجاب را چشم و چراغ

8 آن فروغ دوده عبد الصمد %~% فقر او نقشی که ماند تا ابد

9 تا ز قرآن ms64 پاک می سوزد وجود %~% از تلاوت یک نفس فارغ نبود

10 در کمر تیغ دو رو قرآن بدست %~% تن بدن هوش و حواس الله مست

11 خلوت و شمشیر و قرآن و نماز %~% ایخوش آن عمری که رفت اندر نیاز

12 بر لب او چون دم آخر رسید %~% سوی مادر دید و مشتاقانه دید

13 گفت اگر از راز من داری خبر %~% سوی این شمشیر و این قرآن نگر

14 این دو قوت حافظ یکدیگرند %~% کائنات زندگی را محورند

15 اندرین عالم که میرد هر نفس %~% دخترت را ایندو محرم بود و بس

16 وقت رخصت با تو دارم این سخن %~% تیغ و قرآن را جدا از من مکن

17 دل به آن حرفی که میگویم بنه %~% قبر من بی گنبد و قندیل به

18 مؤمنان را تیغ با قرآن بس است %~% تربت ما را همین سامان بس است

19 عمر ها در زیر این زرین قباب %~% بر مزارش بود شمشیر و کتاب

20 مرقدش اندر جهان بی ثبات %~% اهل حق را داد پیغام حیات

21 تا مسلمان کرد با خود آنچه کرد %~% گردش دوران بساطش در نورد

22 مرد حق از غیر حق اندیشه کرد %~% شیر مولا روبهی را پیشه کرد

23 از دلش تاب و تب سیماب رفت %~% خود بدانی آنچه بر پنجاب رفت

24 خالصه شمشیر و قرآن را ببرد %~% اندر آن کشور مسلمانی بمرد»

1 حرف رومی در دلم سوزی فکند %~% آه پنجاب آن زمین ارجمند

2 از تپ یاران تپیدم در بهشت %~% کهنه غمها را خریدم در بهشت

3 تا در آب گلشن صدائی دردمند %~% از کنار حوض کوثر شد بلند

4 «جمع کردم مشت خاشاکی که سوزم خویش را %~% گل گمان دارد که بندم آشیان در گلستان»

5 گفت رومی «آنچه می آید نگر %~% دل مده با آنچه بگذشت ای پسر

6 شاعر رنگین نوا طاهر غنی %~% فقر او باطن غنی ظاهر غنی

7 ms65 نغمه ئی می خواند آن مست مدام %~% در حضور سید والا مقام

8 سید السادات سالار عجم %~% دست او معمار تقدیر امم

9 تا غزالی درس الله هو گرفت %~% ذکر و فکر از دودمان او گرفت

10 مرشد آن کشور مینو نظیر %~% میر و درویش و سلاطین را مشیر

11 خطه را آن شاه دریا آستین %~% داد علم و صنعت و تهذیب و دین

12 آفرید آن مرد ایران صغیر %~% با هنر های غریب و دلپذیر

13 یک نگاه او گشاید صد گره %~% خیز و تیرش را بدل راهی بده»

1 از تو خواهم سر یزدان را کلید %~% طاعت از ما جست و شیطان آفرید

2 زشت و ناخوش را چنان آراستن %~% در عمل از ما نکوئی خواستن

3 از تو پرسم این فسون سازی که چه %~% با قمار بدنشین بازی که چه

4 مشت خاک و این سپهر گرد گرد %~% خود بگو می زیبدش کاری که کرد

5 کار ما افکار ما آزار ما %~% دست با دندان گزیدن کار ما

6 بنده ئی کز خویشتن دارد خبر %~% آفریند منفعت را از ضرر

7 بزم با دیو است آدم را وبال %~% رزم با دیو است آدم را جمال

8 خویش را بر اهرمن باید زدن %~% تو همه تیغ آن همه سنگ فسن

9 تیز تر شو تا فتد ضرب تو سخت %~% ورنه باشی در دو گیتی تیره بخت

10 زیر گردون آدم آدم را خورد %~% ملتی بر ملتی دیگر چرد

11 جان ز اهل خطه سوزد چون سپند %~% خیزد از دل ناله های دردمند

12 زیرک و دراک و خوش گل ملتی است %~% در جهان تر دستی او آیتی است

13 ساغرش غلطنده اندر خون اوست %~% در نی من ناله از مضمون اوست

14 از خودی تا بی نصیب افتاده است %~% در دیار خود غریب افتاده است

15 دستمزد او بدست دیگران %~% ماهی رودش به شست دیکران

16 کاروانها سوی ms66 منزل گام گام %~% کار او نا خوب و بی اندام و خام

17 از غلامی جذبه های او بمرد %~% آتشی اندر رگ تاکش فسرد

18 تا نپنداری که بود است اینچین %~% جبهه را همواره سود است اینچنین

19 در زمانی صف شکن هم بوده است %~% چیره و جانباز و پر دم بوده است

20 کوههای خنگ سار او نگر %~% آتشین دست چنار او نگر

21 در بهاران لعل میریزد ز سنگ %~% خیزد از خاکش یکی طوفان رنگ

22 لکه های ابر در کوه و دمن %~% پنبه پران از کمان پنبه زن

23 کوه و دریا و غروب آفتاب %~% من خدارا دیدم آنجا بی حجاب

24 با نسیم آواره بودم در نشاط %~% «بشنو از نی» می سرودم در نشاط

25 مرغکی می گفت اندر شاخسار %~% با پشیزی می نیرزد این بهار

26 لاله رست و نرگس شهلا دمید %~% باد نو روزی گریبانش درید

27 عمرها بالید ازین کوه و کمر %~% نستر از نور قمر پاکیزه تر

28 عمر ها گل رخت بر بست و گشاد %~% خاک ما دیگر شهاب الدین نزاد

29 ناله پر سوز آن مرغ سحر %~% داد جانم را تب و تاب دگر

30 تا یکی دیوانه دیدم در خروش %~% آنکه برد از من متاع صبر و هوش

31 «بگذر ز ما و ناله مستانه ئی مجوی %~% بگذر ز شاخ گل که طلسمی است رنگ و بوی

32 گفتی که شبنم از ورق لاله می چکد %~% غافلی دلی است اینکه بگرید کنار جوی

33 این مشت پر کجا و سرود اینچنین کجا %~% روح غنی است ماتمی مرگ آرزوی

34 باد صبا اگر به جنیوا گذر کنی %~% حرفی ز ما به مجلس اقوام باز گوی

35 دهقان و کشت و جوی و خیابان فروختند %~% قومی فروختند و چه ارزان فروختند»

36 با تو گویم رمز باریک ای پسر %~% تن همه خاک است و جان والا گهر

37 جسم را از ms67 بهر جان باید گداخت %~% پاک را از خاک می باید شناخت

38 گر ببری پاره تن را ز تن %~% رفت از دست تو آن لخت بدن

39 لیکن آن جانی که گردد جلوه مست %~% گر ز دست او را دهی آید بدست

40 جوهرش با هیچ شی مانند نیست %~% هست اندر بند و اندر بند نیست

41 گر نگهداری بمیرد در بدن %~% ور بیفشانی فروغ انجمن

42 چیست جان جلوه مست ای مرد راد %~% چیست جان دادن ز دست ایمرد راد

43 چیست جان دادن بحق پرداختن %~% کوه را با سوز جان بگداختن

44 جلوه مستی خویش را دریافتن %~% در شبان چون کوکبی بر تافتن

45 خویش را نایافتن نابودن است %~% یافتن خود را بخود بخشودن است

46 هر که خود را دید و غیر از خود ندید %~% رخت از زندان خود بیرون کشید

47 جلوه بد مستی که بیند خویش را %~% خوشتر از نوشینه و داند نیش را

48 در نگاهش جان چو باد ارزان شود %~% پیش او زندان او لرزان شود

49 تیشه او خاره را بر می درد %~% تا نصیب خود ز گیتی می برد

50 تا ز جان بگذشت جانش جان اوست %~% ورنه جانش یکدو دم مهمان اوست

51 گفته ئی از حکمت زشت و نکوی %~% پیر دانا نکته دیگر بگوی

52 مرشد معنی نگاهان بوده ئی %~% محرم اسرار شاهان بوده ئی

53 ما فقیر و حکمران خواهد خراج %~% چیست اصل اعتبار تخت و تاج

54 اصل شاهی چیست اندر شرق و غرب %~% یا رضای امتان یا حرب و ضرب

55 فاش گویم با تو ای والا مقام %~% باج را جز با دو کس دادن حرام

56 یا «اولی الامری» که «منکم» شأن اوست %~% آیه حق حجت و برهان اوست

57 یا جوانمردی چو صرصر تند خیز %~% شهر گیر و خویش باز اندر ستیز

58 روز کین کشور گشا از قاهری %~% روز صلح از شیوه های ms68 دلبری

59 می توان ایران و هندوستان خرید %~% پادشاهی را ز کس نتوان خرید

60 جام جم را ای جوان باهنر %~% کس نگیرد از دکان شیشه گر

61 ور بگیرد مال او جز شیشه نیست %~% شیشه را غیر از شکستن پیشه نیست

62 هند را این ذوق آزادی که داد %~% صید را سودای صیادی که داد

63 آن برهمن زادگان زنده دل %~% لاله احمر ز روی شان خجل

64 تیزبین و پخته کار و سخت کوش %~% از نگاهشان فرنگ اندر خروش

65 اصلشان از خاک دامنگیر ماست %~% مطلع این اختران کشمیر ماست

66 خاک ما را بی شرر دانی اگر %~% بر درون خود یکی بگشا نظر

67 اینهمه سوزی که داری از کجاست %~% این دم باد بهاری از کجاست

68 این همان باد است کز تأثیر او %~% کوهسار ما بگیرد رنگ و بو

69 هیچ میدانی که روزی در ولر %~% موجه ئی می گفت با موج دگر

70 چند در قلزم به یکدیگر زنیم %~% خیز تا یک دم بساحل سر زنیم

71 زاده ما یعنی آن جوی کهن %~% شور او در وادی و کوه و دمن

72 هر زمان بر سنگ ره خود را زند %~% تا بنای کوه را بر می کند

73 آن جوان کو شهر و دشت و در گرفت %~% پرورش از شیر صد مادر گرفت

74 سطوت او خاکیان را محشری است %~% این همه از ماست نی از دیگری است

75 زیستن اندر حد ساحل خطاست %~% ساحل ما سنگی اندر راه ماست

76 با کران در ساختن مرگ دوام %~% گرچه اندر بحر غلتی صبح و شام

77 زندگی جولان میان کوه و دشت %~% ای خنک موجی که از ساحل گذشت

78 ایکه خواندی خط سیمای حیات %~% ای به خاور داده غوغای حیات

79 ای ترا آهی که می سوزد جگر %~% تو ازو بیتاب و ما بیتاب تر

80 ای ز تو مرغ چمن را های و هو ms69 %~% سبزه از اشک تو می گیرد وضو

81 ایکه از طبع تو کشت گل دمید %~% ای ز امید تو جانها پر امید

82 کاروانها را صدای تو درا %~% تو ز اهل خطه نومیدی چرا

83 دل میان سینه شان مرده نیست %~% اخگر شان زیر یخ افسرده نیست

84 باش تا بینی که بی آواز صور %~% ملتی بر خیزد از خاک قبور

85 غم مخور ای بنده صاحب نظر %~% بر کش آن آهی که سوزد خشک و تر

86 شهر ها زیر سپهر لاجورد %~% سوخت از سوز دل درویش مرد

87 سلطنت نازکتر آمد از حباب %~% از دمی او را توان کردن خراب

88 از نوا تشکیل تقدیر امم %~% از نوا تخریب و تعمیر امم

89 نشتر تو گرچه در دلها خلید %~% مر ترا چونانکه هستی کس ندید

90 پرده تو از نوای شاعری است %~% آنچه گوئی ماورای شاعری است

91 تازه آشوبی فکن اندر بهشت %~% یک نوا مستانه زن اندر بهشت

92 با نشئه درویشی در ساز و دمادم زن %~% چون پخته شوی خود را بر سلطنت جم زن

93 گفتند جهان ما آیا بتو می سازد %~% گفتم که نمی سازد گفتند که برهم زن

94 در میکده ها دیدم شایسته حریفی نیست %~% با رستم دستان زن با مغچه ها کم زن

95 ای لاله صحرائی تنها نتوانی سوخت %~% این داغ جگر تابی بر سینه آدم زن

96 تو سوز درون او تو گرمی خون او %~% باور نکنی چاکی در پیکر عالم زن

97 عقل است چراغ تو در راهگذاری نه %~% عشق است ایاغ تو با بنده محرم زن

98 لخت دل پر خونی از دیده فرو ریزم %~% لعلی ز بدخشانم بردار و بخاتم زن

1 حوریان را در قصور و در خیام %~% ناله من دعوت سوز تمام

2 آن یکی از خیمه سر بیرون کشید %~% وان دگر از غرفه رخ بنمود و دید

3 هر دلی را در بهشت ms70 جاودان %~% دادم از درد و غم آن خاکدان

4 زیر لب خندید پیر پاک زاد %~% گفت «ای جادو گر هندی نژاد»

5 آن نوا پرداز هندی را نگر %~% شبنم از فیض نگاه او گهر

6 نکته آرائی که نامش برتری است %~% فطرت او چون سحاب آذری است

7 از چمن جز غنچه نورس نچید %~% نغمه تو سوی ما او را کشید

8 پادشاهی با نوای ارجمند %~% هم به فقر اندر مقام او بلند

9 نقش خوبی بندد از فکر شگرف %~% یک جهان معنی نهان اندر دو حرف

10 کارگاه زندگی را محرم است %~% او جم است و شعر او جام جم است''

11 ما به تعظیم هنر برخاستیم %~% باز با وی صحبتی آراستیم

12 ای که گفتی نکته های دلنواز %~% مشرق از گفتار تو دانای راز

13 شعر را سوز از کجا آید بگوی %~% از خودی یا از خدا آید بگوی

14 کس نداند در جهان شاعر کجاست %~% پرده او از بم و زیر نواست

15 آن دل گرمی که دارد در کنار %~% پیش یزدان هم نمی گیرد قرار

16 جان ما را لذت اندر جستجوست %~% شعر را سوز از مقام آرزوست

17 ای تو از تاک سخن مست مدام %~% گر ترا آید میسر این مقام

18 با دو بیتی در جهان سنگ و خشت %~% می توان بردن دل از حور بهشت

19 هندیان را دیده ام در پیچ و تاب %~% سر حق وقتست گوئی بی حجاب

20 این خدایان تنک مایه ز سنگ اند و ز خشت %~% برتری هست که دور است ز دیر و ز کنشت

21 سجده بی ذوق عمل خشک و بجائی نرسد %~% زندگانی همه کردار چه زیبا و چه زشت

22 فاش گویم بتو حرفی که نداند همه کس %~% ای خوش آن بنده که بر لوح دل او را بنوشت

23 این جهانی که تو بینی اثر یزدان نیست %~% چرخه از تست و هم آن ms71 رشته که بر دوک تو رشت

24 پیش آئین مکافات عمل سجده گزار %~% زانکه خیزد ز عمل دوزخ و اعراف و بهشت

1 رفت در جانم صدای برتری %~% مست بودم از نوای برتری

2 گفت رومی «چشم دل بیدار به %~% پا برون از حلقه افکار نه

3 کرده ئی بر بزم درویشان گذر %~% یک نظر کاخ سلاطین هم نگر

4 خسروان مشرق اندر انجمن %~% سطوت ایران و افغان و دکن

5 نادر آن دانای رمز اتحاد %~% با مسلمان داد پیغام وداد

6 مرد ابدالی وجودش آیتی %~% داد افغان را اساس ملتی

7 آن شهیدان محبت را امام %~% آبروی هند و چین و روم و شام

8 نامش از خورشید و مه تابنده تر %~% خاک قبرش از من و تو زنده تر

9 عشق رازی بود بر صحرا نهاد %~% تو ندانی جان چه مشتاقانه داد

10 از نگاه خواجه بدر و حنین %~% فقر سلطان وارث جذب حسین

11 رفت سلطان زین سرای هفت روز %~% نوبت او در دکن باقی هنوز»

12 حرف و صوتم خام و فکرم ناتمام %~% کی توان گفتن حدیث آن مقام

13 نوریان از جلوه های او بصیر %~% زنده و دانا و گویا و خبیر

14 قصری از فیروزه دیوار و درش %~% آسمان نیلگون اندر برش

15 رفعت او برتر از چند و چگون %~% می کند اندیشه را خوار و زبون

16 آن گل و سرو و سمن آن شاخسار %~% از لطافت مثل تصویر بهار

17 هر زمان برگ گل و برگ شجر %~% دارد از ذوق نمو رنگ دگر

18 اینقدر باد صبا افسونگر است %~% تا مژه برهم زنی زرد احمر است

19 هر طرف فواره ها گوهر فروش %~% مرغک فردوس زاد اندر خروش

20 بارگاهی اندر آن کاخی بلند %~% ذره او آفتاب اندر کمند

21 سقف و دیوار و اساطین از عقیق %~% فرش او از یشم و پرچین از عقیق

22 بر یمین و بر یسار آن ms72 وثاق %~% حوریان صف بسته با زرین نطاق

23 در میان بنشسته بر اورنگ زر %~% خسروان جم حشم بهرام فر

24 رومی آن آئینه حسن ادب %~% با کمال دلبری بگشاد لب

25 گفت «مردی شاعری از خاور است %~% شاعری یا ساحری از خاور است

26 فکر او باریک و جانش دردمند %~% شعر او در خاوران سوزی فکند»

27 خوش بیا ای نکته سنج خاوری %~% ای که می زیبد ترا حرف دری

28 محرم رازیم با ما راز گوی %~% آنچه میدانی ز ایران باز گوی

29 بعد مدت چشم خود بر خود گشاد %~% لیکن اندر حلقه دامی فتاد

30 کشته ناز بتان شوخ و شنگ %~% خالق تهذیب و تقلید فرنگ

31 کار آن وارفته ملک و نسب %~% ذکر شاپور است و تحقیر عرب

32 روزگار او تهی از واردات %~% از قبور کهنه می جوید حیات

33 با وطن پیوست و از خود در گذشت %~% دل به رستم داد و از حیدر گذشت

34 نقش باطل می پذیرد از فرنگ %~% سر گذشت خود بگیرد از فرنگ

35 پیری ایران زمان یزد جرد %~% چهره او بی فروغ از خون سرد

36 دین و آئین و نظام او کهن %~% شید و تار صبح و شام او کهن

37 موج می در شیشه تاکش نبود %~% یک شرر در توده خاکش نبود

38 تا ز صحرائی رسیدش محشری %~% آنکه داد او را حیات دیگری

39 اینچین حشر از عنایات خداست %~% پارس باقی رومةالکبری کجاست

40 آنکه رفت از پیکر او جان پاک %~% بی قیامت بر نمی آید ز خاک

41 مرد صحرائی به ایران جان دمید %~% باز سوی ریگزار خود رمید

42 کهنه را از لوح ما بسترد و رفت %~% برگ و ساز عصر نو آورد و رفت

43 آه احسان عرب نشناحتند %~% از تش افرنگیان بگداختند

1 «دست را چون مرکب تیغ و قلم کردی مدار %~% هیچ غم گر مرکب تن لنگ باشد یا عرن

2 ms73 از سر شمشیر و از نوک قلم زاید هنر %~% ای برادر همچو نور از نار و نار از نارون

3 بی هنر دان نزد بی دین هم قلم هم تیغ را %~% چون نباشد دین نباشد کلک و آهن را ثمن

4 دین گرامی شد بدانا و بنادان خوار گشت %~% پیش نادان دین چو پیش گاو باشد یاسمن

5 همچو کرپاسی که از یک نیمه زو الیاس را %~% کرته آید زو دگر نیمه یهودی را کفن»

6 آن جوان کو سلطنت ها آفرید %~% باز در کوه و قفار خود رمید

7 آتشی در کوهسارش بر فروخت %~% خوش عیار آمد برون یا پاک سوخت

8 امتان اندر اخوت گرم خیز %~% او برادر با برادر در ستیز

9 از حیات او حیات خاور است %~% طفلک ده ساله اش لشکر گر است

10 بی خبر خود را ز خود پرداخته %~% ممکنات خویش را نشناخته

11 هست دارای دل و غافل ز دل %~% تن ز تن اندر فراق و دل ز دل

12 مرد رهرو را به منزل راه نیست %~% از مقاصد جان او آگاه نیست

13 خوش سرود آن شاعر افغان شناس %~% آنکه بیند باز گوید بی هراس

14 آن حکیم ملت افغانیان %~% آن طبیب علت افغانیان

15 راز قومی دید و بیباکانه گفت %~% حرف حق با شوخی رندانه گفت

16 «اشتری یابد اگر افغان حر %~% با یراق و ساز و با انبار در

17 همت دونش از آن انبار در %~% می شود خوشنود با زنگ شتر»

18 در نهاد ما تب و تاب از دل است %~% خاک را بیداری و خواب از دل است

19 تن ز مرگ دل دگرگون می شود %~% در مساماتش عرق خون میشود

20 از فساد دل بدن هیچ است هیچ %~% دیده بر دل بند و جز بر دل مپیچ

21 آسیا یک پیکر آب و گل است %~% ملت افغان در آن پیکر دل است

22 از فساد او ms74 فساد آسیا %~% در گشاد او گشاد آسیا

23 تا دل آزاد است آزاد است تن %~% ورنه کاهی در ره باد است تن

24 همچو تن پابند آئین است دل %~% مرده از کین زنده از دین است دل

25 قوت دین از مقام وحدت است %~% وحدت ار مشهود گردد ملت است

26 شرق را از خود برد تقلید غرب %~% باید این اقوام را تنقید غرب

27 قوت مغرب نه از چنگ و رباب %~% نی ز رقص دختران بی حجاب

28 نی ز سحر ساحران لاله روست %~% نی ز عریان ساق و نی از قطع موست

29 محکمی او را نه از لادینی است %~% نی فروغش از خط لاتینی است

30 قوت افرنگ از علم و فن است %~% از همین آتش چراغش روشن است

31 علم و فن را ای جوان شوخ و شنگ %~% مغز میباید نه ملبوس فرنگ

32 اندرین ره جز نگه مطلوب نیست %~% این کله یا آن کله مطلوب نیست

33 فکر چالاکی اگر داری بس است %~% طبع دراکی اگر داری بس است

34 گرکسی شبها خورد دود چراغ %~% گیرد از علم و فن و حکمت سراغ

35 ملک معنی کس حد او را نبست %~% بی جهاد پیهمی ناید بدست

36 ترک از خود رفته و مست فرنگ %~% زهر نوشین خورده از دست فرنگ

37 زانکه تریاق عراق از دست داد %~% من چه گویم جز خدایش یار باد

38 بنده افرنگ از ذوق نمود %~% می برد از غربیان رقص و سرود

39 نقد جان خویش در بازد به لهو %~% علم دشوار است می سازد به لهو

40 از تن آسانی بگیرد سهل را %~% فطرت او در پذیرد سهل را

41 سهل را جستن درین دیر کهن %~% این دلیل آنکه جان رفت از بدن

42 می شناسی چیست تهذیب فرنگ %~% در جهان او دو صد فردوس رنگ

43 جلوه هایش خانمانها سوخته %~% شاخ و برگ و آشیانها سوخته

44 ظاهرش ms75 تابنده و گیرنده ایست %~% دل ضعیف است و نگه را بنده ایست

45 چشم بیند دل بلغزد اندرون %~% پیش این بتخانه افتد سرنگون

46 کس نداند شرق را تقدیر چیست %~% دل به ظاهر بسته را تدبیر چیست

47 آنچه بر تقدیر مشرق قادر است %~% حزم و حزم پهلوی و نادر است

48 پهلوی آن وارث تخت قباد %~% ناخن او عقده ایران گشاد

49 نادر آن سرمایه درانیان %~% آن نظام ملت افغانیان

50 از غم دین و وطن زار و زبون %~% لشکرش از کوهسار آمد برون

51 هم سپاهی هم سپه گر هم امیر %~% با عدو فولاد و با یاران حریر

52 من فدای آنکه خود را دیده است %~% عصر حاضر را نکو سنجیده است

53 غربیان را شیوه های ساحری است %~% تکیه جز بر خویش کردن کافری است

54 باز گو از هند و از هندوستان %~% آنکه با کاهش نیرزد بوستان

55 آنکه اندر مسجدش هنگامه مرد %~% آنکه اندر دیر او آتش فسرد

56 آنکه دل از بهر او خون کرده ایم %~% آنکه یادش را بجان پرورده ایم

57 از غم ما کن غم او را قیاس %~% آه از آن معشوق عاشق ناشناس

58 هندیان منکر ز قانون فرنگ %~% در نگیرد سحر و افسون فرنگ

59 روح را بار گران آئین غیر %~% گرچه آید ز آسمان آئین غیر

60 چون بروید آدم از مشت گلی %~% با دلی با آرزوی در دلی

61 لذت عصیان چشیدن کار اوست %~% غیر خود چیزی ندیدن کار اوست

62 زانکه بی عصیان خودی ناید بدست %~% تا خودی ناید بدست آید شکست

63 زائر شهر و دیارم بوده ئی %~% چشم خود را بر مزارم سوده ئی

64 ای شناسای حدود کائنات %~% در دکن دیدی ز آثار حیات

65 تخم اشکی ریختم اندر دکن %~% لاله ها روید ز خاک آن چمن

66 رود کاویری مدام اندر سفر %~% دیده ام در جان او شوری دگر

67 ای ترا ms76 دادند حرف دل فروز %~% از تپ اشک تو می سوزم هنوز

68 کاو کاو ناخن مردان راز %~% جوی خون بگشاد از رگهای ساز

69 آن نوا کز جان تو آید برون %~% میدهد هر سینه را سوز درون

70 بوده ام در حضرت مولای کل %~% آنکه بی او طی نمی گردد سبل

71 گرچه آنجا جرأت گفتار نیست %~% روح را کاری بجز دیدار نیست

72 سوختم از گرمی اشعار تو %~% بر زبانم رفت از افکار تو

73 گفت این بیتی که بر خواندی ز کیست %~% اندرو هنگامه های زندگی است

74 با همان سوزی که در سازد بجان %~% یکدو حرف از ما به کاویری رسان

75 در جهان تو زنده رود او زنده رود %~% خوشترک آید سرود اندر سرود

1 رود کاویری یکی نرمک خرام %~% خسته ئی شاید که از سیر دوام

2 در کهستان عمر ها نالیده ئی %~% راه خود را با مژه کاویده ئی

3 ای مرا خوشتر ز جیحون و فرات %~% ای دکن را آب تو آب حیات

4 آه شهری کو در آغوش تو بود %~% حسن نوشین جلوه از نوش تو بود

5 کهنه گردیدی شباب تو همان %~% پیچ و تاب و رنگ و آب تو همان

6 موج تو جز دانه گوهر نزاد %~% طره تو تا ابد شوریده باد

7 ای ترا سازی که سوز زندگی است %~% هیچ میدانی که این پیغام کیست

8 آنکه میکردی طواف سطوتش %~% بوده ئی آئینه دار دولتش

9 آنکه صحرا ها ز تدبیرش بهشت %~% آنکه نقش خود بخون خود نوشت

10 آنکه خاکش مرجع صد آرزوست %~% اضطراب موج تو از خون اوست

11 آنکه گفتارش همه کردار بود %~% مشرق اندر خواب و او بیدار بود

12 ای من و تو موجی از رود حیات %~% هر نفس دیگر شود این کائنات

13 زندگانی انقلاب هر دمی است %~% زانکه او اندر سراغ عالمی است

14 تار و پود هر وجود از رفت ms77 و بود %~% اینهمه ذوق نمود از رفت و بود

15 جاده ها چون رهروان اندر سفر %~% هر کجا پنهان سفر پیدا حضر

16 کاروان و ناقه و دشت و نخیل %~% هر چه بینی نالد از درد رحیل

17 در چمن گل میهمان یک نفس %~% رنگ و آبش امتحان یک نفس

18 موسم گل ماتم و هم نای و نوش %~% غنچه در آغوش و نعش گل بدوش

19 لاله را گفتم یکی دیگر بسوز %~% گفت راز ما نمی دانی هنوز

20 از خس و خاشاک تعمیر وجود %~% غیر حسرت چیست پاداش نمود

21 در سرای هست و بود آئی میا %~% از عدم سوی وجود آئی میا

22 ور بیائی چون شرار از خود مرو %~% در تلاش خرمنی آواره شو

23 تاب و تب داری اگر مانند مهر %~% پا بنه در وسعت آباد سپهر

24 کوه و مرغ و گلشن و صحرا بسوز %~% ماهیان را در ته دریا بسوز

25 سینه ئی داری اگر در خورد تیر %~% در جهان شاهین بزی شاهین بمیر

26 زانکه در عرض حیات آمد ثبات %~% از خدا کم خواستم طول حیات

27 زندگی را چیست رسم و دین و کیش %~% یک دم شیری به از صد سال میش

28 زندگی محکم ز تسلیم و رضاست %~% موت نیرنج و طلسم و سیمیاست

29 بنده حق ضیغم و آهوست مرگ %~% یک مقام از صد مقام اوست مرگ

30 می فتد بر مرگ آن مرد تمام %~% مثل شاهینی که افتد بر حمام

31 هر زمان میرد غلام از بیم مرگ %~% زندگی او را حرام از بیم مرگ

32 بنده آزاد را شأنی دگر %~% مرگ او را میدهد جانی دگر

33 او خود اندیش است مرگ اندیش نیست %~% مرگ آزادان ز آنی بیش نیست

34 بگذر از مرگی که سازد با لحد %~% زانکه این مرگست مرگ دام و دد

35 مرد مؤمن خواهد از یزدان پاک %~% آن دگر مرگی که بر ms78 گیرد ز خاک

36 آن دگر مرگ انتهای راه شوق %~% آخرین تکبیر در جنگاه شوق

37 گرچه هر مرگ است بر مؤمن شکر %~% مرگ پور مرتضی چیزی دگر

38 جنگ شاهان جهان غارتگری است %~% جنگ مؤمن سنت پیغمبری است

39 جنگ مؤمن چیست هجرت سوی دوست %~% ترک عالم اختیار کوی دوست

40 آنکه حرف شوق با اقوام گفت %~% جنگ را رهبانی اسلام گفت

41 کس نداند جز شهید این نکته را %~% کو بخون خود خرید این نکته را

1 شیشه صبر و سکونم ریز ریز %~% پیر رومی گفت در گوشم که خیز

2 آن حدیث شوق و آن جذب و یقین %~% آه آن ایوان و آن کاخ برین

3 با دل پر خون رسیدم بر درش %~% یک هجوم حور دیدم بر درش

4 بر لب شان زنده رود ای زنده رود %~% زنده رود ای صاحب سوز و سرود

5 شور و غوغا از یسار و از یمین %~% یکدو دم با ما نشین با ما نشین

6 راهرو کو داند اسرار سفر %~% ترسد از منزل ز رهزن بیشتر

7 عشق در هجر و وصال آسوده نیست %~% بی جمال لایزال آسوده نیست

8 ابتدا پیش بتان افتادگی %~% انتها از دلبران آزادگی

9 عشق بی پروا و هر دم در رحیل %~% در مکان و لامکان ابن السبیل

10 کیش ما مانند موج تیز گام %~% اختیار جاده و ترک مقام

11 شیوه ها داری مثال روزگار %~% یک نوای خوش دریغ از ما مدار

1 به آدمی نرسیدی خدا چه میجوئی %~% ز خود گریخته ئی آشنا چه می جوئی

2 دگر بشاخ گل آویز و آب و نم در کش %~% پریده رنگ ز باد صبا چه می جوئی

3 دو قطره خون دلست آنچه مشک مینامند %~% تو ای غزال حرم در ختا چه میجوئی

4 عیار فقر ز سلطانی و جهانگیری است %~% سریر جم بطلب بوریا چه می جوئی

5 سراغ او ز خیابان لاله ms79 میگیرند %~% نوای خون شده ما ز ما چه میجوئی

6 نظر ز صحبت روشندلان بیفزاید %~% ز درد کم بصری توتیا چه میجوئی

7 قلندریم و کرامات ما جهان بینی است %~% ز ما نگاه طلب کیمیا چه می جوئی

1 گرچه جنت از تجلی های اوست %~% جان نیاساید بجز دیدار دوست

2 ما ز اصل خویشتن در پرده ایم %~% طائریم و آشیان گم کرده ایم

3 علم اگر کج فطرت و بد گوهر است %~% پیش چشم ما حجاب اکبر است

4 علم را مقصود اگر باشد نظر %~% می شود هم جاده و هم راهبر

5 می نهد پیش تو از قشر وجود %~% تا تو پرسی چیست راز این نمود

6 جاده را هموار سازد اینچین %~% شوق را بیدار سازد اینچنین

7 درد و داغ و تاب و تب بخشد ترا %~% گریه های نیم شب بخشد ترا

8 علم تفسیر جهان رنگ و بو %~% دیده و دل پرورش گیرد ازو

9 بر مقام جذب و شوق آرد ترا %~% باز چون جبریل بگذارد ترا

10 عشق کس را کی بخلوت می برد %~% او ز چشم خویش غیرت می برد

11 اول او هم رفیق و هم طریق %~% آخر او راه رفتن بی رفیق

12 در گذشتم زان همه حور و قصور %~% زورق جان باختم در بحر نور

13 غرق بودم در تماشای جمال %~% هر زمان در انقلاب و لایزال

14 گم شدم اندر ضمیر کائنات %~% چون رباب آمد بچشم من حیات

15 آنکه هر تارش رباب دیگری %~% هر نوا از دیگری خونین تری

16 ما همه یک دودمان نار و نور %~% آدم و مهر و مه و جبریل و حور

17 پیش جان آئینه ئی آویختند %~% حیرتی را با یقین آمیختند

18 صبح امروزی که نورش ظاهر است %~% در حضورش دوش و فردا حاضر است

19 حق هویدا با همه اسرار خویش %~% با نگاه من کند دیدار خویش

20 دیدنش افزودن بی کاستن ms80 %~% دیدنش از قبر تن برخاستن

21 عبد و مولا در کمین یکدگر %~% هر دو بیتاب اند از ذوق نظر

22 زندگی هر جا که باشد جستجوست %~% حل نشد این نکته من صیدم که اوست

23 عشق جان را لذت دیدار داد %~% با زبانم جرأت گفتار داد

24 ای دو عالم از تو با نور و نظر %~% اندکی آن خاکدانی را نگر

25 بنده آزاد را ناسازگار %~% بر دمد از سنبل او نیش خار

26 غالبان غرق اند در عیش و طرب %~% کار مغلوبان شمار روز و شب

27 از ملوکیت جهان تو خراب %~% تیره شب در آستین آفتاب

28 دانش افرنگیان غارتگری %~% دیر ها خیبر شد از بی حیدری

29 آنکه گوید لااله بیچاره ایست %~% فکرش از بی مرکزی آواره ایست

30 چار مرگ اندر پی این دیر میر %~% سود خوار و والی و ملا و پیر

31 اینچنین عالم کجا شایان تست %~% آب و گل داغی که بر دامان تست

32 کلک حق از نقشهای خوب و زشت %~% هر چه ما را سازگار آمد نوشت

33 چیست بودن دانی ای مرد نجیب %~% از جمال ذات حق بردن نصیب

34 آفریدن جستجوی دلبری %~% وانمودن خویش را بر دیگری

35 اینهمه هنگامه های هست و بود %~% بی جمال ما نیاید در وجود

36 زندگی هم فانی و هم باقی است %~% این همه خلاقی و مشتاقی است

37 زنده ئی مشتاق شو خلاق شو %~% همچو ما گیرنده آفاق شو

38 در شکن آنرا که ناید سازگار %~% از ضمیر خود دگر عالم بیار

39 بنده آزاد را آید گران %~% زیستن اندر جهان دیگران

40 هر که او را قوت تخلیق نیست %~% پیش ما جز کافر و زندیق نیست

41 از جمال ما نصیب خود نبرد %~% از نخیل زندگانی بر نخورد

42 مرد حق برنده چون شمشیر باش %~% خود جهان خویش را تقدیر باش

43 چیست آئین جهان رنگ و بو %~% جز که آب ms81 رفته می ناید بجو

44 زندگانی را سر تکرار نیست %~% فطرت او خوگر تکرار نیست

45 زیر گردون رجعت او را نارواست %~% چون ز پا افتاد قومی برنخاست

46 ملتی چون مرد کم خیزد ز قبر %~% چاره او چیست غیر از قبر و صبر

47 زندگانی نیست تکرار نفس %~% اصل او از حی و قیوم است و بس

48 قرب جان با آنکه گفت «انی قریب» %~% از حیات جاودان بردن نصیب

49 فرد از توحید لاهوتی شود %~% ملت از توحید جبروتی شود

50 بایزید و شبلی و بوذر ازوست %~% امتان را طغرل و سنجر ازوست

51 بی تجلی نیست آڈم را ثبات %~% جلوه ما فرد و ملت را حیات

52 هر دو از توحید می گیرد کمال %~% زندگی این را جلال آنرا جمال

53 این سلیمانی است آن سلمانی است %~% آن سراپا فقر و این سلطانی است

54 آن یکی را بیند این گردد یکی %~% در جهان با آن نشین با این بزی

55 چیست ملت ایکه گوئی لااله %~% با هزاران چشم بودن یک نگه

56 اهل حق را حجت و دعوی یکیست %~% خیمه های ما جدا دلها یکی است

57 ذره ها از یک نگاه آفتاب %~% یک نگه شو تا شود حق بی حجاب

58 یک نگاهی را بچشم کم مبین %~% از تجلی های توحید است این

59 ملتی چون می شود توحید مست %~% قوت و جبروت می آید بدست

60 روح ملت را وجود از انجمن %~% روح ملت نیست محتاج بدن

61 تا وجودش را نمود از صحبت است %~% مرد چون شیرازه صحبت شکست

62 مرده ئی از یک نگاهی زنده شو %~% بگذر از بی مرکزی پاینده شو

63 وحدت افکار و کردار آفرین %~% تا شوی اندر جهان صاحب نگین

64 من کیم تو کیستی عالم کجاست %~% در میان ما و تو دوری چراست

65 من چرا در بند تقدیرم بگوی %~% تو نمیری من چرا میرم بگوی

66 ms82 بوده ئی اندر جهان چار سو %~% هر که گنجد اندرو میرد درو

67 زندگی خواهی خودی را پیش کن %~% چار سو را غرق اندر خویش کن

68 باز بینی من کیم تو کیستی %~% در جهان چون مردی و چون زیستی

69 پوزش این مرد نادان در پذیر %~% پرده را از چهره تقدیر گیر

70 انقلاب روس و آلمان دیده ام %~% شور در جان مسلمان دیده ام

71 دیده ام تدبیر های غرب و شرق %~% وانما تقدیر های غرب و شرق

72 ناگهان دیدم جهان خویش را %~% آن زمین و آسمان خویش را

73 غرق در نور شفق گون دیدمش %~% سرخ مانند طبر خون دیدمش

74 زان تجلی ها که در جانم شکست %~% چون کلیم الله فتادم جلوه مست

75 نور او هر پردگی را وانمود %~% تاب گفتار از زبان من ربود

76 از ضمیر عالم بی چند و چون %~% یک نوای سوزناک آمد برون

77 «بگذر از خاور و افسونی افرنگ مشو %~% که نیرزد بجوی اینهمه دیرینه و نو

78 آن نگینی که تو با اهرمنان باخته ئی %~% هم به جبریل امینی نتوان کرد گرو

79 زندگی انجمن آرا و نگهدار خود است %~% ای که در قافله ئی بی همه شو با همه رو

80 تو فروزنده تر از مهر منیر آمده ئی %~% آنچنان زی که بهر ذره رسانی پرتو

81 چون پرکاه که در رهگذر باد افتاد %~% رفت اسکندر و دارا و قباد و خسرو

82 از تنک جامی تو میکده رسوا گردید %~% شیشه ئی گیر و حکیمانه بیاشام و برو»

1 این سخن آراستن بیحاصل است %~% بر نیاید آنچه در قعر دل است

2 گرچه من صد نکته گفتم بی حجاب %~% نکته ئی دارم که ناید در کتاب

3 گر بگویم می شود پیچیده تر %~% حرف و صوت او را کند پوشیده تر

4 سوز او را از نگاه من بگیر %~% یا ز آه صبحگاه من بگیر

5 ms83 مادرت درس نخستین با تو داد %~% غنچه تو از نسیم او گشاد

6 از نسیم او ترا این رنگ و بوست %~% ای متاع ما بهای تو ازوست

7 دولت جاوید ازو اندوختی %~% از لب او لااله آموختی

8 ای پسر ذوق نگه از من بگیر %~% سوختن در لااله از من بگیر

9 لااله گوئی بگو از روی جان %~% تا ز اندام تو آید بوی جان

10 مهر و مه گردد ز سوز لااله %~% دیده ام این سوز را در کوه و که

11 این دو حرف لااله گفتار نیست %~% لااله جز تیغ بی زنهار نیست

12 زیستن با سوز او قهاری است %~% لااله ضرب است و ضرب کاری است

13 مؤمن و پیش کسان بستن نطاق %~% مؤمن و غداری و فقر و نفاق

14 با پشیزی دین و ملت را فروخت %~% هم متاع خانه و هم خانه سوخت

15 لااله اندر نمازش بود و نیست %~% نازها اندر نیازش بود و نیست

16 نور در صوم و صلوت او نماند %~% جلوه ئی در کائنات او نماند

17 آنکه بود الله او را ساز و برگ %~% فتنه او حب مال و ترس مرگ

18 رفت ازو آن مستی و ذوق و سرور %~% دین او اندر کتاب و او بگور

19 صحبتش با عصر حاضر در گرفت %~% حرف دین را از دو «پیغمبر» گرفت

20 آن ز ایران بود و این هندی نژاد %~% آن ز حج بیگانه و این از جهاد

21 تا جهاد و حج نماند از واجبات %~% رفت جان از پیکر صوم و صلوت

22 روح چون رفت از صلوت و از صیام %~% فرد ناهموار و ملت بی نظام

23 سینه ها از گرمی قرآن تهی %~% از چنین مردان چه امید بهی

24 از خودی مرد مسلمان در گذشت %~% ای خضر دستی که آب از سر گذشت

25 سجده ئی کزوی زمین لرزیده است %~% بر مرادش مهر و مه گردیده است ms84

26 سنگ اگر گیرد نشان آن سجود %~% در هوا آشفته گردد همچو دود

27 این زمان جز سر بزیری هیچ نیست %~% اندر و جز ضعف پیری هیچ نیست

28 آن شکوه ربی الاعلی کجاست %~% این گناه اوست یا تقصیر ماست

29 هر کسی بر جاده خود تند رو %~% ناقه ما بی زمام و هرزه دو

30 صاحب قرآن و بی ذوق طلب %~% العجب ثم العجب ثم العجب!

31 گر خدا سازد ترا صاحب نظر %~% روزگاری را که می آید نگر

32 عقلها بیباک و دلها بی گداز %~% چشمها بی شرم و غرق اندر مجاز

33 علم و فن دین و سیاست عقل و دل %~% زوج زوج اندر طواف آب و گل

34 آسیا آن مرز و بوم آفتاب %~% غیر بین از خویشتن اندر حجاب

35 قلب او بی واردات نو بنو %~% حاصلش را کس نگیرد باد و جو

36 روزگارش اندرین دیرینه دیر %~% ساکن و یخ بسته و بی ذوق سیر

37 صید ملایان و نخچیر ملوک %~% آهوی اندیشه او لنگ و لوک

38 عقل و دین و دانش و ناموس و ننگ %~% بسته فتراک لردان فرنگ

39 تاختم بر عالم افکار او %~% بر دریدم پرده اسرار او

40 در میان سینه دل خون کرده ام %~% تا جهانش را دگرگون کرده ام

41 من بطبع عصر خود گفتم دو حرف %~% کرده ام بحرین را اندر دو ظرف

42 حرف پیچاپیچ و حرف نیش دار %~% تا کنم عقل و دل مردان شکار

43 حرف ته داری باند از فرنگ %~% ناله مستانه ئی از تار چنگ

44 اصل این از ذکر و اصل آن ز فکر %~% ای تو بادا وارث این فکر و ذکر

45 آب جویم از دو بحر اصل من است %~% فصل من فصل است و هم وصل من است

46 تا مزاج عصر من دیگر فتاد %~% طبع من هنگامه دیگر نهاد

47 نوجوانان تشنه لب خالی ایاغ %~% شسته رو ms85 تاریک جان روشن دماغ

48 کم نگاه و بی یقین و نا امید %~% چشم شان اندر جهان چیزی ندید

49 ناکسان منکر ز خود مؤمن به غیر %~% خشت بند از خاکشان معمار دیر

50 مکتب از مقصود خویش آگاه نیست %~% تا بجذب اندرونش راه نیست

51 نور فطرت راز جانها پاک شست %~% یک گل رعنا ز شاخ او نرست

52 خشت را معمار ما کج می نهد %~% خوی بط با بچه شاهین دهد

53 علم تا سوزی نگیرد از حیات %~% دل نگیرد لذتی از واردات

54 علم جز شرح مقامات تو نیست %~% علم جز تفسیر آیات تو نیست

55 سوختن میباید اندر نار حس %~% تا بدانی نقره خود را ز مس

56 علم حق اول حواس آخر حضور %~% آخر او می نگنجد در شعور

57 صد کتاب آموزی از اهل هنر %~% خوشتر آن درسی که گیری از نظر

58 هر کسی زان می که ریزد از نظر %~% مست می گردد بانداز دگر

59 از دم باد سحر میرد چراغ %~% لاله زان باد سحر می در ایاغ

60 کم خور و کم خواب و کم گفتار باش %~% گرد خود گردنده چون پرگار باش

61 منکر حق نزد ملا کافر است %~% منکر خود نزد من کافر تر است

62 آن به انکار وجود آمد «عجول %~% این «عجول» و هم «ظلوم» و هم «جهول»

63 شیوه اخلاص را محکم بگیر %~% پاک شو از خوف سلطان و امیر

64 عدل در قهر و رضا از کف مده %~% قصد در فقر و غنا از کف مده

65 حکم دشوار است تأویلی مجو %~% جز به قلب خویش قندیلی مجو

66 حفظ جانها ذکر و فکر بی حساب %~% حفظ تنها ضبط نفس اندر شباب

67 حاکمی در عالم بالا و پست %~% جز به حفظ جان و تن ناید بدست

68 لذت سیر است مقصود سفر %~% گر نگه بر آشیان داری مپر

69 ماه گردد تا شود صاحب ms86 مقام %~% سیر آدم را مقام آمد حرام

70 زندگی جز لذت پرواز نیست %~% آشیان با فطرت او ساز نیست

71 رزق زاغ و کرکس اندر خاک گور %~% رزق بازان در سواد ماه و هور

72 سر دین صدق مقال اکل حلال %~% خلوت و جلوت تماشای جمال

73 در ره دین سخت چون الماس زی %~% دل بحق بر بند و بی وسواس زی

74 سری از اسرار دین بر گویمت %~% داستانی از مظفر گویمت

75 اندر اخلاص عمل فرد فرید %~% پادشاهی با مقام با یزید

76 پیش او اسبی چو فرزندان عزیز %~% سخت کوش چون صاحب خود در ستیز

77 سبزه رنگی از نجیبان عرب %~% باوفا بی عیب پاک اندر نسب

78 مرد مؤمن را عزیز ای نکته رس %~% چیست جز قرآن و شمشیر و فرس

79 من چه گویم وصف آن خیر الجیاد %~% کوه و روی آبها رفتی چو باد

80 روز هیجا از نظر آماده تر %~% تند بادی طایف کوه و کمر

81 در تک او فتنه های رستخیز %~% سنگ از ضرب سم او ریز ریز

82 روزی آن حیوان چو انسان ارجمند %~% گشت از درد شکم زار و نژند

83 کرد بیطاری علاجش از شراب %~% اسب شه را وارهاند از پیچ و تاب

84 شاه حق بین دیگر آن یکران نخواست %~% شرع تقوی از طریق ما جداست

85 ای ترا بخشد خدا قلب و جگر %~% طاعت مرد مسلمانی نگر

86 دین سراپا سوختن اندر طلب %~% انتهایش عشق و آغازش ادب

87 آبروی گل ز رنگ و بوی اوست %~% بی ادب بی رنگ و بو بی آبروست

88 نوجوانی را چو بینم بی ادب %~% روز من تاریک می گردد چو شب

89 تاب و تب در سینه افزاید مرا %~% یاد عهد مصطفی آید مرا

90 از زمان خود پشیمان میشوم %~% در قرون رفته پنهان میشوم

91 ستر زن یا زوج یا خاک لحد %~% ستر مردان حفظ خویش از یار ms87 بد

92 حرف بد را بر لب آوردن خطاست %~% کافر و مؤمن همه خلق خداست

93 آدمیت احترام آدمی %~% با خبر شو از مقام آدمی

94 آدمی از ربط و ضبط تن به تن %~% بر طریق دوستی گامی بزن

95 بنده عشق از خدا گیرد طریق %~% می شود بر کافر و مؤمن شفیق

96 کفر و دین را گیر در پهنای دل %~% دل اگر بگریزد از دل وای دل

97 گرچه دل زندانی آب و گل است %~% اینهمه آفاق آفاق دل است

98 گرچه باشی از خداوندان ده %~% فقر را از کف مده از کف مده

99 سوز او خوابیده در جان تو هست %~% این کهن می از نیاگان تو هست

100 در جهان جز درد دل سامان مخواه %~% نعمت از حق خواه و از سلطان مخواه

101 ای بسا مرد حق اندیش و بصیر %~% می شود از کثرت نعمت ضریر

102 کثرت نعمت گداز از دل برد %~% ناز می آرد نیاز از دل برد

103 سالها اندر جهان گردیده ام %~% نم به چشم منعمان کم دیده ام

104 من فدای آنکه درویشانه زیست %~% وای آنکو از خدا بیگانه زیست

105 در مسلمانان مجو آن ذوق و شوق %~% آن یقین آن رنگ و بو آن ذوق و شوق

106 عالمان از علم قرآن بی نیاز %~% صوفیان درنده گرگ و مو دراز

107 گرچه اندر خانقاهان های و هوست %~% کو جوانمردی که صهبا در کدوست

108 هم مسلمانان افرنگی مآب %~% چشمه کوثر بجویند از سراب

109 بی خبر از سر دین اند این همه %~% اهل کین اند اهل کین اند این همه

110 خیر و خوبی بر خواص آمد حرام %~% دیده ام صدق و صفا را در عوام

111 اهل دین را باز دان از اهل کین %~% هم نشین حق بجو با او نشین

112 کرکسان را رسم و آئین دیگر است %~% سطوت پرواز شاهین دیگرست

113 مرد حق از آسمان ms88 افتد چو برق %~% هیزم او شهر و دشت غرب و شرق

114 ما هنوز اندر ظلام کائنات %~% او شریک اهتمام کائنات

115 او کلیم و او مسیح و او خلیل %~% او محمد او کتاب او جبرئیل

116 آفتاب کائنات اهل دل %~% از شعاع او حیات اهل دل

117 اول اندر نار خود سوزد ترا %~% باز سلطانی بیاموزد ترا

118 ما همه با سوز او صاحبدلیم %~% ورنه نقش باطل آب و گلیم

119 ترسم این عصری که تو زادی درآن %~% در بدن غرق است و کم داند ز جان

120 چون بدن از قحط جان ارزان شود %~% مرد حق در خویشتن پنهان شود

121 در نیابد جستجو آن مرد را %~% گرچه بیند روبرو آن مرد را

122 تو مگر ذوق طلب از کف مده %~% گرچه در کار تو افتد صد گره

123 گر نیابی صحبت مرد خبیر %~% از اب وجد آنچه من دارم بگیر

124 پیر رومی را رفیق راه ساز %~% تا خدا بخشد ترا سوز و گداز

125 زانکه رومی مغز را داند ز پوست %~% پای او محکم فتد در کوی دوست

126 شرح او کردند و او را کس ندید %~% معنی او چون غزال از ما رمید

127 رقص تن از حرف او آموختند %~% چشم را از رقص جان بر دوختند

128 رقص تن در گردش آرد خاک را %~% رقص جان برهم زند افلاک را

129 علم و حکم از رقص جان آید بدست %~% هم زمین هم آسمان آید بدست

130 فرد ازوی صاحب جذب کلیم %~% ملت ازوی وارث ملک عظیم

131 رقص جان آموختن کاری بود %~% غیر حق را سوختن کاری بود

132 تا ز نار حرص و غم سوزد جگر %~% جان برقص اندر نیاید ای پسر

133 ضعف ایمانست و دلگیریست غم %~% نوجوانا «نیمه پیری است غم»

134 می شناسی حرص «فقر حاضر» است %~% من غلام آنکه بر خود قاهر است

135 ای مرا تسکین جان ناشکیب ms89 %~% تو اگر از رقص جان گیری نصیب

136 سر دین مصطفی گویم ترا %~% هم به قبر اندر دعا گویم ترا

جويدنامه

جويدنامه

نبذة عن الكتاب

الفهرس