1 بنام آنکه نور جسم و جانست %~% خدای آشکارا و نهانست

2 خداوندی که جان در تن نهان کرد %~% ز نور خود زمین و آسمان کرد

3 فلک خرگاه تخت لامکان ساخت %~% زکاف و نون زمین و آسمان ساخت

4 ز یک جوهر پدید آورد اشیا %~% ز بود خویش پنهانست و پیدا

5 مه و خورشید هردو در سجودش %~% طلبکار آمده در بود بودش

6 به هر کسوت که میخواهد برآید %~% بهر نقشی که میخواهد نماید

7 زمین و آسمان گردان اویند %~% کواکب جمله سرگردان اویند

8 خرد انگشت در دندان بماندست %~% میان پرده حیران بماندست

9 ز کنه ذات او کس را خبر نیست که %~% جز دیدار او چیز دگر نیست

10 همه دیدار یار است ار بدانی %~% ولی در عاقبت حیران بمانی

11 صفاتش عقل کی بتواند آراست %~% اگرچه عقل از ذاتش هویداست

12 کمالش عقل و جان هرگز ندیدند %~% اگرچه راه بسیاری بریدند

13 فرو شد عقلها در قطره آب %~% همه در قطره پنهانست دریاب

14 همه در بحر این اندیشه غرقند %~% ز فکرت دایما پویان به فرقند

15 نمود خود نمودست او چنان باز %~% که نادانسته کس انجام و آغاز

16 همه حیران بمانده در جمالش %~% نمییابد کسی اینجا کمالش

17 کجا داند خرد کو خود چه بودست %~% که او پیوسته در گفت و شنودست

18 همه جانها درون پرده پنهانست %~% فلک از شوق او پیوسته گردانست

19 چو نتوانی که او را باز بینی %~% سزد گر عین خاموشی گزینی

20 ز خاموشی همه حیران و مستند %~% طلسم چرخ یکباره شکستند

21 اگر اسرار کلی رو نماید %~% ترا زین حس فانی در رباید

22 برد تا لامکان و سدره راز %~% ببینی در زمان انجام و آغاز

23 کسانی کاندر این ره درفشاندند %~% همه در قعر بحرش باز ماندند

24 نمیدانی در این معنی چه گوئی %~% که گردان چون فلک مانند گوئی

25 همه گردان تست ای دوست دریاب %~% درون خانهای اکنون تو دریاب

26 زهی صنع نهان و آشکاره %~% که جان اینجا بمانده در نظاره

27 اگر خورشید گویم هست گردان %~% بماند در درون پرده حیران

28 اگر ماه است دائم در گداز است %~% گهی بدر و گهی در عین راز است

29 کواکب نیز گردان وصالند %~% گهی اندر هبوط و گه وبالند

30 قلم بشکافته از هیبت یار %~% بسرگردان شده مانند پرگار

31 بروی لوح او بنوشته رازش %~% که تا اسرار بیند جمله بازش

32 اگر عرش است اندر قطره آب %~% بمانده در تحیر گشته غرقاب

33 اگر فرش است افتادست مسکین %~% از او پیداست این بازار تمکین

34 وگر کرسی است کرسی رفته از پای %~% شده گردون او از جای بر جای

35 ز شوقش میزند آتش زبانه %~% که نامم محو ماند در زمانه

36 ز عزمش باد بی پا و سر آمد %~% ندید اسرار حیران بر درآمد

37 ز ذوقش آب هر جائی روانست %~% که او آسایش جان و روانست

38 ز رازش خاک خاک راه بر سر %~% بپاشیدست و مانده زار بر در

39 ز عجزش کوه گشته پاره پاره %~% به هرجائی شده بهر نظاره

40 ندیده سر و بوده زار و غمخوار %~% چه گویم جمله حیرانند و افگار

41 اگر بحر است دائم در خروشست %~% ز شوق دوست چون دیگی بجوشست

42 همو دارد یقین اندر وصالش %~% وزین دریا دلان دانند حالش

43 چو جمله این چنین باشند ای دوست %~% طلب کن مغز را تا کی در این پوست

44 به پرده همچو ایشانی تو مانده %~% از آن اسرار کل حرفی نخوانده

45 رها کن این همه دریاب اول %~% چرا ماندی تو چون ایشان معطل

46 تو داری راز جوهر در درونت %~% ولی کس نیست اینجا رهنمونت

47 تو داری آنچه گم کردی در آخر %~% فرو ماندی در این اسرار ظاهر

48 تو داری جوهر ذات و صفاتش %~% ولی دوری تو از دیدار ذاتش

49 تو داری جوهر بس بی نهایت %~% نمییابی مرا او را حد و غایت

50 تو داری جوهری از جمله برتر %~% بسوی جوهر ذاتی تو رهبر

51 زهی دیدار تو افلاک و انجم %~% درونی و برون پیدا و هم گم

52 ندیده دیده جان روی تو باز %~% حجاب آخر دمی از جان برانداز

53 چو بنمودی جمالت را مپوشان %~% که ذراتند جمله حلقه گوشان

54 زهی اینجا نموده سر اسرار %~% حقیقت نقطه و تو عین پرگار

55 گرفته ملک جان ودل سراسر %~% توئی هم مونس و هم یار و غمخور

56 توئی هم جان و صورت بیشکی تو %~% صفات جمله اندر یکی تو

57 توئی محبوب و هم مطلوب جانان %~% توئی اسرار پیدائی و پنهان

58 توئی ذرات خورشید منیری %~% چرا اندر کف صورت اسیری

59 توئی راه و توئی آگاه صورت %~% یکی بنمای جمله بی کدورت

60 طلبکار تو و تو در درونی %~% چو بیچونی چه گویم من که چونی

61 تو بیچون وز تو چون پیدا تمامت %~% قیامت میکنی جانا قیامت

62 عجائب جوهری جانا ندانم %~% که چون شرح صفاتت را بخوانم

63 عجائب جوهری جانا چه گویم %~% که در شرح تو سرگردان چو گویم

64 نمودی روی خود در هفت پرده %~% ندیده هیچ چرخ سالخورده

65 چه داند چرخ سرگردان چه بودی %~% که دیدار خود اندر وی نمودی

66 توئی بنموده روی اندر دل و جان %~% بگویم در حقیقت راز پنهان

67 توئی اندر صفات خود نمودار %~% حجاب خود خودی از پیش بردار

68 چو مشتاقان همه حیران و مستند %~% هنوزت بسته عهد الستند

69 چراشان این چنین افکار ماندی %~% حزین و خسته و غمخوار ماندی

70 زمانی رویشان بنمای از راز %~% حجاب چرخ و انجم را برانداز

71 چو یک را در یکی بنمودی از خویش %~% زمانی مرهمی نه بر دل ریش

72 بهر وصفت که میگویم نه آنی %~% که تو برتر ز وصف و داستانی

73 خرد طفلی است در وصف کمالت %~% فرو مانده در این بحر جلالت

74 ولیکن عشق میداند صفاتت %~% که او مشتق شدست ازبود ذاتت

75 حقیقت عشق وصف سرنگوید %~% که جز دیدار تو چیزی نگوید

76 حقیقت عشق دید آن روی و نشناخت %~% اگرچه عقل کل در سیر بگداخت

77 حقیقت عشق توحید تو خواند %~% که همچون عقل او حیران بماند

78 حقیقت عشق میگوید ثنایت %~% که فانی نیستی دیده بقایت

79 حقیقت عشق میبیند جمالت %~% که او دیدست اسرار کمالت

80 حقیقت عشق تو پرده برانداخت %~% که در یکی ترا دیدست و بشناخت

81 حقیقت عشق در جان راه دارد %~% که در هر دو جهان تو شاه دارد

82 حقیقت چون توئی چیزی دگر نیست %~% کسی دیگر بجز ذاتت خبر نیست

83 حقیقت چون توئی ذات عیانی %~% تو بنمائی بکل راز نهانی

84 تو بنمائی بکل راز نهانی %~% حقیقت چون توئی عشق نهانی

85 توئی در پرده جان رخ نموده %~% تو گفتستی حقیقت تو شنوده

86 یکی میبینمت در پرده باری %~% که جز جمله توانی کار سازی

87 تو دانی این زمان عین صفاتی %~% ز صورت در صفات جان و ذاتی

88 همه جویای تو اندر دل و جان %~% ز بود خویش پیدائی و پنهان

1 تعالی الله زهی ذات و صفاتت %~% که کی باشد صفاتت غیر ذاتت

2 تعالی الله زهی دیدار رویت %~% نموده خود همه درگفتگویت

3 توئی صنع نهان و آشکارا %~% که بنمودی بیکباره تو ما را

4 توئی صانع توئی جان و توئی حق %~% توئی در هر دو عالم نور مطلق

5 حقیقت نیست جز ذات تو اینجا %~% شدستم عقل در ذات تو شیدا

6 تو خواهی بود تا باشی سراسر %~% حقیقت جز تو چیزی نیست دیگر

7 وصالت را همه جویا تو در جان %~% جهانی بر رخ تو مانده حیران

8 تو بودی آدم و آدم تو بودی %~% خودی خود تو در آدم نمودی

9 تو بودی نوح در دریای معنی %~% فکندی شورش و غوغای معنی

10 تو ابراهیمی و در نار هستی %~% بت نمرود را صورت شکستی

11 تو اسماعیلی و قربان خویشی %~% تو هم دردی و هم درمان خویشی

12 توئی اسحق و خود را سر بریدی %~% چو جز دیدار خود چیزی ندیدی

13 توئی یعقوب نابینا چرائی %~% از آن کز یوسف جانت جدائی

14 توئی یوسف درون چاه مانده %~% ز سر خویشتن آگاه مانده

15 توئی جرجیس گشته پاره پاره %~% جهانی مر ترا اینجانظاره

16 توئی موسی و بر طور الستی %~% ز اسرار نمود خویش مستی

17 سلیمانی و ملکت داده بر باد %~% اگر خواهی کنی تو دیگر آباد

18 تو ایوبی ودیده رنج و زحمت %~% ولی در عاقبت دیدی تو رحمت

19 زکریائی و مانده در درختی %~% به تیغ عشق بیشک لخت لختی

20 توئی یحیی در اینجا سر بریده %~% وصال اینجا ز بیچونی ندیده

21 تو خضری چشمه حیوان تو داری %~% چرا ازتشنگی جان بر لب آری

22 توئی عیسی و اندر پای داری %~% نمود عشق خود را پایداری

23 توئی مر مصطفا ونور عالم %~% نموده اندر اینجا سر خاتم

24 تو در شهر علومت حیدری تو %~% نمود راز هر معنی دری تو

25 توئی مرانبیا و اولیا را %~% تو هستی ابتدا و انتها را

26 جلالت انبیا راسخ نمودست %~% در اسرار کلی برگشودست

27 توئی آتش ولیکن درحجابی %~% از آن پیوسته دائم در عتابی

28 توئی باد و روان در جسم وجانی %~% از آن از دیدهها اینجا نهانی

29 توئی آب و روانی در همه جای %~% بهر کسوت که میخواهی تو بنمای

30 توئی خاک و نموده کل اسرار %~% توئی پیدا شده اعیان دیدار

31 توئی کان و پر از گوهر نمائی %~% سزد گر این زمان گوهر فزائی

32 توئی عین نبات و سر معدن %~% بتو شد جمله اسرار روشن

33 توئی بنموده رخ در کایناتی %~% در این ظلمات تن آب حیاتی

34 توئی جانان و جان اینجا چه گویم %~% که جز ذاتت درون جان نجویم

35 زبانی در دهان گویا شده تو %~% درون جانها جویا شده تو

36 توئی و تو شده پیدا مرا یار %~% که اینجا مینبینم هیچ اغیار

37 توئی ای دیدنت در پرده دل %~% تو هستی در نهان گمکرده دل

38 توئی الله در توحید مطلق %~% نمود تست اشیا جمله الحق

39 توئی الله اینجا در دل و جان %~% ز خود برگوی و هم از خود تو برخوان

40 توئی الله جوهر در میانم %~% بجز از جوهر ذاتت ندانم

41 توئی الله اینجا در دل و جان %~% ز چشم آفرینش نیز پنهان

42 توئی الله گویائی زبانی %~% ز چشم آفرینش مر نهانی

43 دلا چون راز دیدی جمله سرباز %~% حجاب از پیش چشم خود برانداز

44 حقیقت فاش کردی خویشتن تو %~% نمودی مر حجاب جان و تن تو

45 جهان چون اول و آخر تو باشی %~% چه گویم این زمان اسرار فاشی

46 بدیدار تو پنهان گشت پیدا %~% تعالی الله زهی نور هویدا

47 چو یکی من چرا پیوند جویم %~% توئی مطلوب طالب چند گویم

48 دلم خون گشت ای ساقی اسرار %~% مرا در عین خود کن ناپدیدار

49 مرا جامی بده زان جام باقی %~% که تو هم جام و هم جانی و ساقی

50 چو من توحید اسرار تو بافم %~% چنان خواهم که جان را برشکافم

51 خوشا آن دم که جان بی جسم باشد %~% بجز ذات تو دیگر اسم باشد

52 یقینم شد که نی مردی نمیری %~% همه ذرات عالم دستگیری

53 حیات باقی و عین بهشتی %~% که طینت در یداللهت سرشتی

54 زهی اسرار جان اسراردان کو %~% یکی داننده بیننده جان کو

55 هزاران جان پاک پاکبازان %~% فدای آنکه یابد سر جانان

56 توئی جانان بجز تو من ندیدم %~% ز تست این جمله گفت و شنیدم

57 ز خود آورد ودر خود او نمودست %~% گره در عاقبت خود برگشودست

58 چودیدت عشق عقل آمد ملامت %~% از آن بنمود این رازو پیامت

59 حقیقت جمله دیدار تو آمد %~% جمال جان خریدار تو آمد

60 حقیقت هم تو دیده دید دیدار %~% ز جمله او ترا آمد خریدار

61 ترا بشناخت اینجا در معانی %~% که کلی رهنمای جان جانی

62 تو جانانی برون تو چو اسمست %~% توئی گنج و همه عالم طلسمست

63 زهی گنج تو جوهر فاش کرده %~% توئی نقش و توئی نقاش کرده

64 ز یکی در یکی خود باز دیده %~% خود این انجام و خود آغاز دیده

65 زهی از عشق خود مجروح گشته %~% توئی صورت عیان روح گشته

66 تو دانستی که چون بستی صور را %~% توئی انداخته عین گهر را

67 ترا بر ذره ذره راه بینم %~% ترا در جزو و کل آگاه بینم

68 تو آگاهی و صورت بیخبر ماند %~% درون پرده حیران در نظر ماند

69 نبینم جز ترا یک چیز دیگر %~% چو تو باشی نباشد نیز دیگر

70 چنین گفتست اینجا راه بینی %~% ز وصف تو مرا عین الیقینی

71 که گردیدم بسی درجان عالم %~% نظر کردم باین و آن عالم

72 ندیدم هیچ جز جانان حقیقت %~% چو بسپردم بدو راه طریقت

73 ندیدم هیچ جز دیدار رویش %~% همه دارند سر لا و هویش

74 ندیدم هیچ جز دیدار الله %~% زدم دم در عیان قل هو الله

75 ندیدم جز یکی در جوهر ذات %~% نمود یار دیدم جمله ذرات

76 ندیدم جز یکی در کارگاهش %~% شدم در سایه عشق و پناهش

77 ندیدم جز یکی پیدا و پنهان %~% نمود خویش دیدم جمله جانان

78 ندیدم جز یکی و در یکی بود %~% نمود یار حق حق بیشکی بود

79 ندیدم جز یکی تا راه بردم %~% ز دید عشق راه جان سپردم

80 ندیدم جز یکی در گنج جانان %~% اگرچه پر کشیدم رنج جانان

81 ندیدم جز یکی در دل عیانست %~% ز یکی یار بی نام و نشانست

82 ندیدم جز یکی در لانموده %~% نمودم یار در لا لا ربوده

83 ندیدم جز یکی اندر نمودار %~% عیان دوست دیدم لیس فی الدار

84 یکی دیدم همه انجام و آغاز %~% از آن اسرار کردم جمله سرباز

85 یکی دیدم تمامت بی نهایت %~% همه در دوست در دیدار غایت

86 یکی دیدم مکان و لامکان هم %~% بهم پیوسته دیدم جسم و جان هم

87 یکی دیدم ز یکی کل نموده %~% ز یکی دیده و دیدم گشوده

88 یکی دیدم عیان و در یکی هست %~% یکی اندر دوئی یار پیوست

89 یکی دیدم ز خود پیدا نکرده %~% ولی اندر حجاب هفت پرده

90 یکی دیدم درون را با برونش %~% همه ره گم بکرده رهنمونش

91 یکی دیدم درون جان سراسر %~% از آن اسرار ربانی تو مگذر

92 چو درتوحید جانان در یکیام %~% ز یکی جوهر کل بیشکیام

93 چو در توحید جز یکی ندیدم %~% یکی را در یکی یکی گزیدم

94 منم توحید یار و سر اسرار %~% منم در جسم و جان بنموده گفتار

95 منم توحید اسرار الهی %~% نموده سر ز ماهم تا بماهی

96 منم توحید جانان آشکاره %~% خودی خود زخود کرده نظاره

97 منم توحید در لا مانده پنهان %~% حقیقت مینمایم سر اعیان

1 زهی دیدار من دیدار یکتا %~% منم پنهان ز عشق خویش و پیدا

2 زهی دیدار من در اول کار %~% نموده در حقیقت عین پرگار

3 زهی دیدار من جان کل نموده %~% در آخر راز من کلی فزوده

4 زهی وصف ثنایت برتر از جان %~% منم صورت منم تحقیق جانان

5 زهی دیدار من در جزو و در کل %~% نموده خویشتن هم رنج و هم ذل

6 کسی هرگز ثنائم چون تواند %~% که ایمن از خودی خود بمانده

7 کسی هرگز ثنای من کجا گفت %~% چو من باشم حقیقت گفت و آشفت

8 کسی هرگز ثنای من نگوید %~% اگر گوید منم از من بگوید

9 منم آن جوهر پیدا نموده %~% که این دریای پر غوغا نموده

10 منم آن جوهر اسرار پیدا %~% که بنمایم در این بازار خود را

11 منم آن جوهر راز حقیقت %~% که بنمودم عیان سر طریقت

12 منم توحید خود گویان و جوهر %~% نموده از نمود چرخ و اختر

13 منم آن جوهر توحید بیچون %~% که آوردم همه در هفت گردون

14 منم آن جوهر لا زمانین %~% که باشد پیش چشمم ذره کونین

15 منم آن جوهر دیدار جمله %~% که بنمایم ز خود اسرار جمله

16 منم آن جوهر اعزاز گردون %~% که پیدا مانده و پنهان و بیچون

17 منم آن گوهر افلاک و انجم %~% که بنمایم ره حکمت بمردم

18 منم آن جوهر بیحد و غایت %~% که بنمایم کسان را در هدایت

19 چو بیچونم ز خود توحید گویم %~% که جز دیدار خود چیزی نجویم

20 همه دید منست ارباز دانی %~% چرا چندین ز ما حیران بمانی

21 منم گویای خویش و سر اسرار %~% که میگوید در این گفتار عطار

22 منم عطار او را رخ نموده %~% ابا او رازها گفت و شنوده

23 نمودم راز خود او را ز آغاز %~% دگر در پرده خواهم بردنش باز

24 بسی با او عیان و راز گفتم %~% حقیقت مر ورا گفت و شنفتم

25 بر آن سری که او اینجا نمودست %~% ز ذات ما ورا گفت و شنودست

26 کنون حیران ما اندر جلالست %~% چو ما گوئیم نطقش گنگ و لالست

27 چو ماگفتیم هم ما بازگوئیم %~% نمود راز ما ز آغاز گوئیم

28 کنون حیران خود ماندست عطار %~% منم گوینده این سر و گفتار

29 به عون خود ورا دادم وصالش %~% برون آوردم از رنج و وبالش

30 چو او جز ما دگر غیری ندیدست %~% همه من گفتم و او در شنیدست

31 عنان را بازکش از راه اسرار %~% که هرکس نیست خود آگاه اسرار

32 که میداند که این اسرار چونست %~% که حق میگوید وحق رهنمونست

33 کنون عطار ما با هوشت آریم %~% کنم گویا ز پس خاموشت آریم

34 چو گنج راز دادیمت نهانی %~% ببخشم جوهرت تا برنشانی

35 چو در بیرون و در جانت عیانیم %~% همت ما در زبان جوهر نشانیم

36 چو کردی ذات ما را در عیان فاش %~% ندیدی غیر ما این جا تو ما باش

37 منم اول منم در آخر کار %~% بفضل خود ترا بخشم بیکبار

38 چو من باشم بیامرزم تمامت %~% بجنتشان رسانم در قیامت

39 حقیقت فاش گردانم حقیقت %~% ترا عطار سازم در شریعت

1 زهی عطار کز سر الهی %~% نمودی عین دید پادشاهی

2 زهی گستاخ بر اسرار معنی %~% تو خواهی دید حق اظهار معنی

3 عیان واصلانی در جهان تو %~% که بنمودی چنین سر نهان تو

4 بمعنی برتر از هر دو جهانی %~% که گفتی فاش اسرار نهانی

5 بحکمت لوح گردان مینگاری %~% که تو حکمت ز نون الحکم داری

6 بحکمت راز جانان داری اینجا %~% ز دید دوست برخورداری اینجا

7 چو این جوهر ترا دادند اول %~% چو زر کن مشکلات جمله را حل

8 ترا دادند معنی تا بدانی %~% جواهرهای معنی برفشانی

9 تو داری گنج و ملک پادشاهی %~% که ذرات جهان را نیکخواهی

10 از این شیوه سخن هرگز که دیدست %~% حقیقت چون تو هرگز کس ندیدست

11 نمانده عقل اندر عشق جانان %~% بیکباره شدی در دوست پنهان

12 نمانده عقل اندر عشق دلدار %~% خودی خود ترا کرده نمودار

13 نمانده عقل پنهانی تو در دوست %~% حقیقت مغز شد در حق ترا پوست

14 نمانده عقل تا عاشق شدستی %~% بای عشق را لایق شدستی

15 نمانده عقل تا عشاق عالم %~% زنندت سیر معنیها دمادم

16 نمانده عقل تا در عین عشاق %~% نمائی دمدمه در کل آفاق

17 نمانده عقل و راه کل سپردی %~% تو گوئی معنی از آفاق بردی

18 نمانده عقل سالک در وصولی %~% از آن نزدیک ذات حق قبولی

19 نمانده عقل و عشق آمد پدیدار %~% بچشم تو نه در ماند نه دیوار

20 نمانده عقل و عشقت رهنمون شد %~% از آن جان و دلت دریای خون شد

21 نمانده عقل و عشقت راز برگفت %~% تمامت گوهر اسرار را سفت

22 نمانده عقل و عشق آمد پدیدار %~% که تا آویزدت یکباره از دار

23 نمانده عقل وعشقت لامکان شد %~% وجودت برتر از هر دو جهان شد

24 نمانده عقل و عشق آوازه انداخت %~% ترا چون شمع سوز عشق بگداخت

25 نمانده عقل و عشقت کرد واصل %~% از آن اسرار کل شد جمله حاصل

26 نمانده عقل و عشق اندر صفاتت %~% عیان بنمود اینجا سر ذاتت

27 نمانده عقل تا در لافتادی %~% در اسرا کلی برگشادی

28 نمانده عقل عشق و نور قدسی %~% ولی در مانده این دیر شدستی

29 نمانده عقل دیرت شد خرابی %~% سزد کز خویش بی این دیریابی

30 نمانده عقل جوهر فاش کردی %~% میان سالکان خود فاش کردی

31 نمانده عقل اسرار جهانی %~% درون جسم و جان گنج نهائی

32 نمانده عقل تو راز دو کونی %~% از آن اندر یکی بر لون لونی

33 نمانده عقل برگو آنچه آید %~% که حق میگویدت حق مینماید

34 نمانده عقل من گفتارت آمد %~% یقین ذات در دیدارت آمد

35 نمانده عقل حق در گفت و گویست %~% فلک بهر تو سرگردان چو گویست

36 نمانده عقل حق در جانت آمد %~% ز پیدائی خود پنهانت آمد

37 نمانده عقل هم ار عشق مکدر %~% کی بی عشقت نبینی حق سراسر

38 نمانده عقل جانانست جانت %~% ازو بشنو همه شرح و بینانت

39 نمانده عقل توحیدت یکی شد %~% همه عین یکیات بیشکی شد

40 یکی دیدی ز یکی آمدستی %~% در اینجا واصل عهد الستی

41 یکی دیدی ز یکی در وجودی %~% نبودی تا نبودی زانکه بودی

42 یکی دیدی از آن در یک نمودی %~% که اندر آتش معنی چو عودی

43 یکی دیدی تو چه ذات و صفاتش %~% صفاتش کوی کاعیانست و ذاتش

44 یکی دیدی از آن صاحب راز %~% که خواهی گشت هم انجام و آغاز

45 یکی دیدی در اول هم در آخر %~% نگه میدار هم اسرار ظاهر

46 یکی دیدی در اینجا صورت یار %~% رهاکردی ز دید خویش پندار

47 یکی دیدی تو صورت در معانی %~% از آن از بحر معنی در چکانی

48 یکی دیدی ز معنی جسم و جانت %~% از آن شد راز سبحانی عیانت

49 یکی دیدی تو اندر دیده خویش %~% از آن برداشتی آن پرده از پیش

50 یکی هستی و در یکی یکی تو %~% مثال قطره در قلزمی تو

51 یکی دیدی دراین بحر الهی %~% نمود جوهر ذاتت کماهی

52 از آن این جوهر توحید دیدی %~% که در معنی و صورت ناپدیدی

53 توئی آن جوهر بحر هدایت %~% که کس اینجا نمیداند نهایت

54 توئی آن جوهر کان حقیقت %~% که بنمودی عیان جان حقیقت

55 توئی آن جوهر اسرار یزدان %~% که جوهر فاش خواهی کرد زین کان

56 توئی آن جوهر اسرار معنی %~% که کردی این همه اظهار معنی

57 توئی آن جوهر دریای ذاتی %~% که جوهرپاش اعیان صفاتی

58 ز اسرار الستت هست جوهر %~% از آن تو هستی اندر عین گوهر

59 توداری جوهر بازار معنی %~% گهرپاشی کن از اسرار معنی

60 زهی کاین بیت هر یک جوهریاند %~% ز یک دریا و هر یک گوهریاند

61 اگر گویی ثنای خویش بسیار %~% نیاید هیچ بر دکان خریدار

62 کم خود گیر و خود کم کن درین راه %~% که جز خودی نداری هیچ همراه

63 نداری هیچ همراهی جز اسرار %~% که او دارد حقیقت دیدن یار

64 نداری هیچ اندر دهر فانی %~% بجز گلزار اسرار و معانی

65 نداری هیچ در هر دو جهان تو %~% بجز یکی خدا عین العیان تو

66 نداری هیچ جز دیدار الله %~% از آن دم میزنی از صبغةالله

67 نداری هیچ بر جان جای داری %~% ترا شاید که او را پای داری

68 نماندی هیچ در دنیا فلاهیچ %~% رهاکن این طلسم پیچ بر پیچ

69 چو دیدی گنج ذاتت در یکی حق %~% ز حق گوی و هم از حق جوی مطلق

70 تو گنجی لیک در بند طلسمی %~% تو جانی لیک در زندان جسمی

71 طلسم و بند بر نجات نشکن %~% نمود جوهر ذرات بشکن

72 طلسم چرخ گردان پاره پاره %~% که تاریکی ترا باشد نظاره

73 چرا در درد صورت مبتلائی %~% چو تو صورت فکندی کل خدائی

74 ترا صورت نخواهد بود همراه %~% ز معنی خدا میباش آگاه

75 ترا صورت بکاری مینیاید %~% خدا دیدارت اندر جان نماید

76 چو صورت بشکنی بیشک حقی تو %~% دوئی شد محو و کلی خود حقی تو

77 بلائی را کشیدی هم ز صورت %~% از آن پیوسته بودی در کدورت

78 بلای دل کشیدی در سرانجام %~% بیک ره در فکندی ننگ با نام

79 بلای دل کشیدی تو درین راه %~% که از حال اوفتادی در بن چاه

80 بلای دل کشیدستی و دیدی %~% از آن این لحظه در دیدار دیدی

81 بلای دل کشیدی در جهان تو %~% از آن دیدی همه راز نهان تو

82 بلای عشق اینجا دل کشیدی %~% از آن رو این همه گفت و شنیدی

83 بلای عشق در دل راه دارد %~% از آن کین دل نظر در شاه دارد

84 بلای عشق در جان و دل آمد %~% که دل با جان در این عین کل آمد

85 بلای عشق داند سالک پیر %~% که اینجا درنگنجد هیچ تدبیر

86 بلای عشق داند آنکه چون من %~% بشب نالان بود تا روز روشن

87 بلای عشق اول دید آدم %~% من از وی بیشتر دیدم در این دم

88 بلای عشق جانان در فغان است %~% از آن کاینجا نمود قیل وقال است

89 ولی تا این بلا در لاعیانست %~% بلاشک گشت راحت را نهانست

90 طریق عشق جانان بی بلا نیست %~% توهم لاشوکه در حق هست لانیست

91 طریق عشق جانان لطف باشد %~% که جز مر لطف او چیزی نباشد

92 طریق عشق خلوت خوی کن راز %~% اگر مردی ز صورت جوی کن باز

93 طریق عشق آنکس یافت چون من %~% که او را عین گلشن گشت گلخن

94 طریق عشق آنکس باز داند %~% که نی آغاز و نی انجام داند

95 طریق عشق جز یکی نداند %~% یکی را در یکی حیران بماند

96 طریق عشق من بردم حقیقت %~% که بسپردم بحق راه شریعت

97 طریق عشق آن باشد ترا آن %~% که اینجا تو نبینی غیر جانان

98 طریق عشق اینجا باز بین باز %~% همه در تست خود را باز بین باز

99 طریق عشق در جانست دیدار %~% برافکن صورت و جانت به دیدار

100 برافکن صورت و معراج دریاب %~% ترا بر سر حقیقت تاج دریاب

101 برافکن صورت و معراج خود بین %~% همه ذرات جان محتاج خود بین

102 برافکن صورت و معراج یار است %~% ز دید جان نظر کن آشکار است

103 اگر معراج جان جانان نماید %~% همه در پیش تو یکسان نماید

104 اگر معراج خود در جان ببینی %~% رخ معشوقهات اعیان ببینی

105 اگر معراج اینجاگه ندیدی %~% میان اهل معنی ناپدیدی

106 اگر معراج اینجا رخ نماید %~% ترا از بود صورت در رباید

107 اگر معراج اینجاگاه بنمود %~% ترا پیدا نماید در عیان بود

108 رهی ناکرده چون تیری در آماج %~% کجاهرگز نیابی دید معراج

109 رهی ناکرده هرگز چه گویم %~% که تا اسرار معراجت بگویم

110 رهی ناکرده مانند احمد %~% که تا بر قدر خود گردی مؤید

111 رهی ناکرده مانند او تو %~% که تا گردی بقدر خود نکو تو

112 رهی ناکرده در سدره جان %~% که تا بینی حقیقت روی جانان

113 رهی ناکرده در اسرار مطلق %~% که تا بینی تو جان جاودان حق

114 رهی ناکرده در جوهر جان %~% که تا بینی تو جان جاودان حق

115 رهی ناکرده اینجایگه چه جوئی %~% چرا بیهوده اندر گفت و گوئی

116 رهی ناکرده اندر صفاتت %~% که بنمائی حقیقت عین ذاتت

117 رهی ناکرده تا بازدانی %~% که سر این جهان و آن جهانی

118 رهی ناکرده مانند مردان %~% از آن سرگشته چون چرخ گردان

119 رهی ناکرده چون سالکان ساز %~% که تا یابی نمودت جمله سرباز

120 رهی ناکرده چون کاروان تو %~% بکن راه و بمنزل خود رسان تو

121 رهی کن تا بمنزل در رسی باز %~% که تا یابی نمود خویشتن باز

122 رهی کن تا خوش و فارغ نشینی %~% که این دم در گمان نه در یقینی

123 چو مردان راه کن باشد که یک روز %~% ز عین واصلان گردی تو پیروز

124 چو مردان راه کن ای ره ندیده %~% در این دنیا دل آگه ندیده

125 چو مردان راه کن از چه برون آی %~% بمعنی و بصورت ذوفنون آی

126 چو مردان راه کن در جسم و جان تو %~% که میبینی نمود تن عیان تو

127 چو مردان راه کن در جوهر جان %~% که تا بینی حقیقت سر سبحان

128 چو مردان راه کن دریاب آخر %~% از این دریا دمی دریاب آخر

129 چو مردان راه کن دریاب زین بحر %~% که چیزی نیست در دنیا بجز زهر

130 چو مردان راه کن بگذر ز کونین %~% در اینجا او نمیگنجد زمانین

131 برون شو زین جهان با آن جهان تو %~% دمی منگر زمین را با زمان تو

132 برون شو زین جهان و آنجهان بین %~% یکی ز آیات حق عین العیان بین

133 برون شو زین جهان و جای دیوان %~% بجائی کان نباشد غیر جانان

134 برون شو زین سر اگر مرد راهی %~% که تا یابی حقیقت عین شاهی

135 برون شو زین سرا و آن سرا بین %~% دمی در جان دلت خلوتسرا بین

136 چو معراج تو در جانست خود بین %~% که تا تلخی شود پیش تو شیرین

137 بقدر خود بیابی آنچه یابی %~% همی ترسم که جز خود را نیابی

138 حقیقت جسم و جان اینجا نماند %~% از آن کین نقش در دریا نماند

139 چو در نزدیک جانان میروی تو %~% سزد گر در جهان جان شوی تو

140 مبین خود تا ترا زیبد ز اسرار %~% نظر اندازدت بر جان و دل یار

141 چو جانت در نظر جانان نیابد %~% دل و جان هر دو سوی او شتابد

142 چو جانت سوی او یابد پناهی %~% نماند هیچ جز حق هیچ راهی

143 نماند هیچ جز دیدار جانان %~% نبینی هیچ جز انوار جانان

144 نماند هیچ جز دیدار یکسر %~% چگویم تا ترا آیدت باور

145 نماند هیچ در دریای فانی %~% ز عقل صورت و فهم و معانی

146 نماند هیچ جز در ذات الله %~% کجا ذاتی نمودت قل هو الله

147 چو قطره غرق دریا شد چه باشد %~% وجود قطره جز دریا نباشد

148 چو قطره غرق دریا شد حقیقت %~% بدان این سر تو در عین شریعت

149 شود در گر بماند در صدف باز %~% وگرنه عین دریا باشد از راز

150 ایا دریا ندیده چند گوئی %~% که در دریا فتاده چون سبوئی

151 سبو چون افتد اندر عین دریا %~% کند از آب دریا بانگ و غوغا

152 نیابد بانگ و فریادش بسی هم %~% که تا پنهان شود در بحر در دم

153 رود با عین دریا در زمانی %~% میان آب و گل گیرد مکانی

154 ترا با این چنین گفتار حاصل %~% که یک دم مینگشی دوست واصل

155 اگر دریای لاهوتی بیابی %~% سوی آن بحر ناسوتی شتابی

156 اگر تو غرقه هم مائی بدریا %~% سر تختت کجا باشد ثریا

157 وگر در تو بماند بحر غرقه %~% یکی بینی تو این هفتاد فرقه

158 شود بحرت در این دل ناپدیدار %~% بیابی جوهر و هم در شهوار

159 همه در عین دریا باز بینی %~% چو مردان تو دمادم راز بینی

160 ولی ای دوست دریا جای تو نیست %~% حقیقت عین دل ماوای تو نیست

161 تو دریائی و از دریا تو جوهر %~% نمود خویشتن در اسرار بنگر

162 بجز دریای جان در دگر نیست %~% که اینجاجز یکی ذات گهر نیست

163 کدامین جوهر است ار بازدانی %~% که چون او مینباشد در معانی

164 حقیقت جوهر ذاتست الله %~% کسی مانند او کی باشد آگاه

165 حقیقت اوست در هر دو جهان نور %~% که اندر هر دو عالم اوست مشهور

166 تمامت سالکان محتاج اویند %~% بجان پیوسته در معراج اویند

167 صفاتش وصف کردن مینیارم %~% اگرچه جوهر دریاش دارم

168 صفات صورت و معنیش جان یافت %~% از او این جوهر عین العیان یافت

1 به بالا مصطفی سرو روانست %~% رخش مانند ماه آسمانست

2 وجود مصطفی از نور پاکست %~% ز لطف حق نبی الله نه خاکست

3 زمین و آسمان او را طفیل است %~% ملک با آدم و جنش زخیل است

4 محمد بر همه عالم رسولست %~% رسول سرور و صاحب قبولست

5 هنز آدم میان آب و گل بود %~% که او شاه جهان و جان ودل بود

6 دو گیسویش برنگ مشک اذفر %~% دو چشم نرگسینش زهره پیکر

7 لب و دندان او گوهر فشانست %~% میان جمله او سر عیانست

8 نمود او نمود کردگار است %~% که در اسرار کل او پایدار است

9 چه گویم من ثنای او خدا گفت %~% که نور اوست با نور خدا جفت

10 حقیقت در شریعت رهنما اوست %~% بگویم راست دیدار خدا اوست

11 حقیقت نور پاک ذات یزدان %~% که آمد فاش کرده سر اعیان

12 ز هر منزل که او سوی دگر شد %~% اگرچه پخته بد او پختهتر شد

13 چو خود حق یافت خود را بیشکی دید %~% شب معراج او جمله یکی دید

14 یکی بود او نمود هر دو عالم %~% بیامد تا بعبدالله ز آدم

15 بدش تعظیم سر لامکانی %~% از آن دید او چنین صاحب قرانی

16 زهی صاحب قران کره خاک %~% بصورت رفته بر بالای افلاک

17 حقیقت حق توئی اینجا بدیده %~% توئی از انبیا اینجاگزیده

18 تو گفتستی نمود من ز آنی %~% حقیقت واصلان دانندگانی

19 ترا زیبد که ختم انبیائی %~% که در هر دو جهان تو پیشوائی

20 طفیل خنده تو آفتابست %~% ز چشمت قطره عین سحاب است

21 توئی شاه و همه آفاق خیلاند %~% توئی اصل و همه عالم طفیلاند

22 تو آغازنده از آفرینش %~% تو هستی دیدهها را نور بینش

23 زهی شرعت گرفته قاف تا قاف %~% فکنده زلزله در نون و در کاف

24 زهی شرعت فکنده کفر از دین %~% ندیده هیچکس این عز و تمکین

25 زهی شرعت ورای هفت افلاک %~% تو کردستی بحکمت زهر تریاک

26 زهی شرعت بگرد چرخ بسته %~% سر زنار بتها برشکسته

27 زهی شرعت نموده روی در دل %~% گشاده رازهای سر مشکل

28 کجا همچون تو دیگر باز بیند %~% طلبکار تو مر اهل یقینند

29 کجا همچون تو باشد رهنمائی %~% درون قلعه دل درگشائی

30 تمامت سالکان از جان غلامند %~% تمامت پختگان اینجای خامند

31 تمامت خاک درگاه تو باشند %~% همه بهر تو در راه تو باشند

32 بصورت برتر ازکون و مکانی %~% تمامت واصلان را جان جانی

33 توئی جانان بر اسرار بینان %~% ترا دانند حق صاحب یقینان

34 ترا شد کائنات اینجا چو ارزن %~% مرا اسرار کل شد از تو روشن

35 محمد صادق القول و امین است %~% جهان را رحمة للعالمین است

36 تو هستی ذات پاک و عین رحمت %~% توئی پیوسته اندر عین قربت

37 تو دیدستی شب معراج حق تو %~% از آن بردی بحق اینجا سبق تو

38 تو خورشیدی و جمله ذره تو %~% فلک اینجایگه گم کرده تو

39 فلک شد خرقه پوش خانقاهت %~% سرگردانست اندر عین راهت

40 چو دارد چون تو شاهی چون نگردد %~% که بر یاد تو بر گردون بگردد

41 مه از شوق رخت هر ماه بگداخت %~% سپر از خجلت رویت بینداخت

42 ز شوقت آفتاب از ذوق گردانست %~% کواکب نیز سرگردان و حیرانست

43 ز رویت ذره دریافت خورشید %~% از آن اندر فلک لرزانست چون بید

44 تو کردی دعوت دینها سراسر %~% تو داری پنج وقت الله اکبر

45 تمامت دینها را برفکندی %~% تو بیخ کفر از عالم بکندی

46 همه درتو شده چون قطره گم %~% کجا پیدا شود در قطره قلزم

47 همه جانها فدای روی تو باد %~% تو دادی در حقیقت جملگی داد

48 همه از بهر روی تو فدااند %~% شده حیران ز بهر یک ندا اند

49 بتو دادند یکسر جمله امید %~% چنین مگذار ما را تا بجاوید

50 تو داری هرچه هست اینجا بدیدار %~% تمام جانها مهرت خریدار

51 چو جانانی ترا از جان گزیدم %~% چو جانانی بجز جانت ندیدم

52 توئی جانان و جان را کرده اینجا %~% ز پیدا نیست پنهان کرده اینجا

53 تو پیدائی و هم پنهان همیشه %~% تو هم جانی و هم جانان همیشه

54 حبیب اللهی و حق را تو دیدی %~% از آن مغز حقیقت برگزیدی

55 حبیب اللهی و حق را توئی دوست %~% توئی مغز و همه آفاق چون پوست

56 توئی الله را محبوب بیشک %~% نموداری ز حق در جمله حق یک

57 یکی دیدی تو خود الله در ذات %~% از آن دادت تمامی عین آیات

58 چو حق بیواسطه در خویش دیدی %~% چنان کز پس ندیدی بیش دیدی

59 درون خویش دیدی ذات الله %~% یکی اندر صفات قل هوالله

60 توئی ذات و صفاتت هست صورت %~% کجا گردد بگرد تو کدورت

61 سزد ای دل که معراجش بخوانی %~% به الفاظ زبان درها چکانی

1 شبی آمد برش جبریل از دور %~% سراسر کرده عالم را پر از نور

2 براق از لامکان آورده با خود %~% پر از نور و لگامش بود در ید

3 ز حضرت سوی سید شد که برخیزد %~% دمی زین رخش زیبا پیکر آویز

4 گذر کن مهترا از هر دو عالم %~% که تا بینی عیان سر دمادم

5 بدارالملک روحانی سفر کن %~% ز شش جهات و هفت اخگر گذر کن

6 در آنجائی که آنجا مرسلیناند %~% که درجنت ستاده حور عیناند

7 فتاده غلغلی امشب در افلاک %~% تمامت اختران افتاده در خاک

8 همه بهر تو امشب در خروشند %~% ز جان و دل تمامت حلقه گوشند

9 تمامت آسمان را درگشادند %~% ز بهرت دیدهها بر ره نهادند

10 همه جویای دیدار تو گشته %~% بجان ودل خریدار تو گشته

11 ترا از جان و دلها دوستدارند %~% ستاده با طبقهای نثارند

12 قدم در نه به بام عرش اعظم %~% که پیشت ارزنی باشد دو عالم

13 دو عالم در تو امشب کم نبودست %~% که حق امشب وصالت را نمودست

14 تمامت انبیا استاده در راه %~% که دریابند دیدار تو ای شاه

15 خدایت همچو ایشان دوستدار است %~% ترا امشب حقیقت وصل یار است

16 براقش پیش برد و برنشست او %~% طناب شش جهت را برگسست او

17 ز حق بگذشت وز جان هم گذر کرد %~% ز یکی در یکی یکی نظر کرد

18 یکی میدید و میشد تا بر دوست %~% جدامغزی که بد میکرد از پوست

19 گذشت از اول و در دو نماند او %~% سوم بگذاشت از چارم براند او

20 ز پنجم برگذشت و از ششم هم %~% ز هفتم نیز و آنجا دید آدم

21 ستاده انبیای کاردیده %~% گشاده از برای یار دیده

22 تمامت مصطفی آن شب بدیدند %~% ز شادی در بر سید دویدند

23 سلامش جملگی کردند از جان %~% شده در روی احمد جمله شادان

24 درآمد آدم و کردش سلامی %~% ز عین معرفت دادش پیامی

25 که ای فرزند پاک و نور دیده %~% تو امشب در حقیقت کل بدیده

26 شب امشب مرا از یاد مگذار %~% که بهر تو کشیدم رنج و تیمار

27 بخواه از حق تعالی امت خویش %~% بنهشان مرهمی اندر دل ریش

28 درآمد نوح و گفتا ای ستوده %~% نمود تو مرا کلی نموده

29 مرا نیز امشبی میدار در یاد %~% که جان من فدای روی تو باد

30 تمامت انبیا گفتند هر یک %~% نمود خویش با او جمله بیشک

31 بداد آنجا بجمله دلخوشی را %~% براند از سدره و بر شد ببالا

32 بقدر آنجا که مهتر را محل بود %~% زحل آنجا بنسبت در وحل بود

33 چنان راند و بشد از سدره تا نور %~% که جبریل امین افتاد از دور

34 در آن منزل که بود بود بود او %~% امین را همچو گنجشکی نمود او

35 نمیگنجید آنجا لیس فی الدار %~% اگر تو واصلی این سرنگهدار

36 نمیگنجید آنجا میم احمد %~% احد شد در زمان بیخود محمد

37 چو از خلوت به درگه او فرو رفت %~% درآمد نور ربانی و او رفت

38 در آن وحدت زبانش رفت از کار %~% محمد شد ز دید خویش بیزار

39 محمد محو شد تا ماند الله %~% کجاماند کسی آنجای آگاه

40 محمد دید خود را لا نموده %~% نمود دیده در الا فزوده

41 یکی را دید آنجا سر بیچون %~% چو بیچون بود چون گویم که بد چون

42 ز بیچونی ز خود خود رهنمون یافت %~% نظر کرد وخدا را در درون یافت

43 همه حق دید خود در وی نهان دید %~% جمال دوست هم در خود عیان دید

44 عیان بد در درونش عین دیدار %~% نداند این مگر جز مرد دیندار

45 جمال دوست پیدا دید و پنهان %~% محمد بد حقیقت جان جانان

46 یکی را دید در خود آشکاره %~% ز خود در خود همی کردش نظاره

47 یکی را دید جمله خویشتن را %~% فکنده مر حجاب جان و تن را

48 حجاب از پیش رخ برداشته او %~% ز دید خود نظر نگذاشته او

49 همه او بود غیری را ندیدش %~% از آن حالت زمانی آرمیدش

50 چو نور ذات دیگر بار پیوست %~% نمود مصطفی در یار پیوست

51 عتابی کرد جانان در سلامش %~% نموداری نمود اندر کلامش

52 چو زان حالت دمی با خویشش آورد %~% سلامی و علیکی پیشش آورد

53 بپرسید و بخود بنمود رازش %~% که میداند که تا چون بود سازش

54 سه باره سی هزارش گفت اسرار %~% که بشنو در حقیقت سر نگدار

55 زهی خلوت که موسی در نگنجید %~% فلک در نزد او ذره نسنجید

56 زهی تو دیده اسرار کماهی %~% تو بشنفته همه راز الهی

57 ترا گفت او هر آنچه گفتنی بود %~% حقیقت گوش معنی تو بشنود

58 تو بشنودی حقیقت گفت دلدار %~% توئی خورشید و ماه و ذره کردار

59 حقیقت حق بدید او بر سر و چشم %~% اگرچه ناسزا گیرد از این خشم

60 معاینه خدا دیدست در خود %~% که پیدا کرد این جا نیک از بد

61 حقیقت او خدا را در خدا یافت %~% نه همچون ما همه چیزی جدا یافت

62 جدانزدیک او هرگز نباشد %~% که دید انبیا عاجز نباشد

63 چو خاصه مهتری او بود رهبر %~% طفیل نور او آمد سراسر

64 اگر دیده همی دیدار او یافت %~% شب معراج کل دیدار او یافت

65 نه بیند همچو او دیگر کسی یار %~% که پنهانست اسرارش ز انکار

66 کسی کانکار او کردست بیشک %~% بهست ازوی بصد باره دم سگ

67 حقیقت سگ شرف دارد بر آنکس %~% بنزد اهل معنی هست ناکس

68 بدان گفتم که تا منکر شود کور %~% بماند تا ابد از جهل رنجور

69 اگرچه منکرانش پیش دیدند %~% همه از خویشتن دلریش دیدند

70 در آن دم گفت کای دانای اسرار %~% نمیبینم ترا من خود بدیدار

71 توئی جمله چه گویم اندر این کار %~% حقیقت نقطه و عین پرگار

72 چنین گفت ای محمد این مگو باز %~% ترا دادیم این ترتیب و اعزاز

73 ترا بنمودهام این راز تحقیق %~% ترا بخشیدهایم این عین توفیق

74 ترا دادیم اسرار عیانی %~% تو از جمله حقیقت کاردانی

75 ترا دادیم و دیگر کس ندادیم %~% همه از بهر دیدارت نهادیم

76 طفیل تو همه کردیم پیدا %~% ز نور تست در تو جمله اشیا

77 حقیقت ما و تو هر دو یکیایم %~% بنزد مؤمنان ما بیشکیایم

78 ز نور شرع برگو آنچه دیدی %~% که دید ما ز دید خویش دیدی

79 من و تو دیگریم و هرچه کردم %~% من اندر ذات توآگاه و فردم

80 ز نور شرع برگو آنچه گوئی %~% بجز حکم و رضای ما نجوئی

81 ز نور شرع تو شرح و بیان کن %~% کنون کل روی با خلق جهان کن

82 ببخشم امتت را من سراسر %~% که خواهی بود در رهشان تو رهبر

83 در آن شب چون همه در سیر خود یافت %~% ز دید احمدی دید خدا یافت

84 چو فارغ بود از کل نیک دید او %~% در آن معراج شد کلی احد او

85 یکی بود و یکی دانست ذاتش %~% وگر ره بازگشت اندر صفاتش

86 ز عین لامکان دید او نمودار %~% سجودی کرد در خور شاه هشیار

87 ز عین لامکان چون باز گردید %~% از آنجا صاحب اعزاز گردید

88 دگر ره گرم رو در قربت شاه %~% همی آید ز سر جمله آگاه

89 ز قربت همچنان با خود نه بی خود %~% بچشم پاک او نیکی شده بد

90 ز عزت همچنان بیهوش و باهوش %~% ز شوق باز هم گویا و خاموش

91 ز وحدت همچنان اندر یکی بود %~% همه حق در بر او بیشکی بود

92 گمان رفته یقین گشته پدیدار %~% چو برق گرم رو در عین دیدار

93 ز پرده پرده آمد در درون او %~% یکی گشته درون را با برون او

94 ز پرده راز بگشاده تمامت %~% بدانسته عیان سر قیامت

95 ز پرده پرده کلی بر دریده %~% بجز معشوق خود غیری ندیده

96 همه یکسان او عین بشر بود %~% حقیقت رهنمای خیر و شر بود

97 درآمد آنچنان بر جای اشتاب %~% که بودش گرم بیشک جامه خواب

98 بداند پاک دین کین سر درستست %~% کسی راکاندر آن شکست مست است

99 ز حالت هر دمی بودی وصالش %~% کسی دیگر کجا داند کمالش

100 نگه میداشت با خود سر اسرار %~% زبان در بند کرده دل به گفتار

101 نگه میداشت با خود راز در دید %~% که جز دیدش در آن محرم نمیدید

102 چو روز دیگر آن سلطان دوجان %~% بمسجد رفت پیش جمع یاران

103 وصال یار دیده او بغایت %~% ز حق دریافته عین هدایت

104 نماز صبح کرده از یقین را %~% دعا کرد او عبادالصالحین را

105 بگفت او راز چندی آشکاره %~% همه یاران بروی او نظاره

106 چنین گفت آن رسول برگزیده %~% که ای یاران راز ما شنیده

107 شب دوشین بر دادار بودم %~% پیام او بگوش جان شنودم

108 همه اسرار خود با من عیان کرد %~% ز دید خود مرا شرح و بیان کرد

109 سه باره سی هزاران راز از آغاز %~% تمامت گفت با من دوش سرباز

110 هر آنچه گفتنی باشد بگویم %~% رضای دوست اینجا باز جویم

111 عیان دیدیم جمله دوش تحقیق %~% مرا بخشید آن دیدار توفیق

112 یکی دیدم زمین و آسمان را %~% گذشتم از مکین و از مکان را

113 حجاب نور و ظلمت را بریدم %~% جمال دوست من بیشک بدیدم

114 خدا دیدم بچشم سر یقین من %~% بدیدم اولین و آخرین من

115 ابوبکر نقی گفتا که صدق %~% درستست این بیان دوست الحق

116 عمر گفتا که دیدی هست این راست %~% همه از بهر یک موی تو آراست

117 پس آنگه گفت عثمان صاحب راز %~% ترا باشد مسلم جنت و ناز

118 علی گفتا توئی اسرار جمله %~% ترامیدانم آن انوار جمله

119 چو یاران این چنین بودند جمله %~% عیان عین یقین بودند جمله

120 برغم آن مفسر کو اثیم است %~% چراغش را ز باد تند بیم است

121 نیابد رافضی اسرار معنی %~% نمیگنجد بجنت دار دعوی

122 نمودار خدا او هم نداند %~% که بیشک رافضی حیران بماند

123 نداند هیچکس اسرار یزدان %~% کجا داند حقیقت دیو قرآن

124 نداند عقل این معنی که یاد است %~% که راز او همه با اعتقاد است

125 نکو میدار بیشک اعتقادت %~% یقین میدار دائم در نهادت

126 یقین دریاب و برگرد ازگمان تو %~% که تا بینی جمال حق عیان تو

127 اگر داری یقین در خانه دل %~% مشو چندین ز حس بیگانه دل

128 یقین را پیش کن تا حق بیابی %~% دمادم سوی حق از جان شتابی

129 یقین بگذار از دست ای برادر %~% گمان را دان حقیقت عین آذر

130 گمان را دور گردان از بر خویش %~% یقین را دان حقیقت رهبر خویش

131 یقین جوی و یقین ازدست مگذار %~% یقین بنمایدت ناگاه دیدار

132 یقین را کن طلب تا چند گوئی %~% که سرگردان صورت همچو کوهی

133 اگر تو مرد راه و پیش بینی %~% یقین را از گمان تو پیش بینی

134 همه اسرار جان عین الیقین است %~% یقین هم رهنما و پیش بین است

135 یقین گفتست بیشک جمله اسرار %~% ز عین جان یقینت را نگهدار

136 اگر تو در طلب هستی یقین شو %~% در این ظلمت یقین کل راه بین شو

137 ز سید بازجو اسرار معنی %~% مباش این جایگه در عین دعوی

138 یقین را پیشوا کن همچو سید %~% که تا کار تو باشد جمله جید

139 ترا او پیشوا و راه بین است %~% درون جانت او عین الیقین است

140 درون جانت او حق رهنمایست %~% که هم او عقل تست و جانفزایست

141 اگر از وی یقین خود بیابی %~% مجو چیزی بجز عین خرابی

142 از او کن مشکلات خویشتن حل %~% که او بگشایدت مر راز مشکل

143 درون جان برون دل گرفتست %~% چرا صورت ترا در گل گرفتست

144 بصورت مانده اندر وحل تو %~% کجا یابی عیان خویش حل تو

145 تو این دم در وحل مرجای داری %~% عجایب مسکن و ماوای داری

146 چرا مغرور جای دیو گشتی %~% از آنت غرقه شد در بحر شتی

147 چو اینجا نیست جز او رهنمایت %~% هم او را دان که باشد درگشایت

148 ترا معراج جان حاصل نبودست %~% از آن جان و دلت واصل نبودست

1 دلا معراج داری هست معراج %~% چرا تیری نیندازی بآماج

2 چو بازوئی نداری چون کنم من %~% که شک را از دلت بیرون کنم من

3 تو بیشک برتر از کون و مکانی %~% تو بیشک در عیان عین جهانی

4 جهان بگذار و صورت برفکن تو %~% بت صورت بمعنی برشکن تو

5 چو ابراهیم این بت بر زمین زن %~% نفس از لا احب الآفلین زن

6 حقیقت بازجوئی از دل و جان %~% که باشد در حقیقت دید جانان

7 حقیقت باز جو اندر دل خود %~% بمعنی برگشا این مشکل خود

8 حقیقت این همه در تو نهان است %~% ولی صورت در این عین جهانست

9 ز صورت برگشا این راز تحقیق %~% که جان جانان بیابد عین توفیق

10 اگر توفیق میجوئی ترا هست %~% درون جان و دل عین خدا هست

11 چو مردان جهان در خود سفر کن %~% چو مشتاقان یکی در خود نظر کن

12 چو مشتاقی کنون در دیدن یار %~% برون شو از حجاب و عین پندار

13 حجابت صورتست و دل حجابست %~% از آنت این همه راز و حسابست

14 حجابت چون رود تو نور گردی %~% ز عین جزو و کل منصور گردی

15 براندازی ز پیشت عین اعداد %~% برون آئی تو از پندار چون باد

16 براندازی حجاب جان وصورت %~% یکی بینی حقیقت بی کدورت

17 براندازی حجاب جمله اشیا %~% ز پنهانی شوی در دوست پیدا

18 براندازی حجاب باد و آتش %~% زبون گردانی اینجا نفس سرکش

19 براندازی حجاب آب با خاک %~% تو باشی در حقیقت صانع پاک

20 براندازی حجاب شش جهت تو %~% صفات کل بیابی بی صفت تو

21 براندازی حجاب آسمانت %~% یکی بینی مکین را با مکانت

22 براندازی حجاب هر چه بینی %~% درون خلوتت با حق نشینی

23 براندازی حجاب شمس مر تو %~% شوی آنگاه مانند قمر تو

24 براندازی حجاب تیر و زهره %~% چگویم چون نداری هیچ زهره

25 براندازی حجاب مشتری را %~% ببین در خویشتن گل گستری را

26 براندازی حجاب نجم و افلاک %~% یکی بینی تو اندر عین جان پاک

27 براندازی حجاب و پاک گردی %~% زمین و آسمان را در نوردی

28 براندازی حجاب از بود و نابود %~% ببینی در زمان تو عین مقصود

29 براندازی حجاب از عین کونین %~% کنی پس محو کل دید ما بین

30 براندازی حجاب و ذات بینی %~% نمود جمله در ذرات بینی

31 براندازی حجاب از روی دلدار %~% چو بینی در عیانت لیس فی الدار

32 براندازی حجاب جوهر کل %~% به بینی در صفاتت کشور کل

33 براندازی حجاب از روی جانان %~% بیابی راز پیدائی ز پنهان

34 براندای حجاب و حق تو باشی %~% جهان جان جان مطلق تو باشی

35 چو جائی نه عدد باشد نه اعراض %~% نه اجرام و نه انجام و نه ابعاض

36 نه صورت باشد و عین معانی %~% چگویم تا رموز کل بدانی

37 بر آن حکمی که کردی آن تو باشی %~% حکیم و عالم دیان تو باشی

38 نگر تا در گمان اینجا نیفتی %~% که خوابت برده است و خوش نخفتی

39 مشو در خواب و بیداری طلب کن %~% نمود عین دل را در ادب کن

40 در اینجا عاشق هشایر میباش %~% حقیقت در عیان دلدار میباش

41 در اینجا بازجوی و امن ره بین %~% نمودت جان خود را دید شه بین

42 در اینجا بازبین و می مشو گم %~% مثال قطره در عین قلزم

43 در اینجا گر حقیقت باز بینی %~% حقیقت در مکان اعزاز بینی

44 در اینجا هرچه گفتم گر بدانی %~% حقیقت بی صفت تو جان جانی

45 در اینجا مینماید روی دلدار %~% عیان عشق باشد لیس فی الدار

46 در اینجا در حقیقت ذات باشد %~% تمامت او عیان آیات باشد

47 در اینجا نیست جسم و جان پدیدار %~% در اینجا نیست بیشک خار دیوار

48 در اینجا نیست صورت نیز معنی %~% نمیگنجد در اینجا عین دعوی

49 در اینجا نیست چشم عقل و ادراک %~% نمودارست اینجا صانع پاک

50 در اینجا بود کلی مینماید %~% ولی هر لحظه جانی میرباید

51 در اینجا بود بود ار میتوانی %~% ببینی هم بدو راز نهانی

52 در اینجا باز بینی جوهر ذات %~% که بر بستست بر هم جمله ذرات

53 در اینجا باز بینی صورت خویش %~% ز رجعت مرهمی نه بر دل ریش

54 در اینجا انبیا و اولیایند %~% حقیقت جمله مردان خدایند

55 در اینجا هم فلک هم عرش و هم لوح %~% دمادم میدهد ذرات را روح

56 در اینجا هم قلم هم عین کرسی %~% همی گویم ترا تا خود نپرسی

57 در اینجا آسمانها بازمین هم %~% نمودار مکانندو مکین هم

58 در اینجا آفتاب و ماهتابست %~% تمامت ذرهها در عین تابست

59 در اینجا دوزخ و عین بهشتست %~% همه در عین ذات تو سرشتست

60 در اینجا باز بین انجام و آغاز %~% بهر نوعت همی گوید از این راز

61 در اینجا باز بین گم کرده خود %~% درون دل نظر کن پرده خود

62 همه در تست و تو بیرون از آنی %~% چه گویم قدر خود چون می ندانی

63 چو قدر خود نمیدانی دمی تو %~% که بر ریشت نهی یک مرهمی تو

64 تو قدر خود کجا هرگز بدانی %~% کز این معنی من بیتی نخوانی

65 تو قدر خود نمیدانی که چونی %~% که بیشک هم درون و هم برونی

66 تو قدر خود نمیدانی از اسرار %~% که چونی اندرین صورت گرفتار

67 تو قدر خود نمیدانی حقیقت %~% فتادستی در این عین طبیعت

68 تو قدر خود نمیدانی چه چیزی %~% که تو بس جوهر و عین عزیزی

69 تو قدر خود نمیدانی زمانی %~% که تا بنمایدت کل عیانی

70 تو قدر خود نمیدانی که یاری %~% زمانی کن در اینجا پایداری

71 تو قدر خود نمیدانی که ذاتی %~% چرا افتاده در عین صفاتی

72 تو قدر خود نمیدانی ز خود باز %~% که تا پرده براندازی ز رخ باز

73 تو قدر خود نمیدانی بتحقیق %~% که تا یابی ز جان جانان بتحقیقت

74 تو قدر خود نمیدانی که یارت %~% چه گونه پاک کرده آشکارت

75 تو قدر خود نمیدانی که بودست %~% ترا اینجا چه کس گفت و شنود است

76 تو قدر خود نمیدانی که دلدار %~% ز دیدخود در آوردت بدیدار

77 تو قدر خود نمیدانی که در تست %~% حقیقت بازدان از خویشتن جست

78 تو قدر خود نمیدانی که رازی %~% در اینجا که تو عشق پرده بازی

79 تو قدر خود نمیدانی چه گویم %~% ز بهر تو چنین در جستجویم

80 تو قدر خود نمیدانی بدان این %~% که میگویم ترا اسرار کل بین

81 تو قدر خود نمیدانی که اشیا %~% درون تست پنهانی و پیدا

1 تو قدر خود نمیدانی که عرشی %~% ز کرسی آمده در عین فرشی

2 تو قدر خود نمیدانی که لوحی %~% ز عین ذات اندر عین روحی

3 تو قدر خود نمیدانی قلم وار %~% که بنویسی در این لوح خود اسرار

4 تو قدر خود نمیدانی بهشتی %~% که ذات جان در این دل چون سرشتی

5 تو قدر خود نمیدانی که شمسی %~% ولی اینجایگه در قید نفسی

6 تو قدر خود نمیدانی که ماهی %~% در این چرخ دلت نور الهی

7 تو قدر خود نمیدانی سپائی %~% درون جان و دل عین خدائی

8 توقدر خود نمیدانی که جبریل %~% ترا هر لحظه آورده تنزیل

9 تو قدر خود کجا هرگز بدانی %~% که میکائیلی و رزقت رسانی

10 تو قدر خود نمیدانی از آن نور %~% که اسرافیلی و داری بدم صور

11 تو قدر خود کجا دانی به تبدیل %~% که تا زنده شوی در عین تنزیل

12 تو قدر خود کجا دانی که روحی %~% نه هر اغیار در عین فتوحی

13 تو قدر خود کجا دانی فذلک %~% که در تو درج شد عین ملایک

14 نمیدانم چگویم جمله جانی %~% که هم در آشکارا و نهانی

15 نمیدانم چگویم جوهری تو %~% که در عین دو عالم رهبری تو

16 نمیدانی که سر لاالهی %~% تو داری سلطنت بر پادشاهی

17 نمیدانی عیان خویش اینجا %~% نمیبینی نهان خویش اینجا

18 نمیدانی عیان دوست دردم %~% که هستی این دم اندر دید آن دم

19 نمیدانی کز آن دم این دمی تو %~% ز دید هر دو عالم آدمی تو

20 نمیدانی که اینجا آدمی باز %~% حجاب از این بهشت جان برانداز

21 توئی آدم توئی نوح یگانه %~% که در کشتی نهانی جاودانه

22 توئی عین خلیل الله هستی %~% که مر نمرود راگردن شکستی

23 توئی موسی و اندر کوه طوری %~% حقیقت پای تا سر غرق نوری

24 توئی درکوه جان ودل سماعیل %~% که هستی در نمود عشق تهلیل

25 توئی اسحاق اینجا سر بریده %~% نمود یار سر بی سر بریده

26 توئی یعقوب و یوسف باز دیدی %~% در اینجاگه بکام دل رسیدی

27 توئی یوسف ز چاه افتاده بر ماه %~% بتخت مملکت بنشسته چون شاه

28 توئی ایوب و دیده رنج و محنت %~% رهائی یافته از عین رحمت

29 توئی جرجیس زنده گشته اینجا %~% رخ جانان بدیده کل هویدا

30 توئی داود و بگشاده گره تو %~% گسسته باز از هم این زره تو

31 توی کاینجا سلیمان خدیوی %~% کنون فارغ ز مکر و رنج دیوی

32 توئی یحیی و زنده گشته بیشک %~% نمود انبیا را دیده یک

33 توئی عیسی و اندر پای داری %~% بهر صورت که آئی پایداری

34 توئی مر مصطفی و جان جانی %~% که تفسیر و معانی جمله دانی

35 توئی دریافته معراج معنی %~% بسر بنهاده این تاج معنی

36 توئی دریافته معراج جانان %~% حقیقت یافته اسرار دو جهان

37 توئی حیدر که حی را بر دری تو %~% ز بهر قتل نفس کافری تو

38 توئی و هم تو باشی جاودانه %~% بجز تو جملگی باشد فسانه

39 زهی اسرارها اسراردان کو %~% یکی صاحبدل بیننده جان کو

40 هزاران جان فدای صاحب راز %~% که دریابد چنین اسرارها باز

41 کسی کو علم لوت و لات داند %~% بلاشک این بیان طامات دارند

42 ز چشم کور بینائی نیاید %~% که از خفاش جویائی نیاید

43 کجا یارد که بیند دید خفاش %~% که بیند آفتاب جان ودل فاش

44 کجا یارد که بیند عین خورشید %~% کسی کو کور خواهد بود جاوید

45 اگر بینا دلی در چشم جان رو %~% دمادم اندر این راز نهان رو

46 دمادم سر معنیها برون آر %~% بهر معنی دمادم کن تو تکرار

47 دمادم سر کل میگوی و میباش %~% از این گنج پر از گوهر گهر باش

48 زبان درفشانت چون گهر ریخت %~% بنور کوکب دری برآمیخت

49 زبانت گوهر افشانست عطار %~% تو داری در حقیقت جوهر یار

50 زبانت گوهر معنی فشانست %~% ولی این جوهرت بس بی نشانست

51 زبانت جوهر افشانست بر دوست %~% که این جوهر هم از گنجینه اوست

52 زبانت جوهر اسرار دارد %~% بفرق سالکان ایثار دارد

53 زبانت جوهر کل را که داند %~% که بر فرق عزیزان میفشاند

54 زبان در فشان تو مریزاد %~% بجز در از زبان تو مریزاد

55 زبان درفشان تو حقیقت %~% گهر پاشید در عین شریعت

56 زبان درفشانت گوهر افشاند %~% عجایب اینهمه تقریرها راند

57 زبان در فشان پرراز داری %~% که هر ساعت از او دری بیاری

58 زبان درفشان ازدوست دیدی %~% که گوهرپاش در گفت و شنیدی

59 جواهر ذات داری در نهان تو %~% از آن جوهر شدی اینجا عیان تو

60 از آن جوهر شدی کاین جمله جوهر %~% ترا باشد که داری هفت کشور

61 تو داری هفت کشور شاه معنی %~% توئی اندر جهان آگاه معنی

62 ز جوهر نامه ذاتت نمودار %~% زبان خویشتن کردی گهربار

63 ز لفظ خویش گوهر بار کردی %~% بیانت بهتر از هر بار کردی

64 ز لفظت جان و دل در کل رسیدند %~% جمال یار اینجا باز دیدند

65 ز لفظت یافت آسایش دل و جان %~% که ناگه یافت این اسرار پنهان

66 ز لفظت این چنین آسایش روح %~% درون دل فتاد از عین مفتوح

67 ز گنج عشق جوهر داری امروز %~% ز بار خویش گشتستی تو پیروز

68 بسی پیشینگان اسرار گفتند %~% نه بر این شیوه عطار گفتند

69 از این شیوه چرا تکرار کردی %~% نمود خویشتن ایثار کردی

70 از این شیوه که داری حسن معنی %~% همه دریافتی در عین تقوی

71 نمود یار خود بنموده تو %~% حقیقت دوستدارش بوده تو

72 ترامعراج جان باشد مسلم %~% که برگوئی به پیش خلق عالم

73 ترامعراج جان بنمود دلدار %~% شده اینجا حجابت عین پندار

74 ترا معراج اینجا داده است دوست %~% که باشد مغز جانت جملگی پوست

75 چو در معراج جان سیار هستی %~% عیان در دیدن راز الستی

76 تو داری لامکان دیدن یار %~% توئی امروز در خود عین دیدار

77 جمال دوست دیدی بی نشان تو %~% نمودی یار با خلق جهان توچ

78 جمال یار بنمودی بعالم %~% توئی یار و توئی دیدار محرم

79 جمال دوست در پرده نهانست %~% یقین در دید واصل بیگمان ست

80 جمال دوست آنکس یافت اینجا %~% که از دیدار خود گم گشت و پیدا

81 جمال دوست اندر خود نظر کن %~% نمود جسم و جان زیر و زبر کن

82 جمال دوست بی نقش و نشانست %~% که محول گل جمال جاودانست

83 جمال جاودان گر باز یابی %~% حقیقت از خدا اعزاز یابی

84 جمال بی نشان چون در درونست %~% کسی داند که در گرداب خونست

85 جمال بی نشان بیچون نبینی %~% که اینجا عکس این گردون ببینی

86 جمال بی نشان چون رخ نماید %~% زدل زنگ حواشی برزداید

87 جمال بی نشان عین خدایست %~% خدایت در دو عالم رهنمایست

88 جمال بی نشان دریاب در کل %~% که تا آگه شوی از رنج وز دل

89 تو کل خواهی شدن مشکل بکن حل %~% اگر دانسته یوم تبدل

90 چو کل خواهی شدن دریاب آخر %~% بکن ای دوست می بشتاب آخر

91 چو کل خواهی شدن در عین این حال %~% حقیقت باز بین اسرار افلاک

92 چو کل خواهی شدن اندر زمین تو %~% نمود خویشتن هم باز بین تو

93 چو کل خواهی شدن در معدن دل %~% زمانی برگشا این راز مشکل

94 چو کل خواهی شدن مانند مردان %~% ز پیدائی تو خواهی گشت پنهان

95 چو کل خواهی شدن در راه آخر %~% زمانی باش از این آگاه آخر

96 چو کل خواهی شدن اندر طریقت %~% ز دست خود مهل جانا شریعت

97 چو کل خواهی شدن در عین ذرات %~% شوی عین صفات و پس سوی ذات

98 شریعت را دمی مگذار از دست %~% که او راهت نماید تا شوی هست

99 شریعت رهبر ذرات آمد %~% ز عین جان نمود ذات آمد

100 شریعت دارد اینجاگاه تقوی %~% همه دروی نهان اسرار معنی

101 شریعت دارد اینجا پاکبازی %~% که بیشک میکند او کار سازی

102 شریعت رهنمای سالکان شد %~% نمود دید جمله واصلان شد

103 نه شرعت گفت اینجا دل نبندی %~% چرا در صورت خود پای بندی

104 نه شرعت گفت از صورت گذر کن %~% دل وجانت به معنی راهبر کن

105 نه شرعت گفت گورست و قیامت %~% مر این نکته ز اسرار تمامت

106 نه شرعت گفت حشری هست بیشک %~% نمیدانی تو ای افتاده در یک

107 نه شرعت گفت از دنیا بشو دور %~% تو ماندستی چنین درخویش مغرور

108 نه شرعت گفت اصل کل طلب کن %~% دریغا چون نداری تو سر و بن

109 نه شرعت گفت کاینجاگه سوالست %~% ز بعد صورتت بیشک وبالست

110 نه شرعت گفت خواهی مرد اینجا %~% ببین تا خود چه خواهی برد آنجا

111 نه شرعت گفت دیدارست جانان %~% ولی کی یابی ای جان سر پنهان

112 نه شرعت گفت میزان و حساب است %~% نمودار خدایست و کتابست

113 نه شرعت گفت دوزخ هست در راه %~% دلت زین راز کل کی گردد آگاه

114 نه شرعت گفت دیدار بهشتست %~% دلت یکباره ازخاطر بهشتست

115 نه شرعت گفت کاینجا باز گردی %~% نمیدانی که چون ناساز گردی

116 نه شرعت گفت نیک و بد بتحقیق %~% تو از معنی بدان ای دوست توفیق

117 نه شرعت راه بنمودست در خود %~% تو نیکی چون کنی چون آمدی بد

118 ز قول شرع مگذر یکدم ای دوست %~% که تامغزت شود در خاک این پوست

119 ز قول شرع مگذر یک زمان تو %~% ز حق بشنو مر این شرح و بیان تو

120 ز قول شرع مگذر تا توانی %~% که تا یابی بقای جاودانی

121 ز قول شرع مگذر اندر این راه %~% که شرعت کند ز احوال آگاه

122 ز قول شرع مگذر تا شوی یار %~% در آن وقتی که باشی لیس فی الدار

123 ز قول شرع گفت من بدانی %~% که چون گفتم ترا راز نهانی

124 ز قول شرع شو آگاه بمعنی %~% که خواهی رفتن اندر راه معنی

125 ز قول شرع راهت مینمایم %~% حقیقت راز معنی میگشایم

126 ز قول شرع دیدم این تمامت %~% ز حق دریافتم عین قیامت

127 ز قول شرع اینجا در صراطم %~% ز راه راست میجویم نجاتم

128 ز قول شرع پیش از مرگ مردم %~% ره تحقیق جانان را سپردم

129 ز قول شرع مردم من ز صورت %~% که تا بیرون شدم از دل کدورت

130 ز قول شرع مردم من ز دنیا %~% شدم پیوسته من با عین عقبی

131 ز قول شرع مردم من ز باطل %~% که تا شد معنی جانم بحاصل

132 ز قول شرع مردم من ز غیرش %~% شدم فانی ز عین دیده سیرش

133 ز قول شرع رفتم من سوی گور %~% گذشتم من از این غوغای پر شور

134 ز قول شرع درخون اوفتادم %~% سراندر کائنات دل نهادم

135 ز قول شرع صورت برفکندم %~% مده ای عالم نادان تو پندم

136 ز قول شرع دوزخ دیدم از خود %~% کنون فارغ شدم از نیک وز بد

137 ز قول شرع مردستم من از پیش %~% نه با خویشم نه در کفرم نه در کیش

138 ز قول شرع راه حق سپردم %~% بیکباره ز دید خویش مردم

139 ز قول شرع من جز جان نخواهم %~% که در توحید جانان عذر خواهم

140 ز قول شرع ره بسپردهام من %~% نه همچون دیگران در پردهام من

141 ز قول شرع چون دیدار دیدم %~% من اندر عین جانان ناپدیدم

142 سپردم راه را و یار جستم %~% از این حبس بلا من باز رستم

143 سپردم راه حق در زندگانی %~% ز جسم و جان شدم در دوست فانی

144 سپردم راه حق درجان و در دل %~% ز حق بگشادهام هر راز مشکل

145 سپردم راه حق مانند مردان %~% بر افکندم نمود جسم پنهان

146 سپردم راه حق چون سالکان من %~% عیان کردم نهان واصلان من

147 سپردم راه حق تا حق بدیدم %~% ز عین مصطفی در حق رسیدم

148 سپردم راه حق تا حق شدستم %~% چو دیدم درحقیقت حق بدستم

149 سپردم راه حق در عین جان بود %~% نمود دوست میبینم عیان من

150 سپردم راه تا واصل ببودم %~% عیان جزو و کل حاصل ببودم

1 خدا را یافتم در شرع بیخویش %~% نمود صورتم رفتست از پیش

2 خدا را یافتم در جان حقیقت %~% که بسپردم طریقت در شریعت

3 خدا را یافتم چون ره سپردم %~% ز نام وننگ خودبینی بمردم

4 خدا را یافتم در جوهر جان %~% حقیقت باز دیدم روی جانان

5 خدا را یافتم جمله خدا بود %~% چو بود حق ز بود من جدا بود

6 خدا را یافتم در لامکان باز %~% چو دیدم عین جان در کن فکان باز

7 خدا را یافتم در اصل موجود %~% نظر کردم حقیقت جمله او بود

8 خدا را یافتم بیعقل و بیخویش %~% حجاب پرده دل رفته از پیش

9 خدا را یافتم کل از درون من %~% یکی دیدم درون را با برون من

10 خدا را یافتم در پرده راز %~% یکی دیدم از او انجام و آغاز

11 خدا را یافتم از مصطفی من %~% یکی دیدم همه عین صفا من

12 خدا را یافتم در عین تحقیق %~% مرا بد در جهان این دید توفیق

13 خدا را یافتم در جمله اشیا %~% ز بو خویش دیدم من هویدا

14 خدا را یافتم در عرش اعظم %~% نموده عکس او در جمله عالم

15 خدا را یافتم بالای کونین %~% درون را با برون عین زمانین

16 خدا را یافتم در عین کرسی %~% ایا بیدل تو زین بیدل چه پرسی

17 خدا را یافتم در لوح دل من %~% که او هم میدهد کل روح دل من

18 خدا را یافتم عین قلم را %~% که پیوسته وجودم در عدم را

19 خدا را یافتم کو جبرئیل است %~% ز عقل کل مرا اینجا دلیل است

20 خدا را یافتم در عین رزاق %~% که میکائیل بود اندر خودی طاق

21 خدا را یافتم در صور دم من %~% که اسرافیل و صور آید به دم من

22 خدا را یافتم در جان ستانی %~% ز عزرائیل چندین می چه دانی

23 خدا را یافتم در عین توحید %~% مدان زنهار این اسرار تقلید

24 خدا را یافتم در ذره ذره %~% چه بودستی تو اندر خویش غره

25 خدا را یافتم از دیدن ماه %~% که پنهان میشود پیدا بهر ماه

26 خدا را یافتم در کوکبان من %~% نموداری شده در آسمان من

27 خدا را یافتم در عین آتش %~% نمودت جان شده در عشق ذاتش

28 خدا را یافتم در مخزن یاد %~% جهان جان ودل زو گشت آباد

29 خدا را یافتم در ما روانست %~% که او هم قوت روح وروانست

30 خدا را یافتم در خاک پیدا %~% ز ناگه لاتراب آمد هویدا

31 خدا را یافتم در بحر اعظم %~% نموده عکس او در جمله عالم

32 خدا را یافتم در دیدن جان %~% نمود این همه پیدا و پنهان

33 خدا را یافتم جمله هم اویست %~% زبانها جمله اندر گفتگویست

34 خدا را یافتم کل فاش او بود %~% تمامت نقش بد نقاش او بود

35 خدا را یافتم دیدم حقیقت %~% برون رفتم من از عین طریقت

36 مگو ای جان رموز دیگر اینجا %~% چو خواهی گشت از این معنی تو شیدا

37 مگو ای جان بیان خود نگهدار %~% ورگنه زودت آویزند از دار

38 مگو ای جان و خود را بازگردان %~% که سرگردان شوی چون چرخ گردان

39 مگو ای جان حقیقت آشکاره %~% که ناگاهت کند حق پاره پاره

40 مگو ای جان بیان راز معنی %~% که اینجا کس نداند راز معنی

41 مگو ای جان دگر زین شیوه اسرار %~% اگر گوئی بگو این جمله با یار

42 مگو ای جان سخن بپذیر آخر %~% حذر میکن ز تیغ و تیر آخر

43 مگو ای جان دم دل سوی خود دار %~% زبان اندر دهان خود نگهدار

44 قدم بالا نهادستی تو از خویش %~% نمیبینی حجابی از پس و پیش

45 قدم بالا نهادستی و جانی %~% چنین درها تو بیخود میفشانی

46 قدم بالا نهادستی تو بی خود %~% که هستی مانده است نی نیک نی بد

47 قدم را در نهاد جان نهادی %~% در معنی به یک ره برگشادی

48 قدم از کار رفت و دیده شد کور %~% چرا دم میزنی مانند منصور

49 قدم از کار رفت اندر قدم ماند %~% وجود بیخودت اندر عدم ماند

50 قدم بیرون نهادستی ز کونین %~% یکی میبینی اینجا که زمانین

51 قدم بیرون نهادی از مکان تو %~% یکی میبینی اینجا با زمان تو

52 قدم بیرون نهادی از شریعت %~% نماندی هیچ اجسام طبیعت

53 قدم بیرون نهادی تو ز منزل %~% برافتادت حجاب آب با گل

54 قدم بیرون نهادی مردواری %~% عجب اندر معانی پایداری

55 قدم بیرون نهادی تا شدی لا %~% حقیقت جان و عقلت ماند شیدا

56 شدی بیرون و در یکی تولائی %~% ز عین دیده دیدار خدائی

57 شدی بیرون دیدی اندرونت %~% یکی دریاست بیشک موج خونت

58 شدی بیرون و در تحقیق ماندی %~% از این دریای دل گوهر فشاندی

59 شدی بیرون و کلی اندرونی %~% در این دم نی درون و نی برونی

60 شدی بیرون حقیقت راز جانی %~% چنین اسرار بیشک هم تو دانی

61 شدی بیرون و میگوئی تو با خود %~% که جز حق نیست نی نیکست و نی بد

62 شدی بیرون ببین خود رادگربار %~% چو رفتت جسم و جان و عین پندار

63 شدی بیرون وسر لامکانی %~% یقین میدان که تو عین العیانی

64 شدی بیرون و تقریرت بکارست %~% چو اشترنامه این سر بر قطارست

65 شدی بیرون و تغییرت بغایت %~% ندارد همچو بحر کل نهایت

66 یکی دیدی اگرچه در دوئی تو %~% همی گوئی که جمله هم توئی تو

67 از او گوی و از او بین و از او خوان %~% از او یاب و از او اسرار کل دان

68 چو او اینجا نمودت جمله اسرار %~% همو باشد ترا دیدار انوار

69 ترا بنمود بیخود در خودی روی %~% از او هم در حقیقت دید او جوی

70 ترا بنمود اکنون باز جا آی %~% نمود جزو و کل در دیده بنمای

71 ترا بنمود دیدار و تو اوئی %~% چرا بیخود چنین در گفتگوئی

72 چرا بیخود شدی با خود زمان آی %~% زمانی در نمودار مکان آی

73 چرا بیخود شدی در پرده راز %~% که بیخود می نه بینی هیچ تو باز

74 چرا بیخود شدی عقلت کجا شد %~% چو عشق آمدیقین عقلت فنا شد

75 چرا بیخود شدی عقلت طلب کن %~% دمی با خویش آهنگ ادب کن

76 چو مردان یاد کن با جان خود رو %~% ز حق گفتی دگر از حق تو بشنو

77 چو عشق او ترا بربود از جان %~% شدی در عین دیدن جمله جانان

78 چو عشق آمد خرد یکباره بگریخت %~% طناب چار طبعت عشق بگسیخت

79 چو عشق آمد نمود جسم برخاست %~% ز بود تو عیان اسم برخاست

80 چو عشق آمد فناشد عقل درخویش %~% ز دیدجان نه پس ماند و نه در پیش

81 چو عشق آمد عیانت شد پدیدار %~% بچشم تو نه درماند ونه دیوار

82 چو عشق آمد ز صورت دور گشتی %~% یقین الله را در نور گشتی

83 چو عشق آمد بدیدی جمله سرباز %~% کنون وقت آمدست و جمله سرباز

84 چو عشق آمد عیان کن آنچه باشد %~% که جز دیدار چیزی مینباشد

85 چو عشق آمد نمود حق بیان کن %~% ز شوقش خویشتن راداستان کن

86 چو عشق آمد وجودت پاک بگرفت %~% صفات آمد تمامت خاک بگرفت

87 چو عشق آمد حجاب از پیش برخاست %~% ترا این راز معنی کل بیاراست

88 چو عشق آمد کنون از جان چه گویم %~% چو پیدا شد کنون پنهان چه گویم

89 چو عشق آمد خرد را میل درکش %~% بداغ عشق خود رانیل در کش

90 چو عشق آمد نهد بر جان و دل داغ %~% ز داغ عشق باشد عقل را زاغ

91 بداغ عشق بس دل مبتلا گشت %~% فتاده اندر این عین بلا گشت

92 بداغ عشق بس کس جان بدادند %~% همه در کنجها پنهان فتادند

93 بداغ عشق جانها هست نالان %~% مگر مرهم نهد هم عشق بر جان

94 در آخر دردما درمان شود نیز %~% در آخر جان ما جانان شود نیز

95 ولی اینجا حقیقت گفتگویست %~% نمود عقل اندر جستجویست

96 نمودعقل غوغا کرد بسیار %~% ولی در عاقبت شدناپدیدار

97 نمودعقل بر تقدیر گفتست %~% ولی در عشق در راز سفتست

98 نمودعقل از آن گفتست تقلید %~% که عشق از جان نمود این عین توحید

99 نمودعقل اینجا دید صورت %~% ولیکن عشق باشد بی کدورت

100 نمودعقل اینجابرفکند او %~% که نشنیده حقیقت هیچ پند او

101 نمودعقل تا کی باشد ای جان %~% که هم روزی شود در عشق پنهان

102 نمودعقل تا کی بازماند %~% که هم روزی نهان بی ساز ماند

103 نماند عقل روزی اندر اینجا %~% اگرچه کرده است در عشق غوغا

104 طلب کن عشق تا دلدار بینی %~% حقیقت هم تو روزی یار بینی

105 طلب کن عشق ای دل در نمودار %~% حجاب عقل را کن زود بردار

106 هر آن کو عشق باشد رهنمایش %~% رساند بیخودی اندر خدایش

107 هر آن کو عشق راهش کرد پیدا %~% شود در عاقبت مجنون و شیدا

108 هر آن کو عشق بنماید جمالش %~% بیفزاید ز دید جان کمالش

109 هر آن کو عشق اینجاگاه بشناخت %~% سر و جان در نمود عشق در باخت

110 هر آن کو عشق بشناسد زجان باز %~% شود در راه جانان نیز جانباز

111 هر آنکو عشق را در پرده بیند %~% حقیقت خویش را گم کرده بیند

112 اگر عشقت نماید روی ناگاه %~% ببینی در درون پرده الله

113 درون پرده تو بازمانده %~% اگرچه در عیانی راز خوانده

114 ز عشق این جملگی شرح و بیانست %~% ولیکن عشق بی شرح ونشان است

115 ز عشق آمد نمود جان پدیدار %~% ثبوت خویش کرد این عین بازار

116 همه بازار عشق آمد سراسر %~% بجز عشق ای برادر هیچ منگر

117 بدست حکمت خود حق تعالی %~% نهاد از بهر هر چیزی کمالی

118 نبات و معدن وحیوان و افلاک %~% نمود آب ونار و باد با خاک

119 همه در عشق میگردند در حال %~% چه در روز و چه در ماه و چه در سال

120 همه در عشق حیرانند و مدهوش %~% همه در عشق میباشند خاموش

121 همه در عشق پیدا ونهانند %~% نمود این جهان و آن جهانند

122 همه در عشق مستند و نه هشیار %~% همه در نقطه اندر عین پرگار

123 همه در عشق اندر جستجویند %~% همه در عشق اندر گفتگویند

124 همه در عشق میگویند با خود %~% توئی دانای هر نیکی وهر بد

125 ز سر عشق کس واقف نبودست %~% که در دیدار کل واصل نبود است

126 ز سر عشق اگر گویم ترا باز %~% برافتد پرده از اسرار کل باز

127 ز سر عشق پرده باز کردم %~% کنون اندر عیان دوست فردم

128 چو از عشق است اشیا زنده جاوید %~% ز یک یک ذره میشو تا به خورشید

129 دو عالم غرق یک دریای نور است %~% ولیکن خلق عالم پر غرور است

130 دو عالم جمله در گفتار عشقند %~% همه در پرده پندار عشقند

131 نشاید عشق را هر ناتوانی %~% بباید کاملی و راز دانی

132 تو پنداری که این عشق از گزافست %~% که برق او نهاده کوه قافست

133 همه عشقست و عشق آمد نهانی %~% نمود عشق باز آمد عیانی

134 ز عشق این جمله اشیا هست گردان %~% ز سر عشق جان بنموده جانان

135 ترا این عشق اینجاگه فزونست %~% چرا در چنبر گردون کنی دست

136 چو میدانی که چونست این بیانم %~% که این نکته من اندر عشق دانم

137 مرا عشقست اینجا محرم جان %~% مرا عشقست بیشک همدم جان

138 مرا عشقت جان در رخ نموده %~% ز جسمم زنگ آئینه زدوده

139 دو آئینه است عشق و دل مقابل %~% که هر دو روی در رویند از اول

140 دو آئینه است عشق و دل نمودار %~% نمود جان شده اینجا پدیدار

141 دو آئینه است عشق و دل نظر کن %~% سر موئی تو خود را زین خبر کن

142 دو آئینه است عشق و دل تو بنگر %~% که پیدا شد در او جانان سراسر

143 دو آئینه است عشق و دل ابا هم %~% که پیدایند و پنهان هر دو عالم

144 دو آئینه است عشق و دل الهی %~% در او بنموده خود را در کماهی

145 دو آئینه است میگویم ترا باز %~% دراو پیداست هم انجام و آغاز

146 دو آئینه است و بنگر اندر او زود %~% ببین زین آینه دیدار معبود

147 دو آئینه است هر دو در یکی بین %~% نمود هر دو در خود بیشکی بین

148 دو آئینه است پیدا و نهانند %~% دو جوهر در درون اینجا عیانند

149 دو آئینه است آن را بین تو اظهار %~% که جانانست اندر وی پدیدار

150 رخ جانان در این آئینه پیداست %~% نظر کن گر ترا دو چشم بیناست

151 رخ جانان در این آئینه بنگر %~% توداری آینه ای دوست درخور

152 رخ جانان نظر کن تا ببینی %~% در این آئینه گر صاحب یقینی

153 رخ جانان نظر کن در دل خود %~% چرا درمانده در مشکل خود

154 چنین گفت آن بزرگ کار دیده %~% که بود او نیک و بد بسیار دیده

1 که بسیاری طلب کردم نمودار %~% که باشد تا بدانم سر اسرار

2 در این اندیشه بودم سالها من %~% بسی معلوم کردم حالها من

3 طلبکردم درون دل بسی سال %~% که تا یابم مگر از دیده احوال

4 درون دل بسی رفتم سرانجام %~% نظر کردم حقیقت مندر این جام

5 درون پرده دل راز دیدم %~% دو آئینه در آنجا باز دیدم

6 یکی گوهر میان هر دو درحال %~% نظر کردم بدیدم روی فی الحال

7 از آن آئینه در آن سوی دیگر %~% میان هردو پیدا بود گوهر

8 درون هر یکی یک جوهری بود %~% که جوهر در دو آئینه یکی بود

9 یکی جوهر بد از دریای وحدت %~% که اینجا آمده در عین قربت

10 چو آن جوهر بدیدم گم شدم من %~% مثال قطره در قلزم شدم من

11 در آن جوهر نظر بگماشتم من %~% نمود او عدم پنداشتم من

12 سراب از دور همچون آب دیدم %~% بمردم تشنه چون آنجا رسیدم

13 یکی را دیدم اینجا جوهر دل %~% دو تابنده بد هفت اختر دل

14 یکی جوهر بد الا آمده باز %~% گرفته در درون انجام و آغاز

15 یکی جوهر بد از دریا گرفته %~% وجود جمله در غوغا گرفته

16 یکی جوهر نظر کن لامکانی %~% ز پیدائی خود اندر نهانی

1 الا ای دل چو جوهر باز دیدی %~% چرا در آینه تو ناپدیدی

2 الا ای دل کجا آخر فتادی %~% گریزان از برم مانند بادی

3 الا ای دل نمیدانم کجائی %~% که این دم اوفتاده در فنائی

4 الا ای دل نمیدانم که چونی %~% نهانی در درون و در برونی

5 الا ای دل نمیدانم ز دیدت %~% ولی ماندم دراین گفت و شنیدت

6 الا ای دل کجائی مرحبا هان %~% دمی بنمای خود را در لقا هان

7 الا ای دل تو جانی در حقیقت %~% که بسپردی در او راه شریعت

8 دلا جانی کنون در هر دو عالم %~% ز تو پیدا شده سر دمادم

9 توئی آن جوهری کز ذات بیچون %~% در اینجا آمدی تو غرقه در خون

10 میان خاک و خون شادان نشستی %~% در از عالم بروی خویش بستی

11 میان خون بماندی خاک بر سر %~% عجب افتادی این دم زار بنگر

12 میان خون نشستی زار و مجروح %~% بدیدی عاقبت هم قوت ازروح

13 میان خاک خون خوردی بهرحال %~% که نامم باز دیدی عین احوال

14 چرا در پردهای گم کرده راه %~% مگر حیران شدی در دیدن شاه

15 چرا در پرده خود باز مانده %~% میان چار طبع آز مانده

16 چرا در پرده بردار آواز %~% که تا آئی ز یکتائی به پرواز

17 چرا در پرده بخرام بیرون %~% بسوزان پرده را با هفت گردون

18 دلا یک دم رها کن آب و گل را %~% صلای عشق در ده اهل دل را

19 به پرواز جهان قدس شو زود %~% عیان کن بی صفت دیدار معبود

20 رها کن صورت و معنی نظر کن %~% دل خود ای دل از جانان خبر کن

21 در اینجا چون دمادم راه داری %~% نظر دائم به عین شاه داری

22 در اینجا دیده دیدار جانان %~% دمادم میکنی تکرار جانان

23 در اینجا دیده سر الهی %~% ببین دیدارتو در ماه و ماهی

24 در اینجا کرده احوال معلوم %~% تو دادی در حقیقت داد مفهوم

25 در اینجا باز دیدستی عیانی %~% تو میبینی بخود راز نهانی

26 جهان جان تودیدی دل نمودن %~% چواندر عاقبت آن در گشودن

27 جهان جان و دل هر دو یکی است %~% بنزدیک محقق بیشکی است

28 بسی خون خورد اندر پرده سازی %~% نبود این پرده اینجاگه بازی

29 بسی خون خورد اینجا دل نهانی %~% که تادیدار دید از عین فانی

30 بسی خون خورد دل درکار راهش %~% که تادر عشق میدارد نگاهش

31 بسی خون خورد و از خون گشت پیدا %~% ولیکن هم عیان گردد هم اینجا

32 بسی خون بایدت خوردن در این راه %~% که تا بینی در آنجاروی دلخواه

33 بسی خون بایدت خوردن بناکام %~% که تادر عاقبت بینی سرانجام

34 بسی خون بایدت خوردن بدنیا %~% که تا یابی همی آخر تو عقبا

35 ترا این چنبر گردون فروبست %~% چرا در کردن چنبر کنی دست

36 اگرگردون نبودی نامساعد %~% نگشتی خاک چندین سیم ساعد

37 تو میخواهی کز این چنبر ببازی %~% برون تازی تو همچون مرد غازی

38 همی خواهی کز این چنبر جهی تو %~% قدم بیرون این چنبر نهی تو

39 قدم زین چنبر آن ساعت توانی %~% که جان بر چنبر خلقت رسانی

40 از این چنبر بسی جانها ربودند %~% همه در بهر او گفت وشنودند

41 از این چنبر بسی جانها ببردند %~% در این چنبر بزرگان جمله خوردند

42 در این چنبر عجایب رازها هست %~% ز یکی در یکی آوازها هست

43 در این چنبر که خورشید است گردان %~% نمیبینی تو یک مو راز پنهان

44 در این چنبر نمیبینی که هرماه %~% شود بگداخته ماهی زناگاه

45 در این چنبر نمود عرش و کرسی است %~% چه کروبی چه روحانی چه قدسیست

46 در این چنبر عیان گر باز بینی %~% در او انجام و هم آغاز بینی

47 در این چنبر نمودی صورت خویش %~% نمود عقل و عشق و کفر باکیش

48 در این چنبر نمودار بهشتست %~% که در او طینت آدم سرشتست

49 در این چنبر عیان راز باشد %~% کسی کو را دو چشمش باز باشد

50 در این چنبر ببیند خویش گردان %~% یقین خود را از او تو پیش گردان

51 در این چنبر چرا دل تنگ گشتی %~% درون مزرعه تخمی نکشتی

52 نشیب چنبرت یک مرغزار است %~% که دلها اندر آن چون مرغ زار است

53 در این چنبر که داری مزرعه زار %~% نمیدانی تو مر اسرار آن یار

54 در این چنبر چه بندی خویش را باز %~% برون جه تا که گردی محرم راز

55 بسی ره کرده زان سر بدین سر %~% اگر باور نمیداری تو بنگر

56 بسی ره کرده و خود بدیدی %~% که تا بر خون دل آنجا رسیدی

57 بسی ره کرده در پرده نور %~% که اینجا آمدستی از ره دور

58 بسی ره کرده و دیدی تو خود باز %~% ولی نادیده انجام و آغاز

59 هزاران پرده در پرده گذشتی %~% که تا از سر کل آگاه گشتی

60 هزاران پرده در پرده بریدی %~% میان خون در اینجا آرمیدی

61 هزاران پرده اینجا رفته تو %~% چو میگویم مگر خوش خفته تو

62 بصد انواع گشتی درحقیقت %~% سپردی بی صور ره بر حقیقت

63 بصد انواع بیرون آمدی تو %~% که تادر عاقبت دلخون شدی تو

64 هزاران دور پیچاپیچ داری %~% که تا این دم نمودی هیچ داری

65 بهر صورت که میآئی تو بیرون %~% یکی هستی عجایب طرفه معجون

66 در این حقه که پر از جوهر آید %~% در او دیدار ماه و اختر آید

67 جهان زین حقه بیشک پایدار است %~% که در این حقه جوهر بیشمار است

68 در این حقه نگون افتاده تو %~% عجایب بی غمی دل ساده تو

69 توئی آن نطفه افتاده اینجا %~% که خواهی ماند بس دل ساده اینجا

70 توئی در حقه صورت گرفتار %~% چو موری لنگ افتادی چنین زار

71 چو معجونی تو اندر حقه باشی %~% نکو بنگر که خود زینسان قماشی

72 رهت دورست و خفته بختت آمد %~% تنت عریان ودل بی رختت آمد

73 نمیدانی که در اول چه بودی %~% که این لحظه تو در گفت و شنودی

74 ندانی کاین زمان اندر کجائی %~% فتاده در دهان اژدهائی

75 در این چاه بلا ماندی چون بیژن %~% نهادی بر دلت بار زر و زن

76 در این چاه بلا ماندی چو یوسف %~% نکردی یک دمی اینجا تأسف

77 توئی یوسف درون چه فتاده %~% عجایب همچو خاک ره فتاده

78 ترا یوسف درون چاه ماندست %~% دلت در خون و خاک راه ماندست

79 ترا یوسف شده درچاه تاریک %~% نمیدانی تو این اسرار باریک

80 دریغا یوسفت اندر چاه افتاد %~% نمیدیدی که از ناگاه افتاد

81 توئی یوسف درون چه فتادی %~% دل اندر حکم کلی زان نهادی

82 ولی چون یوسف از این چه برآید %~% نمودش جسم و جان ودل رباید

83 جمال یوسف ناگاه ازچاه %~% برآید یابد او بس رفعت و جاه

84 نشیند وآنچه کردی باز بینی %~% نظر کن روی او تا راز بینی

85 چو ازچاهت برآید یوسف جان %~% نماید راز در این جای پنهان

86 ز عشقت بیقرار آید دل و تن %~% شود اسرار کلی جمله روشن

1 جمال حسن یوسف بس لطیف است %~% ولی دل دیدنش را بس ضعیف است

2 چو اهل مصر مر او را بدیدند %~% ز بیهوشی طمع از جان بریدند

3 چو پیدا شد جمال یوسف از دور %~% جهان از پرتو او گشت پر نور

4 اگر داری توطاقت در جمالش %~% بیابی در درون جان وصالش

5 زلیخا گم بشد چون دید او را %~% جمال حسن آن روی نکو را

6 ولی آن جمع بی طاقت بماندند %~% ز دردش جمله بی راحت بماندند

7 در آن دیدار حیران گشته مردم %~% مثال قطره افتاده بقلزم

8 هزاران خلق آنجا بیش مردند %~% همه جان در نمود او سپردند

9 ندید کس ورا درروی بازار %~% که دائم بود در معنی کم آزار

10 ندیدی کس ورا در سال و در ماه %~% که بود او دائمادر عشق آگاه

11 سیاهی بود پیر آنجا جگرسوز %~% ضعیف و خسته نامش بود پیروز

12 سیاهی بود اما دل سپید او %~% ز رویش خلق بودی پر امید او

13 صد و چل سال عمرش بود آن پیر %~% بدی او ساکنی با رای و تدبیر

14 بسی اسرار سر معنوی داشت %~% ز دید دوست پشت دل قوی داشت

15 درون خلوت دل بود ساکن %~% بطاعت در بدی پیوسته ایمن

16 بر او خلق رفتندی دمادم %~% که او زان دم همی زد دائما دم

17 دم او بود روحانی چو عیسی %~% بصورت اسود و پاکیزه معنی

18 عیان اسرار سر لامکان داشت %~% همیشه او به دل راز نهان داشت

19 بقدر خویش بد در عشق واصل %~% بسی اسرارها راکرده حاصل

20 بسی اسرار معنی داشت درجان %~% دم وحدت زدی مانند لقمان

21 سیاهی بود روشن دل چو خورشید %~% حقیقت داشت او اسرار جاوید

22 قضا را صورت خوش دوست میداشت %~% ولی اسرار آن با دوست میداشت

23 خلایق هر که بودی صورتی خوش %~% جمال حسن او بودیش دلکش

24 بر او آمدندی بهر دیدار %~% بجان ودل شدی صورت خریدار

25 نبد شهوت مر او را هیچ برتن %~% وجودی داشت چون آئینه روشن

26 بسی اورا نمودندی صورها %~% بجز جانان ندیدی هیچ آنجا

27 دم از الله وز دیدار میزد %~% نمود عشق از دلدار میزد

28 چو از احوال یوسف بشنوید او %~% ز بیهوشی در آن مجمع دوید او

29 نظر کرد او جمال جاودان دید %~% نهان خویشتن آنجا عیان دید

30 بزد یک نعره و در پایش افتاد %~% برآمد زو دمادم بانگ و فریاد

31 خلایق جمله حیران ایستاده %~% در آنجا جمله گریان ایستاده

32 برفت و پای یوسف بوسه داد %~% زبان خویشتن در کام بگشاد

33 که ای نور دوچشم و دیده و دل %~% مرا عین العیان راز مشکل

34 توئی جانم که بر لب آمدستی %~% یقین دان کز پی من آمدستی

1 زهی کرده ز یارخویش عزلت %~% کشیده هم بلا و رنج و محنت

2 توئی از یار خود دور اوفتاده %~% در این نظاره معذور اوفتاده

3 توئی گمگشته از یعقوب ناگاه %~% فتاده در چه درمانده در راه

4 توئی نور دو چشم وجان یعقوب %~% سیاهی را کجا آئی تو محبوب

5 توئی آن آفتاب سایه پرور %~% که دوری این زمان از هفت کشور

6 توئی آن ماه بدر چرخ گردان %~% که هستی همچو نور ماه تابان

7 توئی آن مشتری زهره دیدار %~% که جانانت بود اینجا خریدار

8 توئی آن ماه ملک حسن و خوبی %~% مرا از جان تو ستارالعیوبی

9 سیاهی راکجا وصل تو شاید %~% که درچشم از سگی گم مینماید

10 سیاهی را کجا بس باشد ای جان %~% که میبیند جمال یار اعیان

11 سیاهی کی بیابد وصل شاهی %~% غباری کی بیابد اصل ماهی

12 مرا بی روی تو جان بر لب آمد %~% ز عشق و شب و روزم تب آمد

13 مرا بی روی تو در خلوت دل %~% کجا باشد دو کونم نیز حاصل

14 ز عشقت سوختم ای جان کجائی %~% چنین پیدا چنین پنهان چرائی

15 ز عشقت سوختم ای جان جانم %~% توئی گفتار بیشک بر زبانم

16 ز عشقت سوختم بنمای دیدار %~% که در دردم میان خاک و خون خوار

17 ز عشقت پای از سر میندانم %~% دلم خون گشت دیگر میندانم

18 دلم خون گشت ای یوسف تو دانی %~% سزد گر تو مرا زین غم رهانی

19 ز عشقت یوسفا مهجور ماندم %~% عجب بر خاک و خون رنجور ماندم

20 دلم خون گشت اندر خاک افتاد %~% عجائب چون قلم در خاک افتاد

21 دلم خونست و خون ازدیده بارد %~% که از جان دولت او دوست دارد

22 دلم خونست و در اندوه مانده %~% بزیر بار غم چون کوه مانده

23 دلم خونست در اندوه و ماتم %~% دم آتش زند اینجا دمادم

24 چودیدم روی تو ای ماه خرگاه %~% شدی بر ملک مصر جان من شاه

25 کنون ملک دلم اینجا تو داری %~% که در گوش دلم تو گوشواری

26 کنون در مصر جان بر تخت خواهی %~% نشستن جان که بیشک پادشاهی

27 وصالت در درون جان عیان است %~% حجاب من کنون خلق جهان است

28 وصالت را طلب کردم بسی من %~% بسر بردم غمت رادر بسی من

29 وصالت را طلب کردم بناگاه %~% چو دیدم میشوم در سوی خرگاه

30 شبی دیدم جمالت آشکاره %~% بخواب و این چنین خلقان نظاره

31 شبی کز زلف توعالم چو شب بود %~% سر موئی نه طالب نی طلب بود

32 منت طالب بدم در پرده راز %~% چنان کامروزت اینجادیدهام باز

33 در آن شب این چنین خلقان ستاده %~% همه دل برجمال تو نهاده

34 من بیچاره چون امروز نالان %~% بپایت درفتادم زار و حیران

35 زدم یک نعره و بیهوش گشتم %~% میان بیهشی خامش گشتم

36 همه احوال تو دانستهام باز %~% حجاب اکنون ز پیش من برانداز

37 حجاب از روی برگیر ای دلارام %~% که اینجاگه نمیگیرد دل آرام

38 حجاب از پیش برگیر ای سرافراز %~% مرادر قعر بحر حسنت انداز

39 حجاب از پیش برگیر ای مه تام %~% که رفتم این زمان هم ننگ و هم نام

40 حجاب از پیش برگیر ای دل و جان %~% که خواهم رفت از این دریای عمان

41 حجاب از پیش برگیر ای تو در اصل %~% نموده مر مرا اینجایگه وصل

42 حجاب از پیش برگیر ای تو دلدار %~% که خواهم شد نهان ای دوست تا کار

43 حجاب از پیش تن بردار و جان شو %~% مرا در دید جان عین العیان شو

44 حجاب از پیش تن بردار بی من %~% بخود کن راه چشم جانت روشن

45 حجاب از پیش تن بردار و بنگر %~% که دیدار تو میبینم سراسر

46 حجاب تو منم من را فکن زود %~% مرا کن یک زمان ای دوست خشنود

47 ز عشقت واله و شیدا شدستم %~% کنون از بیخودی رسوا شدستم

48 ز عشقت والهام چون چرخ گردان %~% مراتو بیش از این واله مگردان

49 وداعت میکنم ای پور یعقوب %~% توئی درجان دلها جمله محبوب

50 وداعت میکنم ای نور عالم %~% که خواهم گشت ناپیدا در این دم

51 وداعت میکنم ای ماه جانم %~% عجائب درنگر ای مهربانم

52 وداعت میکنم ای مخزن گنج %~% کشیدم وارهیدم از غم و رنج

53 کنون خواهم شدن تا نزد یوسف %~% ز حالش مانده یوسف در تاسف

54 همی گفت و عجب در راز مانده %~% دو چشمش سوی او بد باز مانده

55 بزد یک نعره و جان داد در حال %~% برست او آن زمان از قیل وز قال

56 چو زو شد جان جدا در پیش جانان %~% ز پیدائی بماند آن دوست پنهان

57 درآید یوسفش گریان و مدهوش %~% دلش ماننده دیگی پر از جوش

58 سر و رویش چو بگرفت آن سرافراز %~% نهاد اندر میان دیدهاش باز

59 برویش بوسه داد آن خداوند %~% چو سود ای دوست چون جان رفت از بند

60 غریوی اوفتاد اندر خلایق %~% که مرد آن اسود درویش عاشق

61 خلایق جملگی گریان بماندند %~% در آن راز عجب حیران بماندند

62 دریغ و آوخ از هر گوشه برخاست %~% نمیدانی که این راز هویداست

63 بفرمود آن زمان یوسف به مردم %~% که تا او را کنند از گوشه گم

64 بشستند آن زمان درویش غمناک %~% نهادندش درون خاک نمناک

65 وصال دلبرش در پرده افتاد %~% نمود جسم در گم کرده افتاد

66 چو یوسف یافت آنجا پادشاهی %~% ز عین دوستی و نیکخواهی

67 شدی یوسف به خاک دوست هر روز %~% نشستی یک نفس بالین هر روز

68 ز درد عشق کردی گریه بسیار %~% یکی یارست اگرداری تو بس یار

69 ز درد عشق آگاهی نداری %~% چگویم چون تو دلخواهی نداری

70 ز درد عشق اگر جانت برآید %~% ترا هر روز یوسف بر سر آید

71 ز درد عشق جانت ماند اینجا %~% فتاده این زمان در رنج و سودا

72 ز درد عشق جان در جستجویست %~% بهر اسرار اندر گفتگویست

73 بدرد عشق اینجا مبتلائی %~% بر یوسف تو از بهر دوائی

74 دوای درد تو هم مرگ باشد %~% که اندر راه حق کل ترک باشد

75 دوای درد تو صبر است ای جان %~% که تا روزی ببینی روی جانان

76 دوای درد تو حاصل شود زود %~% عیان جان تو واصل شود زود

77 دوای درد از دلدار یابی %~% چو خود را این چنین افگار یابی

78 دوای درد او دارد دوا اوست %~% درون جان پاکت رهنما اوست

79 دوای درد بیشک درد باشد %~% کسی باید که مرد مرد باشد

80 دوای درد درد آمد پدیدار %~% اگر هم مرد مرد آمد پدیدار

81 دلا چون خسته درمان طلب کن %~% دوای درد از جانان طلب کن

82 چو داری درد درمانیت باشد %~% چو جانت هست جانانیت باشد

83 چو داری درد بی حد در دل و جان %~% دوای درد خود میجو ز جانان

84 چو درد تو دوادارد طلب کن %~% دوای درد جانان بوالعجب کن

85 چو دردت هست جانانت دوا است %~% که او مر انبیا را رهنما است

86 ترا اینجا یقین حاصل نباشد %~% ز دردت جان و دل واصل نباشد

87 ز وصلت درد باید بر دوایم %~% که تا گردی بذات حق تو قائم

1 الا ای جان و دل را درد و دارو %~% تو آن نوری که لم تمسسه نارو

2 تو درمشکات تن مصباح نوری %~% ز نزدیکی که هستی دور دوری

3 ز روزنهای مشکات مشبک %~% نشیمن کرده خاک مبارکت

4 زجاجه بشکن و زیتت برون ریز %~% بنور کوکب دری درآویز

5 ترا با مشرق و مغرب چه کار است %~% که نور آسمان گردن حصار است

6 ز بینائی مدان این فر و فرهنگ %~% که گنجشکی بپرد بیست فرسنگ

7 تو آن نوری که اندر بام افلاک %~% همی گشتی بگرد کعبه خاک

8 تو آن نوری که منشوری بعالم %~% عیان عین منصوری بعالم

9 تو نوری لیکن در ظلمت فتادی %~% ولی در عین آن قربت فتادی

10 تونور مخزن اسرار جانی %~% که اینجا رهنمای لامکانی

11 تو نوری این زمان در عین مشکات %~% ز مصباحت نموداری تو ذرات

12 حقیقت لامکان گلشن تو داری %~% که جسم و جان و عقل غمگساری

13 سفر کردی ز دریا سوی عنصر %~% سفر ناکرده قطره کی شود در

14 سفر کردی بمنزل در رسیدی %~% حقیقت روی جان اینجا بدیدی

15 سفر کردی ز دریا در صدف باز %~% شدی جوهر کنون از عزت و ناز

16 سفر کردی تو در انجام این تن %~% بتوست این جمله آفاق روشن

17 سفر کردی ز کل فارغ شدی تو %~% در اینجا در صدف بالغ شدی تو

18 تو ای جوهر چو از دریا برآئی %~% ز زیر طشت زرین بر سر آئی

19 توئی جوهر که قدر خویش دانی %~% نباید کاین چنین اینجا بمانی

20 تو در قعری کجا باشد بهایت %~% بهای تست جان بی حد و غایت

21 توئی آن جوهر هر دو جهان هم %~% که بخشیدی تو این معنی دمادم

22 کنون درهرچه هستی روی بنمای %~% یکی شو بی عدد هر سوی بنمای

23 که جوهر روشنی او یکی است %~% نمود گردش او بیشکی است

24 الا ای جوهر بالا گزیده %~% ولیکن در گمانی نارسیده

25 الا ای جوهر بحر معانی %~% کنون اندر صدف بیشک نهانی

26 توئی دریا ولی جوهر نمودی %~% که دایم در صدف گوهر نبودی

27 سفر کردی و دیدی روی دلدار %~% حجاب این صدف از پیش بردار

28 صدف بشکن که اندر نور قدسی %~% جدا مانی ز حیوان نقش سدسی

29 برافکن شش جهاتت از صدف باز %~% که با نورت بود پر در صدف باز

30 زند عکس و تو مه را باز بینی %~% همت انجام و هم آغاز بینی

31 تو نور قدس داری در درونت %~% یکی نور درون و هم برونت

32 تو نور قدس داری در نمودار %~% عیان روح داری جسم بردار

33 تو نور قدسی افتادی در اینجا %~% شعاعت در گرفته عین دریا

34 تونور قدسی و در این صفاتی %~% حقیقت ترجمان عین ذاتی

35 تو نور قدسی و دیدی تو خود را %~% عیان دریاب خود عین احد را

36 خطابم باتو و با هیچکس نیست %~% که جز تو هیچکس فریادرس نیست

37 الا ای نور قدسی روی بنمای %~% ز زنگ آینه دل پاک بزدای

38 زمین و اسمان از پیش بردار %~% نمود جسم و جان از خویش بردار

39 در این آیینه دل کن نظر باز %~% حجاب صورت و معنی برانداز

40 ز اشترنامه سرکاردیدی %~% حقیقت دیده دیدار دیدی

41 برافکن چار طبع و شش جهت تو %~% که تا ز اعداد گردی یک صفت تو

42 صفات وذات خود هر دو یکی بین %~% درون را با برون حق بیشکی بین

43 توئی ذات و صفات و فعل در حق %~% جهان جان توئی ای یار مطلق

44 جواهر ذات بر گو آشکاره %~% چو خواهد کرد یارت پاره پاره

45 چو چیزی دیگرت اینجا نماندست %~% بجز نامیت اینجا که نشاندست

46 بگو اسرار فاش و فاش گردان %~% برافکن نقش خود نقاش گردان

47 توئی عین العیان جوهر ذات %~% نمود تست بیشک جمله ذرات

48 چو خواهد کشت محبوبت بزاری %~% برافکن جوهر و کن پایداری

49 چو عیسی زنده میر از جوهر پاک %~% که تا چون خر نمانی در گو خاک

50 چو زان کانی که جانهاگوهر اوست %~% فلک از دیرگه خاک در اوست

51 تو داری ملکت معنی سراسر %~% دمی تو از نمود دوست مگذر

52 درون کعبه دل باز دیدی %~% دمی در صحبت جان آرمیدی

53 شترها را رها کن در چراگاه %~% درون کعبه می زن صنعةالله

54 درون کعبه جانان تو داری %~% سزد گر اشتران اینجاگذاری

55 درون کعبه خلوتگاه جانست %~% که مرد دیدار جانان کل عیانست

56 درون کعبه و راز داری %~% سزد گردل ز شهوت باز داری

57 درون کعبه این سر درنگنجد %~% فلک اینجا به یک کنجد نسنجد

58 درون کعبه زیبا باید و پاک %~% درون کعبه نی گرد است و نی خاک

59 درون کعبه گر یک شب درآئی %~% به بینی جان جانان جانفزائی

60 درون کعبه جانان میزند سیر %~% اگرچه مینگنجد بت در این دیر

61 درون کعبه غیری درنگنجد %~% بجز یک دید سیری در نگنجد

62 حرمگاه دلت را کن نظر زود %~% که تا بینی درو دیدار معبود

63 حرمگاه دلت جانان مقیم است %~% ترا هم پرده دار و هم ندیم است

64 حرمگاه دلت چون جانست دریاب %~% ز پیدایی عجب پنهانست دریاب

65 حرمگاه دلت جانست دردید %~% ز دید او یکی بین گفت واشنید

66 چو در خلوت نشیند یار با یار %~% اگر موئی بود کی گنجد اغیار

67 نگنجد در نمود دیدن دوست %~% ترا از گوش جان بشنیدن دوست

68 چو در خلوت مقیم است او عیانت %~% زمانی تازه گردان عین جانت

69 توئی در کعبه و بت میپرستی %~% چرا تو بت بیکباره شکستی

70 توئی در کعبه و بت کرده حاصل %~% کجا گردی تو اندر عین واصل

71 توئی در کعبه اینجا بت شکن باش %~% چو حق دیدی بحق بنمای دین فاش

72 توئی در کعبه و پستی بیفکن %~% بت صورت چوابراهیم بشکن

73 توئی در کعبه و خلوت گزیده %~% نمودی دیده و بت برگزیده

74 اگر با دیده با دیده میباش %~% ز خلقان خویشتن دزدیده میباش

75 اگر با دیده نادیده مشنو %~% حقیقت جوی و بر تقلید مگرو

76 اگر بادیده رازت نهان گوی %~% وگر گوئی ابا خلق جهان گوی

77 اگر با دیده حاصل چه داری %~% در این اعیان دلت واصل چه داری

78 ندیدی وصل یار ای بی وفا تو %~% از آن هستی در این راه جفا تو

79 جفاکردی وفا میداری امید %~% بسوزد ذره اندر عین خورشید

80 جفا کردی وفا هرگز نبینی %~% بجز وقتی که خود عاجز ببینی

81 بعجز اقرار ده ای تو ستمکار %~% که تاعذرت پذیرد روی دلدار

82 ز عجز خویش دایم باش مسکین %~% که تا چون گل شوی خوشبوی و مشگین

83 ز عجز خویش دایم ربنا گوی %~% بروز و شب یقین فاغفرلنا گوی

84 زعجز خویش خود گم نه بهرحال %~% که تا رسته شوی از قیل وزقال

85 ز عجز خویش کن دائم تو طاعت %~% که بیرون آید از رنج تو راحت

86 ببینی چون دمی انصاف از خود %~% ز نور شرع بینی نیک از بد

87 اگر انصاف دادی رستی ازنار %~% ببخشد مر ترا پس عاقبت یار

88 اگر انصاف دادی پاک باشی %~% ولی باید که همچون خاک باشی

89 اگر انصاف دادی راست بینی %~% درون کعبه با جانان نشینی

90 اگر انصاف دادی یار رستی %~% به کنج عافیت شادان نشستی

91 اگر انصاف دادی گنج یابی %~% درون جان و دل بی رنج یابی

92 اگر انصاف دادی جان جانی %~% که هستی قاف سیمرغ معانی

93 اگر انصاف دادی نور گردی %~% درون جزو و کل مشهور گردی

94 اگر انصاف دادی در صفائی %~% نمود عشق کل اندر صف آئی

95 بده انصاف تا این راز یابی %~% که خود بی شک حق از خود بازیابی

96 چو انصافست اینجا پرده راز %~% تو نیز انصاف ده پرده برانداز

97 ز طاعت مگذر و عین قناعت %~% قناعت برتر است از عین طاعت

98 قناعت بهتر است از هر دو عالم %~% قناعت کرد و توبه یافت آدم

99 قناعت سلطنت دارد بتحقیق %~% ز هر کس ناید از پندار توفیق

100 قناعت کردهاند اینجای مردان %~% تو از عین قناعت رخ مگردان

101 قناعت از صفاکردست اینجا %~% مصفا شد از آن آمد هویدا

102 قناعت مرد را در حق رساند %~% کسی کو راز فقر کل بداند

103 قناعت بهتر از هر دو جهانست %~% بدان این سر که بیشک کار جانست

104 قناعت روی جانان باز دیدست %~% قناعت زینت و اعزاز دیدست

105 قناعت انبیا کردند پیشه %~% از آن در وصل بودندی همیشه

106 قناعت اندرون صافی نماید %~% همه زنگ طبیعت بر زداید

107 قناعت گوهری بس بی بها بین %~% قناعت جوی پس عین لقا بین

108 قناعت دل کند صافی و روشن %~% نماید دید گلخن همچو گلشن

109 قناعت کردهاند اینجای پیدا %~% که تا جان در عیان گردد هویدا

110 قناعت چون کنی اینجا یقینی %~% رخ معشوق خود اینجا ببینی

111 درونت صاف و پاکی گردد از کل %~% شوی فارغ نیابی رنج و هم ذل

112 دلت آئینه صافی کند زود %~% نماید اندر او دیدار معبود

113 در آئینه ببینی هرچه باشد %~% به جز رخسار جان چیزی نباشد

114 همه جانان بود گر بازدانی %~% ولی باید که آن هم راز دانی

115 که بی فقرت نباشد این مسلم %~% ز قعر افتادم این عین دمادم

116 قناعت کردهام اینجا بسی من %~% یقین دانستهام خود را کسی من

117 ندیدم خویش را در عین صورت %~% از آن ذوقم نمود آن بی کدورت

118 قناعت کردم و دیدار دیدم %~% نمود جان ودل را یار دیدم

119 قناعت جوهریست ازعالم عشق %~% که میخوانند او را آدم عشق

120 قناعت لامکان دارد ز الله %~% عیان دارد نمود قل هوالله

121 قناعت جز یکی هرگز ندیداست %~% اگرچه زو بسی گفت و شنیداست

122 ز فقر است ای برادر این قناعت %~% قناعت کن تو تا بینی سعادت

123 قناعت کرد اینجا عنکبوتی %~% درون خلوتی اندر بیوتی

124 حقیقت کرده اینجا پرده باز %~% درونش آن تست ای محرم راز

125 در اینجا او قناعت میگذارد %~% وطن پیوسته اندر پرده دارد

126 تو تا چون عنکبوت اینجا نباشی %~% چو او لاغر صفت اعضا نباشی

127 درون پرده کی بینی تو اسرار %~% که میگویم ترا اینجا به تکرار

128 تو این صورت در اینجا پرده بستی %~% درون پرده بس فارغ نشستی

129 بیکباره چنین میبایدت راست %~% که این پرده به پیوسته که آراست

130 چو خواهد گشت پرده پاره پاره %~% قناعت کن تو و کم کن نظاره

131 بهر چیزی تو بنگر تا توانی %~% خدا را بین تو از روی معانی

132 چو جز حق نیست چیزی دیگر ای دوست %~% اگر جز حق دگر بینی نه نیکو است

133 ریاضت اختیار کاملان است %~% کسی را کاندر این راه او نشان است

134 ریاضت مرد را واصل کند زود %~% عیان دیده را حاصل کند زود

135 ریاضت واصلان دیدند اینجا %~% از آن در قرب حق گشتند یکتا

136 ریاضت کش که جانا رخ نماید %~% درون چشمه کل بحر زاید

137 ریاضت میکشد اینجای ذرات %~% بخوان ازجاهدوادر عین آیات

138 ریاضت مصطفی اینجا کشیدست %~% از آن جانان درون خود بدیدست

139 ریاضت او کشید و گشت سرور %~% ز جمله انبیا او گشت برتر

140 ریاضت او کشید از دیدن شاه %~% چو بیخود شد بگفت اولی مع الله

141 ریاضت او کشید و جان جان شد %~% درون جزو و کل کلی نهان شد

142 ریاضت او کشید و ذات آمد %~% ز عین ذات در آیات آمد

143 بگفت اسرار فاش اینجا به حیدر %~% که بر شهر علومش بود او در

144 بدو اسرار گفت اندر قناعت %~% محمد صاحب حوض و شفاعت

145 بدو اسرار گفت و راز بنمود %~% حقیقت مرتضی نفس نبی بود

146 محمد با علی هر دو یکیاند %~% ز نورحق حقیقت بیشکیاند

147 محمد با علی هر دو دو رازند %~% که بهر آفرینش کار سازند

148 محمد با علی هر دو همامند %~% که ایشان در میان کل تمامند

149 محمد با علی از نور ذاتند %~% که این دم همدم عین صفاتند

150 محمد با علی هر دو جهانند %~% که ایشان برتر از کون و مکانند

151 محمد با علی دو سرفرازند %~% که جان مومنان زیشان بنازند

152 محمد با علی دو شمع دینند %~% که ایشان رهنمای کفر و دینند

153 محمد با علی دارند بیشک %~% وجود لحمک لحمی ابریک

154 یکی باشند ایشان گر بدانی %~% اگر اسرار ایشان باز دانی

155 یکی باشند ایشان عین اسرار %~% از ایشان شد حقیقت کل پدیدار

156 یکی باشند ایشان و دو جوهر %~% اگر تو مؤمنی زیشان تو بگذر

157 از ایشان راه جو تا ره نمایند %~% که ایشانت در این سر برگشایند

158 از ایشان بازدانی جوهر خویش %~% نهندت مرهمی اندر دل ریش

159 از ایشان بازدانی هر دوعالم %~% که ایشانند نفخ جان در این دم

160 از ایشان بازدانی تا چه بودی %~% که با ایشان تو در گفت و شنودی

161 از ایشان بازدانی سر اسرار %~% کز ایشانت دید تو پدیدار

162 از ایشان جوی اینجا مرهم دل %~% که ایشانند اینجا محرم دل

163 از ایشان جوی در عین شریعت %~% که بنمایند رازت از حقیقت

164 از ایشان جوی اینجا نور ایمان %~% که ایشانند اینجا ذات سبحان

165 از ایشان جوی بیشک نور بینش %~% که ایشان زندهاند از آفرینش

166 از ایشان جوی عین کل تمامت %~% که ایشانند شاهان قیامت

167 از ایشان جوی تا بینی عیان یار %~% وز ایشانت شود اعیان پدیدار

168 از ایشان جوی راه لامکانی %~% کز ایشان سر سبحانی بدانی

169 از ایشان بود بود آمد پدیدار %~% نداند این سخن جز مرد دیندار

170 که ایشان سالکان و واصلانند %~% حقیقت بیشکی هر دو جهانند

171 هم ایشان رازدار آفرینند %~% هم ایشان درگشای آخرینند

172 از ایشانست بود کل در اینجا %~% که ایشانند پنهانی و پیدا

173 از ایشان جوی اسرار دو عالم %~% که ایشانند نور چشم آدم

174 میان دیدهها بینا نمایند %~% درون جسم و جان یکتا نمایند

175 درون دل نظر کن روی ایشان %~% که تو بنشسته در کوی ایشان

176 درون دل نظر کن راز تحقیق %~% که ایشانند بود تو ز توفیق

177 حقیقت سر ایشان گر بدانی %~% از ایشان واصل هر دو جهانی

178 چو زیشان یک نفس خارج نباشی %~% که جانند و در او جمله تو باشی

179 چو ایشانند و تو هستی از ایشان %~% برادر خواندت هستی چو خویشان

180 از ایشان مگذر و زیشان همی گوی %~% درون دل تو ایشان را همی جوی

181 از ایشان مگذر و ایشان همی بین %~% درون جان و دل ای مرد با دین

182 از ایشان واصلی آید ترا هم %~% اگر داری قدم در کارمحکم

183 درون دل تراگشتند پیدا %~% نمیبینی تو ایشان را هویدا

184 درون دل ترا بنموده اسرار %~% کنون بشنو تو این سر و نگهدار

185 درون جان تو ایشان بدیدند %~% ولی از چشم صورت ناپدیدند

186 درون جان تو رویت نمودند %~% به نیکی هر دو در گفت و شنودند

187 درون جان ودل اسرار گفتند %~% ابا تو جمله از دادار گفتند

188 درون جان تو عین عیانند %~% که ایشان در تو چون جان جهانند

189 ترا گفتند اسرار دمادم %~% چگویم خفته اینجا تو بی غم

190 کجا دانی تو مر اسرار ایشان %~% که این دم خفته بیشک پریشان

191 کجا هرگز بیابد خفته این راز %~% مگر وقتی که با خویش آید او باز

192 کجاهرگز بداند خفته اسرار %~% مگر آنگه که گردد زود بیدار

193 مخفت ای دوست یارت در درونست %~% ولی بیچاره خفته در برونست

194 مخفت ای دوست تا بیدار کردی %~% مگر شایسته اسرار کردی

195 مخفت ای جان سخن بپذیر آخر %~% که میگویم ترا اسرار ظاهر

196 چرا خفتی که یارت هست بیدار %~% ز مستی با خود آی و باش هشیار

197 محمد(ص) با علی درخود نظر کن %~% بر ایشان تو آهنگ ادب کن

198 اگر ایشان در این معنی ببینی %~% گمان بردار هان صاحب یقینی

199 دل و جان کن نثار روی ایشان %~% چوخاکی باش اندر کوی ایشان

1 دل و جان در رضاشان هر دو در باز %~% پس آنگه تو حجاب از رخ برانداز

2 دل و جان باز اندر راه ایشان %~% اگر هستی تو مر آگاه ایشان

3 دل و جان تو ایشانند دریاب %~% اگر در خانه عشقی تو دریاب

4 ز علم حیدری تو گر بدانی %~% ترا بنماید اسرار معانی

5 که در علمست اسرار حقیقت %~% از او یابند ره جویان طریقت

6 طریقت زوست از احمد شریعت %~% جدا زین هردو آمد کل حقیقت

7 حقیقت مرتضی نفس رسولست %~% محب او یقین صاحب قبولست

8 حقیقت مرتضا مرکان علمست %~% که او پیوسته هم با جاه و حلمست

9 حقیقت مرتضی اسرار دینست %~% که او از اولیا صاحب یقنست

10 حقیقت مرتضی کل نور شرعست %~% که او هم رهنمای اصل و فرعست

11 حقیقت مرتضی اسرار دریافت %~% در اینجاگه حقیقت یار دریافت

12 حقیقت مرتضی دم از یکی زد %~% چو او بد در یقین دم بیشکی زد

13 حقیقت مرتضی دلداردینست %~% که او سر حلقه اسرار دینست

14 حقیقت مرتضی ذات و صفاتست %~% که او در لو کشف او نور ذاتست

15 حقیقت مرتضی عین خدایست %~% تمامت اولیا را رهنمایست

16 حقیقت مرتضی شاهست و ماهست %~% که او هم سایه نوراله است

17 حقیقت مرتضی این راز برگفت %~% در اسرار ربانی عیان سفت

18 حقیقت مرتضی بنمود ما را %~% عیان او لو کشف بنمود ما را

19 یکی دید او و دائم در یکی بود %~% در این اسرار کل حق بیشکی بود

20 یکی دید و ز یکی گفت اسرار %~% تمامت سالکان ره بیکبار

21 مر او رادوستدار وخاک پایند %~% که از گفتار او اندر لقایند

22 حقیقت مرتضی توحیددانست %~% نه همچون دیگران تقلید دانست

1 امام است او یقین بعد محمد(ص) %~% بیاب این راز و بیشک شو مؤید

2 امام است او یقین در هر دو عالم %~% کز او پیداست اسرار دمادم

3 امام است او و بیشک او امام است %~% که او را جبرئیل از جان غلام است

4 امام است او حقیقت مؤمنان را %~% برد فردا ابر سوی جنان را

5 امام است و حقیقت حوض کوثر %~% بدست اوست میدار این تو باور

6 امام است او ز قول مصطفی دین %~% بدان تا باشدت پاک و یقین دین

7 امام است وز بعد مصطفی او %~% اگر این میندانی نیست نیکو

8 امام است او زاحمد بازدان تو %~% ز عین دید حیدر راز دان تو

9 امام است او و من دانم امامش %~% که بشنیدم ز جان و دل پیامش

10 امام است اگر این مینبینی %~% کجا در دین من صاحب یقینی

11 امام است او و در عین حقیقت %~% سپرده راه کل را در طریقت

12 عیان حق حقیقت مرتضایست %~% که در دیدارنفس مصطفایست

13 عیان سر حقیقت اوست در جان %~% از او دیدم تمامت راز پنهان

14 امامم حیدر است و پیشوایم %~% درون جان و دل او رهنمایم

15 امامم حیدر است وعین تحقیق %~% بجان هم دوست دارم دید صدیق

16 امامم حیدر است و واصلم کرد %~% ز دید دید خود هم حاصلم کرد

17 امامم حیدر است و جان ازویم %~% درون دل نموده گفتگویم

18 علی دیدست بیشک وصل جانان %~% مرا بنمود بیشک سر سبحان

19 علی دیدست بیشک قل هوالله %~% نبودستم بجان و دل سوی الله

20 علی درجان عطارست رهبر %~% که او بر شهر علم آمد یقین در

21 در علمم گشود و شهردیدم %~% حقیقت لطف او بی قهر دیدم

22 در علمم گشود از عین جانان %~% وز او پیدا شدم اسرار پنهان

23 مرا بنمود اندر حق یقین را %~% بدیدم اولین و آخرین را

24 مرا بنمود اسرار الهی %~% رسیدم ازگدائی من بشاهی

25 مرا بنمود در خود حق شناسی %~% بدان این راز را علم قیاسی

26 مرا بنمود وصل و اصل دیدم %~% ز اصل او حقیقت وصل دیدم

27 مرا بنمود وصل و واصلم کرد %~% عیان علم کلی حاصلم کرد

28 مرا بنمود اینجا ذات یزدان %~% نمودم بیشکی در دار برهان

29 بهر نوعی که میگویم یکی است %~% مرا دیدار حیدر بیشکی هست

30 مرا دیدار حیدر بس ز عالم %~% که بنماید مرا سر دمادم

31 مرا دیدار حیدر بس ز دنیا %~% که دارم از محمد(ص) جمله عقبی

32 از ایشان هر دو بس باشد مرا حق %~% که ایشانند دید دوست الحق

33 تو ای عطار از ایشان سخن گوی %~% که بردستی ز میدان سخن گوی

34 تو ای عطار سر زیشان ندیدی %~% ابا ایشان تو در گفت و شنیدی

35 که با ایشان بود در پرده راز %~% ببیند عاقبت انجام و آغاز

36 تو هم انجام و هم آغاز دیدی %~% حقیقت نزد ایشان در رسیدی

37 از ایشان برگشاد این در بیک بار %~% از آنی گوهر افشان تو در اسرار

38 گهرها می فشانی تو بعالم %~% چو تو نامد دگر در دور آدم

39 تو صافی دل شدی اندر قناعت %~% همیشه راز دانی در سعادت

40 قناعت کردی و ایشان بدیدی %~% تو سالک بودی و جانان بدیدی

41 ز معنی رو نمودی راز ایشان %~% حقیقت باز دیدی جان و جانان

42 توئی واصل در این دور زمانه %~% تو خواهی بود در خود جاودانه

43 توئی واصل ز عهد ذات قربت %~% رسیدی از نمود اندر ولایت

44 توئی واصل میان اهل تمکین %~% که داری مهر کل بگذشته از کین

45 توئی واصل که جز جانان نبینی %~% نه همچون دیگران ضایع نشینی

46 توئی واصل درون چرخ گردان %~% ز دید جمله مردان رخ مگردان

47 توئی واصل بتوفیق الهی %~% که یکسانت سپیدی در سیاهی

48 توئی واصل که دیدی جمله یکسان %~% ز یکی میکنی پیوسته برهان

49 تو برهانی و گفتارت یقین است %~% که جان و دل ترا خود پیش بین است

50 ز برهان حقیقی راز گفتی %~% همه با اهل عرفان باز گفتی

51 ز برهان حقیقی اهل عرفان %~% حقیقت می طلب دارند برهان

52 تو برهان داری از عین سوی الله %~% نمیبینی تو غیری جز هوالله

53 تو برهان داری اندر عین توحید %~% نمیگنجد سخن اینجا به تقلید

54 تو برهان داری و تقلید مشنو %~% از این پس جز که بر توحید مگرو

55 ره توحید بی نام ونشانست %~% که بیشک اندر او عین العیانست

56 ره توحید جز مالک نداند %~% که تقلیدی در او حیران نماند

57 ره توحید اگرچه بیشمارست %~% ولیتوحید صرفت پایدارست

58 ره توحید ذرات دوعالم %~% همه کردند در اقسام آدم

59 ره توحید از او اینجا پدید است %~% اگرچه جز یکی واصل ندیداست

60 عیان تو نباشد در یکی هم %~% نمود قل هوالله بیشکی هم

61 یکی ره بود چندین اندر این راه %~% کجا غافل از او گردید آگاه

62 کسی کاگاه این معنی درآید %~% که از جان دوستدار حیدر آید

63 ره توحید حیدر دید و بسپرد %~% بزرگانند پیش ذات او خرد

64 ره توحید حیدر کل بدیدست %~% اگر دیدی تو هم زان دید دیدست

65 تو در توحید او آگاه او شو %~% ز بهر دید اوآنجا نکو شد

66 تو در توحید ای مؤمن بیائی %~% ز صورت گرچه تو اهل فنائی

67 فنا باشد بقا گر بازدانی %~% کجا اندر فنا توراز دانی

68 تو در راه فنا دیدار یکتا %~% که تو اندر فنائی نیز پیدا

69 فنا بودی از اول در فنا تو %~% بدیدی عاقبت عین لقا تو

70 فنا خواهی شدن هم سوی آخر %~% که اینجا درنگنجد موی آخر

71 فنا خواهی شدن تا بازدانی %~% که جز عین لقا را حق نخوانی

72 فنا خواهی شدن زین عین صورت %~% بقا جوی اندر این عین کدورت

73 فناخواهی شدن اینجا تو در یار %~% سر موئی نگنجد هیچ در کار

74 فنا خواهی شدن و اندر فنائی %~% فنا را جو که در عین بقائی

75 فنا جستند مردان زین نمودار %~% از آن دیدند بیشک دیدن یار

76 فنا بودست اینجا در وجودت %~% فنا بنگر حقیقت بود بودت

77 فنا برگویم اینجا آشکاره %~% اگر بیشک کنندم پاره پاره

78 فنا جویم من و گردم فنا زود %~% که من در این فنا خواهم لقا زود

79 فنا جویم در این تحقیق مردان %~% چو دیدم در جهان توفیق ایشان

80 فنا باشد جدایی تن زنم من %~% در این مر نفس دون گردن زنم من

81 فنا باشد عیان دید حقیقت %~% نیابی این بجز راه شریعت

82 فنا در شرع عین مرگ آمد %~% که آن در عاقبت کل ترک آمد

83 فنا شو تا لقای دوست یابی %~% حقیقت مغز جان بی پوست یابی

84 فنا در شرع باشد آن جهانی %~% ترا میگویم این سر گر بدانی

85 فنا شو چون همه مردان فنایند %~% که در عین فنا عین بقایند

86 فنا شو چون نخواهی شد تو از خویش %~% حجاب صورتی بردار از پیش

87 نه صورت در فنا آمد پدیدار %~% فنا خواهی شدن در آخر کار

88 چو گردی ناگهان روزی فنا تو %~% که باشد ابتدا این رهنما تو

89 فنا عین حقیقت دان سراسر %~% بقای خود از او بین زین تو بگذر

90 بدو بشناس او را و فنا شو %~% که باشد ابتدا این رهنما تو

91 بدو بشناس او را در فنا باز %~% کز او یابی لقا و هم بقا باز

92 بدو بشناس او را راهت اینست %~% طریق جان معنی خواهت این است

93 بدو بشناس او را تا توانی %~% که چون فانی شوی حق را بدانی

94 بدو بشناس اورا بی صور تو %~% که او را مانده در رهگذر تو

95 بدو بشناس عین آن فنا کل %~% که در عین فنا باشد لقا کل

96 فنا بد راز در انجام و آغاز %~% کسی اینجا نداند آن فنا باز

97 که بیند مر فنا اینجا چه گوئی %~% که چرخ اندر فنا مانند گوئی

98 همی گردد زعشق آن فنا او %~% که دیدست از فنا عین لقا او

1 شبی آن پیر زاری کرد بسیار %~% که یارب این حجاب از پیش بردار

2 حجاب از پیش چشم پیر برخواست %~% ندیدش جز فنا بشنو سخن راست

3 نبد چیزی ز چندینی عجائب %~% عجائب ماند آن پیر از غرائب

4 نبد چرخ فلک اینجا پدیدار %~% بجز دیدار یار و لیس فی الدار

5 نبد خورشید و ماه ونیز انجم %~% همه اندر فنای محض بد گم

6 نه آتش دید و باد و آب وز خاک %~% بجز عین فنا آن مؤمن پاک

7 نه لوح ونی قلم نی عرش و کرسی %~% نه کروبی و نه اشیا نه قدسی

8 نبد چیزی بجز ذات جهاندار %~% فنا اندر فنا را دید دیدار

9 نبد چیزی بجز ذات الهی %~% شده جمله فنا ا زماه و ماهی

10 میان بد عین جان و جمله جانان %~% همه پیدا شده در دوست پنهان

11 بجز جانان نبد چیزی حقیقت %~% فنا گشته عیان عین طبیعت

12 حقیقت پیراز خود رفت بیرون %~% که بیرون بود او از هفت گردون

13 نه عقلش مانده بد نی دید صورت %~% شده محو عیان عین کدورت

14 یکی بد جملگی اندر یکی گم %~% همه اشیا ز ذاتش بیشکی گم

15 نه بر ره بود نی ماه جهانتاب %~% حقیقت گم شده او اندر آن تاب

16 چنان حیران بماند و گشت مدهوش %~% که نی جان دید او نی چشم ونی گوش

17 همه حیران شده دل نیز گم بود %~% بجز عین فنا و ذات معبود

18 نبد چیز دگر نی دست ونی پای %~% همه ذرات بد نه جای و ماوای

19 خدا بود و خدا باشد خدابین %~% خدا را در دو عالم رهنما بین

20 همه در پرده گم دید و یقین دوست %~% حقیقت مغز گشته در عیان پوست

21 جنون محض شد در پیر پیدا %~% بمانده واله و حیران و شیدا

22 زبانش در دهان خاموش او دید %~% وجود خویشتن مدهوش او دید

23 ز حیرت پای از سر میندانست %~% دلم گم گشت و دیگر میندانست

24 ز حیرت در یکی حق را عیان دید %~% وجود خویش بی نقش و نشان دید

25 ز حیرت بود حق در بود پیوست %~% طمع جز حق ز دید خویش بگسست

26 ز حیرت در فنا دیدار میدید %~% عیان خویشتن در یار میدید

27 چنان بد بازگشت پیر در خویش %~% که در عین عیان نی بس بد و بیش

28 جهت رفته طبائع گمشده باز %~% صفاتش دیده در انجام وآغاز

29 ز بی عقلی عیان عشق بنمود %~% دگرباره ز رجعت پیر بربود

30 نمیگنجید عقل و عشق با هم %~% ولیکن پیر بد در عشق محکم

31 چو عشق آمد کجا عاقل بماند %~% که عاشق عقل کل را مینشاند

32 برآمد لشگر عشق از کمینگاه %~% نماند عقل را از هیچ سو راه

33 چو عشق آمدخرد را میل درکش %~% بداغ عشق رخ را نیل درکش

34 خرد آبست و عشق آتش بصورت %~% نسازد آب با آتش ضرورت

35 خرد دیباچه دیوان رازست %~% ولیکن عشق شه بیت نیاز است

36 خرد زاهد نمای هر حوالیست %~% ولیکن عشق سنگی لاابالیست

37 خرد را خرقه ازتکلیف پوشند %~% ولیکن عشق را تشریف پوشند

38 خرد را محو کن تا عشق یابی %~% ولیکن عشق را باشد حجابی

39 خرد راه سخن آموز خواهد %~% ولیکن عشق جان افروز خواهد

40 خرد جز ظاهر دوجهان نبیند %~% ولیکن عشق جز جانان نبیند

41 خرد سیمرغ قاف لامکانست %~% ولیکن عشق شه بیت معان است

42 خرد بنمود اینجاگاه صورت %~% ولیکن عشق جان آمد ضرورت

43 به دید اندر فنا شو محو دائم %~% که عشق آمد در آن دیدار قائم

44 ز دل تا عشق یک مویست دریاب %~% وجود خود برافکن زود بشتاب

45 سراسر صورت اوراق بستر %~% ز جان بشنو تو این معنای چون در

46 حجاب صورت آفاق بردار %~% فنا شو تا بیابی زود دلدار

47 اگر عشقت در اینجا گشت پیدا %~% شوی در ذات یکتائی هویدا

48 چو پیر سالک آن دم در فنا شد %~% دمی بیخویش در عین لقا شد

49 در آن عین فنا بگشاد دیده %~% کسی باید که باشد راز دیده

50 زبان بگشاد در توحید اسرار %~% ز عشق دل بگفت ای پاک غفار

1 توئی پاک و منزه در وجودم %~% که من بی بود تو هرگز نبودم

2 توئی پاک و منزه در دل و جان %~% درون جان تو هستی راز پنهان

3 توئی پاک ومنزه در دل من %~% توئی در هر دو عالم حاصل من

4 توئی پاک و منزه در مبرا %~% ترا دانم درون خویش شیدا

5 توئی پاک و منزه در حقیقت %~% که بنمودی مرا راز شریعت

6 منزه چون توئی من خود که باشم %~% که بی بود تو من هرگز نباشم

7 منزه چون توئی جمله یکی شد %~% مرا دیدار ذاتت بیشکی شد

8 قدیمی محدثم من هم تو دانی %~% مرا پیوسته تو راز نهانی

9 قدیمی محدثم من در دو عالم %~% ز تو دارم عیان دید این دم

10 چه حالست این که چون جمله تو باشی %~% مرا پیدا و هم پنهان تو باشی

11 نمیبینم بجز ذات تو ای جان %~% حقیقت مر مرا بنموده اعیان

12 کجا شد جمله اشیا در نهادم %~% که من در بود تو اینجا فتادم

13 نمیبینم کنون اینجا و آنجا %~% مرا بنمود اینجا ذات پیدا

14 کجا شد جملگی تا باز دانم %~% بگو با من که تا هم راز دانم

15 نبیند جان من ذات تو بیشک %~% که پنهان کرده جمله تو در یک

16 ندا آمد ز دارالملک افلاک %~% که نیست ای پیر جز از ما در این خاک

17 اگر خواهیم در یک طرفةالعین %~% پدید آریم در هر ذره کونین

18 دو عالم موم دست قدرت ماست %~% همه دیدار صنع قدرت ماست

19 همه چیزی بما بود دست پیدا %~% کجا باشد کسی دیگر بجز ما

20 بجز ما نیست چیزی در همه چیز %~% نگوید این سخن جز من دگر نیز

21 بجز ما نیست چیزی جمله مائیم %~% که کسوت هرچه خواهیم آن نمائیم

22 بجز ما نیست چیزی هرچه بینی %~% تو ما را یاب اگر عین الیقینی

23 بجز مانیست چیزی در حقیقت %~% همه بنمودهایم اندر شریعت

24 بجز مانیست چیزی در عیانی %~% همه ازماست جمله تا بدانی

25 مرا بنگر تو ای پیر از دل و جان %~% که پیدایم بتو درخویش پنهان

26 مرا بنگر که اندر تو بدیدم %~% درون جان تو من ناپدیدم

27 ز پیدائی خود پنهان نمایم %~% ترا عاشق به کل یکسان نمایم

28 ز پیدائی که بنمودم سراسر %~% ز خود من هیچ غیری نیست دیگر

29 من آوردم ترا اینجایگه باز %~% منت هم میبرم آنجایگه باز

30 من آوردم ترا از بهر دیدار %~% منم دیدار دید خود خریدار

31 من آوردم که تا من باز بینی %~% مرا در جزو کل تو راز بینی

32 منم تو تو منی هر دو یکی بین %~% مرا در دید دیدت بیشکی بین

33 بجز من منگر و در من نظر کن %~% بجز من زود باش از خود بدرکن

34 توئی تو من منم در دیده دید %~% منم در جان جانها گفت واشنید

35 مرا بین و بجز من هیچ منگر %~% چو من باشد به دل تن هیچ منگر

36 مرا بین و عیان دیدار را هم %~% منم ریش دلت اینجا و سرهم

37 مرا بین و از اینجا باز رو زود %~% نظر میکن که کت این راز بنمود

1 منم یکتا که جمله دستگیرم %~% بمیرانم تمامت من نمیرم

2 منم حیی که دایم زنده باشم %~% که بیخ بدکنش برکنده باشم

3 ستانم داد مظلومان ز ظالم %~% بذات خویش من پیوسته قائم

4 جهان و هرچه در هر دو جهان است %~% بر من جمله بی نام و نشانست

5 خدایم من خدایم من خدایم %~% که از هر عیب و سهوی من جدایم

6 من آوردم تمامت اندرین جای %~% برم بار دگر در غیر ماوای

7 یکی بردم در اول هم در آخر %~% نمودم خویشتن در عین ظاهر

8 همه در خویشتن پیدا نمودم %~% ز دید خود چنین غوغا نمودم

9 ز ذاتم عقل و جان آگه نباشد %~% بجز من هیچکس الله نباشد

10 ز ذاتم عقل و جان اینجا خبر نیست %~% که من در بود خود هستم دگر نیست

11 من آوردم شما را هم بدنیا %~% برم من جمله اندر سوی عقبی

12 کجا و همت تواند کرد ادراک %~% که ادراکست و عقل افتاده در خاک

13 منزه آمدم از جمله خلقان %~% منم بیشک نمود جمله میدان

14 خدائی مر مرا باشد سزاوار %~% که گر خواهم بیامرزم به یک بار

15 خدائی مر مرا باشد بتحقیق %~% که هر کس را ببخشم عین توفیق

16 دهم توفیق دیدارم ببیند %~% ابا من در میان جان نشیند

17 منم یکتای بی همتا که بودم %~% نمود جملگی در بود بودم

18 ز وصف ذات پاکم عقل ماندست %~% از آن پیوسته اندر نقل ماندست

19 ز وصف ذات پاکم جان چه گوید %~% اگر جز دید من چیزی بجوید

20 ز وصف من تمامت گنگ و لالند %~% ز من اندر تجلی جلالند

21 ز وصف من تمامت گشته حیران %~% که ما هستیم اندر پرده پنهان

22 ز وصف من همه در بحر مانند %~% اگرچه بود هم خود نمایند

23 کجاوصفم تواند کرد هر کس %~% که من در دید خود اللهم و بس

24 کجا وصفم تواند کرد هر جان %~% منم جسم و منم جان اندر اعیان

25 حقیقت من منم یکتا و دلدار %~% ز ذات خویشتن مائیم جبار

26 عیانم در همه چیزی تو بنگر %~% بجز دیدارما تو هیچ منگر

27 فلک گردان ز من وز شوق مدهوش %~% کواکب جمله حیرانند و خاموش

28 مه از شوقم گدازانست هر ماه %~% سپر انداخته از بیم من شاه

29 کنم من شمس هر شام رخ زرد %~% که از دیدار من باشد پر از درد

30 ز دردم جبرئیل اینجای مدهوش %~% بمانده در درون پرده خاموش

31 ملایک جمله در من راز بینند %~% که در دیدار ما خلوت گزینند

32 که عرش از دید من بر قطره آب %~% بماندست اندر اینجا عین غرقاب

33 ز بودم فرش گوناگون پدیدار %~% نموده رخ در این دیدار پرگار

34 ز عینم در بهشت افتاده دائم %~% نموده روح و ریحان گشته قائم

35 ز دوزخ کس امان من ندارد %~% که اینجا جز عیان من ندارد

36 منم بیچون و دانم راز جمله %~% منم انجام و هم آغاز جمله

37 منم دانا و بینا در دل و چشم %~% که بر بنده نگیرم زود من خشم

38 منم پیدا و پنهان جهانم %~% که در نطق همه شرح و بیانم

39 چو من هرگز نباشد پادشاهی %~% چو من هرگز نبینی نیکخواهی

40 چو من هرگز کجا همراز ببینی %~% نمودستم اگر خود باز بینی

41 چون من دیگر کجا در جان بیابی %~% سزد گر مر مرا اعیان نیابی

42 ز وصف خویش دائم در حضورم %~% که در ظلمات تنهائیت نورم

43 ز وصف خویش خود را رازگویم %~% نمود خویش با خود بازگویم

44 ز دید خویش دائم در جلالم %~% ز نورخوش قائم در وصالم

45 ز نور خود نمودم جمله اشیا %~% ز بود خویش کردم جمله پیدا

46 زخون مشک و ز نی شکر نمایم %~% ز باران در زکان گوهر نمایم

47 ز کف خود برآرم آدمی را %~% ز کاف ونون فلک را و زمین را

48 ز دودی گنبد خضرا کنم من %~% ز پیهی نرگسی بینا کنم من

49 مه و خورشید دائم در سجودم %~% که ایشانند در نور نمودم

50 نهان از خلق و پنهان از خیالم %~% که نور در تجلی جمالم

51 ز وصفم عقل در پرده نهان شد %~% ز دیدم عشق هرجائی عیان شد

52 منم اول منم آخر در اشیا %~% مرا باشد همه صنعی مهیا

53 که بنمایم وجود و پی کنم من %~% نمایم ظلمت اندر نور روشن

54 همه دروصف من حیران و خاموش %~% زبان ناطقانم لال و خاموش

55 ز دید خویش جمله آفریدم %~% در این روی زمین شان آوریدم

56 ز ذات خود محمد(ص) راز دادم %~% نمودم تا ز خود اعزاز دادم

57 حبیب من زجمله مصطفایست %~% شما را پیشوا و رهنمایست

58 نمودم شرع در دیدار احمد(ص) %~% که هر کو شه بجان دیندار احمد(ص)

59 هر آنکس کو رسول خود شناسد %~% مرا در دید خود احمد شناسد

60 نمایم مر ورا دیدار خویشم %~% که من در عشق برخوردار خویشم

61 هر آن کو راه پیغامبر گزیند %~% یقین اندر جهان او بد نبیند

62 حبیب من زجان مردوست دارند %~% نمود عشق ما را یاد دارند

63 کنون ای پیر توحیدم شنیدی %~% درون ذاتم اعیان باز دیدی

64 برو با مسکن خود زودبین باش %~% وز این گفتار با عین الیقین باش

65 خوشا آنکس که ما را دید در ذات %~% گذشت از جسم و جان جمله ذرات

66 خوشا آنکس که جز ما کس نبیند %~% یقین ذات ما را برگزیند

67 چو باهوش آئی و بینی یقینم %~% نظر کن اولین و آخرینم

68 همه اندر درون خویشتن بین %~% نمود جسم را در جان جان بین

69 بر هر کس مگو اسرار ما فاش %~% ز دیدارم تو برخوردار میباش

70 حریم وصل ما میدان و میرو %~% بجز ما را مبین و هیچ مشنو

71 که ذات پاک ما هرگز نیابند %~% اگرچه سالکان نزدم شتابند

72 نبینید هیچکس ما را به تحقیق %~% مگر آنکس که یابد چشم توفیق

73 نبینید هیچکس ما را چنان باز %~% که تا اینجا نگردد جسم و جان باز

74 کسی کو بی سر آید اندر این راه %~% بیابد مر مرا بی خویش ناگاه

75 اگر بی سر شوی این سر بدانی %~% وگرنه گربه چند از جاه خوانی

76 اگر بی سر شوی اسرار یابی %~% ابی دیدار خود دلدار یابی

77 اگر بی سر شوی فانی نباشی %~% نمود جزو و کل را جان تو باشی

78 سر خود دورنه تا دید دیدار %~% ببینی در حقیقت جان دلدار

79 سر خود دورنه مانند حلاج %~% که تا بر فرق معنایت نهد تاج

80 سر خود دور نه گر کاردانی %~% که مردن بهتر از این زندگانی

81 سر خود دورنه تا یار گردی %~% ز نقطه بگذری پرگار گردی

82 سر خود دورنه مانند مردان %~% که بهر تست خدمتکار دو جهان

83 سر خود دورنه اندر بلا تو %~% بمانند شهید کربلا تو

84 سر خود دورنه مانند جرجیس %~% چرا چندین شوی در مکر و تلبیس

85 سر خود دورنه مانند یحیی %~% که تا گردی ز پنهانی تو پیدا

86 سر خود دورنه تا سر تو باشی %~% نمود عالم اکبر تو باشی

87 سر خود دورنه تا سر تو گردی %~% بیکباره ز ما و من تو گردی

88 سر خود دورنه تا دوست گردی %~% حقیقت مغز جان در پوست گردی

89 سر خود دورنه همچون شهیدان %~% که تا یابی وصالان حبیبان

90 سر خود دورنه مانند گوئی %~% بزن چون عاشقانه تو های و هوئی

91 سر خود دورنه تا بر سر دار %~% ببین خویشتن را عین جبار

92 سر خود دورنه در خاک و خون شو %~% ز عین این جهان دون برون شو

93 اناالحق گوی تا واصل بباشی %~% فنای عشق را لایق تو باشی

94 اناالحق گوی تا مانند منصور %~% برافشان اندر اینجا جوهر نور

95 اناالحق گوی و سر بردار و سر بر %~% که جوهر مینباشد کمتر از زر

96 اناالحق گوی و درجمله قدم زن %~% وجود خویشتن را بر عدم زن

97 اناالحق گوی و محو آور وجودت %~% نظر کن آنگهی مر بود بودت

98 اناالحق گوی اگر حق الیقینی %~% چرا مانده تو اندر کفر و دینی

99 اناالحق گوی و بگذر کلی از دین %~% هم اندر حق حقیقت عین خودبین

100 اناالحق گوی اینجا آشکاره %~% ز عشق دوست شو تو پاره پاره

101 اناالحق گوی تا یکتا بباشی %~% میان جزو و کل رسوا تو باشی

102 اناالحق گوی و بگذر از دل و جان %~% دل وجان بر نثار حق بر افشان

103 اناالحق گوی چون گوئی همی گرد %~% اگر در عشق مردی مرده مرد

104 اناالحق گوی بر مانند عطار %~% که آویزندت اینجا بر سر دار

105 اناالحق گوی چون جوئی حقیقت %~% ببردی هم طریقت هم شریعت

106 اناالحق گوی چون حق رخ نمودست %~% که حق اینجا ترا گفت و شنود است

107 اناالحق گوی و عین لامکان شو %~% چو مردان بی زمین و بی زمان شو

108 اناالحق گوی تا خونت بباشی %~% که حق حق حقیقت هم تو باشی

109 اناالحق گوی تو اینجا اناالحق %~% که نه بر باطلی الا که بر حق

110 اناالحق گوی تا چون او شوی باز %~% نمو عشق گردی اندرین راز

111 اناالحق گوی چون حق دیده تو %~% حقیقت نور مطلق دیده تو

112 اناالحق گوی کاشترنامه خواندی %~% همه اندر قطار اشتر تو راندی

113 اناالحق گوی کاشتر آشکارست %~% که این معنی چو اشتر بر قطارست

114 اناالحق گوی و ز دیرت برون آی %~% نمود دیر و کعبه هر دو بنمای

115 اناالحق گوی این کعبه برانداز %~% تو چون شمعی وجود خویش بگداز

116 اناالحق گوی کان دیرت خرابست %~% درون دیر بیشک آفتابست

117 اناالحق گوی اینجا بت شکن باش %~% وگرنه اندرین نی مرد و زن باش

118 اناالحق زن چو مردان تا توانی %~% که بهر تست اسرار معانی

119 اناالحق زن چو مردان در جهان تو %~% گذر کن از زمین و از زمان تو

120 اناالحق زن چو مردان بر سر دار %~% اگر تو خود زنی این سر نگهدار

121 اناالحق گفت و پس بردار آمد %~% ز دید دوست برخوردار آمد

122 اناالحق گفت و شد قربان در اینراه %~% یکی دیدار جان باشد در این راه

123 اناالحق گفت و قربان گشت از دوست %~% در اینجا مغز گشتش جملگی پوست

124 اناالحق گفت و گفتارش یکی بود %~% خدا را دید واصل بیشکی بود

125 اناالحق گفت و در حق حق نظر کرد %~% همه ذرات عالم را خبر کرد

126 اناالحق گفت و جانان دید از جان %~% در افشاندند و او آمد سر افشان

127 اناالحق گفت او چون راست اینجا %~% بگفت عشق او پیداست اینجا

128 اناالحق گفت و عشقش یار بنمود %~% گره از کار عالم جمله بگشود

129 اناالحق گفت و حق حق دید اینجا %~% که دیداریست پنهانی و پیدا

130 اناالحق گفت تو گر باز بینی %~% سزد گر حق در اینجا باز بینی

131 اناالحق آنکسی داند که از خود %~% رود بیرون نبیند نیک هم بد

132 اناالحق زن یقین الله باشد %~% کسی کو از عیان آگاه باشد

133 چو منصوراز حقیقت مست حق شد %~% حقیقت نیست گشت و هست حق شد

134 چو منصوراز حقیقت یافت جانان %~% ز پیدائی شد اینجاگاه پنهان

135 چو منصوراز حقیقت راست بین بود %~% حقیقت جان او عین الیقین بود

136 چو منصوراز حقیقت دید حق باز %~% حقیقت گفت و شد با حق سوی یار

137 چو منصوراز حقیقت لاف کل زد %~% چو سیمرغی خود اندر قاف کل زد

138 چو منصوراز حقیقت لامکان بود %~% از آن او فتنه کل جهان بود

139 چو منصوراز حقیقت بیجهت شد %~% ز ذات کل بحق او یک صفت شد

140 چو منصوراز حقیقت دل رها کرد %~% ز جان آهنگ دیدار خدا کرد

141 چو منصوراز حقیقت جان برانداخت %~% چو شمعی در عیان عشق بگداخت

142 چو منصوراز حقیقت کل فنا شد %~% حقیقت جاودان عین بقا شد

1 خدا شد بیجهت درحق مبرا %~% دم الله زد وز دید یکتا

2 خدا شد بود او نابود آمد %~% ز دید دید حق معبود آمد

3 خدا شد در خدا دانی یقین دید %~% در اینجا اولین و آخرین دید

4 خدا شد در خدا ز الله دم زد %~% در اعیان خدائی او قدم زد

5 خدا شد بود خود در بود حق باخت %~% عیان شد عشق و صورت را برانداخت

6 خدا شد تا خدا در جان نباشد %~% نمود بود او اعیان نباشد

7 خدا شد از خدا گفت آشکاره %~% بکردندش در اینجا پاره پاره

8 هر آن کو راز بین باشد در این کار %~% شود در عاقبت اندر سر دار

9 هر آن کو سر بداند سرفشاند %~% ولی در عاقبت حیران نماند

10 هر آن کو سر بداند جان جانست %~% ولیکن این سخن از من نهانست

11 چو منصور از مرید دوست خود دید %~% یقین در کشتن خود او سبق دید

12 که میبینم که چون منصور عطار %~% بخواهد سر بریدن زود ناچار

13 جدا خواهد شدن از بود خود زود %~% شود در عاقبت دیدارمعبود

14 جواهر ذات بعد از این که خواند %~% ز هر یک چشم جوی خون فشاند

15 چه دیدست اندر اینجاکشتن خویش %~% حجاب خویشتن برداشت از پیش

16 شترنامه عیان یار خود گفت %~% ز منصور حقیقی راز بشنفت

17 عیان منصور عطارست دریاب %~% کنون از عشق بر دارست دریاب

18 عیان منصور دید و بود منصور %~% که اشترنامه زو گشتست مشهور

19 عیان منصور بود و کل لقا دید %~% چو اندر کشتن خود او بقا دید

20 عیان منصور بود و راز گفت او %~% همه راز نهانی باز گفت او

21 عیان منصور بود و زد اناالحق %~% بگفت اندر میانه راز مطلق

22 عیان منصور بود و گشت عاشق %~% فنای خویشتن میدید لایق

23 عیان منصور بود و در جلالش %~% بدید آنجا نمودار کمالش

24 عیان منصور بود و جان بداد او %~% ز عین عشق بیشک داد داد او

25 عیان منصور بود و کشتن خویش %~% ز دید حق بدید اینجای از پیش

26 عیان منصور بود و جوهر ذات %~% نمود اینجا همه د رعین ذرات

27 عیان منصور بود و بس کتب ساخت %~% همه در دیدن جانان بپرداخت

28 عیان منصور بود و در بقا شد %~% ز دید حق نهان انبیا شد

29 میان جزو و کل بد پیش بین او %~% که بد در واصلی صاحب یقین او

30 ز عین وصل حق چون اصل دریافت %~% طمع از خود برید و وصل دریافت

31 ز عین وصل او در لامکان شد %~% بر جانان بکلی او عیان شد

32 هر آنکو گاهگاهی عشق بشناخت %~% چو من چون موم درخورشید بگداخت

33 چو خورشید حقیقی دیدهام من %~% ز جانان راز خود بشنیدهام من

34 چو ذره در فنا گشتم چو خورشید %~% از آن ماندم من اندر عشق جاوید

35 عیان جاودان اینجا بدیدم %~% ز حق بینی به کام دل رسیدم

36 ز جان بگذشتم و جانان شدم کل %~% ز بود خویشتن پنهان شدم کل

37 حقیقت چیست بیش اندیش بودن %~% ز خود بگذشتن و با خویش بودن

38 حقیقت چیست جانان باز دیدن %~% نمود خویش عین راز دیدن

39 حقیقت چیست محو جاودانی %~% که گردی از نمود خویش فانی

40 سر خود دور نه اندر سردار %~% که تا زان سر تو باشی نیز سردار

41 سر خود دور نه جان را برافشان %~% غبار هستی ازدامن بیفشان

42 سر خود دور نه مانند عطار %~% که تا چون او شوی واصل در اسرار

43 سر خود دور نه بگذر ز هستی %~% چو گبران میمکن این بت پرستی

44 سر خود دور نه تا خود ببینی %~% حقیقت نیز نیک و بد ببینی

45 سر خود دور نه تا راز یابی %~% نمود ذات اعیان بازیابی

46 سر خود دور نه و رخ مگردان %~% که یابی بیشکی دیدار جانان

47 سر خود دور نه مانند منصور %~% کز او شد عالم تحقیق مشهور

1 شبی حلاج را دیدند در خواب %~% بریده سر بکف مانند جلاب

2 بدو گفتند چونی سر بریده %~% بگو تا چیست این جام گزیده

3 چنین گفت او که سلطان نکونام %~% به دست سر بریده میدهد جام

4 کسی این جام معنی میکند نوش %~% که کردست او سر خود را فراموش

5 کسی را جام معنی پایدارست %~% که اندر سر بریدن پایدارست

6 کسی این جام معنی نوش دارد %~% که او گفتار جانان گوش دارد

7 کسی این جام معنی در کشیدست %~% که چون عطار خود را سر بریدست

8 کسی این جام معنی خورد اینجا %~% که بگذشت از خواب و خورد اینجا

9 کسی این جام معنی میخورد او %~% که جز جانان حقیقت ننگرد او

10 کسی این جام معنی خورد از دور %~% که او شد کل فنا مانند منصور

11 کسی این جام معنی همچو او خورد %~% که باشد همچو مردان صاحب درد

12 کسی این جام معنی میکند نوش %~% که آنکس در فنا باشد جهان کوش

13 اگر این جام معنی میخوری تو %~% یقین کز هر دوعالم برتری تو

14 اگر این جام معنی نوش خواهی %~% بگردن جان دهی در دید شاهی

15 اگر این جام خواهی کرد تو نوش %~% ببر سر همچو منصور و تو مخروش

16 ببر سر تا شوی اینجای سردار %~% اناالحق زن چو او اندر سر دار

17 طمع چون برگرفتی یار گردی %~% درون جزو و کل بیدار گردی

18 چو سر این جا بریدی حق تو باشی %~% حقیقت در خدا مطلق تو باشی

19 چو سر این جا بریدی بیشکی تو %~% عیان بینی یکی اندر یکی تو

20 چو سر این جا بریدی راز بینی %~% نمودحق حقیقت بازبینی

21 چو سر این جا بریدی همچو عطار %~% ز دریا جوهرافشانی به یک بار

22 چو سر این جا بریدی صورت دوست %~% بدانی و ببینی این همه اوست

23 چو سر این جا بریدی در شریعت %~% درست آید ترا عین حقیقت

24 چو سر این جا بریدی حق ببینی %~% تو تا عین ابد با او نشینی

25 چو سر این جا بریدی انبیاوار %~% تو باشی نقطه پرگار اسرار

26 حقیقت حق شوی در راه معبود %~% مرا اینست دائم عین مقصود

27 حقیقت حق شوی زین حسن فانی %~% عیان جزو و کل یکسر بدانی

28 حقیقت حق شوی در جوهر خویش %~% نمود جملگی برخیزد از پیش

29 حقیقت حق شوی از بود الله %~% تو باشی در صفات قل هوالله

30 حقیقت حق شوی و جان جانان %~% زبانها را تو باشی جمله گویان

31 حقیقت حق شوی ای مرد دیندار %~% ببینی خویشتن را دید دلدار

32 حقیقت حق شوی و تن نماند %~% بجز حق هیچ ما و من نماند

33 حقیقت حق شود اندر صفاتت %~% کسی دیگر کجا داند ز ذاتت

34 حقیقت حق شوی و جان تو باشی %~% حکیم و عالم دیان تو باشی

35 حقیقت حق شوی مانند منصور %~% همه عالم ترا گردد پر از نور

36 حقیقت حق شوی در لا الاهی %~% چو حاکم باشد و جمله تو شاهی

37 حقیقت حق شوی در عالم جان %~% همه جان خود شوی و نیز جانان

38 حقیقت حق شوی اندر جهان تو %~% ببردی گوی اللهی عیان تو

39 حقیقت حق شوی بی دیدن خود %~% نماند پیش تو چه نیک و چه بد

40 حقیقت حق شوی بازی مکن تو %~% ز جانان بشنو اکنون این سخن تو

1 ز خود بگذر که مائی %~% عین مائی که از دیدار خود ما مینمائی

2 زخود بگذر جهان جان نظر کن %~% از این گفتار کل خود را خبر کن

3 زخود بگذر تمامی باش قائم %~% که خواهی بود با ما هم تو دائم

4 زخود بگذر تو بود ما طلب دار %~% عیان ما در این شبها نگهدار

5 ز خود یکبارگی بگذر که رستی %~% اگر کل دیده عهد الستی

6 زخود بگذر نمود جان جانان %~% طلب کن اندر اینجاهمچو مردان

7 زخود بگذر نه با خودباش مهجور %~% اناالحق گوی شو مانند منصور

8 اگر سر میبری اینجا بزاری %~% حقیقت جملگی اعیان تو داری

9 اگر سر میبری غلطان تو چون گوی %~% اناالحق در نهاد جان و دل گوی

10 اگر سر میبری باشی تو بر حق %~% بزن مانند او اینجا اناالحق

11 اناالحق گوی جز از حق مبین حق %~% یقین گفتم ترا این راز مطلق

12 چو مردان زن اناالحق تو همیشه %~% مترس از روبهان ای شیر بیشه

13 چو مردان زن اناالحق گو الهی %~% سزد گر چون زنان عذری بخواهی

14 چو مردان زن اناالحق جان رها کن %~% نمود ابتدا با انتها کن

15 چو مردان زن اناالحق سر بیفکن %~% نمود خویشتن کلی تو بشکن

16 چو مردان زن اناالحق گرد کافر %~% چو این معنی ز تو گشتست ظاهر

17 چو مردان زن اناالحق تو میندیش %~% که در حق مینگنجد کفر با کیش

18 چو مردان زن اناالحق اندرین دار %~% که از بهر چنین گشتی نمودار

19 چو مردان زن اناالحق جای داری %~% بکن گر مرد عشقی پایداری

20 چو مردان زن اناالحق جاودانه %~% که تیر عشق را باشی نشانه

21 چو مردان زن اناالحق دائما تو %~% که گردی ابتدا و انتها تو

22 اناالحق آنکه از جان زد فنا شد %~% حقیقت ابتدا و انتها شد

23 اناالحق آنکه زد کلی حق آمد %~% ز باطل بود کاین جا بر حق آمد

24 اناالحق آنکه زد حق دید و حق گفت %~% عیان بردار حق بشنید و حق گفت

25 اناالحق آنکه زد حق دید در خویش %~% نمود جسم و جان برداشت از پیش

26 اناالحق آنکه زد حق دیده بود او %~% ابا حق گفت وز حق بشنیده بود او

27 اناالحق آنکه زد از خویش بگذشت %~% طریقت در سلوک دوست بنوشت

28 اناالحق آنکه گفت از دید دیدار %~% حقیقت خویشتن شد بر سر دار

29 اناالحق آنکه گفت اینجا یقین گفت %~% رموز اولین و آخرین گفت

30 اناالحق گفت و بنمود آشکاره %~% خودش خود کرد اینجا پاره پاره

31 اناالحق گفت و دم را از یکی زد %~% حقیقت حق بد و حق بیشکی زد

32 اناالحق گفت و بگذشت از زمانه %~% بماندش نام اینجا جاودانه

33 اناالحق گفت و در یکی قدم زد %~% از آن حق گفت و هم در خویش دم زد

34 اناالحق گفت و بود بود شد او %~% درون جزو و کل معبود شد او

35 اناالحق گفت و حق در حق عیان شد %~% حقیقت برتر از هر دو جهان شد

36 اناالحق گفت وذات کل شد اینجا %~% ز بود خویش پنهان کرد و پیدا

37 اناالحق گفت و حق دیدار بنمود %~% حقیقت حق او در دار بنمود

38 حقیقت چیست اینجا سر بریدن %~% وصال دوست اینجا باز دیدن

39 حقیقت چیست پیش دوست مردن %~% چو مردان جهان این ره سپردن

40 حقیقت چیست نابودن به دنیا %~% خبر دریافتن ز اسرار معنا

41 حقیقت چیست جانان دیدن اینجا %~% توئی بگذاشتن آنگاه یکتا

42 حقیقت چیست جز یکتا شدن زود %~% چو در در بحر یکتائی شدن زود

43 حقیقت چیست چون عطار بودن %~% همیشه واقف اسرار بودن

44 اناالحق آنکه گفتست سر بریدست %~% کنون این داستان گفت وشنیدست

45 اناالحق آنکه گفت ای دوست حق شد %~% که کلی در نمود دوست حق بد

46 حقیقت چیست از جان بگذر ای دوست %~% چو دیدی این زمان عطار کل اوست

47 ره جان گیر و جمله عین او بین %~% ز بدها در گذر جمله نکو بین

48 مرا جانان ابی نام ونشان کرد %~% جواهر ذاتم او اینجا بیان کرد

49 هنوزم این بیان ماندست بسیار %~% ولیکن تا بیابم من خریدار

50 بیان من بجان باید خریدند %~% سخنهایم زجان باید شنیدن

51 بیان من هم از دیدار یارست %~% یکی معنی است گرچه بیشمارست

52 یان من حقیقت روی بنمود %~% مرا از دید خود زین جای بربود

53 بیانم گوئیا آب حیاتست %~% که هر یک جوهری از نور ذاتست

54 بیان من بجز من کس نداند %~% هر آن کو خواند این حیران بماند

55 هر آنکو خواند این واصل بباشد %~% همه مقصود او حاصل بباشد

56 هر آنکو خواند این از واصلانست %~% حقیقت برتر از هر دوجهانست

57 هر آنکو خواند این یابد یقین باز %~% ببیند اولین در آخرین باز

58 هر آنکو این بخواند یار گردد %~% دل وجانش همه دلدار گردد

59 هر آنکو این بخواند شاه باشد %~% ز بود جزو و کل آگاه باشد

60 هر آنکو این بخواند گردد آگاه %~% زند دم دائما در قل هوالله

1 شود واصل حجابش دور گردد %~% به معنی صورت منصور گردد

2 شود واصل نبیند جز یکی او %~% حقیقت حق شود کل بیشکی او

3 از اشترنامه این بهتر نمودم %~% ز هر دو عالم این برتر نمودم

4 از اشترنامه و این گرد واصل %~% وز این هر دو بکن مقصود حاصل

5 از اشترنامه من این برگزیدم %~% که در عالم از این بهتر ندیدم

6 چو اشترنامه و این دو کتابست %~% ولیکن این در آخر بی حجابست

7 قطار افتاد معنی همچو اشتر %~% از آن من میفشانم جوهر و در

8 چو معنی در حقیقت بیشمارست %~% از آن شعرم قطار اندر قطارست

9 چو معنی من اینجا فاش آمد %~% حقیقت نقش هم نقاش آمد

10 چو معنی من اینجا بود توحید %~% یکی دیدم گذر کردم ز تقلید

11 چو معنی بود صورت محو گشته %~% بجز حق جمله از خاطر بهشته

12 یکی دید و یکی را راستی یافت %~% همه ذرات رادر کاستی یافت

13 حقیقت در یکی دل بینشان شد %~% صور بشکست تا کل جان جان شد

14 حقیقت بود را نابود دید او %~% تمامت در یکی موجود دید او

15 یقین دانست کین صورت نماند %~% عیان جز دید منصورت نماند

16 یقین دانست کاین نقشی نمودست %~% ز بهر این همه گفت و شنودست

17 یقین دانست و ز دیدار کل یافت %~% اگرچه بیشمار او رنج و ذل یافت

18 عیان را باز دید از پرده خود %~% که جویان بود او گم کرده خود

19 طلب حاصل کند اسرار دلدار %~% اگر او را نباشد عین پندار

20 طلب حاصل کند اینجا حقیقت %~% ولیکن در نمودار شریعت

21 طلب مقصودها حاصل کند او %~% ز ناگه مرد را واصل کند او

22 طلب گر مینباشد کس چه داند %~% نمود واصلان هر خس چه داند

23 طلب کن آنچه گم کردی چو عطار %~% که از ناگه شود جوهر پدیدار

24 طلب کن جوهر خود از عیانم %~% مکن بی تو عیان این جهانم

25 طلب کن یک زمان فارغ تو منشین %~% که ناگاهی شوی اینجا به تمکین

26 طلب را چند قسمت یافت حکمت %~% ز حکمت بازبینی عین قربت

27 چو طالب را طلب آمد پدیدار %~% بیابد او بقدر خویش اسرار

28 بقدر خود بیابی جوهر دوست %~% که یکسانست پیشت دشمن و دوست

29 ژ دشمن دوستی کمتر طلب کن %~% همه آهنگ دل سوی ادب کن

30 ادب را دوست دار و با ادب باش %~% بقدر خویش دائم در طلب باش

31 چه گویم مبتلا و بازمانده %~% چو گنجشک او به چنگ بازمانده

32 میان چار طبعی در طبیعت %~% نرفتی در ره پاک شریعت

33 رهت باید سپرد اینجا به تحقیق %~% که تا یابی عیان اینجای توفیق

34 ره تو بس دراز و مرکبت لنگ %~% بماندستی عجائب اندر این ننگ

35 درون تنگنای این جهانی %~% چو بز اندر کمر اینجا چه مانی

36 سگت دنبال و ناگاهت بگیرد %~% در این حالت بگو کت دست گیرد

37 زهی نادان پرحیلت چوروباه %~% که افتاده ز ناگاهان در این چاه

38 تو روباهی عجب پر مکر و تزویر %~% نداری آگهی ای پر ز تاخیر

39 ز مکنت ناگهی دردام افتی %~% حقیقت بیشکی ناکام افتی

40 فرومانی عجائب اندر این چاه %~% تراکردم از این اسرار آگاه

41 در این چاه بلا مانی بصد درد %~% حذر زین جایگه میبایدت کرد

42 در این چاه بلا اندیشه کن %~% سخن را گوش دار از سر تو تا بن

43 در این زندان همی چون اوفتادی %~% بدست خویش سر بر باد دادی

44 سرت بر باد رفت و میتوانی %~% که اینجا در نمود خویش مانی

45 شوی ناگاه بر مانند روباه %~% بمانی همچو او اندر بن چاه

1 مگر میرفت آن روباه شادان %~% دوان هر سوی در کوه و بیابان

2 رسید از ناگهان نزدیک راهی %~% بکنده بر سر آن راه چاهی

3 چهی بس دور و دلوی بسته بر او %~% سخن بشنو زمن ای مرد نیکو

4 درون چاه روباهش نظر کرد %~% یکی روباه دیگر دید پر درد

5 درون آب عکس خود بدید او %~% درآمد زود در گفت و شنید او

6 اشارت کرد دست خود ز بالا %~% اشارت کرد روبه نیز ز آنجا

7 هر آن فعلی که او از خویش میکرد %~% درون چاه او بیخویش میکرد

8 بخود میگفت آن روباه بالا %~% که من میخواند او باید شد آنجا

9 درون باید شدن تا او ببینم %~% حقیقت اینست اسرار یقینم

10 درون چاه جست او از بن آب %~% فرو شد جان فتاد آنجا بغرقاب

11 چه اندر آب چه ناگه جهید او %~% بجز خود هیچکس آنجا ندید او

12 شنای چند کرد و سست تن شد %~% ز نومیدی جان بی خویشتن شد

13 نه بتوانست بیرون شد از آنجا %~% میان آب او میکرد غوغا

14 بخود میگفت خود کردم چگویم %~% اگر این دم من اندر جستجویم

15 بدست خویش خود در چه فکندم %~% که داند کس که من ناگه فکندم

16 چو خود کردم چرا تاوان ستانم %~% کجا یابم در اینجا دوستانم

17 چو خود کردم بماندم در بلا من %~% درون آب غرقم مبتلا من

18 دریغا هیچکس فریادرس نیست %~% بماندم غرقه و غمخوار کس نیست

19 دریغ این چاه بد کآمد به راهم %~% شدم غرقه ندیدم هیچ همدم

20 ندارد کس خبر دانم یقین من %~% نبودم اندرین سر پیش بین من

21 در این چاه اوفتادم بیخبر زار %~% دگر بینم منش چاه و وطن کار

22 ز دستم رفت هم جان دگر زود %~% نخواهد رفت اینجا بودنی بود

23 بسی اندیشه زینسان کرد روباه %~% نظر میکرد هر دم بر سر چاه

24 ز ناگه غرقه شد تا جان بداد او %~% خوشا آنکس که اینجا داد داد او

25 میان آب جان ده در حیاتت %~% که اندر آب خواهد بد مماتت

26 تو آن روباه پر مکری و تلبیس %~% که افتادستی اندر چاه ابلیس

27 بدیدی عکس خود برسیرت آب %~% نمیدانستی اینجا عین غرقاب

28 که گردی ناگهان و جان دهی تو %~% نداری از تن و جان آگهی تو

29 ز دنبال صور در چاه صورت %~% فتادستی تو ای روباه سیرت

30 بهر نقشی که میبازی ندانی %~% که خواهی گشت اندر چاه فانی

31 درون چاه خواهی اوفتادن %~% عجائب خویش را بر باد دادن

1 دلا زین چاه آخر چند اشتاب %~% کنی چون عاقبت گشتی تو غرقاب

2 دلا تا چند از این چه درشتابی %~% چو زین چاهت خلاصی مینیابی

3 درون چاهی و هیچت خبر نه %~% نخواهی مرد اگر خواهی دگرنه

4 درون چاهی و اندر بلائی %~% عجائب غرقه تو دررنج و بلائی

5 همه همچون تو اندر چه فتادند %~% نمیدیدند و بس ناگه فتادند

6 همه در چاهشان انداخت صورت %~% تمامت کرده غرقاب کدورت

7 همه غرقاب چاهند اندر این جای %~% درون چاه بگرفتند ماوای

8 همه غرقاب مانده اندر این آب %~% چو روبه میکنند اینجای اشتاب

9 تو تا غرقه نه جویان خویشی %~% درون چاه بلاجویان خویشی

10 چه خواهی کرد چون غرقه شوی تو %~% سزد گر در بلا این بشنوی تو

11 بمیر از خویش تا یابی رهائی %~% که این جا مانده در چاه بلائی

12 چوآب از سرگذشت ای مرد دانا %~% کجا باشی تو در غرقه توانا

13 بمیر و واره از این چاه دنیا %~% که تا گردی یقین آگاه عقبا

14 چو مرد از خود فنا شد روبه پیر %~% چو آمد وعده گه اینجا چه تدبیر

15 چو وعدالله حق در پیش داری %~% چرا از درد دل را ریش داری

16 تمامت وعده راکردست دلدار %~% که بنماید جمال خویش اظهار

17 ولی آن دم بدانی کان چه بود است %~% نمودی بود کاندر چه نمودست

18 چو بنماید ترادیدار ناگاه %~% ز چاهت میبرآرد تا شوی شاه

19 درون چاهی و غرقاب جانی %~% چه گویم سر اسرار معانی

20 درون آب حل شوی ای برادر %~% در این اسرارها نیکو تو بنگر

21 درون آب حل شو در صفا تو %~% مبین تو هیچ اینجا جز بلا تو

22 درون آب حل شو زود دریاب %~% که محو اینجا شوی در عین غرقاب

23 درون آب حل شو در نهایت %~% که تا یابی ز قرب حق هدایت

24 درون آب حل شو با زره زود %~% چو میدانی که تقدیر قضا بود

25 درون آب حل گردان وجودت %~% که تا پیدا شود کل بود بودت

26 درون آب حل گردان تو خود را %~% که محو اینجا بماند نیک و بد را

27 درون آب حل شو بی صفاتت %~% که بنماید عیان اسرار ذاتت

28 چو حل گردی بدانی سر اسرار %~% پدید آئی چو گردی ناپدیدار

29 چو تو پنهان شوی پیدا نمائی %~% بگو تا چند از این غوغا نمائی

30 شدی حل در درون چاه دنیا %~% نگشتی یک دمی آگاه دنیا

31 شدی حل مینکردی مشکلت حل %~% که بگشاید ترا این رازمشکل

32 شدی حل وز همه کردی کناره %~% ندارد دردت اینجا هیچ چاره

33 شدی حل در درون چاه بنگر %~% اگر هستی دمی آگاه بنگر

34 ندادی داد و اندر چاه ماندی %~% اگرچه خویشتن آگاه ماندی

35 چو حل خواهی شدن مشکل بکن حل %~% ز بند صورت اینجاگه تو بگسل

36 ز درد خویشتن درمان ندیدی %~% شدت جان ویقین جانان ندیدی

37 در این چاه بلا پختی بصد درد %~% که همچون دیگ اینجاگاه در خورد

38 در این چاه بلا پخته شدستی %~% چه گویم کاین زمان مرده بدستی

39 برا از چاه ای بیچاره روباه %~% که ماندستی عجائب اندر این چاه

40 بده جان تا برون آئی ز صورت %~% تمامت کرده غرقاب کدورت

41 همه غرقاب چاهند اندر این جای %~% درون چاه بگرفتند مأوای

42 بده جان تا شوی جانان باعزاز %~% حجابت افتد این جاگه ز رخ باز

43 هر آنکو جان دهد مانند روباه %~% چو حل گردد شود ز اسرار آگاه

44 هر آنکو جان دهد در شادمانی %~% بسی لذت بیابد جاودانی

45 هر آنکو جان دهد دلدارگردد %~% گهی کز بود خود بیزار گردد

46 هر آنکو جان دهد معنی شود زود %~% به صورت در میان عقبی شود زود

47 هر آنکو جان دهد در دار دنیا %~% بیابد عاقبت اسرار عقبی

48 هر آنکو جان دهد او کل شود جان %~% ز جانان کل شود در دیدن جان

49 هر آنکو جان دهد تا دل بماند %~% نمود جسم و جان مشکل نماند

50 هر آنکو جان دهد تا دوست گردد %~% حقیقت مغز جانان پوست گردد

51 هر آنکو جان دهد اووصل یابد %~% چو گردد محو کلی اصل یابد

52 هر آنکو جان دهد در عشق جانان %~% بماند جاودان در دوست پنهان

53 هر آنکو جان دهد در دیدن یار %~% بیابد عاقبت شادی بسیار

1 بده جان گر خبر داری در این تو %~% زمانی بازدان عین الیقین تو

2 بده جان از سر شوق و ارادت %~% که تا یابی عیان اندر سعادت

3 بده جان و ببین گم کرده را باز %~% درون پرده در انجام و آغاز

4 چو حل خواهی شدن درآب دنیا %~% چرا باشی چنین غرقاب دنیا

5 چو حل خواهی شد بشتاب در خود %~% نظر کن در شریعت نیک یا بد

6 چو حل خواهی شدن فانی بباشی %~% سزد گر تخم نیکی را بپاشی

7 بپاش این تخم تا آنگه دهد بر %~% طلب کن سر که تا باشدت رهبر

8 چو دنیا میگذاری عاقبت باز %~% طلب آید در اینجا عاقبت باز

9 طلب کن عاقبت در خویشتن تو %~% تو منگر در نمود جان و تن تو

10 ز روباه طبیعت دور شو دور %~% نباشی غرقه ای درویش مغرور

11 زهی مانده چنین مغرور غافل %~% چه خواهی کرد اینجاگاه حاصل

12 زهی مانده اسیر اندر تن خود %~% ندانی این بیان از نیک و از بد

13 تنت در چار میخ جاهلی باز %~% دلت در عین جهل و کاهلی باز

14 در این محنت سرا در محنتی چون %~% فتادی ور نخواهی رفت بیرون

15 ز جان دادن شود دشوار آسان %~% وگرنه جای ترس است و هراسان

16 اگر با خوف اگر بی خوف باشی %~% همی در عاقبت حیران بباشی

17 همه دنیا بیک جو زر نیرزد %~% چه یک جو بلکه نیم ارزن نیرزد

18 همه دنیا نیرزد قطره آب %~% اگر تو مرد راهی زود بشتاب

19 همه دنیانیرزد یک پشیزی %~% نظر کن زانکه اینجا بس عزیزی

20 همه دنیا نیرزد پیش دانا %~% که یک برگ حقیقت پیش بینا

21 همه دنیا نیرزد حبه خاک %~% گذر کن زود از او ای مؤمن پاک

22 همه دنیا سرشت دوست با پای %~% در اینجا تو نظر کن جای تا جای

23 همه دنیا درون پر اشک و خونست %~% وفا جستن ز اشک و خون جنونست

24 همه دنیا نظر کن خاک آدم %~% که میخفتند اندر او دمادم

25 همه دنیا گرفته موج خون بین %~% ولی خود را تو از موجش برون بین

26 همه روی زمین برگ گیاهست %~% درون دلها پر از درد و آهست

27 همه روی زمین فرسنگ فرسنگ %~% تن سیمین و گیسوی سیه رنگ

28 همه کوه و بیابان گام تا گام %~% قد چون سرو بین و چشم بادام

29 همه دریا ببین خون عزیزان %~% که اندر کانها شد لعل ریزان

30 دل و جان خون من چون جان گرفتست %~% درون جان من جانان گرفتست

31 ز دنیا هیچ عاقل شاد نبود %~% دل دانا در او آزاد نبود

32 ز دنیا کی شود شادان دل تو %~% از او کی برگشاید مشکل تو

33 ز دنیا درگذر وانگاه عقبی %~% نظر کن بر چه اینجا ز دنیا

34 قدم بیرون نه از چاه بلا تو %~% بگو تا چند باشی مبتلا تو

35 قدم بیرون نه از این چاه و رستی %~% که بیخود عاقبت در آب جستی

36 چو در جوشی بمانی همچنین تو %~% که تا پخته شوی اندر یقین تو

37 درون دل کجا باشد بجز جان %~% که چون پخته شوی در دید جانان

38 درون جان و دل دلدار بنگر %~% عجائب خویشتن بردار بنگر

39 درون جان و دل بنگر یقین باز %~% چرا ماندی تو کاهل این چنین باز

40 ندیده خویشتن دزدیده بنگر %~% که بیشت بس بود برده که رهبر

41 جهانی خلق بودند و برفتند %~% بدرد و غصه زیر خاک خفتند

42 ز چندانی کسی آگه نگشتند %~% که چون پیدا شدند و چون گذشتند

43 اگرچه جمله در پنداشت بودند %~% چنان کو جمله را میداشت بودند

44 نه جان دارد خبر از جان که جان کیست %~% نه تن را آگهی از تن که آن کیست

45 نه گوش آگاه از بشنیدن خود %~% نه دیده با خبر از دیدن خود

46 نه آگاهی از این گشتن فلک را %~% نه جن و انس و شیطان وملک را

47 فرو رفتند بسیاری در این کوی %~% بسی دیگر رسیدند از دگر سوی

48 نه آن کو میرود زین راز آگاه %~% نه آن کآمد خبردارد از این راه

49 چنان گم کردهاند سر رشته راز %~% که سر موئی نیاید هیچکس باز

50 بباید داشت گردن زیر فرمان %~% که جز صبر و خموشی نیست درمان

51 که دارد زهره در وادی تسلیم %~% که با وی بگذارند بر لب از بیم

52 بمعنی مویها بشکافم من %~% طریق آخر خموشی یافتم من

53 همه جز خامشی راهی نداریم %~% که یک تن زهره آهی نداریم

54 چو خاموشیست بس خاموش گردی %~% ز دید یار ما مدهوش گردیم

55 چو چشمه تا به کی در جوش باشیم %~% چو دریا این زمان خاموش باشیم

56 ز خاموشی رسی در وحدت کل %~% برون آئی تو از پندار و هم ذل

57 ز خاموشی شوی مانند دریا %~% چو چشمه میمکن چندین تو غوغا

58 ز خاموشی همه مردان عالم %~% نمودندم نهان سر دمادم

59 ز خاموشی شوی واصل در اسرار %~% ببینی در میانه عین دیدار

60 دلا خاموش اولیتر که مستی %~% رها کن جسم تا کی بت پرستی

61 بت طبع و هوا بشکن بیک دم %~% برون جه زین چنین گرداب معظم

62 تو در گرداب دنیا غرقه ماندی %~% دریغا کشتی از اینجا نراندی

63 میان موج دریا چون گذشتی %~% برست از خوف بیشک نیز کشتی

64 چو کشتی آیدت اندر کناره %~% کنی سیر و سلوک خود نظاره

65 در این دریا بسی سر عجیبست %~% ولی نفس تو بس چیزی غریبست

66 همه دریا صدف دارد سراسر %~% ولیکن مختلف را نیز بنگر

67 در این دریا بسی کشتی براندم %~% بآخر رخت در دریا فشاندم

68 در این دریا عجایب بیشمارست %~% ولیکن عین دریا بی کنارست

69 کنار بحر کشتی بین و ره کن %~% نهنگان طبیعت را تبه کن

70 کناری جوی هم در دید کشتی %~% برآن بنگر که آنگه چون گذشتی

71 چو بگذشتی از آن دریای پرخون %~% بگویم عاقبت چون آی بیرون

72 تو در دریائی و افتاده بیخود %~% درون کشتی صورت ز هر بد

73 شدی فارغ که در دریا نهنگست %~% چگویم چون بجای هوش منگست

74 شدی فارغ تو ای ملاح رهبر %~% کجائی کشتی از دریا به در بر

75 در این دریا که پر از موج خونست %~% دل دانا از این دریا برونست

76 دل دانا در این دریا نماند %~% چو عاقل عین ناپروا نماند

77 دل دانا نداند راز تحقیق %~% مگر وقتی که یابد در توفیق

78 چو زین دریا بیابد سر اسرار %~% نماید سر حق با ذره اظهار

79 در این دریای پر در الهی %~% اسیرانند از مه تا بماهی

80 در این دریا یکی جوهر پدید است %~% که سر آن ز نادان ناپدید است

81 در این دریا که من دیدم حقیقت %~% فرو شوید همه عین طبیعت

82 در این دریا کز او عالم گرفتست %~% همه موجش دمادم در گرفتست

83 در این دریا مرا شد آرزوئی %~% که در قعرش زنم من های و هوئی

84 در این کشتی صورت ماندهام من %~% بسی در بحر کشتی راندهام من

85 در این دریا که خورشیدست قطره %~% شکر بگذارد اینجا نافه طره

86 در این دریا که بگرفتست این موج %~% کجا این در ببینی تو در این اوج

87 اگر میدانی اینجا آشنائی %~% بکن از بهر خود اینجا شنائی

88 بیاب این در معنی در عیانت %~% صدف کن در درون خود نهانت

89 صدف بشکن جواهر را برون آر %~% نمای آنگاه و خود را بی جنون آر

90 تو در بحر فنائی جوهری جوی %~% که جوهر کس کجا دیدست در جوی

91 تو در بحر فنائی چون شوی کل %~% ز الا الله در الا شوی کل

92 تو در بحری ولی گشتی در این موج %~% گهی اندر هبوط و گاه در اوج

93 تو در حیرت فروماندی بگرداب %~% که افتی ناگهان اینجای غرقاب

94 چو آب از سر گذشت و غرقه گردی %~% کجا اینجایگه مرد نبردی

95 در این دریا شناها بی شمارست %~% چرا کین دید دریا بی کنارست

96 در این دریا اسیرانند بیخویش %~% همه اینجا فقیرانند بیخویش

97 درون بحر در جوشست چون دیگ %~% درونش خرده سنگ است و هم ریگ

98 درون بحر پردرست و گوهر %~% ولی میبایدش اینجای رهبر

99 اگر کشتی خرابی آورد زود %~% بگو تاکت وطن اینجا کجا بود

100 در این بحر عمیق افتاده تو %~% سراندر سوی چین بنهاده تو

101 همی پرسم که بی خود غرقه گردی %~% از این دریا نشاید شد به مردی

102 چو تسلیم آئی و بردی طمع تو %~% ز جمله گردی اینجا مستمع تو

103 بود کاینجا خلاصت باز بینی %~% که این دم مانده بی عین الیقینی

104 بسا کشتی که موجش در ربود است %~% تو گوئی هرگز آن کشتی نبود است

105 بسا کشتی که راندند و برفتند %~% ره چین و ختا در بر گرفتند

106 بسا کشتی که پر سیم و زر آمد %~% از آنها یک سفینه بر درآمد

107 بسا کشتی که در این بحر اسرار %~% شده غرقه یکی نامد پدیدار

108 بسا کشتی که در دریا فتاداست %~% از آنجا تخته عمر اوفتاداست

1 چنین دارم من از آن پیر خود یاد %~% کز این معنی او شد جان من شاد

2 که وقتی در ره چین بود مردی %~% که در دریا سفر بسیار کردی

3 قضای حق بد آن پیر پر اسرار %~% مر او را یک پسر چون ماه انوار

4 بخوبی همچو خورشید منور %~% بزیبائی چو ماهی بود دلبر

5 دو چشمش همچو نرگس مست و شهلا %~% قدش چون سرو رعنا روش زیبا

6 بغایت در لطافت دل ربودی %~% که چون او در همه عالم نبودی

7 بزیبائی او دیگر نیاید %~% چو او دیگر جهان دون نزاید

8 قضا را با پدر عزم سفر کرد %~% که همچون باب بود او صاحب درد

9 ز تقوی او بمعنی پاکرو بود %~% بمعنی و بصورت حی معبود

10 مر او را آفریده با سعادت %~% مر او را داده بودش عز و قربت

11 بغایت آن پسر فرمانبر دوست %~% هر آن کو این چنین کردست نیکوست

12 ز حس خویش برخوردار از خود %~% نمیدانست جز حق نیک یا بد

13 چو در نزدیکی دریا رسیدند %~% نظر کردند و دریا را بدیدند

14 پدرگرچه سفر کرده بسی بود %~% پسر در صورت و معنی کسی بود

15 تمامت تاجران آنجا بماندند %~% ز بهر خویش در غوغا بماندند

16 شده آنجای سرگردان تمامت %~% گرفته در بر دریا قیامت

17 نبد کس را فراغ و هیچکس سود %~% که تا واقف شوند آنجا درس بود

18 ز ملاحان یکی آواز در داد %~% که آیید این زمان کامد عجب باد

19 که خواهد رفت کشتی تا ممانید %~% شتابی آورید از کار و آئید

20 همه بیخود میان بحر و کشتی %~% همه جستند چون موشان دشتی

21 ز خوف و ترس دریا میشدندش %~% بهر جانب همی پنهان شدندش

22 پدر نیز و پسر آنجای رفتند %~% درون کشتی غوغای رفتند

23 چوکار جملگیشان راست آمد %~% پسر را از پدر دلخواست آمد

24 که ای بابا در این دریا چه بینی %~% در این خوف و بلا چون مینشینی

25 برو تا باز گردیم این زمان ما %~% شویمش شاد دل سوی دکان ما

26 که خوف آمد در این دریا فرا بین %~% نمود عقل ما را رهنما بین

27 کجاعاقل در این کشتی نشیند %~% که عاقل نیز آن دریا نبیند

28 برو تا بازگردیم از چنین جای %~% شویم ما فارغ اندر جای و مأوایی

29 که الهامی مرا آمد در این دم %~% که بی سری نباشد کار عالم

30 همی گفتند و میشد کشتی از جا %~% درون بحر پر از شور و غوغا

31 پدر گفت ای پسر طفلی مکن تو %~% بگو تا چند گوئی این سخن تو

32 بگو تا چند گوبی اندر این درد %~% که هم طاقت نیارد نیز هم مرد

33 من از بهر تماشا آمدستم %~% میان شور و غوغا آمدستم

34 پسر گفت ای پدر چون مال داری %~% چرا عمرت بضایع میگذاری

35 که این قومند مانند تو غافل %~% بصد پاره چو تو هستند غافل

36 کسی کاین سیم و زر دارد فراوان %~% چرا بر خون خود گردد شتابان

37 در این کشتی نهد بیعقل این مال %~% بماند پایمال ازکل احوال

38 چه جای خوف باشد او چگونه %~% چو کشتی گردد اینجا باژگونه

39 شود غرقه بیک لحظه در اینجا %~% نباشد ذره اینجا هویدا

40 پدر گفت ای پسر گفتن چه چیز است %~% بزرگی جهان مال عزیز است

41 یکی را سود ده آید پدیدار %~% در این دریا ز بعد رنج بسیار

42 بودسود و زبان رفته از پیش %~% شود اندک ترش از مشتری بیش

43 همه از بهر زر حیران شدستند %~% ز بهر مال سرگردان شدستند

44 چو بعد از مدتی با خوف دریا %~% ببیند سود بسیاری ز کالا

45 همه از بهر سود خود بکارند %~% در اینجا خواجگان بیشمارند

46 همه با نعمت و زرها تمامند %~% ز بهر این به دنیا نیکنامند

47 پسر گفت ای پدر اکنون تو دانی %~% چو ایشان کی بیابی نیکنامی

48 طلب کن نیکنامی بقا تو %~% چرا در بحر باشی در فنا تو

49 چو ایشان طالبانند از زر و سیم %~% فتاده این چنین در خوف و در بیم

50 ز بهر این جهان ایشان بکارند %~% ز بهر آخرت تخمی نکارند

51 مرا کردی تو سرگردان چو ایشان %~% شدستم ای پدر خوار و پریشان

52 ندارم راه تا بیرون روم من %~% پدر گفت ای پسر اکنون تو تن زن

53 نبایست آمدن چون آمدی تو %~% سزد گر قول بابا بشنوی تو

54 دل از جان خود اکنون زود برگیر %~% مر این پند پدر از جان تو بپذیر

55 که دنیا جای کس هرگز نباشد %~% وجود جمله زو عاجز نباشد

56 که از بهر تفرج سالها من %~% بسی دانستهام احوالها من

57 در این دریا پسر بسیار رفتم %~% در این کشتی به شب بسیار خفتم

58 تماشای فراوان دیدهام من %~% ز درد خویش صاحب دیدهام من

59 ز جمله فردم و جوهر تو دارم %~% بجز دیدار تو چیزی ندارم

60 تو دارم در همه عالم تو دارم %~% که بی رویت دمی طاقت نیارم

61 بجز تو من ندارم هیچ مالی %~% که چون ایشان نمایم پایمالی

62 ز بهر دیدن تو پایمالم %~% چو توهستی نخواهم هیچ مالم

63 کنون دارم ترا از هر دو عالم %~% بتو شادانم اینجاگاه و خرم

64 همه بر مال و سیم و زر چنین زار %~% شده غرقه فتاده اندر این بار

65 من از بهر تو ای دلدار و ای جان %~% سوی دریا شدم دریاب و میدان

66 که بابا جز تو چیزی میندارد %~% ولی اینجا نمود جمله دارد

67 من اندر بحر میبینم جمالت %~% درون بحر میبینم جلالت

68 همه از تو بمن پیدا نمود است %~% ز تو دارم که این دریا نمودست

69 پدر بی روی تو عالم نخواهم %~% بجز دیدار تو این دم نخواهم

70 من اندر عشق رویت بیقرارم %~% که از سودای تو حیران و زارم

71 ز مادر دورت افکندم بر خویش %~% ترا دانم بعالم دلبر خویش

72 چرا از باب خود می بازگردی %~% کنون شاید که صاحب رازگردی

73 سفر کن ای پسر مشتاب از من %~% نمود جزو کل دریاب از من

74 چو هر دو باهمیم و نی جدائیم %~% ز دید یکدگر ما پادشائیم

75 نهد گر جان بابا در دل و جان %~% در این بحر حقیقت رازها دان

76 سفرکن جان بابا تا توانی %~% نظر میدار ایام جوانی

77 سفر کن جان بابا سوی دریا %~% ولی اینجای باش از عشق شیدا

78 سفر کن با پدر چندی دگر تو %~% که همچون من شوی جان پدر تو

79 که جوهر اندر این دریاست بی مر %~% بدست افتد بسی اندر سفر در

80 ولی در خانه می چیزی نیابی %~% اگرچه چند هر سویی شتابی

1 پسر گفت ای پدر گفتی حقیقت %~% کجا گنجد حقیقت در طریقت

2 طریقت گوی با من نی ز تحقیق %~% که تا دریابم از عین تو توفیق

3 کسی هرگز وجود خویش گشتست %~% چگویم چونکه این سری درشتست

4 همه این قوم کشتی مال دارند %~% کجا اسرار این سر پایدارند

5 من اندر بحر شادانم به از تو %~% نمود عشق خود دیدم چه ازتو

6 تو داری معرفت درجوهر خویش %~% توئی در عشق خود هم رهبر خویش

7 ولی اسرار من بابا ندانی %~% همی گویم ترا راز معانی

8 من از کشتی و دریا سیر دارم %~% پر همت مثال طیر دارم

9 منم سیمرغ بحر لامکانی %~% که در من جوهرست و جان جانی

10 پدر نه من در این دریایم اینجا %~% که دارم صورتی اینجا هویدا

11 ولی در نور شرع مصطفایم %~% ترا اندر شریعت رهنمایم

12 بتو گفتم نمود خویش ز اول %~% ولی من ماندهام از تو معطل

13 من اسرار خود اندر بحر دیدم %~% حقیقت لطف او در قهر دیدم

14 مرا اسرار بابا بیشمارست %~% چو اعجوبات دریا بیشمارست

15 نظر کردم ز دریای حقیقت %~% بدانی کیست در کشتی رفیقت

16 نظر کردم یکی دیدم ز در یا %~% حقیقت با تو خود را من هویدا

17 دلیلت بازگویم ای پدر من %~% که از دریا بکلی درگذر من

18 ز دریا عین ناپروا بدیدم %~% درون دل پدر یکتا بدیدم

19 پدر چون گوش کرد و قصه بشنید %~% عجائب سر اسرار پسر دید

20 بدو گفت ای دل و جان پدر تو %~% مرو زینسان ز دید خود بدر تو

21 منه بالا تو گام خویشتن را %~% ندیدستی تو کام خویشتن را

22 پدر اسرار بالا تو مگو هان %~% که سرگردان شوی مانند کوهان

23 پدر چون شرع میدانی بقدرت %~% مکن محو این جمال نور بدرت

24 بقدر عقل رو مانند کشتی %~% مکن در حد خردی این درشتی

25 مگر چیزی که آن بیعقل باشد %~% که جز بیحرمتی اینجا نباشد

26 سئوالی کردی و گفتم جوابت %~% ولیکن اینچنین بینم صوابت

27 که تو طفلی و راهی میندیدی %~% بقدر خویش آگاهی ندیدی

28 حقیقت را کجا باشی خریدار %~% مشو بی عقل ای بابا خبردار

29 حقیقت از کجا و تو کجائی %~% که این دم بین بین پدر کاندر کجائی

30 در این دریا کجا گنجد حقیقت %~% همه مالست اسباب شریعت

31 بسی اینجا در خوف و رجایند %~% ز حیرت میندانند درکجایند

32 ز حیرت پای از سر میندانند %~% کجا گفتارت ای بابا بدانند

33 تو طفلی این زمان ودر حقیقت %~% مزن دم جز نمودار شریعت

34 اگرچه سعی بردم مر ترا من %~% حقیقت مر ترایم رهنما من

1 بقدر خود نظر میکن نمودت %~% پدر گفت ای پسر آخر چه بودت

2 مرا ره گم مکن اینجای بابا %~% که مسکن دیدهام در عین ماوا

3 در این بحر سعادت راه دیدم %~% درون بحر دل آگاه دیدم

4 نه طفلم من که دانایم بهرکار %~% ز حق دارم نمود عشق بسیار

5 چرا تو ره زنی ما را ندانی %~% وگر دانی پدر حیران بمانی

6 منم در دیده دریا نمودار %~% که دادم جوهر دریا بیکبار

7 شمار بحر در کشتی من بین %~% که در عین گلم دریای من بین

8 ز جمله فانیم وز خویشتن هم %~% گذشتم من ز بود جان و تن هم

9 ز جمله فارغم وز جمله آزاد %~% مرا حکمت در این دریا خدا داد

10 ز حق حق حقیقت باز دیدم %~% پدر در بحر او اعزاز دیدم

11 پدر چون عین ذاتم رهنمونست %~% مرا عقل از عقول تو فزونست

12 پدر جان منی هم جان جانی %~% ولیکن ذات من اینجا ندانی

13 تو کشتی دیدی و من عین دریا %~% رسیدم در نمود یار یکتا

14 در این دریا شدم یکتا بدیدم %~% نمود جوهر الا بدیدم

15 در این دریا پدر جسمست کشتی %~% نظر کن در نمود او بکشتی

16 در این دریا که اینجا بود جان است %~% در و جوهر در اینجا رایگان است

17 مرا یک جوهر آمد در نظر باز %~% که جزو افکندم و کل ازنظر باز

18 در اول آنچنان میدید گویا %~% که دید دید او در عشق جویا

19 پدر پنداشت کآن عین جنونست %~% نمیدانست کو را رهنمونست

20 بترسید از پسر گفتا که تن زن %~% نمیگنجد در اینجا ماو هم من

21 کجا دیوانگی حاصل نمودی %~% که پنداری که خود واصل نمودی

22 پدر خاموش شو ورنه ترا من %~% دراندازم بسوی بحر روشن

23 ببردی عقل بابا جان بابا %~% دراندازم ترا حالی به دریا

24 زحد شرع پا بیرون نهادی %~% تو در پیشم در این چندی بزادی

25 حقیقت میفروشی یا جنونی %~% نگوید کس ترا کز ذوفنونی

26 حقیقت ای پدر راه دگر دان %~% دلت بابا از اینجا بی خبر دان

27 تو اینجا گر خبر از خود نداری %~% که در کشتی و در عین بحاری

28 عجب جائیست بابا عین دریا %~% که عقل عاقلان کردست شیدا

29 عجب جائیست در خوف و رجاهم %~% سزد گر کمترک این سرسرایم

30 حقیقت می بگو و هم عیان باش %~% چو بابا در نهاد خود نهان باش

31 عیان عقل را در پیش میدار %~% دمادم جان ودل با خویش میدار

32 ز عقلت کار بگشاید نه از نقل %~% که نقلست این و نشنیدند از عقل

33 همه کار جهان ز آثار عقلست %~% در این جای خطر چه جای نقلست

34 دل و جانم توئی و رهبر جان %~% ترا دارم مگو زینسان سخن هان

1 پسر گفت ای پدر قول حدیثت %~% ترا بر من چنین دامی خبیثست

2 همه در عالم جان عین جانان %~% توئی در بود من اسرار پنهان

3 منم در عین کشتی بحر اعظم %~% توئی از دید من اسرار عالم

4 منم با تو درون بحر هستی %~% پدر در عقل ماندستی ومستی

5 منم از آن صدف در یگانه %~% که خواهم بد ترا من جاودانه

6 من ای بابا سخن زینسان بگویم %~% که حق میآرد اندر گفتگویم

7 چرا بابا سخن بیهوده گفتی %~% که در دیدار خود نادیده سفتی

8 مرا میسوی دریا گفتی اینجا %~% که اندازم نکو گفتی در اینجا

9 بسوی بحرم انداز و نظر کن %~% ز سر خود نمود جان خبر کن

10 مرا در سوی بحر انداز و جان بین %~% حقیقت در دلم عین العیان بین

11 مرا در سوی بحر آخر درانداز %~% مرا از دید خود این لحظه بنواز

12 مرا در سوی بحر خود زمانی %~% فکن تا من بخوانم داستانی

13 مرا در سوی بحر انداز و بگذر %~% ولی اکنون نه زین ره تو رهبر

14 پدر من دارم اسرار حقیقت %~% پدر من دیدم انوار طریقت

15 پدر جانا منم در روی عالم %~% که آوردم ز دل سر دمادم

16 منم آن جوهر ذات و صفاتت %~% پدر تا دانی و مگذر ز ذاتت

17 ز ذات خود بدان اسرار ما باز %~% حجاب از پیش دیدارم برانداز

18 پدر داری سر آن کین زمان تو %~% بیابی این جهان و آن جهان تو

19 مرا انداز سوی بحر هستی %~% مکن چندین تو بر من پیش دستی

20 نمیگیرد مرا تقلید اینجا %~% که دیدستم نمود دید اینجا

21 نخواهم رفت از این دریا برون من %~% که تا باشم شما را رهنمون من

22 قضای حق کسی هرگز نداند %~% وگر داند در اینجا خیره ماند

23 مرا الهام میگوید که ای باب %~% که خواهم شد در اینجاگاه غرقاب

24 مر الهام میگوید که جان شو %~% برون از عالم کون و مکان شو

25 مر الهام میگوید که باز آی %~% گره یکبارگی ازخویش بگشای

26 مر الهام میگوید در اینجا %~% که ناپیدا شو اندر عین دریا

27 مر الهام میگوید که دانی %~% چرا در کشتی عین صفاتی

28 مر الهام میگوید که بگذر %~% درون بحر تا یابی تو جوهر

29 مر الهام میآید که دیدی %~% نمود ماجرا تو آرمیدی

30 مر الهام جانانست امروز %~% که پیدائیم پنهانست امروز

31 مر الهام میآید ز دلدار %~% که کم گردان نمود خود به یک بار

32 مر الهام میآید که نوری %~% در این دریای کل صاحب حضوری

33 مر الهام جانانست در دل %~% شدم بی عین این گفتار واصل

34 منم واصل پدر بی عقل در جان %~% مرا بنموده رخ چون جان جانان

35 من ار کشتی شکستم صورت خود %~% که نیکو گویم و دورم من از بد

36 در این کشتی کجا بینی تو اسرار %~% که چیزی نیست جز دریا پدیدار

37 در این دریا منم منصور بنگر %~% در این عالم منم مشهور بنگر

38 پدر اسرار من هر دو جهانست %~% ولی از چشم نامحرم نهانست

39 پدر اسرار من کلی صفاتست %~% مرا دریا نموداری ز ذاتست

40 تو در دریای ذات من قدم نه %~% وجود خویش در عین عدم نه

41 تو در دریای ذات من چنانی %~% مثال قطره در بحر نهانی

42 تو در دریای ذات من فتادی %~% دریغا ای پدر دادی ندادی

43 تو در دریای ذات من نهانی %~% نمود گفت من بابا ندانی

1 منم دریای لاهوتی اسرار %~% که در دریا شوم من ناپدیدار

2 منم دریای علم وحکمت حق %~% که خواهم گفت اینجا راز مطلق

3 منم دریای دید جمله مردان %~% که از بهر من است این چرخ گردان

4 منم دریای بیچون و چگونه %~% که کردم جمله کشتی باژگونه

5 منم دریای علم و بحر تنزیل %~% که صورت را کنم اینجای تبدیل

6 در این دریا منم بابا الهی %~% گواهی میدهندم مرغ و ماهی

7 در ین دریا منم الله بنگر %~% نمود دید الا الله بنگر

8 منم بابا نمود دید الله %~% در این دریا منم عین هوالله

9 منم منصور وبنمایم ترا دید %~% که میگوئی ابا من عین تقلید

10 پدر در بحر افکندیم خود را %~% کنون بنگر مگو تو نیک و بد را

11 منم اینجا خدای هر دو عالم %~% درون بحر من سر دمادم

12 نمایم ای پدر در عین هستی %~% نخواهم همچو من در بت پرستی

13 منم بابا در این بحر هدایت %~% ولیکن این زمان عین عنایت

14 منم این دم ز وصل خود عنایت %~% کنم تحقیق بابا در پناهت

15 همه در من من اندر جملگی گم %~% شدستم همچو قطره بحر قلزم

16 منم بابا در اینجا عین توحید %~% مگو با من دگر از راه تقلید

17 همه خلقان کشتی مانده در وی %~% در آن دریا و آن مستی و آن می

18 که بود او از آن کشتی برون بود %~% حقیقت آفرینش رهنمون بود

19 همه دریا شده مستغرق او %~% اگر تو واقفی این راز برگو

20 مدان این راحکایت جز معانی %~% سزد گر این حکایت خود بخوانی

21 بپا برخواست آن قطب سرافراز %~% که او را بود کلی عزت و ناز

22 نمود واصلان بودست منصور %~% کجا همچون که او باشی تو مشهور

23 چنین گفت ای پدر اکنون وداعست %~% مرا زین دیدن دریا صداعست

24 وداعت کردم و خواهم شدن زود %~% ز بهر شرع از من باش خشنود

25 که ما را سر اسرارست اینجا %~% نمود من بسی کارست اینجا

26 اگرچه در کتابم می تو کردی %~% ز حد شرع بر من سعی بردی

27 شدم من حافظ قرآن و اسرار %~% نمود خود از آن دیدم سزاوار

28 بسی اسرار دانستم پدر من %~% کجا یابم ز ذات خود خبر من

29 دهم با تو نشانی این زمان شاد %~% که اسرار من اندر ملک بغداد

30 شود پیدا زبعد شصت و یکسال %~% مرا اینست اینجاگاه احوال

31 کنون بر قدر سری میگشایم %~% ولی دیدار با تو مینمایم

32 خدا بخشیده ما را هر دو عالم %~% که من دارم عیان عین آدم

33 خدا بخشید وهم از حق شود راست %~% بحکمت باز دید من بیاراست

34 ولیکن جرعه خوردیم اینجا %~% که از مستی من حیرانست دریا

35 همه هستی دریاهای عالم %~% کجا گنجد که پیش ماست شبنم

36 مرا زان خم می جامی بدادند %~% مرا از کان کل کامی بدادند

37 ز جام عشق دل رفت وشدم جان %~% ز پیدائی خود هستیم پنهان

38 خدا را عین جزو و کل بدیدم %~% در این دریا بدید حق رسیدم

39 در این دریا ببردم عین تحقیق %~% که جوهر یافتم از عین توفیق

40 پدر دریای وحدت جز یکی نیست %~% محقق را در این معنی شکی نیست

41 نخواندی سورة طلاه سراسر %~% ز موسی دار این معنی تو باور

42 درختی دید آن شب موسی از دور %~% ز صد ساله ره آنجا که پر از نور

43 بیک جذبه بشد آن نیکبخت او %~% ز قربت تا سوی نور درخت او

44 همی زد آن درخت انی اناالله %~% که واصل بود ای بابا در این راه

45 از آنی در اناالله بود پر نور %~% که حق کردست این آیات مشهور

46 درختی این چنین گوید اناالله %~% که گردد از نمود شاه آگاه

47 درختی این چنین واصل ببودست %~% که او را این شرف حاصل ببودست

48 درختی این چنین قربت بیابد %~% که در دیدار این وحدت بیابد

49 درختی این چنین گفتست این راز %~% بکرده پرده از اسرار کل باز

50 درختی این چنین مشهور بنمود %~% که موسی را عیان نور بنمود

51 درختی این چنین در منزلاتست %~% که گفتارش گشود مشکلاتست

52 درختی این چنین اسرار گفتست %~% روا باشد اگرچه در نهفتست

53 درختی یافتست این قربت دوست %~% که میداند که بود بودش از اوست

54 درختی یافتست اینجانمودار %~% که میگوید نمود سر اسرار

55 رواست انی اناالله گفتن او %~% که پنهان نیست گوهر سفتن او

56 رواست انی اناالله از درختی %~% ز وصل اینجا نگوید نیکبختی

57 رواست انی اناالله گر بگوئی %~% بوقتی کز خودی خود نکوئی

58 چو حق دیدم پدر در عین تحقیق %~% حقیقت حق شدم از سر توفیق

59 چو حق بودم من و واصل ببودم %~% نمود ذات او حاصل نمودم

60 چو حق دیدم فنای خود گزیدم %~% که در عین بقای کل رسیدم

61 چو حق دیدم شدم با حق در آنجاست %~% گواه مننمود حق ز دریاست

62 منم حق ای پدر بنموده رویم %~% ز شوق خویشتن در گفتگویم

63 منم حق هیچ باطل نیست ذاتم %~% ببین اکنون تو اعیان صفاتم

64 منم حق لیک تا وقتم درآید %~% نمودم سوی وصل کل درآید

65 ز حق در حق حقیقت من بگویم %~% اناالحق در میان مطلق بگویم

66 اناالحق گویم اندر ملک بغداد %~% ز عین عالم و معنی وهم داد

67 اناالحق گویم اینجا نیز من هم %~% نهم بر ریش و بر درد تو مرهم

68 اناالحق گویم و در حق شوم گم %~% مثال قطره در عین قلزم

69 اناالحق گویم و خواهم شدن من %~% حقیقت کل خدا خواهم بدن من

70 اناالحق گویم و در حق نمودم %~% تو حق بین ای پدر گفت و شنودم

71 اناالحق گویم از دریای وحدت %~% فرو نوشم کنون در عین قربت

72 خدا با ماست با ما هیچکس نیست %~% نمود عشق جز الله بس نیست

73 خدا با ماست کن در ما نظر باز %~% حجاب از پیش خود بابا برانداز

74 خدا با ماست بابا این زمان بین %~% مرا در عین حق در آسمان بین

75 خدا با ماست جز من کس نبیند %~% کسی باید که همچون من ببیند

76 خدا با ماست در دریا و کشتی %~% پدر اکنون نظر کن تا چه کشتی

77 خدا با ماست و اندر گفتگویست %~% هزاران سر در این دریا چو گویست

78 در این دریا منم الله مطلق %~% زده دم همچو مردان از اناالحق

79 اناالحق میزنم بابا و گفتم %~% جواب خود زحق کلی شنفتم

80 اناالحق میزنم در عین دریا %~% نخواهیدم دگر دیدن در اینجا

81 اناالحق میزنم بر جوهر بحر %~% که کردستم حقیقت لطف را قهر

82 اناالحق میزنم و اندر بیانم %~% چو دریا من ابا نام و نشانم

83 اناالحق میزنم چون جمله دیدم %~% اگر بینی مرا هم ناپدیدم

84 اناالحق حق ز دست ای باب دریاب %~% در این دریا چو کشتی عین غرقاب

85 در این کشتی تن دریا نظر کن %~% پس آنگه این تن شیدا نظر کن

86 در این کشتی تویی جان و دل من %~% که بنمودستی این آب و گل من

87 در این کشتی بماندی و بمانی %~% که از رمزم پدر موئی ندانی

88 حقیقت گر تو خواهی آمدن بین %~% مرا بنگر کنون و کل مرا بین

89 بیا تا همسفر باشیم با هم %~% چو من شو تا شوی در عشق محرم

90 بیا تا بگذریم از عین دریا %~% ز دریای دگر گردیم یکتا

91 در آن دریا که این دریا از آنست %~% که این یک قطره زان عین العیانست

92 در آن دریا قدم زن با من ای باب %~% نمود عشق من اینجا تو دریاب

93 در آن دریا قدم زن تا شوی گل %~% رهی یکبارگی از رنج وز ذل

94 در آن دریا قدم زن تا الهی %~% شوی بیشک یکی در ماه و ماهی

95 در آن دریا قدم زن در قدم تو %~% اگر داری نمود دم بدم تو

96 در آن دریا قدم زن تا شوی یار %~% پدر یکی شهر اینجای بسیار

97 در آن دریا ترا یکی نمایند %~% ترا عین نمود کل فزایند

98 در آن دریا نبینی دید کشتی %~% بوقتی کز صور اندر گذشتی

99 در آن دریا منم حق الیقینم %~% نمود اولین و آخرینم

100 در آن دریا یکی دیدم سراسر %~% نهاده جان و دل او را برابر

101 در آن دریا شدم بیخود ابا خود %~% نمیگنجد در آن دریا چرا بد

102 در آن دریا همی یکسان نمودم %~% از آن دریا من این برهان نمودم

103 در آن دریا نمودندم همه راز %~% بدیدم اندر او انجام و آغاز

104 در آن دریا همه جانست و جانان %~% نمودش عین پیدایست و پنهان

105 در آن دریا حقیقت نور دیدم %~% نظر کردم به کل معبود دیدم

106 در آن دریا نمیگنجد سر و پای %~% کجا باشد در آنجا بود دنیای

1 در این دریا همه ترسست و بیمست %~% عذاب صورت و عین الجحیم است

2 در این دریا همه خوف و رجایست %~% عذابست و نمودار بلایست

3 در این دریا همه سرگشتگی دان %~% دل خود زین بلا و رنج و برهان

4 در این دریا تو منشین یکزمان هم %~% وگرنه گم کنی جان و جهان هم

5 در این دریا که کشتی سرکشیدست %~% زهر لحظه ز جائی در رسید است

6 چو سرگردانی اندر عین دریا %~% کجا هرگز رسی در منزل ما

7 ز دریای منت گر قطره باز %~% رسد در مغز جان انجام و آغاز

8 شود پیدا و کشتی بشکنی تو %~% نمود خود بدریا افکنی تو

9 ببینی آن زمان دیدار بیخود %~% نگنجد پیش تو هر نیک و هر بد

10 گذر کن چند گویم از حقیقت %~% نشستی تو به کشتی طبیعت

11 ز کشتی طبیعت هیچ ناید %~% در این دریا ترا جز هیچ ناید

12 در این دریا دری مانند ماهی %~% که جز آبی در این دریا نخواهی

13 تو دریائی و بالا دود داری %~% ببین تو این زمان چه سود داری

14 تو در آبی و همراهان خسیسند %~% چگویم چون ترا نی هم جلیسند

15 تو در آبی و خوابت برده فارغ %~% بگو تا کی شوی ای طفل بالغ

16 درون بحر پر مار و نهنگست %~% تو درخوابی نهات هوش و نه حس است

17 همه در آب و کشتی شد روانه %~% چو تیری میشوی سوی نشانه

18 تو در آبی و خوابت برده بیخود %~% شدی فارغ ز مکر و دیو و هم دد

19 ز کشتی بی خبر وز رفتن او %~% خبر داری تو از آشفتن او

20 ز کشتی بیخبر حیران بماندی %~% عجائب زار و سرگردان بماندی

21 در این دریا اگر موجی برآید %~% ترا کشتی بیک دم در رباید

22 زند بر کوه و گردد پاره پاره %~% بگو تا خود چه خواهی کرد چاره

23 چو کشتی بر شکست و غرقه گشتی %~% ببینی عین دریا نیز و کشتی

24 چو کشتی غرقه شد جمله زیانست %~% که نامت بعد از این کل بی نشانست

25 مران کشتی زمانی گوش دل دار %~% که تا با تو چهها گفتست دلدار

26 مران کشتی زمانی کن توقف %~% جماعت را نگه میدار از تف

27 که موج و باد وکشتی درخلافند %~% در این دریا همه عین گزافند

28 مران کشتی و فارغ شو زمانی %~% اگرچه نیست دریا رامکانی

29 مران کشتی و جوهر را طلب کن %~% وجود خویشتن عین سبب کن

30 بهر نوعت که گفتم سر اسرار %~% نخواهی شد تو از این خواب بیدار

31 میان بحر و کشتی عین خوابی %~% در این کشتی عجائب میشتابی

32 همی ترسم که اندر خواب مانی %~% در این گرداب تن غرقاب مانی

33 دمی بیدار باش و گوش دل باز %~% بسوی من کن ای باب سرافراز

34 تو و این قوم جمله غافلانید %~% در این دریا عجب بی حاصلانید

35 تو و این قوم در غرقاب هستید %~% ز ترس و خوف اندر خواب هستید

36 میانه من شدم بیدار اینجا %~% که پاکم از نمود مال اینجا

37 ندارم هیچ و فارغ در جلالم %~% نه چون ایشان در اینجا پایمالم

38 مرادنیا همی یک قطره آبست %~% که کشتی وجودم در شتابست

39 برم دنیا و عقبی همچنانست %~% که شخصی یک نفس در بوستانست

40 برم دنیا و عقبی هیچ آمد %~% که چون سر موئی جمله هیچ آمد

41 برم دنیا و عقبی ناپدید است %~% که دائم جان جانان کل پدیدست

42 برم دنیا و عقبی در زوالست %~% که آن حضرت همه عین کمالست

43 برم دنیا و عقبی نیست چیزی %~% نیرزد نزد عاشق یک پشیزی

44 برم دنیا و عقبی چون خیالست %~% که بیشک خانه رنج و وبالست

45 برم دنیا و عقبی محو شد پاک %~% نه باد و آتش ونی آب و نی خاک

46 ندیدم جز یکی و در یکیام %~% خدای پاک بیخود بیشکیام

47 از این دنیا همه رنج است ومحنت %~% که در این خانه هم ناز است و دولت

48 د راین دنیا همه درد و بلایست %~% در آنجا جملگی عین بقایست

1 در این دنیا همه عین غرور است %~% در اینجا قبض و بسط و ظلم و نورست

2 در این دنیا همه زهر است و خواری %~% در آنجا جان جان گر پایداری

3 در این دنیا چه خواهی کرد آخر %~% وز اینجاگه چه خواهی برد آخر

4 در این محنت سرا وجای ماتم %~% نماند جمله فرزندان آدم

5 گلاب و مشک عالم اشک و خونست %~% خوشی جستن ز اشک و خون جنونست

6 درین غرقاب غم در عین دریا %~% وجود جمله ذراتست شیدا

7 در این گرداب غم در عین کشتی %~% ترا چه غم که آب از سرگذشتی

8 در این گرداب درماندی بزاری %~% که خواهی گشت غرق و ره نداری

9 که تا بیرون روی اندر کناری %~% همه مستند و تو مدهوش یاری

10 در این دریا بسی کشتی که غرقست %~% کزو مر سیل و باد و آب و برفست

11 گرفته ظلمت است و عین طوفان %~% به یک لحظه شود این خانه ویران

12 چو کشتی دررباید باد اینجا %~% کجا ماند دلی آباد اینجا

13 در این دنیا تو دریائی و کشتی %~% که یک لحظه بجائی درگذشتی

14 چنان حیران شدی در عین دریا %~% که خواهی گشت ناگاهی تو شیدا

15 چنان در عین دریا غرقه مانی %~% که راهی باز در موضع ندانی

16 در این بحر فنا و عین دریا %~% بگو تا چند مانی خوار و رسوا

17 فلک گردان ز بالا و نشیبست %~% نهنگ جانستان هم با نهیبست

18 یکی را کاندر این دریا خوش آمد %~% چو ققنس جای او درآتش آمد

19 از اینسان هر مثل کاید پدیدار %~% دل و جانست مر او را خریدار

20 کنون بابا مثلها بیشمار است %~% وجودم این زمان کل بیشمارست

21 شدم رسته ز خوف عین دریا %~% بخواهم رفت من در عین یکتا

1 میان کشتی آنجا بود پیری %~% بمعنی و بصورت بی نظیری

2 بقدر خویشتن واصل بدش او %~% همه اسبابها حاصل بدش او

3 میان جمله مردان بود او مرد %~% در آن کشتی که بودش صاحب درد

4 سفر کرده بسی دانسته اسرار %~% گرفته سالها او انس دلدار

5 بمعنی برتر از هر دو جهان بود %~% ز عشق و عقل او صاحب بیان بود

6 ز درد عشق جانان باخبر بود %~% ز دید جزو و کل صاحب نظر بود

7 همی در عین اعیان بود با یار %~% که کرده بد سفرها نیز بسیار

8 علوم علم جان حاصل بکرده %~% وز آنجا گاه خود واصل بکرده

9 ره جانان سپرده بود آن پیر %~% در آن شرح پسر میکرد تأخیر

10 زمانی صبر کرد و گشت خاموش %~% دلش از شوق چون دریا زنان جوش

11 خوشش میآمد آن اسرار جانان %~% ز پیدایی نمودی خویش پنهان

12 همی دید و گمانش در یقین بود %~% که در عشق ازل او راه بین بود

13 همی دانست سری هست او را %~% که میگفت از حقیقت آن نکو را

14 همی دانست و میدیدش نمودار %~% که میگفت او همی در عین اسرار

15 دل آن پیر معنی موج جان زد %~% به یک دم او دم شرح و بیان زد

16 نظر کردش بسوی آن پسر گفت %~% که این معنی که گفتست و که اشنفت

17 نکو میگویی ار هستی خبردار %~% مشو بیهوش وز ما تو خبردار

18 ترا شد این مسلم تا بدانی %~% که جوهر سوی دریا میفشانی

19 ترا شد این مسلم در حقیقت %~% که می جوئی ره عین طریقت

20 ترا شد این مسلم راز و گفتار %~% که داری در حقیقت حق پدیدار

21 ترا شد این مسلم سر عالم %~% که دم از حق زدی اینجا دمادم

22 ترا شد این مسلم در نهانی %~% که گفتی این همه شرح و معانی

23 دم وحدت ز دستی بیشکی تو %~% که دیدستی مر این دریا یکی تو

24 دم وحدت زدی از راه مستی %~% در این کشتی مرا انباز گشتی

25 دم وحدت زدی و جان جانی %~% توئی در جان من صاحب معانی

26 دم وحدت زدی و گوش کردم %~% دل و جان در برت بیهوش کردم

27 دم وحدت زدی و کائناتی %~% ولیکن این زمان عین صفاتی

28 دم وحدت زدی و جمله هستی %~% که پنداری بت صورت شکستی

29 دم وحدت زدی و یار مائی %~% گره از کار من این دم گشائی

30 دم وحدت زدی ودیدمت کل %~% دمی فارغ شدم از رنج و از ذل

31 دم وحدت زدی و بی نشانی %~% همه اسرار معنی میفشانی

32 دم وحدت زدی ازنقش دریا %~% توئی در هر دو دریا دوست یکتا

33 دم وحدت زدی وجان ببردی %~% بمعنی بس بزرگی گرچه خوردی

34 دم وحدت زدی و دل ربودی %~% یقین دانم که ما را بود بودی

35 دم وحدت زدی در عقل رفتم %~% ز تو اشنفتم و هم با تو گفتم

36 دم وحدت تو داری که خدائی %~% چرا از دید ماتو میجدائی

37 چوداری جزو و کل در دید دلدار %~% منم از جان ترا اینجا خبردار

38 ترا میدانم و آنجات دیدم %~% در این دریا در آن دریات دیدم

39 تو دریائی و دریا قطره تست %~% تو خورشیدی و عالم ذره تست

40 تو دریائی و جان جوهر نمودی %~% چرا جوهر ز چنگ خود ربودی

41 تو دریائی و هستی عین کشتی %~% نبد جائی که آنجاگه نگشتی

42 همه ذرات عالم مست ذاتت %~% نمودار آمده اندر صفاتت

43 همه ذرات جویان تو هستند %~% از این خمخانه دیرتو مستند

44 همه ذرات عالم گشته جویان %~% ترا در وحدت کل جمله گویان

45 همه ذرات اندر گفتگویند %~% توئی در جمله و جمله تو جویند

46 همه ذرات میدانند بتحقیق %~% که از تو یافتند این عین توفیق

47 همه ذرات میبینند دیدت %~% شدند از جان بکلی ناپدیدت

48 همه ذرات مستند و سر از پای %~% نمیدانند رفته جمله از جای

49 کجا کانجا نباشد دیدن تست %~% همه گفت تو و بشنیدن تست

50 کجا اینجا نه هستی و ندیدند %~% چرا کاندر نمودت ناپدیدند

51 کجائی این زمان اندر دل و جان %~% در این کشتی نمودی راز پنهان

52 چو پیدائی چرا پنهان شوی تو %~% چو با من هستی جانان شوی تو

53 چگونه یافتم بر گوی با من %~% بیانی گوی با من سخت روشن

54 بسی کردم سفر زان سوی دریا %~% ز بهر دیدنت ای جان جانها

55 بسی کردم سفر در چین و ماچین %~% ز بهر رویت ای خورشید ره بین

56 بسی گردیدم و دریافتم هان %~% مرا این دم از این صورت تو برهان

57 بسی با سالکان این ره سپردم %~% که تا موئی ز وصلت راه بردم

58 بسی با سالکان گردیدم ای جان %~% نمود عشق اینجا دیدم ای جان

59 بسی گشتم بسی دیدم کسانت %~% شدم خاک قدوم رهروانت

60 بسی سودای تو اینجای پختم %~% هنوز از خام کاری نیم پختم

61 بسی در دیدن رویت بگشتم %~% بسی دریا بسی صحرا بگشتم

62 بسی با واصلان تقریر گفتم %~% همه از آیت و تفسیر گفتم

63 بسی سر بر سر زانو نهادم %~% ز پای خود به زانو درفتادم

64 بسی اندر چله سی پاره خواندم %~% ز خان و مان کنون آواره ماندم

65 بسی با رند در میخانه تو %~% نشستم این زمان دیوانه تو

66 بسی گفتم و بسیاری شنودم %~% دمی از جستجو فارغ نبودم

67 بسی کردم اینجاگه طلب باز %~% که تادیدم ترا این جایگاه باز

68 کنون وقتست اگر ما رو نمائی %~% جهان جان توئی و هم خدائی

69 کنون سی و سه سالست ازنمودار %~% که یک شب دیدمت در خواب بیدار

70 نمود خود نمودی این چنینم %~% که امروزی ترا عین الیقینم

71 شده دید جمالت آشکاره %~% برویت جزو و کل گشته نظاره

72 در این دریا نمودت باز اول %~% کجا باشد صفات تو مبدل

73 تو داری و تو دانی و تو گوئی %~% توئی شاه و تو سلطان نکوئی

74 نمیداند پدر ذاتت تمامی %~% که از تو یافتست او نیکنامی

75 نمیداند پدر اسرارت ای جان %~% که پیدائی بصورت لیک پنهان

76 بمعنی برتر از جانی و صورت %~% ترا دادند دیدار حضورت

77 توئی معنی و صورت دیدن تست %~% عیان گفتار من بشنیدن تست

78 توئی جان و جهان عالم دل %~% که بگشائی تمامت راز مشکل

79 توئی منصور تا دانی که دانم %~% که جز دیدار تو چیزی ندانم

80 توئی منصور صوری در همه دم %~% تو هستی داده در عین عالم

81 توئی منصور کز حد جلالت %~% نداند هیچکس جز خود کمالت

82 توئی منصور در عین حضوری %~% که نزدیکی بجمله لیک دوری

83 توئی منصور و در عین لقائی %~% سپر گشته تو در عین بلائی

84 ترا بسیار برهانست اینجا %~% که دیدت دید جانانست اینجا

85 حقیقت برتر از کون و مکانی %~% که هم جسمی و بیشک جان جانی

86 ترا بیشک حقیقت حق شناسم %~% که از دید تو با شکر و سپاسم

87 ترا بیشک حقیقت شد مسلم %~% توئی نور جهان و جسم آدم

88 خدا داری درون دل بتحقیق %~% تو بردی گوی از میدان توفیق

89 خدا داری حقیقت در درونت %~% خدا باشد حقیقت رهنمونت

90 تو بنمودی رخ اندر عالم جان %~% تو هستی در بهشت آدم جان

91 تو بنمودی حقیقت روی ما را %~% تو آوردی همه در کون ما را

92 تو جانی و جهان هم سایه تست %~% تو نوری شمس همچون سایه تست

93 تو روحی و دل و جان رهبر آمد %~% که بودت جست از خود بر درآمد

94 کنون چون دیدمت بنمای رخسار %~% که تا کلی شوی بر من پدیدار

95 از این دریا که افتادم یقین من %~% ترا دیدم کنون عین الیقین من

96 از این دریا تو داری جوهر نور %~% ترا دانسته است اینجای منصور

97 از این دریا حقیقت کل تو داری %~% نمود عالم و هم دل تو داری

98 از این دریا مرا دل گشت بیهوش %~% چو کردم عین تحقیق ترا گوش

99 بدانستم یقین کان خواب دیدم %~% ترا در کشتی اندر آب دیدم

100 تو ما را رهنمائی این زمان زود %~% که دیدارت مرا دیدار بنمود

101 مرا کن واصل و صورت برانداز %~% مرا مانند شمعی تو بمگداز

102 مرا کن واصل اندر عین دریا %~% سر تختم رسان اندر ثریا

103 مرا واصل کن و جانم توئی بس %~% در این غرقاب جان فریاد من رس

104 مرا واصل کن و پرده برافکن %~% که نور تست در آفاق روشن

105 مرا واصل کن اندر دید دیدار %~% که دارم از تو کلی عین اسرار

106 مرا واصل کن و جانم رها کن %~% مرا کل ابتدا و انتها کن

107 مرا واصل کن و کل وارهانم %~% که میبینم توئی جان و جهانم

108 مرا از وصل خود یک ذره بنمای %~% چرا اندازیم از جای بر جای

109 مرا از وصل جانان شاد گردان %~% دل و جانم بکل آبادگردان

110 مرا از وصل جانان رخ نمودی %~% گره این لحظه از کارم گشودی

111 مرا از وصل خود گردان فنا تو %~% که تا بینم ز تو عین بقا تو

112 چو بنمودی جمال اندر جمالت %~% برون آور مرا هان ازوبالت

113 جلالت یافتم طاقت ندارم %~% تو گوئی این زمان من پایدارم

114 کنون من پایدارم گر بگوئی %~% ندانم کاین زمان با من چگوئی

115 رهی بگذاشته و استاده اینجا %~% نمود من در اینجا داده غوغا

116 عیانی در دل و در جان گرفته %~% حقیقت کفر با ایمان گرفته

117 ز ایمانم ملال آمد بیکبار %~% شدم کافر حجاب از پیش بردار

118 ز وصلت کافری دارم چگویم %~% در این میدان تو مانند گویم

119 عنان عقل از دستم برون شد %~% چو دریا این دلم پر موج خون شد

120 عنان عقل از دستم شد ای جان %~% کنون از دیدن تو مستم ای جان

121 عنان عقل رفت و عشق آمد %~% مرا کل ازنهاد خویش بستد

122 عیان عشق دیدم از نمودت %~% یقین من خویش دیدم دید دیدت

123 عیان عشقی و دریای نوری %~% عجب در عشق اینجاگه صبوری

124 خدایا بیش از این چیزی ندانم %~% ز بعد صورت و معنی بیانم

125 ندانم جز خدایت آشکاره %~% گر این مردم کنندم پاره پاره

126 ندانم جز خدایت در همه من %~% توئی قلب و توئی جان و توئی تن

127 توئی افلاک و انجم در نمودار %~% توئی بنموده رخ از چرخ دوار

128 توئی ماه و توئی خورشید جانها %~% که پیدا میکنی سر نهانها

129 توئی عرش و توئی فرش و توئی لوح %~% که جانها رادهی در عین تن روح

130 توئی عین قلم چون کل نوشتی %~% نمود جسم را از طین سرشتی

131 توئی کرسی و دائم در خروجی %~% که در عین همه ذات البروجی

132 توئی عین بهشت و عین ناری %~% چرا با ما دمی در دم نیاری

133 توئی آتش توئی در جملگی باد %~% که از تو شد جهان عشق آباد

134 توئی آب و توئی دیدار در خاک %~% نمود صنع خود در عالم پاک

135 توئی هستی در این دریای جوهر %~% نمودی از نمود هفت اختر

136 توئی کوه و زکان گوهر نمائی %~% که جان را اندرو رهبر نمائی

137 توئی اصل و نمودتست دیدار %~% کنون اسرار کل ما را پدیدار

138 نمودخود نما اینجا بتحقیق %~% که گفتم از تو بیشک راز توفیق

139 توئی دید بهشت و عین یاری %~% چرا بابا دمی دردم نیاری

140 جوابم ده که گفتار از تو دارم %~% نهانم کن که انوار از تو دارم

141 جوابم ده چرا خاموش هستی %~% توئی دریا منم در عین مستی

142 بیانم کن که اصل واصلانی %~% مرا برگوی این راز نهانی

1 جوابش داد کای پیر پراسرار %~% چه جوهرها فشاندستی ز گفتار

2 ترا زیبد که گوهر میفشانی %~% که راز من در اینجا می تو دانی

3 گواه من توئی اینجا حقیقت %~% سپردستی یقین راه شریعت

4 میان این همه تو بینظیری %~% که همدانائی و با عشق پیری

5 زپیری راه دانستی در اسرار %~% ترا پیدابود اعیان ز گفتار

6 توئی ره برده در اسرار معنی %~% توئی هم نقطه و پرگار معنی

7 توئی دریافته اسرار یارا %~% توئی بشناخته سر خدا را

8 توئی این دم زده در دید کشتی %~% درین اسرار ما واقف تو گشتی

9 توئی دریافته معنای باطن %~% ز دید شرع و در تقوای باطن

10 تو داری و تو گفتی آنچه دیدست %~% یقین جان تو این معنی شنیدست

11 مرا تو دید جانی در هدایت %~% که داری ره عیان سوی سعادت

12 زهی دریافته اسرار معنی %~% تو کردستی عیان اسرار معنی

13 عیانست این بیان و مگذر از او %~% که جز جانان نباشد هیچ نیکو

14 ز جانان هرچه جوئی آن بیابی %~% که این دم در میان غرق آبی

15 ز دید واصلان ما را نظر کن %~% همه جان مرا سمع و بصر کن

16 مرا اندر میانه با تو کارست %~% که گر معنی بیابم بیشمارست

17 منم منصور با من راست گفتی %~% در اسرار ربانی تو سفتی

18 منم منصور اینجا رخ نموده %~% گره از کار عالم برگشوده

19 مرا این ابتدای واصلانست %~% که ذاتم با همه ذرات پیوست

20 نمود عشق دارم این زمان من %~% شده مخفی بر خلق جهان من

21 سفر کرده منم در ابتدایش %~% عیان دیدم جمال انتهایش

22 ز بود خود سفر در خویش کردم %~% نمود عشق را در پیش کردم

23 ولی در معنوی و هم بصورت %~% کنون افتاد کارم را ضرورت

24 از این پس در سفر چالاک خواهم %~% ز جمله من نمود پاک خواهم

25 پدر آورد امروزم چنین بین %~% در این دریا مرا عین الیقین بین

26 مرا اینست اول راه صورت %~% که بگرفتم من از کل تو نورت

27 مرا بنمودهاند این راز اینجا %~% که دیدم غایت آغاز اینجا

28 کنون در عین دریایی چنینم %~% که درحق اولین و آخرینم

29 دراین دریا بسی نایاب گفتم %~% در اسرار حق را من بسفتم

30 بسر مردی بزرگست از نمودار %~% ولی ما را نداند یمن اسرار

31 ترا این بکر معنی دست دادست %~% که حق در دیده جانت نهادست

32 تو داری زین میان معنی تو داری %~% حقیقت دید این تقوی تو داری

33 مرا در عین دریا هست اسرار %~% اگر اینجا درافزایم به گفتار

34 کجا حاصل کنم من دیدن دوست %~% که مغز آمد مرا این صورت و پوست

35 ایا سالک بیان راز بشنو %~% نمود شاه از شهباز بشنو

36 مرا بنمودهاند اسرار باقی %~% مئی در دادم اینجا باده ساقی

37 مئی خوردم من از آن جام اسرار %~% که ناپیداست جمله پیش دلدار

38 مئی خوردم که هشیارم نه سرمست %~% ولی در نیستی دانستهام هست

39 مئی خوردم که جان محوست در یار %~% نمیگنجد بجز دلدار دیار

40 نمیگنجد بجز جانان درونم %~% که جانان شد درون وهم برونم

41 نمیگنجد بجز جانان در این دل %~% که اونگشاد ما را راز مشکل

42 حقیقت دیدهدیدار دیدم %~% ز پیش این جسم را بردار دیدم

43 نمیدانم که احوالم چه باشد %~% عیان من در این عالم چه باشد

44 ولی شرح و بیانم بی شمارست %~% که دایم پای داری پایدارست

45 حقیقت چون نمایم صورت تو %~% ندانم در جهان من صورت تو

46 حقیقت دم زنم اندر هوالله %~% یکی پیدا کنم در دید الله

47 ولی از حال مستقبل چگویم %~% که این دم در جهان مانند گویم

48 مرا گوئی فلک گرداند در ذات %~% که میگردد از او دیدار ذرات

49 مراگوئی فلک در دید پیداست %~% که از دیدار من گردان و شیداست

50 مراگوئی فلک چون ارزنی است %~% که خورشید اندرو چون روزنی است

51 مرا گوئی فلک سرگشته باشد %~% که در کویم حقیقت گشته باشد

52 بسی سالست از دوران افلاک %~% که گردانست بر ما دور و یا خاک

53 بسی سالست تا بسیار گشتست %~% که مردم زادگان بسیار کشتست

54 مرا شوریست در این بحر اعظم %~% که یک شب بود در پیشش دو عالم

55 مرا شوریست در سر بی نهایت %~% که گفتم راست ناید در حکایت

56 مرا شوریست اندر عالم جان %~% که از هر ذره پیدا است طوفان

57 ز درد عشق جانم جان جان شد %~% نمود صورتم هر دوجهان شد

58 ز درد عشق ناپیدا بماندم %~% تمامت رخت بر دریا فشاندم

59 ز عین جوهر لا درالهم %~% که بر ذرات عالم پادشاهم

60 مرا دیدار باید نه خریدار %~% که بی شک جان نباشد جز که دیدار

61 مرا دردیست هم از دیرگاهی %~% که درمانست او را مر الهی

62 مرا دردیست درمان دوست باشد %~% ز مغز جان نه بی شک پوست باشد

63 مرا دردیست درمانش تو باشی %~% مرا جانیست جانانش تو باشی

64 حقیقت در دمی هستش تو درمان %~% عیان جان تویی ای جان جانان

65 چو درد من دوایی میندانم %~% حقیقت تو خدایی میندانم

66 چو دردم دادی و اینجاست درمان %~% مرا اکنون دوا آمد ز جانان

67 توئی جانان و جانها در بر توست %~% دل و جانها عجایب غمخور توست

68 تویی جانان و اندر جان نهانی %~% حقیقت راز من پنهان تو دانی

69 مرا در سوی این دریا چه کارست %~% که اندر وی عجایب بی شمارست

70 مرا میباید اینجا عین ذاتت %~% که لالست این زبان اندر صفاتت

71 صفات و ذات تو هم جانست و هم دل %~% مرا کردی در این دریا تو واصل

72 حقیقت پیر ره خواهم شدن من %~% بگو تا کی در این خواهم بدن من

1 بدو گفت ای دل و جان دستگیرم %~% که تو هستی جوان من زار و پیرم

2 تو خواهی رفت میدانم یقین من %~% ببین در اولین و آخرین من

3 زمن فارغ مشو یک لحظه ای پیر %~% بهرکاری مرا میبین بتدبیر

4 مرا کن یاد در هر کار دشوار %~% که من بنمایمت اینجای دیدار

5 بهرحالی مرا مگذار از یاد %~% که تا باشی زیاد من تو دلشاد

6 بجز من هیچ شاهی را مبین تو %~% بجز من هیچ راهی را مبین تو

7 که اندر جمله کون و مکانم %~% نمود راز هر کس من بدانم

8 منم دانا در اسرار هر کس %~% بگاهی گر بود صبح تنفس

9 مرا این لحظه میخوان بازدان راز %~% حجاب از پیش خود کلی برانداز

10 طلب کن در میان جان مرا بین %~% نمود انس و جان در جان مرا بین

11 حقیقت چون مرا جوئی بیابی %~% بوقت صبح چون نزدم شتابی

12 بوقت صبحدم چشمت شود نور %~% بوقت صبح شه یابی ز منصور

13 بوقت صبح دل را تازه یابی %~% همه ذرات در آوازه یابی

14 بوقت صبح ذرات دو عالم %~% نموداری کنند اینجا دمادم

15 هران خلعت کز این درگاه پوشند %~% چو آید صبحدم آنگاه پوشند

16 چو پیدا شد جمال صبحگاهی %~% بخواه آن سر که از ما می تو خواهی

17 برآر از سینه پرخون دم پاک %~% که بسیاری دمد این صبح در خاک

18 بوقت صبح دل را شاد گردان %~% حقیقت جان ودل آباد گردان

19 زبان بگشای و با من راز میگوی %~% غم دیرینه خود باز میگوی

20 که هر حاجت که خواهی آن برآرم %~% که من در جان و دل پروردگارم

21 ز من ای پیر تا تو نیست موئی %~% میان ما است بیشک های و هوئی

22 ز من ای پیر تا تو نیست بسیار %~% حجاب این صورتست از پیش بردار

23 ز من ای پیر تا تو یک دم آمد %~% که این دم با دم من همدم آمد

24 ز من ای پیر تا تو هست خورشید %~% که همچون نور باشد لیک جاوید

25 من و تو هر دو در یکی بدیدیم %~% که جز دیدار خود چیزی ندیدیم

26 من و تو در یکی دیدیم پیدا %~% ز یک ذاتیم اینجاگه هویدا

27 من و تو هر دو چون کشتی و آبیم %~% که با یکدیگر اینجا درشتابیم

28 ز یک کانیم و یک گوهر پدیدار %~% شدستیم اینچنین پیر و پر اسرار

29 نهایت نیست اینجا دیدن ما %~% که داند این زمان گردیدن ما

30 چو ما هر دو یکی باشیم با هم %~% نگنجد هیچ شادی نیز در غم

31 ولی اینجا تفاوت از صوردان %~% که در دریا تو کشتی درگذر دان

32 نماند نقش کشتی هیچ در آب %~% ز ناگاهی پذیرد زود غرقاب

33 جهان و هرچه در هر دو جهان است %~% چو بینی اندر این دریا نهانست

34 دوائی دارد اینجا حسن فانی %~% که بی صورت نماند این معانی

35 زاول هرچه میبینی سرآید %~% نمودار جهان دون سرآید

1 ز اول جمله اشیاهست پیدا %~% که هر یک درچه خواهد بود پیدا

2 ز اول جان و صورت باشد و بس %~% نداند هیچکس جز حق مراین بس

3 ز اول صورت اندر تخت این خاک %~% که نگذارد ورا دوران افلاک

4 ز اول جمله چون رفتی سرآمد %~% بجز تو این همه نقشی برآمد

5 ز اول کشتی اندر عین دریا %~% بود وقتی که موج آید هویدا

6 زوالی هست مر هر روز خورشید %~% که در مغرب شود پیوسته نومید

7 زوالی هست مه را در سر ماه %~% که بگذارد ز عشق دوست در راه

8 زوالی هست جمله کوکبان هم %~% که ازخورشید میگردند آن هم

9 زوالی هست هر چیزی که یابی %~% ولیکن این معانی تونیابی

10 همه دنیا زوال اندر زوالست %~% ره جانان وبال اندر وبال است

11 همه دنیا خرابی در خرابی است %~% شده پیری نه هنگام شبابی است

12 گذر کن زین سرای پر ز ماتم %~% که هر دم رنج بینی زو دمادم

13 وصالی بی فراقی قسم کس نیست %~% که گل بی خار و شکر بی مگس نیست

14 وصالست آنگهی بعدش فراقست %~% کسی داند که او در اشتیاق است

15 جهان جان نه همچون این جهانست %~% که آنجا گه عیان جاودانست

16 جهان جان بجز جانان نبینی %~% سزد گر جان جان اعیان نبینی

17 جهان جان طلب گر یار خواهی %~% وگرنه همچو برف و کوه و کاهی

18 جهان جان طلب بگذر ز بودت %~% بگو ای دل که آخر می چه بودت

19 جهان جان طلب بگذر ز هستی %~% که چون هستی رها کردی برستی

20 جهان جان طلب در کل احوال %~% رها کن بعد از این هم قیل و هم قال

21 بمیر از خود تو و صورت برافکن %~% که خورشید است در آفاق روشن

22 چو خورشید است ذره می چه باشی %~% بدین صورت تو غره می چه باشی

23 رها کن صورت و گشتی صفاتت %~% طلب کن در میان ذرات ذاتت

24 ز دریا جوی درهای معانی %~% ز کشتی جز نمود خودندانی

25 در این کشتی بسی گشتند غرقه %~% در این بودند هفتادو دو فرقه

26 یکی کشتی دیگر هست دریاب %~% در آن کشتی حقیقت زود و بشتاب

27 در آن کشتی ببین درهای معنی %~% بخود بگشا همی درهای معنی

28 محمد(ص) با علی اینجا مقیمست %~% از ان ذرات کل با ترس و بیمست

29 دم ایشانست در دریا فتاده %~% نهاد عشق در غوغا فتاده

30 دم ایشان زن و هر دو جهان شو %~% نمودار زمین و آسمان شو

31 دم ایشان زن و دریاب آن در %~% که اینجا درنگنجد گفتن پر

32 دم ایشان زن و تحقیق دریاب %~% در این دریا دل توفیق شان یاب

33 دم از ایشان زن و دریاب جانت %~% که ایشانند این شرح و بیانت

34 دم از ایشان زن و دیدارشان بین %~% حقیقت جملگی انوارشان بین

35 دم از ایشان زن و آدم نظر کن %~% ز ذات خود عیان کل خبر کن

36 من از ایشان زدستم دم حقیقت %~% سپردم من همی راه شریعت

37 شریعت دارم اندر اینقدر سال %~% نظر کردند ایشان عین احوال

38 بقای جاودان دیدم از ایشان %~% از آن هرگز نبودم من پریشان

39 بقای جاودانی یافتم من %~% همی نزدیکشان بشتافتم من

40 بقای جاودانی ذات ایشانست %~% عیان عشق در آیات ایشانست

41 محمد(ص) با علی ذات خدایند %~% حقیقت در یکی ونی جدایند

42 از ایشان گشتم اندر بحر واصل %~% وز ایشان شد مرا مقصود حاصل

43 از ایشان یافتم هر دو جهان من %~% بدیدم کام از ایشان رایگان من

44 از ایشان یافتم اسرار بیچون %~% که ایشانند ماه و مهر گردون

1 کنون ای پیر خواهم رفت دریاب %~% توئی صورت به نزد ما تو بشتاب

2 کنون ای باب خواهم رفت دریاب %~% که گشتم من زحیرت عین غرقاب

3 کنون ای باب خواهم شد حقیقت %~% ز دست خود مهل اینجا شریعت

4 شریعت گوش دار ای عالم دل %~% که تا مقصود خود بینی تو حاصل

5 شریعت گوش دار و راز کل بین %~% تو در عین شریعت نار کل بین

6 ز نور شرع یابی جان جانان %~% که بعد هر غمی شادیست آسان

7 ز نور شرع ره بینی تو روشن %~% جهان صورتست اینجا چو گلشن

8 ز نور شرع نور شمس بنگر %~% که پنهان میشود هر شب بزیور

9 ز نور شرع مه بگداخت هر ماه %~% که تا بوئی برد در شرع زین راه

10 شریعت کوش و آنگه کن طریقت %~% سوم ره دمزن از عین حقیقت

11 حقیقت در شریعت میتوان یافت %~% طریقت در حقیقت نیز بشتافت

12 که تا دریافت اسرار حقیقت %~% مسلم نیست بی نور شریعت

13 کسی کو شرع بشناسد ز الله %~% شریعت هست عین قل هوالله

14 مقام ایمنی باشد شریعت %~% که محو آرد نمودار طبیعت

15 مقام ایمنی در شرع یابی %~% که اندر وی تواصل و فرع یابی

16 مقام ایمنی شرعست دریاب %~% در این خانه بگشادست دریاب

17 شریعت ایمنی و ساکنی است %~% که با نور خدائی هست پیوست

18 مقام ایمنی زو شد پدیدار %~% کسی کاین را بجان آمد خریدار

19 مقام ایمنی دارند در ذات %~% که اندر شرع مییابند اثبات

20 ز شرع مصطفی حق بین و حق شو %~% حقیقت اولین و آخرین شو

21 ز شرع مصطفی مگذر زمانی %~% دمادم تا کنی از وی بیانی

22 شریعت جوی و جان آزاد گردان %~% ز حق جان و دلت را شاد گردان

23 شریعت سر عالم برگشود است %~% ره تحقیق حق اینجا نمود است

24 شریعت راز دارست از حقیقت %~% که مخفی میکند عین طبیعت

25 شریعت حق شناس و راه باطل %~% رها کن تا شود مقصود حاصل

26 شریعت حق شناس و حق یقین شو %~% حقیقت اولین و آخرین شو

1 چو راه شرع بسپاری خدائی %~% تو و او هر دو یکی بی جدائی

2 چو قطره سوی این دریا شود زود %~% عیان قطره در دریا یکی بود

3 شریعت قطره تو بحر دارد %~% کسی شاید که این را پاس دارد

4 که در عین شریعت دوست بیند %~% حقیقت مغز را در پوست بیند

5 ره شرع محمد(ص) هست آسان %~% از او باشد منافق خود هراسان

6 ره شرع محمد(ص) رو بحق رس %~% که جز او مینبینی نیز تو کس

7 ره شرع محمد (ص) کن که دلدار %~% نماید رخ ترا اینجای اظهار

8 زمانی شرع را از خود مکن دور %~% که تا تو دم زنی مانند منصور

9 در این دریا ممان و بگذر از وی %~% مکن سستی بیک دو جام پر می

10 اگر خمخانهها را نوش داری %~% سزد گر خویشتن با هوش داری

11 مکن بد مستی اندر روی دریا %~% مشو بیخود درون بحر و دریا

12 چو راهی می ندانی همچو وی تو %~% مخور مانند وی این جام می تو

13 بقدر خویشتن باید زدن لاف %~% که گنجشکی نداند رفت در قاف

14 گلیم عجز در سرکش ز حیرت %~% چو باران بر رخ افشان اشک حسرت

15 که نشناسد بجز حق را حق ای دوست %~% چه برخیزد از این مشتی رگ و پوست

16 اگر موری ز عالم با عدم شد %~% بعالم در چه افزود و چه کم شد

17 خدا را جز خدا یک دوست کس نیست %~% که درخورد خدا هم اوست کس نیست

18 توهم درخورد خود میگوی اسرار %~% که هر کس را نباشد این چنین کار

19 بمردن اوفتد زینگونه شیوه %~% کجا این سر بداند مرد لیوه

20 ره حق راه مردانست دریاب %~% اگر تو میتوانی زود بشتاب

21 ره حق صادقان دریافتندش %~% سوی آن کل یقین بشتافتندش

22 ره حق عاشقان دیدند درخود %~% رها کردند بیشک نیک یا بد

23 ره حق در شریعت میتوان یافت %~% نه در عین طبیعت میتوان یافت

24 ره حق شرع دان و بگذر از فرع %~% که نور جان شود تابنده در شرع

25 ره حق چون شریعت مینماید %~% ره شیطان طبیعت مینماید

26 ز شیطان بگذر و رحمان طلب کن %~% ز جانت بگذر و جانان طلب کن

27 بجز جانان مبین ای دوست زنهار %~% که او دیدست دید او نگهدار

28 درون بحر جان ران کشتی تن %~% نگه کن طفل ره منصور روشن

29 که باتو اندر این دریاست گویان %~% زمانی زو نه اینجا تو پویان

30 تو گر منصور معنی باز بینی %~% مر او را صاحب این راز بینی

31 گشاید مشکلت ای پیر صورت %~% رود از طبع و از جانت نفورت

32 نمود مشکلت اینجا گشاید %~% ره تحقیق او اینجا نماید

33 ولیکن همچو او در عین دریا %~% ندانی رفت تو ای پیر شیدا

34 چو جان تست پیر و حق جوانست %~% بهر کسوت که میخواهد عیان است

35 کجا او را شناسی اندرین بحر %~% که تریاک تو آمد جملگی زهر

36 اگر بود وجودت پاک داری %~% حقیقت زهر را تریاک داری

37 حقیقت زهر کن تریاک معنی %~% که تا اینجا تو باشی پاک معنی

38 دمی غایب مشو در هیچ حالی %~% که تا هر لحظه یابی تو کمالی

39 دمی غائب مشو از دیدن جان %~% که تا بنماید اینجا روی جانان

40 زیارت غائبی و اوست حاضر %~% ترا اندر دل و جان اوست ناظر

41 زیارت غائبی و او ترا دید %~% نمودتست اندر گفت و اشنید

42 چو یارت گم شود در عین دریا %~% کجا می باز بینی روی او را

43 مگر وقتی که اندر دار باشی %~% ز ذل خویش برخوردار باشی

44 نمیدانی تو یک حرفی ز اسرار %~% چگویم با تو من از سر آن دار

45 که وصف آن نمیآید چنین راست %~% مگر بینی تو در عین یقین راست

46 بیان یار آسانست پیشت %~% از آن مرهم نیابد جان ریشت

47 بیان یار بی شرح و بیانست %~% کسی داند که آنجا جان جانست

48 ز گم کرده اگر آگه نباشی %~% میان عاقلان ابله تو باشی

49 ز گم کرده اگر یابی خبر باز %~% ترا پیدا کند انجام و آغاز

50 ز گمکرده دمی باز آی و او بین %~% بهر چیزی که میبینی نکو بین

51 ترا دلدار اینجا بایدت جست %~% مشو اندر طلب عنین و شو چست

52 برو دلدار اینجا جوی و او بین %~% بدی او زجان و دل نکو بین

53 از این دریا اگر او را بجوئی %~% تو با اوئی و اندر گفتگوئی

1 چو منصور این حقیقت راست برگفت %~% نمود جوهر اسرار بر سفت

2 در آن دریا بصورت برخمید او %~% ز چشم جمله گشتش ناپدید او

3 مثال برق آنجاگاه بشتافت %~% چه کس باشد کز این معنی خبر یافت

4 پدر چون دید آن سر عجائب %~% عجائب ماند آنجا زین غرائب

5 بزد یک نعره و خاموش شد او %~% در آن عین خودی بیهوش شد او

6 چو پیر آن دید اندر حالت افتاد %~% برآورد آن زمانش پیر فریاد

7 که ای جان جهان آخر کجائی %~% ندانم تا برم دیگر کی آئی

8 شدی غایب ز پیشم ناگهانی %~% نمیدانم من این سر را تو دانی

9 شدی غائب ولی در جان و جسمی %~% توئی گنج و درونم در طلسمی

10 کجا بینم ترا دیگر در این جای %~% برآورده خروش و بانگ و غوغای

11 تمامت خلق کشتی در تحیر %~% بمانده بیخبر چون در صدف در

12 همه حیران در آن اسرار مانده %~% مثال نقطه در پرگار مانده

13 چو با خود آمد آنگه باب منصور %~% ز جان افتاده بود و از جهان دور

14 بر آوردش دم و یک نعره دربست %~% نمود خویشتن در ذات او بست

15 برون انداخت از کشتی وجودش %~% درون بحر شد دریای بودش

16 چو آن در عین آن دریا فتاد او %~% درون بحر بیخود جان بداد او

17 همه بحر جهان دید و جهان دید %~% ز خویشش دید آن راز نهان دید

18 بزد یک الله و وز جان برآمد %~% جهان جانستان بروی سرآمد

19 جهانا هرچه میخواهی کنون تو %~% که مر عهد یکایک بشکنی تو

20 وفاداری مجو زین کنده پیر %~% که هر لحظه کند صد رأی و تدبیر

21 وفا هرگز مجو از وی بپرهیز %~% تو با او دیگر اینجاگاه مستیز

22 که او را هیچ اینجاگه وفا نیست %~% که کار او بجز جور و جفا نیست

23 جهانا چند خواهی گشت آخر %~% کرا خواهی مرا این هست آخر

24 جهانا طبع مردم خوار داری %~% که رسم تست مردم خوار داری

25 جهانا مهلتم ده تا زمانی %~% فرو گرییم ازدستت جهانی

26 کما بیشی من پیداست آخر %~% ز خون من چه خواهد خواست

27 جهان از مرگ من ماتم نگیرد %~% ز مشتی استخوان عالم نگیرد

28 جهانا مهلتم ده تا ببینی %~% نمود من اگر صاحب یقینی

29 کجا دانی تو اسرارم در اینجا %~% ترا بنمایم این اسرار اینجا

30 دلا خون خور در این بحر معانی %~% که قدر خویش هم اینجا ندانی

31 دلا خون خور که از خون آمدی تو %~% چگویم تا که خود چون آمدی تو

32 بخور خون که ترا خاکت خورد باز %~% نمود تو بجای خود برد باز

33 میان آب می رو پاک جان شو %~% به عین عشق دیدار جهان شو

34 درون آب دریای جهانی %~% بگو تا چند از این کشتی دوانی

35 دلت شد با خبر زین سر دریا %~% حکایت کوش کردستی و بینا

36 نه آگه که چون بودست رازت %~% رها کردی در اینجا شاهبازت

37 چونشناسی نمود سر مردان %~% از آنی چون فلک پیوسته گردان

38 سوی بحر فناشو همچو منصور %~% ز کشتی و ز باب خویش شو دور

39 سوی بحر فنا شو سوی یارت %~% میان آب دریا می چه کارت

40 خبر داری زجوهر زود بشتاب %~% نمود خویش در بغداد جان یاب

41 ز بغدادت اگر واقف شدستی %~% ز دید چشم و جان واقف شدستی

42 چرا چندین تو اندر بند خلقی %~% بدان ماند که حاجتمند خلقی

43 ز دنیا بگذر و از عین دریا %~% که در دریا نبینی جز که سودا

44 درون بحر جان انداز خود را %~% مگر کآگاه گردانی تو خود را

45 درون بحر شو تا راز بینی %~% حقیقت جوهر جان باز بینی

46 درون بحرمعنی هرکه ره برد %~% چو غواصا ره دلدار بسپرد

47 به جوهر در رسیدم چند گویم %~% بهر وصفی که میگویم چه گویم

48 چه گویم اندر این میدان فتاده %~% میان خاک بی جولان فتاده

49 منم بیچاره و حیران بمانده %~% چگوئی خوار و سرگردان بمانده

50 منم بیچاره اندر کوی دلدار %~% اگرچه راه بردم سوی دلدار

51 نه در دینم نه اندر کیش مانده %~% بسان کافری درویش مانده

52 در این دریای بی پایان فتاده %~% سراندر قعر این عمان نهاده

53 چو غواصی کنم در بحر اعظم %~% قدم می دارم اندر عشق محکم

54 چو غواصی کنم درها بیابم %~% پس آن گاهی سوی بالاشتابم

55 درون جان من بحریست در دید %~% که اینجا مینبینم جز که آن دید

56 درون جان من بحریست معنی %~% ندارم با کسی اینجای دعوی

57 منم عطار کز بحر معانی %~% کنم هر ساعتی گوهر فشانی

58 منم دریا و کشتی رانده بی حد %~% شده فارغ ز بود نیک یا بد

59 منم عطار و اسرار جهانم %~% حقیقت در معنی میفشانم

60 چو نقش من دگر عالم نبیند %~% کسی داند که او جانان گزیند

61 عیان این جهان و آن جهانم %~% ورای این زمان و آسمانم

62 حقیقت من نمودم جوهر دوست %~% برون آوردم اینجا روغن از پوست

63 سلاطینان عالم گرچه شاهند %~% بحمدالله بر من خاک راهند

64 چو سلطانم به معنی و بصورت %~% بیفکنده ز دل خود کدروت

65 چو سلطانم اباخیل و سپاهم %~% که اندر سلطنت دیدار شاهم

66 منم شاه جهان در سر معنی %~% که دارم در حقیقت عین تقوی

67 بسی شادی و غم خوردم بعالم %~% که سلطانم ابی شک من در این دم

68 منم سلطان جمله سالکان من %~% که دیدستم حقیقت جان جان من

69 کجا اهل دلی درگوشه فرد %~% که بنشیند دمی با من در این درد

70 که بنمایم ورا سر الهی %~% بماهش افکنم او را ز ماهی

71 بسی اسرار گویانند و بسیار %~% ولی هرگز نباشد همچو عطار

72 که من بگشودهام این راز مشکل %~% بسی حسرت که در جاندارم و دل

73 کجا گویم چو همرازی ندیدم %~% نخوانم چون هم آوزی ندیدم

74 از این ایوان پردود و ستاره %~% بسی کردم بهر جانب نظاره

75 دمی غافل نبودم زین نمودار %~% که تادریافتم اعیان اسرار

76 نمود عشق جمله عاشقانم %~% عیان راه جمله سالکانم

77 حقیقت یافتم جانان و جان من %~% بکردم فاش این راز نهان من

78 حقیقت هرکه شد اینجا خبردار %~% نمود خویشتن آویخت بردار

79 حقیقت هر که این دیدار دریافت %~% هر آن چیزی که میبیند نکو یافت

80 بجز حق بین نداند گفته من %~% که بنهادستم این اسرار روشن

81 دلا خون خورده تا راز گفتی %~% هر آن رازی که دیدی بازگفتی

82 دلا خون خورده در پرده خود %~% که تا دیدی عیان گم کرده خود

83 دلا خون خورده و غرق خونی %~% ولیکن این زمان دیدار چونی

84 دلا خون خورده تا در صفاتی %~% ولیکن این زمان دیدار ذاتی

85 دلا خون خورده و خون بخورهم %~% که خون خوردست هم بسیار آدم

86 دلا خون خور که خون بودی ز اول %~% ولی اینجا شدی در خود معطل

87 ز خونی آمدی اول پدیدار %~% بآخرهم بخون مانی گرفتار

88 ز خونی لیک اندر خاکماندی %~% ز سرصنع عین پاک ماندی

89 ز راه چشم خون دل بریزان %~% که خواهی گشت خاک خاکبیزان

90 که بعد از ما وفاداران هشیار %~% بخاک ما فرو گریند بسیار

91 نباشد فایده زیرا که خاکیم %~% به عین عاقبت اندر هلاکیم

92 چه حاجت بود چندان گفتن ای دوست %~% که میبایست در طین خفت ای دوست

93 نمود خاک اصل پاک دارد %~% که آدم دید حق درخاک دارد

94 اگرنه خاک اصل پاک بودی %~% گل آدم کجادرخاک بودی

95 نمود خاک از آن حاصل نموداست %~% که خود را بیشکی واصل نمودست

96 ز خاکست اصل و در خاکی شدی تو %~% چگویم تا در اول چون بدی تو

97 حقیقت خاک واصل شد در این راه %~% که او اینجا ریاضت یافت از شاه

98 حقیقت خاک چندینی ریاضت %~% کشید و یافت او بیشک سعادت

99 حقیقت خاک میداند که جان چیست %~% درون او همه راز نهان چیست

100 شنیدم من که پیری پر ز اسرار %~% بگرد خاک مردان گشت بسیار

101 شبی میگفت خوش کرد خاکی %~% بگوش او رسید آواز پاکی

102 که ای مسکین چرا چندین بگردی %~% بگو تا اندر این دنیا چه کردی

103 چرا این گور مردم میپرستی %~% بگرد کارمردم گرد و رستی

104 که ما خاکیم و هستی هم تو از خاک %~% ولی با تست بیشک صانع پاک

105 اگرچه خاک گشتیم اندر این راه %~% ولی ما بهتریم از جمله آگاه

106 که خاکیم این زمان در عین هستی %~% نه مانند شما در بت پرستی

107 چو زیر خاک ما را یار باشد %~% در این معنی بسی اسرار باشد

108 درونیم و برون بگرفته از دوست %~% حقیقت مغز باشد جملگی پوست

109 خدا با ما است هم دیدار اوئیم %~% که اندر خاک برخوردار اوئیم

110 نمود خاک ما را کرد واصل %~% همه مقصود ما اینجاست حاصل

111 همه مقصود اینجاگه بدیدیم %~% که از چشم جهان ما ناپدیدیم

112 جهانیم و نه اندر روی خاکیم %~% که این دم نور قدس و نور پاکیم

113 نمایم این زمان دیدار بیخود %~% که فانیم و گشته فارغ از بد

114 خدا با ماست ماهم با خدائیم %~% که این دم یافته عین بقائیم

115 فنائیم این زمان از دید صورت %~% بسر کرده همه عین کدورت

116 فنائیم این زمان در جزو و در کل %~% برسته از غم وز رنج وز ذل

117 فنائیم این زمان از عالم دون %~% درون افتادهایم از عین گردون

118 فنائیم این زمان اندر جلالیم %~% ز حیرت پیش جانان گنگ و لالیم

119 فنائیم این زمان در عین هستی %~% رها کردیم اینجا بت پرستی

120 فنائیم و بقا دریافته ما %~% بسوی جزو و کل بشتافته ما

121 ز بود خویشتن نابود بودیم %~% که این دم بود بود بود بودیم

122 ز بود حق چو صورت برفکندیم %~% خود اندر ذات آن حق درفکندیم

123 جمال اندر جلال کل بدیدیم %~% حقیقت با خدای خود رسیدیم

124 نمود حیرتست اینجای در عشق %~% نمیدانیم این غوغای در عشق

125 درونست و برون ما یکی هم %~% که حق گشتیم بیشک حق یکی هم

126 شما مانند ما خواهید بودن %~% نماند دائم این گفت و شنودن

127 شما مانند ما در خون بر آئید %~% چرا در بند ایوان و سرائید

128 دل از بند جهان آزاد دارید %~% بجز تخم نکونامی مکارید

129 که ما همچون شما بودیم چندان %~% بنشنیدیم پند هوشمندان

130 ز کار آخرت بودیم غافل %~% نکردیم آنچهمان فرمود عاقل

131 کنون هستیم از کرده پشیمان %~% که کرم و مور باشدمان ندیمان

132 چه سود از روزگار برفشانده %~% بدل در حسرت جاوید مانده

133 کنون ای دوستان زنهار زنهار %~% بترسید از بد این دهر مکار

134 بجز فرمان یزدان نیست کاری %~% بورزید و مدارید هیچ عاری

135 که راهی سخت دشوارست در پیش %~% اگر تو مؤمنی زین دم بیندیش

136 بجز حق هیچکس واقف نبود است %~% که این اسرار از دیدار بودست

137 نمود خاک جمله جان پاکست %~% دراو رفتن تو میگوئی چه باکست

138 بهرگامی که اینجا مینهی در %~% سرشاهیست چون فغفور و قیصر

139 بسی بادام چشمانند در خاک %~% که جان دادن نزد صانع پاک

140 تونیز ار عاقلی آهسته میرو %~% نمود عشق از عطار بشنو

141 مخسب ای دل سخن بپذیر آخر %~% ز چندین رفته نفرت گیر آخر

142 مخسب ای دل که تا بیدار گردی %~% مگر شایسته اسرار گردی

143 در این اسرار تو اندیشه کن %~% نمود عشق خود را پیشه کن

144 مخسب اندر شب مهتاب آخر %~% چه خواهی دیدن از این خواب آخر

145 شب مهتاب خوابت چون پرد بین %~% شب مهتاب نور عشق حق بین

146 شب مهتاب چون میآمدت خواب %~% که عاشق خواب کی ماند ز مهتاب

147 شب مهتاب واصل شو ز اسرار %~% در آن ساعت که باشد لیس فی الدار

148 شب مهتاب اگر معشوق بینی %~% دمی با او در آن خلوت نشینی

149 شب مهتاب اندر نور باشی %~% میان جزو و کل مشهور باشی

150 شب مهتاب بنماید رخت یار %~% که در شب مینگنجد هیچ اغیار

151 شب مهتاب اگر واصل شوی تو %~% نباید زین سخن غافل شوی تو

152 شب مهتاب کآنشب بدر باشد %~% در آن شب عاشقان را قدر باشد

153 شب مهتاب حق بی شک بیابی %~% چه گویم کاین زمان در عین خوابی

154 چرا خفتی شب مهتاب ای دوست %~% که تا با مغز گردانی همه پوست

155 نیندیشی که چون عمرت سرآید %~% بسی مهتاب در گورت درآید

156 ترا زیر کفن بگرفته خوابی %~% فرو افتد بگورت ماهتابی

157 محنسب و سر این سرار دریاب %~% مشو ای دوست چندینی تو در خواب

158 نکو نبود چگوید مرد هشیار %~% بخفته عاشق و معشوق بیدار

159 تو در خوابی و بیداران برفتند %~% عزیزان و وفاداران برفتند

160 تو در دنیا و اندر دیر خود رای %~% بماندی همچو سیم قلب در جای

161 تو در این دار دنیا باز مانده %~% ز بهر شهوت پر آز مانده

162 توئی غافل در این دنیای مکار %~% که ناگاهت برون آرد ز پرگار

163 تو این دم خفته آگاهی نداری %~% که اینجا عین اللهی نداری

164 همه مردان سوی درگاه رفتند %~% ز بود خویشتن آگاه رفتند

165 همه مردان عالم راز دیدند %~% ز جان گم کرده خود بازدیدند

166 همه مردان دراین میدان چو گویند %~% بجز توحید او چیزی نگویند

167 چو مردان عالمی پر درد دارند %~% ز درد عشق خود را فرد دارند

168 اگر مردی تو اندر دار دنیا %~% خبر یابی تو از اعیان عقبی

169 اگر مردی بجز مردان مبین تو %~% همیشه خدمت مردان گزین تو

170 که مردانند دائم سالک راه %~% طلبکاراند ز دائم دیدن شاه

171 طلب کن اینچنین مردان حق تو %~% که بردی از همه در ره سبق تو

172 خدا زیشان طلب تا راز یابی %~% حقیقت جان جانت بازیابی

173 خدا ز آن سان طلب در عین اسرار %~% که از انسان شود این سر پدیدار

174 خدا ز آن سان طلب چون میندانی %~% چو گویندت عجب حیران بمانی

1 مگر پیری ز پیران رسیده %~% طلب میکرد مردی راز دیده

2 یکی پیری بزرگی با ادب بود %~% ز شوق دوست دائم در طلب بود

3 بسی در عین طاعت کرده کوشش %~% چو دریا بود او در عین جوشش

4 همیشه صاحب درد و الم بود %~% ولی در عشق او صاحب قدم بود

5 بخوانده علم صورت بود بسیار %~% نشسته دائما با یار بسیار

6 طلب میکرد اینجا واصلی او %~% که تا یابد ز اعیان حاصلی او

7 طلب میکرد اینجا پیش بینی %~% در اعیان خدا صاحب یقینی

8 نشان دادن او را صاحب راز %~% بشد تا می خبر یابد از او باز

9 چو نزدیک وی آمد زود آن پیر %~% سلامی کرد و بنشست آن زمان پیر

10 برش بنشست و در وی مانده بد او %~% که پیری بود او هم نیک و خوشخو

11 نظر میکرد او را دید خاموش %~% نمود عشق را میدید با هوش

12 دمی بنشست با ما او به خلوت %~% که بود آن پیر صادق مست حضرت

13 سؤالی کرد آنگاه از حقیقت %~% که ما را گوی ای پیر طریقت

14 سؤالی دارم و برگوی ما را %~% مرنجان مر مرا اینجا خدا را

15 بگفت ای دوست برگوچه سؤالست %~% که را ما آشتی نه قیل و قال است

16 بگو تا من بگویم مر جوابت %~% که تا چونست این عین صوابت

17 بگفت ای پیر من جان جهانم %~% خدا اندر کجایست تا من بدانم

18 مرا بنمای حق گر رهبری تو %~% که میدانم که نیکو اختری تو

19 جوابش داد کین نیکو سؤالست %~% بگویم این من اکنون بی مجال است

20 طلبکاری و هم از خود بیابی %~% اگرنه غرقه اندر بحر آبی

21 خدا باتست اگر او را بجوئی %~% حجاب از پیش برداری تو اوئی

22 حجاب از پیش خود بردار ای پیر %~% مکن دیگر تو مر این رای و تدبیر

23 خدا با تست و در جانت نهانست %~% ولی در دید جان عین العیانست

24 خدا با تست چون تو بنگری تو %~% چگونه راه او را بسپری تو

25 خدا با تست در دیدار بنگر %~% درون جان و دل دیدار بنگر

26 خدا با تست هرگز او ندیدی %~% در این دم او ببین چون در رسیدی

27 خدا با تست این دم زود دریاب %~% درون جان و دل معبود دریاب

28 خدا با تست بنموده جمالش %~% ولیکن چون بیابی تو وصالش

29 خدا با تست اندر دیده میبین %~% ولیکن مر ورا در دیده میبین

30 خدا با تست و در بینائی تست %~% عیان بنگر که در دانائی تست

31 خدا با تست در گفتار بنگر %~% ز من دریاب وین اسرار بنگر

32 خدا با تست اینجا رخ نموده %~% ولیکن در دلست و دل ربوده

33 خدا با تست اگر دانی بیندیش %~% حجاب صورتت بردار از پیش

34 خدا با تست صورت محو گردان %~% چنین کردند اینجاگاه مردان

35 خدا با تست جز او کس مبین تو %~% اگر اینجا شوی راز و یقین تو

36 خدا با تست او را میشناسی %~% نکو کردی که با شکر و سپاسی

37 خدا با تست و اندر گفتگویست %~% جز این پیرا بگو چیت آرزویست

38 خدا با تست ای پیر طریقت %~% که بسپردی بحق راه شریعت

39 خدا با تست میدانم که دانی %~% که هستی پیر و بس صاحب معانی

40 درون خود نظر کن یار خود را %~% که یکی بینی اندر خود احد را

41 درون جان تو دیدار بنمود %~% مرا این لحظه کل اسرار بنمود

42 تو چندینی که در آفاق گشتی %~% ندیدی وین زمان کل طاق گشتی

43 درون جان نظر کن حق ببین تو %~% که داری اولین و آخرین تو

44 درون جان نظر کن روی دلدار %~% که از مستی شدی ای پیر هشیار

45 درون جان همه اسرار او بین %~% وجود نقطه در پرگار او بین

46 درون جان نظر کن تا بیابی %~% اگر هر جای از خود میشتابی

47 نبینی مرد را جز دیدن خویش %~% نظر کن این زمان بشنیدن خویش

48 زبانت نیز خود گویا به او است %~% دل و جانت بکل جویای او است

49 دو چشمت هست بینائی از او دان %~% زمانی رخ از این معنی بگردان

50 چو بود تست او را می چه جوئی %~% چو او اینجاست با تو تو چه گوئی

51 نهان تست و در صورت هویداست %~% نمودتست او پنهان و پیداست

52 ترا گفتم اگر دانی تو ای دوست %~% که دیدار همه در دید تو اوست

53 تو خود بشناس و حق شو در حقیقت %~% برون آ از هوا و از طبیعت

54 تو خود بشناس تا او را بدانی %~% اگر هستی تو مر صاحب معانی

55 تو خود بشناس کاینجا یار باتست %~% حقیقت بیشکی دلدار با تست

56 تو خود بشناس اگر حق میشناسی %~% چرا در علم حق تو ناسپاسی

57 تو خود بشناس آنگاهی خدا بین %~% نمود خود از او در ابتدا بین

58 تو خود بشناس تا واقف شوی تو %~% ز دید دید حق واصف شوی تو

59 تو خود بشناس تا واقف شوی هان %~% دل خود از بلای نفس برهان

60 تو خود بشناس و خود دیدار او بین %~% نمود جان و تن اسرار او بین

61 تو خود بشناس کاین جاگه قبولی %~% چو حق دیدی عیان صاحب وصولی

62 تو خود بشناس چون حقی تو در حق %~% خبر دادم ترا از راز مطلق

63 تو خود بشناس و همچون خود فنا باش %~% در آن دید فنا سر خدا باش

64 تو خود بشناس تا جانان شوی کل %~% ز دید خویشتن پنهان شوی کل

65 تو خود بشناس و جز حق هیچ منگر %~% صور هیچست اندر هیچ منگر

66 تو خود بشناس و اندر حق نظر کن %~% دل خود را از این معنی خبر کن

67 تو خود بشناس و آنگه پادشا شو %~% ز اسم صورت و معنی خدا شو

68 تو خود بشناس تا جانان شوی تو %~% اگر معنی خدا الحق شوی تو

69 خدا شو گر تو جانان دوست داری %~% تو مغزی چون نظر با پوست داری

70 تو جانانی و آگاهی نداری %~% که این دم ملکت و شاهی نداری

1 همه ملک جهان پیش تو هیچ است %~% همه همچون طلسمی پیچ پیچ است

2 همه زان تو است و تو منزه %~% دریغا چون بری در این سخن ره

3 همه زان تو است و تو فنائی %~% فنا شو تا شوی عین خدائی

4 همه زان تو است و بود بودی %~% نبودی تا نمودی ذات بودی

5 همه بهر تو پیدا کرده دریاب %~% ترا از بهر خود این نکته دریاب

6 همه فانی شوند و تو بمانی %~% خدا ماند چو تو بیخود بمانی

7 بهرچیزی که میگویم ترا من %~% کجا ره میبری زین راه روشن

8 نداری درد آن تا جان شوی پاک %~% برون آئی دمی زین آب و زین خاک

9 نداری درد آن و فرد باشی %~% چو مردان دائما با درد باشی

10 نداری درد آن تا در صور تو %~% برون آئی ز گرد راهبر تو

11 نداری درد آن تا جان دهندت %~% زمانی صحبت جانان دهندت

12 نداری درد و بی درمان بماندی %~% چو چرخت زار و سرگردان بماندی

13 نداری درد و درمانی طلب کن %~% نداری جان و جانانی طلب کن

14 نداری طاقت دیدار جانان %~% نیاری تا کنون دشوار آسان

15 نداری طاقت فردانیت تو %~% نداری عالم روحانیت تو

16 نداری هیچ جز گفتار چیزی %~% ندیدی هرگز از این یک پشیزی

17 چووصل واصلان اینجا ندیدی %~% ز کوری دیده بینا ندیدی

18 ز وصل واصلان بوئی نبردی %~% میان زندگانی تو بمردی

19 ز وصل واصلان گامی نرفتی %~% در این وادی غولان خوش نخفتی

20 ز وصل واصلان دلدار دریاب %~% زمانی تو دل بیدار دریاب

21 ز وصل واصلان کامی بران تو %~% دراین وادی در این صورت ممان تو

22 ز وصل واصلان شو ذات آیات %~% گذر کن از نمود و بود ذرات

23 ز وصل واصلان گر حق بدیدی %~% در این جانب دلت مر حق بدیدی

24 عذاب جاودانی باز دان تو %~% دمی خود را بفردوست رسان تو

25 بهشت جان ندیدی گشتی اعما %~% فروماندی درون چاه دنیا

26 ز جانان دوری و معذور ماندی %~% ز نزدیکی خود تو دور ماندی

27 ز جانان تا به تو ره نیست بسیار %~% در این ره مرخودی تست دیوار

28 ره جانان خرابی در خرابیست %~% در آن عین خرابی جمله شادیست

29 چو جانان را نمیدانی چگویم %~% که تا درمان تو این لحظه جویم

30 بهر نوعی که گفتم سر اسرار %~% نظر داری تو بر این نقش دیوار

31 در این دیوار گنجی زیر او بین %~% چه میگویم نظر در گنج کن بین

32 یکی گنجی درون سینه تست %~% از آن شیطان شده در کینه تست

33 ز شیطان گنج تو مخفی بماندست %~% ترا آن گنج آسان میدهد دست

34 مبر فرمان این شیطان تو زنهار %~% که گرداند ترا او خوار و مردار

35 مبر فرمان این شیطان ملعون %~% که ناگاهت بریزد ناگهی خون

36 مبر فرمان شیطان و جدا شو %~% از این شیطان بد نفسی رها شو

37 مبر فرمان شیطان و بیندیش %~% حجاب نفس را بردار از پیش

38 مبر فرمان این شیطان و کل بین %~% وگر فرمانبری تو رنج و ذل بین

39 ز شیطان گرچه میگویند بسیار %~% شده شیطان ز دیده ناپدیدار

40 ترا شیطان بصورت مبتلا کرد %~% تنت را زیر این کوه بلا کرد

41 ترا شیطان صورت دم فروبست %~% درون خانه تاریک پیوست

42 چرا در بند این شیطان دری تو %~% از آن رو پرده خود میدری تو

43 ز شیطان نیز کاری نیک ناید %~% که میخواهد که این دل در رباید

44 ز شیطان نیکنامی نیست پیدا %~% که این جا میکند این دید رسوا

1 همه رسوائی عالم از او دان %~% بقول حق ازو رویت بگردان

2 مبر فرمان او و شاد دل باش %~% بکل فارغ ز نقش آب و گل باش

3 مبر فرمان او و زو تو بگریز %~% اگر مردی تو با شیطان بستیز

4 تو از سودای او غافل شدستی %~% از آن در دهر تو بیدل شدستی

5 ز شیطان هیچ نگشاید ترا کار %~% نبینی تو از او جز رنج و آزار

6 تمامت انبیا زو دور گشتند %~% از آن اینجا نهاد نور گشتند

7 تمامت انبیا او را بدیدند %~% از او یکبارگی از جان رمیدند

8 تو پیوستی خوشی با او بیاری %~% وگرنه اوفتی در عین خواری

9 چنین شیطان شناسی وندانی %~% که چونت رفت اینجا زندگانی

10 بهرزه زندگانی رفته بر باد %~% زمانی چون نکردستی تو آباد

11 چو شیطان ره نماید مر ترا او %~% کجا مانی تو اندر نام نیکو

12 همه بدنامی عالم از او دان %~% تو بد را بد شمر نیکو نکودان

13 همه بدنامی عالم از او است %~% از او اندر بدیها گفتگو است

14 ز بدنامی نیندیشی زمانی %~% که هر دم بر تو خوانم داستانی

15 همه شرکت حواس تست در راه %~% همه دیوان و غولانند بدخواه

16 همه طبعت حواس ناخوش تست %~% همه کبرت بدوزخ آتش تست

17 ببین چندین هزاران سال کابلیس %~% نبودش کار جز تسبیح و تقدیس

18 همه طاعات او برهم نهادند %~% ز استغنای حق بر باد دادند

19 ز استغنا اگر فرمان درآید %~% همه امید معصومان سرآید

20 چو فردا پیش آن ایوان عالی %~% فرو کوبند کوس لایزالی

21 کجا ابلیس را باشد چه زهره %~% که پنهان دارد این عقل بخسره

22 چو او مسخ است اینجا رانده باشد %~% ترا نزدیک خود او خوانده باشد

23 چو او رانده است مر تو کرده نزدیک %~% چرا ماندی چنین در راه تاریک

24 چو او مردود حق شد ناگهانی %~% چرا تو همچو او حیران بمانی

25 مشو مانند او در عین لعنت %~% ز لعنت درگذر دریاب رحمت

26 چو رحمت هست از لعنت گذر کن %~% دل خود را ز ابلیست خبر کن

27 ترا ابلیست از راهت بیفکند %~% ندیدی تو که ناگاهت بیفکند

28 ترا ابلیس اینجا داوری کرد %~% ترا انداخت در اندوه و در درد

29 همه درد دل ازوی دان و خواری %~% از اویست جمله اندوه خواری

30 زمانی خویش را بنموده اینجا %~% دلت ابلیس چون بربوده اینجا

31 چو نفس کافرت اندر نهاد است %~% که همراهی در اینجا اوفتاد است

32 تو همراه سگی سگ با تو همراه %~% از او دوری گزین استغفرالله

33 بگو لاحول نیز اندر شریعت %~% برد از دست وسواس طبیعت

34 براه انبیا رو تا توانی %~% که صورت ناگهان یابی تو فانی

35 بصورت ره مکن از خود فنا باش %~% بمعنی چون رسی ای دل خدا باش

36 بصورت مانده حیران دل و مست %~% اگر مرد رهی در نیست شو هست

37 ترا صورت کجا راهت نماید %~% کجا شیطان ترادر بر گشاید

38 ره مردانست جان در جان کن آگاه %~% وگرنه اوفتی اندر بن چاه

39 رو مردان طلب نی راه ابلیس %~% در این ره باش تو بی مکر و تلبیس

40 ره شیطان چه باشد دردی و خون %~% از این بسیار است از چه و چون

41 ره شیطان خیال اندر خیالست %~% همه عین وبال اندر وبالست

1 حدیث خوش دمی شیطان نگوید %~% همیشه جمله را آزار جوید

2 چه گوید هرچه گوید ناصوابست %~% همه کارش در اینجا خورد و خوابست

3 بجز خمر و زنا کاری ندارد %~% که او زین ذات خود عاری ندارد

4 ره فسق و فجورت او نمودست %~% که عین آتش او پر ز دود است

5 همیشه هست کارش بی نمازی %~% چو آتش دارد اینجا سرفرازی

6 تکبر دارد وسواس و فحاش %~% بود مغزش تهی مانند خفاش

7 چو آتش ذات او دارد ندیدی %~% میان آتشت خوش آرمیدی

8 بسوزد آتش اینجا هرچه بیند %~% کسی هرگز در این آتش نشیند

9 میان آتشی خوابت ببرده %~% بمانی در درون هفت پرده

10 ترا آتش درون پرده دریافت %~% بسوزانید اینجا هرچه دریافت

11 تو درخوابی چرا اینجا نداری %~% که آتش سوخت اینجایت بخواری

12 زخمر حرص و شهوت زار و مستی %~% چنین چون کافران بت پرستی

13 چو شیطان کافر است و بت پرستست %~% ز خمرو حرص جانش زار و مستست

14 ترا هر لحظه بفریبد بصد لون %~% برد بیرون ترا ناگاه از کون

15 بصد ره می ترا اینجا دواند %~% ولی چون در دل آید باز ماند

16 درون پرده دل ره ندارد %~% از آن اینجا دل آگه ندارد

17 ز خود بینی ره خود میسپارد %~% از آن عمری بضایع میگذارد

18 ز خود بینی میان آتش افتاد %~% نهاد و بود او بس ناخوش افتاد

19 ز خود بینی او اسرار آدم %~% در اینجا ماند اندر نیش ارقم

20 ز خود بینی غرورش هست اینجا %~% کجا گردد بذات حق هویدا

21 ز خود بینی برون در بماندست %~% چوآبی عین در آذر بماندست

22 ز خود بینی شده مفلق ز حق او %~% وگرچه برده بود از کل سبق او

23 ز خود بینی که کرد او دور شد باز %~% ستد او را ز جای عزت و ناز

24 ز خود بینی بسر افتاد در چاه %~% نمیدانست او افتاد ناگاه

25 ز خود بینی دون چه بماندست %~% چو عکسی بر سر اینره بماندست

26 از اول بود در عزت و ناز %~% میان جزو و کل بودی سرافراز

27 سرافرازی او برتر ز جان بود %~% بدست او همه کون و مکان بود

28 بدست او بد اینجاهشت جنت %~% ولیکن بیخبر از طوق لعنت

29 که چون بر لوح لعنت دید اینجا %~% نمیدانست این تا آن شد او را

30 ز طوق لعنت اینجا بیخبر بود %~% که استاد ملایک سر بسر بود

31 هم او را بود در عین حقیقت %~% ولیکن بیخبر بود از طبیعت

32 چه نوری بود روحانی و ناری %~% سزد گر این معانی پایداری

33 چو نور و نار باهم متصل شد %~% نهاد صورت اندر آب و گل شد

34 چه گویم شرح آن چون میدهد دست %~% ولیکن چون بگویم نکته بامست

35 رسم اندر سلوک و شرح گویم %~% که این دم در عجب مانند گویم

36 چو در اول چنان اسرار حق دید %~% خود از جمله ببرده او سبق دید

37 چو لوح آنجا بخواند ودید لعنت %~% نیندیشید کو را بود قربت

38 بخود اندیشه کرد آیا که باشد %~% که او را این سزا اینجا بباشد

39 مگر جبریل باشد یا که دیگر %~% نمیدانست سر رب داور

40 مکن اندیشه بد نیک بیندیش %~% بکس مپسند چو نپسندی تو بر خویش

41 دگر ره گفت این سریست اعظم %~% مگر باشد کسی اینجا بعالم

42 مرا خود این نباشد هست مطلق %~% که نیکی داده است اینجا مرا حق

43 چو نیکم داد هرگز او کند بد %~% چنین میگفت آن بیچاره با خود

44 ز سر حق کس آگاهی ندارد %~% کسی دیگر کجا این سر بخارد

45 که نالی و اگرنه کار رفتست %~% همه نقشی از این پرگار رفتست

46 قضا بنوشته بد اینجا یکایک %~% بیاید بر سر جمله یکایک

47 تو از پیش قضا چون میگریزی %~% که با حق این زمان برمیستیزی

48 قضای حق همه بر سر نوشته است %~% عزیزاندر همه طینت سرشتست

49 قضای نیک و بد کل از خدایست %~% ولیکن قول ما بر انبیایست

50 براه انبیا رو از بدی دور %~% بشو ای جان که مانی غرقه در نور

51 رضا ده بر قضا گر حق شناسی %~% مکن اینجای جانا ناسپاسی

52 ز فعل بد تو کاری کن ز هر کار %~% تو این هر بیت را یک یک بکار آر

53 بفعل بد مرو نیکی گزین تو %~% بجز نیکوئی اینجاگه مبین تو

54 بفعل بد نظر اینجا مکن هان %~% دل خود را ز دست دیو برهان

55 چرا مغرور دیوی رفته از دست %~% اگر بر خود بگیری جای آن هست

56 ترا شیطان ببرد از ره ندانی %~% که همچون او تو در لعنت بمانی

57 بکس اندیشه کژی مکن تو %~% برو استاد خود کن این سخن تو

58 بد از خود بین و نیکی هم زخود بین %~% درون جان و دل دید احدبین

59 منی را دور ساز و من مگو تو %~% منی را کم شمر نیم من بجو تو

60 تو خود را خفته دان و بلکه کمتر %~% که تا اینجا نمانی تو در آذر

61 منی شیطان سزد تو آدمی هان %~% از آن ای آدمی تو آدمی هان

62 تو برتر ز آدمی گر گوئی اسرار %~% تو داری نور حق اینجا مکن خوار

63 بترس از حق بقدر خود دمی زن %~% که هرگز مینباشد مرد چون زن

64 ولی فعل بد و باطل پدید است %~% ز عین حق عیان دل ندیدست

65 بترس ازدوست هرگز مینیندیش %~% وگرنه از منی گردی تو دلریش

66 منی شیطان بگفت و در منی شد %~% بگردن طوق لعنت صدمنی شد

67 منی دیوست تو فرزند آدم %~% چرا ماننده دیوی دمادم

68 منی دورت کند از عین هستی %~% ترا اندازد اندر بت پرستی

69 منی دورت کند از خانه دل %~% شود اینجایگه بیگانه دل

70 منی دورت کند از سر مردان %~% ازین معنی دلت آگاه گردان

71 منی دورت کند از سر اسرار %~% کند از ناگهانت عشق بردار

72 منی دورت فکند از هر دو عالم %~% شدی دور از همه سر دمادم

73 منی دورت فکند از خانه انس %~% فروماندی میان نور جان قدس

74 طبیعت رهزنت شد در وجودت %~% طبیعت کی کند اینجای سودت

75 طبیعت میکند مر سجده اینجا %~% که او دیو است دائم خوار و رسوا

76 طبیعت رهزنست و راه گم کرد %~% از آن آدم فتاد اینجای در درد

77 طبیعت نزد آدم گشت گندم %~% که آدم میکند اینجایگه گم

78 طبیعت عین شیطانست دریاب %~% از این معنی مکن تو نیز اشتاب

79 طبیعت راه دارد در صفت او %~% زند دستان تو در معرفت او

80 بپرهیز از طبیعت در خدا شو %~% ز بود فعل بد اینجا جدا شو

81 بپرهیز از طبیعت گر تو رازی %~% مدان اسرار من اینجا ببازی

82 ببازی نیست اسرار شریعت %~% بپرهیز از پلیدی طبیعت

83 ببازی نیست اسرار خداوند %~% که با شیطان بگیری خویش و پیوند

84 تو بازی میکنی ای دوست بازی %~% که با اسبان تازی لاشه تازی

85 تو بازی دان که کار کودکانست %~% کناری گیر کاینجا خوف جانست

86 ببازی نیست اسرار دو عالم %~% که تا بازی شماری سر آدم

87 همه ذرات در بازی فتادند %~% از آن در راه کلی سر نهادند

88 چو ذره باش اینجا پای کوبان %~% ز عشق دوست خود جان تو خندان

89 ز ابلیس و ز ابلیسان بیندیش %~% همان زنهار اندر گفت و در کیش

90 بجز جانان مجوی و هرچه دیدی %~% نداد آن کز خوشی خوش آرمیدی

91 چو حق باشد نگنجد مگر و تلبیس %~% رها کن مکر را اینجا به ابلیس

92 جهان بر نام حق استاد قائم %~% نماند مکر شیطان نیز دائم

93 چو باشد مکر شیطان مکر الله %~% نظر کن تا شوی زین راز آگاه

94 ز دست نفس و شیطان کن کناره %~% مکن در فعل او هرگز نظاره

95 ز آدم دم زن ای آدم بچه دم %~% که این دم جز تو آدم نیست آدم

96 ز آدم دم زنی وز دید آن دم %~% که بنماید ترا رخساره دم دم

97 دم توحید آدم جوید اینجا %~% حکایت باز کن تا گوید اینجا

98 در ایندم مانده از حق توغافل %~% نهاده نام خود اینجای عاقل

99 در این دم در فنا و در بقائی %~% یقین میدان که در عین لقائی

100 تو درعین بقائی و بهشتی %~% چو آدم تو بهشت جان بهشتی بهشتت

101 بهشتت حاصلست ای آدم جان %~% ز دوری دور مانده از تو شیطان

102 ندارد نزد تو ابلیس راهی %~% گرفته در درختت او پناهی

103 امید بسته کآید او به جنت %~% برحمت اوفتد از عین لعنت

104 ز عین لعنت آید تا بر تو %~% بگندم خوردن آید رهبر تو

105 کند تا از بهشت جاودان دور %~% تراگرداندت در خویش مغرور

106 تو در جنت حذر کن شاد بنشین %~% ز ابلیس صور آزاد بنشین

107 مجو هم صحبتی با او تو بشنو %~% باین نص کلام حق تو بگرو

108 مخور گندم بدان کین سر تمامست %~% مرا سر با خواص آمد نه عامست

109 خواص اینجا نماید این نمودار %~% کسی کز عشق باشد راز دلدار

1 توئی آدم از ذات حق نموده %~% بسی گفته اناالحق هم شنوده

2 درون جنت جان بودی ای دل %~% کرا بر گویمش اینزار مشکل

3 که تا چون بود احوالت در آنجا %~% دگر چون آمدی بیخویش اینجا

4 ز ابلیست بسی زحمت کشیدی %~% اگرچه جنت و رضوان بدیدی

5 چو مردان راز با جان باز دیدند %~% بکلی خود طمع ازنان بریدند

6 طمع از خوردن اینجا بر که جانی %~% چرا چندین تو اندر بند نانی

7 طمع بر تا شوی پاکیزه جوهر %~% ز حسن لذت و شهوت تو بگذر

8 ز لذات بهیمی کن حذر تو %~% مخور جز اندکی هم مختصر تو

9 ز لذات بهیمی دور گردی %~% ز خورد و خواب چندین گر تو مردی

10 مشو قانع که تو در لطیفی %~% نکو بنگر که بس ذات شریفی

11 چرا در صورت خردی تو ای دوست %~% ببر در مغز تا کی بردری پوست

12 تو خورد و خواب میدانی دگرنه %~% بخواهی مرد اگر خواهی اگر نه

13 ترا درگوش باید کرد این قول %~% که تا فارغ شوی از گند آن بول

14 که دنیا سر بسر بولست دریاب %~% همه گفتش ابی قولست دریاب

15 در این بولی تو اندر گلخن تن %~% تو در این تنگنا بگرفته مسکن

16 مقام نور جوی و نور شو پاک %~% که در ظلمت کجا یابی تو افلاک

17 شبی گر ابر باشد در سیاهی %~% در آن شب بین تو مر سر الهی

18 نه مه باشد نه خورشید منور %~% نباشد نور مه رخشنده اختر

19 بجز تاریک شب چیزی نبینی %~% سزد گر خود تو آنشب بازبینی

20 نباشد هیچ پیدا جز که ظلمت %~% بود ریزان دمادم عین رحمت

21 تو باشی نور بسته پرده آنجا %~% که ظلمت نیز هم پیوسته اینجا

22 تو آن دم دان که احوالت چه بودست %~% نمودت از همه حاصل ببود است

23 دگر چون رفت ظلمت نور بینی %~% همه ظملت ز صورت دوربینی

24 در آن دم خود بخود گر مرد رازی %~% که نور ظلمتی و پرده رازی

25 شبی کز لطف او عالم چو شب بود %~% سر موئی نه طالب نی طلب بود

26 عدم بود و صفاتش محو ظلمت %~% در آن تاریکهای عین قربت

27 ز برق عشق پیدا شد حقیقت %~% طلبکاری ز اسرار شریعت

28 ترا این سر بباید دیده اینجا %~% بکاری نایدت بشنیده اینجا

29 در اینجا گر بری ره کاردانی %~% چو دانستی عجب حیران بمانی

30 تمامت انبیا اینجا بماندند %~% کتب بر هم نهادند و بخواندند

31 که دانستند کین اسرار چونست %~% که این سر از خیال دل برونست

32 در اینجاگاه خاموشی گزیدند %~% که جز خاموشی اینجاگه ندیدند

33 همه محو است در تو گر بیابی %~% زمانی در بشو تا سر بیابی

34 توئی اصل این ندانسته چه بودت %~% تو ره گم کرده آخر چه بودت

35 چو ره گم کرده خود بازیابی %~% سزد گر خود در این معنی شتابی

36 در این دنیا سر اینجا در میاور %~% برو وز هشت جنت زود بگذر

37 خلیفه زاده آخر چه بودت %~% مجو اینجایگه میبود بودت

38 خلیفه زاده و شاه جهانی %~% بمعنی برتر از هر دو جهانی

39 تو هستی آدم اندر عین جنت %~% کنون دریافتی اسرار قربت

40 کمالت برتر آمد از ملایک %~% ز اول چیز کل شئی هالک

41 همه فانیست اینجا گر بدانی %~% نهادت قائمست اینجا تو دانی

42 تو آن ذاتی که کردندت سجده %~% توئی از آفرینش عین زبده

43 تو مغروری نمیدانی کئی تو %~% که اینجاگاه کلی در چه تو

44 تو قدر خود نمیدانی که جانی %~% درون جان عیان اندر عیانی

45 بهشت نیک خلق اوست صورت %~% تو این معنی حقیقت دان ضرورت

46 جهنم مردم آزاری خود دان %~% در اینجا دائم آزاری خود دان

47 برو نیکی کن از بدها بپرهیز %~% ز دام نفس اگر مردی تو بگریز

48 ز جان بگذر در اینجاگاه از خود %~% که دیدی اندر اینجانیک یا بد

49 بسی محنت کشیدستی ز صورت %~% که ابلیسست او اندر نفورت

50 زهی ابلیس اینجا کاردانی %~% که در اینجا تو سر کاردانی

51 زهی آنکس که اینجا طوق لعنت %~% بگردن درفکند از دور قربت

52 شده در عین قربت لعنتی شد %~% اگرچه عین لعنش لعنتی بد

53 بسی اسرار داند نیز ابلیس %~% دل پر مکر دارد ذات تلبیس

54 ز اصل او که واصل بود اینجا %~% نمودش جمله حاصل بود اینجا

55 در آن قربت زوصل یار جان داشت %~% نمود عشق سر جان جان داشت

1 حقیقت بشنو از اسرار او تو %~% چه اندیشی هم از کردار او تو

2 حقیقت بود او دانسته اسرار %~% که دائم دیده بد اعیان اسرار

3 همه اشیا بر او بود روشن %~% قدمگاهی بدش از هفت گلشن

4 همه در زیر فرمانش روان بود %~% چو آب اندر همه اشیا روان بود

5 کنون در فعل کلی او روانست %~% ز اشیا دو رو مردود جهان است

6 ز وصل ابتدا دارد نشانی %~% کنون هر لحظه اینجا بیانی

7 بزاری زار چون مینشنود کس %~% که او بیند یقین الله را بس

8 همی نالد خوشی اندر خرابات %~% سرش اینجاست یکسان در مناجات

9 ز وصل اولین چون شاد آمد %~% ز بود لعنتی آزاد آمد

10 که میداند یقین سر خدا او %~% که خارج نیست اینجا از خدا او

11 یقین تحقیق میداند که رحمت %~% که رحمت از خداوندست و لعنت

12 شریعت کرد او را لعنت اینجا %~% که بهتر داند او از رحمت اینجا

13 چنان او عاشق است ازگفتن دوست %~% که پنداری که در کلی همه اوست

14 چنان در عشق جانان در عتابست %~% ز ذوق عشق جانان در خطابست

15 خطابش در درون جان بماندست %~% از آن از بود خود حیران بماندست

1 مگر ابلیس را دید آن سرافراز %~% سؤالی کرد کای اندر جهان ساز

2 همه کار جهان از تو نظامست %~% که بود تو ز عشق کل تمامست

3 تو داری ملک دنیا جمله در دست %~% اگر بستایمت من جای آن هست

4 تو داری سر جانان اندر اینجا %~% توئی هم سر پنهان اندر اینجا

5 تو داری طوق لعنت از بر دوست %~% برت یکسان همه نیک و بد دوست

6 بملک جان نداری ره که جانی %~% چو جانی ره بخود اینجا ندانی

7 چه بودت سر کل اینجا بگو تو %~% حقیقت در دمن اینجا بجو تو

8 بگو تا چندگاهست از نمودار %~% که داری راز طوق لعنت از یار

9 چه بودت آن همه علمت کجا شد %~% چراکارت چو منثور و هبا شد

10 در این لعنت بگو آخر که چونی %~% که تو افتاده در دریای خونی

11 چه بودت کاین چنین در کین شدستی %~% که اول عین هر تمکین بدستی

12 چرا چندین گنه آخر کنی تو %~% عیان عهد اول بشکنی تو

13 چرا چندین جدل در پیش داری %~% عجائب سر پیش اندیش داری

14 نمود جان توئی در عالم دل %~% نمییارم که گویم راز مشکل

15 اگر تو باطلی اندر شریعت %~% منت میدانم از عین حقیقت

16 حق حق مرد بودستی در اول %~% اگرچه تو شدی اینجا معطل

17 اگرچه سر حال و قال داری %~% که اینجاگه عیان اغلال داری

18 که همچون تو مصیبت دیده ترشد %~% که خشکت لب شدست و دیده تر شد

19 تو داری درد عشق و راز جانان %~% تو داری سر شوق و طوق اعیان

20 ز طوقت هست شوقی در خرابات %~% که اینجا دم زنی اندر مناجات

21 بگو با من که راز تو ندیدم %~% عجب امروز در ذاتت رسیدم

22 یقین دانستهام من عشقبازی %~% ندانم من ترا این عشقبازی

23 تمامت انبیا از عین لعنت %~% رسیدند و شدند در عین قربت

24 ز من اینجا پناه جان گرفتند %~% نمود عشق را آسان گرفتند

25 حذر کردند از لعنت به یک بار %~% زهی عاشق که اینجا لعنت یار

26 کند خود اختیار او دو عالم %~% علی الجمله عیان سر آدم

27 بگو آخر که سر کار چونست %~% که ازعشقم دل و جان در جنونست

28 بیان کن گرچه اندر اصل اول %~% دگر آخر چرا گشتی مبدل

29 چه بودت اول و چونست آخر %~% که تادانم منت باطن ز ظاهر

1 جوابش داد کای پیر گزیده %~% چرا گوی سخنهای شنیده

2 چو میپرسی مرا از عین اسرار %~% شنیده کم بگو اینجا بگفتار

3 ز دیده گوی تا من دیده گویم %~% ترا من نکته بگزیده گویم

4 گزیده گوی چندانی که دانی %~% گزیده هست اصل زندگانی

5 ز اصل ذات من اینجا نپرسی %~% که مخفی ماند اینجانور قدسی

6 ز اصل ذات من گوئی چه دانی %~% که ازمعنی تو جز نامی ندانی

7 اگر پر تو ز عشق کوی گشتی %~% در این میدان مثال گوی گشتی

8 ز زور بازویت اینجا نماندست %~% فتاده گوی حیران در بماندست

9 منم آن جوهر ذات عیانی %~% که دارم طوق لعنت رایگانی

10 منم آن جوهر اسرار جانان %~% که فعلم ظاهر است اسرار پنهان

11 منم آن جوهر جان داده بر باد %~% به لعنت کرده اینجا جمله آباد

12 منم آن جوهر ذاتی که آیات %~% خدا از بهر من گفتست در ذات

13 بقرآن چندجانانم نموده است %~% زیانم نزد جانان جمله سودست

14 زیانم سود باشد از خطابش %~% نمییارم ز هیبت من جوابش

15 بدادن زانکه جانان راز گفتست %~% عیان عشق با من باز گفتست

16 خطاب دوست اندر اندرونم %~% که میداند که من در شوق چونم

17 خطاب دوست ما را در نهادست %~% نهادم اندر اینجا داد دادست

18 خطاب دوست کردش نام باشد %~% همه ننگ جهان در نام باشد

19 خطاب دوست درجانم رقم زد %~% نمود من دمادم در عدم زد

20 بقا بودم شدم نقش فنا من %~% ولی خواهم شدن عین بقا من

21 بقا بودم ولی اندر خطابش %~% خوشی کردم همی عین عذابش

22 عذاب اینجا و آنجادر خطابست %~% بر آن عاشق که مر او را خطابست

23 چو من گرد و نگردد یک دم ازدوست %~% حقیقت مغز گرداند عیان پوست

24 چو من در عشق کی آید پدیدار %~% که لعنت راکند رحمت خریدار

25 چو خود من عاشقی اینجا ندیدم %~% منالم و اصلی بینا ندیدم

26 به پنهان در میان انبیا من %~% بسی بشنیدهام اسرارها من

27 میان انبیا من راز گفتم %~% حقیقت هم بد ایشان باز گفتم

28 نمود من در اول بود بودش %~% نمود خویش دیدم در نمودش

29 حضورم نزد جانان بود دائم %~% بذات خود بدم پیوسته قائم

30 عیان راز دیدم در ملایک %~% نمود کل شی نیز هالک

31 همه در لوح محفوظم نمودند %~% نمود عشق در بودم نمودند

32 همه دیدم بچشم سر نهانی %~% جمال بار در عین العیانی

33 نمود یار دیدم در همه چیز %~% نمود جمله بود و زان من نیز

34 قلم بدرفته در هرراز او بود %~% ولیکن راز من عین نکو بود

35 ندانستم که چون بد سر اسرار %~% که اعیانم بد اینجا دیدن بار

36 جمال یار بود آنجا عیانم %~% نمود عشق در هر دو جهانم

37 چو خواندم راز دیدم آنچه بد آن %~% مر آن را چاره ما را نبد آن

38 قلم چون رفت اندر عین کاغذ %~% ولی نتوان نوشتن نیک مربد

39 قلم چون رفت کاغذ شد نوشته %~% چوخاکی شد به آبی آن نوشته

40 چه سود از رفته دارم آنچه خواند %~% کند چیزی نیفزاید کآید

41 همه رفتست اندر بود او نیز %~% که او داند یقین راز هر چیز

42 چو خطی یار بنویسد بخونم %~% حقیقت حاکمست و من زبونم

43 منم مفلس در این دنیا بمانده %~% نمودم جمله در عقبی بمانده

44 میان هر دو من اینجا اسیرم %~% همو باشد در اینجا دستگیرم

45 من بیچاره چتوانم بکردن %~% بجز غم اینجاگاه خوردن

46 ندارم هیچ چیزی خبر نمودش %~% طلبکارم در اینجا بود بودش

47 طلبکارم که تا ذاتش بیابم %~% نمود عشق جز ذاتش ندانم

48 ز اصل خویش در من غم گرفتار %~% عیان در نزد شرعم من گرفتار

49 عجائب راز دارم در جهان من %~% که دارم در جهان راز نهان من

50 طلب کردم بسی تا خود بدانم %~% که چون بد اصل فرع داستانم

51 بجز من هر کسی من چون شناسد %~% کسی باید که او چون من شناسد

52 بجز من کس نداند حال من هم %~% بریش خویشتن بنهاده مرهم

53 بجز من هیچکس رازم نداند %~% وگر داند بخود حیران بماند

54 منم استاد جمله پیش بینان %~% منم اینجا نموده عشق جانان

55 مرا طوقیست در گردن فتاده %~% از او در عین ما و من فتاده

56 ز طوق لعنتم خود پاک نبود %~% که اینجا آتش اندر خاک نبود

57 ولی چون خاک اصل پاک دارد %~% نمود زهر من تریاک دارد

58 همی با یکدگر پیوند داریم %~% ز قول و عهد او سر بر نداریم

59 هر آن یک چشم باشد کفر و دینم %~% بجز یکی در این دیده نبینم

60 بجز یکی نباشد در وصالم %~% بجز یکی نیاید در خیالم

61 بجز یکی در اینجا من ندارم %~% که راز جان جان پنهان ندارم

62 بگویم راز با تو گر بدانی %~% که هستی صاحب عشق و معانی

63 مرا افتاد کاری تا قیامت %~% ندارم جز خود اینجا من ندامت

64 مرا افتاد کاری اندر اینجا %~% نگردانم رخ از دیدار یکتا

65 مرا افتاد اینجاگاه کاری %~% گرفتست این زمان ذره غباری

66 ملامت میکشم در عشق دلدار %~% نیندیشم دمی از لعنت یار

67 ملامت میکشم در غرق خونم %~% ز بیهوشی فتاده در جنونم

68 ملامت میکشم از طوق لعنت %~% چو جانم هست اینجا عین رحمت

69 ملامت میکشم در هر دو عالم %~% منم در عشق جانان شاد و خرم

70 زیارم گر جفا آید پدیدار %~% ولیک از من وفا آید پدیدار

71 زیارم گر جفا دیدم بسی من %~% همان خواهم که باشم با کسی من

72 که او اینجا کس هر ناکسانست %~% هر آن کو این بداند خود کسانست

73 اگر ناکس شوی در کوی دلدار %~% کسانت گر شوندت من خریدار

74 اگر تو ناکسی از ناکسانش %~% ز من بشنو همه شرح و بیانش

75 چو دیدم خود بدیدم نار بودم %~% ز بود کفر در زنار بودم

76 همه کفر جهان دارم بیکبار %~% شدم کافر چینن در روی دلدار

77 اگر درکنه یکدم دم زنی تو %~% ببام هفتمین خرگه زنی تو

78 اگر در کفر آئی عشق بینی %~% نمود عشق هم در عشق بینی

79 اگر در کافری بوئی بری تو %~% ز بود چرخ و انجم بگذری تو

80 اگر در کافری یابی تو دلدار %~% نمودبت شکن در کفر بسیار

81 شو اندر آخر کارت نظر کن %~% دلت از کفر روحانی خبر کن

82 اگر کافر شوی باشی مسلمان %~% ولی گفتن چنین بر جای نتوان

83 اگر از کافری دم میزنی تو %~% نه چون مردان بمعنی چون زنی تو

84 اگر از کافری خواهی نشانی %~% ز من بشنو کنون شرح و بیانی

85 من اندر کافری دلدار دیدم %~% در اینجاگه نمود یار دیدم

86 من اندر کافری زنار بستم %~% وز آنجا در نمود یار بستم

87 من اندر عاشقی کافر نبودم %~% هم اندر کافری صادق ببودم

88 من اندر کافری اسرار دارم %~% نمود جزو و کل دلدار دارم

89 من اندر کافری بگزیدهام یار %~% هم اندر کافری هم دیدهام یار

90 نشان عشق دارم من بگردن %~% چگویم تا چه بتوانم بکردن

91 نشان عشق اینجا برنهادم %~% که درد عشق باشد در نهادم

92 نشان عشق رویم زرد کردست %~% نهاد جان و دل پر درد کردست

93 نشان عشق ما را در میان کرد %~% ولی بودم ابی نام و نشان کرد

94 نشان عشق از من بنگر ای دل %~% چرا درمانده در آب و در گل

95 نشان عشق من دارم بزاری %~% که کردستم در اینجا پایداری

96 نشان عشق در جانم نهانست %~% ولیکن یار اینجا در میان است

97 چو درد دوست دارد جان من هان %~% کجا باشد مرا هرگز دل و جان

98 چو جانان رخ نمودم رایگانی %~% من این لعنت گزیدم در نهانی

99 ز جانان چون خطابی هست ما را %~% دمادم چون جوابی هست ما را

100 خطاب او کجا دارد جوابی %~% ولی در عشق مسکینی خطابی

101 کنم هر لحظه در عشق تو تکرار %~% چو او دارم ابا او گویم اسرار

102 که ای جان جهان و جوهر کل %~% مرا گر راحت آری و اگر ذل

103 منت ذل کل شمارم راحت جان %~% که دیدم مر ترا مر راحت جان

104 همه جانها بتو قائم بدیدم %~% همه دلها بتو دائم بدیدم

105 نمود جان و دلها چون تو داری %~% مرا اندر میان ضایع گذاری

106 مکن ضایع مر او و شاد دل کن %~% ببخشد یار ما ما را بحل کن

107 ببخش اندر میان و دست گیرم %~% در این لعنت که دارم دستگیرم

108 نمود لعنتم اینجا تو کردی %~% در اینجاگه مرا رسوا تو کردی

109 منم خوار و توئی غمخوار مانده %~% میان آفرینش خوار مانده

110 منم رسوا شده در کویت ای جان %~% نظر بنهاده اندر سویت ای جان

111 بسی در دل جفای تو کشیدم %~% به امیدی بکوی تو دویدم

112 بسی دیدم ملامت اندر اینجا %~% بسی کردم زبودت نیز غوغا

113 من اندر کوی تو غمخوار و مسکین %~% نموده کافری و رفته از دین

114 منم در راز تو ثابت قدم من %~% که دیدستم همه راز قدم من

115 مرا شاید که گویم وصفت ای جان %~% تو لعنت میکنی ما را چه تاوان

116 تو لعنت کردی و رحمت گزیدم %~% که در رحمت منش لعنت بدیدم

117 مرا لعنت بکن چندانکه خواهی %~% که بر اجزای این کل پادشاهی

118 مرا لعنت کن اینجاگه دمادم %~% بهانه می منه اسجدلآدم

119 مرا لعنت کن و از خود مرانم %~% که هر چیزی که گوئی من همانم

120 منم ملعون ترا اینجا طلبکار %~% که دارم از عنایت راز بسیار

121 منم لعنت گزیده چند گویم %~% که از بهر تو اینجا گفتگویم

122 مرا این لعنت عالم چه باشد %~% نموده سجده آدم چه باشد

123 که مارا با تو افتادست کاری %~% که با ما کرده تو یادگاری

124 مرا شد یادگاری دانم اینجا %~% که دیدستم عیان عین الیقین را

125 مرا این بس که دارم بودت ای جان %~% بروز محشرم هم شاد گردان

126 بروز محشرم بخشی بیکبار %~% ز دوش آنجای برداری مرا بار

127 بروز محشرم تو کل ببخشی %~% گناه جزوی و کلی ببخشی

128 کنم پیوسته زاری من بدرگاه %~% که من دارم نمود قل هو الله

129 اگر منسوخ گشتم بر در او %~% فتادستم بکلی بر در او

130 چو نسخم کردی اندر این میان کم %~% بفضل خود ببخشم رایگان هم

131 مرا از رایگان کردی تو پیدا %~% شدم در کوی تو مسکین و رسوا

132 چو رسوائی ببخشی کم نباشد %~% ز بحر خود یکی شبنم نباشد

133 مرا جز تو دگر اینجا کجا بود %~% که بود من ز بودت انتها بود

134 بفضل خود ببخشم در جهانت %~% که رحمت یافتم هر دو جهانت

135 مرا چیزی که کردی حاکمی تو %~% خداوندی نمودی عالمی تو

136 همه رحمت ترا و لعنت من %~% بفضل خویش کن تاریک روشن

137 عیان رحمت تو بیشمارست %~% مرا امید در روز شمارست

138 عیان رحمت تو جاودانست %~% همه امیدشان تا جاودانست

139 چو تو شاهی شاهانت گدایند %~% نموت انبیا و اولیایند

140 چو توشاهی تمامت ملکت تست %~% همه امید ما بر رحمت تست

141 چو تو شاهی تمامت بندگانند %~% نهاده جمله سر بر آستانند

142 تو شاهی و ترا از جان غلامند %~% اگر اتمام اگر نه ناتمامند

143 تو شاهی و کنی جمله که خواهی %~% که بر ملک دو عالم پادشاهی

144 تو شاهی و همه در تو اسیرند %~% نمیری و همه پیش تو میرند

145 تو شاهی و ترا زیبد که مانی %~% که شاه آشکارا و نهانی

146 همه شاهان بتو باشند زنده %~% شده ازجان ترا محکوم و بنده

147 تو شاهی و توئی شاه و توئی شاه %~% توئی سالک توئی اصل و تو آگاه

148 ز کار راز جمله می تو دانی %~% که بیرون از جهان و هم جهانی

149 ترا در دیدهها بینا بدیدم %~% ترا در لفظها گویا بدیدم

150 از اول تا به آخر راز داری %~% سزد گر لعنت از من بازداری

151 بمن رحمت کنی یوم القیامت %~% ببخشی هم گناهم با ندامت

152 هم آمرزی تمامت بیشکی تو %~% که دیدستم عیانت مر یکی تو

153 چو ذات تو قدیم و لایزالست %~% زبانم اندر اینجا گنگ و لال است

154 تمامت انبیا و صفت بگفتند %~% بجز جوهر ز انوارت نسفتند

155 همه حیران تو بهر خطابی %~% که تو بنمایی ایشان را عتابی

156 ز بهر تو چنین حیران بماندند %~% حزین و خوار و سرگردان بماندند

157 ز دید سالکان واصلانت %~% بچشم من زجمله رهروانت

158 ترا دیدم همه تصدیق و رحمت %~% نمیگنجد در ذات تو لعنت

159 ترا دانم که جانی و دلی تو %~% گشاده رازهای مشکلی تو

160 حقیقت نیست جز ذاتت در اسرار %~% چه باشد لعنت اینجا مرد ستار

161 خداوند نهان و آشکاری %~% مرا باید ببین در پرده داری

162 چنان در لعنت تو دیدم اینجا %~% بسی در کوی تو گردیدم اینجا

163 همه در من بد و من در همه گم %~% چو دیده قطره در عین قلزم

164 صفاتت لامکان و من مکانم %~% که راز تو در آن باشد عیانم

165 صفاتت برتر است از عقل و افعال %~% کجا گنجد ز علم عالمان قال

166 تمامت وصف گفتندت بهرحال %~% زبان جمله از حیرت شده لال

167 بجز تو هیچ چیزی درنگنجد %~% همه پیشم به جو سنگی نسنجد

168 بجز تو من ندیدم هیچ غیری %~% ز دورت درتو ما را بود سیری

169 یقینت عین بالا بود پیوست %~% که ید صنع حکمت نقش توبست

170 تو بستی نقش آدم در نمودت %~% شده بیدار اینجا بود بودت

171 نظر کردم صفاتت ذات دیدم %~% وجود آدم و ذرات دیدم

172 بهم پیوسته بودی جز و کل تو %~% که تا محرم شوی زان عز و ذل تو

173 بهم پیوسته شد تا فاش دیدی %~% حقیقت در عیان نقاش دیدی

174 ز ذاتت در صفات فعل مطلق %~% نمودی بودی آدم را تو الحق

175 چو من بی من به تو اسرار دیدم %~% وجود آدم و انوار دیدم

176 همه علم من و حکمت تو بودی %~% مرا اندر بهانه در ربودی

177 نبد آدم که دیدم ذات پاکت %~% تجلی فعل گشته در صفاتت

178 جهان جان جان کل شده باز %~% بهم پیوسته بد انجام و آغاز

179 یقین دانستم اسرارت در اینجا %~% چو دیدم آدم از ذاتت هویدا

180 یقین شد زانکه غیری نیست جز تو %~% نمود جمله سیری نیست جز تو

181 به علم اندر ملائک گشتم %~% تمامت نام و ننگم در نوشتم

182 ز معدن روشنم شد در معانی %~% که پیدا گشته از راز نهانی

183 ندیدم غیر آن میدانم اینجا %~% که بودتست هم پنهان و پیدا

184 مراگرچه تو فرمودی بسجده %~% که آدم هست ما را عین زبده

185 بهانه خاک بود و من بدم نار %~% شدم کافر ببستم عین زنار

186 چو کافر گشتم و کفران گزیدم %~% ز کفران روی خوبت باز دیدم

187 نبد غیری تو دانم جمله هستی %~% برم اینجا نگنجد بت پرستی

188 من اینجا کافر عشق تو هستم %~% بت صورت بمعنی کی پرستم

189 جمال بی نشانی یافتی تو %~% بسوی بی نشانی تافتی تو

190 جمال بی نشان صورت شده باز %~% حجاب بت برم آخر برانداز

191 بصورت آدم آمد حق ولی هان %~% بسی افتاد اینجا عین برهان

192 تو گفتستی که آدم صورت ما است %~% ز دید من عیانم جمله پیداست

193 اگر سجده کنم هر پیشه من %~% بود پیش تو این اندیشه من

194 غلط این بد که خودبینی نمودم %~% عیان عشق تو کلی ربودم

195 ز خودبینی شدم در عین لعنت %~% ولی آخر کنی بر جمله رحمت

196 چو عین بحر رحمت خاص و عامست %~% از آنجا قطره ما را تمامست

197 اگر خواهی ببخشی مر مرا بخش %~% که ذات پاک تو نیکست در نقش

198 کجا وصف تو داند کرد ادراک %~% که عاجز اوفتاد اندر کف خاک

199 عقول عاقلان گم شد ز حیرت %~% فرو ماندند اندر عین قربت

200 صفات ذات پاک تو منزه %~% عقول افتاد بیخود اندر این ره

201 که باشد عقل کز ذاتت زند دم %~% که سرگردانست اندر عین عالم

202 که باشد عقل طفل شیرخواره %~% نداند کرد اینجا هیچ چاره

203 که باشد عقل افتاده برابر %~% فرومانده میان آب و آذر

204 که باشد عقل اینجا باز مانده %~% میان آرزو و آز مانده

205 که باشد عقل گردان گرد کویت %~% دونده تا برد ره نیز سویت

206 بسی گشت و ندیدست جز که افعال %~% نهادش در صفاتت در بیان قال

207 بسی زو عاقبت درمانده عاجز %~% نمود عشق تو نایافت هرگز

1 منت حیران و لعنت باز مانده %~% نمود عشقت اینجا باز خوانده

2 چودیدم رویت اینجاگاه پنهان %~% مرا این لعنت تو بس بود آن

3 که در کوی تو باشم لعنتی من %~% کنم هر لحظه بیحرمتی من

4 من از لعنت نترسم هم تو دانی %~% اگر خوانی و گر رانی تو دانی

5 از آن تکرار میآرم دمادم %~% که من سجده نکردم دید آدم

6 مرا چون سجده تو کرده باشم %~% چرا در عاقبت در پرده باشم

7 مرا چون پرده اینجا بر دریدی %~% که جز من هیچکس غمخور ندیدی

8 من اندر گوی تو حیران و مستم %~% اگرچه خویشتن کلی شکستم

9 کسی کو مر ترا بگزیده باشد %~% در اول عزت تو دیده باشد

10 به آخر چون کند خود را بخواری %~% کند در عشق لعنت پایداری

11 چو من کردم سجود شیب و بالا %~% بسی رفعت مرا دادی تو در لا

12 کسی کز تو چنین عزت بدیداست %~% کنون در طوق لعنت ناپدیداست

13 عیان کن اندر اینجا آن نمودار %~% حجاب لعنتم از پیش بردار

14 من آدم را ندیدم جز که ذاتت %~% شده متصف ز اعیان صفاتت

15 من آدم را ندیدم آن تو بودی %~% که در ذرات در گفت و شنودی

16 نمود روی آدم شد پدیدار %~% نمود جزو و کل شد جمله دیدار

17 مرا این بد که سر تو بدیدم %~% نکردم سجده و لعنت گزیدم

18 چودیدم من جمالت را نهانی %~% بدانستم که اسرار جهانی

19 نبد آدم تو بودی رخ نموده %~% گره از کار عالم برگشوده

20 حجاب عزتت بر رخ کشیده %~% عیان آدم از کل برکشیده

21 نظر کردم در آن دم دیدم آدم %~% که پیدا شد نمود تو در آن دم

22 چو آدم دیدم و دیدار تو بود %~% مرا عشق آمد و دیدار بنمود

23 مرا مخفی نمودی همچو آدم %~% نظر کردم ترا دیدم دمادم

24 اگر من گم شدم تو کم نباشی %~% نماند هیچ شی جمله تو باشی

25 اگرچه بار عشقت دیدم از جان %~% همی دان لعنتیم زارو حیران

26 اگر لعنت بود آن از تو باشد %~% که رحمت عین احسان تو باشد

27 زهی آنکس که اینجا حق بداند %~% بجز رحمت دگر لعنت نداند

28 زهی شکر و سپاس و حق گذاران %~% چنین کردند اینجا دوستداران

29 همان کو دوستداری دید دلدار %~% نگرداند رخ خود را به آزار

30 به آزاری کجا برگردد از دوست %~% بر عارف چنین کردن نه نیکوست

31 چو ابلیس ار تو مردی حق بشناس %~% ز لعنت در نمود عشق مهراس

32 که آزاری رسد از یارت اینجا %~% درون را با برون گردان مصفا

33 به آزاری که از محبوب یابی %~% سزد ای جان اگر رخ برنتابی

34 رخ عاشق همیشه زرد باشد %~% که از عشقش دلی پر درد باشد

35 رخ عاشق توان دیدن اثرها %~% که او دارد ز دید جان خبرها

36 چرا معشوقه را تو ترک گوئی %~% از آن سرگشته تو مانند گوئی

37 رخ جانان بجانی سخت ارزانست %~% که آنجا گه جمال دوست اعیانست

38 رخ جانانت اینجا آرزویست %~% چه جای مستیست و گفتگویست

39 رخ جانان درون دیده پیداست %~% ولیکن عقل اندر عشق شیداست

40 اگر مانند شیطان رهبری تو %~% قدم در کفر و لعنت بسپری تو

41 کشی بار جفای عشق جانان %~% نمود درد خود آری بدرمان

42 امیدی بند ای هالک نموده %~% عیان خویشتن سالک نموده

43 تو چون سالک شدی در آخر کار %~% نمود لعنتت آید پدیدار

44 در این ره هر زمان صد کفر و دینست %~% گهی عین گمان گاهی یقین است

45 در اینجا هر زمان عین بلا راست %~% مثال شاهدان کربلا راست

46 در این وادی دل و جان کن تو ایثار %~% که جانانت شود بیشک خریدار

47 چرا از لعنت حق میگریزی %~% چرا توبا قضا اینجا ستیزی

48 بکش بار فراق و وصل دریاب %~% رها کن فرع را و اصل دریاب

49 که شیطان اصل خود در فرع دریافت %~% عیان لعنت اندر شرع دریافت

50 تو بار عشق چون اینجا کشیدی %~% یقین میدان که کام دل رسیدی

51 بکش مانند مردانش تو باری %~% که برخیزد ز ره باری غباری

52 شود پیدا جمال بی نشانی %~% نماید بود کل در تو نهانی

53 چو شیطانست بر امید رحمت %~% میندیش اندر این راهش ز لعنت

54 تو قول دوست فرمان بر تو اینجا %~% که بگشاید ترا او در در اینجا

55 بفرمان باش و طاعت کن دمادم %~% که فرمودست سجده نزد آدم

56 همه ذرات پیشت در سجودند %~% طلبکار تو اینجا در وجودند

57 همه ذرات درتو جمع گشته %~% بصر بگشادهاند و شمع گشته

58 بتو حیران شده تو خود ندانی %~% چو ایشان درخودت حیران بمانی

59 طلبکار تواند و در توهستند %~% ز جام عشق تو ذرات مستند

60 نه هشیارند و نی بیدار باشند %~% تمامت عین این انوار باشند

61 همه پیدا شده در جوهر یار %~% از او خود کرده اینجاگه پدیدار

62 بگرد کعبه جان در طوافند %~% چو سیمرغان همه در کوه قافند

63 چو برخی در وصال و در جلالند %~% همش برخی نهانی در وبالند

64 جمال یار میجویند جمله %~% مر این اسرار میگویند جمله

65 که بابا تو نه بی تو این چگونه است %~% که ما را اندر اینجا رهنمونست

66 طلبکار آمدیم و دوست اینجا %~% درون کعبه روی او هویداست

67 طلبکار آمدیم و دوست دیدیم %~% نمود خویشتن در پوست دیدیم

68 طلبکار آمدیم از جوهر اصل %~% که اینجایست بیشک جوهر وصل

69 همو ما را در اینجا رهنمون کرد %~% نمود عشق خود اینجا فزون کرد

70 چوخود میخواست کاین جاگه نماید %~% نمود عشق باالله نماید

71 نمود خودنمود جمله مائیم %~% که در نار و هوا هم خاک و مائیم

72 همه درجوهریم و با نشانیم %~% که پیدا آمدیم و بی نشانیم

73 ز عین بی نشانی هست گشتیم %~% ز جام عشق جانان مست گشتیم

74 جمال یار در ما کل اثر کرد %~% نمود عقل در اینجا خبر کرد

75 جمال خویش بر صحرا نهادست %~% نهانی راز را اینجا نهاد است

76 جمال خویش ز آدم کرد پیدا %~% مر او را آورید اینجا به صحرا

77 جمال خویش در وی چون نهاد او %~% نمود آمد در اینجا داد داد او

78 جمال آدم از جزو و کل آمد %~% اگرچه عین او اندر دل آمد

79 جمال آدم از اعیان ذاتست %~% نمودش در فعال اندر صفاتست

1 صفات و ذات با هم خلوتی ساخت %~% نمود آدم از خود کل بپرداخت

2 صفات عشق و عقل وجان و تن بین %~% نمود ذرهها راتن به تن بین

3 که در وی جمع شد در چل صباح آن %~% نمود عشق در عین رواح آن

4 به پیوستند با هم جمله ذرات %~% ز ترکیب عناصر آنچه از ذات

5 نمود آدم اندر دست جانان %~% نبینی از لعینی راز جانان

6 به قدرت خویشتن پیدا نمود او %~% همه ذرات را شیدا نمود او

7 ز عشق و عقل اینجا کارگاهست %~% ولی دیدار آدم دید شاهست

8 بهشت اینجاست لیکن کس نداند %~% وگر داند ز ما حیران بماند

9 همه ذرات عالم عشق جانند %~% ز ترکیب عناصر جان جانند

10 نمیداند کسی مر راز جانان %~% اگرچه دیدهاند ایثار جانان

11 تو خانه دیده جانان ندیده %~% مر آن خورشید را رخشان ندیده

12 تو خانه دیده خان خدائی %~% بگویم فاش تو دید خدائی

13 تو خانه دیدی و دیوانه گشتی %~% ز بود خویشتن بیگانه گشتی

14 درون خانه معشوقست دریاب %~% زبانت گوش کن جانت در این باب

15 درون خانه رو و روی جانان %~% ببین ای بی وفا تو مانده حیران

16 درون خانه بین و خانه کن حل %~% بعشق آی و نمود خویش کن سهل

17 درون خانه دلدارست پنهان %~% وجود اوست بشنو این سخن هان

18 درون خانه و بیرون یکی است %~% بنزدیک محقق بیشکی است

19 که ره با راه او پیوسته باشد %~% ولیکن ره بجان پیوسته باشد

20 چو تو خارج شوی داخل ببینی %~% چو تو دیوانه عاقل نبینی

21 بعقل این سر ندانی تا بدانی %~% که او پیداست درجانت نهانی

22 گرفته یار تو اینجای در بر %~% ز گفت حق بحق اینجاست رهبر

23 ز نحن و اقرب اینجا جان جان بین %~% بخود پیوسته یار اندر نهان بین

24 ز نحن اقرب اینجا راز کن فاش %~% که نقش است این جهان بنگر تو نقاش

25 چرا بر نقش اینجا غره باشی %~% تو خورشیدی چرا در ذره باشی

26 چرا بر نقش خود واله بماندی %~% حروف معنی ابجدنخواندی

27 چرا بر نقش خود مغرور گشتی %~% از این کل از وصالش دور گشتی

28 چرا بر نقش خود عاشق شدستی %~% که حق را تو یقین صادق شدستی

29 تو هستی در نشان و بی نشانی %~% کنون جانی و این دم جان جانی

30 چرا در نقش جانان مینبینی %~% که چون نقشت شود جانان ببینی

31 چرا در نقش مغروری چو ابلیس %~% چرا چندین کنی ای دوست تلبیس

32 بخود منگر دمی تا عین زحمت %~% شوی فارغ تو اندر عین رحمت

33 ز لعنت دور شو رحمت طلب کن %~% نمود جسم و جان را تو ادب کن

34 مگو من همچو آدم ربنا گوی %~% نمود وصل جانان در وفا جوی

35 جفای یار بینی تن فرو ده %~% در این اندیشه جان و تن فرو ده

36 چو معشوقت درون خانه پیداست %~% چرا جان ودلت اینجای شیداست

37 همه در تست و تو در جمله پیدا %~% شدست اینجایگه عین مصفا

38 از آن گفت آدم صافی که بد صاف %~% کنون اینجا مزن از خویشتن لاف

39 چو آدم صاف شو تا پاک باشی %~% نه نار و ریح و باد و خاک باشی

40 چو آدم باش عین لامکان تو %~% گذر کن از زمین و از زمان تو

41 مشو آلوده دنیای غدار %~% مر او را ترک کن اینجا بیکبار

42 مشو آلوده دنیا و شو پاک %~% که عین جان توئی منگر بدین خاک

43 توئی اینجا خلاصه گر بدانی %~% که دید عالم انسی و جانی

1 تو ذاتی در صفات آدم نموده %~% از آن دم خویشتن این دم نموده

2 تو ذاتی در صفات آدم چرائی %~% که حق مطلقی ز آن دم خدائی

3 خدائی لیک بر صورت نمودار %~% خدائی این حجاب از پیش بردار

4 تو جانانی کنون در جان هویدا %~% بصورت آدمی مخفی تو اعلا

5 بلند و پست با هم یار بودند %~% ز ذات پاک اندر کار بودند

6 تو زیشان آمدی اینجا حقیقت %~% فتادستی در این عین طبیعت

7 توئی آدم از آن دم یاد آور %~% زمانی از خداوندی تو مگذر

8 تو نشناسی بهر معنی که گویم %~% از این بس بیخبر تا چند گویم

9 تو نشناسی بخود حق را یقین هان %~% نمود عشق را از واصلین دان

10 اگر واصل شوی هستی تو آدم %~% ببینی سر عشق حق دمادم

11 اگر آدم توئی ز آن دم دمی زن %~% کز آن دم این وجود تست روشن

12 اگر آدم توئی آندم ترا هست %~% نمود عشق در عالم ترا هست

13 بدان اینجا بقای جاودانیست %~% نمود عشق بی نام و نشانیست

14 ز بی نقشی نیابی سر جانان %~% بوقتی کز خودی گردی تو پنهان

15 تو پنهان باش تا پیدا نمائی %~% ز عین لایقین الا نمائی

16 تو پنهان باش اینجا در نظاره %~% که بینی جان جانت آشکاره

17 تو پنهان گرد و پنهان باش از خود %~% ببین خود را نه نیکی بین و نه بد

18 تو پنهان باش با حق بیشکی تو %~% نماید بود بودت در یکی تو

19 ز آدم نسلی و از تو عیانی %~% شود پیدای بر سری معانی

20 ز هستی آدم اینجاگه ندیدی %~% عیان آدم اینجاگه ندیدی

21 دم آدم دم تست این بدان هان %~% بجز جانان مبین تو سر برهان

22 ز آدم این دم است و آندم اینجاست %~% وجود نیستی بین آدم اینجاست

23 چوآدم هست دردم دم فنایست %~% فنا بنگر که آن دید بقایست

24 چوآدم این جهان از دور میدید %~% وجود خویشتن پرنور میدید

25 چونور قدس حق پیرامنش بود %~% مثال طوق اندر گردنش بود

26 چو طوق نور باشد عین رحمت %~% بود صد باره به از طوق لعنت

27 نمود عشق کل بود از نمودار %~% جهان جان بد اندر عین اسرار

28 همه دنیا وجود خویشتن دید %~% عیان یار اندر جان و تن دید

29 نظر میکرد جمله خویش میدید %~% عیان راز را از پیش میدید

30 چنان آدم بد اندر جزو و کل نور %~% که میپنداشت خود را مانده از دور

31 حجاب صورتش پیوسته در دل %~% بمانده پای شوقش اندر این گل

32 بمانده بود اندر نهایت %~% عیان گشته در او عین سعادت

33 نظر میکرد خود رادید در گل %~% نمیدانست چیزی مانده در دل

34 چو حق او را همی تعلیم جان داد %~% ز پیدائی ورا راز نهان داد

35 همه اسمای کل حق کرد تعلیم %~% مر او را چون چنان میدید تسلیم

36 چو آدم باز دانست آن همه راز %~% بخود میدید آنجا عزت و ناز

37 سوی دنیا نظر کرد و برون شد %~% مر او را جبرئیلش رهنمون شد

38 سوی جنت شد آنجا گاه نادان %~% در اینجا بد جمال جان جانان

39 چو آدم در سوی جنت رسیدش %~% نمود عین جنت باز دیدش

40 اگرچه دیده بد از پیش جنت %~% نمیدانست او از عین قربت

41 نمیدانست جنت بود دیده %~% ولی درصورتی بد عین دیده

42 نمیدید آن جمال بی نشانی %~% که صورت داشت اول در معانی

43 بدیده بد بهشت و جمله افلاک %~% ولیکن داشت ترکیب او در این خاک

44 چو طفلی گر ببیند بوستانی %~% در آنجاگه بود خوش دلستانی

45 جمال دلستان و بوستانش %~% نماید همچو نقشی درجهانش

46 همی بیند ولی چون گشت بالغ %~% بماند او زان همه اسرار فارغ

47 چو بالغ گردد او آن باز یابد %~% سوی آن باغ و آن بستان شتابد

48 بنشناسد جز آن جای و حوالی %~% بر نادان بود این سر محالی

49 برنادان مگو اسرار زنهار %~% که گوهر باشد اندر خاک پندار

50 تو جوهر سوی خاک ره مینداز %~% چو جوهر باشد اندر زینت و ناز

51 چو آدم یافت خود را در بهشت او %~% نمود خویش از خاطر بهشت او

52 چنان مستغرق سر ازل بود %~% که بودش در نمود آن بدل بود

53 جمال بی نشانی دید خود را %~% شده مستغرق سر ابد را

54 ز جنت هر که میگوید نشانی %~% در این معنی بباید کاردانی

55 در این معنی بسی گفتند اسرار %~% همه نقشی بود در عین پندار

56 در این معنی کسان بسیار گویند %~% همه از جنت و دیدار گویند

57 نه آنست آنچه بشنیدی ز گفتار %~% زهی نادان چو میدانی و اسرار

58 ترا این راز مشکل مینماید %~% که جسمت نقش آب و گل نماید

59 ز آب و گل نبینی جز بهانه %~% عیانی جوی اینجا جاودانه

60 بهشت نقد جو از نسیه بگذر %~% که هستی این زمان از خویش بر در

61 درون جنتی ای آدم جان %~% تو داری این زمان مر عالم جان

62 بهشت نقد و تو جویای اوئی %~% بنطق حق عیان گویای اوئی

63 درون جنتی شادان و فارغ %~% ز طفلی گشته اینجائی تو بالغ

64 بقول ناکسان راهت گم آمد %~% ترا اینجانهادت قلزم آمد

65 درون جنت و حوران سراسر %~% ببین تو ای کمر بسته تو بنگر

66 ایا مسکین سرگردان غمخوار %~% ز جنت فارغی و این چنین خوار

67 ندیدی آنچه اینجا دیدنی بود %~% که گوشت مر سخن بسیار بشنود

68 ندیدی آنچه میبایست بتحقیق %~% ترا دیدست بر وی گوی توفیق

69 چنین بهر خودی در خورد و در خواب %~% بهشت جاودان از خویش دریاب

70 بهشت نقد داری در جهنم %~% خوشی خوش میروی از جان و دمادم

71 سوی جنت دمی هرگز نرفتی %~% میان این جهنم خوش بخفتی

72 ز جنت فارغی اندر طبیعت %~% میان دوزخی تو در شریعت

73 عزازیلی و آدم را که زیده %~% بده او را نکردستی تو سجده

74 سجود آدم اینجاگه نکردی %~% از آن تو انده بسیار خوردی

75 سجود آدم اینجا در یقین کن %~% تو سر اولین و آخرین کن

76 بدان ای جان من تو از حقیقت %~% میامیز اندر اینجا با طبیعت

77 طبیعت دوزخیست بسیار سوزان %~% بسی اینجا ببین تو دلفروزان

78 یقین چون طاعت و جایت بهشتست %~% ولی لعنت همه از خود بهشتست

79 سوی جنت شتابان شو دمادم %~% سجود عشق کن اینجای آدم

80 تو آدم سجده کن تا جان نمائی %~% ز جانان کن سوی عین خدائی

81 تو آدم سجده کن هر دم بتحقیق %~% دریغا چون نمییابی تو توفیق

82 توئی تحقیق آدم این دم ازتست %~% دم جانت حقیقت آن در تست

83 ز آدم این زمان دوری گرفتی %~% از آن پیوسته معذوری گرفتی

84 از آدم باز دان اسرار جنات %~% که حق گفتست اندر عین آیات

85 بهر شرحی که میگویم کلام است %~% ترا بینی در این معنی تمامست

86 چرا در راه جان بی ننگ ونامی %~% توئی پخته مکن اینجای خامی

87 تو پخته باش و فارغ از همه باش %~% حقیقت هم شبان و هم رمه باش

88 بجز دلدار اینجاگه مجو تو %~% بجز شرح و کلام او مگو تو

89 بجز دلدار چیزی منگر ای جان %~% اگر چیزیست بیشک جان جانان

1 چو آدم در بهشت جان نظر کرد %~% نمود خویشتن زیر و زبر کرد

2 بهشت و حور را میدید و رضوان %~% طلب میکرد بود بود جانان

3 بهشتش پیش همچون ارزنی بود %~% بر صورت مثال گلشنی بود

4 نمیگنجید او در عین جنات %~% طلب میکرد اینجا دیدن ذات

5 نمود اولش در دیده مانده %~% که گردستی بده بر گل فشانده

6 لقا پیوسته بد تا دید صورت %~% نمیگنجید اندر وی کدورت

7 کدورت رفته بود و عین ارواح %~% ورا رخ باز بنموده در اشباح

8 چنان آدم ز ذاتش بی نشان بود %~% که کلی در بهشت جاودان بود

9 همه دیدار بود و عین فانی %~% چگویم تا که این معنی بدانی

10 همه دیدار بود و حق یقین بود %~% که آدم اولین و آخرین بود

11 همه دیدار بود و عین رحمت %~% بقا اندر بقا عین قربت

12 خوشا آن دم که آدم یافت اینجا %~% ز دید دید شه در خویش یکتا

13 خوشا آن دم که آدم در نگنجد %~% جهان موئی در آن لحظه نسنجد

14 خوشا آن دم که دم فانی نماند %~% بجز اعیان ربانی نماند

15 خوشا آن دم که بنماید لقایش %~% نموداری کند کل بقایش

16 خوشا آن دم که فانی گردد آفاق %~% بهشت یار باشد در جهان طاق

17 یکی باشد دوئی برخیزد از پیش %~% شود ذرات ابی روحش ابی خویش

18 یکی باشد جمال بی نشانی %~% بود آن دم عیان جاودانی

19 یکی باشد خدائی باز بینی %~% چو آدم زینت و اعزاز بینی

20 یکی باشد حجاب تن نماند %~% در آن دیدار ما و من نماند

21 یکی باشد نمودت تا نمودار %~% نمود صورت هم نقطه پرگار

22 یکی باشد بهشت و ناربینی %~% نمود دوست بی اغیار بینی

23 عیان بینی جمال یار و جنت %~% چو آدم اوفتی در عین قربت

24 عیان بینی همه نور حضورش %~% بهشت جاودان حور و قصورش

25 بتو جاوید باشد جملگی دان %~% بجان دریاب از من سر پنهان

26 بتو جاوید من بینم سراسر %~% چگویم چون نداری این تو باور

27 بتو جاوید باشد تا بدانی %~% همی گویم ترا راز نهانی

28 بتو جاوید تو کلی فنائی %~% درون جنت و عین بقائی

29 زهی بشناخته خود را به بیچون %~% فتاده اندر این افعال بیچون

30 بدوزخ گشته قانع چون شیاطین %~% برو بگشای چشم دل تو خود بین

31 چو خود را مینبینی کیستی تو %~% در این معنی بگو تا چیستی تو

32 صفتهایت صفتهای خدائی است %~% نمودت همچو آدم ابتدائی است

33 صفات حق تو داری در صفاتت %~% بخواهی برد ره در سوی ذاتت

34 صفات او ترا موجود آمد %~% نمود تو عیان معبود آمد

35 توئی آیینه سر الهی %~% نمودتست هر چیزی که خواهی

36 بخواه از خویشتن تا باز بینی %~% بخلوتگاه با جانان نشینی

37 چو جانان در درون داری بخلوت %~% چرا یکدم نیابی عین قربت

38 چو جانان در درون داری ندیدی %~% اگرچه سر اسرارم شنیدی

39 تو جانان شو که جانان مر ترایست %~% در این دیدار تو اینجا به پیوست

40 ترا جانان نموده رخ در اینجا %~% نمیبینی درونت عین یکتا

41 همه در تو نموده رخ بیکبار %~% تو هستی نقطه دیدار جبار

42 بهشت جاودانی و قصوری %~% نکو بنگر که در دیدار حوری

43 توداری اولین و آخرین دوست %~% توئی اینجایگه هم مغز هم پوست

44 نظر کن اولین و آخرینش %~% توئی اینجا فتاده از یقینش

45 چوآدم باش در عین لقا تو %~% درون جنتی بنگر بقاتو

46 چو آدم باش بگشا در بهشتش %~% که او خاک تنت اینجا سرشتش

47 چو آدم باش اینجا آشکاره %~% که بهر تست حوران را نظاره

48 چو آدم باش در جنات و در ذات %~% ز خاطر در گذر زین جمله ذرات

49 مبین خود تا بهشت آید پدیدار %~% عیان بنمایدت دلدار رخسار

50 مبین خود تا خدا بینی حقیقت %~% نماند هیچ از اجسام طبیعت

51 مبین خود تا بمانی جاودانی %~% که بی خویش است عین جاودانی

52 مبین خود تا حیاتی یابی ازنو %~% مر این اسرار ربانی تو بشنو

53 مبین خود تا بمانی در عیان نور %~% بتو پیدا شود نور علی نور

54 مبین خود تا شوی واصل در آیات %~% یکی گردی عیان تو جوهر ذات

55 که آدم جوهر ذاتست بیشک %~% نمود تو ز خود در عین یک یک

56 تمامت آدمند و در بهشتند %~% ولی حق را ز دید خود بهشتند

57 نمیدانند ذرات دو عالم %~% که یک چیز است اینجا عین آدم

58 نمیدانند در خود اوفتاده %~% سراندر راه بی خویشی نهاده

59 نمیدانند در عین طبیعت %~% فتاده دور گشته از حقیقت

60 نمیدانند سر دوست اینجا %~% فرو مانده همه در پوست اینجا

61 نمیدانند سر جان و جانان %~% چنین مانده تمامت زار و حیران

62 نمیدانند ایشان خود چه چیزند %~% که ایشان جوهر ذات عزیزند

63 نمیدانند از آن غافل بماندند %~% عجایب نیز بیحاصل بماندند

64 نمیدانند و اندر ره فتادند %~% ز ناگاهی درون چه فتادند

65 نمیدانند چون بیخویش هستند %~% از آن پیوسته کل دلریش هستند

66 نمیدانند نادانند جمله %~% که این معنی نمیدانند جمله

67 که حق بشناس او خود چیست اینجا %~% خوشا آنکس که با او زیست اینجا

68 چو حق را میندانی خود که باشی %~% سزد گر در جهان هرگز نباشی

69 تو قدر خود نمیدانی که چونی %~% که هستی در درون و در برونی

70 نمود اولش در دیده مانده %~% اگرچه دست بد بر گل فشانده

71 ز خود بگذشته بد او راز دریافت %~% عیان انجام از آغاز دریافت

72 تجلی جلالش آن چنان کرد %~% که ناپیدائیش عین عیان کرد

73 تجلی دید و نور حق عیان دید %~% نمود خویشتن راز نهان دید

74 چو آدم یافت خود را باز در بر %~% درون جان بدید او یار و رهبر

75 شد او واصل که حاصل دید دلدار %~% در این معنی زمانی هوش و دل دار

76 عیان واصلان زین منکشف بین %~% نمود عشق در خود متصف بین

77 چنانش مست کرد اندر تجلی %~% که در خود دید آدم سر اولی

78 نظر میکرد جمله خویشتن دید %~% اگرچه خویشتن بیخویشتن دید

79 ز نور علم الاسما درون یافت %~% خدا را هم درون وهم برون یافت

80 خدا بشناخت آدم در درون او %~% اگرچه سیر میکرد از برون او

81 برون بگذاشت و سر اندرون دید %~% چوحق در اندرون او رهنمون دید

82 ز شوقش در همه جنت نگنجید %~% جهان پیشش بیک حبه نسنجید

83 جمال جاودانی دید بیشک %~% همه در خویش دید و خویش در یک

84 یکی بد اولش در آخر کار %~% بگرد خویش گردان دید پرگار

85 بگرد خویشتن کون و مکان دید %~% ولی خود برتر از کون و مکان دید

86 بگرد حق ستاده دید حوران %~% نمود خویشتن دید از قصوران

87 چوآدم در عیان اسرار کل یافت %~% خدا را هم درون و هم برون یافت

88 چو عرش و فرش و کرسی دید و جنت %~% نثار نور دید از عین قربت

89 تمامت انبیا در خویشتن یافت %~% نمود اولیا هم تن به تن یافت

90 زمین و آسمان گردان خود دید %~% همه ذرات سرگردان خود دید

91 ملایک دید گردش ایستاده %~% همه دیده سوی آدم نهاده

92 طبقها پر ز نور اندر کف دست %~% گرفته جمله و اندر هستیش مست

93 نشسته آدم اندر نقش کل دید %~% بدید او را ز جانش خوش بنازید

94 دمی در خلوت معنی درآمد %~% غم و اندوه او جمله سرآمد

95 بجز جانان نمیگنجید پیشش %~% کجا گنجید اینجا کفر و کیشش

96 ز روح و راحت محبوب خوش دید %~% که جانان دم به دم دیدار خود دید

97 چنان بد آدم از ذوق وصال آن %~% که پیشش بود گوئی مر خیال آن

98 خیالی بود پیشش لیک بیخویش %~% حجاب جسم و جان برخاست از پیش

99 یکی میدید و مست جاودان شد %~% در اینجا بی زمین و بی زمان شد

100 زمین و بی زمان شد در یکی گم %~% که از دم بود اندر عین قلزم

101 فنا را در بقا دید و فنا شد %~% در آن عین فنا کلی بقا شد

102 بقای جاودانی در فنا دید %~% نظر بگشاد و خود را در بقا دید

103 تو ذاتی در صفات اینجای موجود %~% بتو پیدا شده دیدار معبود

104 بتو پیداست اینجا هرچه دیدی %~% دریغا چون جمال خود ندیدی

105 ندانستی تو خود را من چگویم %~% که درمان ترا اینجا بجویم

106 ندانستی تو خود را این زمان یاب %~% از این معنی بهشت جاودان یاب

107 ندانستی تو خود را تا ببینی %~% که در راز نهان عین الیقینی

108 ندانستی تو خود را جوهر اصل %~% که دریابی تو از دلدار خود وصل

109 بتو پیداست دیدار خداوند %~% نمییابی تو اسرار خداوند

110 بتو پیداست جسم و جان حقیقت %~% مرو بیخود چنین اندر طبیعت

111 بتو پیداست هم در تو نهانست %~% که ذات تو همه دیدی جهان است

112 توئی بنموده رخ ازکاف و ز نون %~% درون جان گرفتستی و بیرون

113 تو بنمودی رخ و اعزاز دیدی %~% وجود خود بهم تو باز دیدی

114 تو بنمودی حقیقت عین هستی %~% عیان خود ساختی و خود شکستی

115 تو خود بنمودی و خود راز دیدی %~% وجود خود تو با هم باز دیدی

116 تو خود بنمودی و خود دیدی اینجا %~% بخود گفتی و خود بشنیدی اینجا

117 تو خود بنمودی وغوغا فکندی %~% همه در عین این سودا فکندی

118 تو خود بنمودی و خود در ربودی %~% تو بودی آدم اینجا بود بودی

119 تو خود دیدی جمال خویش از خود %~% نهادی در شریعت نیک با بد

120 تو اصل کلی و جزوی در اینجا %~% حقیقت جانی و عضوی در اینجا

121 تو اصل کلی و اینجا فتادی %~% ز چار ارکان و پنج حس در نهادی

122 تو اصل اصل کل بود وجودی %~% ز بودی تا بدانی کی نبودی

123 تو اصل کلی و دانائی ای جان %~% تو دانی سر پیدائی و پنهان

124 ز اصل کل تو داری در صفاتت %~% ز فعل اینجا نمودی کائناتت

125 ز اصل کل بدیدی خویشتن تو %~% که بنمودی عجائب جان و تن تو

126 ز اصل کل تو داری تا بدانی %~% رموز علم مر صاحب قرانی

127 ندانی قدر خود ای جزو کل تو %~% بصورت درنمودی رنج و ذل تو

128 تو داری جمله تو در خود بماندی %~% ز عین معرفت چیزی نخواندی

129 ز علم کل کنون بوئی نبردی %~% تو در میدان خود گوئی نبردی

130 بزن گوئی در این میدان افلاک %~% که داری جان جان در مرکز خاک

131 بزن گوئی که این میدان تو داری %~% برخش معنوی جولان تو داری

132 بزن گوئی که شاهی در حقیقت %~% گذر کن تا ز میدان حقیقت

133 بزن گوئی که شادان دل شوی تو %~% اگر این راز جانان بشنوی تو

134 بزن گوئی کنون چون حکم داری %~% که بر ملک وجودت شهریاری

135 بزن گوئی که داری هر دو عالم %~% در این میدان جنت همچو آدم

136 بزن گوئی تو بر مانند عطار %~% که خواهی گشت ناگه ناپدیدار

137 بزن گوئی در این میدان معنی %~% بکن بر رخش دل جولان معنی

138 بزن گوئی کزین گوی فلک تو %~% بخواهی رفت ناگاهی به تک تو

139 بزن گوئی و چون گوئی روان شو %~% از این عالم بسوی آن جهان شو

140 بزن گوئی و چون گوئی در این خاک %~% بشو غلطان توخوش بر روی افلاک

141 بزن گوئی تو ای شاه حقیقت %~% گرو بر تو زمیدان طریقت

142 بزن گوئی تو در میدان وحدت %~% گذر کن از نمود عین کثرت

143 بزن گوئی و آنگاهی فنا شو %~% عیان ابتدا و انتها شو

144 بزن گوئی چو تو دلدار داری %~% کنون خوشخوش دل بیدارداری

145 بزن گوئی که اکنون کامرانی %~% در این میدان سزد گر کامرانی

146 بزن گوئی و کام دل ببین تو %~% دمادم با خدا شو همنشین تو

147 بزن گوئی که ناگه گوی بردی %~% نظر اینجا مکن آخر نه خوردی

148 بزن گوئی که بروی مینماید %~% حذر کن زین ترا کاندر رباید

149 چو میدان داری و جولان ترا به %~% میان جان یقین جانان ترا به

150 در این میدان ببین خود را تو ای شاه %~% که گوی چرخ داری در میان ماه

151 چوگوی چرخ گردان تو باشد %~% در این میدان ببین گردان تو باشد

152 چو گوی چرخ داری نیز گردان %~% توئی شاه حقیقت کن تو جولان

153 زهی معنی که هر دم رخ نماید %~% در این میدان عجب گوئی بیاید

154 زهی معنی که روشن میکند جان %~% دمادم میکند اینجای جولان

155 بمعنی گوی وحدت برد عطار %~% که میدان دارد و شاهی و اسرار

156 بمعنی گوی چرخش هست گردان %~% که او دارد نمود جمله مردان

157 بمعنی گوی برد از جمله دلدار %~% که او شاهست اندر کل اسرار

158 بمعنی گوی دل گردان نمودست %~% که گوی چرخ سرگردان نمودست

159 ندارد مثل در اسرار گفتن %~% کسی کو داند این اسرار سفتن

160 خراباتی شو و عین خرابی %~% که از عین خرابی این بیانی

161 خراباتی شو و تو آدمی باش %~% در آن عین خرابی شاه میباش

162 خراباتی شو و سجاده بفکن %~% خم پر درد آنگاهی تو بشکن

163 خراباتی شو و تسبیح با دلق %~% بسوزان دردمی اندر بر خلق

164 خراباتی شو و از نام بگذر %~% پس آنگه نام وننگ خویش بنگر

165 خراباتی شو و جام دمادم %~% فرو کش نه جهان نی عین آدم

166 خراباتی شو و دردی بهر جام %~% فروکش تا چه باشد مر سرانجام

167 خراباتی شو اندر عین هستی %~% شکن بتهای نفس خودپرستی

168 خراباتی شو ای یار دل افروز %~% مراین طاعات عشق از من تو آموز

169 خراباتی شو اندر کوی عالم %~% که جز هستی نباشد عین آدم

170 خراباتی شو وکلی برافکن %~% گذر کن هم ز ما و هم ز تو من

171 خراباتی شو و دلدار خود بین %~% مشو نزدیک هم در عشق خود بین

172 خراباتی شو و کامی از او یاب %~% دگر ره از کفش جامی ازو یاب

173 ستان جامی که جام جم چه باشد %~% بر آن هر دو عالم مرچه باشد

174 ستان آن جام و فارغ از جهان شو %~% زمانی نیز بین و بیزمان شو

175 ستان آن جام ودرکش رایگانی %~% گذر کن هم ز صورت هم معانی

176 ستان آن جام و دربود فنا شو %~% عیان عین معبود لقا شو

177 ستان آن جام از هستی الله %~% دمی زن همچو مردان از هوالله

178 چو آن میدرکشی نابود گردی %~% درون جزو و کل معبود گردی

179 چو آن میدرکشی جان جهانی %~% ولی گر قدر خود آن دم بدانی

180 چو آن میدرکشی درلاشوی تو %~% نمود عشق الا الله شوی تو

181 چو آن میدرکشی از جام وحدت %~% کجا بینی تو مر دیدار کثرت

182 چوآن میدرکشی بینی یقین تو %~% که خاک پاک را عین الیقین تو

183 چو آن میدرکشی خمخانه بشکن %~% نمود عقل این دیوانه بشکن

184 چو آن میدرکشی عشاق یابی %~% همه کون و مکان عین خدائی

185 شود ز آن می ترا مقصود حاصل %~% شوی چون واصلان اینجای واصل

186 شود زان می ترا اسرارها فاش %~% حقیقت نقش گردد عین نقاش

187 شود زان می ترا کون و مکان پیش %~% چو خر دل دانه این سر بیندیش

188 شود زان می دو عالم همچو ارزن %~% قدم بربوده ونابوده برزن

189 نمیبینم کسی بر های و هوئی %~% کزین میدان برد ناگاه گوئی

190 همه ترسان و شاه استاده اینجا %~% نهاده چشم اندر کوی شیدا

191 شده لرزان ز بیم شاه جمله %~% نمییارند کرد اینجای جمله

192 کسی باید که گستاخی نماید %~% که گوی شاه از میدان رباید

193 که باشد در حقیقت هم بر شاه %~% ز سر شاه مر او باشد آگاه

194 در این میدان یکی گوی فکنداست %~% عجائب های و هوئی در فکنداست

195 در این میدان نیارد برد کس گوی %~% اگر داری عیان الله بس گوی

196 که برخوردار شاه از گوی باشد %~% نداند هرکه این پرگوی باشد

197 نبردی هیچ گوئی ای دریغا %~% بمانده ماه شادی زیر میغا

198 ببردی گوی اینجا تا بدانی %~% نظر کردی در این گوی معانی

199 تو سرگردان چو گوئی ای دل و جان %~% ندانم تا چه گوئی ای دل و جان

200 مترس از شاه و گستاخی کن آخر %~% بباطن باش و بگذر تو ز ظاهر

201 که شاه این کوی در میدان فکندست %~% فلک از ترس او چوگان فکندست

202 چو گوئی شو در این ره همچو مردان %~% که خدمتکار تست این گوی گردان

203 چو گوئی باش گر بتوانی این را %~% ببینی خویشتن عین الیقین را

204 چو گوئی بی سر و بی پا همی گرد %~% چو مردان اندر این میدان پردرد

205 چو گوئی پیش شه تسلیم او باش %~% براه شرع ترس و بیم او باش

1 دریغا ره نمیدانی چه گوئی %~% که سرگردان شده مانند گوئی

2 در این میدان چو گوئی در تک و تاز %~% شدی اکنون و مر چوگان بینداز

3 در این میدان چو گوئی مینبردی %~% کجا صافی خوری مانند دردی

4 خرابات فنا کن اختیارت %~% تو با میدان و گوی اکنون چه کارت

5 خرابات فنا از بهر مردانست %~% که این چرخ فلک زانروی گردانست

6 خراباتی شو و اندر خرابات %~% بوقت صبحدم میکن مناجات

7 خراباتی شو و رطل گران کش %~% دمادم جام وحدت رایگان کش

8 خراباتی شو این جام کن نوش %~% اگر مردی در اینجا باش خاموش

9 خراباتی شو و اندر پیش دلدار %~% ز نام و ننگ خود بگذر به یکبار

10 شود زان می ترا فانی وجودت %~% نظر کن آنگهی مر بود بودت

11 خدا دریاب و از خود شو تو فانی %~% اگر این سر معنی باز دانی

12 مئی کان عاشقان خوردند اینجا %~% وزان میگوی کل بردند اینجا

13 مئی کان عاشقان صادق بنوشند %~% همه باید کز آن سر کم خروشند

14 مئی کان عاشقان خوردند و رفتند %~% حقیقت راز معنی فاش گفتند

15 مئی کان عاشقان لاابالش %~% کشیدند آنگهی عین وصالش

16 در آن می وصل اینجا باز دیدند %~% ز بود او بکام دل رسیدند

17 در آن می جمله ذرات مستند %~% از آن در جود حق با نیست هستند

18 در آن می هر که او پائی بدارد %~% یقین دانم که او تحقیق دارد

19 در آن می راز بیند همچو مردان %~% حقیقت نزد اولاشی شود جان

20 در آن می جان کجا گنجد زمانی %~% که آن دم نیست اینجا کل مکانی

21 در آن می هستی جاوید باشد %~% ترا از ذره خورشید باشد

22 در آن می در یکی بینی تو خود را %~% نگنجد هیچگونه نیک و بد را

23 در آن می گر یکی بینی حقیقت %~% طریقت با حقیقت در شریعت

24 در آن می در خدا بینی حقیقت %~% نمیگنجد دگر اینجا دقیقت

25 در آن می جمله مردان فاش گشتند %~% ز نقش اندر جهان نقاش گشتند

26 در آن می واصلی شان منکشف شد %~% نمود اول آخر متصف شد

27 در آن می شان حقیقت گشت واصل %~% شدند اندر خرابی جمله حاصل

28 در آن می شان عیان عشق بایار %~% حجاب از پیششان برخواست یکبار

29 در آن می شان تمامت گشت روشن %~% رها کردند آنگه عین گلخن

30 در آن می شان فنا آمد پدیدار %~% نگه کردند و دیدیند جمله عطار

31 در آن می گر نبودی هستی من %~% کجا پیدا شدی این هستی من

32 در آن می یافتم هستی دو جهان %~% ز جامی یافتم مستی جانان

33 نمیدانستم و غافل بمانده %~% در این عین جهان بیدل بمانده

34 نمیدانستم وهم باز دیدم %~% نمود عشق کلی راز دیدم

35 نمیدانستم ودانستم اکنون %~% که یارم در درون ماندست بیرون

36 بدو پیدا شدم از هستی او %~% نمود سر کل از هستی او

37 بدو پیدا شدم و زوی بگفتم %~% در اسرار را نیکو بسفتم

38 بدو پیدا شدم وز اوست پنهان %~% از او دارم نمود و اوست جانان

39 بدو پیدا شدم در جوهر راز %~% حجاب هفت پرده کردهام باز

40 بدو پیدا شدم از بود و نابود %~% مرا اندر میان مقصود او بود

41 بدو پیدا شدم او واصلم کرد %~% عیان خویش اینجا حاصلم کرد

42 بدو پیدا شدم بنمود ما را %~% عیان ابتدا با انتها را

43 بدو پیدا شدم دیدار او بین %~% نمود عشقم و گفتار او بین

44 بدو پیدا شدم بنمود باقی %~% مرا درجام کل او بود ساقی

45 بدو دیدم هم او را بی حجابی %~% بجز یکی نمیبینم حسابی

46 بدو دیدم جمال طلعت او %~% هم او بد نور قدس و خلعت او

47 مرا بخشید در گفتار اسرار %~% دمادم گفت در جانم که عطار

48 یقین در پیش دارد جز مراتو %~% مبین در ابتدا و انتها تو

49 مرا بین در دل و جان تا توانی %~% منت دادم همه سر معانی

50 منت دادم همه اسرار عشاق %~% بتو ختمست کل انوار عشاق

51 منت دادم چنین تشریف در پوش %~% زمانی هم مشو ز اینجای خاموش

52 چو بلبل باش اندر گلستانم %~% نواها میزن اندر بوستانم

53 بصد دستان همی زن مر نوا تو %~% چو داری این زمان عشق لقا تو

54 نوای پرده عشاق می ساز %~% درون پردهام می سوز و می ساز

55 بهر دستان که میخواهی تو دستان %~% بجز می از یداللهات تو مستان

56 که مست شوق مائی از ازل تو %~% وجودت را بجان کردم بدل تو

57 نظیرت نیست لیکن در مقامات %~% عیان تست در اسرار طامات

58 منم گویا در این عین زبانت %~% منم اینجا همه شرح و بیانت

59 ترا دادم عیان سر معانی %~% که تا اینجاتو قدر من بدانی

60 ترا دادم عیان واصلانت %~% کنم اینجای بی نام ونشانت

61 اگر ما را بکل آنجای خواهی %~% سزد گر هیچ جز از ما نخواهی

62 نشان واصلی این است دریاب %~% دمادم سوی من بیجان تو بشتاب

63 سراسر هر چه بینی ما همی بین %~% بجز من هیچ در دیدار مگزین

64 چو تو جویای ما بودی در اول %~% در آخر میشوی چندین معطل

65 رضای ما بدست آور ز مائی %~% که ما را هست عین کل خدائی

66 بکل قربان ما شو اندر این راه %~% که هستی این زمان از سرم آگاه

67 نثار روی ما کن جان و دل تو %~% گذر کن از نقوش آب و گل تو

68 کلاه عشق دادیمت چو بر سر %~% که در پیشت نهم آفاق یکسر

69 ببر سر تا مرا بینی عیان تو %~% که این سر درنمیگنجد بدان تو

70 ز خود چون بگذری مارا بدانی %~% در آخر چون بدانی کل توانی

71 منم مخفی ز جمله ناپدیدار %~% که آوردم ز خود کلی بدیدار

72 ز خود پیدا نمودم خویش پنهان %~% شده اینجا بجز دیدن به نتوان

73 در آندم کین دم صورت نماند %~% بجز من عین مقصودت نماند

74 نماند اسم و جسم و عقل و ادراک %~% سراسر محو گردانم ترا پاک

75 حجاب صورتت بردارم از پیش %~% کنم بود وجودت جملگی خویش

76 نماند هیچ گفتار تو اینجا %~% نماند هیچ اسرار تو اینجا

77 بجز من هر چه در دیدار آری %~% یقین میدان که خود سری نداری

78 نماند هیچ جز من مر ترا هیچ %~% نبینی این طلسم پیچ در پیچ

79 مرادم کشتن تست اندر اینجا %~% که تا اینجا ببینی دیدن ما

80 مرادم کشتن تست از طریقت %~% که ما را بنگری اندر حقیقت

81 مرادم کشتن تست آخر کار %~% که تا یابی مرا در جمله اظهار

82 مرادم کشتن تست ار بدانی %~% که مقصودم توئی سر نهانی

83 مرادم کشتن تست و فنا شو %~% مرا در جزو و کل عین بقا شو

84 مرادم کشتن تست و تو بگذر %~% تو خود جز من دمی در هیچ منگر

85 مرادم کشتن تست و فنایت %~% نمایم جزو و کل عین بقایت

86 چو تو جز من یقین غیری ندیدی %~% ز من گفتی و هم از من شنیدی

87 ز من گفتی همه اسرار ما را %~% تو کردی فاش مر سر بقا را

88 تو با من گردی و من با تو بودم %~% یکی بد با توام گفت و شنودم

89 بجز من هیچ تکراری نکردی %~% میان واصلان امروز فردی

90 بمن فردی بمن گشتی منزه %~% بمن دیدی سراسر دید این ره

91 منت ره بودم و من نیز منزل %~% منت بگشادهام اینجای مشکل

92 منت گویایم و من نیز گویا %~% در این عین جهان منگر بجز ما

93 یقین اینجا بجز من هیچکس نیست %~% بجز من هیچکس فریادرس نیست

94 منت جان دادم و منجان ستانم %~% منت بنمایم اینجا و من آنم

95 که در خون خاک جسمت در کنم من %~% کنم اسرار کلی از تو روشن

96 چو پیش از خویش اینجاگه بمردی %~% از آن گوی سعادت را تو بردی

97 تو مردستی و هستی حی زنده %~% برون تو رفته اکنون زبنده

98 هر آن کو پیش از مرگم نمیرد %~% میان حلقه این در نگیرد

99 منت میبینم و در راه من تو %~% شدی در واصلی آگاه من تو

100 منت بینم ز من خود درگذشتی %~% حقیقت راه اعیان در نوشتی

101 بسی اندر جهانم سالکانند %~% که مرکب سوی ما بسیار رانند

102 طلبکار آمدند اندر سوی ما %~% ولی در عاقبت گشتند شیدا

103 طلبکار آمدند وبازگشتند %~% نمود سفل و علوی در نوشتند

104 کرا باشد نمود عشق طاقت %~% که درآخر بیابد این سعادت

105 کسی باید که او از جان نترسد %~% بجز ما هیچ چیزی او نپرسد

106 بجز ما ننگرد در هر دو عالم %~% یکی بیند مرا در عین آدم

107 بجز من هیچ در پیشش نگنجد %~% دو عالم نزد او موئی نسنجد

108 بجز ما هیچ اینجا ننگرد او %~% بمردی این ره ما بسپرد او

109 چو ره بسپارد اندر سوی درگاه %~% یکی بیند مرا در جمله آنگاه

110 مرا دیدن در این صورت به نتوان %~% بوقتی کو ببیند راز پنهان

111 که جان بسپارد و ما را به بیند %~% ابا ما او در این خلوت نشیند

112 تو ای عطار جانت برفشاندی %~% بسی در بحر ما کشتی براندی

113 در این دریای ما دیدی تو جوهر %~% ترا دیدم در اینجا هفت اختر

114 تمامت در تو اینجا درج کردیم %~% درون دل تو ما را عین دردیم

115 تو داری در رهم از درد شو فرد %~% که مردی می نیابی جز که در درد

116 ز درد عشق ما آگاه میباش %~% بصورت همچنان در راه میباش

117 که من دیدم ترا از جمله مردان %~% دل و جانت بدیدم شاد و گردان

118 توئی و نزد من جمله عزیزی %~% که جز با من نباشی و چه چیزی

119 چو جز من در نمیگنجد بر تو %~% منم در هر دو عالم رهبر تو

120 چو جز من در نمیگنجد بجانت %~% دمادم مینماید رخ عیانت

121 چو جز من درنمیگنجد درونت %~% منم اندر درون و در برونت

122 کس کو شرع محبوبم سپارد %~% بشرع دوستم او پای دارد

123 مراو را اینچنین واصل کنم هان %~% نمودش جملگی حاصل کنم هان

124 نمایم ذات خود او را تمامت %~% بفردوسش برم یوم القیامت

125 ببخشم من گناه او سراسر %~% ندارد اینکه مومن دان تو باور

126 کند این را قبول از جان و دل او %~% نگردد عاقبت اینجا خجل او

127 مرا ز آن دم که آدم دردمنداست %~% از آن دم این تمیز اندر پسنداست

128 از آن دم این دم تو هست پیدا %~% از آن دم یافتی این دم هویدا

129 اگر آن دم در این آدم نبودی %~% وجود تو در این عالم نبودی

130 از آن دم یافتی این جوهر یار %~% از آن اینجا همی بینی تو اغیار

131 از آن دم یافتی انوار عالم %~% نفخت فیه میآید دمادم

132 از آن دم هر دمی اندر دم تست %~% که دم اندر دم تو آدم تست

133 از آن دم دم زن و زیندم میندیش %~% رها کن جمله از عالم میندیش

134 از آن دم تو دمادم هر سخن گوی %~% که بردی درحقیقت در سخن گوی

135 از آن دم دمدمه افکن در آفاق %~% دمادم که ازآندم جمله عشاق

136 از آن دم در عیان اسرار کل بین %~% وجود خویشتن انوار کل بین

137 از آن دم این دم تو در جهان است %~% که بگرفته زمین اندر زمانست

138 از آن دم آدم اینجا خویشتن یافت %~% عیان بود و ز دید جان و تن یافت

139 از آن دم این دم تو میزند دم %~% عیان بین تو مر این کل دمادم

140 ز دمهائی که اینجاگه زدی تو %~% دمادم کان معنی بستدی تو

141 ز دمهائی که از دلدار دیدی %~% حقیقت جمله اسرار دیدی

142 دم آدم از آن دم یافت بودش %~% از آن دم عین آدم مینمودش

143 چو آدم در بهشت این مرتبت یافت %~% از آن دم سوی جانان زود بشتافت

144 چو آدم در بهشت جان زد آندم %~% نظر میکرد و خود میدید آدم

145 عجب درمانده بد در کائنات او %~% که چون آمد نهان در سوی ذات او

146 نهان با خود دمادم زار میگفت %~% غم دل با خدا او باز میگفت

147 چو حق درخویشتن میدید تحقیق %~% بخود میگفت و خود میکرد تصدیق

148 که ای جان جهان و جوهر من %~% توئی در هژده عالم رهبر من

149 مرا آورده و بنموده تو %~% خودی خود بمن بخشوده تو

150 درونم هم توئی بگرفته بیرون %~% ترا دانم در اینجا سر بیچون

151 حجاب تو بود این صورت تو %~% که عین شوق عشقست صورت تو

152 حجاب از پیش رو بردار و بنمای %~% که هستی در درون جان تو یکتای

153 چنین تنها مرا اینجا بمگذار %~% که دانائی مرا کرده پدیدار

1 ندا آمد درون جسم و جانش %~% ورا بنمود کل راز نهانش

2 که ای آدم چرا هستی تو تنها %~% که من باتودرم اینجای یکتا

3 چو من با تو درون جسم و جانم %~% در این جنت ترا عین العیانم

4 چرا تنها همی گوئی که هستم %~% که با تو در درون جان نشستم

5 ایا آدم در ایندم شاد میباش %~% بجز من از همه آزاد میباش

6 ایا آدم درون ما را نظر کن %~% نظر در جسم و جان مختصر کن

7 ایا آدم منم در بود جانت %~% که بنموده همه راز نهانت

8 ایا آدم چو تو در نفیسی %~% همی خواهی در اینجا هم جلیسی

9 دلت تنگ آمده است اینجا بیکبار %~% که جز ما نیست اینجا هیچ دیار

10 ولیکن من خداوند کریمم %~% عیان صانع وحی رحیمم

11 منم دانا منم بینا بهر حال %~% همی دانم درونت کل احوال

12 منت بخشم بفضل خویش اینجا %~% نمود عشق هم در دیدن ما

13 منت بخشم در اینجا دیدن خود %~% که پیش ما نگنجد هیچ از بد

14 حجاب آنگه ز پیش روی برداشت %~% چو آدم در نمود او جسم بگماشت

15 میان بیخودی حق را یکی یافت %~% خدا وز خویشتن او بیشکی یافت

16 چنان مست لقا شد او بیکبار %~% که آن سر دید چون اول دگربار

17 نمیدانست آدم او سر از پای %~% بمانده واله و حیران و شیدای

18 نمیدانست آدم هیچ بیخویش %~% حجاب جملگی برداشت از پیش

19 چنان مست لقای جان جان بود %~% که آدم در نهان حق عیان بود

20 چنان مست لقا بد در جلال او %~% که در حیرت عجب بد گنگ و لال او

21 چنان مست لقا بد در عیانش %~% که بیرون بود از کون و مکانش

22 چنان مست لقا بد بیخبر او %~% که جز یکی ندیدش سر بسر او

23 چنان مست لقا بد آدم آنجا %~% که در اعیان نمیآمد دم او را

24 دم آدم ز جزو و کل برون بود %~% که آدم سر کل نایافت چون بود

25 دم او آن دم اول رو نمودش %~% که از بود تمامت در ربودش

26 دم او حق تعالی بد در آن دم %~% بخود پیوست بشنو سر آدم

27 چنان بد آندم و آدم نگنجید %~% که در عین العیان آن دم نگنجید

28 چو آدم مست حیرت شد ز عالم %~% بهشت جان بدید و سر اعظم

29 در آن دم کرد او را عشقبازی %~% من این اسرار میگویم ببازی

30 بدان اسرار حق بازی و در یاب %~% در این اسرارها این دم تو بشتاب

31 خطاب حق سوی جبریل امین شد %~% مر او را در زمین عین الیقین شد

32 سوی جنت شتافت از قوت حق %~% که تا پیدا شود کل قدرت حق

33 خطابی کرد حق در سوی جبریل %~% که هان از پهلوی چپ زود تبدیل

34 کنی آدم در اینجا آشکارا %~% که تا بیند حقیقت صنع ما را

35 در آن دم عقل کل آمد مشهر %~% ز من بشنو تو این اسرار بی مر

1 ز پهلوی چپ آدم عیان شد %~% نمود جزو و کل دیگر نهان شد

2 چو جبریل اندر آن بد در نظاره %~% یکی صورت دگر شد آشکاره

3 عجائب صورتی در دیگر اسرار %~% ز پهلوی چپش آمد پدیدار

4 یکی صورت که بد آنجمله معنی %~% که او را بود در جان سر تقوی

5 نمود انبیا و اولیا بود %~% که در جان او ذکی با ذکا بود

6 قدم تا سر همه نور الهی %~% در او پیدا همه سر الهی

7 دو چشم نرگسین مانند بادام %~% ولی در راه معنی او بده دام

8 سر و پایش پر از فیض و پر از نور %~% میان جزو و کل او گشته مشهور

9 ز دید جان جانان گشته پیدا %~% ورا اسمش نهاده باز حوا

10 هوا در گرد کویش ره نبرده %~% ز عزت دردرون هفت پرده

11 ز اوج عزت غم بی صفاتش %~% نمودار آمده در عین ذاتش

12 صفاتش بی صفت در عالم دل %~% ولی صورت بمعنی گشته حاصل

13 نبد آب و نبد خاک و نه آتش %~% نه باد تند الا روح مهوش

14 بحکمت ازدرون جان اشیا %~% نموده کرد اینجا حق تعالی

15 بحکمت از سوی پهلوی آدم %~% نموده در بهشتش عین آن دم

16 عجائب گوهری بیرون افلاک %~% میان باد و آب و آتش و خاک

17 ولی در عین هستی جان جان بود %~% که از دیدار آدم او نهان بود

18 ز بود آدم آمد آشکاره %~% تمامت جزو و کل دروی نظاره

19 همه کروبیان عالم جان %~% نظر کردند او را راز پنهان

20 ولی آدم چنان بد در جلالش %~% که اینجا مینمود از دل خیالش

21 چنان میدید بیهوشانه آدم %~% که جانان را از او پیدا شدی دم

22 چنان چون آفتاب نور خورشید %~% که گم کردی حقیقت جمله جاوید

23 ز بیهوشی چنان میدید در خویش %~% حجابش ناگهی برداشت از پیش

24 حجاب اندر حجاب نور پیوست %~% بهوش آمد زمان و باز پیوست

25 دگر آدم نظر کرد و چنان دید %~% سراسر نور حق اندر جنان دید

26 حقیقت دید جان و دل نشسته %~% در غم را بر آدم ببسته

27 حقیقت جان و دل آمد در آنجا %~% ز یکتا و دوئی گشته هویدا

28 حقیقت دید حوا را بر خود %~% که او بد در عیانش رهبر خود

29 حقیقت دید حوا آشکاره %~% ز صنع خود در او کردش نظاره

30 حقیقت دید حوا جان خود را %~% که پیدا کرد از پنهان خود را

31 حقیقت دید حوا را دل و جان %~% که از حق بود پیدا گشته پنهان

32 حقیقت دید او را جوهر دل %~% نمود عشق او چون آب در گل

33 حیات محض و روح روح آدم %~% نظر میکرد اندر او دمادم

34 ولی حوا ز سر تا پای بد حور %~% اگرچه این بیانت هست مشهور

35 ز حق دان راز حق را تو نه از من %~% که این رازت کنم اینجای روشن

36 چو حوا نیز آدم دید آنجا %~% ز نور حق شده آن هر دو پیدا

37 دل هر دو جهان با مهر پیوست %~% چو ماهی کان زمان با مهر پیوست

38 یکی باشد مه و خورشید حقا %~% که هم از نور یکی شد مصفا

39 شدند ایشان نمود چرخ و انجم %~% ولی از نور ایشان جملگی گم

40 وگر خورشید و مه چون یک نماید %~% عیان خورشید کل بیشک نماید

41 شود نور مه اندر نور خورشید %~% یکی باشد حقیقت عین جاوید

42 وگر پیدا شود نور الهی %~% نمود عشق اینجا بی تباهی

43 وگر مه آید از خورشید پیدا %~% نماید چون هلالی در مصفا

44 شود دور از برش تا نور گردد %~% بگرد چرخ او مشهور گردد

45 نماید نور اندر قدر باشد %~% ده و دو بگذرد او بدر باشد

46 چنین دان سر آدم بنگر ای جان %~% که میگویم ترا این راز پنهان

47 بدش چون از قمر رو گشته مشتق %~% ز صدق دوست دار این راز صدق

48 مه نو بود و خورشید حقیقی %~% که گردد در بهشت جا رفیقی

49 وگر پیدا شود در نور انوار %~% حجاب یکدگر رفته بدیدار

50 شود پیدا زهم خورشید و مه در %~% اگر مردی از این معنی بمگذر

51 نمود عشق آدم دان تو خورشید %~% که این انجم از او باشند و ناهید

52 نمودش کرده مه زو شد پدیدار %~% از این اسرار شو یک لحظه بیدار

53 شو و اسرار من میبین دمادم %~% که رمزی هست این حوا و آدم

54 حقیقت حق رمز حق بگفتست %~% در اسرار با احمد بسفتست

55 حقیقت حق تعالی جان جانست %~% که راز آدم حوا نشانست

56 حقیقت دان که دنیا درگذارست %~% بجز جانان همه ناپایدارست

57 حقیقت دان که دنیا بوستانست %~% ولی آن سر در او میوه عیانست

58 حقیقت دان که دنیا هست بردار %~% بگرد او مگرد ای دوست زنهار

59 حقیقت دان که دنیا رهگذارست %~% در این ره اژدهائی بیشمارست

60 حقیقت دان که دنیا هست آدم %~% نماید راز کل اینجا دمادم

61 حقیقت دان که دنیا چون زنی هست %~% ترا بفریبد اینجا برده ازدست

62 حقیقت دان که دنیا هست حوا %~% از او بگذر که گردی زود رسوا

63 حقیقت دان که دنیا چون بهشت هست %~% بچشم عاشقان اینجای زشتست

64 حقیقت دان که دنیا هست ناری %~% خسیسی مدبری ناپایداری

65 گذر کن زود و بگذر از طبیعت %~% بجانت شاد باش اندر طبیعت

66 گذر کن روی او منگر دمی تو %~% اگر اینجا به معنی آدمی تو

67 از این دنیا شوی بیرون چو آدم %~% مبین دنیا و حق بین تو دمادم

68 در این جنت که بیرون وی آید %~% حقیقت عین گردون وی آید

69 بهشت صورتست اینجای دریاب %~% بسوی جنت جانان تو بشتاب

70 از او بگذر هوا را میبمان تو %~% که هستی در بهشت جاودان تو

71 بهشت صورتست اینجای دنیا %~% بهشت جان طلب در عین عقبا

72 توئی درمانده در دنیا بدانی %~% بدانی کاندمی اینجا تو فانی

73 تو حوا دیده و آدمی تو %~% تو از آن آمدی وآن دمی تو

74 ز تو پیدا شده اینجای حوا %~% هوا بگذارو شو در عین دریا

75 طلب کردی هوا اندر طبیعت %~% نه بسپردی دمی گام حقیقت

76 بمانده در هوائی و چگویم %~% دوای دردت ای نادان چه جویم

77 تو تا باشی هوا را دوستداری %~% ابی مغزی و عین پوست داری

78 تو این را دوست داری و هوائی %~% بمانده دور از عین خدائی

79 هو ابگذار و یک دم بی هوا باش %~% چو مردان درجهان عین خدا باش

80 هوا بگذار و بگذر از یبوست %~% رها کن صورت عین نحوست

81 هوا بگذار تا گردی مصفا %~% شوی ماننده اول تو یکتا

82 هوابگذارو میگویم یقین بین %~% درونت اولین وآخرین بین

83 هوا بگذار ای آدم از آن دم %~% بزن دم چند از این حوا و آدم

84 دم جان گیر و بیرون جهان باش %~% حقیقت برتر از عین جنان باش

85 زهی جاهل که دنیا دوستداری %~% نداری مغز جمله پوست داری

86 ز مغزی دور و قانع گشته با پوست %~% حقیقت دور ماندستی تو از دوست

87 ز مغزی دور و بیدل گشته تو %~% میان خاک بر گل گشته تو

88 ز مغزی دور و جانان را ندیدی %~% دریغا سر اعیان را ندیدی

89 ز مغزی بیخود و تا چند لافی %~% زمانی کاسه سردار صافی

90 ز بی مغزی چرا ابله شدستی %~% مگر اول تو هم ابله بدستی

91 حقیقت مغز جو وز مغز مگذر %~% وز این اسرارهای نغز مگذر

92 از این اسرارها کن مغز تازه %~% دگر افتی تو اندر عین کازه

93 از این اسرار سر دوستان بین %~% جهان را سر بسر یک بوستان بین

94 از این بستان بجز یک میوه تر %~% طلب کن میوههای خوب و خوشتر

95 کزان لذات خوش یابی حقیقت %~% که افتاده طلب دارد طبیعت

96 هر آن میوه که افتادست از بار %~% مخور از خاک ره ای دوست زنهار

97 سقط باشد گذر کن زان مخور تو %~% طلب کن میوه را از شاخ تر تو

98 چو تو زین بوستان لذت نیابی %~% یقین دان عین آن قربت نیابی

99 از این بستان بخور لذات شیرین %~% ترش هرگز مخور ای مرد غمگین

100 من این اسرار بهر آن بگفتم %~% که از پیر بزرگ این دم شنفتم

101 سقط باشد در اینجا آنچه خامند %~% حکیمان میوههای خوش طعامند

102 حکیمان میوه نغزند و شیرین %~% که از آن است در این باغ تمکین

103 حکیمان جان جانند گر بدانی %~% حکیمانی که دارند آن عیانی

104 حکیمان گرچه بسیارند در دهر %~% کجا تریاک دانند کرد مر زهر

105 حکیمی باید و پاکیزه جانی %~% که داند راز هر چیزی عیانی

106 حکیمی نیست با جوهر درآئی %~% مثال رهبری یا رهنمائی

107 حکیمی نیست تادردت نگوئی %~% ز بعد درد درمانت بجوئی

108 حکیمی نیست تا دردم بگویم %~% برش در عشق من چاره بجویم

109 حکیمی نیست بر مانند عطار %~% که درمان میکند اینجا بیکبار

110 ز حکمت کرد درمان جمله ذرات %~% ز عین حکمت و قرآن و آیات

111 ز حکمت جمله درمان کرد اینجا %~% حقیقت جان جانان کرد اینجا

112 دوای درد خود عطار کردست %~% همی آسان چنین کس را دهد دست

113 ز حکمت ذات دارد کو حکیمست %~% که یسین سر قرآن از حکیمست

114 دوای درد خود کردست اینجا %~% که دید انبیا دارد هویدا

115 دوای درد خود او یافت جانان %~% حقیقت فاش کردست راز پنهان

116 دوای درد او بد عین صورت %~% بدش درمان پذیرفت از ضرورت

117 حقیقت درد بود و با دوا باشد %~% عیان انتهایش انتها شد

118 چو درد عشق بی درمان فتادست %~% حقیقت راز با جانان فتادست

119 چو درد عشق در جان بود جانان %~% حقیقت درد شد اینجای درمان

120 چو درد عشق درمان کرد عطار %~% عیان مر جانش جانان کرد عطار

121 چو درد عشق نبود مر کسی را %~% مخوان کس کوست بیشک ناکسی را

122 چو درد عشق داری هست درمان %~% ولی وقتی که گردد جان جانان

123 ترا آزرد یا درمان برد زود %~% بیابی در میان دیدار معبود

124 ز درد ار آگهی درمان طلب کن %~% ز جان گر آگهی جانان طلب کن

125 ز درد ار آگهی درمانست دلدار %~% که درمانت کند هر دو بیکبار

126 ز درد عشق جانها مبتلا شد %~% همه جانها در این عین بلا شد

127 ز درد عشق اگر بوئی نیابی %~% دمادم سوی درد او شتابی

128 مجو درمان اگر مردی در این درد %~% میان جان و دل بنشین دمی فرد

129 چو آدم فردباشی همچو اول %~% وگرنه ناگهی گردی مبدل

130 میان جان تو داری عین درمان %~% دل خود از بلای درد برهان

131 میان جان نظر کن سر بیچون %~% که گردانست در وی چرخ گردون

132 میان جان نظر کن باز بین دل %~% حقیقت برگشا این راز مشکل

133 زهی نادان که خود دانا شماری %~% ز شرم حق کجا می سر برآری

134 زهی نادان که ماندی اندر اینجا %~% بسی دیدی همی آزار دنیا

135 ندیدی هیچ جز اندوه و جزدرد %~% نرفتی یک زمان نزدیک یک مرد

136 که تا راهی مگر بازت نماید %~% گره از کار بسته برگشاید

137 تو در بازار دنیا بازماندی %~% از آن در شهوت و در آز ماندی

138 تو در بازار دنیا مبتلائی %~% نمیدانی کنون کز که جدائی

139 تو پنداری که در عین بهشتی %~% خدا یکباره از خاطر بهشتی

140 تو پنداری که دنیا هست جنت %~% از آن هر لحظه یابی رنج و محنت

141 تو پنداری که در عین جنانی %~% از آن اینجا یقین چیزی ندانی

142 تو پنداری که میآئی ز جائی %~% زهی پندار تو ناخوش بلائی

143 تو پنداری که چیزی یافتی تو %~% حقیقت هیچ می نایافتی تو

144 تو پنداری که پندارت غلط شد %~% از آن بود و در اینجا چون سقط شد

145 تو پنداری که دنیا هست چیزی %~% بر عاقل نمیارزد پشیزی

146 تو پنداری که اینجا باز مانی %~% که نادانی یقین در دهر فانی

147 ز دانائی چنین پندار داری %~% که پیوسته دل افگار داری

148 ز دانائی چنین در بند خویشی %~% از آن جان و دلت پیوسته ریشی

149 ز دانائی بماندی این چنین خوار %~% که کردت قید اینجا دهر غدار

150 ز دانائی بماندی در جهنم %~% بلای خویش میبینی دمادم

151 ز دانائی بماندی زار و مسکین %~% گهی پرمهر و گاهی گشته پرکین

152 ز دانائی بماندی در تک و تاز %~% برو وین حرف از گردن بینداز

153 ز دانائی بمانده زار و مجروح %~% نمییابی در اینجا قوت روح

154 چگویم تا که درد تو شود به %~% اگر مرد رهی داد سخن ده

1 دلا بگذر ز خود وندر فنا شو %~% عیان انبیا و اولیا شو

2 ز دیده گوی وز تقلید مگرو %~% دگر اسرار آدم نیز بشنو

3 توئی آدم بحوا بازماندی %~% عجب در عزت و در ناز ماندی

4 بحوا گر بمانی باز اینجا %~% یقین چون او تو جان درباز اینجا

5 چو میدانی که خواهی رفت آخر %~% دمی مگذر تو از معنی ظاهر

6 ز حق یک دم مشو دور ای دل و جان %~% وگرنه از بهشتت زود جانان

7 کند بیرون بیک ره همچو ابلیس %~% بگو تا چند خواهی کرد تلبیس

8 چو بیرون گرکند اینجا بزاری %~% سزد گر این زمان شرمی بداری

9 بدان میگویمت تا گوش دل تو %~% گشائی این حجاب آب و گل تو

10 نمود آدم و حوا بخوانی %~% ز تفسیر عیان اسرار خوانی

11 چوآدم آن چنان صورت عیان دید %~% ز شادی در میان یک دم بنازید

12 چو حوا دید پیش خود نشسته %~% در غمها بروی او ببسته

13 که پیش و پس همه خیل فرشته %~% همه از فیض ربانی سرشته

14 ستاده جبرئیل و جمله حوران %~% همه در پیش آدم با قصوران

15 خطابی کرد حق آنگه ابا او %~% که چون میبینی آدم گفت نیکو

16 توئی دانا و رحمانی چگویم %~% در این میدان که سرگردان چو گویم

17 صفات تست اینجا آشکاره %~% مرا اینجا رسد عین نظاره

18 تو بینائی و راز جمله دانی %~% تو پیدا کرده راز نهانی

19 همه مانده عجایب اندر این حال %~% زبانم گشته اندر صنع تو لال

20 تو آوردی در اینجا سر بیچون %~% نمیدانم که این احوال مر چون

21 نه خوابست اینکه میبینم عیانی %~% و یا پندار این سر نهانی

22 منم اندر بهشت لایزالت %~% شده اندر تجلی جمالت

23 ز وصفت واله و شیدا شدستم %~% ز جام عشق تو حیران و مستم

24 ز صنعت عقل من حیران بماندست %~% خرد انگشت در دندان بماندست

25 ز صنعت ماندهام در عین خوابی %~% که در پهلوی من یک آفتابی

26 نشاندستی کنون این از کجا بود %~% که ما را اندر این پیدا لقا بود

27 کجا بد اول و این از که آمد %~% که عقل و هوش آدم جمله بستد

28 مرا برگوی تا خود این چه بود است %~% که صنع تو مرا پیدا نمودست

29 تعالی الله زهی دیدار یکتا %~% که گردی اندر این جنت هویدا

30 تعالی الله زهی قدرت نمودی %~% در این صنعت چنین نمودی

31 تعالی الله زهی انوار بیچون %~% که پیدا کرده از کاف وز نون

32 تعالی الله زهی نقاش مطلق %~% ترا باشد چنین راز اناالحق

33 تعالی الله که آدم گشت حیران %~% جلالش را در اینجا وصف نتوان

34 تعالی الله که آدم آفریدی %~% ورا در عین جنت آوریدی

35 نمودی این زمانش جوهر خویش %~% حجابم بر گرفتی جمله از پیش

36 حجابم این زمان برداشتی باز %~% که دیدم من در این انجام و آغاز

37 حجابم این زمان رفته بیکبار %~% که آمد راز جانانم پدیدار

38 حجابم این زمان شد جملگی دور %~% که میبینم ورا نور علی نور

39 حجابم دور شد از روی دلدار %~% چو دیدم گشتهام از جنگ بیزار

40 حجابم دور شد تا راز دیدم %~% نمودش اندر اینجا باز دیدم

41 حجابم دور شد تا روی یارم %~% حقیقت گشت اینجاگه شکارم

42 حجابم دور شد میبینمش روی %~% نشسته این دمم جانان بپهلوی

43 حجابم دور شد از عین جنات %~% که میبینم کنون مستور ذرات

44 جمال یار رویاروی دیدم %~% نمود دوست در پهلوی دیدم

45 جمال یار آنگاهی چنانم %~% ندانم تا که وصفش من چه خوانم

46 جمال یار این حوران که باشند %~% به پیش رویت اینان خود که باشند

47 جمال روی ما حور و قصورست %~% جمال جان آدم پر ز نورست

48 جمال یار عین جاودانست %~% که این از پیش آدم رایگان است

49 جمال یار و دیدار نکوئی %~% که وصفش مینگنجد از نکوئی

50 جمال یار آنگه پرلقایست %~% که درد جان آدم را دوایست

51 جمال یار میبینم کنونم %~% در این جنات اندر رهنمونم

52 جمال یار میبینم بشادی %~% مرا این عین جاویدان تو دادی

53 جمال یار میبینم عیانی %~% توآوردی تو کردی و تو دانی

54 جمال یار بی برقع پدیدست %~% ولی اندر لطافت ناپدیدست

55 جمال یار روح جان فروزست %~% که در جنات جانم رخ نمودست

56 جمال یار دیدم رایگانی %~% تو گویائی در این شرح و معانی

57 جمال یار بس زیبا و خوبست %~% ولی در ذات ستار العیوبست

58 نمودی این زمان از پرده راز %~% مرا پیدا شده انجام و آغاز

59 نمودی این زمان دیدار خویشت %~% عجب برداشتی ای جان زپیشت

60 چو برقع برگرفتی ای دل و جان %~% ندارم طاقت خورشید رخشان

61 ندارم طاقت خورشید رویت %~% از آن چون ذرهام حیران ببویت

62 ندارم طاقت عکس جمالت %~% اگرچه دیدهام عین وصالت

63 وصالت رخ نمود اینجامرا بین %~% دل شیدای ما از جان ما بین

64 وصالت میرباید جان آدم %~% که بنمودی چنین اعیان آدم

65 وصالت میرباید جوهر جان %~% نمییارم که بینم رویت ای جان

66 شدستآدم در این جنات بیهوش %~% زبان اینجا نیارم کرد خاموش

67 دل و جان واله و حیران چه گویم %~% در اینجا گاه ای جانان چه گویم

68 توئی صانع درون جان آدم %~% تو هم حوائی و جانان آدم

1 خطاب آمد که آدم چندگوئی %~% درون بنموده رویم چند جوئی

2 بگو تا چند گوئی در بهشتم %~% که من تخم شما اینجا بکشتم

3 ز حد بگذشت اکنون گفت اینجا %~% زمانی گوش کن بشنفت اینجا

4 منم آدم در اینجا رخ نموده %~% گره از کار عالم برگشوده

5 منم آدم جمال من تو دریاب %~% درون خانه شادانم تو دریاب

6 کنون دلدار اینجا گشت حاصل %~% بدیدار نبی اینجای واصل

7 کنون دلدارت اینجا آفریده %~% در این جنت برایت آفریده

8 جمال ما است از راز نهانی %~% که پیدا کردهام عین عیانی

9 جمال ماست خوش بنگر تو ما را %~% که من پیدا بکردستم نکو را

10 از آن تست آدم شاد دل باش %~% در این سر بی حجاب آب و گل باش

11 از آن تست آدم باز بین راز %~% توئی تست در انجام و آغاز

12 از آن تست او و تو از اوئی %~% چو او خوب و دلارا و نکوئی

13 از آن تست او داد تو بودست %~% که اینجا گه ز وصفم رو نمودست

14 از آن تست او در عین تحقیق %~% بهشت رایگان دادیم و توفیق

15 تو از وی بازدان دلدار با ما %~% که از تو آمدست اعیان در اینجا

16 درون خانه و بنگر تو این دم %~% خوش افتادست حوا نیز آدم

17 ولی اینجاترا عقدیست پنهان %~% که بندم من در اینجا من باعیان

18 به ده صلوات ای آدم بصد بار %~% بروی مصطفی آن فخر ابرار

19 به ده صلوات حوا شد قبولت %~% که از صلوات بینی تو اصولت

20 به ده صلوات و عین جاودان شو %~% بصورت برتر از کون و مکان شو

21 به ده صلوات ای آدم در این دم %~% بروح مصطفی کو هست خاتم

22 به ده صلوات را از بهر کابین %~% که حوا یافت این اسرار و تمکین

1 خطابی کرد آدم کای دل و جان %~% بگو با من کنون این راز پنهان

2 که خاتم کیست تا من باز دانم %~% که شد تازه از این روح و روانم

3 که باشد مصطفی یا رب مرا گوی %~% که در میدان عشق او منم گوی

4 بدو گفتا که ای آدم بدان هان %~% محمد(ص) راز اسم آمد ز اعیان

5 طفیل او ترا من آفریدم %~% ز نسل او ترا من برگزیدم

6 طفیل اوست این جنت که دیدی %~% ولیکن اسم او اکنون شنیدی

7 طفیل اوست ماه و چرخ و انجم %~% همه در پرتو رویش بود گم

8 طفیل اوست این اشیا سراسر %~% ز دیدارش در این جنات برخور

9 اگر می او نبودی تونبودی %~% که گفتی اندر اینجاگه شنودی

10 اگر او مینبودی خود دم تو %~% کجا بودی اسامی آدم تو

11 طفیل اوست دنیا آخرت هم %~% طفیل ذات او حوا و آدم

12 مرا محبوب اوست ای آدم اینجا %~% از او پیدا نمودم جمله اشیا

13 ز بهر او تمامت آفریدم %~% ترا از بهر او من برگزیدم

14 پس آنگه داد آدم نیز صلوات %~% خروش افتاد در حوران جنات

15 خروش افتاد اندر عرش و افلاک %~% ز هیبت لرزه افتاد بر خاک

16 خروش افتاد در ذرات عالم %~% از آن هیبت زبان در بست آدم

17 ملایک بر فلک در عین صلوات %~% تمامت غلغه افکنده ذرات

18 چو آدم آنچنان اغراض حق دید %~% درون جان خود او مصطفی دید

19 درون جان عیان نور محمد %~% همی دید او مصور یا مؤید

20 دعا کرد آن زمان بگشاد او دست %~% ز عجز خویشتن شد نیز در هست

1 چنین گفت ای خدای حی رحمان %~% کریم و قادر و دانا و سبحان

2 خداوند جهان و جان تو باشی %~% حکیم و قادر و دیان تو باشی

3 بحق ذات پاکت یا الهی %~% که تو دانای حالی و تو شاهی

4 بحق این محمد کآدم اینجا %~% بکن بخشایشی این لحظه او را

5 بحق این محمد خاتم تو %~% بیامرزی بفضلت آدم تو

6 بیامرزی گناه جمله را پاک %~% که پیدا کرده ما را تو از خاک

7 بفضلت جمله فرزندانم ای جان %~% باحمد بخشی ای غفار سبحان

8 خطاب آمد که آدم خوش دعائی %~% بکردی اندر اینجا خوش صلائی

9 خوشی صلوات دادی مردعایت %~% قبول آمد برم این دم دعایت

10 بیامرزم در آخر من گناهت %~% بهرجائی ترا بیشک پناهت

11 ولی آدم ز من بشنو یکی راز %~% اگر خواهی که باشی جمله اعزاز

12 همه زان تو است و من تراام %~% نمودم عزت و عین لقاام

13 همه زان تو و تو زان مائی %~% کنون بر جزو و بر کل پادشائی

14 نظر کن جمله را زان تو کردم %~% همه درحکم و فرمان تو کردم

15 ولی این یک شجر اینجا تو منگر %~% وگرنه بفکنم در عین آذر

16 تو این گندم مخور تا میتوانی %~% که مر ما را در این راز نهانی

17 بود تو آن نمیدانی تو بشنو %~% ابر اسرار ما آدم تو بگرو

18 مخور این گندم وآزاد میباش %~% درون جنتم دلشاد میباش

19 مخور این گندم و راز نهان بین %~% مرا پیوسته تو عین العیان بین

20 مخور این گندم و باقی بخور تو %~% همی فرمان شیطان را مبر تو

21 مخور این گندم و گفتم ترا بین %~% بجز ما را مبین و شاد بنشین

22 کنون ای جبرئیل این تخت بردار %~% بصنع ما تو اندر زیر پردار

23 بهر جائی که میخواهد دل او %~% همی بر با مرادش حاصل او

24 کنم زیرا که من پروردگارم %~% بفضل خود ورا نیکو بدارم

25 اگر فرمان برد ما را بتحقیق %~% دهم من بیشتر آن لحظه توفیق

26 ایا جبریل او را هرچه خواهد %~% بده اینجا نیفزود و نکاهد

27 بحالی جبرئیلش تخت برداشت %~% ز عزت آدم اینجا سر برافراشت

1 بهرجایی روان کز عشق میشد %~% دمی کآنجای آدم را همی شد

2 تماشای بهشتش هر زمان بود %~% که آدم ز آفرینش جان جان بود

3 چو آدم سوی عدن آمد ز شادی %~% بدو جبریل گفتش یا عبادی

4 ببر فرمان حق بنیوش از من %~% که قول حق چو خورشیدست روشن

5 مخور تو زین درخت ای آدم و باش %~% ز عشق او توئی اسرار کل فاش

6 مکن تا شاه باشی جاودانه %~% وگرگیرد از این حق را بهانه

7 بمانی جاودانه تو گنه کار %~% شوی عاصی تو اندر حکم جبار

8 تو را من پند دادم رایگانی %~% ز حق گفتم ترا باقی تو دانی

9 فرود آمد دلش اینجای آدم %~% که بد جنات او از عین آدم

10 بهر جانب همی آب روان دید %~% معظم قصرهای رایگان دید

11 بشد جبرئیل ز آنجا تا بمسکن %~% گرفت آدم بسوی عدن با من

12 دلش مستغرق فرمان شه بود %~% چو آن اسرار از جبریل بشنود

13 بخود اندیشه میکرد آدم %~% که با جنات او از عین آن دم

14 بهر جانب همی آب روان دید %~% معظم قصرهای حوریان دید

15 همه جنات پر حور و قصورست %~% زمین و آسمانم غرق نورست

16 ولی این صورت زیبا در اینجا %~% بپرسم یک سخن او را در اینجا

17 چو حق این را برایم آفریدست %~% ز بهر من در اینجا آوریدست

18 همه میل دلش در سوی او بود %~% که حوا پیش چشمش بس نکو بود

19 همه میل دلش سویش گرفته %~% بجز او جمله در خاطر گرفته

20 بجز او در دلش چیزی نگنجید %~% جهان نزدیک او موئی نسنجید

21 بحوا گفت کای جان جهانم %~% توئی مر نور چشم دیدگانم

22 بتو روشن شده نور دو دیده %~% توئی از آفرینش برگزیده

23 من و تو هر دو دیدار بهشتیم %~% که از حضرت بدان صورت بهشتیم

24 من و تو هردو از اعیان اصلیم %~% دمی خوش کاندر این دم عین وصلیم

25 من و تو هر دو مانندیم الله %~% که پیدا آمدیم از حضرت شاه

26 من و تو هر دو دیدار الهیم %~% کنون بر جزو و بر کل پادشاهیم

27 کنون خوش باش با ما یک زمانی %~% که خواهد ماند از ما داستانی

28 چنین کان مرهمی بینم نهانی %~% خدا را خوش بود ما را تو دانی

29 که جز دیدار حق چیز دگر نیست %~% ترا حوا از این معنی خبر نیست

30 کنون ای جان و ای دل نزد من آی %~% گره از کار من یکباره بگشای

31 جوابش داد حوا نیز آن دم %~% که ای جان جهان و یار آدم

32 جوابش داد آن دم نیز حوا %~% که ای جان جهان کم کن تو غوغا

33 مرا جانی و تو هم زندگانی %~% ولی سر خدا جمله تو دانی

1 نمود حق نه چیزی هست بازی %~% تو این دم در تمامت سرفرازی

2 تو قدر خود بدان و سر نگهدار %~% ببین نامت چه چیزی گفت جبار

3 از این گندم حذر میکن دمادم %~% ببین تا حق چه گفتست گفت آدم

4 که تو زان منی من زان تو باش %~% ولی گر با منی با خویشتن باش

5 در این جنات اگر خواهی که باشم %~% حقیقت تخم نیکوئی بپاشم

6 بمردی بگذر از گندم حذر کن %~% پس آنگه سوی من کلی نظر کن

7 که تا باشیم با هم جاودانه %~% نگیرد هیچکس بر ما بهانه

8 همه حوران در اینجامان ندیمست %~% خدای ما کریمست و رحیمست

9 اگر خواهی که مانی جاودانی %~% پذیری پند من اکنون تو دانی

10 بدو گفت آدم ای جان و دل من %~% بمن بگذار اینجا مشکل من

11 نه حق با من چنین اسرار گفتست %~% ولی با کس نه این اسرار گفتست

12 بمن بگذار من به از تو دانم %~% نکو گفتی بگو جان جهانم

13 سبک آدم ورا بگرفت محکم %~% نمود اندر کشید اینجای آدم

14 در آغوشش گرفت آن نور قدرت %~% دمادم بود اندر عین رحمت

15 برویش سر نهاد آن روی آنجا %~% شدند از عشق کل یکسوی آنجا

16 بجز دیدن که ایشان را لقا بود %~% نمود هر دو از عین بقا بود

17 گمان اینجا مبر ای دوست دریاب %~% تو در مغز حقیقت پوست دریاب

18 عزازیل دژم چون دید احوال %~% بیامد بر در جنت دگر حال

19 کنون بشنو تو اسرار نهانی %~% اگرمردی رهی این سر بدانی

20 چنان ابلیس بر درگاه میبود %~% که بر احوالشان آگاه میبود

21 قضا را مار با طاووس رخشان %~% بدید آنجای ایشان هر دو دربان

22 برفت ابلیس و با ایشان شدش دوست %~% ببین کاسرارم اینجا مغز شد پوست

23 تو دیگر میندانی سر اسرار %~% ولی تو کی بدانی جز که گفتار

24 بر تو چون حکایت باشد این را %~% ندانی تو بیان عین الیقین را

25 چو تو این سر حق را قصه دانی %~% همی ترسم که اندر غصه مانی

26 مدان این قصه را مانند صورت %~% که مانی خوار سرگردان صورت

27 اگرچه قصه خواند این حق تعالی %~% نمودی کرد این اسرار ما را

28 ولیکن قصه در عالم بسی دان %~% پراکنده بسی با هر کسی دان

29 حقیقت قصه چون بسیار گفتند %~% همه اندر بیان بیکار گفتند

30 مگو بسیار اگر گوئی نکو گوی %~% نه هر چیزی که میآید فرو گوی

31 نمیگنجد در این قصه چه و چون %~% ز بیچونست این اسرار بیچون

32 نه بازیچه است این اسرار بیچون %~% نمیگنجد در این قصه بدان چون

33 ز بیچونست این اسرار تحقیق %~% کسی کو را بود از دوست توفیق

34 بداند این نمودار از کجایست %~% حقیقت عین گفتار از کجایست

35 ببازی نیست این دنیا نظر کن %~% ز بازی بگذر و خود را خبر کن

36 نه حق گفتست این اسرار با تو %~% درآید این همه گفتار با تو

37 که تا دانی که چونست زندگانی %~% کنی تو روزی اندر دهر فانی

38 ز بهر تو تمامت انبیا را %~% فرستادست چندین پیشوا را

39 مدان این پیشوایان را تو بازی %~% وگرنه در تف عزت گدازی

40 همه تورات با انجیل و فرقان %~% ز بود حکمت اینجاگاه بر خوان

41 همه اینجایگه سر کلامست %~% که حق گفتست و یک معنی تمام است

42 ولی آن سر که گفت در عین قرآن %~% همه درج است اندر ذات سبحان

43 چو حق اینجاست اینجا رخ نمودست %~% در اسرار معنی برگشودست

44 نه بستست این در و در اندرون باش %~% تو درمعنی قرآن ذوفنون باش

45 تو هر سری که از قرآن بیابی %~% یقین میدان که ایمن از عذابی

46 هر آن کو سر قرآن یافت اینجا %~% برون شد از خود و بشتافت آنجا

47 هر آن کو سر قرآن باز دید او %~% چو آدم عزت و هم ناز دید او

48 هر آن کو سر قرآن باز داند %~% همیشه از زبان گوهر فشاند

49 هر آن کو سر قرآن باز دانست %~% یقین انجام با آغاز دانست

50 حقیقت جوهر قرآن خدایست %~% که او مر جمله کل را پیشوایست

51 حقیقت جوهر قرآن ز نورست %~% که مؤمن دائما زو با حضورست

52 حقیقت جوهر قرآن بقایست %~% که در خواندن ترا عین لقایست

53 همه جا اوست و او از جای خالی %~% تعالی الله زهی نور معالی

54 چو او رانیست جای و در سراپای %~% توانی یافت جاویدش همه جای

55 جهان گر اول و گر آخر آمد %~% وگر باطن شد و گر ظاهر آمد

56 چه میپرسی ز باطن یا چه ظاهر %~% چه میگوئی چه اول یا چه آخر

57 چو ذاتش ظاهر و باطن ندارد %~% صفاتش اول و آخر ندارد

58 مکان را ظاهر وباطن نماید %~% زمان را اول و آخر نماید

59 مکان چون نیست اینجا و زمان هم %~% نه وصفش میتوان کردن نه آن هم

60 عدد گردد حقیقت ان احد خاست %~% ولی اینجا نیاید جز خدا راست

61 یقین دان آنچه رفت و بیشکی دان %~% هزار و یک چو صد کم از یکی دان

62 چو ابری چشمه دارد صد هزاران %~% عدد از چشمه خیزد نی ز باران

63 وجود بی نهایت سایه انداخت %~% نزول سایه چندین مایه انداخت

64 وجود سایه چون دریافت آن خاست %~% که خود را بی نهایت آورد راست

65 چو اصلش بی نهایت بود او نیز %~% وجود بی نهایت خواست یک چیز

66 ولی بر بی نهایت هیچ نرسید %~% از این نقصان بدو جز هیچ نرسید

67 بسنجید و نبودش هیچ چاره %~% شد القصه ز نقصان پاره پاره

68 چو هر پاره از او سوئی برون شد %~% چنین گشت و چنان و چند و چون شد

69 اگر هستی تو اهل پرده راز %~% بگویم اول و آخر به تو باز

70 وجودی در زوال و حد و غایت %~% فرو شد در وجود بی نهایت

71 حقیقت جوهر قرآن در او بین %~% ورا گر مرد رازی رهنمون بین

72 حقیقت جوهر قرآن طلب کن %~% وجود جز و کل شیی سبب کن

73 حقیقت جوهر قرآن تو دریاب %~% اگر مردی مرو هرگز از این باب

74 حقیقت جوهر قرآن چو جانانست %~% که اینجاگه ترا پیدا و پنهانست

75 ز نور او بری ره تا بر دوست %~% کند مغزت دراینجا جملگی پوست

76 ز نور او همه آفاق نورست %~% ولی بدبخت از این اسرار دورست

77 ز نور او زمین و آسمانست %~% ز دید او مکین وهم مکانست

78 ز نور او تمامت هست روشن %~% بدان گرد انست این گردنده گلشن

79 ز نور او اگر بینی عنایت %~% براندازی زمین و آسمانت

80 ز نور اوست اینجا جمله زنده %~% اگر مرد رهی میباش بنده

81 بجان شو بنده فرمان خالق %~% مخسب ای دوست اندر وقت فالق

82 ز خواب بیخودی بیدار حق شو %~% مر این اسرار ز الله بشنو

83 نفخت فیه اندر صبح یابی %~% اگر صبحی بنزد او شتابی

84 نماید صنعت اینجا کم تمامی %~% بیابی در دو عالم نیکنامی

85 بوقت صبحدم ذرات عالم %~% زنند هر لحظه اینجاگه از آندم

86 کند زنده همه ذرات دنیا %~% کسی باید که باشد عین مولا

87 شود آدم در آن دم عین جنات %~% ببیند در زمان او جوهر ذات

88 هوای دوست آرد در دل و جان %~% ببیند هم به از صد راز پنهان

89 بجز جانان نگنجد در ضمیرش %~% که جانان باشد اینجا دستگیرش

90 بقول و فعل شیطان سر نتابد %~% که تا آن دم بهشت کل بیابد

91 مخور بل کم خور ای بیچاره مانده %~% درون خانه و آواره مانده

92 مگو تا چند اندر خورد باشی %~% از آن حق را نه اندر خورد باشی

93 چنین از بهر یکتا نان گندم %~% کنی خود را تو اندر جان جان گم

94 کند زنده همه ذرات دنیا %~% کسی باید که باشد عین تقوی

95 چنین از بهرنفست سرنگونی %~% فرومانده چنین زارو زبونی

96 هوا و نفس تو از بهر شهوت %~% ترا انداختند از بهر قربت

97 ز بهر نان شود ننگ دو عالم %~% کز این اسرار یابی سر آدم

98 بگو تا چند تو دیوانه باشی %~% از آن حضرت همی بیگانه باشی

99 بگو تا چند خود را بشکنی تو %~% که چون ابلیس در ما ومنی تو

100 چو شیطان بر در جنت مقیم است %~% حذر کن ز آنکه شیطان رجیم است

101 تو اندر خلوتی و عین جنات %~% نمود حور بنگر جمله ذرات

102 ترا معشوقه خوش در بر نخفته %~% ترا اسرار از خاطر برفته

103 دیت پیدا بکرده حق تعالی %~% مکن چندین بخود اینجا جفا را

104 چه گفتست و چگویم تا بدانی %~% که داند سر این راز نهانی

105 برون شرع هرگز تو نیابی %~% اگر از نور در شرعش شتابی

106 بنور شرع و نور حق قرآن %~% بیابی این معما سخت آسان

107 ولیکن این بیان واصلانست %~% کسی کین سر بداند واصل آنست

108 کسی کین سر بدید و این صفا یافت %~% بنور شرع پاک مصطفی یافت

109 نیامرزاد یزدانش بعقبی %~% که گوید فلسفه زین شیوه معنی

110 چو او برخاست ز آنجا با عدم شد %~% چه افزود اندر آن کوه و چه کم شد

111 از آنجاکین همه آمد بصدبار %~% بدآنجا باز گردد آخر کار

112 همه آنجا به رنگ پوست آید %~% ولی اینجا برنگ دوست آید

113 کلام الله اینجا صدهزارست %~% ولی آنجا بیک رنگ آشکارست

114 همه آنجا برنگ خویش باشد %~% ولی اینجا هزاران بیش باشد

115 همه اینجایگه یکسان نماید %~% که هر اینجایگه شد آن نماید

116 اگرچه جمله یک گر صد هزارست %~% بجز یک چیز آنجا آشکارست

117 اگر گوئی عدد بس چیست آخر %~% شد و آمد برای کیست آخر

118 جواب تو بس است این نکته پیوست %~% که کوران فیل میسودند با دست

119 یکی خرطوم سود و دیگری پای %~% همه یک چیز را سودند یکجای

120 چو وصفش کرد هر یک مختلف بود %~% ولیکن فیل در کل متصف بود

121 اگر یک چیز گوناگون نماید %~% عجب نبود چو بوقلمون نماید

122 عدد گر مینماید تو مبین آن %~% که توحیدست در عین الیقین آن

123 تو هم یک جزوی و هم صد هزاری %~% دلیل از خویش روشنتر نداری

124 عدد گر غیر خود گوئی روایست %~% ولی چون عیب خود بینی خطایست

125 هزاران قطره چون در چشمم آید %~% اگردریا نبینم چشمه آید

126 ز باران قطره گر آید نماید %~% چو در دریا رود دریانماید

127 اگر تو آتش و گر برف بینی %~% همه قرآنست گر صد حرف بینی

128 اگرچه بر فلک صد گونه شمعند %~% برنگ آفتاب آن جمله جمعند

129 مراتب کان در ارواحست جاوید %~% چو صد شمعست پیش قرص خورشید

130 اگر روحی بود معیوب مانده %~% بباشد همچنان محجوب مانده

131 ز جای دیگر است اینگونه اسرار %~% ندارد فلسفی با این سخن کار

132 کسی کین دید هم از مصطفی دید %~% در اینجا جملگی عین لقا دید

133 ولی گر ره کنی در پرده راز %~% همه ذرات را بینی تو آغاز

134 همه مانند تو درگفتگویند %~% همه همچون تو اندر جستجویند

135 همه اسرار در اینجا طلبکار %~% همه کارش شده در عین پرگار

136 همه جویا و در جانان رسیده %~% جمال روی جانان خود بدیده

137 همه ذرات درجانان رسیدند %~% تمامت روی جانان باز دیدند

138 ولی نایافتند آن راز اول %~% که بودند اندر اینجاگه معطل

139 جمال روی جانان را کسی دید %~% که او از خود طمع اینجای برید

140 چو من با او نماندش زین صور او %~% نظر کردش ابی زیر و زبر او

141 درون جان رسید و بعد از آن یار %~% نمودش روی بی دیدار هر چار

142 طبایع محو شد از دیدن او را %~% گذشت از پرده دل تو بتو را

143 یکایک محو کرد و برفکند او %~% رهائی یافتست از عین بند او

144 یکایک برفکند و گشت واصل %~% ورا در بی نشانی گشت حاصل

145 عیان یار را کل بی نشان دید %~% نه آن کو جسم و جان را در میان دید

146 چو ظلمت رفت نور آید پدیدار %~% درون جان حضور آید پدیدار

147 چو ظلمت رفت و آمد صبحگاهی %~% بیابی آن زمان سر الهی

148 وجودت ظلمت آباد جهانست %~% ولکین آفتاب عین جانست

149 از این ظلمت گذر کن تو بیکبار %~% حجاب ظلمتت از پیش بردار

150 ز ظلمت دور شو تا نور گردی %~% تو چون آدم ز حق مشهور گردی

151 از این ظلمت سرای حسن فانی %~% گذر کن تا شوی سوی معانی

152 بمعنی نور بینی در دو عالم %~% ز معنی برگشائی سر آدم

153 ز معنی از صور تو دور افتی %~% عیان در عالم پرنور افتی

154 ز معنی کاملان ره باز دیدند %~% حقیقت سوی آن حضرت رسیدند

155 ز معنی فاش شد اسرار ز ایشان %~% ز معنی بازدانی جان جانان

156 ز معنی روشنی جان ببینی %~% درون خورشید جان رخشان ببینی

157 ز معنی بازیابی ابتدایت %~% ز معنی گر شوی از انتهایت

158 ز معنی فاش گردانی همه راز %~% حجاب از ذات اندازی عیان باز

159 ز معنی دان اگر دانی صفاتت %~% عیان گرداند اینجا نور ذاتت

160 به معنی حق تعالی با تو پیوست %~% ز معنی بود اجسان تو بربست

161 ز معنی این همه آمد پدیدار %~% کسی کو هست معنی را طلبکار

162 به معنی کو شد و معنی بیابد %~% اگر از جان سوی معنی شتابد

163 به معنی هر دو عالم باز بیند %~% عیان او سر آدم باز بیند

164 به معنی زنده شو درعالم کل %~% که اینجاگه توئی مر آدم کل

165 به معنی از همه افلاک بگذر %~% ز جان اعیان عین ذات بنگر

166 به معنی بگذر از خورشید و انجم %~% که در دریای ذات آئی عیان گم

167 به معنی بگذر از بود وجودت %~% بحق بنگر حقیقت بود بودت

168 هزاران نقش بر یک ظل هستند %~% ولی چون زان نبد در هم شکستند

169 در آنوحدت دوعالم راشکی نیست %~% که موجود حقیقت جز یکی نیست

170 چه گویم چون نمیدانم دگر هیچ %~% همه اوست و همه اوست و دگر هیچ

171 نمیآمد احد در دیده تو %~% عدد اندر احد در دیده تو

172 چو تو بر قدر دید خویش بینی %~% یکی را صد هزاران بیش بینی

173 اگر احول عدد را در احد دید %~% غلط دیدست اوچون در احد دید

174 ترا خوانم اگر خوانی دگر نه %~% ترا دانم اگر دانی دگر نه

175 هم از خود سیرم و از هر دو عالم %~% ترا میبایدم والله اعلم

176 به معنی بگذر از کون و مکان تو %~% ببین اعیان جانان رایگان تو

177 به معنی گر خدا را باز بینی %~% وجود انجام با آغاز بینی

178 به معنی جمله مردان ره سپردند %~% ز بود خود بیکباره بمردند

179 به معنی جملگی دیدار دیدند %~% نظر کردند خود را یار دیدند

180 به معنی تن عیان با جان شد اینجا %~% عیانشان جملگی جانان شد اینجا

181 به معنی در صفات اینجایگه ذات %~% بدیدند بی یکی در دید ذرات

182 به معنی گر کلاه عشق خواهی %~% بدان ای جان که اینجاگه تو شاهی

183 به معنی گر شوی از جمله آزاد %~% ز تو باشد حقیقت جمله آباد

184 به معنی باز بین ذات حقیقی %~% نظر کن عین آیات حقیقی

185 به معنی ذات شو در سینه خویش %~% از این معنای روحانی بیندیش

186 که حق در سینه دل بازیابی %~% از این معنی نظر دل بازیابی

187 خدا در بود جان داری بیندیش %~% حجاب آخر دمی بردار از پیش

188 نمیبینی تو آدم در درونت %~% خدادر عقل کل شد رهنمونت

189 ز فرمان خدا دوری گزیدی %~% از آن عین حقیقت میندیدی

190 زهی عاقل که خود عاقل شماری %~% برو کز عقل کل بوئی نداری

191 چرا دم میزنی مانند مردان %~% نداری هیچ بوئی تو از ایشان

192 نشان صادقان هم بی نشانیست %~% که بی نقشی عیان جاودانی است

193 ترا بوئی از ایشان نیست پیدا %~% چرا تو میکنی بسیار غوغا

194 براه عزت مردان نرفتی %~% چوحیوان دائما خوردی و خفتی

195 براه راستان رو دائما هان %~% وجودت از بلا و رنج برهان

196 براه راستان آئی بمنزل %~% چرادرمانده در عین این گل

197 براه راستان سوی بهشت آی %~% گره یکبارگی از خویش بگشای

198 براه راستان صافی شوی زود %~% اگر بزدائی اینجا زنگ دل زود

199 دلت آئینه است و جمله در وی %~% نمودارست این آئینه را هی

200 مکن آلوده از زنگ گنه آن %~% که ناکامی کنی اینجا تبه هان

201 همیشه دار این آئینه صافی %~% تو آدم باش هر آئینه صافی

202 تو صافی باش همچون آینههان %~% در آئینه ببین هر آئینه جان

203 تو صافی باش مر مانند آدم %~% که صافی جان شوی اینجا دمادم

204 تو صافی باش تا در بند دردی %~% خوری اینجا از آن بوئی نبردی

205 تو صافی باش بر ماننده آب %~% مکن ای دوست همچون آب اشتاب

206 تو صافی باش همچون شعله نار %~% بسوزان سر بسر این نقش زنار

207 تو صافی باش همچون صورت خاک %~% که بنماید در اینجا صورت پاک

208 تو صافی باش بر ماننده باد %~% کندشان آفرینش جمله آباد

209 تو صافی باش بر مانند ذرات %~% ز فیض وصل اعیان باش در ذات

210 تو صافی باش بر مانند خورشید %~% که نور توست اندر جمله جاوید

211 تو صافی باش همچون عین مهتاب %~% بر خورشید جان آور دمی تاب

212 تو صافی باش بر مانند افلاک %~% نمودش نار و باد و آب با خاک

213 تو صافی باش همچون جان مزین %~% که تا یابی همه اسرار روشن

214 تو صافی باش و جان را گل برافشان %~% دمی از جملگی بین نور جانان

215 درون جنتی ز ابلیس پرهیز %~% زمانی از طبایع زود برخیز

216 جواهر باش صافی در حقیقت %~% بسوزان سر بسر عین طبیعت

217 چو آدم باش صافی در نهادت %~% که از صافی بود اینجا گشادت

218 دل و جان صاف گردان تا بدانی %~% که معنای خداوند جهانی

219 کرا میگوئی ای عطار اسرار %~% که جوهر میفشانی تو ز گفتار

220 زهی صافی دل آئینه جان تو %~% که پیدا کرده راز نهان تو

221 زهی صافی دل آئینه رخسار %~% که کردی فاش معنی را بیکبار

222 حجاب از پیش کلی برگرفتی %~% ترا زیبد که کلی راه رفتی

223 تو در منزل دری در صورت گل %~% گشادستی در اینجا راز مشکل

224 تو اندر منزلی بیشک رسیده %~% یقین تو بیگمان دل باز دیده

225 تو اندر منزلی فارغ نشسته %~% در از گیتی بروی خلق بسته

226 تو اندر منزل جانان رسیدی %~% حقیقت روی جانان باز دیدی

227 تو اندر منزل و عین بقائی %~% بکل پیوسته در عین لقائی

228 تو اندر منزلی ای جان نظر کن %~% همه ذرات دیگر را خبر کن

229 تو اندر منزلی جان داده و دل %~% که میبینی حقیقت خویش واصل

230 توئی اندر میان واصلان طاق %~% گرفتی از معانی جمله آفاق

231 در آخر اول خود باز دیدی %~% نظر بگشادی و کل راز دیدی

232 در آخر روشنت کز کجائی %~% حجابت رفت در عین لقائی

233 در آخر بیگمان گشتی بیکبار %~% گرفته جان و دل جانان بیکبار

234 در آخر بیگمانستی چو منصور %~% شده در جمله آفاق مشهور

235 در آخر بیگمان جانان شدی تو %~% در آخر دیدن جان بدی تو

236 در آخر چون حجابت شد تو اوئی %~% ولی از وی کنون در گفتگوئی

237 ترا این گفت کلی راز گویست %~% شب و روزت از او این گفتگویست

238 تمامت سالکان از جان بدیدند %~% که تامعنی ذات تو بدیدند

239 تمامت سالکان عالم اینجا %~% ترا ازجان و دل دیدند یکتا

240 زهی معنی که اینجا گه تو داری %~% در این عالم دل آگه توداری

241 زهی معنی که داری در حقیقت %~% همه دیدی تو در عین شریعت

242 زهی شوق تو اندر عالم جان %~% که بنمودست اینجا جان جانان

243 عجائب جوهری بس پر بهائی %~% که در عین العیان انبیائی

244 عجائب جوهری هستی عجائب %~% که اسرارت نمودست این غرایب

245 مترس اکنون که نزدیکست داند %~% که در کشتن وجودت وارهاند

246 سرت خواهد بریدن همچو گوئی %~% که تا تو بیش از این سرش نگوئی

247 سرت خواهد برید و هم تو دانی %~% که اکنون پیش بینی در معانی

248 ترا بعد از وفات این سر اسرار %~% شود با صاحب دردی پدیدار

249 مر این اسرار افتد در کف او %~% که او باشد ابا خلق اینت نیکو

250 کسی باشد که او را درد جانان %~% میان جان بود پیوسته جانان

251 بسی بیند ملامت او در آفاق %~% کمینه باشد او در نزد عشاق

252 میان آفرینش فرد باشد %~% از آنکو عاشق پردرد باشد

253 ز رسوائی که یابد بیش از بیش %~% شود واصل از این آن مرد درویش

254 ایا بیچاره چون این سر ندانی %~% شود فاشت همه سر معانی

255 میان جان نظر کن و ندر آن باز %~% ببین و خویشتن یکباره درباز

256 چنانت فاش گردانم بعالم %~% که بینی تو مرا سر دمادم

257 تو نیز این کن بعالم همچو خود فاش %~% که اینجا آفریده نقش نقاش

258 اگر پنهان کنی اینجا کتیبم %~% ببینی در همه عالم نهیبم

259 کنی مر فاش این و راز یابی %~% بآخر عزت اندر ناز یابی

260 شود این سر بصد سال دگر فاش %~% بدست سالکان افتد نه اوباش

261 ببین از پیش و دل با خویش میدار %~% نمود خویش را در پیش میدار

262 زهی صاحب یقین گر رازیابی %~% که سر جمله مردان بازیابی

263 ز خود بگذشتی و با حق شدستی %~% خداوند جهان مطلق شدستی

264 شدستی واصل از دیدار مردان %~% بکردی فاش مر اسرار مردان

265 شدستی واصل و حق بینی اینجا %~% حقیقت راز مطلق بینی اینجا

266 شدستی واصل و در حق فنائی %~% در این اعیان تو دیدار خدائی

267 شوی کشته تو بعد سال و نیمی %~% مپندار این ز بازی و ز بیمی

268 دی فارغ شو از اسرار گفتن %~% ترا یک دم در اینجا مینخفتن

269 شب و روزت بباید گفت اینجا %~% در اسرار باید سفت اینجا

270 زمانی نیز خوش منشین بدنیا %~% که خواهی رفت بیشک سوی عقبی

271 یکی خواهی شدن با جمله اشیا %~% از این پس چون شوی در جمله یکتا

272 چو در اینجا تو سر کار دیدی %~% ز دنیا و ز صورت در رمیدی

273 بر تو جمله عالم خاکدانیست %~% به همت مر ترا این خاکدانیست

274 چو سر واصلانی ذات کلی %~% چرا اکنون تو اندر بند ذلی

275 بهمت بگذر ازکون و مکان تو %~% رها کن با کسان این خاکدان تو

276 ز دنیا هیچ شادی میندیدی %~% در این صورت تو آزادی ندیدی

277 بدنیا شادی و تو گاه بیگاه %~% از آن باشد که داری حضرت شاه

278 توداری حضرتی مر اینچنین تو %~% دمی مگذار از عین الیقین تو

279 چو داری حضرتی بی وصف و ادراک %~% چرا دل مینهی بر این کف خاک

280 تو اینجا سر اول باز دیدی %~% میان جمله این اعزاز دیدی

281 عجایب جوهری دریافتی تو %~% درون خاک آن در یافتی تو

282 بسی گفتند اسرار صفاتش %~% ولیکن این چنین در نور ذاتش

283 نگفتند این چنین شرح و بیانها %~% کجا یابد چنین اسرار جانها

284 کسی کاین در زند در برگشایند %~% مر او را راه اینجاگه نمایند

285 ره بود از ازل راه درازست %~% نشیب افتاده وقت فرازست

286 فرازی جوی اینجاگاه شیبست %~% که اینجا گاه جای پر نهیبست

287 بهیبت باش از این ره تا توانی %~% که بتوان شد سوی حق با معانی

288 دمی خالی مباش از خود بحالی %~% که تا هر ساعتی گیری کمالی

289 دمی خالی مباش از جوهر قدس %~% نظر میکن دمادم جانب انس

290 زمانی خودشناس و در مکان باش %~% بهمت برتر از کون و مکان باش

291 کناری گیر از این دنیای دون تو %~% چوداری آدم اینجا رهنمون تو

292 بهشتت حاصلست اینجا چو آدم %~% تماشا میکنی سر دمادم

293 بهشت نقد داری شاد دل باش %~% میان جملگی آزاد دل باش

294 بهشت نقد داری حکم ظاهر %~% توئی بر کل معنی جمله قادر

295 بهشت نقد داری در برابر %~% زمانی چند تو زینجای مگذر

296 مباش اینجا زمانی فارغ از خود %~% براه شرع میکن نیک با بد

297 قناعت کن گذر کن از خور و خواب %~% گذشته عمر اکنون ذات دریاب

298 زمانی فارغ ازگفتار منشین %~% نمود جزو و کل بر خویشتن بین

299 ز خود جوئی چه مرآن کرده هر کس %~% چوداری سر صبح بی تنفس

300 خوشا آن صبح کین جان دردمیدست %~% نمود عشق اینجا شد پدیدست

301 خوشا آن صبح کآدم کرد پیدا %~% ز ذات خود در این دنیا هویدا

302 خوشا آن صبح کاندر خاک باشیم %~% نمود عشق و جان پاک باشیم

303 خوشا آن صبح کاینجا کس نباشد %~% جهان طبع و پیش و پس نباشد

304 خوشا آن صبح کاندر عین اشیا %~% محیط آئیم پنهانی و پیدا

305 خوشا آن صبح چندانی که یابی %~% بجز دیدار او چیزی نیابی

306 خوشا آن صبح کاندر جان جان تو %~% شوی در ذات یک کلی نهان تو

307 خوشا آن صبح کاینجا بود باشی %~% مکان و لامکان معبود باشی

308 خوشا آن صبح کاندر جان جانت %~% نماند هیچ از نفحات جانت

309 در آن دم دم نباشد جمله دم دان %~% وجود جمله اشیا را عدم دان

310 در آن دم دم نماند نیز آدم %~% یکی بینی همه سر دمادم

311 در آن دم دمدمه کلی تو باشی %~% بوقتی کاندر این صورت نباشی

312 در آن دم هر دو عالم هیچ بینی %~% نه نقش صورت پرپیچ بینی

313 در آن دم چو نظر داری وجودت %~% نباشد مر یکی بین بود بودت

314 در آن دم هشت جنت در نگنجد %~% همه کون و مکان موئی نسنجد

315 در آن دم محو گردد جمله آفاق %~% نمود ذات باشد درعیان طاق

316 در آن دم گر بدانی خود تو اوئی %~% که در جمله زبانها گفت و گوئی

317 همه حکم تو باشد بیخود آنجا %~% یکی باشد نمود ذات در لا

318 نگنجد آن زمان موئی در افلاک %~% یکی باشد نمود ذات با خاک

319 نمود عقل اینجا باز بینی %~% از او این زینت و اعزاز بینی

320 چو عقل کل نمودار صفاتست %~% به پیوسته عیان با نور ذاتست

321 ز عقل سفل چه گفت و چه گویست %~% نمود صورتست و گفتگویست

322 ز عقل سفل پیدا گشت غوغا %~% ولی از عشق گردد زود شیدا

323 ز عقل سفل اگر یابی نمودار %~% در اینجا فاش گردد جمله اسرار

324 ز عقل سفل بینی جمله افعال %~% که او انداخت اینجا قیل با قال

325 ز عقل سفل آدم گشت صورت %~% کزو بد دید جمله بی ضرورت

326 ز عقل سفل افعال جهانست %~% که نورش در زمین و در زمانست

327 ز عقل سفل دیدن باشد ای جان %~% ولیکن در نگنجد جان جانان

328 ز عقل سفل بینی کل احوال %~% ولیکن در نگنجد عقل عقال

329 ز عقل سفل چیزی مینیاید %~% کجاکارت از آنجاگه گشاید

330 ز عقل کل شود اسرار پیدا %~% نمود جسم و جان گردد هویدا

331 ز عقل کل ببینی هر چه پیداست %~% که نور عشق اندر وی مصفاست

332 ز عقل کل اگر ره برده تو %~% چرا اندر درون پرده تو

333 ز عقل کل اگر یابی نشانی %~% ترا خواهند اینجاگه بیانی

334 محمد(ص) عقل کل دیدست تحقیق %~% ز خود دریافتست این سر توفیق

335 محمد عقل کل دان وگر هیچ %~% در این اسرار نیست ای دوست مر هیچ

336 از او بد عقل کل یکذره دان %~% که دیدست او حقیقت جان جانان

337 از او دریاب سر جمله اشیا %~% از اوگردان تو جان و دل مصفا

338 از او دید آدم صافی تحیات %~% نمود عشق اندر عزت ذات

339 ز صلواتش تمامت کام دل یافت %~% چنان عزت میان آب و گل یافت

340 تمامت انبیاش از جان مریدند %~% که به زو مر کسی دیگرندیدند

341 تمامت انبیا مقصودشان اوست %~% تمامت واصلان معبودشان اوست

342 ندانی این بیان تا جان نبازی %~% کسی کو مصطفا داند ببازی

343 کسی کو به بود صد باره در دین %~% که او بد در حقیقت راز کل بین

344 حقیقت او چه داند آشکاره %~% که اینجا بود از بهر نظاره

345 حقیقت او عیان جان حق دید %~% که خود بر انبیا اینجا سبق دید

346 خدا بنمود او در من رآنی %~% بجمله واصلان راز معانی

347 گشود او مرکز و واصل نگردد %~% نمود جان او حاصل نگردد

348 کسی کو وصل خواهد اصل اویست %~% نمود ذات کل را اصل اویست

349 چو حق در جمله اشیا رخ نمودست %~% نمود ذات او گفت و شنودست

350 چو حق باشد همه غیری نباشد %~% به پیش واصلان دیری نباشد

351 همه محوست در حق گر بداند %~% وگر بیند دلش حیران بماند

352 همه محوست در حق جمله عالم %~% ولی اینجایگه سر دمادم

353 ز بود فعل میآید پدیدار %~% بدان این سر اگر هستی تو هشیار

354 صفات و فعل پیوستند با هم %~% نگنجد ذره از بیش وز کم

355 قضا رفتست از اول تا بآخر %~% ز باطن او نموده سر بظاهر

356 قضا رفتست از ذرات اول %~% از آن کردند از اینجاگه معطل

357 قضا رفتست اینجا هر کسی را %~% فتاده سیر آن اینجا بسی را

358 قضا رفتست وجمله سالکان راست %~% نموده راز هم پنهان و پیداست

359 قضا رفتست و بنوشتست از پیش %~% تو پیش اندیش اینجا بد میندیش

360 قضا رفتست تن در ده بمردی %~% ببین آخر که در مهلت چه کردی

361 قضا را آدم از جنت برانداخت %~% قدر هم سر ربانی نه بشناخت

362 قضا آدم چنان اعزاز بخشید %~% نمود عشق اول باز بخشید

363 قضا در آخرش خوار و زبون کرد %~% ز جناتش بخواری او برون کرد

364 قضا ابلیس را از طوق لعنت %~% بگردن بر فکندش بهر نفرت

365 قضا ابلیس را در جنت انداخت %~% ورا مانند موم از نار بگداخت

366 قضا ابلیس را سجده بفرمود %~% که خود او لایق این طوق کل بود

367 بیان او در اینجا گه شود راست %~% ز من بشنو که این معنی بود راست

368 نمود قصه ابلیس بشنو %~% عیان او بر تلبیس بشنو

369 چنان بد قصه اول که دیدی %~% در آن اسرار کز اول شنیدی

370 چنانم ذوق معنی دورم انداخت %~% که کلم در میان نورم انداخت

371 بهر معنی که میآید دمادم %~% همان رازست اگر دانی دمادم

372 تمامت قصه او هست زاری %~% اگر مانند او تو پایداری

373 کنون با قصه آدم شوم باز %~% در این دم مربدان همدم شوم باز

374 عیان قصه آدم بگویم %~% نمود غصه او هم بگویم

375 که تا چه بر سر آمد آدم او را %~% که بد در حرف کل حق همدم او را

376 ز ابلیس آن همه کارش تبه شد %~% عزازیل از بدی رویش سیه شد

377 سیه کاری نه نیکو باشد اینجا %~% که جان بدروش بهراسد اینجا

378 سیه کاری مکن مانند ابلیس %~% که نزد حق نگنجد هیچ تلبیس

379 سیه کاری مکن با رو سپیدی %~% بود فردا ترا زو ناامیدی

380 نباشد صبح ابلیست قیامت %~% نباشی روز محشر در ملامت

381 کسی کو دائما فرمان شه برد %~% چو مردان راه مردان زود بسپرد

382 همه عمرش بجز نیکی نبد کار %~% نمودی یافت او و دید دلدار

383 ز وسواس عزازیل ارشوی دور %~% نباشی ظلمت و دائم بوی نور

384 ز وسواس عزازیل ای بردار %~% مکن تأخیر وز افعال بگذر

385 ز فعل او خطر باشد دل و جان %~% خداگفتست این معنی بقرآن

386 عزازیل است دائم در حسد او %~% احد طغرا زده اندر حد او

387 عزازیل است ذره راه برده %~% که او دارد درون هفت پرده

388 عزازیل است سر کار دیده %~% ز بهر دوست این لعنت گزیده

389 عزازیل است رویاروی دلدار %~% ستاده مست و زار از غصه افکار

390 عزازیل است اندر خون روانه %~% همی جوید دمادم او بهانه

391 عزازیل است مر آرایش تن %~% کز او پیدا شدست آلایش تن

392 عزازیل است تن را درگرفته %~% ره ناپاکی اندر برگرفته

393 عزازیل است اندر تن فتاده %~% درون پرده اندر تن فتاده

394 عزازیل است دیده اول کار %~% نمودش نقطه است و دیده پرگار

395 عزازیل است اینجا لعنت دوست %~% امیدی بسته اندر رحمت دوست

396 حسددارد ز آدم شد رسیده %~% که او بد اول آخر باز دیده

397 حسد دارد بسی در جان و دل او %~% از آن گشته است اینجاگه خجل او

398 حسد دور افکند مرد از ره حق %~% کجا باشد دل او آگه از حق

399 حسد دور افکند جان و دلت را %~% بسوزاند عیان آب و گلت را

400 حسد دور افکند مرد از خداوند %~% ز من بشنو تو ای اسرار وین پند

401 حسد هرگز مبر بر هیچکس تو %~% که مانی همچو شیطان باز پس تو

402 حسد هرگز مبر بر هیچ دنیا %~% وگرنه در بلا مانی بعقبی

403 حسد گر بر نهادت رخ نماید %~% نمود عقل و دینت در رباید

404 حسد دور افکند از جوهر پاک %~% حسد گرداندت در جهل ناپاک

405 حسد بر دست شیطان بر ملایک %~% از آن در راه حق افتاد هالک

406 شب و روز از فراق درد میسوخت %~% بهر لحظه دو میدانش بر افروخت

407 شب و روز از حسد اینجا چنان بود %~% که همچون موم در آتش نهان بود

408 شب و روز از حسد چاره همی کرد %~% بسی در ذره نظاره همی کرد

409 که تا یابد بآدم دستبرد او %~% که آدم پیش چشمش بود خرد او

410 اگرچه خرد بود آدم بصورت %~% بزرگی داشت اندر عین نورت

411 اگرچه خرد بد حق بد بزرگیش %~% نمیگنجید در جنت چو خوردیش

412 چنان ابلیس از غیرت همی سوخت %~% برفت و مار دربان را بیاموخت

413 ببرد از راه آنجا مار و طاوس %~% برافکندش پریشان نام وناموس

414 چنانشان برد از راه آن ستمکار %~% که ایشان گم شد آنجا بیکبار

415 چنانشان مکر کرد از راه بفکند %~% گشاد از کار خود اینجایگه بند

416 برفت و در دهان مار پنهان %~% شد آن ملعون پر از مکر و دستان

417 اگرچه حسن طاوس همایون %~% مر او را رهنمونی کرد اکنون

418 چو چاره نیست کاینجا کار رفتست %~% قضا در نکته پرگار رفتست

419 چنان ابلیس ایشان را زبون کرد %~% که همچون خود مر ایشان را برون کرد

420 قضا پوشیده کرده چشم ایشان %~% در این معنی کجا آید به آسان

421 ندانی یافت این اسرا رچون من %~% که اینجاگه کنم اسرار روشن

422 چو مار و نفس ابلیست زبونست %~% ز بهر خویشتن او رهنمونست

423 چنانت حسن طاوس معانی %~% ببردست از تو و تو میندانی

424 که خواهی رفت اندر سوی جنت %~% که تا آدم بیندازی ز قربت

425 چو توامروز هم محکوم اوئی %~% به پیش حق تو فردا می چگوئی

426 ببرد از راه باز مانده عاجز %~% نخواهد یافت آن اعزاز هرگز

427 ببرد از مکر پر حسن طاوس %~% بیفکندت بیکره نام وناموش

428 اسیر او شدی در هشت جنت %~% که تا ویران کند هم جان و تنت

429 اسیر او شدی شد در بهشتت %~% که تا ویران کند بوم سرشتت

430 تو هستی بیخبر مانند آدم %~% عجائب مانده اینجا دمادم

431 چنان مستغرق حوا شدستی %~% که درجنات جانت بت پرستی

432 چو حوایت گرفتی کافری تو %~% ز گندم خوردن اینجا غم خوری تو

433 جوابت چون گرفتی دور گردی %~% میان جزو و کل معذور گردی

434 طبیعت این زمان کز حق جدا کرد %~% همه کارت عجب بی اقتضا کرد

435 چو شد کارت تبه آدم نباشی %~% در این جنات حق همدم نباشی

436 دمادم کن نظر در سر گندم %~% که در هر گندمی غرقست قلزم

437 اگر اسرار گندم باز دانی %~% تو اندر جسم خود حیران بمانی

438 اگر اسرار گندم دیده باز %~% حجاب صورتست ازدیده باز

439 اگر اسرار گندم هم نبودی %~% وجود کس در این عالم نبودی

440 ز سر گندم آگه نیستی هین %~% نظر بگشا و عین صورتت بین

441 ز سر تا پای خود اینجا نظر کن %~% دل خود از نمود جان خبر کن

442 توئی آن نقطه افتاده زین راز %~% که اینجا میندیدی اولت باز

443 ز سر گندم آگاهی نداری %~% که بودی فر درگاهی نداری

444 یقین دان گندم اینجا عین دیدار %~% نمود عشق از وی شد پدیدار

445 یقین دان گندم اینجا صورت خود %~% که پیدا شد از او هر نیک و هر بد

446 یقین دان گندم اینجا سر فانی %~% اگر ترکیب اول بازدانی

447 ز صورت در نگر عین حقیقت %~% که در اعیان تو کردستی طریقت

448 بصورت درنگر تا راز یابی %~% تو گم کردی و هم تو باز یابی

449 بصورت در نگر ترکیب صورت %~% که معنی داری و انواع نورت

450 بهشتت ای ندیده هیچ درخود %~% فروماندی عزازیل تو در سد

451 بهشتت دردگشت و جان نمودار %~% حجاب گندمت از پیش بردار

452 تو داری صورت و معنی ابلیس %~% کند هر لحظه در ذات تو تلبیس

453 اسیر اوشدی در هشت جنت %~% که تا ویران کند هم جان و تنت

454 بیندیش و فرو بشناس آگاه %~% شو اینجا تا نیندازدت از راه

1 چو شد شیطان سوی جنت ابا مار %~% درون آن دهن او ماند بیمار

2 تفرج کرد همچون اولین او %~% ز بهر جان آدم در کمین او

3 بد از ملعونی و ناپاکی خویش %~% نظر انداخته اندر پس و پیش

4 چنان پیدا شده با عقل و با هوش %~% زبان دربسته و او گشته خاموش

5 ز خاموشی نظر میکرد آدم %~% دگر با خویش میآمد دمادم

6 چنان میخواست آن ملعون غدار %~% که آدم را کند ز آنجاه آوار

7 بهر چاره که او هر ساعت آنجا %~% عجائب مهرههائی باخت آنجا

8 که تا فرصت بآدم او بیابد %~% پس آنگاهی سوی آدم شتابد

9 چنان گردان شده باوی عجب یار %~% که بد ابلیس اندر رنج و تیمار

10 بدش آدم چو شاهی خوش نشسته %~% نظر میکرد مر ابلیس خسته

11 که آدم عز و قرب لامکان داشت %~% سراز رفعت باوج آسمان داشت

12 ز رفعت نور محض و جان جان بود %~% که جنات اندرو کلی نهان بود

13 بصورت بود آدم نور عالم %~% بدو ریزان شده فیض دمادم

14 چنان از بود او جنت پرانوار %~% بد اینجا از نمود فعل جبار

15 که حوران و قصوران نور او بود %~% تو گوئی سر بسر منشور او بود

16 چو ابلیس آن همه رفعت عیان دید %~% ز خشم خویشتن آتش روان دید

17 چنانش آتش از غیرت فنا کرد %~% که جانش گشت اینجاگاه پردرد

18 زبان بگشاد آنجاگه بزاری %~% بگفت ابلیس اگر تو هوشیاری

19 بخود چیزی تو نتوانی بکردن %~% بجز اندوه و رنج و غصه خوردن

20 نمودی هست اینجا دیده تو %~% که اندر عشق صاحب دیده تو

21 بزاری پیش حق آنجا بزارید %~% بس آب حسرت ازدیده ببارید

22 که یارب می تو دانی راز آدم %~% بدزدی آمدم اینجا در این دم

23 که یارب می تو دانی راز جانم %~% بدزدی آمدم اینجا نهانم

24 تو دانی و کسی اینجا نداند %~% که همچون تو نمود توبداند

25 ز احوال منی آگاه یارب %~% که در اندوه و رنج و محنت و تب

26 شب و روزم ز دردت دور مانده %~% میان لعنتم مهجور مانده

27 تو راندی مر مرا اینجا که آورد %~% که من هستم ترا من صاحب درد

28 ز درد من هم آگاهی نداری %~% چو دائم عزت و شاهی نداری

29 ز درد من تو داری آگهی بس %~% در این محنت مرا فریادی رس

30 زمانی مر مرا مگذار اینجا %~% که آدم یافتم اینجای تنها

31 بتو یک حاجتی دارم نهانی %~% که راز و حاجتم ای جان تو دانی

32 مرا حاجت بدرگاهت چنانست %~% که در عالم نمود من عیانست

33 مرا این حاجتست اینجا و بگذار %~% که تا آدم کنی زینجای آواز

34 چو طوق تست اندر گردن من %~% نظر کن اندر این غم خوردن من

35 مرا رسوا مکن چون بار دیگر %~% بعجز من تو ای ستاربنگر

36 رها کن تا برم آدم من از راه %~% دراندازم ورا زین عزت و جاه

37 رها کن تا ز راهش افکنم من %~% نمود قول او را بشکنم من

38 رها کن تا قضای تو ببیند %~% در این شادی بلای تو ببیند

39 رها کن تا برون آرم ز جنات %~% ببیند نیستی جمله ذرات

40 تو میدانی که من راز تو دانم %~% که اسرار تو و شان تو دانم

1 چنین دیدم من اندر لوح اسرار %~% تو میدانی نمییارم بگفتار

2 که آدم گندمت اینجای خورد او %~% در این اسرار تو ماتم ببرد او

3 قضا پیوسته کن از پیش دانم %~% دمی دیگر ز جنات مرانم

4 تو پیوستی نمود لعنت من %~% بکردستی بخود تو نخوت من

5 چنان دیدم که آدم را زبونست %~% که اسرار توام خود رهنمونست

6 مرنجانم در اینجا گه بزاری %~% که تاآدم خورد گندم بخواری

7 ورا اینجا زجناتت برون کن %~% دگر زهره ندارم تا که چون کن

8 مرا مقصود ز انعامت همین است %~% که میدانی مرا عین الیقین است

9 که آدم گندم اینجاگه خورد او %~% ز فعل زود من فرمان برد او

10 همه اسرار در پیشم عیانست %~% که روی تو تماشاگاه جانست

11 چنان ابلیس بد از شوق مهجور %~% ز عکس تست اشیا جمله پر نور

12 خطابی آمدش آنگه بدو باز %~% پس آنگه مکر کرد ابلیس آغاز

13 یقین دانست شد حاجت قبولش %~% ز عشق آمد عیان صاحب وصولش

14 یقین دانست کاینجا کار افتاد %~% بشد نزدیک آدم زود چون باد

15 سلامی کرد بر آدم نهانی %~% بگفت آدم تو نور جسم وجانی

16 توئی اعیان و استاد ملایک %~% عیان کل توئی اینجا فذلک

17 تو داری سلطنت امروز اینجا %~% توئی در جزو و کل فیروز اینجا

18 تو داری نور اسرار الهی %~% نشسته این زمان بر تخت شاهی

19 ترا دیدند اینجا کاردانی %~% ترا دادست اسرار نهانی

20 نمود تست آدم جنت و حور %~% ز عکس تست اشیا جمله پر نور

21 همه از نور تست اینجا مزین %~% بتو شد آفرینش جمله روشن

22 ملایک کردهاند اینجا سجودت %~% که پنهان نیست اینجا بود بودت

23 توئی نوری که در ظلمت فتادی %~% ولی در عین این قربت فتادی

24 ترا دادست حق توفیق اینجا %~% که هستی این زمان نور مصفا

25 حقیقت نور سر کردگاری %~% درون جزو و کل تو هوشیاری

26 بهشت عدن داری جاو ماوا %~% توئی امروز اندر عشق یکتار

27 ز نور عشق و سر لامکانی %~% درون جنت و عین العیانی

28 بتو پیدا شده سر خداوند %~% ابا معنی تو صورت گشته پابند

29 مشو پابند چون جمله تو داری %~% که اعیان خدای کردگاری

30 تو داری آدم اسرار دل و جان %~% حقیقت هم تو هستی جان و جانان

31 نمیدانی که چون اینجا فتادی %~% که اندر صورت فانی نهادی

32 چرا اینجا بماندستی ندانی %~% ز من دریاب گر تو کاردانی

33 توئی حق مر ترا دانستهام کل %~% چرا افتاده در عین این ذل

34 بخور هر چیز کان داری تمنا %~% که از بهر تو چون کردست پیدا

35 همه لذات بهر تست و جنات %~% خوشی میدار خود در عین لذات

36 قضا را پیش آدم رسته شد آن %~% دمادم از نمود سر سبحان

37 بهر سوئی که آدم شد در آنجا %~% دمادم رسته میشد آن از آنجا

38 بهرجائی که آدم ساخت مسکن %~% برستی در زمان فی الحال گلشن

39 اشارت کرد شیطان گفت آن خور %~% که خوش چیزیست آن فرمان من بر

40 در این جنات به زین تو نبینی %~% بشیرینی از این لذات بینی

41 بخور این گندم آدم بر تو فرمان %~% دل خود را از این تو شادگردان

42 بدو گفت آدم ای مرد سخنگوی %~% برو زینجا و کمتر زین سخن گوی

43 خداگفتست کین اینجا مخور تو %~% مرا از قول حق آری بدر تو

44 نباشد شرط این خوردن در اینجا %~% که گردانی مرا در لحظه رسوا

45 خدا گفتست و جبریل امینم %~% ندارم چشم کین گندم ببینم

46 نخواهم خوردن این را این زمان من %~% وگرنه اوفتم از غم چنان من

47 ز حق من ناگهانی دور افتم %~% ز رنج و غم عجب مهجور افتم

48 مگو هرگز دگر این سر به پیشم %~% که من با حق چنان در قول خویشم

49 که گر جانم رود از تن در آن دم %~% نخواهد خوردن اینجا گندم آدم

50 بدو ابلیس گفت آخر چه بودت %~% ز بهر چیست این گفت و شنیدت

51 اگر خواهی همی حق تو بخور زین %~% تو داری رفعت آیینه میبین

52 خدا با تست تو هم با خدائی %~% دوئی اینجا نگنجد در خدائی

53 چرا ترسان و بیچاره بماندی %~% مگر از سر حق چیزی نخواندی

54 تو هستی حکمت ونور نمودار %~% حجاب بیخودی از پیش بردار

55 خدا ما را ز بهر این فرستاد %~% ز ذات پاکش او پیغامها داد

56 که آدم گوی تا گندم خورد زود %~% که ما هستیم زو پیوسته خوشنود

57 ز قول حق ترا این راز گفتم %~% هر آنچه او بگفتت باز گفتم

58 نه من از خویش کردم اندر این دم %~% تو دانی این زمان میدان تو آدم

59 اگر قول من آری مر تو بر جای %~% بسی شادی ببینی اندر اینجای

60 خدا با من چنین گفتست کین گوی %~% ابا آدم تو رازم اینچنین گوی

61 که من آن دم ترا میآزمودم %~% وگرنه من غرض آنجا نبودم

62 چه باشد گر خوری در حضرت من %~% که تو داری نمود قدرت من

63 مرا مقصودم این بد آدم اینجا %~% که فرمان بردی اندر حضرت ما

64 نخوردی مدتی گندم بجنت %~% ترا میدیدم اندر عین قربت

65 درین قربت تو فرمانم ببردی %~% مر این گندم بقول ما نخوردی

66 ولی این دم برو گندم همی خور %~% چو فرمان میبری فرمان من بر

67 بفرمانم نخوردی هم بفرمان %~% بخور گندم اجازت دادمت هان

68 ز قول حق ترا من گفتم اسرار %~% بگفت این و بشد او ناپدیدار

69 عجائب ماند آدم گشت حیران %~% در این اسرار بود او راز پنهان

70 که میداند که چرخ سالخورده %~% چه بنماید بزیر هفت پرده

71 قضا بد رفته آدم را در آن راز %~% که بتواند که گرداند قضا باز

72 قلم چون سرنوشت اینجا که داند %~% بجز او کو نوشت او خود بخواند

73 کسی بر سر حق واقف نگردد %~% کسی کوره نشد واصف نگردد

74 نیاید راست این معنی بگفتن %~% ترا از گوش دل باید شنفتن

75 هر آن کو حق شناسد این بداند %~% که اسرار من اینجا باز خواند

76 نداند راز سر حق تعالی %~% که جمله مخفیست در سر الا

77 قضا او رانده بر فرق هر کس %~% در این اسرار اکنون تن زن و بس

78 اگر دانای راز اولینی %~% مر این اسرار اینجا بازبینی

79 اگر دانا و گرنادان فتادی %~% ز لا در لاآله اعیان فتادی

80 کسی کو باز بیند راز اول %~% نمود آخرش اینجا مبدل

81 شود بر هر جهت بر شش جهاتش %~% ولی یکسان بود دید صفاتش

82 بهر کسوت که گرداند ترا یار %~% نمود راز او را پای میدار

83 اگر سنگت زند معشوقه مست %~% به از کاری که با آن غیر پیوست

84 بلای قرب جانان خوش بلائیست %~% که آن جز با نمود انبیا نیست

85 بلای قرب جانان پای میدار %~% اگر خود مر ترا گرداندت خوار

86 بلای قرب جانان جمله خواریست %~% به پیش عاشقان این پایداریست

87 بلای قرب جانان هست محنت %~% ولی از بعد محنت هست دولت

88 بلای قرب جانان یافت آدم %~% نه یک لحظه که او را بد دمادم

89 بلای قرب کش در پیش جانان %~% میان ناخوشی دل شادگردان

90 بلای قرب را آدم کشیدست %~% که او آخر جمال دوست دیدست

91 بلای قرب کش تا دوست یابی %~% چنان کآنجا کمال اوست یابی

92 بلای قرب کش وندر بلا باش %~% بر آن جان تو همچون انبیا باش

93 بلای قرب کش مانند ایشان %~% چو خویش تست حق بگذر ز خویشان

94 بلای قرب کش با حق شو انباز %~% ز نور عشق او میسوز و میساز

95 بلای قرب کش تا جان سپاری %~% اگر مردان مرد و هوشیاری

96 بلای قرب کش در باز جانت %~% که تا یابی لقای جاودانت

97 بلای قرب کش مانند جانان %~% اگر خود لعنتت ازدست جانان

98 بلای قرب کش در ناتوانی %~% که تا یابی لقای جاودانی

99 بلای قرب کش در بود الله %~% که این باشد عیان مقصود الله

100 بلای قرب کش تا راز بینی %~% هر آنچه کرده گم باز بینی

101 بلای قرب آدم دید بس لا %~% نمودش باشد اندر لاهویدا

102 بلای قرب جانان نوح هم دید %~% که تا کشتی بگرد بحر گردید

103 بلای قرب ابراهیم از آتش %~% بدید و خوش در او خفتید خوشخوش

104 بلای قرب اسماعیل دیدست %~% که مراسحق با او سر بریدست

105 بلای قرب موسی یافت بر طور %~% که باشد ز انبیا او راز مستور

106 بلای قرب هم دیدست یعقوب %~% که از پیش ویش گم گشت محبوب

107 بلای قرب یوسف در بن چاه %~% کشید افتاد او آنگاه در جاه

108 بلای قرب ایوب پیمبر %~% بسی دیدست سرد و گرم بر سر

109 بلای قرب یونس یافت اینجا %~% ببطن ماهی اندر عین دریا

110 بلای قرب هم اینجا زکریا %~% بدیدست ازنمود یار اینجا

111 بلای قرب کردش پاره پاره %~% که با حکم ازل کس نیست چاره

112 بلای قرب اینجا هم توبرخوان %~% ز دید دیو اینجا چون سلیمان

113 بلای قرب پیغامبر کشیدست %~% که اسرار دو عالم او شنیدست

114 بلای قرب او اینجا بسی دید %~% ز بوجهل لعین و زهر حسنی دید

115 بلای قرب او دیده نبوت %~% برون آورد مر جمله ز محنت

116 بلا او دید و حلم یار دانست %~% بهر دو عالم او اسرار دانست

117 حقیقت او بدانست جمله راز %~% برش روشن شده انجام و آغاز

118 بلا دید و لقای جاودانی %~% ز حق دریافت اینجا درمعانی

119 بلا دید و سعادت یار او بود %~% گرچه جهل در انکار او بود

120 بلا دید و سعادت بد مر او را %~% ز بهر اوست چندین گفتگو را

121 لقا اودید کو خاتم عیان داشت %~% در اینجا او نمود جان جان داشت

122 لقا او دید و ختم انبیا شد %~% بگفت اسرار و عین مرتضی شد

123 محمد(ص) با علی اسرار ذاتند %~% که اعیان گشته در نور صفاتند

124 زهی راز خدا هر دو شمائید %~% شما بر هر دو عالم پیشوائید

125 بلا دیدند ایشان از نمودار %~% که ایشان داشتند اسرار جبار

126 ز بهرتست دنیا گستریده %~% چوهر دو چشم عالم کس ندیده

127 درون جان شما اندر برونید %~% که اینجا رهنما و رهنمونید

128 شما در دید برتر از سمائید %~% که ما را هر دم اینجا پیشوائید

129 درون دیدار جان و دل حقیقت %~% نمودستند جانان مر حقیقت

130 حقیقت مرتضی سر خدا بود %~% محمد(ص) ازعیان سر بقا بود

131 اگر ایشان نبودی رهبر ما %~% بخاصه در جهان پیغمبر ما

132 که من او را یقین بودم بتحقیق %~% از او من یافتم اسرار توفیق

133 درون جان من گویاست اینجا %~% اگرچه عقل کل جویاست اینجا

134 اگرچه عقل کل او بود رهبر %~% نمود عشق او دان راز اکبر

135 یقین بشناس احمد رادل و جان %~% که جانانست اندر دید اعیان

136 ز شیطان دور شو از قول الله %~% که بفریبد ترا اینجای ناگاه

137 اگرچه رهزنست اینجای شیطان %~% چو یاد حق بود اینجا به نتوان

138 که گرد تو بگردد گوشدار این %~% بجز دیدار حق چیزی بمگزین

139 ز یاد دوست جانت تازه گردان %~% مگرد اینجایگه از دید مردان

140 ز یاد دوست دائم در بقا باش %~% چو آیینه درون با صفا باش

141 ز یاد دوست یک لحظه مشو دور %~% که باشی تو همیشه غرقه نور

142 ز یاد دوست جان و دل بر افشان %~% چنین کردند اینجا جمله مردان

143 ز یاد دوست اول یار یابی %~% اگر بود خودت اینجا بیابی

144 ز یاد دوست داری هر دو عالم %~% ز یاد دوست کن اینجا دمادم

145 دمادم یاد او از یاد مگذار %~% درون را با برون آباد میدار

146 بسی یادش کن و بگذار عالم %~% بشکر آنکه داری سر آدم

147 بسی یادش کن اندر جان و در دل %~% که او بگشایدت مر راز مشکل

148 بسی یادش کن و او بین حقیقت %~% منه پایت برون جان از شریعت

149 حقیقت شرع اینجا پیشوایست %~% نمود انبیا و اولیایست

150 حقیقت شرع بنماید ره راست %~% که دید حق در اینجاگاه یکتاست

151 حققت شرع دیدار اله است %~% که راهش مر ترا آن نیکخواهست

152 حقیقت شرع نیک از بد جدا کرد %~% نمود زشت منثور و هبا کرد

153 ز شرعت روشنی جانا نماید %~% ترا دشوار یا آسان نماید

154 ز شرعت واصلی پیدا شود زود %~% ببینی ناگهان دیدار معبود

155 ز شرعت جان و دل گردد هوالله %~% ببینی سر او اینجای ناگاه

156 حقیقت نور قرآن نور شرعست %~% که در جان نور او را اصل و فرعست

157 حقیقت نور قرآن در درونست %~% سوی حق اندر اینجا رهنمونست

158 حقیقت نور قرآن جان جانانست %~% ولی از دیده اغیار پنهانست

159 حقیقت نور قرآن گر بدانی %~% نمود سر قرآن گر بخوانی

160 ترا اسرار کل گردد از آن فاش %~% عیان بینی میان جان تو نقاش

161 چو نقاش ازل اینجا با تست %~% درون جان و دل یکتای باتست

162 نمیبینی تو او را در شب و روز %~% از آن هستی تو دایم در تف و سوز

163 نمیبینی تو او را چون کنم من %~% که شکها از دلت بیرون کنم من

164 نمیبینی تو او را از حقایق %~% فروماندی تو در عین دقایق

165 ندیدی یار پنهان گشته اینجا %~% از آنی دائما سرگشته اینجا

166 ندیدی یار خود اندر دل و جان %~% ز پیدائی بماندستی تو پنهان

167 ندیدی یار اگر او را بدانی %~% دل و جان جملگی بر وی فشانی

168 ندیدی یار اندر عین دیده %~% که ماندستی تو در راز شنیده

169 تو در تقلید اکنون باز ماندی %~% چو اندر آذری و آز ماندی

170 تو از تقلید خیری مینیابی %~% چو جدیی در کهستان میشتابی

171 بسی گشتی ابر گرد کمر تو %~% که باز اینجا بری بوئی اگر تو

172 بسی گشتی و مقصودی ندیدی %~% در این حسرت تو بهبودی ندیدی

173 بسی گشتی ندیدی تو نمودی %~% زیان کردی ندیدی هیچ سودی

174 بسی گشتی تو اندر گرد عالم %~% ندانستی یقین اسرار آدم

175 بسی گشتی بگرد هر کسی تو %~% از این دریاندیدی جز خسی تو

176 بسی گشتی تو تا جانان بیابی %~% نمود راز او پنهان بیابی

177 بسی گشتی و دیدی سر این کار %~% نیامد ذره کارت پدیدار

178 بسی گشتی در اینجا از تک و تاز %~% که تا گم کرده را بینی دگر باز

179 بسی گشتی و خوردی خون دل تو %~% بماندی عاقبت اینجا خجل تو

180 بسی گشتی که تا یابی تو جوهر %~% نبودی اندر اینجا هیچ رهبر

181 نبودت رهبر و حیران بماندی %~% نه راهست اینکه اندر چه بماندی

182 نبودت رهبر اینجا جز محمد(ص) %~% ندانستی تو مردیدار احمد(ص)

183 که تا درجات او را تو بیابی %~% ز جان و دل تو نزد او شتابی

184 بگوئی درد خود نزدیک اوفاش %~% ز بهر او تو اندر گفتگو باش

185 بجز شرعش مدان راز حقیقت %~% حقیقت دان عیان را از شریعت

186 اگر جانت شود رهبر همین است %~% که او در جان ترا عین الیقین است

187 اگر جان رهبر آید اندر این راه %~% رساند ناگهانت در بر شاه

188 اگر جان رهبر آید از دو عالم %~% حقیقت بگذری تا عین آدم

189 اگر جان رهبر آید حق ببینی %~% در اینجا راز او مطلق ببینی

190 اگر جان رهبر آید غم نماند %~% وجود عالمت این دم نماند

191 اگر جان رهبر آید در نمودار %~% نماند نقطه و اسرار و پرگار

192 اگر جان رهبر عطار گردد %~% بگرد جمله چون پرگار گردد

193 چه شور است ای فرید آخر نگوئی %~% که پیوسته چنین در گفتگوئی

194 بگفتی قصه آدم تو اتمام %~% برافکندی بیک ره ننگ با نام

195 بگوئی فرع و اندر فرع پیچی %~% حقیقت بی شریعت هیچ هیچی

196 حقیقت با شریعت پایدارست %~% که اسرار شریعت پایدارست

197 در اسرار شریعت جان ندادی %~% قدم زینجایگه بیرون نهادی

198 حقیقت با شریعت هست محبوب %~% که شرع اندر حقیقت دار مطلوب

199 حقیقت با شریعت هر دو گنجند %~% که مخفی اندر این دار سپنجند

200 حقیقت با شریعت راز جانند %~% که پیدا در نهاد واصلانند

201 حقیقت با شریعت جانفزایند %~% که ناگاهی یقین جانان نمایند

202 حقیقت با شریعت پیشوادان %~% ز عین هر دو دیدار خدادان

203 حقیقت با شریعت رخ نمودند %~% گره از کار عالم برگشودند

204 حقیقت با شریعت نور ذاتند %~% که در جان و دل اعیان صفاتند

205 حقیقت با شریعت نور حق دان %~% که ایشانند هر دو مرد و حق دان

206 حقیقت با شریعت جوهر یار %~% نمود اندر تن عالم بیکبار

207 حجاب واصلان عین کمالست %~% حجاب سالکان جمله وبالست

208 حجاب جان همین صورت در اینجا %~% که چون پیدا نموده عین غوغا

209 حجاب آدم از گندم بدان راز %~% که دورانداخت او را از عیان باز

210 حجاب تست صورت را معانی %~% بقدر عقل تو راز نهانی

211 همی گویم مگر بیدار گردی %~% ز مستی یک زمان هشیار گردی

212 ترا چندین که گفتم بس نیامد %~% غم تو رفت و دل با من نیامد

213 ترا چندین جواهرهای پرنور %~% که بنمودست بر مانند منصور

214 دم منصور زن اندر حقیقت %~% جواهرها فشان اندر شریعت

215 دم منصور زن درعین مستی %~% چرا چندین دراینجا بت پرستی

216 دم منصور زن گر میتوانی %~% برافکن خویشتن تا وارهانی

217 دم منصور زن اینجا میندیش %~% حجاب هست خود بردار از پیش

218 دم منصور زن اندر لقا تو %~% بسوزان خویشتن اندر بقا تو

219 دم منصور زن اندر نمودار %~% ز عشقت گرکند اینجای بردار

220 دم منصور زن تو بی علایق %~% میندیش از همه دید خلایق

221 اگر اینجایگه قربان کنندت %~% نمود جان یقین جانان کنندت

222 اگر اینجا یکی غوغا کنی تو %~% نمود جسم را رسوا کنی تو

223 بعزت گوی راز دید جانان %~% مکن اسرار را اینجای پنهان

224 بعزت باش در هر دو جهان تو %~% چو مردان جان برافشان رایگان تو

225 اگر اسرار کل داری تو بنمای %~% وگرنه پر مرو چندین بهر جای

226 اگر داری حقیقت فاش گردان %~% برافکن نقش خود نقاش گردان

227 اگر داری حقیقت همچو منصور %~% اناالحق زن عیان ازنفخه صور

228 اگر داری حقیقت راز گو فاش %~% میان جمله انسان نیکخو باش

229 اگر داری حقیقت همچو عطار %~% نمودش فاش گردان تو باسرار

230 اگر داری حقیقت زن اناالحق %~% مترس و بازگو تو راز مطلق

231 اگر داری حقیقت حق بگو تو %~% چو مر حق حاضرست خود حق مجو تو

232 اگر داری حقیقت جانت در باز %~% مکن از جان حذر هم سر تو درباز

233 سرت در باز تا شهباز بینی %~% همه گنجشک را شهباز بینی

234 سرت در باز در بازار دینی %~% که دیدستی بسی بازار دینی

235 سرت در باز و هم از جان میندیش %~% اناالحق گوی هم در خویش بیخویش

236 سرت در باز و زین عالم برون شو %~% همه ذرات اینجا رهنمون شو

237 سرت در باز تا جانت شود یار %~% ولی اسرار کی گویم باغیار

238 سرت در باز چون منصور حلاج %~% بنه بر فر معنی زود تو تاج

239 اگر چون او سرت بری بتحقیق %~% بری اندر میانه گوی توفیق

240 چرا بر جان همی لرزی چنین تو %~% از آن اینجا نه مر پیش بین تو

241 چرا بر جان همی لرزی تو چون بید %~% بخواهی یافت تو دیدار جاوید

242 چرا برجان همی لرزی وخواری %~% نه بر مانند مردان پایداری

243 حیات جاودان در کشتن آمد %~% شقی را زین میان برگشتن آمد

244 حیات جاودان دیدست عطار %~% سرخود را برید اینجایگه زار

245 حیات جاودانش گشت روزی %~% چرا بر جان خود چنین بسوزی

246 از آن ماندی تو بر مانند خفاش %~% که نتوانی که بینی شمس را فاش

247 حیات جاودانم مینمایند %~% دمادم از نمودم میربایند

248 حیات جاودانم در نهادست %~% که معنی اندر اینجا داد دادست

249 حیات جاودانم کل نمودست %~% گره از کار من باری گشودست

250 حیات جاودانم در دل و جانست %~% دل و جان زنده از دیدار جانانست

251 حیات جاودانم نور یارست %~% که جانم در عیان منصور یارست

252 حیات جاودانم کل نمودند %~% همه در ذات از دیدم نمودند

253 حیات جاودان را سرد گردان %~% که صورت را از این تو بیخبردان

254 حیات جاودان دیدار یارست %~% در اینجا نور جانان آشکارست

255 حیات جاودان در نور ذاتست %~% که دیدار خدا عین صفاتست

256 اگر جان و تنت روشن شود زود %~% تنت جانست و جانت هست معبود

257 بگفتم سر اسرارت همه فاش %~% ولی کوری تو بر مانند خفاش

258 چو خفاشی بمانده چشم بسته %~% در این کاشانه رنگین نشسته

259 ز کوری ره نمیدانی تو در روز %~% کجاگردی تو ای بیچاره فیروز

260 علاج کورکی اینجا شود راست %~% ز من بشنو که این معنی شود راست

261 علاج کور مردن هست بتحقیق %~% که چون مرده شود در سر توفیق

262 شود بینا در آن عالم بیکبار %~% مگر اینجابداند سر اسرار

263 تو کوری صورت جانان ندیده %~% بزیر جاه دنیا پروریده

264 تو کور صورتی و مبتلائی %~% فرومانده تو در عین بلائی

265 تو کوری صورت چیزی ندیدی %~% چو کوران دائما گفت و شنودی

266 تو چون خفاش اگر خورشید انور %~% نبینی کی شوی بیچاره رهبر

267 تو چون خفاش در تاریک جائی %~% ندیده اندر اینجا هیچ جائی

268 شب تاریک چون خفاش پران %~% توئی اینجایگه در درد و درمان

269 نمیدانم چه گوئی ماند مسکین %~% چگویم چون نئی اینجاتو حق بین

270 نمیدانی تو و غافل بماندی %~% چنین در عشق کل بیدل بماندی

271 نمیدانی در اینجا کز کجائی %~% فتاده اندر اینجا از چه جائی

272 نمیدانی که اول چون بدی تو %~% در آخر چون بدانی چونشدی تو

273 نمیدانی که چون یابی تو دلدار %~% گهی هشیار و گه در خواب و بیدار

274 نمیدانی زنادانان راهی %~% که بیدل در نمود دید شاهی

275 نمیدانی که چون بد اولینت %~% کجا یابی در آخر آخرینت

276 نمیدانی که می آخر چه بودت %~% ز بهر چیست این گفت و شنودت

277 نمیدانی که چون حیوان حیران %~% بمانده اندر اینجائی تو نادان

278 نمیدانی که جسمت از کجایست %~% نمود جانت اینجا از چه جایست

279 نمیدانی که پیری پیشوایت %~% کنی تا او شود مر رهنمایت

280 بدان غافل مباش و این تو دریاب %~% بسوی پیر خود آخر تو بشتاب

281 چو پیرتست اینجا در درونت %~% همو باشدبکلی رهنمونت

282 چو پیر تست اینجا ره نموده %~% ترادر جان و دل آگه نموده

283 چو پیر تست اندر عین دیدار %~% اگر او را شوی از جان خریدار

284 ز پیرت راز کلی برگشاید %~% در اینجا گه ویت جانان نماید

285 ز پیرت واصلی باشد بعالم %~% وز این دم اوفتی در عین آدم

286 ز پیرت راحت جان بازیابی %~% که خود گنجشک و او شهباز یابی

287 ز پیرت در سلوک آخر بیفتد %~% که آه اینجا حقیقت بر سر افتد

288 ز پیرت راز کل آید پدیدار %~% تو پیر خویشتن در عین جان دار

289 ترا پیریست اندر جان نهانی %~% که اوگوید همه راز معانی

290 ترا پیریست اندر آرزویت %~% گرفته هم درون و هم برونت

291 ترا پیریست اینجاگاه حاصل %~% که او مر سالکان کردست واصل

292 ترا پیریست رهبر حق نماهم %~% که دارند اندر اینجا در بقاهم

293 ترا بنماید اینجاگاه آن پیر %~% کند در جانت اینجاگاه تدبیر

294 ترا آن پیر کل واصل کند زود %~% همه مقصود جان حاصل کند زود

295 ترا آن پیر کل با حق رساند %~% ولی چشمت عجب حیران بماند

296 ترا آن پیر اینجا دستگیر است %~% که رویش بهتر از بدر منیر است

297 ترا آن پیر گر بشتافتی باز %~% نماید او ترا انجام و آغاز

298 ترا آن پیر کل همراه بودست %~% از اول مر ترا همراه بودست

299 یکی پیریست یک بین در حقیقت %~% که بسپردست او راه شریعت

300 یکی پیریست همچون ماه تابان %~% بمعنی خوشتر ازخورشید تابان

301 یکی پیریست داد جمله داده %~% درون جان خود را برگشاده

302 یکی پیریست دائم با صفا او %~% که با هرکس کند اینجا وفا او

303 یکی پیریست حق را او بداند %~% از آن در عاقبت حیران بماند

304 یکی پیریست در عین فنایست %~% ز دید دید حق اندر بقایست

305 یکی پیریست جان درباخته او %~% کمال جان جان بشناخته او

306 یکی پیریست در لا راه برده %~% بدست اوست اینجاهفت پرده

307 یکی پیریست اندر راز الله %~% زند دم در عیان قل هوالله

308 یکی پیریست از وحدت زند دم %~% ندیده هیچ جز الله هر دم

309 یکی پیریست از راز نمودار %~% که کرده فاش او این جمله اسرار

310 یکی پیریست واصل از عیانی %~% اگر اینجا تو قدر او بدانی

311 یکی پیریست جانان دیده اینجا %~% شده در ذات کل اینجای یکتا

312 یکی پیریست نامش میندانم %~% وگردانم بر هر کس بخوانم

313 یکی پیریست در ذات الهی %~% که او دریافت آیات الهی

314 یکی پیریست ذات حق بدیده %~% بسی اسرار گفته هم شنیده

315 یکی پیریست روحانی صفاتست %~% عیان مشتق شده از نور ذاتست

316 یکی پیریست کز وحدت سرآید %~% کسی کو دید اندوهش سرآید

317 یکی پیری است عالم زوست پر نور %~% میان واصلان این سر مشهور

318 یکی پیریست اینجا لا ابر لا %~% زده دم تا بمانده جمله یکتا

319 یقین میدان که پیر رهبر آمد %~% که از دیدار رب اکبر آمد

320 یقین میدان که ره او بازیابی %~% وزو تو زینت و اعزاز یابی

321 یقین دارو یقین این سر جمله %~% کند اینجایگه تدبیر جمله

322 از او یابی تو اینجاگاه درمان %~% کند جان تو دراینجای جانان

323 حقیقت اوست اینجا رهنمایت %~% نماید ناگهی دید خدایت

324 حقیقت اوست دیدار خداوند %~% زبان اینجایگه ای دوست دربند

325 حقیقت فاش نتوان گفت به زین %~% درون جان نظر کن زود خودبین

326 حقیقت فاش کرد اندر نهادم %~% از آن کین پیر خود را داد دادم

327 حقیقت فاش گشت و راز شد حق %~% رخم بنمود اینجا یار مطلق

328 حقیقت فاش گشت و یار آمد %~% کنون بی زحمت اغیار آمد

329 حقیقت فاش گشت و جان برون شد %~% دلم ذرات کل را رهنمون شد

330 حقیقت فاش گشت و جان عیان دید %~% رخ دلدار بی نام ونشان دید

331 حقیقت فاش گشت و یار با ماست %~% نمود جزو و کل در خویش آراست

332 عیان شد آنچه پنهان بود اینجا %~% بدیدم آنچه بد مقصود اینجا

333 عیان شد یار اندر گفتگویم %~% ندانم تا دگر چیزی چگویم

334 عیان شد یار و از دیده نهانست %~% اگرچه جمله هم کون و مکانست

335 عیان شد یار و با ما آشنا شد %~% نمود جسم اندر جان فناشد

336 عیان شد یار و کل برقع برانداخت %~% همه آفاق را غلغل درانداخت

337 عیان شد یار و ناگه پرده برداشت %~% یکی بد هر که او در خود نظر داشت

338 عیان شد یار اینجاگه تمامی %~% نمیگنجد بر او نیکنامی

339 عیان شد یار و اینجا واصلم کرد %~% میان جمله بیجان و دلم کرد

340 عیان شد یار و دیدارش بدیدم %~% بآخر هم بکام دل رسیدم

341 عیان شد یار اندر ذات ما را %~% بجان کردش بدل در ذات ما را

342 عیان شد یار و بیجان گشت عطار %~% حقیقت عین جانان گشت عطار

343 عیان شد یار و در دیدار جمله %~% همی گوید یقین اسرار جمله

344 عیان شد یار و برگفت آشکارا %~% حقیقت فاش کرد اینجای ما را

345 عیان شد یار و او را کس ندیدست %~% اگرچه در همه گفت و شنیدست

346 عیان شد یاروکل عین لقایست %~% نمود ابتدا و انتهایست

347 عیان شد یار و میگوید دمادم %~% میان جان و دل اسرار آدم

348 عیان شد یار و عین راز برگفت %~% نبد کس خویشتن برگفت و بشنفت

349 بخود گفت آنچه بد اسرار پنهان %~% نمود خویشتن بنمود اعیان

350 رموز عشق اینجا کس نداند %~% که یار اینجا بخود کلی بخواند

351 رموز عشق کس نگشاد جز حق %~% که او عشقست و معشوقست مطلق

352 رموز عشق اگر اینجا بدانی %~% دل و جان بر رخ جانان فشانی

353 رموز عشق احمد برگشاد است %~% که او سر حقیقت داد دادست

354 رموز عشق بر وی منکشف شد %~% وجود او بحق کل متصف شد

355 رموز عشق در قرآن بیان کرد %~% وجود خویشتن کل جان جان کرد

356 رموز عشق کل بگشاد از دید %~% که خود حق دید و خود را نیز حق دید

357 رموز عشق اینجاگه بیابی %~% درون جان اگر پیشش شتابی

358 رموز عشق او اینجا گشاید %~% همه راز نهانت رو نماید

359 رموز عشق اینجاگه کند فاش %~% اگر مردی برو خاک درش باش

360 رموز عشق میگوید ترا او %~% درون جان تست ای مرد نیکو

361 رموز عشق ذرات دو عالم %~% طلبکارند اینجاگه دمادم

362 رموز عشق میجویند ایشان %~% از آن پیدا شد اینجا راز پنهان

363 که دید عشق احمد دید در خود %~% از آن اسرار کل میدید در خود

364 ز عشق اینجاست چندین شور و افغان %~% نمییابد کسی اسرار پنهان

365 ز عشق ار ذره واقف شوی تو %~% ابر ذرات کل واصف شوی تو

366 ز عشق ار ذره بوئی بری تو %~% در این میدان همی گوئی بری تو

367 ز عشق ار ذره پیدا نماید %~% نمود قطرهها دریا نماید

368 ز عشق ار ذره حاصل شود زود %~% حقیقت مرد را واصل شود زود

369 ز عشق ار ذره در جان درآید %~% ز هر قطره دو صد طوفان برآید

370 ز عشق ار ذره خواهی بده جان %~% که دریابی در اینجا جان جانان

371 نهان شو عشق را دریاب در کل %~% که افکنداست مر ذرات در ذل

372 نهان شو عشق بین بیخویشتن شو %~% در اینجا گه برافکن جان و تن شو

373 نهان شو عشق را اینجا عیان بین %~% تو عشق اینجا نمود جان جان بین

374 نهان شو عشق میگوید نهان شو %~% بصورت این جهان و آن جهان شو

375 نهان شو عشق میگوید ترا باز %~% حجاب جان توئی صورت برانداز

376 نهان شو در نمود عشق اینجا %~% که تا بینی نمود عشق اینجا

377 نهان شو عشق را معشوقه گردان %~% چنین کردند اینجا جمله مردان

378 نهان شو تا عیان بینی تو دلدار %~% چرائی بیخود آخر هان تو دلدار

379 نهان شو در بلائی دل میامیز %~% اگرمرد رهی با عشق مستیز

380 نهان شو تا عیان اصل بینی %~% دمادم در نهادت وصل بینی

381 نهان شو درنهان و بین تو پیدا %~% درون را با برون در شور و غوغا

382 نهان شو همچو مردان جهان تو %~% ببر گوئی از اینجا رایگان تو

383 نهان شو تا بمانی جاودانی %~% که چون گردی نهان کلی بدانی

384 نهان شو اصل اینست ای برادر %~% نمود عشق واصل نیست بنگر

385 نهان شو حق درون بین از نمودار %~% اگر باشی تو اندر عشق بیدار

386 نهان شود تا تو جان با آشکاره %~% ببینی در زمان اینجا ستاره

387 کنی او را درون جان نهانی %~% شوی واصل ز اسرار و معانی

388 اگر از وصل او بوئی بری راه %~% تو باشی چون رسی با جملگی شاه

389 اگر از وصل او خواهی نشانی %~% ز من بشنو در اینجاگه بیانی

390 اگر از وصل او جان باختی تو %~% عیان او یقین بشناختی تو

391 اگر از وصل او نابود گردی %~% درون جان و دل معبود گردی

392 اگر از وصل او یابی دمی تو %~% نهی بر ریش جانت مرهمی تو

393 اگر از وصل او آزاد گردی %~% در اینجا بی نشان چون بادگردی

394 اگر از وصل او یابی تو اعزاز %~% حجاب جسم وجان یکره برانداز

395 اگر از وصل او دیدی تو قربت %~% ترا تا جاودانی هست دولت

396 ز وصلش عاشقان جانباز بودند %~% ازآن اینجای در اعزاز بودند

397 ز وصلش عاشقان جان برفشاندند %~% نه بر مانند تو حیران بمانند

398 ز وصلش آنکه اینجا جان بدادست %~% میان عاشقان او داد داد است

399 ز وصلش جمله ذره درخروشند %~% در این دیگ فنا کلی بجوشند

400 ز وصلش جمله اشیا هست گردان %~% تو هم مانند ایشانی یقین دان

401 ز وصلش جمله حیرانند و مدهوش %~% ز خود دربسته و با عقل خاموش

402 ز وصلش بنگر ایشان را یقین تو %~% همه در تست گردان باز بین تو

403 ز وصلش جملگی حیران و مستند %~% چو بود یار اندر نیست مستند

404 ز وصلش آفتاب اینجاست گردان %~% بسر پیوسته اندر چرخ گردان

405 ز وصلش ماه هر مه میگدازد %~% عیان خویش بود یار سازد

406 ز وصلش آسمان جوهر فشان است %~% بسی ره کرد و هم رازی ندانست

407 ز وصلش جملگی نابود گردند %~% در آن نابود کل معبود گردند

408 ز وصلش گرچه آدم یافت جنت %~% اگرچه یافت آخر عین محنت

409 ز وصلش جان چنین اسرارگوید %~% همه ازدیدن دلدار گوید

410 ز وصلش گر عیان خواهی عیانست %~% درون جان بقای جاودانست

411 بقای جاودان دیدار یار است %~% کسی کو واقف اسرار یار است

412 بقای جاودان دانم معانی %~% که تو دیدم نشان بی نشانی

413 بقای جاودان زو بازدیدم %~% که از یار است این گفت و شنیدم

414 بقای جاودان دیدم رخ یار %~% رها کردم در اینجا پنج با چار

415 بقای جاودان دریاب در خود %~% که فارغ دل شوی از نیک و ز بد

416 بقای جاودان دیدم ز اعیان %~% شده در دید یار خویش پنهان

417 بقای جاودان خواهی برون شو %~% ز خود آنگه درون وهم برون شو

418 بقای جاودان گور است اینجا %~% نبیند خویش را جز عین یکتا

419 بقای جاودان راکس نداند %~% که جان شکرانه بر جانان فشاند

420 بقای جاودان معنی قرآنست %~% کزو مر جمله این اسرار پنهانست

421 بقای جاودان عشقست فانی %~% شو ای بیچاره تا او را بدانی

422 بقای جاودان سلطان عشقست %~% که این اسرارها برهان عشقست

423 بقای جاودان از عشق یابی %~% بوقتی کین نمود تن بیابی

424 بقای جاودان زو گشت حاصل %~% که جمله سالکان او کرد واصل

425 جهان دیدی که جمله در فنایست %~% ولی درسر همه عین بقایست

426 در آن سر جمله اندوه است و محنت %~% در آن سر جمله یابی عین قربت

427 در این سر جمله در غوغا فتادند %~% برستند آنکه اندر لافتادند

428 در آن سر هیچ شادی نیست تحقیق %~% در آن سر هست جمله عین توفیق

429 در این سر انبیا دیدند بلایش %~% در آنجا یافتند بیشک لقایش

430 در آن سر این همه اندوه ودردست %~% در آن سر جمله را یابی که فرداست

431 در این سر ماتم است اینجا دمادم %~% در آن سر نیست چیزی جز که آدم

432 از آن سری که آمد جمله پیدا %~% بدان سر بینی اینجابشنواز ما

433 در این سر کن تو حاصل آن سری را %~% که گفتست این بیان شیخ سری را

434 در این سر گر بیابی سر آن سر %~% اگر مردی ز یک بینی بمگذر

435 گر این سر آنسرست آنسر این سر %~% شوی واصل یکی بینی سراسر

436 از آن سر رفته است اینجا که دیدی %~% از آن سر سر آن سر میندیدی

437 از آن سر آمدند ذرات اینجا %~% در اینجا گه شدند بیشک هویدا

438 از آن سر آمدی پیدا شدی تو %~% از آن حیران دل و شیدا شدی تو

439 از آن سر آمدی ای سر ندیده %~% چرائی اول و آخر ندیده

440 از آن سر آمدی و فاش بودی %~% یقین دانم که بانقاش بودی

441 از آن سر آمدی تا بودی عالم %~% شدی پیدا و هستی بود آدم

442 از آن سر آمدی ای آدم جان %~% سفر کردی درون عالم جان

443 از آن سر آمدی در عین اینخاک %~% ندیدی جوهر اعیان افلاک

444 از آن سر آمدی بنگر که آنی %~% ولیکن چون کنم تا سر بدانی

445 از آن سر آمدی ای خفته در خواب %~% زمانی کرد بیدار و تو دریاب

446 از آن سر آمدی بیدار او شو %~% چرا مستی دمی هشیار او شو

447 از آن سر آمدی در جنت جان %~% ز پیدائی شدی در حق تو پنهان

448 از آن سر آمدی فارغ بماندی %~% چو طفلی هان تو نابالغ بماندی

449 از آن سر آمدی و باز ماندی %~% ز حرص وشهوت اندر آزماندی

450 از آن سر آمدی در جستجوئی %~% بهرزه دائمادر گفت و گوئی

451 از آن سر آمدی و جان جانت %~% در اینجاگاه هست اکنون عیانت

452 از آن سر آمدی و چشم بگشای %~% همه ذرات رادیدار بنمای

453 از آن سر آمدی بگشای رخسار %~% جمال خویش را گردان پدیدار

454 جمال خویشتن بنمای اعیان %~% جمال از دوستان خویش پنهان

455 مکن جانا که جمله عاشقانند %~% بلاکش بهر تو بی جسم و جانند

456 مکن جانا چرا پنهان بماندی %~% بیک ره دست بر ما برفشاندی

457 مکن جانا ترا این خو نباشد %~% به پیش عاشقان نیکو نباشد

458 جمال تو وصال عاشقانست %~% لقای تو کمال جاودانست

459 دل وجانی و جان از تو خبردار %~% تو هم از عاشقان خود خبردار

460 خبر داری که در فریاد و سوزم %~% بپایان آمدم شب گشت روزم

461 خبر داری که جانم هست حیران %~% ترا میجویم اندر دید مردان

462 خبر داری که در اندوه و دردم %~% عیان بنمای تا من شاد گردم

463 خبر داری که در کوی تو هستم %~% همیشه خسته دل سوی تو هستم

464 خبر داری و میدانی تو حالم %~% نمودی ناگهی عین وصالم

465 خبر داری که در وصلت چسانم %~% که هر شب آه بر گردون رسانم

466 خبر داری که اندر درد هجران %~% چو شمعی ماندهام پیوسته سوزان

467 خبر داری که چون خورشید فردم %~% گهی سرخی نموده گاه زردم

468 خبر داری که چون ماهم گدازان %~% بر خورشید رویت ای دل و جان

469 خبر داری کم از جنت براندی %~% نپرسیدی که آخر چون بماندی

1 بلای عشق قربت برکشیدم %~% که تادر عاقبت رویت بدیدم

2 بلای عشق قربت دارم و دل %~% بماندستم چو مرغ نیم بسمل

3 بلای عشق قربت در نهادم %~% نهادی و من اینجا داد دادم

4 بلای عشق و قربت میکشم من %~% درون آتشم با تو خوشم من

5 بلای عشق قربت دیدهام من %~% بلای تو زجان بگزیدهام من

6 بلای عشق و قربت یافتم من %~% در اینجا گاه دولت یافتم من

7 بلای عشق و قربت در وجودم %~% خود اینجا من عیان بود بودم

8 بلای عشق قربت گشت پیدا %~% مرا اینجا بکلی کرد یکتا

9 بلای عشق قربت جمله مردان %~% کشیدند و بدیدند جان جانان

10 بلای عشق قربت یار باشد %~% پس انگه دیدن دلدار باشد

11 بلای عشق قربت یافت آدم %~% شد از جنت برون تا عین آندم

12 بلای عشق قربت در دل او یافت %~% بسوی لامکان آنگاه بشتافت

13 بلای قرب خوش هم عشق خوشتر %~% یکایک نزد عاشق هست خوشتر

14 بلای دوست کش تادوست بینی %~% حقیقت مغز جانت پوست بینی

15 بلای قرب جانان خوش بلائیست %~% اگر پوشد کسی او را عطائی است

16 بلاکش تا لقا آید پدیدار %~% بده جان تا خدا آید پدیدار

17 بلاکش ای ندیده هیچ اینجا %~% بمانده چو مغاری پیچ اینجا

18 گره داری نهادت اینچنین است %~% ولکین جانت اینجا پیش بین است

19 تو جان را رهنما کن تا بدانی %~% عیانت را خدا کن تا بدانی

20 خدا از خود ببین و خود مبین تو %~% که تا گردی بکل عین الیقین تو

21 خدا امروز با تست وندیدی %~% عیان امروز اندر دید دیدی

1 طلب کن گر بدیدی تو در اینجا %~% عیان دوست ای پیوسته شیدا

2 ز شیدائی نیابی عقل کل تو %~% بمانی دائما در عین ذل تو

3 ز شیدائی نیابی راز جانان %~% بمانی تا ابد در خویش پنهان

4 ز شیدائی نمیدانی سر از پای %~% روی چون سایه از جای برجای

5 ز شیدائی بماندی در تف و سوز %~% از آن اندر گدازی در شب و روز

6 ز شیدائی دلت ناچیز داری %~% از آن مسکن تو در دهلیز داری

7 ز شیدائی شدی دیوانه و مست %~% اگر بر خود بگیری جای آن هست

8 ز شیدائی بمانی خوار و رسوا %~% نخواهی یافت اینجا سر یکتا

9 ز شیدائی بلای جان کشیدی %~% از ایرا درد بیدرمان کشیدی

10 ز شیدائی کجا یابی دل و جان %~% دل و جان خواهی ای اسرار پنهان

11 ز شیدائی ندیدی هیچ اینجا %~% بر دستی در ده دمی باش رسوا

12 دل و جانت بلای خویش دیدند %~% کسانی کان عیان از پیش دیدند

13 چنان آهسته بودند اندر این راه %~% همیشه با ادب در حضرت شاه

14 کنون از خود برون کردند یکبار %~% که تا آمد عیان کل پدیدار

15 نمیگنجد در اینجا دامن تر %~% کسی باید که باشد پیش دلبر

16 نهاده عاشق آسا جان و دل او %~% بکف تا مینگردد هم خجل او

17 کسی کو بر دل و بر جان بلرزد %~% بنزد عاشقان کاهی نیرزد

18 کسی کو وصل خواهد اصل جوید %~% درون را با برون کلی بشوید

19 ز نقش بی نشانی در فنا باش %~% که تاگردد ترا اسرارها فاش

20 مگیر ای دوست بر جان تو زنهار %~% که جانت نیست جز بر دست دلدار

21 چرا خود دوست داری دائما تو %~% که گنجی داری اینجا بی بها تو

22 نه از تست گنج تو از وی حذر کن %~% زمار و گنج اینجاگه حذر کن

23 نه آن تست گنج آخر چگوئی %~% ز بهر او تو اندر جستجوئی

24 یکی گنجی عجب داری درونت %~% ولی ماریست اندر بند خونت

25 یکی گنجی درون جان تو داری %~% نمود گنج را پنهان تو داری

26 یکی گنجی است ماری بر سر آن %~% فتاده دائما تو غمخور آن

27 یکی گنجی است مخفی زان یارست %~% ترا با گنج او اینجا چکار است

28 یکی گنجی است نزد آن طلسم است %~% مر آن را دائما مخفیش اسم است

29 در این گنجست جای اژدهائی %~% حذر کن تا نبینی زو بلائی

30 در این گنجست گوهرهای اسرار %~% نمیآید بهر کس آن پدیدار

31 تو گر این گنج میخواهی که بینی %~% چرا در بند خود دائم چنینی

32 تو گر این گنج میخواهی که یابی %~% چنین اینجایگه آسان نیابی

33 بآسان کی بدست آید چنین گنج %~% اگر این گنج میخواهی ببر رنج

34 اگر این گنج میخواهی بزودی %~% که یابی گنج حق اینجا تو بودی

35 در این گنج تو اسرار عیانست %~% کنون این گنج از دیده نهانست

36 در این گنجست گنج اریار جوئی %~% نهادتست و تو دیدار اوئی

37 ولی زن گنج دائم در حجیبی %~% که از مار طبیعت در نهیبی

38 ز مار نفس اگر یابی رهائی %~% بیابی گنج اینجا پادشاهی

39 تو داری گنج و اندر گنج خویشی %~% چرا پیوسته اندر رنج خویشی

40 طلسم آزاد کن اندر سوی گنج %~% نظر کن تا بیابی گنج بیرنج

41 زهی گنجی که اندر جمله پیداست %~% دل عشاق اندر گنج شیداست

42 بسا کس از برای گنج مردند %~% بسوی گنج کل بوئی نبردند

43 کسی این گنج یابد از نهانی %~% هموفاش آورد اندر معانی

44 از این گنجست اینجا شور و غوغا %~% از این گنجست پنهانی و پیدا

45 از این گنجست اینجا پرده بسته %~% وجود پرده اندر پرده جسته

46 اگر خواهی که گنج آسان دهد دست %~% ترا باید طلسم اینجای بشکست

47 طلسم بود خود بشکن تو اینجا %~% مکن چون دیگران تو شور و غوغا

48 طلسم صورت خود زود بشکن %~% مگو هرگز تو دیگر ما و یا من

49 طلسم چرخ اینجا صورت آمد %~% نمیدانی از آن معذورت آمد

50 همه مردان در اینجا گنج دیدند %~% ولی کلی بلا و رنج دیدند

51 طلسم و گنج پیوستست با هم %~% ولی پیدا شد اینجاگه بآدم

52 از آن دم گنج حق آمد پدیدار %~% که آدم بود اینجا دید دیدار

53 از آدم گنج کل پیدا نمود است %~% از او این فتنه و غوغا نموداست

54 از آدم گنج اینجاگه شده فاش %~% ولی اینجا نمییابند نقاش

55 طلسم آدم شکست و گنج دریافت %~% ولی او خویشتن زیر و زبر یافت

56 طلسم آدم شکست و گنج بنمود %~% وگرنه گنج دراول نهان بود

57 طلسم آدم شکست و راز دریافت %~% به پنهان و به پیدا راز دریافت

58 طلسم آدم شکست و راز پیداست %~% کنون آن گنج بر اصل هویداست

59 طلسم آدم شکست و بود آدم %~% حقیقت گشت گنج او در این دم

60 عیان شد آدم از گنج نمودار %~% ز گنج ذات او آمد پدیدار

61 ز گنج ذات بد آدم حقیقت %~% سپرده راه کل اندر طریقت

62 ز گنج ذات بود آدم نهانی %~% وزو پیدا شد اینجا هرمعانی

63 ز گنج ذات بود آدم هویدا %~% از او افتاده اینجا شور و غوغا

64 ز گنج ذات بود و راز او دید %~% درون جنت اینجاناز او دید

65 ز گنج ذات او سر نهان داشت %~% درون خودزمین و اسمان داشت

66 ز گنج ذات بود اندر صور او %~% ولی از مار و شیطان بیخبر او

67 ز گنج ذات گر بوئی بری باز %~% در این میدان کل گوئی مر این راز

68 ز گنج ذات اسراری ز آدم %~% نفخت فیه تو داری دمادم

69 ز گنج ذات داری زندگانی %~% نشاید گر چنین حیران بمانی

70 ز گنج ذات اعیانی در آفاق %~% بمعنی اوفتادی در جهان طاق

71 ز گنج ذات اینجا بهره برگیر %~% گهرها را از اینجا ناخبر گیر

72 بوقتی گنج یابی کز نمودار %~% تو بشناسی یقین شیطان ابا مار

73 بوقتی گنج یابی رایگانی %~% که هم شیطان و تو هم مار دانی

74 بوقتی گنج یابی در صفا تو %~% که باشی در عیان مصطفی تو

75 همه گنج او زدید مصطفایست %~% درون گنج اویت رهنمایست

76 سوی آن گنج او راهت نماید %~% بنور شرع ناگاهت نماید

77 سوی آن گنج رو از وی بدانحال %~% که آسانت نماید گنج فی الحال

78 از او گنج حقیقت شد پدیدار %~% کسی کز شرع او باشد خبردار

79 نماید گنج اندر نور شرعش %~% نماید سر گنج از اصل و فرعش

80 نماید گنج او اندر دل و جان %~% که او آمد یقین اعیان دوجهان

81 حقیقت گنج او بشناس مطلق %~% کزو دریافت منصور این اناالحق

82 حقیقت گنج ازو شد آشکاره %~% ولی کردندش اینجا پاره پاره

83 حقیقت گنج بنمود و فنا شد %~% ز راز خویشتن کلی خدا شد

84 حقیقت گنج بنمود از نمودار %~% ز عشق خویشتن بر رفت بردار

85 حقیقت گنج بنمود او بعالم %~% که او را بود کل اعیان آدم

86 اناالحق حق عیان گفت و نمودش %~% درون جان او کلی نمودش

87 یقین اسرار اینجا مصطفی گفت %~% همه سر عیان با مرتضی گفت

88 یقین اسرار او گفت از معانی %~% بحیدر گفت سر من رآنی

89 بحیدر گفت گوید صاحب راز %~% علی نور خدا بد بیشکی باز

90 بچاه صورت اینجاگه بیان گفت %~% درون چاه او راز نهان گفت

91 از آنجا چون برآمد نی کمر بست %~% در اسرار معانی راز پیوست

92 همه نالش از آن دارد درون او %~% که حیدر بودش اینجا رهنمون او

93 خروش و ناله در تست بسیار %~% که میگوید عیان در عین گفتار

94 که میگوید چه میگوید نهان نی %~% که او در چاه تن خورده است از آن می

95 ازآن میخورد نی اندر خروش است %~% گهی نالان شده گاهی خموش است

96 از آن میخورد نی دریافت بوئی %~% همی گوید عیان در گفتگوئی

97 از آن میخورد نی اندر بن چاه %~% شدش ز اسرار حق اینجای آگاه

98 از آن میخورد نی نالان و زارست %~% که اسرار خدائی بیشمار است

99 از آن میخورد نی اسرار گوید %~% همه سر نهان یار گوید

100 از آن میخورد نی تا مست آمد %~% درونش نیست شد تاهست آمد

101 از آن میخورد نی کاندر نمودست %~% درونش نیستی اندر نمود است

102 از آن میخورد نی تا زخم خوردست %~% در اینعالم بسی فریاد کردست

103 از آن فریاد می دارد نهانی %~% که بشنفتست اسرار نهانی

104 از آن فریاد میآید ز جانش %~% که بشنود از علی راز نهانش

105 از آن فریاد می دارد که خویشش %~% ز سوراخش نموده زخم ریشش

106 از آن فریاد می دارد که یارش %~% ز دست اینجای ضرب بیشمارش

107 از آن فریاد می دارد که از خویش %~% نمود خویشتن برداشت از پیش

108 از آن فریاد می دارد نهانی %~% که بشنودست سر کل معانی

109 از آن فریاد می دارد نمودار %~% که اندر وی بدی بیشک دم یار

110 دم یارست کآن فریاد دارد %~% کس کاین سر جانان یاد دارد

111 دم یارست یاری و خروشش %~% از آن اینجا نشاید شد خموشش

112 دم یارست اینجا شور و مستی %~% از این سر با خبر شو گر توهستی

113 دم یارست چون مردان دمادم %~% زند فریادها در عین عالم

114 بیان راز میگوید از آن دم %~% که اینجا چون فشاند اسرار آدم

115 همه دردست زیرا درد دارد %~% جراحت در درون مرد دارد

116 همه دردست او را عین درمان %~% بود پیوسته از اسرار جانان

117 همه دردش نهان اندر نهانست %~% همه گفتن زبان بیزبانست

118 همه درد وی از اسرار یارست %~% که زخم او عجائب بیشمارست

119 درون جان اودردست دائم %~% نفخت فیه او دیدست قائم

120 دم رحمانست نالان نی دم نی %~% که هر دم میزند نفخات در وی

121 نفخت فیه من روحست گفتش %~% کسی این راز او داند شنفتنش

122 که آدم باید اینجا اندر این دم %~% بداند تا چه بد مردرد آدم

123 نی از درد وی اینجا یافت دردی %~% که آدم همچو نی فریاد کردی

124 ز درد آدم اینجا نفخه یافت %~% ازآن در رازها در عشق بشتافت

125 ز درد آدم اینجا اوست نالان %~% از آن در چرخ بین صاحب وصالان

126 کسی کو درد دارد در دم نی %~% نهانی بشنود اسرار از وی

127 همی گوید بزاری زار زاری %~% که گر مرد رهی پائی بداری

128 چوآدم باش تو کار اوفتاده %~% خر اندر گل شده بار اوفتاده

129 چو آدم باش با درد و ملامت %~% که صاحب درد را اندر قیامت

130 همی دیدار باشد اندر آن درد %~% میان انبیا باشد بکل فرد

131 اگردردی درون جان تو داری %~% چو مردان اندر اینجا پایداری

132 چو نی باش اندر اینجا مرهم جان %~% بزن دمها تو در اسرار اعیان

133 چو نی باش اندر این عالم خروشان %~% که ذراتند اینجا حلقه گوشان

134 چو نی باش و کمر بر بند محکم %~% که تا یابی نهان اسرار آدم

135 چو نی باش و حقیقت در فشان تو %~% بگو با جملگی راز نهان تو

136 چو نی باش و درون جان همی نال %~% که بگشاید در او جان تو فی الحال

137 چو نی اندر سر خود معرفت باش %~% میان جزو و کل تو نی صفت باش

138 چو نی در سر خود می نال و می سوز %~% که ناگاهی ترا اینجا یکی روز

139 از آن دم این دم تو برگشاید %~% عیان دلدار خود رویت نماید

140 چو نی در شورش و در شوق آید %~% دل عشاق اندر ذوق آید

141 یکی باید کز آن دم دم ببیند %~% نمود عالم و آدم ببیند

142 از آن دم دمدمه اندر وی افتد %~% همه ازنالش و راز نی افتد

143 از آن دم نی دمادم راز گفتست %~% همه با واصلان او باز گفتست

1 چه میگوئی همی گوید که بشتاب %~% برون از نه فلک اسرار دریاب

2 چو من نه زخم دارم در حقیقت %~% گذشتستم ز نه پرده حقیقت

3 ده و دو پرده اینجا مینوازم %~% دل عشاق در پرده نوازم

4 ده و دو پرده دارم در درون من %~% شدم عشاق کل را رهنمون من

5 ده و دو پرده دارم بر دریده %~% عیان اینجا منم خود راز دیده

6 ده و دو پرده در یک پرده دارم %~% از آن من پردهها گم کرده دارم

7 بگاهی کاندر آیم من بآواز %~% کنم من پردهها اینجایگه باز

8 چو اندر پرده سازم پرده سازی %~% نمایم در درون پرده رازی

9 چو آیم در خروش اینجا نهانی %~% کنم من پردهها پاره عیانی

10 دل عشاق از پرده برآرم %~% درون را با برونش شاد دارم

11 دل عشاق را اندر نوایم %~% حقیقت سر ربانی نمایم

12 دل عشاق از من ناز بیند %~% عیان راز من او باز بیند

13 دل عشاق از من یافت اسرار %~% که میگوئیم اینجا قصه یار

14 زبان بیزبانی یافتم من %~% نشان بی نشان یافتم من

15 زبانم بیزبان اسرار گوید %~% همه اینجایگه از یار گوید

16 کسی گوید که ساز من شناسد %~% پس آنگه دید را از من شناسد

17 کسی باید که دریابد در آن دم %~% که من زاری کنم اینجادمادم

18 ز درد من خبر یابد زمانی %~% ز من او گوش دارد داستانی

19 ز درد خود بداند درد خود او %~% اگر این سر بدانی هست نیکو

20 ز درد من خبر دریاب از جان %~% که بنمایم ترا اسرار پنهان

21 ز درد من خبر داری در اینجا %~% که از بهرچه دارم شور و غوغا

22 دمی ز آندم عیانی یافتم من %~% وز آندم کل معانی یافتم من

23 دمی ز آندم مرا دردم نمودند %~% از آندم مرهم دردم نمودند

24 دمی ز آندم مرا اندر دم آمد %~% تو گوئی زخم ما را مرهم آمد

25 دمی دارم از آندم درخروشم %~% وز آندم اینچنین در عین جوشم

26 دمی دارم از آندم یافته من %~% که درد عشق آدم یافته من

27 دمی دارم از آندم یافته راز %~% همی نالم که هستم سخت افگار

28 دمی دارم از آندم در نمودم %~% از آن زاری در آنجاگه نمودم

29 دمی دارم من اندر دم شده جان %~% از آن میگویمت اسرار پنهان

30 از آن دم یافتم این دمدمه من %~% کنم اندر دم تو زمزمه من

31 چو من بگشایم آندم ازدم تو %~% شوم در جان و در دل همدم تو

32 چو من بگشایم اندر زار زاری %~% کنم فریادها در بیقراری

33 اگر مردی چو من پیوسته می زار %~% که تو هم زخمها داری ز دلدار

34 چو من گر ناله و فریاد داری %~% وز آن دم اندر این دم یار داری

35 چو من اینجا بدانی تو دمادم %~% که مر چون اوفتاد اسرار آدم

36 در آندم آدم آمد قصه او %~% که آمد اندر اینجا غصه او

37 در آندم چون درون جنت افتاد %~% ز شیطان ناگهی در محنت افتاد

38 دریغا این همه اعزاز و رفعت %~% دریغا آن همه اعیان و قربت

39 که از ابلیس دون افتاد بر باد %~% از آن میآیدم اندر نفس یاد

1 نفس با من همی گوید نهانی %~% که چون افتاد آدم را عیانی

2 نفس با من همی گوید که چون بود %~% که شیطانش بگندم رهنمون بود

3 نفس با من همی گوید همی باز %~% که چون بد در عیان انجام و آغاز

4 نفس با من همی گوید یقینش %~% که چون بد اولین و آخرینش

5 نفس با من همی گوید عیانی %~% که من بنواختم لیکن تو دانی

6 نفس با من همی گوید یقین دوست %~% که ایندم در دم من از دم اوست

7 چو دم اندر دمت اینجا دمیدم %~% یقین بر کام دل اینجا رسیدم

8 از آن دم دمدمم آدم نماید %~% دل عشاق کلی میرباید

9 دل عشاق پردرد است از یار %~% نمیگنجد در این دم هیچ اغیار

10 دل آن دم کآمدم از چاه بر جاه %~% نمودم سر خود با حیدر آنگاه

1 ز من پرسید حیدر کیستی تو %~% بگو کاین جایگه بر چیستی تو

2 در اینجاآمدی بیرون ز ساعت %~% سعادت داری اینجا یا شقاوت

3 چه داری آنچه داری راست برگو %~% ز من این سر دل درخواست برگو

4 بدو گفتم که ای جان جهانم %~% یقین دانم که من راز نهانم

5 ز سر تو شدم پیدادر این دم %~% ز تو گویم حقیقت راز آن دم

6 ز سر تو در اینجا دید دیدم %~% به یک لحظه بکام دل رسیدم

7 ز راز تو شدم پیدا نهانی %~% بخواهم گفت اسرار معانی

8 بگفتی کیستی من خود که باشم %~% بنزد ذاتت ای حیدر که باشم

9 که باشم من نیم خود نیستم من %~% در این دنیای دون خود کیستم من

10 نیم من نیستیم دارم بباطن %~% ز ظاهر بازگویم کار باطن

11 نیم من اندرونم هیچ نبود %~% سراپایم بجز از هیچ نبود

12 سراپایم همه بر هیچ افتاد %~% بنای باطنم بر هیچ افتاد

13 ندارم هیچ و در پیچی فتادم %~% یقین دانم که در پیچی فتادم

14 ندارم هیچ و میدانی تو رازم %~% تو خواهی بود حیدر کار سازم

15 ندارم هیچ و پایم رفته درچاه %~% شدم پیدا در اینجاگاه ناگاه

16 چو پایم اندراین چاه بلا ماند %~% درونم اندر این عین فنا ماند

17 چو پایم در درون چاه ماندست %~% منم حیران بدید شاه ماندست

18 بجز درد جگر اینجا ندارم %~% بمانده دردرون چاه خوارم

19 جگر پرخون و دل سوخته من %~% ولیکن سر ز تو آموخته من

20 جگر پر خون و دل پر درد دارم %~% در این چه مانده سرگردان و خوارم

21 نیم حیدر کنون ما راتو دانی %~% که ما را داده راز نهانی

22 کمر در خدمت تو بستهام من %~% که با رازت کنون پیوستهام من

23 کمر بستم علی آسا به پیشم %~% که تا مرهم نهی بر جان ریشم

24 کمر بستم علی آسا برت من %~% که کردستی مرا اسرار روشن

25 کمر بستم علی آسا کنونم %~% که در اسرار هستی رهنمونم

26 کمر بستم زجانت بندهام من %~% سر اندر نزد تو افکندهام من

27 کمر بستم منش تا روز محشر %~% که بودی اولین راهم تو رهبر

28 کمر بستم ز اسرارت نگردم %~% یکی لحظه ز گفتارت نگردم

29 کمر بستم که میدانم ترا حق %~% ز تو دارم کنون من سر مطلق

30 کمر بستم که میدانم که جانی %~% که گفتستی مرا راز نهانی

31 کمر بستم بنزدت تا قیامت %~% کشم در راه تو بیشک ملامت

32 کمر بستم کنون نزدیکت ای جان %~% بگویم بیزبان با عاشقان آن

33 کمر بستم بنزدت بی یقین باز %~% مرابنمای اینجا اولین راز

34 کمر بستم که جانی در تن و دل %~% کنی اسرار اینجا روشن دل

35 زنی چون حیدر این اسرار بشنید %~% نظر کرد و وجودش ناتوان دید

36 ز سر تا پای او پیوسته درهم %~% چو محکومان کمر بربسته محکم

37 در او اسرار جانان یافت اینجا %~% حقیقت راز پنهان یافت اینجا

38 وجودش ناتوان و اندرون پاک %~% بمانده پای او در آب و در خاک

39 درون چاه معنی بازمانده %~% ولیکن صاحب پر راز مانده

40 چون آن اسرار از او بشنید حیدر %~% که خوش آمد ورا آن لحظه خوشتر

41 جوابش داد کایمر تو ز هستی %~% ز عشق دوست تو سر الستی

42 الست عشق داری چون نه تو %~% ز جام عشق کل مست مئی تو

43 ز راز سر جانان مست گشتی %~% چونی گفتی کنون تو مست گشتی

44 تو هستی این زمان از هست اسرار %~% که خواهی بود بیشک مست اسرار

45 تو هستی راز دار هر دو عالم %~% بگوئی بیزبان سر دمادم

46 تو هستی راز دان خالق پاک %~% که پروازت بود از عین افلاک

47 تو هستی این زمان اسرار گفته %~% ابا حق گفته و ز حق شنفته

48 تو هستی این زمان مر سر بیچون %~% که برگوئی ز هر رازی دگرگون

49 تو هستی این زمان اسرار ما را %~% بگوئی هر زمان گفتار ما را

50 تو هستی این زمان سر الهی %~% بگو اسرار چندانی که خواهی

51 تو داری و تو هستی راز جانان %~% بگو با عاشقان اسرار سبحان

52 ترا بخشیدم این دم سر آن دم %~% برو با عاشقان می گو دمادم

53 بگو با عاشقان سر نهانی %~% بزن دمهای شوق لامکانی

54 بگو با عاشقان آنچه شنفتی %~% که با من خوب اسرارت بگفتی

55 بگو با عاشقان هر لحظه راز %~% حجاب از پیششان کلی برانداز

56 بگو با عاشقان هر لحظه پنهان %~% نمود عشق سر دوست اعیان

57 بگو با عاشقان گفتار ما را %~% که تا دانند هان اسرار ما را

58 ترا دادیم اکنون داد ده تو %~% وجود خویشتن بر باد ده تو

59 سر و پایت بیفکن همچو عشاق %~% که بیسر سرها گوئی در آفاق

60 سر و پایت بیفکن بیسر و پای %~% رموز عشق را اینجا تو بگشای

61 سر و پایت بیفکن تا توانی %~% که بیسر بازدانی آنچه دانی

62 سر و پایت بیفکن راز برگوی %~% که با عشاق گردانی تو چون گوی

63 که چون تو اندر آئی در سخن تو %~% بگوئی جملگی راز کهن تو

64 همه عشاق از رازت در آواز %~% ببیند جان جان اینجایگه باز

65 سماع عشق جانان گوش دارند %~% نمود جسم و جان بیهوش دارند

66 سماع جسم و جان عین فنا دان %~% فنا را جملگی راز بقا دان

67 بوقتی کاندر آید نی بگفتار %~% بنالد ناگهی از شوق دلدار

68 دل عشاق در پرواز آید %~% در آندم در نمود راز آید

69 کند بیهوش جان عاشقان را %~% براندازد زمین را و زمان را

70 دل و جان محو گرداند بیکبار %~% نماید رخ ز ناگاهیت دلدار

71 در آندم وانماید عاشقانش %~% که ازنی بازداند عاشقانش

72 که او اینجا چه میگوید زنالش %~% ز درد عشق بنماید جمالش

73 چو دم در نی شود بیچون بماند %~% که داند تا که گفتن چون بداند

74 دل صادق از آن دم جان ببیند %~% رخ معشوق خود پنهان ببیند

75 دل صادق در آندم یار جوید %~% عیان ذات در اسرار جوید

76 دل صادق بداند کان چه حالست %~% دم نی عاشقان اینجا وصال است

77 دل عشاق آندم دم زند کل %~% نهاد خویش بر عالم زند کل

78 دم عشاق آندم عین هستی %~% بیابد بی نمود بت پرستی

79 دل عشاق در اسرار آید %~% عیان در دیدن دیدار آید

80 دل عشاق آندم گر بجوید %~% همه اسرار با دلدار گوید

81 در آندم گر سماع بی سماعش %~% بر آید جان کنی اینجا وداعش

82 اگر مرد رهی آندم که بیند %~% سزد گر جسم و جان اینجا نبیند

83 در آندم رحم کن گر مرد راهی %~% بگوید بی عیان سر الهی

84 در آندم جهد کن تا راز اول %~% بیابی چون کنی جسمت مبدل

85 در آندم جهد کن کز جان بر آئی %~% که چون بیجان شوی عین بقائی

86 در آندم جهد کن تا راز گوئی %~% نباشی تو ابا حق بازگوئی

87 در آندم جهد کن تا دل نباشد %~% حجاب نقش آب و گل نباشد

88 در آندم جهد کن تا باز دانی %~% ابی خود جمله اسرار معانی

89 در آندم جهد کن بیخویشتن تو %~% که پی بردی نمود جان و تن تو

90 عیان بینی جمال اندر جلالش %~% رسی بیجان و دل اندر وصالش

91 عیان بینی تو بی خود روی دلدار %~% شود اسرار مخفی بر تو اظهار

92 عیان بینی درون خود بقایش %~% در آندم باز جو کل لقایش

93 عیان بینی نمود جمله مردان %~% فلک همچون تو اندر رقص گردان

94 در آندم چون فلک در رقص آئی %~% ترا پیدا شود عین خدائی

95 فنا شو اندر آن دم در فنا تو %~% که تا یابی همه عین لقا تو

96 فنا شو در خدا تو از دم نی %~% تو همچون او بخور یک دم از آن می

97 از آن دم مست شو در حالت جان %~% که تا بینی رخ معشوق اعیان

98 از آن می مست شو در بیخودی تو %~% که بیرون آئی از نیک و بدی تو

99 از آن می مست شو اندر نمودار %~% حجاب مستیت از پیش بردار

100 از آن می مست شو پس مست حق باش %~% دمادم همچو نی تومست حق باش

101 از آن می مست شو مانند گوئی %~% بزن در عشق اینجا های و هوئی

102 از آن می مست شو مانند افلاک %~% برافشان نور قدس خویشتن پاک

103 از آن می مست شو جانان نظر کن %~% تمامت ذرهها در خود خبر کن

104 از آن می مست شو مانند حلاج %~% وجود خود چو نی کن همچو آماج

105 از آن می مست شو مانند منصور %~% چو نی در دم بجوش جان خود صور

106 از آن می مست شو اعیان مطلق %~% مزن از بیخودی از حق اناالحق

107 از آن می مست شو تو جان جانی %~% چرا در خویشتن اکنون نهانی

108 از آن می مست شو اسرار بشناس %~% نمود نقش خود کن دید نقاش

109 از آن می مست شو تا چند خود بین %~% توئی اکنون دمادم سر حق بین

110 از آن می مست شو بنمای مطلق %~% تو چون منصور کل سر اناالحق

111 چونی اندر میان جمع نالان %~% یقین دانند عیان صاحب وصالان

112 که بیچونست ازگفتار او راست %~% که اسرار معانی نیست پیداست

113 ز سر عشق دارد نی وصالی %~% که میدارد که مینالد ز حالی

114 ز سر عشق نی نالان درآمد %~% ز بهر عاشقان او رهبر آمد

115 ز سر عشق مردان راز گفتند %~% حقیقت هر یکی از راز گفتند

116 از او هر یک بیانی کرد اینجا %~% که از بهر چه دارد شور و غوغا

117 فغان نی ز اسرارست دردم %~% که میگوید ز عشق درد آندم

118 فغان نی علی دانست یکبار %~% که او دانستش و بخشید اسرار

119 فغاننی عیان میدان که حیدر %~% یقین دانسته همچون راز اکبر

120 فغان نی همه از درد باشد %~% کسی داند که مرد مرد باشد

121 ز درد عشق مینالد ز اسرار %~% سماع جان کسی داند که از یار

122 که چون او جان و دل سوراخ دارد %~% همیشه سوز و درد و آخ دارد

123 اگر تو صاحب دردی فغان کن %~% وجود خویشتن اینجا نهان کن

124 اگر تو صاحب دردی در این راز %~% حجاب آندم ز پیش خود برانداز

125 اگر تو صاحب دردی در این بین %~% خدا را در نهادت خود یقین بین

126 اگر تو صاحب دردی بهرحال %~% بجز حق میمبین خود هیچ احوال

127 در آن ساعت که دل بیخویش گردد %~% نمود عشق جمله درنوردد

128 یکی باشد سماع عشق در جان %~% که بنماید حقیقت روی جانان

129 چونی باش ای ندیده جوهر راز %~% دم خود کرده در اسرار کل باز

130 همه زان تو و تو در سماعی %~% بکرده جان و جسمت را وداعی

131 همه مردان ره حق باز دیدند %~% سماع دوست در جان بازدیدند

132 سماع دوست در جانست نه در نی %~% تو خوردستی از آن جام ازل می

133 دم آدم چو در نی سالها کرد %~% بسی در هر صفت آوازها کرد

134 دم آدم همه اسرار برگفت %~% هر آنچه دید بد از یار برگفت

135 دم آدم چو در نی شد نهانی %~% بگفت اسرار کلی در معانی

136 دم آدم تو داری و توئی نی %~% بهر رازی تو مینالی تو از وی

137 دم رحمان توداری و مشودور %~% دمادم میدمد درجان تو صور

138 زند سوراخ در بود وجودت %~% عیان کردست مر اسرار بودت

139 ز چاه آمد برون ناله ز انوار %~% نمود این جایگه او بود دیدار

140 ز چاه آمد برون تا سر بگوید %~% نمود راز خود اینجا بجوید

141 همه اسرار جان دارد در اینجا %~% همه انوار جان دارد در اینجا

142 از آنجا آمد اندر جاه دنیا %~% که تا گردد ز راز آگاه دنیا

143 چو حق در جاه دنیا راز برگفت %~% یقین هم جاه دنیا راز بشنفت

144 علی بودست اگر این سر بدانی %~% ز من بشنو تو اسرار معانی

145 چو زین چاهت برآمد صورت بود %~% همی جوئی از آن اسرار معبود

146 سر و پایت بیفکن تا که این راز %~% بدانی در زمان انجام و آغاز

147 نهادت برگره افتاد در پیچ %~% درونت همچو نی خالیست در هیچ

148 نهادت برگره کردند از آغاز %~% نمییابی تو راز اولین باز

149 از آن جامی که جانها مست او شد %~% نبد پیدا نمود هست او شد

150 از آن جامی که خوردست عین منصور %~% که نامش بود کل تا نفخه صور

151 از آن جامی که اشیا یافت بوئی %~% بسرگردانست دائم همچو گوئی

152 از آن جامی که خورشید جهانتاب %~% چشیدست و بسرگردانست از تاب

153 از آن جامی که مه خوردست در ره %~% شود ازتاب او مر جوهر مه

154 از آن جامی که آتش یافت خانه %~% از آن مستی همی سوزد زمانه

155 از آن جامی که رطلی یافته باد %~% از او شد عالم ارواح آباد

156 از آن جامی که یکدم خاک دیدست %~% از آن اسرار صنع پاک دیدست

157 از آن جامی که در آب روانست %~% از آن از عشق او ازجان روانست

158 از آن جامی که در کهسار افتاد %~% یکی قطره ز هستی زار افتاد

159 وجودش پاره شد اندر غم یار %~% همی گردد شده ریزه ز تیمار

160 مئی کان بحر خورد و میزند جوش %~% کجاهرگز تواند بود خاموش

161 مئی کان جسم ناگه یافت بوئی %~% فتاد اندر درونش های و هوئی

162 مئی کین دل از او یک قطره خوردست %~% ز بوی عشق در اندوه و دردست

163 مئی کان جان بخورده درمعانی %~% همی گوید همی راز نهانی

164 مئی کان سالکان اینجای خوردند %~% فتاده درره و وز خود بمردند

165 مئی کان عاشقان لاابالی %~% دمادم میخورند اینجا بحالی

166 مئی کان چون خورند عشاق اینجا %~% نواها میزنند آفاق اینجا

167 مئی کان جسم جان یک قطره دریافت %~% سوی کون و مکان دزدیده بشتافت

168 مئی کان خورد عطار اندر اینجا %~% نماید لحظه لحظه سر یکتا

169 درون او سماع یار دارد %~% دل از جمله جهان بیزار دارد

170 نمیداند که خود آخر چه گفته است %~% که او درهای پر معنی بسفتست

171 نماندش عقل و هوش و عین ادراک %~% برافکند است کلی جسم و جان پاک

172 ز زیر عشق در آفاق جانها %~% زند اوداستانها در بیانها

173 دمادم میزند این زیر عشاق %~% که او دارد عیان تدبیر عشاق

174 دمادم میدمد ازنفخه صور %~% اناالحق میزند مانند منصور

175 اناالحق میزند در کل آفاق %~% میان جمله عشاق است اوطاق

176 نوای پرده عشاق دارد %~% عیان آیات فی الافاق دارد

177 نوار پرده عشاق سازد %~% همه ذرات در جان مینوازد

178 ز زیر عشق دایم در خروش است %~% ز بحر لامکان اینجا بجوش است

179 ز زیر عشق این دستان که بنواخت %~% سر عشاق در عالم برافراخت

180 ز زیر عشق عشاق جهان او %~% همه در رقص کردستش جهان او

181 چو زیر عشق هر دم مینوازد %~% ز سوزش جمله عشاق سازد

182 چو زیر عشق او را دردم آید %~% از آن دم یادش اینجا زادم آید

183 که آدم چون برون آمد ز جنت %~% درونش پر خروش و عین قربت

184 شب و روزش نبد جز ناله و درد %~% بمانده در میان دهر او فرد

185 سماع درد و زیر شوق جانش %~% همی زد در درون جان نهانش

186 از آن دردی که آدم یافت اینجا %~% کنون اندر درون افتاد ما را

187 از آندردم دمادم من خروشان %~% بدیگ عشق اینجاگاه جوشان

188 همه ذرات من اندر سماعند %~% بکرده عقل جان اینجا وداعند

189 برافکندند کلی دل از این خاک %~% که اینجا بازدیدند صانع پاک

190 برافکندند کلی پرده از رخ %~% چو بشنیدند کل از یار پاسخ

191 برافکندند اینجا کل هستی %~% رها کردند بیشک بت پرستی

192 برافکندند اینجا هستی خود %~% چو افتادند اندر مستی خود

193 برافکندند آنچه بود پیدا %~% شدند از لامکان دید پیدا

194 ز دیده دید حق را باز دیدند %~% نظر کردند و اندر حق رسیدند

195 ز دیده دید جانان راز بنمود %~% مر انسان را نمودش باز بنمود

196 همه ذرات من درحق رسیدند %~% نمود جان جان از حق بدیدند

197 همه ذرات من جویای یارند %~% ورا دید نهان گویای یارند

198 همه ذرات من در ترجمانند %~% دمادم جمله در شرح و بیانند

199 همه ذرات من اندر فنا اند %~% بکلی در عیان عین بقا اند

200 همه ذرات من نابود گشتند %~% سراسر جملگی معبود گشتند

201 همه ذرات من اندر نمودار %~% عیان بنموده در اینجای دیدار

202 همه ذرات من در شوق جانند %~% کنون افتاده اندر ذوق جانند

203 همه ذرات من در آشکاره %~% چو منصورند کلی پاره پاره

204 همه ذرات من منصور گشتند %~% سراسر جملگی پر نور گشتند

205 همه ذرات من اندر اناالحق %~% فرو گفتند راز یار مطلق

206 همه ذرات من چون یاردیدند %~% زهر سوئی بسوی او رسیدند

207 همه ذرات من اینجا نهانند %~% ز دید یار خود اندر عیانند

208 همه ذرات من در اولین باز %~% بدیده جمله را از آخرین باز

209 مرا چون وقت کشتن آمده باز %~% همی گوید حقیقت گو ز سرباز

210 مرا چون وقت کشتن در رسیدست %~% که چشم جانم اینجا حق بدیداست

211 همه ذرات من گردان عشقند %~% از آن اینجای سرگردان عشقند

212 که وصلم ناتمامی باشد اینجا %~% مرا ناپخته خامی باشد اینجا

213 چو وقت کشتن آمد در وصالم %~% نمانده ذره عین وبالم

214 چو وقت کشتن آمد جان جانان %~% شوم اینجا ز دید دوست پنهان

215 مرا چون وقت کشتن پیش آمد %~% نمود عشقم اینجا بیش آمد

216 مرا چون وقت کشتن زود دیدم %~% برافکندم همه معبود دیدم

217 مرا چون وقت کشتن آمدست هان %~% نخواهم دید جز که جمله جانان

218 مرا چون محو شد در دیدن دوست %~% یقینم شد که درگفتار کل اوست

219 مرا خود جان چه باشد خود قبولست %~% که او اندر اصول دل نزول است

220 دل و جان رفت جانانست تنها %~% که اینجا میکند او شور و غوغا

221 دل و جان رفت جانان رخ نمودست %~% درون جان و دل گفت و شنودست

222 دل و جان رفت تا بنمود دیدار %~% بجز جانان نمیبینم پدیدار

223 دل و جان رفت و او میبینم و بس %~% بجز اونیست در عالم مراکس

224 دل و جان رفت تا دیدار دیدم %~% نظر کردم بکلی یار دیدم

225 دل و جان رفت و سلطان گشت عطار %~% نمود جانش جانان گشت عطار

226 دل و جان رفت جانان جان گرفتست %~% درون جسم و جان پنهان گرفتست

227 دل و جان رفت جانانست تحقیق %~% مرا در داده اینجاگاه توفیق

228 دل و جان رفت دید او را ز اول %~% ندارد زان بجان و دل معول

229 دل و جان رفت و حق اسرار گفتست %~% خود او در وصال او بسفتست

230 دل و جان رفت شد جمله ابر باد %~% که تا شد عالم ارواح آباد

231 نمود جمله عشاقم من از جان %~% که در من کرده است او راز پنهان

232 نمود جمله عشاقم من از دل %~% که بگشودم در این جا راز مشکل

233 نمود جمله عشاق جهانم %~% که من کل آشکارا و نهانم

234 نمود جمله عشاقم در آفاق %~% که از من شور خواهند کرد عشاق

235 نمود جمله عشاقم بمعنی %~% که دارم شرح عشق ونور تقوی

236 نمود جمله عشاقم نهانی %~% مرا شد منکشف جمله معانی

237 نمود جمله عشاقمخبردار %~% که چون منصور هستم من ابردار

238 نمود جمله عشاقم که دیدم %~% نمود یار آنگه سربریدم

239 نمود جمله عشاقم بکشتن %~% بخواهم یک دم از سردرگذشتن

240 نمود جمله عشاقم که در کل %~% کشیدستم چو آدم من بسی ذل

241 نمود جمله عشاقم چو آدم %~% که دارم جنت جانان در این دم

242 دم من دمدمه در عالم انداخت %~% وجود عاشقان چون شمع بگداخت

243 دم من دمدمه دارد نهانی %~% که او دیدست کل عین العیانی

244 دم من سالکان را کرد واصل %~% که دارد جملگی مقصود حاصل

245 دم من وصل دارد ازنمودار %~% که اینجا میندارد هیچ پندار

246 دم من عین ذات لامکانست %~% حقیقت راست خواهی جان جانست

247 دم من هست سلطان شریعت %~% از آن دم زد بکلی از حقیقت

248 دم من زان دم است اینجا بدیده %~% چو منصورم بکام دل رسیده

249 دم من زان دم است و آدم آمد %~% که ما را راز از جان دم دم آمد

250 دم من ذات دارد در صفاتست %~% یقین داند که او کلی زذاتست

251 دم من میزند اینجا اناالحق %~% نظر هم بین تو در تقوای مطلق

252 دم من هو زند یا هو ندیده %~% نمود لابکل در هو بدیده

253 دم من هو زند از ذات اعظم %~% دمادم خواند او آیات اعظم

254 دم من هو زند کو دید هو است %~% ز عین ذات در الله هو است

255 دم من هو زند اند رسموات %~% که دارد اندر اینجا نفخه ذات

256 دم من هو زند جز هو ندیدست %~% که اینجا گه زلا درهو رسیدست

257 دم من هو زند در عشق جانان %~% نمود صورت اینجا کرده پنهان

258 دم من هو زند کو واصل آمد %~% عیان ذات او را حاصل آمد

259 دم من هو زند چونعاشقان او %~% که کل دیدست اینجا جان جان او

260 منم واصل که کل دیدار دیدم %~% در اینجا من عیان یار دیدم

261 من و یاریم و کل پیوسته با هم %~% دل وجانست و جان و دل در این دم

262 بهشت روی جانان هست معنی %~% که معنی دارم اندر عین تقوی

263 بهشت روی جانان در رخ ماست %~% که او اسرار گفت و پاسخ ماست

264 در این دنیا مرا شادی از آنست %~% که ما را سر معنی جان جانست

265 در این دنیا که دیدست جان جانان %~% که من دریافتم در خویش اعیان

266 در این دنیا بسی زیندم زنندش %~% ولی مانند احمد کی بدندش

267 در این دنیا نباشد چو محمد(ص) %~% چو او منصور دائم هم مؤید

268 در این دنیا جز او دیگر نباشد %~% چو او پیغامبر و رهبر نباشد

269 خدا بود او ولی بر قدر هر کس %~% نمود اسرار خود از این سخن بس

270 درون جان عطارست تحقیق %~% که اودارد در اینجا راز توفیق

271 درون جان عطارست احمد %~% بکرده فارغ از نیکی و از بد

272 درون جان عطارست گویا %~% ولی عطار را او هست جویا

273 درونم اوست هم بیرونم از اوست %~% که او دیدم حقیقت مغز هر پوست

274 از او میگویم و من او شدستم %~% عیان تحقیق ذات او بدستم

275 از او میگویم اینجاگه از اویم %~% ز بهر دید او در گفتگویم

276 مرا گفتست اندر خواب دلدار %~% که خواهیمت بریدن سر بناچار

277 سر و جانم فدای روی او باد %~% همیشه روی من در سوی او باد

278 سر و جانم فدای خاک پایش %~% که اینجا من نمیبینم ورایش

279 کسی کو بهتر از وی باشد اینجا %~% که او جانست پنهانی و پیدا

280 چو صیت اوست در عالم گرفته %~% نمود ذات او همدم گرفته

281 دم مردم از او صوری روانست %~% از اوهر جان یقین نور عیانست

282 کسی کو میشناسد همچو عطار %~% شود کل از وجود خویش بیزار

283 کسی کو میشناسد دید حق اوست %~% که اندر آفرینش مرسبق اوست

284 کس کو راست از جان خواستگارش %~% ورا زینجا ببیند آشکارش

285 کسی کو راست او از دل ببیند %~% نه اندر عین آب و گل ببیند

286 کسی کو راست اینجاگه غلامش %~% درون جان کند اینجا پیامش

287 نماید حق درون جان عیان او %~% که دارد اولین و آخرین او

288 نماید حق که او تحقیق حق است %~% وجود پاک او با حق بپیوست

289 کنون حقست اندر جزو و کل جان %~% که او راهست این اسرار اعیان

290 محیط مرکز جانهاست احمد %~% که او را دردو عالم بد مؤید

291 درون جان حقیقت جان جانست %~% چگویم آشکارا و نهانست

292 چو مر عطار او را دید بشناخت %~% عیان جسم و جان پیشش برانداخت

293 در آخر کرد اینجا واصلم اوست %~% همه مقصود کلی حاصلم اوست

294 بگفت احمد چو دیدم صاحب درد %~% که من بودم میان سالکان فرد

295 بگفت اسرارها در گوش جانم %~% نمود اینجایگه عین العیانم

296 عیان بنمود ما را در حقیقت %~% چو حق بسپردمش راه شریعت

297 ره شرعش سپار و دم ازین زن %~% وجود خویش بر چرخ برین زن

298 ره شرعش سپار و جان فنا ساز %~% نقاب از لعبت صورت برانداز

299 ره شرعش سپار اندر نهانی %~% که او بنمایدت کل معانی

300 ره شرعش سپار و حق یقین یاب %~% نمود او خدا عین الیقین یاب

301 از او واصل شو و زو گوی دائم %~% که بود اوست اندر ذات قائم

302 از او واصل شو وحاصل کن اعیان %~% ازو بشنو حقیقت نص قرآن

303 از او واصل شو و دم دم همی زن %~% کز او گرددهمه اسرار روشن

304 از او واصل شو و زو گوی اسرار %~% در او شو ناگهی تو ناپدیدار

305 چه گوئی می ندانی آن معانی %~% وگر دانی از او حیران بمانی

306 خدا و مصطفا هر دویکی است %~% بنزدیک محقق بیشکی است

307 خدا و مصطفا درجان نهانند %~% مرا این جایگه شرح و بیانند

308 خدا و مصطفا در جان بدیدم %~% چو مه در پیش اشیا ناپدیدم

309 منت بگداخته از بهر ایشان %~% بجان دارم از ایشان ذوق ایشان

310 یکی اندر حقیقت دیدهام یار %~% مرا برداشت اینجا عین پندار

311 یکی اندر حقیقت یافتستم %~% از او بیخود بکل بشتافتستم

312 یکی اندر حقیقت بین تو دلدار %~% که میگوید دمادم در سخن یار

313 منم در جان و پنهان بود بودم %~% همه معبود بودم تا که بودم

314 اگر مرد رهی کلی فنائی %~% در آن دید فنا تو در بقائی

315 لقای یار بی صورت بود هان %~% چرا هستی بدیده دید برهان

316 دلا تاچند گوئی سر اسرار %~% چو جانت گشت کلی عین دیدار

317 نمود جمله مردان دیدی از خویش %~% حجاب صورتت چون رفت از پیش

318 ز جنت آمدی بیرون چو آدم %~% چرا اسرارها گوئی دمادم

319 تو اینجاگه غریبی ای دل آزار %~% ولیکن هستی اندر عین دیدار

320 تو اینجاگه در آخر راز دیدی %~% نمود یار خود را باز دیدی

321 نمود یار داری در فنا باز %~% ترا مکشوف شد انجام و آغاز

322 سرانجامت چنین افتاد دانی %~% که خواهی گشت در کشتن تو فانی

323 سرانجامت چنین افتاد از حق %~% که بیخود میزنی اینجا اناالحق

324 اناالحق را ز الحق در دو حرفست %~% چنین معنی بشرع اینجا شگرفست

325 تو الحق گوی تا رازت شود فاش %~% اناالحق خود بگوید نیز نقاش

326 همو گفتست در منصور اناالحق %~% تراگوید ابی سر کل اناالحق

327 همان کو گفت بر منصور بادار %~% بگوید در نهاد تو بیکبار

328 همان کو گفت در منصور انالحق %~% همان گوید حقیقت نی اناالحق

329 همان کو گفت هم او بازگوید %~% در اینجاگه همه کل راز گوید

330 همان کو گفت هم آنکس شنفتست %~% که او گفتست اناالحق او شنفتست

331 همان کو گفت خود را کرد بردار %~% تو گر مردی از این معنیت بردار

332 همان کو گفت اینجا سربرید او %~% جمال خویشتن بی سر بدید او

333 همان کو گفت در یک دیده باشد %~% کسی باید که صاحب دیده باشد

334 که تاداند یقین اینجا اناالحق %~% که جز حق مینگوید خود اناالحق

335 اناالحق از نمود حق عیانست %~% که این در ذات او راز نهانست

336 اناالحق آنکه برگوید ابی دید %~% نباید اندر اینجا روی او دید

337 کسی باید که او کل دیده باشد %~% درون جز و کل گردیده باشد

338 اناالحق گوید اندر عین هستی %~% خورد آن جام را کلی ز مستی

339 چو منصوری شود تا سر بداند %~% بجز وی هیچ چیزی مینداند

340 چو منصوری شود اندر فنایش %~% ببیند عاقبت دید بقایش

341 چو منصوری شود جوید اناالحق %~% سزد کز دید گوید او اناالحق

342 چو منصوری شود در عین خواری %~% کند در پای دار او پایداری

343 چو منصوری شود هستی آن ذات %~% بگوید راز کل از جمله ذرات

344 چو منصوری شود اینجا عیانی %~% پذیرد او نشان بی نشانی

345 نشان بی نشان گردد در این راز %~% که او بنماید اینجا راز حق باز

346 ببازی نیست این گفت حقیقت %~% که تا نسپارد اینجاگه طریقت

347 طریقت بسپر و دریاب الحق %~% چو در کلی رسی حق گوی الحق

348 کسانی کین طلب دارند اینجا %~% نیاید راست آن در عین غوغا

349 کسی مردست اندر دید عشاق %~% که چون منصور گردد کل عیان طاق

350 کسی مردست همچون او نمودار %~% که آوردند او را بر سر دار

351 کسی مردست همچون او عیانی %~% که گردد او نشان در بی نشانی

352 نشان اینجانگنجد بی نشان باش %~% حقیقت راز مردان جهان باش

353 نشان صورت اینجاگه بیفکن %~% که گردد مر ترا این راز روشن

354 نشان صورت اینجا محو گردان %~% که اول راز این باشد ز اعیان

355 نشان صورت و معنی بر افکن %~% اگر مردی تو بی دعوی بیفکن

356 نشان ذات کلی بی نشان است %~% که عاشق در نهاد ذات فانی است

357 اگر تو مرد ذاتی بی نشان شو %~% پس آنگاهی چو مردان جهان شو

358 چو گردد بی نشان صورت در این راه %~% بباید اندر این جا دیدن شاه

359 چو گردد بی نشان با بود باشد %~% یقین در دید حق معبود باشد

360 چو گردد بی نشان دادار گردد %~% ز دید خویشتن بیزار گردد

361 چو گردد بی نشان هستی پذیرد %~% وجود او بمیرد حق نمیرد

362 بماند زنده جاوید آنکس %~% که جز یکی نبیند در جهان کس

363 بماند زنده جاوید عاشق %~% که اندر بیخودی حق یافت صادق

364 اگر زنده دلی هرگز نمیری %~% اگر هستی چنین حق بی نظیری

365 اگر زنده دلی مرده مشو تو %~% چو یخ اینجای افسرده مشو تو

366 چو عیسی زنده میر ای زنده دل تو %~% که تا اینجا نباشی آب و گل تو

367 چو عیسی زنده میر از خویشتن پاک %~% برافکن همچو عیسی جان و دل پاک

368 چو عیسی زنده میر و جان جان بین %~% تو روحالله شو عین العیان بین

369 چو عیسی زنده میر ای زنده پاک %~% که تا چون خر نمانی در گو خاک

370 چو عیسی زنده زنده میرو ذات حق بین %~% بجز حق خودمدان و خویش حق بین

371 چو عیسی زنده دل باش و فنا گرد %~% چو رفتی از میان دید خداگرد

372 چو عیسی زنده دل باش و یقین باش %~% نمود اولین و آخرین باش

373 چو عیسی گر شوی از جسم و جان پاک %~% ببینی ذاتحق اندر عیان پاک

374 چو عیسی گر شوی در حق مجرد %~% شوی فارغ تو از هر نیک و هر بد

375 چو عیسی گر شوی تو روح الله %~% زنی دم همچو او در قل هوالله

376 چو عیسی گر شوی نور علی نور %~% تو روح الله شوی تا نفخه صور

377 تو روح الله باشی همچو عیسی %~% شوی مانند او در ذات یکتا

378 تو روح الله هستی و یقینی %~% ولیکن بود خود اینجا نبینی

379 چو روح الله باش و روح بردار %~% که تا الله کل آید پدیدار

380 چو روح الله باش اندر طریقت %~% حذر کن از پلیدی طبیعت

381 خدای اولین و آخرین بین %~% چو روح الله باش و سر یقین بین

382 چو روح الله دم زن از نمودار %~% که مرده زنده گردانی ز دلدار

383 چو روح الله دم زن تا دم آئی %~% ترا پیدا شود دید خدائی

384 چو روح الله شو جانبخش مرده %~% برافکن از نمود ذات پرده

385 چو روح الله مرده زنده گردان %~% فلک را با ملک کل زنده گردان

386 چو روح الله گر این راز دانی %~% حقیقت مرده جانبخشی که جانی

387 تو جانانی اگر این دید یابی %~% بیان من نه از تقلید یابی

388 تو جانانی ولی پنهان ذاتی %~% کنون افتاده در عین صفاتی

389 تو روح الله را اینجا ندیدی %~% چه گر عمری در این عالم دویدی

390 تو داری آنچه گم کردی بجو باز %~% که تا یابی یقین اینجا بجو باز

391 تو عیسی در درون داری حقیقت %~% ولیکن باز ماندی در طبیعت

392 طبیعت دور کن تا جان شوی تو %~% حقیقت در صفت جانان شوی تو

393 چو عیسی صورت و معنی برافکن %~% که تا گردی حقیقت جان روشن

394 چو عیسی صورت و جان را یکی کن %~% چو روح الله در اعیان یکی کن

395 نداری تاب آن کین سر بدانی %~% نیابی باز اسرار نهانی

396 توئی افتاده چون عیسی گرفتار %~% بدست ناکسان مردم آزار

397 توئی افتاده چون عیسی همه روح %~% نه سر تا پای تو یکتا همه روح

398 تو روحی جسم را کلی رهاکن %~% عنایت را چو عیسی ابتدا کن

399 چو جان گردی اگر جانان شوی تو %~% بدین گفتار از جان بگروی تو

400 تو جان گردی چو عیسی روح الله %~% شوی گر جان جان بینی تو ناگاه

401 ولی اینجا بلا یابی ز اول %~% شوی اینجایگه ناگه مبدل

402 بلابین و بلاکش اندر اینجای %~% که تا گردی چو عیسی عین آلای

403 بلاکش همچو او گر پایداری %~% که چون عیسی کنون در پای داری

404 که بد کز جان بلا اینجا ندیدست %~% که بد کاینجا لقا پنهان ندیدست

405 بلا را با لقا پیوسته میدار %~% کسی کامد بلای او خریدار

406 هر آنکو در بلا پائی ندارد %~% میان آن بلا شکری گذارد

407 بود او را همیشه عاقبت خیر %~% اگر در کعبه باشد او اگر دیر

408 بنزد جان جان هر دو یکی است %~% بلا را خیر در حق بیشکی است

409 بلا نفس است شیطان نفس بنگر %~% چو شیطانست نفس ای نیک منظر

410 چو از نفست بلایت میرسد بیش %~% از اوئی دائما مسکین و دلریش

411 ز نفست این همه اینجا بلایست %~% از اینجانت بماند ابتلایست

412 بلای نفس دیدن جمله مردان %~% اگرمردی ز نفست رخ بگردان

413 بلای نفس بیشک دید آدم %~% از آن مجروح شد بی عین مرهم

414 بلای نفس دید آنکس که ابلیس %~% بر او ساخته یک لحظه تلبیس

1 از آن تلبیس چون شیطان نهان شد %~% عجب آدم بماند و ناتوان شد

2 نمیدانست اینجا سر این کار %~% که چون شد در بر او ناپدیدار

3 بخود میگفت آیا او کجا رفت %~% نهان شد از برم آخر چه جا رفت

4 ندانم این چه کس بود او نمودار %~% که گفتم راز و او شد ناپدیدار

5 بخود اندیشه این میکرد آدم %~% بمانده در تعجب او دمادم

6 بخود میگفت برمیکرد پنهان %~% که تا او را چه پیش آید از آنسان

7 عجائب مانده بد حیران و غمخوار %~% نظر میکرد گندم در برابر

8 بخود میگفت کاینجا مزد حق بود %~% که ما را ناگهانی روی بنمود

9 بمن گفت آنچه بد مر راست اینجا %~% ندارم من دروغی قول او را

10 خورم من گندم اینجادر نهانی %~% اگر باشد قضای آسمانی

11 چه آید بر سرم از صانع پاک %~% تو خواهی زهر باش و خواه تریاک

12 چنان کآید چنان باید یقین دان %~% نداند جز خدا این راز پنهان

13 چنان بد آدم از وسواس غافل %~% که مانده بود اینجاگاه بیدل

14 شده ابلیس او را در رگ و پوست %~% بدو میگفت بین چون جمله از اوست

15 بخور گندم چرا حیران شدستی %~% در اندیشه سرگردان شدستی

16 بخور گندم مخور یک لحظه تو غم %~% چرا حیران بماندستی تو آدم

17 بخور گندم مترس از بود بودت %~% چنین بیدل شدی چنین چه بودت

18 بخور گندم که حق گفتست این خور %~% یقین اینجایگه فرمان حق بر

19 بخور گندم ز قول حق بیندیش %~% حجاب خوف را بردار از پیش

20 بخور گندم که اسراریست آدم %~% که حق بنماید از تو در بعالم

21 بسی اسرار اینجاگه نهانست %~% ولی آدم عیان آنجاندانست

22 که ابلیس است او را برده از راه %~% قضای حق ببین آدم که ناگاه

23 بزد دست و یکی خوشه از آن چید %~% نهاد اندر دهان و خوش بخائید

24 یکی طعم لذیذ اندردهانش %~% پدید آمد عجب راز نهانش

25 فرو برد آنگهی آن گندم آدم %~% سه خوشه دیگرش بر کند آدم

26 بحوا داد گفتا هان بخور این %~% که خوش چیزیست نغز و خوب و شیرین

27 بخور زیرا که این راز نهانست %~% که حق ما را ندیم جاودانست

28 همو گفتا مخور هم اودگر گفت %~% بخورد حوا چو این اسرار بشنفت

29 درون هر دو بد شیطان مکار %~% ز چشم هم دو گشته ناپدیدار

30 بحوا گفت بستان و بخور زود %~% که تا آدم کنی از خویش خشنود

31 نه او خورد و نبد رنجی وراهم %~% ببر تو این زمان فرمان آدم

32 ترا نیکو بود اما چو خوردی %~% چوآدم نیز تو هم گوی بردی

33 ستد حوا از آدم گندم خوب %~% ببردش عاقبت فرمان محبوب

34 نهاد اندر دهان و خورد حوا %~% مر او را گشت مر لرزی هویدا

35 چو حوا گندم ازحیرت بخائید %~% ز سر تا پای چون بیدی بلرزید

36 بحای حله از هر دو جدا شد %~% نمود هر دومنثور و هبا شد

37 بپرید از برهر دو چو دو طیر %~% همی کردند ایشان هر دو آن سیر

38 در آن اسرار چون حیران بماندند %~% عجائب خوار و سرگردان بماندند

39 چنان حیران شدند ایشان و خاموش %~% ز حیرانی عجب گشتند مدهوش

40 برهنه هر دو تن شیدا بمانده %~% میان حوریان رسوا بمانده

41 ز رسوائی و شرم اهل جنت %~% فتاده هر دو در اندوه و محنت

42 ز رسوائی که آنجا یافت آدم %~% بتر از مرگ او را بد دمادم

43 تمامت اهل حوران و قصوران %~% فرومانده عجب در حال ایشان

44 عجب در حال ایشان مانده بودند %~% نه چون ابلیسایشان رانده بودند

45 از آن ابلیس بد شادان و خندان %~% که بر آدم شده جنت چو زندان

46 بشادی هر زمان خوش خوش بخندید %~% چو آدم سر خود آن دم چنان دید

47 سر افکنده به پیش از شرمساری %~% ز دیده همچو باران بهاری

48 بزاری زار و گریان گشت آدم %~% جگر از سوز بریان گشت آدم

49 ستاده قائم و دستش پس و پیش %~% ز بهر ستر خود او مانده دلریش

50 نمیدانست تا او را چه آید %~% که کامش جملگی از پیش بستد

51 نمیدانست چه چاره کند او %~% شکسته مر سبو اندرلب جو

52 چه چاره چون بشد از دست تدبیر %~% بباید کرد در هر کار تأخیر

53 چوکاری میکنی اینجا یقین تو %~% سزد کاینجای باشی پیش بین تو

54 همیشه پیش بین کار خود باش %~% که تا گردد ترا اسرار آن فاش

55 نکردی پیش بینی دل در آن کار %~% فرومانی تو اندر رنج و تیمار

56 نکردی پیش بینی جان بدادی %~% بهر زه در بلای دل فتادی

57 نکردی پیش بینی همچو او تو %~% زدی بر سنگ و بشکستی سبو تو

58 نکردی پیش بینی و بماندی %~% خود از درگاه حق هرزه براندی

59 نکردی پیش بینی و شدی خوار %~% بسرگردان شدی مانند پرگار

60 نکردی پیش بینی همچو مردان %~% بلای عشق را بیحد و مرز دان

61 نکردی پیش بینی در بلا تو %~% شدی مانند آدم مبتلا تو

62 نکردی پیش بینی بر سر چاه %~% بچاه انداختی خود را بناگاه

63 نکردی پیش بینی اول کار %~% که تا آخر شدی در غم گرفتار

64 نکردی پیش بینی از پس راز %~% بماندی همچو مرغان در تک و تاز

65 نکردی پیش بینی در نظر تو %~% از آن ماندی چنین زیر و زبر تو

66 نکردی پیش بینی همچو حوا %~% فتادی همچنین مجروح و رسوا

67 نکردی پیش بینی چند گویم %~% که تا مردرد جانان چاره جویم

68 دریغا نیست سودی جز زیانت %~% که شد فاش اندر اینجا داستانت

69 بدست خود زدی بر پای تیشه %~% درخت شوق برکندی ز ریشه

70 بدست خود زدی خود بر سر خود %~% که خود بودی در اینجا رهبر خود

71 بدست خود تبه کردی تو سودت %~% چه چاره چونکه دزدی فاش بودت

72 بدست خود بچاه انداختی خود %~% وجود خویشتن درباختی خود

73 بدست خود تو گندم خورده خود %~% در اینجا خویش رسواکرده خود

74 تو رسوای جهانی ای دل آزار %~% فرومانده عجائب سخت افگار

75 تو رسوای جهانی در نظاره %~% چو آدم می نداری هیچ چاره

76 تو رسوائی و اندر خون فتادی %~% ز عز پردهات بیرون فتادی

77 تو رسوائی و اکنون چاره نیست %~% بجز حق مر ترا خود چاره نیست

78 توئی رسوا و شیدا خون شده دل %~% که بگشاید ترا این راز مشکل

79 بتن عریان و بی ستری وغمخوار %~% فرومانده عجائب سخت افگار

80 در این دنیای غداری فتاده %~% بدست خود تو سر بر باد داده

81 در این دنیای غداری چو مردار %~% فتاده در نهاد خود گرفتار

82 چو خود کردی کرا تاوان کنی تو %~% که تا مر درد خود درمان کنی تو

83 چودر دردی فتادی نیست درمان %~% مدان این درد خود ای دوست آسان

84 چو در دردی چنین تو مبتلائی %~% چو آدم این زمان عین بلائی

85 چو آدم آنچنان بد ایستاده %~% تن اندر حکم ایزد باز داده

86 تن اندر حکم و جان اندر کف دست %~% ستاده در بلای نیستی هست

1 بحالی جبرئیل آمد ز داور %~% بگفت آدم نمود خویش بنگر

2 ببین تا بر سرت اکنون چه آمد %~% ندیدی کین بلایت از که آمد

3 نگفتم مر ترا گندم مخور تو %~% همی فرمان دیو انجام مبر تو

4 بگفتم مر ترا فرمان نبردی %~% بقول دیو مر گندم بخوردی

5 ز فعل زشت شیطان در بلائی %~% چنین استاده رسوا مبتلائی

6 نبردی هیچ فرمان خداوند %~% فتادی این چنین مجروح در بند

7 کسی هرگز کند آنچه تو کردی %~% که مر فرمان زخود راه ببردی

8 ز نافرمانی اکنون دور ماندی %~% بماتم در میان سور ماندی

9 زنافرمانی اکنون خوار گشتی %~% تو و حوا چنین غمخوار گشتی

10 کنون این درد را درمان نباشد %~% که کار حق چنین آسان نباشد

11 چو خود کردی و خود خوردی سرانجام %~% بشد ننگ و بشد یکبارگی نام

12 ملایک درتو حیرانند جمله %~% ز اندوه تو گریانند جمله

13 تمام حوریان از بهرت آدم %~% در اینجا خون دل افشان دم دم

14 زمین و آسمانها در خروشست %~% ز بهرت جمله چون دیگی بجوشست

15 ترا از ره ببرد و دادگندم %~% فکندت ناگهان اینجایگه گم

16 ترا از ره ببرد آن زشت مکار %~% کند شیطان بعالم این چنین کار

17 ترا بد خصم آدم نفس و شیطان %~% ترا افکنده از ره او بدینسان

18 ترا بد دشمن و شد دوست اینجا %~% وطن کرده درون پوست اینجا

19 ترا او دشمن است و خوار کردست %~% چنین اینجایگه افگار کردست

20 ترا از ره ببرد و قول او گوش %~% بکردی و شدت حق کل فراموش

21 بقول او خودت بر باد دادی %~% تو قول حق زجان دادی ندادی

22 ز قول اوگنهکاری در این دم %~% ز من بشنو درست اکنون تو آدم

23 ز قول او گنهکاری گنهکار %~% بقول حق سزاواری سزاوار

24 ز قول او خود اندر چه فکندی %~% که تاحیران و زار و مستمندی

25 ز قول او چنین رسوائی آدم %~% چنین حیران دل و شیدائی آدم

26 ستاده آدم اندر نزد جبریل %~% سیه رخ مانده او از سر تاویل

27 شده از دست کار و گشته افگار %~% فرومانده ضعیف و خوار وبی یار

1 ندا آمد زحضرت ناگهانی %~% ز من بشنو تو این سر معانی

2 که ای آدم نگفتم مر تراهان %~% بخوردی گندمت آخر بخورهان

3 بگو تاگندم از بهر چه خوردی %~% تو فرمان من اینجاگه نبردی

4 ز نافرمانیت اکنون چسازم %~% ترا در آتش غیرت گدازم

5 بسوزانم کنونت در تف نار %~% ایا آدم همی روزی بصد بار

6 تو هستی بیخبر اکنون ز ذاتم %~% تو افکندی عیان اینجا صفاتم

7 بگو با من کنون و ده جوابم %~% وگرنه ز آتش غیرت بتابم

8 بسوزانم بیک لحظه دل وجانت %~% بگو با من کنون اسرارو برهانت

9 ز شرم و خجلت آنجاگاه آدم %~% بعجزی برگشاد آن لحظه او دم

10 زبان بگشاد کای دانای اسرار %~% تو میدانی چگویم من بگفتار

11 تو دانائی من اینجاگه چگویم %~% ستاده مبتلا و زرد رویم

12 تو دانائی و میدانی ز حالم %~% که این دم اوفتاده در وبالم

13 تو دانائی و آگاهی ز اسرار %~% نمییارم زدن دم را بگفتار

14 گنه کارم فتاده در چه و گل %~% که از قولت نبودم آگه دل

15 گنهکارم فتاده در بن چاه %~% مرا ابلیس گردانید گمراه

16 مرا ابلیس اینجا وسوسه کرد %~% بدادم گندم اینجا را ابر خورد

17 مرا ابلیس اینجا رهنمون شد %~% دلم از خویشتن کلی برون شد

18 مرا ابلیس کرد اینجا بخواری %~% نکردم من ز رازت پایداری

19 مرا از ره ببرد و داد گندم %~% مرا کرد ازوصالت ناگهان گم

20 مرا از ره ببرد و کرد خوارم %~% تبه کرد او بهرزه روزگارم

21 مرا از ره ببرد و داوری ساخت %~% چو مومم ناگهان در نار بگداخت

22 مرا از ره ببرد و کرد رسوا %~% تو میدانی که هستی ذات یکتا

23 تو میدانی کس اسرارت نداند %~% که آدم اینچنین مسکین بماند

24 تو میدانی و دانائی ترا است %~% که ذات تو ببود جان بپیوست

25 کنون تو حاکمی بد کرد آدم %~% بر این ریش دلش هم نه تومرهم

26 اگرچه من بدی کردم در اینجا %~% شدم اندر نمود خویش رسوا

27 اگرچه من بدی کردم در آخر %~% توئی دانا توئی اول تو آخر

28 بدی کردم ببخشم رایگان تو %~% که هستی مر خدای غیب دان تو

29 بدی کردم در اینجا بد مگیرم %~% میان این بلا تو دستگیرم

30 بدی کردم بنفس خویشتن من %~% شده تاریک چون شب روز روشن

31 بدی کردم بنفس خود نهانی %~% فتادم در بلا اکنون تودانی

32 بدی کردم بنفس خود یقین من %~% نبودم اندر اول پیش بین من

33 بدی کردم ندانستم گنهکار %~% منم تو عالم سری و ستار

34 بدی کردم بپوشان سرم اینجا %~% که در درگاه تو هستیم رسوا

35 ز رسوائی کنون طاقت ندارم %~% که سر در حضرت جانان برآرم

36 ز رسوائی مرا طاقت شده طاق %~% که در درگاه تو ماندم چنین عاق

37 ز رسوائی که آمد بر سر من %~% توخواهی بود اینجا رهبر من

38 برسوائی چنین مگذار آدم %~% که عاجز مانده است او اندر این دم

39 چنین مگذار آدم را تو حیران %~% بفضل خود تو او را شاد گردان

40 چنین مگذار آدم را چنین خوار %~% بپوشان سر او دانای ستار

41 چنین مگذار آدم را دلش خون %~% بمانده در بهشتت زار و محزون

42 چنین مگذارم و تو دستگیرم %~% که کس نبود بجز تو دستگیرم

43 چنین مگذار اینجا مبتلا باز %~% چنینم در بلای عشق مگداز

44 دلم خون شد در این رسوائی خود %~% که میدانم که بد کردم همین بد

45 بدی من ببخش و درگذارم %~% که هستی در دو عالم کردگارم

46 چو شیطانم بدی کرد و بدی ساخت %~% چنین بازی مرا اینجا بپرداخت

47 چنین بازیچه دادم در بهشتم %~% چو یاد تو من از خاطر بهشتم

48 چنین بازیچه دادم بیخود اینجا %~% ابا من کرد شیطان مر بد اینجا

49 چو شیطان بود اینجا همچو دشمن %~% چنین کرد اودر اینجایم ابامن

50 ولیکن من زخود دیدم ز شیطان %~% توئی ستار و هم غفار و رحمان

1 پس آنگه حق تعالی گفت آدم %~% عجب عجز آوریدی اندر این دم

2 ز عجزخویشتن مسکین نمودی %~% کنون اسرار ما را در فزودی

3 چو میگوئی که بد کردم بدی دان %~% بدی از نفسخود هر دم بدی دان

4 بدی کردی و اکنون راز گفتی %~% بعجز خویش با من باز گفتی

5 بدی کردی بدی آمد به پیشت %~% ولی مرهم نهم بر جان ریشت

6 بدی کردی گنهکار بساعت %~% فتادستی کنون اندر شقاوت

7 کنون از جنتم خیز و برون رو %~% زمن اکنون نمود جان تو بشنو

8 تو اکنون رانده مانند ابلیس %~% نمیگنجد برم سالوس و تلبیس

9 تو اکنون رانده رو از بهشتم %~% که از عین عقوباتت گذشتم

10 عقوبت خواستم کردن ترا من %~% ولیکن هست رازت هم تو با من

11 کنون بیرون زجنت بی عقوبت %~% بسی باشد ترا اندوه و محنت

12 ترا این بس بود در هردو عالم %~% که این خواری ترا باشد دمادم

13 ترا این بس بود در عین خواری %~% بلای قرب ما را پایداری

14 بلای قرب ما کش این زمان تو %~% که بخشیدیم اینجا رایگان تو

15 بلای قرب ما می کش در اینجا %~% که خواهی بود زنی بس تو به تنها

16 بلای قرب ما می کش تو از جان %~% که ما داریم با تو راز پنهان

17 بلای قرب میکش تا توانی %~% کنون چون خوار و رسوای جهانی

18 بلای قرب ماکش آدم پیر %~% که ازدستت برون شد رأی و تدبیر

19 بلای قرب ماکش خود بسوزان %~% که ناگاهت ببخشائیم آسان

20 کنون ازجنت ماتو برون شو %~% بدنیا خوار و سوئی رهنمون شو

21 سوی آن رهنمون شو خانهاش بین %~% ولی اینجایگه بیگانهاش بین

22 کنون خواهی شدن در سوی غدار %~% در اینجا خویشتن اکنون نگهدار

23 کنون خواهی شدن نزدیک او تو %~% ابا اوهست اینجا گفتگو تو

24 کنون خواهی شدن با او رفاقت %~% بسوی ما بود هم اشتیاقت

25 کنون خواهی بدن اندر بر تو %~% تو باشی دائمادر آذر تو

26 کنون آدم اباتست و یقین هم %~% زما بشنو کنون این راز آدم

27 چو خوردی گندم او بد رهنمونت %~% کنون خواهد بدن در بندخونت

28 که تا خونت بریزد او بخواری %~% سزد گر گفت ما را پایداری

29 چو اینجا داده انصاف از خود %~% بلا آید پیت ازنیک وز بد

30 بلا آید بسی اندر سرت باز %~% ولی من بگذرانم از برت باز

31 تو با من باش هر جائی که باشی %~% دمی باید ز ماغافل نباشی

32 تو با من باش اندر درد و محنت %~% که ناگاهت دهم هر لحظه راحت

33 تو با من باش وز من جو دوایت %~% که من خواهم بدن کل رهنمایت

34 تو با من باش و اکنون یاد میدار %~% بهرحالی توام از یاد مگذار

35 تو با من باش اکنون راز گفتم %~% نمود عشق باتو باز گفتم

36 بهرکاری که پیش آید فراتو %~% درون جان نگر و اندر لقا تو

37 مرا بر خوان که ای ستار سبحان %~% وجود آدم از این غم تو برهان

1 کنون جبریل بیرون بر تو آدم %~% که گستاخی ندارد او در این دم

2 برون کن از بهشتم تا رود زود %~% که تا گردم از او این بار خشنود

3 برون شد آدم و حوا ز جنت %~% فتاده هر دو اندر رنج و محنت

4 فتاده هر دو در اندوه نایافت %~% بحالی جبرئیل اینجا و بشتافت

5 گرفته دست آدم را بزاری %~% چنین میگفت آدم پایداری

6 نداری چاره و من ندارم %~% که در فرمان حی کردگارم

7 زبان خود نکو میدارو بشتاب %~% مر این پند دگر از من تو دریاب

8 چو خود کردی چه تاوانست بر کس %~% همی گو دائما الله را بس

9 بهرکاری که آید در بر تو %~% بود الله بیشک رهبر تو

10 بهر کاری که پیش آید ترا هان %~% بجز الله مخوان الله را دان

11 ندارد چاره جبریل اینجا %~% که تا سازد ترادرمان در اینجا

12 کنون آدم مبین خود را زمانی %~% که خواهی یافت از حق داستانی

13 سوی دنیا تراخواهد فرستاد %~% که دادی روزگارت جمله بر باد

14 سوی دنیا تو خواهی شد کنونت %~% همه خواهد بدن مر رهنمونت

15 سوی دنیا تماشای دگر دان %~% رخ از جانان بهر حالی مگردان

16 سوی دنیا ترا اسرار بسیار %~% ز حق خواهد شد ای آدم پدیدار

17 ترا در سوی دنیا راه دادست %~% بسی اندوه بهر تو نهادست

18 قلم رفتست اندر لوح بر راز %~% نخواهی یافت مر جنت دگر باز

19 خیالی بود کاینجا مینمودت %~% گنه کردی وز خود در ربودت

20 خیالی بود آن فر الهی %~% فتادی این زمان ازمه بماهی

21 خیالی بود بگذشته از این زود %~% چه چاره آدم اکنون بودنی بود

22 خیالی بود همچون تیر بگذشت %~% ره خود دید اندر کوه و در دشت

23 بشد آن عین دیداری که دیدی %~% بجز عین خیالی تو ندیدی

24 بدادی عمر خودبر باد ناگاه %~% فتادی از سر ره در بن چاه

25 قضا بد از سر تو اینچنین راند %~% دلت درحسرت جنت چنین ماند

26 قضا بد رفته اینجا بر سر تو %~% که باشد بعد از این مر غمخور تو

27 قضا بد رفته پیش از آفرینش %~% نداند هیچکس علم الیقینش

28 هر آن چیزی که میخواهد کند او %~% بکن جانا که نیکو هست نیکو

29 هر آنچیزی که خواهد کرد آدم %~% اگر شادی بود آرد دگر غم

30 بنه تن تا بمالد روزگارت %~% که هم خواهد بدن در دهر کارت

31 بلای دوست کش آدم بخواری %~% که او را هست با تودوستداری

32 کنون آدم بفرمان خداوند %~% ز جنت دور باش و رخت بربند

33 برون شد آدم و حوا ابا من %~% فتاده هر دو اندر گفت و در گو

34 بهرجائی که آدم میشد از دور %~% ز درد عشق بد در ظلمت و نور

35 یکی بادی برآمد بس پریشان %~% ز هم دور افکند زینجای ایشان

36 کنون گرمرد راهی باز دانی %~% تو از عطار کل راز نهانی

37 نمیدانی دلاکز که جدائی %~% فتاده در میان صد بلائی

38 جدا افتاده و میندانی %~% به هرزه ماند در دنیای فانی

39 جدائی این زمان از یار خود تو %~% بسر کردی بسی مر نیک و بد تو

40 جدائی مانده وندر صدر جان نار %~% فتادستی میان خاک ره خوار

41 جدائی در بلا تو صبر کرده %~% بماند در درون هفت پرده

42 شدی در پرده دنیای غدار %~% نهان دره نمیآید پدیدار

43 ز یار خود جدا ماندی از آن دم %~% جداگشتی تو چون حوا ز آدم

44 در این دنیا چه خواهی یافت آخر %~% زمانی باش اندر یافت آخر

45 نمیدانی که دلدارت کدامست %~% همه میل تو اندر ننگ ونام است

46 نمیدانی دلا اسرار بودت %~% ولی جانی تو میدانی چه بودت

47 تو جان میدانی آخر کز کجائی %~% در این دهر فنا کل از کجائی

48 تو ز آنجائی که جنت در بر آن %~% کجا باشد حقیقت همسر آن

49 تو ز آنجائی که جای انبیایست %~% سکون انبیا و اولیایست

50 تو ز آنجائی که جان جمله ز اینجاست %~% در آخر عین راز جمله آنجاست

51 تو ز آنجائی که هیچی در نگنجد %~% ملک آنجا بیک حبه نسنجد

52 تو ز آنجائی که آدم بودش آنجاست %~% در آخر عین راز جمله ز آنجاست

53 تمامت انبیا آنجا مقیمند %~% همه حوران درآن مجلس ندیمند

54 مقام جان در آنجاهست بیشک %~% نمیگنجد دوئی آنجا بجز یک

55 مقام وحدت کل بیشک آنجاست %~% ز بهر آن قیام این شور وغوغاست

56 ز بهر آن مقام اینجاست گفتار %~% که آنجا گاه باشد دید دیدار

57 مقام صادقان و عاشقانست %~% مقام رهبران و عارفانست

58 مقام جمله مردانست آنجا %~% که ذات حق یقین اعیانست آنجا

59 یکی باشد در آنجا هر چه بینی %~% اگر تو مرد راهی پیش بینی

60 بمیر از خویش و بگذر تو ز صورت %~% که تا دائم بود اینجا حضورت

61 فناگردی ز صورت همچو عطار %~% بقای جاودان آید پدیدار

62 جهان جاودان ذاتست تحقیق %~% ولی هر کس در آنجا نیست توفیق

63 اگر از خود بمیری ناگهانی %~% مر این گفتار را آنجا بدانی

64 اگر از خود بمیری زنده گردی %~% نظر کن این زمان چون حق تو گردی

65 اگر از خود بمیری در فنا تو %~% بیابی بود بود ابتدا تو

66 اگر از خود بمیری جان شوی کل %~% یقین اینجایگه جانان شوی کل

67 اگر از خود بمیری و دو عالم %~% گذاری جنت اینجاگه چو آدم

68 رها کن جنت و در خاک و خون رو %~% بکش دردی تو زین عالم برون رو

69 برون رو زین بهشت آباد دنیا %~% میاور بعد از این تو یاد دنیا

70 برون رو زین بهشت ناتمامی %~% که تا پخته شوی زیرا که خامی

71 برون شو زین بهشت پرخیالی %~% که ناگاهت رسد زینجا وبالی

72 برون رو زین بهشت و زود بگذار %~% که ناگهی شوی مانند او خوار

73 رها کن این بهشت دوزخ آسا %~% که تا ناگه نگردی هان تو رسوا

74 رها کن این بهشت و زودبگذر %~% اگر مردی رهی آنراتو منگر

75 دل خود در بهشت اینجا تو بستی %~% عجب فارغ در اینجاگه نشستی

76 برون خواهی شدن اینجا بخواری %~% خبر زین سر که میگویم نداری

77 بخواری زین بهشت خوش براند %~% که تاب هجر ناگه بر تو خواند

78 براند زین بهشتت ناگهان خوار %~% بمانی عاجز و مسکین و غمخوار

79 براند زین بهشتت رایگانی %~% ز ناگه خوارو سرگردان بمانی

80 براند زین بهشتت خوار و افگار %~% میان صد بلا ماند گرفتار

81 ز جسم و جان خبرداری که روزی %~% مر ایشان راست اینجا درد و سوزی

82 جدا خواهند بود از هم یقین دان %~% که حق گفتست این اسرار مردان

83 جدا خواهند شد در دهر فانی %~% تو آنگه قدر این دم بازدانی

84 جدا خواهند بد اینجا حقیقت %~% یقین خواهد سپردن در طریقت

85 نداری توخبر زین راز آخر %~% که خواهی رفت از اینجا باز آخر

86 نداری تو خبر زین دهر خونخوار %~% که خواهد ریخت اینجاخون تو خوار

87 بریزد خونت ایندنیا بزاری %~% چه گر او را تو از جان دوستداری

88 بریزد خونت اندر خاک دنیا %~% گذرکن زود از این ناپاک دنیا

89 همه دنیا بکاهی مینیرزد %~% که عشق و دوستی با او بورزد

90 ترا خواهد بزاری کشت اینجا %~% اگر مردی بدو کن پشت اینجا

91 بدین کن پشت و رویت درحق آور %~% بدنیا هرچه اندر اوست منگر

92 بگردان رویت اینجا همچو مردان %~% بعقبی آر و جانت شاد گردان

93 بگردان رویت از وی تا توانی %~% که تا اینجا سرآید زندگانی

94 چنان از وی حذر میکن بناچار %~% که عاقل بنگرد این دهر غدار

95 یکی غدار دان دنیای ملعون %~% که دائم داردت او خوار و محزون

96 یکی غدار ناپاینده باشد %~% که ناگه جان و دلها میخراشد

97 چنان بفریبدت این گنده پیر %~% کند هر لحظه او صد رای و تدبیر

98 چنانت اول اینجا شاد دارد %~% ز هر غم پیش خود آزاد دارد

99 که گوئی به از او هرگز نبینم %~% بر او دائما شادان نشینم

100 ولی در آخر کارت بیکبار %~% کند چون خونی دزدی گرفتار

101 گرفتارت کند چون مرغ در دام %~% فرومانی تو در بندش بناکام

102 گرفتارت کند در عین زندان %~% که سجن مؤمن است اینجای ویران

103 همه شادی اینجا دان بلاتو %~% مرو جز بر طریق انبیا تو

104 تمامت انبیا دیدند بلایش %~% شدند در عاقبت اندر فنایش

105 تمامت انبیای کار دیده %~% ازو هم رنج وهم تیمار دیده

106 تمامت انبیا گشتند از او دور %~% ز ظلمت آشنا گردند در نور

107 همه رنج وبلای او کشیدند %~% اگر در عاقبت دلدار دیدند

108 چو این دنیا تلی خاکست پرغم %~% مقام حیرتست و جای ماتم

109 همه دنیا مثال گلخنی است %~% در این گلخن دلت چون شاد بنشست

110 در این گلخن که جای آتش آمد %~% به پیش انبیا بس ناخوش آمد

111 گذر کردند از او و شاد گشتند %~% ز زندان بلا آزاد گشتند

112 گذر کردن از او دوری گزیدند %~% که تا آخر بکام دل رسیدند

113 گذر کردن از او چون باد در دشت %~% ترا هم عمر همچون باد بگذشت

114 دریغا درگذشتت عمر ناگاه %~% بماندی خوار تو اندر سر راه

115 دریغا بر گذشت و عمر کم شد %~% وجودت ناگهی عین عدم شد

116 دریغا هست عقل و هوش و رایت %~% از آن او میبرد جائی بجایت

117 دریغا رنج بردت ضایع آمد %~% تو را از تو عجب دنیات بستد

118 نمیدانی که چون باشد سرانجام %~% که بشکسته شود ناگاهت این جام

119 اگر مرد رهی اول ببین باز %~% که چون خواهد بدن انجام و آغاز

120 گرت ملک زمین زیر نگین است %~% بآخر جای تو زیر زمین است

121 نماند کس بدنیا جاودانی %~% بگورستان نگر گر میندانی

122 بگورستان نگر آخر دمی تو %~% چو مردان باش دائم در غمی تو

123 بگورستان نگر ای دل زمانی %~% که نشنیدی ز مردان داستانی

124 بگورستان نگر ای مرد غمناک %~% ببین آن رویها بنهاده در خاک

125 بگورستان نگر وین سر نظر کن %~% ولی خود را زمانی تو خبر کن

126 بگورستان نگر در آخر کار %~% که تو زو نیز خواهی شد گرفتار

127 بگورستان نگر ای مرد غافل %~% که خواهی رفت روزی زیر این گل

128 بگورستان نگر ای دیده بنگر %~% حقیقت کله فغفور و قیصر

129 بگورستان نگر ایشان همه خاک %~% شده ذرات شان در عین افلاک

130 بگورستان نگر پر خاک و پر خون %~% که ذاتت آمدست از چرخ بیرون

131 دمی بنگر قطار اندر قطارست %~% ز حد بگذشت او بس بیمارست

132 نهان او خرابی در خرابی است %~% بسا تنها که آنجا در عذابی است

133 خراباتست گورستان نظر کن %~% دل تو بیخبر زیشان خبر کن

134 خرابات فنا اندر فنایست %~% ولی عین بقا اندر بقایست

135 خراباتیست پر از ماتم اینجا %~% براه راست نبود مرهم اینجا

136 همه پاکان در آنجاگه مقیمند %~% که پاکان نیز اندر خوف و بیمند

137 بسا دلها که خونشد زیر این خاک %~% پریشان برگذشت دوران افلاک

138 همه در خاک و در خون مانده ایشان %~% ولی مائیم اینجاگه پریشان

139 چو ایشان ما هم اندر خاک و خونیم %~% گهی در عقل و گاهی درجنونیم

140 اگر میریم از خود زنده باشیم %~% خدا را بنده پاینده باشیم

141 بمیر ای دل چو ایشان نیز از خود %~% که تا فارغ شوی ازنیک وز بد

142 بمیر ای دل چو خواهی مرد ناچار %~% گذر کن این زمان از پنج وز چار

143 تو ای دل هم در این دنیا چرائی %~% بگو تا چند از این دستان سرائی

144 زدی بسیار اینجا مهره در طاس %~% چو مهره خرد گشتی اندر این آس

145 بهر مکری که میکردی فسونی %~% بهر دیوانگیها چون جنونی

146 ترا اینجا سؤالست و جوابست %~% ز قول حق ترا بیشک عذابست

147 در اینجا چه گدا چه میر باشد %~% چو افتادی چهات تدبیر باشد

148 از اینسان تا سخن آمد پدیدار %~% شدی عطار اندر خود گرفتار

149 گذر چون کرده بودی بازگشتی %~% مکن رجعت ز هرچه بازگشتی

150 که مردان ره از هرچه گذشتند %~% نه چون مرغان بیهش بازگشتند

151 ز جان و دل گذشتی تو بیکبار %~% ز آب و گل گذر کردی بیکبار

152 مرو بار دگر درخانه محبوس %~% که ناگه زار مانی خوار و مدروس

153 چو آمد دوش جان تن شدستی %~% چو کفارت چرا بت میپرستی

154 بت نفس و هوا را باز بشکن %~% که تا رسته شوی از ما و از من

155 چرا در بت پرستی همچون کفار %~% دمادم میشوی از جان گرفتار

156 بترک هرچه گفتی آن مبین تو %~% اگر مرد رهی اندر یقین تو

157 بجز اومنگر اندر عین وحدت %~% حدود نفس را از دید کثرت

158 بیک ره محو کن اندر فنا تو %~% که داری در جهان جان بقا تو

159 به یک ره محو کن این صورت خویش %~% که دیدستی حقیقت رازت از پیش

160 بیک ره محو کن بود وجودت %~% چو دیدستی عیان مربود بودت

161 به یک ره محو کند این جانمودار %~% شوی از جسم و جانت ناپدیدار

162 قدم زن همچو مردان طریقت %~% چو شد رازت همه فاش حقیقت

163 حقیقت بود اصل عاشقانست %~% ترا زینجایگه زینسان بیانست

164 که داری جوهر ذات هوالله %~% زنی دم دائما در صبغةالله

165 دم تو دم زده است اینجا چو منصور %~% شدت از نفس بت اینجایگه دور

166 دم تو از دم عین الیقین است %~% چو مردان اندر اینجا راز بین است

167 دم تو زان دمست ای مرد واصل %~% که ذرات جهان زین گشت واصل

168 دم تو زان دمست اینجا نهانی %~% که شد زو فاش اسرار و معانی

169 دم تو زان دمست اینجا دمادم %~% که الحق میزند او دم از آن دم

170 دم تو زان دمست ای جان جانان %~% درون دل همی بینی باعیان

171 دم تو در جهان بس نادر افتاد %~% که راز مشکل عشاق بگشاد

172 دم تو از بقای ذات آمد %~% نمود جمله ذرات آمد

173 دم تو زان دمست از کل سزاوار %~% از ایندم شد حقیقت آن پدیدار

174 دم تو ز آن دم رحمان که آمد %~% مراد خود ز معنی دیدبستد

175 دمی داری که آن دم آن ندارد %~% ترا آن دم حقیقت درگذارد

176 دمی داری که دید انبیایست %~% از آن پیوسته در عین بقایست

177 دمی داری عجائب در معانی %~% که پیدا میکند راز نهانی

178 دمی داری که آن جوهر فشان است %~% برای زاد جمله رهروانست

179 دمی داری که ذات کل یقین است %~% در این دم اولین و آخرین است

180 دی این دم هیچ غیری در نگنجد %~% جهان دو بیک ذره نسنجد

181 در این دم آن دم اینجا کرده فاش %~% نمودستی حقیقت دید نقاش

182 در این دم جمله مردان الهست %~% یقین دانی که این دیدار شاهست

183 در این دم منکشف عین الیقین است %~% در این دم اولین و آخرین است

184 در این دم مر دمادم سر اسرار %~% همی آید ز یک معنی پدیدار

185 در این دم هرچه بودست فاش گفتی %~% عیان این جوهر اسرار سفتی

186 در این دم بحرمعنی مر تو دیدی %~% چو مردان اندر او جوهر گزیدی

187 در این دم دم مزن جز از یکی تو %~% که دیدستی در اینجا بی شکی تو

188 در این دم دم زدی از جمله مردان %~% ترا جاگه شدست این چرخ گردان

189 در این دم دم مزن جز از دم یار %~% چو گشتی در حقیقت همدم یار

190 در این دم دم مزن جز از نمودش %~% چو پیدا کردی اینجا بود بودش

191 در این دم دم مزن جز از حقیقت %~% نگه میدار اسرار شریعت

192 در این دم دم مزن جز از عیان تو %~% یکی بین در تمامت جان جان تو

193 در این دم دم مزن جز ذات بیچون %~% برافکن عرش و فرش هفت گردون

194 برافکن هفت گردون از نظر تو %~% که تا مر ذات بینی سر بسر تو

195 دم او زن که او بنمایدت راز %~% همو بینی تو در انجام و آغاز

196 دم او زن بجز او غیر منگر %~% سراسر در یکی در سیر منگر

197 دم او زن که اوهمدم ترا شد %~% نمود عشق هم آدم ترا شد

198 ترا بنمود از دیدار خود او %~% همیت دان حیقت مر خدا تو

199 ترا بنمود از خود در جلالش %~% عیان چون تو ببردی در وصالش

200 ترا بنمود از خود او بعالم %~% که شرح او کن از جان تو دمادم

201 ترا بنمود از خود تا شد او کم %~% ازو بودت حقیقت گفتگو هم

202 ترا بنمود از خود ناگهانی %~% از اودیده چنین شرح و معانی

203 ترا بنمود از خود تا بدانی %~% زنی دم تو از اودر لامکانی

204 تو ذات پاک بیچون خدائی %~% چو از بود خودت اینجا جدائی

205 از او گوی و وز او بشنو دمادم %~% مزن عطار جز یکی از او دم

206 یکی دیدی تو او بی مثل و مانند %~% وجود جانت شد با دوست پیوند

207 یکی شد جانت اندر دیدن یار %~% نمیگنجد بجز او هیچ دیار

208 یکی شد بود بودت در بر او %~% کند درجانت جانان رهبر او

209 یکی شد جانت اندر جوهر ذات %~% همه جان گشت اندر دوست ذرات

210 یکی شد جانت و گم شد دویی باز %~% بدیدی بیشکی انجام و اغاز

211 یکی شد جانت اندر نزد دلدار %~% حقیقت جسم شد زو ناپدیدار

212 یکی شد جانت ای دل در بقایش %~% فنا بنگر عیان دید لقایش

213 یکی شد جانت و جانت بقا دید %~% نهان کرد و نمود خود فنا دید

214 یکی شد جانت ودلدار دریافت %~% بجز خود جملگی دلدار دریافت

215 چو دیدی ناپدیداری کنون تو %~% مشو اینجا دمادم در جنون تو

216 چودیدی دید دیدار خدائی %~% از این صورت گزیدی تو جدائی

217 چو دیدی آنچه گم کردی حقیقت %~% بدیدی باز در عین شریعت

218 چودیدی یار گم کرده در اینجا %~% حقیقت بر گرفتی پرده زانجا

219 چو دیدی یار خود جان جهانی %~% ترا زیبد کنون سر معانی

220 حقیقت یار بنمودست دیدار %~% ولی در بی نشانی ناپدیدار

221 حقیقت یار بنموست خود را %~% یکی کرده در اینجا نیک و بد را

222 حقیقت یار بنمودست رویم %~% از او باشد حقیقت گفتگویم

223 حقیقت جز یکی نبود نمودش %~% یکی باشد در اینجا بود بودش

224 حقیقت یار ما عین العیانست %~% ولی از بود پیدا و نهانست

225 حقیقت یار ما ذات و صفاتست %~% صفاتش بیشکی دیدار ذاتست

226 حقیقت یار ما در هر چه دیدم %~% بجز او هیچ دیگر میندیدم

227 حقیقت یار ما در جمله پنهانست %~% نمود جملگی و جان جانانست

228 حقیقت یار ما با جمله یارست %~% ولی صورت چو معنی بیشمارست

229 حقیقت یار ما گویای خود شد %~% در اینجاگاه او جویای خود شد

230 حقیقت یار ما جان جهان شد %~% بر واصل بکل عین العیان شد

231 حقیقت یار ما گفت و شنودست %~% اگردانی تمامت بود بودست

232 حقیقت یار ما هم اولین است %~% نمود انبیا و مرسلین است

233 حقیقت یار ما دیدار خویش است %~% در این اسرارها گفتار خویش است

234 بسی آوردم و بنمودهام شان %~% بآخر در فنا بنمودهان شان

235 بسی آوردم و بشکستم اینجا %~% ز ذات خود بخود پیوستم اینجا

236 بسی بنمودم و من بس نمایم %~% دمادم دید راز خود گشایم

237 منم پیدا و پنهان گشته درخود %~% که بنمودم حقیقت نیک و هم بد

238 دوعالم دیدهام از خود هویدا %~% ز خود گردم در اینجاگاه پیدا

239 ز خود مر خود نمودم آشکاره %~% ز خود در خویشتن کردم نظاره

240 ز خود گویا شدم در هر زمانم %~% من اندر هر زبان عین العیانم

241 ز خود بینایم و دانای اسرار %~% ز خود بنمودم اینجا جسم و رفتار

242 ز خودشان جملگی واصل کنم من %~% نمود خویششان حاصل کنم من

243 دو عالم دید بیچون من آمد %~% نمود هفت گردون من آمد

244 ز خود دائم توانم مینمانم %~% که من جمله بدید حق رسانم

245 حقیقت جسم و جان پرداختم من %~% ز دید خویشتن بشناختم من

246 حقیقت جسم و جان دیدار ما است %~% زبان جملگی گفتار ما است

247 من اندر هر زبان گویای خویشم %~% من اندر هر دلی جویای خویشم

248 من اندر دست جمله دستگیرم %~% خداوند جهان بی نظیرم

249 نمود من منم خود هیچکس نیست %~% بجز من هیچکس فریاد رس نیست

250 نمود من دو عالم آمد و بس %~% بهشت و عین آدم آمد و بس

251 جمال خود نمودم عاشقان را %~% نمایم سالکان و واصلان را

252 جمال من درون جان ببیند %~% همه با من ز من در من نشیند

253 جمال من همه آفاق دارد %~% نموددیده عشاق دارد

254 جمال من ز هر ذرات پیداست %~% که ذاتم از نمود جمله یکتاست

255 جمال من عیان جمله آمد %~% ولی در کل پنهان جمله آمد

256 جمال من کسی اینجا ببیند %~% که با من خیزد و با من نشیند

257 جمال من یکی بیند سراسر %~% نمود نار و ریح و ماه و آذر

258 جمال ماست اینجا هر چه دیدی %~% اگر بینی چنین بیشک رسیدی

259 جمال ماست اینجا جمله اشیا %~% منم اینجایگه در جمله پیدا

260 جمال ماست در خورشید انور %~% که پیدا میکنم ذرات یکسر

261 جمال ماست در خورشید تابان %~% ز دید ماست در هر روز رخشان

262 جمال ماست اینجا نور او بین %~% اگر مرد رهی او را نکو بین

263 جمال ماست کو را میدواند %~% که تا ناگه بمقصودش رساند

264 جمال ماست در بدر منیرم %~% که رخشانست عین بی نظیرم

265 جمال ماست اندر ماه هر ماه %~% که نور اندازدم از وی بناگاه

266 جمال ماست کو را میگدازد %~% کسی کو تا که خود چون او ببازد

267 جمال ماست اندر هر کواکب %~% که رخشانست هر شب این عجائب

268 جمال ما همه نور و ضیایست %~% چو گلشنها صفا اندر صفایست

269 جمال ماست در عرش آمده کل %~% ز دیدارم ابر فرش آمده کل

270 جمال ماست در لوحی نمودار %~% قلم از من نوشته سر اسرار

271 جمال ماست اندر عین جنت %~% که دید حوریان ازذات قربت

272 جمال ماست اندر جان نهانی %~% که بنمایم همه راز نهانی

273 جمال ماست چنین دیدار کردست %~% که اشیا نور ما اظهار کردست

274 ز نور ماست اینجا جوهر جان %~% بمانده از نمود خویش پنهان

275 ز نور ماست دل روشن نموده %~% در اعیان هفت گلشن رانموده

276 ز نور ما است عین دیده راز %~% حجابم کرد از دیدار خود باز

277 ز نور خود همه پیدا نمودم %~% بهرجانب دوصد غوغا نمودم

278 همه غوغای من بگرفت جانها %~% نمودم فتنهها اندر جهانها

279 ندارم جز نمود خود یکی من %~% که دایمدر عیان کل بیشکی من

280 ندارم اول و آخر بدیدار %~% هم آر اول و آخر بدیدار

281 ندارم اول و آخر نمایم %~% نمود اول از ظاهر نمایم

282 ندارم اول و آخر نمودم %~% در آخر راز جمله برگشودم

283 ز صنع خود ببودم آشکاره %~% ز خود کردم یقین در خود نظاره

284 بدیدم دید خود را من ز اول %~% در آخر ذات خود کردم مبدل

285 نمود ذات خود کردم صفاتم %~% نمودار از نهان دیدار ذاتم

286 نمود خویش اندر جسم دو جهان %~% ز پیدائی شدم در جمله پنهان

287 بهر نوعی برآوردم نمودم %~% ظهور آوردم اینجا بود و بودم

288 نمودم تا مرا از من شناسند %~% اگرچه جمله بی فهم و قیاسند

289 نمودم تا یکی گردانم آخر %~% براندازم نهان دیدار ظاهر

290 حقیقت یار ما خود رخ نمودست %~% گره از کار خود او برگشودست

291 حقیقت یار خود برگفت اسرار %~% دمادم در یکی معنی بتکرار

292 همی گوید که من جان جهانم %~% نمود آشکارا و نهانم

293 همی گویم که من بشناس و من بین %~% بجز من هیچ غیری را تو مگزین

294 همی گوید که من دیدار دیدم %~% ز خود گفتم یقین از خود شنیدم

295 همی گوید که من عین وصالم %~% درون جمله در دید جلالم

296 جلال من که میداند که چونست %~% که دید من ز عقل و جان برونست

297 جلال من یقین جمله آمد %~% وجود عاشقان از خویش بستد

1 جلال من فنای جاودانیست %~% نمود من بقای جاودانی است

2 جلال من ز ذاتم در صفاتست %~% همه ذرات من در عشق ماتست

3 جلال من کجا هرگز کسی دید %~% اگرچه عقل اینجا پیر گردید

4 جلال من ندید اینجا عیانی %~% بسی دم زد ز اسرار معانی

5 جلال من ندید و هم فرو ماند %~% اگرچه دائمادر گفت و گو ماند

6 جلال من وصال جاودانست %~% کسی یابد که بی نام ونشانست

7 جلال من همه دارند اینجا %~% همه ذرات حیرانند در ما

8 بعالم در نمود جمله پیداست %~% که ذاتم در درون جان هویداست

9 جلالم انبیا اینجای دیدند %~% ز وصل ما بکام دل رسیدند

10 مرا زیبد که بنمایم جلالم %~% رسانم جملگی اندر وصالم

11 مرا زیبد که پیدائی نمایم %~% پس آنگه دید یکتائی نمایم

12 مرا زیبد بعالم پادشاهی %~% منم رحمان منم حی و الهی

13 درون جملهام هم در برونم %~% من آوردم همه من رهنمونم

14 نمایم راه هر کس را بر خویش %~% حجاب آخر چو بردارم من از پیش

15 نمایم راه جمله سالکانم %~% نمود راز ایشان من بدانم

16 نمایم راه را ذرات عالم %~% بر خود در عیان اینجا دمادم

17 صفاتم هست موجود حقیقی %~% منم اینجایگه بود حقیقی

18 صفاتم هست اسرار نهانی %~% نمایم جمله ذرات از معانی

19 همه در بود خودشان راه دادم %~% ز دید خود دل آگاه دادم

20 همه در بود من کلی فتادند %~% سراندر راه من مردم نهادند

21 مرا جویا و من خود جمله هستم %~% بسی آوردم و اینجا شکستم

22 بسی آوردهام از پرده بیرون %~% ز دید دید خود من بیچه و چون

23 بسی آوردهام در کن یقین من %~% که هستم اولین و آخرین من

24 چو خود بنمودهام خود بودهام باز %~% عیان خویش در انجام و آغاز

25 نمایم تا همه اینجا بدانند %~% همه در دید من حیران بمانند

26 کمالم را ندانند رایگانی %~% ببینندم همه اینجا نهانی

27 بچشم سر نبیند هیچکس من %~% که من هستم یقین اسرار روشن

28 بچشم سر جمال من نبیند %~% چه گر بسیار درخلوت نشیند

29 ندارم غیر هستم قل هوالله %~% منم در جزو و کل پیدای الله

1 منم الله ودرعین کمالم %~% منم الله ودر دید وصالم

2 منم الله و در یکتا صفاتم %~% منم الله و کلی نور ذاتم

3 منم الله و اندر هر زبانها %~% کنم در وصف خودشرح و بیانها

4 منم الله و اندر دیده بینا %~% شدم در دیده خود عین الله

5 منم الله خود در خود بدیدم %~% بخود گفتم کلام خود شنیدم

6 منم الله ودیدار خلایق %~% شدم بر خویشتن از خویش عاشق

7 منم الله جویای عیانند %~% چرا در بود من خود میندانند

8 منم الله و یکتا در نمودار %~% تمامت اندر اینجا سر اسرار

9 تو ای عطار اندر بود مائی %~% نمود ما شده اندر لقائی

10 تو کردی فاش ما را از حقیقت %~% ز دید ما ببردستی طریقت

11 ز دید ما چنین اسرار ما را %~% بیان کردی بما گفتار ما را

12 ز دید ما عجب صادر شدی تو %~% عجب در دید ما کافر شدی تو

13 نمیبینی بجز من کل تو آنی %~% ببخشیدم همه راز نهانی

14 همه معنی ز من داری و آئی %~% نگردی یک دمی از ما جدائی

15 همیشه در حضور مانشستی %~% در غیرت بروی خود ببستی

16 همه در ذات ما پیدا نمودی %~% چوموسی تو ید بیضا نمودی

17 ز گفتاری که داری زان ما تو %~% کنی هر لحظه پنهان ما تو

18 بدانند که تو داری سر اسرار %~% که میآری پدید اینجا بگفتار

19 ز گفتاری که از ما یافتی تو %~% ایا عطار درما بافتی تو

20 در آندم یابی اینجا یافت ما را %~% که گردی انتها و ابتدا را

21 دم وحدت زدی مانند منصور %~% گذرکردی ز جنات و هم ازحور

22 ز جنت آمدی بیرون چو آدم %~% نهان راز میگوئی دمادم

23 دمادم راز ما گوئی ز اعیان %~% تو کردی فاش ما را کل از اینسان

24 دمادم وحدت کل مینمائی %~% وجود عاشقان را میربائی

25 دمادم وحدت اینجا فاش گوئی %~% تو در میدان وحدت همچو گوئی

26 زهی اسرار ربانی مطلق %~% همه ذرات اینجاگه اناالحق

27 نه پنهان و کس اینجاگه ندیدست %~% که ذرات جهان کلی پدیدست

28 همه در پیش من گویای عشقند %~% در اینجا گه نهان جویای عشقند

29 زبانشان من همی دانم یقین %~% که من کردم ز اول پیش بینی

30 نهان جملگی از پیش دیدم %~% نمود خویش اندر خویش دیدم

31 که باشد تا شود فانی چو من باز %~% که تا بیند عیان اینجای شهباز

32 رخ شاه اندر این آیینه پیداست %~% بر عشاق این مرموز ما راست

33 بسی جانها برفت و کس ندیدند %~% که اینجا گه بکلی ناپدیدند

34 رخ شاه است پنهانی و پیدا %~% نمیباید در اینجا عقل شیدا

35 رخ شاهست دیدار دل و جان %~% دلی از احولی دانست پنهان

36 رخ شاه است اینجا آشکاره %~% همه در روی او دارند نظاره

37 رخ شاهست اینجا بر دل و جان %~% درون جمله ذره ماه تابان

38 نموده شاه رخ در جمله ذرات %~% تمامت گمشده در نور آن ذات

39 همه جویای او اودر میان است %~% چرا کو آشکارا و نهانست

40 ز دید جمله پیدا نیست تحقیق %~% ولی هر کس که یابد او ز توفیق

41 ورا ناگاه اینجا گه بدانند %~% درون پردهاش حیران بمانند

42 نه چندانست او را صنع اینجا %~% که بیند هر کسی اینجا هویدا

43 نه چندانست گفتن در زبانها %~% که بتوان یافت کلی در بیانها

44 ز یک تن ظاهرست این عین اسرار %~% زهی معنی زهی ترکیب گفتار

45 از این گونه کسی هرگز نه گفتست %~% در اسرار از اینسان کس نسفتست

46 مسلم آنگهی باشد ز گفتار %~% که همچون من شود او ناپدیدار

47 نه من میگویم و نه من نوشتم %~% که فارغ گشته ازنار و بهشتم

48 نه من میگویم این اسرار او گفت %~% همان کو گفت کل از خویش بشنفت

49 نه مردیدی که دید خویشتن دید %~% نمود جان و تن پیمان و تن دید

50 نمود جان و تن کلی برانداخت %~% چو خود شد در فنا هم خویش بشناخت

51 ز دید خویشتن دیدار خود دید %~% ز نور خویشتن اسرار خود دید

52 همه اسرار این گفت در یکی یافت %~% خدا را در درون او بیشکی یافت

53 یکی دید و دم از یکی زد اینجا %~% درون ذات شد در دید یکتا

54 یکی دیدار بنمودش عیانی %~% بدید آمد ورا کل معانی

55 یکی شد صورت خود برفکند او %~% نمود خویشتن گفتار بند او

56 نموداری نمودی سالکان را %~% نمود اینجایگه او جان جان را

57 چو جانان را بدید او گشت عاشق %~% ز دید شرع اینجا گشت صادق

58 بسی جان داده است تا جان بدیدست %~% که او را در جهان گفت و شنیدست

59 یکی دید و دم از یکی زد اینجا %~% درون ذات شد در دید یکتا

60 یکی دیدار بنمودش عیانی %~% نمودش فاش کرد اینجای فانی

61 همه راز نهان بیشک عیان کرد %~% زهر رازی یکی معنی بیان کرد

62 بیان او همه آفاق بگرفت %~% نمود اودل عشاق بگرفت

63 دل عشاق بر بود او بیکبار %~% که جانان کرد اینجاگه بدیدار

64 دل عشاق از او اینجا بجوش است %~% وز او هم بحر اعظم در خروش است

65 درون بحر اعظم جوهر ذات %~% نمود اینجایگه در سر آیات

66 نمود اینجا زجوهر ذات خود کل %~% برون آمد یقین از رنج وز ذل

67 عیان شد یار چون شد رنج و خواری %~% که کردم درد او را پایداری

68 عیان شد آنچه ناپیدای کل بود %~% از آن صورت عیان رنج و ذل بود

69 ز درد یار درمان میفزاید %~% که جان در عاقبت جانان نماید

70 ز درد یار جمله در حجابند %~% میان آتش عشق و نهیبند

71 کسی کاین درد را درمان کند او %~% عیان جان خود جانان کند او

72 کسی باید که دردنیای غدار %~% چو آدم او کشد بسیار آزار

73 کسی که خون دل آنجا خورد او %~% نمود شرع را فرمان برد او

74 نمود شرع اینجا پایدارند %~% چو مردان شرط آن بر جای دارند

75 بمعنی و بتقوی راز یابد %~% بهر رازی بیان باز یابد

76 بسی در ماتم صورت نشیند %~% که تا آخر دمی معنی گزیند

77 بمعنی او رسد در جوهر یار %~% بسی اینجاکشد او رنج و تیمار

78 ز اصل ذات جویا باشد اینجا %~% درون راز با فرمان یکتا

79 کند تا راز محو مطلق آید %~% نمود دید ودیدار حق آمد

80 ز سر تا پای در معنی بود او %~% ظهورش تا برون تفوی بود او

81 درون را با برون یکسان بباید %~% ز خود هر لحظه دیگرسان بباید

82 نظر در جزو و کل یکی شناسد %~% ز مار جان ستان او کی هراسد

83 حقیقت ذات یابد در صفات او %~% عیان بیند نمود نور ذات او

84 ز نور خویش نابودی گزیند %~% بجز یکی حقیقت حق نبیند

85 نه هرکس این بیان داند بتحقیق %~% کسی کو را بود اینجای توفیق

86 سعادت را نه هر کس رخ نماید %~% که تا دیدار جان پاسخ نماید

87 ز جان تا سوی جانان صورتت نیست %~% یقین آنگه بداند کز منت چیست

88 تو جان در بازی اندر پیش دلدار %~% کنی مرنوش اینجا نیش دلدار

89 بلای او کشی هر لحظه از جان %~% مدان دشوار این اینجا تو آسان

90 نه آسانست درد عشق در دل %~% کسی اینجا بداند راز مشکل

91 که چون عطار بیند راز از پیش %~% که او خواهد بریدن هم سر خویش

92 بخواهد او بریدن سر بناچار %~% که تا بردارد اینجا پنج باچار

93 رموز او گشادهاند اینجا %~% سراسر از یقین بگشاید اینجا

94 دل و جان پیش جانان هیچ باشد %~% که صورت جملگی از پیچ باشد

95 یقین عطار اینجاگه خدا دید %~% اگرچه عاقبت عین بلا دید

96 بچشم سر بدیدش آشکاره %~% ولی کردش در آخر پاره پاره

97 نترسید او زجان خویش زنهار %~% بخوست اینجایگه از عجز دلدار

98 مر او را دید چون عشاق بیخود %~% گذشته همچو منصور از سر خود

99 دم عشق اناالحق در معانی %~% همی زد او در اسرار معانی

100 دم عشق آمده در جان جانش %~% دمادم حق ز حق معبود جانش

101 بحق میزد اناالحق تا خدا یافت %~% در آن عین فنا جان بقا یافت

102 اناالحق زد ز خود بگذشت حق دید %~% ز بود آفرینش حق بحق دید

103 حق اینجاحق تواند دید کس نی %~% که چیزی نیست جز الله بس نی

104 نباشد هیچ جزدر حق نهادم %~% میان عاشقان دادی بدادم

105 بدادم داد تا بردم چنین گوی %~% در این میدان منش بردم یقین گوی

106 بدادم داد حق اینجا نهانی %~% که تا بخشیدم اینجاگه معانی

107 کسی جانان شناخت اینجا یقین باز %~% که میگوید یقین سر این چنین باز

108 دلم خون شد میان خاک دنیا %~% که گردم من هم از افلاک دنیا

109 دلم خون گشت تا بیچون بدیدم %~% عجب بیچون کل را چون بدیدم

110 دلم خون گشت تا بنمود پاسخ %~% ز بعد آن نمودم در میان رخ

111 رخ او آفتاب جانست گوئی %~% عجب پیدا و هم پنهانست گوئی

112 رخ او آفتاب عاشقانست %~% ولی در چشم هر کس اونهانست

113 رخ او آفتاب دید اوجست %~% کسی را از عیان فتح و فتوحست

114 رخ او آفتاب جان جانست %~% بر ما این زمان عین العیان است

115 در این خورشید حیرانست عطار %~% کنون در جسم جانانست عطار

116 در این خورشید کو را دید دیدست %~% نمود آن کسی اینجاندیدست

117 منم چون ذره در نزدیک خورشید %~% که خواهم بود اینجاگاه جاوید

118 اگرچه ذرهام خورشید گشتم %~% عیان سایهام جاوید گشتم

119 تمامت ذره اینجا غرق نورست %~% بر معشوق جان اینجا حضورست

120 حضوری چون ترا آید پدیدار %~% کسی کو را بود از جان خریدار

121 حضوری گر ترا همراه باشد %~% دلت پیوسته با درگاه باشد

122 حضور دل به از طاعت بر ماست %~% حضور اینجایگه چو رهبر ماست

123 حضور دل همه مردان گزیدند %~% پس آنگاهی بکام دل رسیدند

124 حضور دل نماید آنچه جوئی %~% سزد گر راز کل اینجا بجوئی

125 حضور دل نماید بر دل و جان %~% تو باشی در نهاد ذات پنهان

126 حضور دل محمدصلی الله علیه وسلم یافت در خویش %~% حجاب جان و دل برداشت از پیش

127 حضور دل یقین همراه او بد %~% که خود جبریل پیک راه او بد

128 حضور دل در اینجا در یقین یافت %~% درون را اولین و آخرین یافت

129 حضور دل بگفتش من رآنی %~% چو در اینجا رسی این سر بدانی

130 حضور دل بجز جانان نبیند %~% نمود جسم و دید جان نبیند

131 حضور دل کسی بیند بهرحال %~% نگردد او بگرد قیل هر قال

132 حضور دل حقیقت مصطفی داشت %~% که در خلق و ارادت او صفا داشت

133 خدا را دید در خود از حقیقت %~% نمودش حق نمودند از شریعت

134 ز نورش پرتوی در جان منصور %~% درافتاد و اناالحق زد در آن نور

135 به نتوانست شد خاموش اینجا %~% که میزد همچودریا جوش اینجا

136 نه بتوانست ز آن می نوش کردن %~% درون خویشتن خاموش کردن

137 درونش با برون در نور افتاد %~% شد اندر ذات او منصور افتاد

138 بشد منصور و حق آمد بدیدار %~% نهانی فاش کرد آنگاه اسرار

139 بشد منصور و حق زد بس اناالحق %~% عیان او سر خود بنمود الحق

140 نبد منصور حق میگفت مائیم %~% که اندر جان و دل کلی خدائیم

141 نبد منصور حق میگفت الحق %~% عیان ذات خود مطلق اناالحق

142 نبد منصور ذات او بقا بود %~% که منصور از فنا کلی فنا بود

143 نبد منصور الا ذات بیچون %~% اناالحق میزد اینجا بی چه و چون

144 نبد منصور الا نفخه ذات %~% اناالحق گوی کل در عین ذرات

145 نبد منصور حق کلی عیان بود %~% اناالحق در همه کون و مکان بود

146 یکی دید او برون شد از مسما %~% رموز عشق بگشودش معما

147 چنان ره برد او در عالم جان %~% که پیدائی صورت کرد پنهان

148 چنان ره برد اندر عالم دل %~% که کلی برگشاد او راز مشکل

149 چنان ره برد و صورت برفکند او %~% که بد میدید اندر ذات نیکو

150 چنان ره برد واصل شد پدیدار %~% که غیرش در نمیگنجد خریدار

151 چنان ره برد او تا راه عیان یافت %~% نمود ذات خود در کن فکان یافت

152 چنان ره برد اندر وصل عشاق %~% که افکند دمدمه در کل آفاق

153 چنان ره برد سوی ذات اول %~% که جسم خود بجان کردش مبدل

154 تنش جان گشت چون شد ذات جانان %~% که حق میدید اندر ذات پنهان

155 تنش جان گشت تادیدار حق دید %~% درون کون بیرون در نگنجید

156 تنش جان گشت تا حق دید آنگاه %~% ز رخ پرده عیان برداشت آنگاه

157 چو او آگه بد آگه مر چه باشد %~% چو او کل شاه بد مر شه چه باشد

158 چو اودم زد ز هستی صفاتش %~% که بتواند نمودن سر ذاتش

159 دم او دمدمه در عالم انداخت %~% میان واصلان او سر برافراخت

160 ز ذات پاک او کون و مکان دید %~% نمود دوست را عین العیان دید

161 ز ذات پاک همچون شد در اشیا %~% عیان راز پنهان گشت و پیدا

162 ز ذات پاک بیچون او فنا شد %~% در اینجا گه نهان عین بقا شد

163 کسی مانند او هرگز نیاید %~% چو خورشیدی دگر هرگز نیابد

164 کسی مانند او واصل نگردد %~% نمود ذات او حاصل نگردد

165 یقین شد مر ورا آثار جمله %~% که او بد در عیان اسرار جمله

166 یقین شد زانکه او جز خود یکی نیست %~% بجز جانان یقین اینجا شکی نیست

167 یقین بگذاشت شک برداشت از پیش %~% بجز جانان نیابی در یقین بیش

168 چو ذات خویش در خود اوعیان دید %~% بیک ذره وی از اعیان نگردید

169 یقین میخواست تا بنماید اسرار %~% نمود کل کند اینجای اظهار

170 فنا دید او نمود هست اشیا %~% فنا بد دائم و قائم بیکتا

171 فنا یکتا بد و اشیا ز اعداد %~% نبد او را در اعیان هیچ بنیاد

172 فنا یکتا بد و لاجان جان بود %~% ولی از دیده اشیا نهان بود

173 فنا یکتا بد و برخاسته جان %~% شده اشیا ز دید ذات پنهان

174 فنا یکتا بد و اشیاگم آمد %~% چو یک قطره که عین قلزم آمد

175 فنا یکتا بد و اشیا در او سیر %~% نمود کعبه باز افتاد در دیر

176 فنا یکتا بد و دوئی نمانده %~% تمامت جوهر از کل برفشانده

177 چنان در سیر کل تأخیر کل یافت %~% که خود را در میان تدبیر کل یافت

178 ز وصل ذات او را بود الحق %~% عیان جانان و گفتارش اناالحق

179 ز وصل ذات اسرار نهان گفت %~% اناالحق با همه خلق جهان گفت

180 چنان میخواست او تا جمله ذرات %~% زنند این دم چو او در نفخه ذات

181 چنان میخواست تا جمله بتحقیق %~% دهد این بخت را جمله ز توفیق

182 چنان میخواست او تا هر دو عالم %~% براندازد ز حق دیده بیکدم

183 چنان میخواست تا سر نهانی %~% بگوید فاش اینجا رایگانی

184 همه ذرات را واصل کند او %~% مراد جمله را حاصل کند او

185 همه ذرات را جانان نماید %~% نمود جمله از خود در رباید

186 اگرچه بود او در اصل الله %~% عیان ذات دیده اصل الله

187 ولی این فعل فرع شرع افتاد %~% از آن کین جمله اصل و فرع افتاد

188 ولی او را نبد اشیای عالم %~% که دردم داشت او ذرات عالم

189 بدو بگشود کلی راز اسرار %~% وز او شد این نهان راز اظهار

190 از او اظهار شد چون هیچ عاقل %~% نیارستی شدن اینجای واصل

191 به گردون همچو او دیگر نیاید %~% نمود ذات هم او را رباید

192 که تا برگوید او اسرار بیچون %~% اگر خاکش در آمیزند با خون

193 چنان چون او نباشد دیگر اینجا %~% که در ذرات آید رهبر اینجا

194 وصال سالکان و سر عرفان %~% نمود عاشقان و ذات سبحان

195 رموز مخزن سرالهی %~% کمال صنع و عز پادشاهی

196 عیان کشف و برهان حقیقت %~% سپهسالار وصل اندر شریعت

197 کمال سر او کشف الغطا او %~% نمود راز دیدار خدا او

198 نیامد هیچکس چون او دگر بار %~% که برگوید در اینجا سر اسرار

199 نیامد هیچکس مانند منصور %~% نیاید نیز هم تا نفخه صور

200 چنان بد عاشق صادق بهرکار %~% که اینجاگه نیندیشید از دار

201 فدای یار شد در عین مقصود %~% که اورا بود کل دیدار معبود

202 فدای یار شد چون دید او راست %~% نهاد راستی در ذات او راست

203 فدای یار شد ازگفتن یار %~% بگفت اینجا حقیقت جمله با یار

204 فدای یار شد در عین صورت %~% برون شد در عیان کل صورت

205 ز دید یار اینجا راستی دید %~% ز عین راستی اینجا نگردید

206 ز دید یار او در حق چنان حق %~% یقین میدید اندر راز مطلق

207 که جز او هیچکس اینجایگه نیست %~% یقین دانست کین دلدار یکیست

208 یقین دانست کین جمله خدایست %~% ولیکن عقل از عین بلایست

209 مقام حسرت آبادست دنیا %~% نمیگنجد یقین در ذات اینجا

210 نه این نی آن به یک ره هیچ دید او %~% ز سر تا پا همه در پیچ دید او

211 یقین دانست کین دنیا نه جائی است %~% بنزد صادقان دل گواهی است

212 بلا و رنج را بر خویش بنهاد %~% گذشت از خویش و حق را داد کل داد

213 بلا و رنج دنیا کرد آسان %~% نشد از خوف و ترس آن هراسان

214 بلا و رنج دنیا نیست دائم %~% ولیکن ذات حق بشناس قائم

215 ز دنیا کرد تحقیق او کناره %~% که هم حق کرد اندر خود نظاره

216 همه دنیا برش مانند کاهی %~% نکرد اینجایگه در وی نگاهی

217 همه دنیا برش بد چون سرابی %~% سما را بر سر دنیا قبایی

218 همه دنیا برش بد هیچ و حق یافت %~% از آن اندر یکی دیدن سبق یافت

219 بجز حق هیچکس دیگرنگنجید %~% ز قول و فعل یک ذره نسنجید

220 همه قرب بلا بر خویشتن او %~% نهاد و درگذشت از جان و تن او

221 یقین دانست تن عین زمین است %~% نمود جان بحق عین الیقین است

222 یقین را گوش کرد و بیگمان شد %~% گمانش نیز هم عین العیان شد

223 یقین را گوش کرد و راز برگفت %~% ز خود برگفت و هم از خویش بشنفت

224 یقین ذات را او منکشف شد %~% نمود جسم و جانش متصف شد

225 یقین میدید حق را در دل و جان %~% ز دید حق نظر کن راز پنهان

226 سجود خویش کن تا دل بیابی %~% نمود جسم اندر دل بیابی

227 سجود خویش کن اندر فراغت %~% اگرداری چو مردان تو بلاغت

228 سجود خویشتن کن تا رهائی %~% ترا باشد همی اندر بلائی

229 سجود خویش کن حق و تو بشناس %~% مرو چندین تو اندر عین وسواس

230 سجود خویشتن کن تا بدانی %~% که تو سر خداوند جهانی

231 سجود خویشتن کن با دلارام %~% که تا اینجایگه یابد دل آرام

232 سجود خویشتن کن در بر یار %~% که دیدی در نهانی رهبریار

233 سجود خویشتن کن در حقیقت %~% که بسیاری کنون اندر طریقت

234 سجود خویشتن کن بازدان خود %~% که فارغ دل شوی از نیک و از بد

235 سجود خویشتن کن چون یار دیدی %~% اگرچه غصه بسیار دیدی

236 سجود خویش کن در وصل دلدار %~% که این فرمود اندر اصل دلدار

237 سجود خویش کن وانگه فنا شو %~% که در عین فنا عین بقا شو

238 اگرواصل شوی زین سجده باشد %~% وگرنه واصی هرگز نباشد

239 حقیقت وصل یار اندر نمازست %~% اگر کردی چنین کارت بسازست

240 زمانی غافل از سجده مشو هان %~% که در سجده نماید روی جانان

241 که سجده کردن اینجا یاربینی %~% وگرنه غصه بسیار بینی

242 ز سجده برگشاید راز اسرار %~% شود هر دم نمود حق پدیدار

243 اگر از سجده واصل شوی تو %~% بدین گفتار از جان بگروی تو

244 ز سجده گردی اینجا حاصل یار %~% نگر تا خود ببینی حاصل یار

245 ز سجده گردی اینجا عین جانان %~% وجود خویش کن در خویش پنهان

1 یکی پرسید ازمنصور حلاج %~% که ای بر فرق معنی بوده تو تاج

2 ایا دانای راز لامکانی %~% یقین دانم که تو راز نهانی

3 توئی سلطان سر لایزالی %~% مرا برگوی این اسرار حالی

4 که سر دوست اینجاگه چه باشد %~% بگفتا سجده کردن گر نباشد

5 گمان در خاطر واندیشه در دل %~% که تا سجده نگردد زود باطل

6 نماز آنست کاینجا راز بینی %~% یقین عین العیان را باز بینی

7 نمازت آنچنان باید ز اسرار %~% که گرد خاطر تو هیچ تکرار

8 نگردد جز یکی اندر یکی بس %~% ولیکن این نباشد سر هر کس

9 کسی باید که این اسرار داند %~% که خود کلی وجود یار داند

10 کسی باید که بگذارد چنین او %~% که باشد دائما عین الیقین او

11 که تا عین یقین اندر نمازش %~% کند واصل ز یکی کارسازش

12 ز دید دوست در یکی نهانی %~% بیابد او نشان بی نشانی

13 حضور جان و دل را در یکی او %~% خدا بیند در آن طاعت یکی او

14 بجز یکی نگردد در ضمیرش %~% که یکی باشد اینجا دستگیرش

15 نماز صادقان راز اله است %~% نماز عاشقان دیدار شاه است

16 نماز زاهدان بهر ثوابست %~% اگرچه اندر اینجا بس جوابست

17 نماز واصلان اعیان ذاتست %~% که این معنی حقیقت بی صفاتست

18 نمازی کان نماز عاشقانست %~% چه جای فهم و وهم و جسم و جانست

19 نگنجد هیچ اندر نزد جانان %~% شرائط هر کسی را راز پنهان

20 کجا آرد بجا اینجای دارد %~% بجز آنکس که باشد صاحب درد

21 اگر تو صاحب دردی چو حیدر %~% ز من دریاب و زین معنی تو بگذر

22 نماز اینجا چو حیدر کرد باید %~% ولی در عشق مرد مرد باید

23 که تا اینجا نمازی آنچنانش %~% کند روزی حقیقت جان جانش

24 نماز او حقیقت جان جان بود %~% که حیدر بیشکی سرب عیان بود

25 همه دنیا براو بودخاشاک %~% مبین حیدر چنین اینجا تو حاشاک

26 که حیدر بود اسرار حقیقت %~% بیان شرع و انوار طریقت

27 نماز او نمازی بود دانی %~% نه همچون دیگران فعل معانی

28 در آن دم گر حضور یار بودش %~% عیان در لیس فی الدیار بودش

29 نه دنیا و نه عقبی را بخاطر %~% بدش جز دوست در اسرار ظاهر

30 که از پایش چنان پیکان الماس %~% برون کردند و نامد هیچ وسواس

31 درون خاطرش حق در نظر بود %~% از آن حیدر ز صورت بیخبر بود

32 چنین کن گر کنی اینجا نمازت %~% که تا باشد ترا دائم اجازت

33 دمی بینای جسم و جان و دل باش %~% نه بینای نمود آب و گل باش

34 بیکباره چنین مغرور گشتی %~% از اینجا چونکه دور دورگشتی

35 تو پنداری تو نزدیکی تو دوری %~% که از نفس طبیعت در غروری

36 ز نفس صورت اینجا خود چه دیدی %~% که جز رنج و بلا چیزی ندیدی

37 چو تو سر بر زمین هر دم نهی تو %~% کجا داد خداوندی دهی تو

38 چومردان باش اندر عین طاعت %~% که تا بیرون شوی کل از شقاوت

39 دلت راکن خبر از طاعت دوست %~% برون آئی دمی چون مغز از پوست

40 دلت را کن خبر از طاعت یار %~% چرا اینجا تو خوانی راز بسیار

41 نه آنست آنچه اندیشیده تو %~% چه گر عمری بخون گردیده تو

42 نه چندان سال طاعت کرد ابلیس %~% نمیگنجید در وی مکر و تلبیس

43 ولی او را ز خود بینی که بودش %~% در آنساعت ز حق سودی نبودش

44 چو او آخر نمود خویشتن دید %~% پس آنگاهی بلای جان و تن دید

45 ز قربت بعد میآید پدیدار %~% بر واصل بود این سر نمودار

46 تو قربت کن عیان را حاصل کل %~% که چون مردان شوی تو واصل کل

47 نه چون ابلیس خود بین باش اینجا %~% مکن دعوی تو چون او باش اینجا

48 بمعنی باش و طاعت را گزین تو %~% که تا حق بین شوی اندر یقین تو

49 یقین بر خاطر خود داردائم %~% دلت راحاضر جان دار دائم

50 یقین بشناس حق را خود یقین تو %~% نمود اولین و آخرین تو

51 یقین بشناس و دائم در فنا باش %~% چو تو گردی فنا عین بقا باش

52 ز طاعت یک نفس غافل مشو تو %~% در ایندنیا چنین بیدل مشو تو

53 بطاعت خوی کن مانند ابلیس %~% ولی گرمی نباشد مکر و تلبیس

54 از آن رو او همه مکر و ریا بود %~% ولی عین العیانش منتها بود

55 بدید او اوج رفعت همچو عشاق %~% که آمد لعنتی در کل آفاق

56 نه همچون او شو الا همچو او باش %~% بطاعت کردن خوب و نکو باش

57 ز طاعت یابی اینجا دید مردان %~% ز طاعت گر تو مردی رخ مگردان

58 چو او در دار دنیا عاقلی تو %~% ز خود بیرون شده بس بیدلی تو

59 دل و جان را منور کن بنورش %~% ز طاعت جوی اینجاگه حضورش

60 تمامت انبیا کردند طاعت %~% صبوری کن خموشی کن قناعت

61 بکردند اختیار اندر صفاتش %~% کزین یابند اینجاگاه ذاتش

62 دمی طاعت بهست ازکل عالم %~% که فیض نور میبخشد دمادم

63 دمی طاعت بهست از هشت جنت %~% که اعیانست در وی نور قربت

64 دمی تو طاعت و فرمان حق بر %~% ز جمله ذرهها اینجا خبر بر

65 بود طاعت کم آزاری مردم %~% چنین کن تا نگردی در بلا گم

66 بود طاعت همه فرمان ببردن %~% چو فرمان آید آنگه جان سپردن

67 بود طاعت همه تسلیم بودن %~% ابا او گفتن و با او شنودن

68 ز راز او کس آگاهی ندارد %~% یقین میدان که آنکس راز دارد

69 که جان آرد فدای روی جانان %~% سراندازد میان کوی جانان

70 بکل دست از خود و عالم فروشوی %~% بزن آخر چو مردان مر یکی گوی

71 چو گوئی باش تسلیم اندر این خاک %~% که چون گوئیست اینجا عین افلاک

72 نمیبینی که اینجا درسجودست %~% همیشه عاشق آن بود بودست

73 بر گردانست دائم در سجودش %~% که بوئی برده است از بود بودش

74 تو چون او باش دائم در صفاتو %~% که باشی در میان اندر لقا تو

75 مشو خود نیز چون شیطان مکار %~% چو مردان باش در حق شو کم آزار

76 کم آزاری بهست از ملک عالم %~% کس کاینجا نهد بر ریش مرهم

77 نباشد بهتر از خلق خوش اینجا %~% نمود جسم و جان دارد مصفا

78 دمی بادوست درخلوت تو بنشین %~% اگر تو مرد رازی جمله حق بین

79 چو غیری نیست اینجا پس چرا تو %~% چو دق گیران زنی این ماجرا تو

80 چو غیری نیست اینجا جمله جانانست %~% چرا ذات تو هر دم نوع گردانست

81 چو غیری نیست یک بین باش اینجا %~% مکن چندین فغان ای مرد شیدا

82 خدا داند که او مر جمله او بود %~% بصنع خویش او خوب و نکو بود

83 هر آن چیزی که اینجا شد حقایق %~% به نتواند کسی اینجا دقایق

84 گرفتن چون همه خود اوست کس نیست %~% بجز او در درونت هیچ کس نیست

85 بجز او هیچ دیگر غیر نبود %~% اگرچه پیش واصل سیر نبود

86 چگویم این همه عین رموزات %~% که تا ذرات گردد جمله در ذات

87 همه ذرات و ذات اندر دل و جانست %~% ولی این راز از اوباش پنهانست

88 محقق باش و این عین الیقین بین %~% دل و جان اولین و آخرین بین

89 محقق باش و جان و دل بر انداز %~% اگرمرد رهی چون شمع بگداز

90 فنای محض شو چون جمله مردان %~% بیکباره تو خود آزاد گردان

91 فنای محض باش و خرمی کن %~% درون تست چون او همدمی کن

92 چرانادان و سرگردان چنینی %~% از آن زین راز کل رمزی نبینی

93 که خود بینی و دور افتادی از حق %~% تو ناحق را مدان اینجایگه حق

94 چو جز حق نیست هم باطل مبین تو %~% نمود ذات کل را بازبین تو

95 بگو تا کی چنین آخر تو ای مرد %~% چنین باشی بلاشک اندر این درد

96 دمی درمان جان کن تا باسرار %~% غم ودرد ازنهاد خویش بردار

97 دوا کن خویشتن را پیش از مرگ %~% دوائی نیست عاشق را به از ترک

98 بکن ترک همه تادوست گردی %~% چرا چندین بگرد پوست گردی

99 بکن ترک وجود خویش زنهار %~% که در این است بیشک جمله اسرار

100 اگر تو ترک خود گیری خدائی %~% چرا چندین تو در عین بلائی

101 تو ترک خویش گیر و جان اسرار %~% منور دان همچون ماه انوار

102 تو ترک خویش گیر و صورت خود %~% رها کن تا شود محو از بلا حد

103 تو چون مردان ره عین فنا شو %~% اگر باشد میان صد بلا شو

104 که چون منصور راحت در بلا دید %~% ز گفت خود یکی لحظه نگردید

105 چنان بنهاده بد در پیش خود او %~% که فانی است کلی در احد او

106 بجز خود میندید و خویش حق داشت %~% بیک ره پرده را از پیش برداشت

107 چو تو در پرده خود گم شدی باز %~% کجا بینی چو او انجام و آغاز

108 تو چون او کی شوی تا حق ببینی %~% چو شیطانی که دائم در کمینی

109 همی خود را بحق از خود فرو شوی %~% فرو رو آنگهی در توی هر توی

110 چو بیرون آئی از پرگار پرده %~% نمود جملگی بر باده برده

111 مده بر باد عمر زندگانی %~% که تا این راز را کلی بدانی

112 بسوزان پرده بود وجودت %~% بیک ره کن تو پیدا بود بودت

113 ز دار لابه الا باز شو لا %~% که تاگردی منزه در مبرا

114 مبرا شو ز جفت و جان و فرزند %~% که تا بگشائی از هم اینچنین بند

115 مبرا شو تو چون مردان دین دار %~% ز بود خویشتن یکباره بیزار

116 فنا بگزین و بس عین بقا بین %~% همه اشیا تو در عین فنا بین

117 دمی از خود فنا شو ای دل ریش %~% بیک ره جمله را بردار از پیش

118 نظر کن ابتدا و انتها یاب %~% همه گمگشته در عین خدا یاب

119 نظر کن ذات را در خود عیان بین %~% وجود خود کمال جاودان بین

120 توخواهی بود با حق جاودانه %~% بجز حق جمله را میدان بهانه

121 بهانه دان تو این دانه وجودت %~% از این گفتارها آخر چه سودت

122 چه میگویم دمادم سر اسرار %~% ولی خوش خفته در خواب پندار

123 ترا پندار سرگردان چنین کرد %~% که افتادی چنین در عین این درد

124 ترا پندار میسوزد بآتش %~% که سرگردان شدی از طبع ناخوش

125 ترا پندار گمره کرد اینجا %~% ندانستی ز سر اوهویدا

126 ترا پندار خواری مینماید %~% چو گوئی دمبدم اینجا رباید

127 تو پنداری که هستی در خوشی تو %~% چه میدانی که عین آتشی تو

128 بگردت آتش سوزان گرفتست %~% از آن جان و دلت اندر گرفتست

129 از این دوزخ سوی جنت شوی خوش %~% نشین تا رستگار آئی ز آتش

130 بیابی و بکل باشی تو دیدار %~% نگردد گرد تو اینجای پندار

131 یکی بینی جلال دوست اعیان %~% بود اینجای پیدائی و پنهان

132 لقا در جنت است و دید الله %~% که تا یابی در اینجا قل هو الله

133 در این معنی که من گفتم شکی نیست %~% که در جنت بجز الله یکی نیست

134 یکی باشد اگر خود حور باشد %~% سراسر در بر تو نور باشد

135 همه نور و صفا آنگه لقایست %~% نمودانبیا و اولیایست

136 نباشد مرگ الا زندگانی %~% محقق را بقای جاودانی

137 بود لیکن اگر مرد رهی تو %~% بمعنی و بصورت آگهی تو

138 ندانی کین بیانها چیست آخر %~% مر این تحقیق کل با کیست آخر

139 مر این تحقیق آنکس یافت اینجا %~% که بی دیدار خود بشتافت اینجا

140 ترا نیک و بدی یکسان نمودش %~% طلب کرد از حقیقت بود بودش

141 چو سر کار خود اینجای بشناخت %~% بشکرانه نمود خویش در باخت

142 اگر خود را ببازی همچو منصور %~% بهشت جاودان بینی تو با حور

143 در و دیوار جنت از حیاتست %~% در اینجاگه عیان نور ذاتست

144 صفات اینجا چو یک ارزن نماید %~% که آنجا ذات کل روشن نماید

145 نگنجد هیچ جز دیدار تحقیق %~% کسی کو را بود این راز تحقیق

146 خوشا آندم که در جنت خداوند %~% گشاده باشد اندر دیدهها بند

147 نماید ذات را ذرات معنی %~% نگنجد هیچ در گفتار دعوی

148 عیانست این بیان تا نزد دیدار %~% اگر باشد بجان اینجا خریدار

149 عیان است این بیان با واصل اینجا %~% اگر کردست آنراحاصل اینجا

150 عیانست این بیان از من تو بشنو %~% بر این گفتار اگر مردی تو بگرو

151 تو خود میبینی و دوری ز جنت %~% ز قربت رفته در عین محنت

152 چو جنت درنماز اینجا ندیدی %~% دمی اینجا بحق مینارسیدی

153 کجا یابی و کی دانی تو اسرار %~% که این دم مانده در عین گفتار

154 گرفتار وجود خود شدستی %~% بمانده این چنین در بت پرستی

155 رها کن جمله تا جمله تو گردی %~% اگرکردی چنین آزاد و فردی

156 رها کن جمله و در حق فنا شو %~% دمادم سر ربانی تو بشنو

157 فنا بالای جنت آمده دید %~% اگرچه گوش تو بسیار بشنید

158 زهر چیزی ولی این سر ندانی %~% بکامی این بیان از ما بدانی

159 که در بالای هفت افلاک و انجم %~% کنی بود وجودت را یقین گم

160 چو غیری درنگنجد آن زمانت %~% یکی بینی مکین و هم مکانت

161 ز نه طاق و ز چار ارکان ما باش %~% تو خود اینجا عیان اندر بقاباش

162 گذر کن زانچه میبینی بدنیا %~% که تاگردی ز عین ذات یکتا

163 گذر کن تا بهشت جاودانی %~% ببینی قدر خود اینجا بدانی

164 گذر کن از نشیمنگاه غولان %~% از این دنیا وجود خویش برهان

165 بگو تا چند در ماتم دری تو %~% سزد گر پرده از جم بردری تو

166 بگو تا چند باشی غمخور خویش %~% نمییابی در اینجا غمخور خویش

167 جهان جان ترا اینجا برونست %~% از آن پیوسته کارت باژگونست

168 ز خود تا چند باشی در بلا زار %~% اگر مردی وجود خویش بگذار

169 ز بهر خویشتن در بند ماندی %~% در این گرداب غم کامی نراندی

170 دمادم میخوری مر زخم بر دل %~% بماندی در نهاد راز مشکل

171 که بگشاید تو را اینجایگه راز %~% دمادم میکنی چون مرغ پرواز

172 چو مرغی در قفس ماندی گرفتار %~% تو مانده دور از اعیان دلدار

173 در این زندان توئی عین قفس را %~% نمییابی در اینجا پیش و پس را

174 در این زندان عجب ماندی چو دزدان %~% بماندی زار و سرگردان و حیران

175 ز حیرت دمبدم خون شد دل ریش %~% بماندی عاجز و مسکین و بیخویش

176 نیندیشی تو زین زندان دمی یار %~% که ماندستی چنین در گیر ودر دار

177 در این زندان چرا خوارو حزینی %~% مقام جاودان اینجا نبینی

178 مقام جاودان اندر دل تست %~% بهشت نقد اینجا حاصل تست

179 چو تو بی طاعتی در حکم جبار %~% بماندستی در اینجاگه گرفتار

180 اگر طاعت کنی بیرون برندت %~% چو مردان عیان خلعت دهندت

181 کسی اینجا نشان دوست دارد %~% که در زندان او طاعت گذارد

182 کسی کین عین طاعت دید و بشناخت %~% ز شوق طاعت اینجا گاه بگداخت

183 مثال شکر اندر آب شیرین %~% شده دریافت اندر عشق تمکین

184 دلا طاعت کن و مگذر ز طاعت %~% به عذر آنکه داری استطاعت

185 دلا طاعت گزین در آخر کار %~% چوهستی اندر این دنیا تو بیکار

186 دلا طاعت گزین مانند مردان %~% ثواب طاعت اینجا روی جانان

187 ببین مانند ایشان چون ندیدی %~% ز جمله در نگر تا چون رسیدی

1 چنین گفتست عبادی یکی روز %~% که از طاعت شدم اینجای فیروز

2 ز طاعت یافتم اسرار جمله %~% ز طاعت یافتم انوار جمله

3 ز طاعت روی جانانش بدیدم %~% ز طاعت من بکام دل رسیدم

4 ز طاعت یافتم جنات اینجا %~% شدم در ذات کل یکباره اینجا

5 ز طاعت من شدم واصل حقیقت %~% که بسپردم عیان سر شریعت

6 ز طاعت هر که خواهد دولت یار %~% کند طاعت زدید دوست بسیار

7 هر آنکو جان جانان شد بتحقیق %~% کند طاعت که حق یابد ز توفیق

8 ز طاعت مرد ره واصل شود زود %~% مراورا جان جانحاصل شود زود

9 ز طاعت ذات کل آمد پدیدار %~% اگر مرد رهی طاعت پدیدآر

10 ز طاعت یافت مر منصور حلاج %~% بفرق خویش از ذات عیان تاج

11 ز طاعت یافتم رحمان مطلق %~% در آخر گشت واصل از اناالحق

12 چنان شد او ز نور طاعت اینجا %~% که بیرون و درونش شد مصفا

13 چنان شد ذات قدس نور بیچون %~% که یک روزن بدش در پیش گردون

14 ز نور طاعت اینجاگه عیان دید %~% وجود خویش اینجا بی نشان دید

15 ز نور طاعت اینجا یافت دلدار %~% مقام خویش کرد او بر سر دار

16 چنان بد عاشق طاعت در اول %~% که جسمش کرد با جانان مبدل

17 چنان بد عاشق طاعت در اسرار %~% که روز و شب بد اندر خدمت یار

18 کمر بسته بدور جان گذشته %~% ره شیطان بیکره در نوشته

19 شده خالی ز وسواس شیاطین %~% گذشته ازوجود خود بتمکین

20 رسیده سوی ذات و جان شده او %~% چو جانان در همه پنهان شده او

21 ز وصل اینجایگه او اصل دریافت %~% نه همچون دیگران او فصل دریافت

22 بیک ره بود خود آزاد کرد او %~% همه ذرات خود آباد کرد او

23 نهانی اندر اینجا او عیان کرد %~% وجودخویشتن را او بیان کرد

24 چنان عاشق بد اینجاگاه در ذات %~% که واصل گشت اندر عین ذرات

25 چنان واصل بد او در عین جانان %~% که بد پیدا ز پیدائیش پنهان

26 ز دیدار او دمی اینجا نگردید %~% یقین ذات بیچون جمله خود دید

27 چو حق میدید حق اینجا یقین بود %~% درونش اولین و آخرین بود

28 ز سلک معنوی شد پاک تن او %~% یکی میدید حق بیخویشتن او

29 یکی را یافت در سر معانی %~% نشان ذات او در بی نشانی

30 بگاه معنوی اسرار گفتن %~% نیارد این بیان هرگز شنفتن

31 بیان او بسی تقریر دارد %~% کلام او بسی تفسیر دارد

32 نه هرکس راز او اینجا بداند %~% کلام اونه هرکس باز خواند

33 کسی باید که همچون او شود حق %~% زند آنگاه در پاکی اناالحق

34 تو چون آلوده اینجایگه خوار %~% کجا دانی که چونست سر این کار

35 اگر آلوده پالوده دل شو %~% چو او اینجایگه بی آب و گل شو

36 از این آلودگی پاک و مبرا %~% شو اینجاگه ز حق درخویش یکتا

37 سلوک خویش را اینجا در افکن %~% گذر کن ازنمود جان وز تن

38 به یک ره پاکشو اینجایگه تو %~% که تا یابی مگر این پایگه تو

39 به یک ره پاکشو از جسم وز جان %~% دل خود بیش از این اینجامرنجان

40 به یک ره پاکشو مانند منصور %~% که تا ظلمت شود اینجایگه نور

41 به یک ره پاکشو از هستی خویش %~% که تا یابی ز حق سر مستی خویش

42 چو پاک آئی ز جمله حق سوی تو %~% بجان باید که این سر بشنوی تو

43 چو پاک آئی ز جمله یار گردی %~% ز ذات کل عیان یار فردی

44 چو پاک آئی در اینجا پاک رو باش %~% مکن اسرار چون منصور تو فاش

45 چو پاک آئی منزه ذات باشی %~% همیشه عین هر ذرات باشی

46 چو پاک آئی چو منصور اندر این راه %~% تو باشی دائما از راز آگاه

47 چو پاک آئی پلیدی هم شود پاک %~% نماند نار و ریح و آب با خاک

48 عناصر جملگی یکسان نماید %~% نه هر دم نفس دیگر سان نماید

49 نماند نقش هستی اندر این راه %~% کسی کو باشد از اسرار آگاه

50 شود لوح دل اینجا پاک و روشن %~% مصفا کن در اینجا جان اباتن

51 صفا اندر صفا آید پر از نور %~% حقیقت رخ نماید دید منصور

52 اگر چون او شوی واصل زاعیان %~% نمائی همچو او اسرار پنهان

53 وگرنه تن زن و خاموش میباش %~% چو دیگی دائما در جوش میباش

54 که تا پخته شوی مانند منصور %~% زنی زاندم دمت تا نفخه صور

55 اگر پخته شوی مانند او تو %~% یقین بینی بدیها هم نکو تو

56 اگر پخته شوی در جوهردل %~% گشاده گردد اینجا راز مشکل

57 اگر پخته شوی دلدارگردی %~% ز بود خویشتن بیزار گردی

58 بهمت زین بیان یابی تو گنجی %~% اگر اینجا کشی از جان تو رنجی

59 بهمت این توانی یافت اینجا %~% که تا گردی در اینجاگاه یکتا

60 بهمت راز بتوانی نمودن %~% بهمت گوی از این میدان ربودن

61 بهمت گر شوی یکتا در این کار %~% بهمت هم شوی تو تاج سردار

62 بهمت بگذری از چرخ و انجم %~% بهمت بود خودآری یقین گم

63 بهمت رازدار آئی چومنصور %~% بماند نام تو تا نفخه صور

64 بهمت هرکه این اسرار یابد %~% مقام خویشتن بردار یابد

65 بهمت جان کند با دل بدل او %~% نیابد هیچ اینجاگه خلل او

66 بهمت او زند اینجا اناالحق %~% بگوید راز کل با یار مطلق

67 بهمت گر دم اینجاگه زنی تو %~% به یک ره بیخ انده برکنی تو

68 بهمت ذات کن اینجا صفاتت %~% که تا پیدا کنی اعیان ذاتت

69 بهمت در یکی اینجا قدم زن %~% وجود خویشتن را بر عدم زن

70 بهمت در یکی لانگر تو %~% عیان خویش در الا نگرتو

71 بهمت این بیان از من نگهدار %~% که بی عقلانه میگویم ز اسرار

72 بهمت چون همه برداری از پیش %~% یکی بینی حقیقت جملگی خویش

73 همه حق بینی و در لاشوی تو %~% زدید خویش در الا شوی تو

1 همه حق بینی اینجا در یقین باز %~% یقین بین اولین و آخرین باز

2 همه حق بینی و از حق طلب کن %~% ولیکن این همه از حق ادب کن

3 همه حق بین و آن با خویشتن دار %~% وگرنه ناگهانیات ابردار

4 کند اینجایگه مانند حلاج %~% قتیل عشق را کردی تو آماج

5 ز تیر عشقت اینجاگه بدوزد %~% پس آنگه بودت اینجاگه بسوزد

6 کجادانی تو مر این راز دانست %~% که کس این سر معنی مر ندانست

7 نداند این بیان الا ز دیدار %~% یقین صاحبدلی در سر این کار

8 نداند این رموز الا که واصل %~% کند مقصود موجودات حاصل

9 بهرزه چند کردی پیش و پس تو %~% سزد گر پود جانت بگسلی تو

10 از این اسرار دم کم زن چو مردان %~% وگرنه همچو چرخ آئی تو گردان

11 در این اندیشه جان دادی و مردی %~% تو چون مردان چنین گوئی نبردی

12 نبردی هیچ بوئی اندر این راز %~% که تا پیداکنی انجام وآغاز

13 نیاید این بیان بر مبتلا داشت %~% ترا بر دار دین باید بیاراست

14 تو خود رادوست میداری حقیقت %~% فتادستی چنین خوار طبیعت

15 ز آز طبع کی بگشایدت کار %~% از آن سرگشته مانند پرگار

16 شدستی اندر این راه از پی دل %~% فروماندی میان راز مشکل

17 بگو تاکی چنین خواهی بدن تو %~% چه میدانی که گم خواهی بدن تو

18 بکن نامی که جمله ننگ ماندی %~% چرادر بانگ همچون چنگ ماندی

19 تو مانند دهل فریاد داری %~% میانت خالی و پر باد داری

20 نگر همچون دهل مانندهیچی %~% در این معنی بگو تا چند پیچی

21 بفریاد این نیاید راست اینجا %~% نگیرد هیچ اینجا شور وغوغا

22 سرت باید بریدن پیش دلدار %~% زمانی کرد از این معنی بر اسرار

23 سرت باید بریدن تا بدانی %~% رموز عشق و اسرار معانی

24 سرت باید بریدن بر سر دار %~% وگرنه تن زن و سرت نگهدار

25 سرت باید بریدن زار و مجروح %~% که تا تن گردد اینجا قوت روح

26 چرا خود دوستی زان پوستی تو %~% وگرنه پای تا سر دوستی تو

27 چرا خود دوستی از خویش بگذر %~% نمود بود خود اینجا تو بنگر

28 حقیقت باز بین وگرد دلدار %~% که تا فارغ شوی از جمله اغیار

29 دمی داری که عالم جمله هیچ است %~% چرا کین بود جسمت جمله هیچ است

30 دمی داری که آن دم دارد اینجا %~% که آدم هست اندر ذات یکتا

31 دمی داری از آن دم در دل و جان %~% که بنماید در اینجا جان جانان

32 از آن دم داری اینجازندگانی %~% از آن دم هست این شرح و معانی

33 از آندم میشود اسرار کل فاش %~% از آن دم مینماید روی نقاش

34 از آندم این همه دم دم برآرند %~% از آن دم جملگی امید دارند

35 از آندم جان جانم حاصل آمد %~% وجود من در اینجاواصل آمد

36 از آندم جمله دمها شادمان است %~% ولیکن این دم اینجا بی نشانست

37 از آندم میزند عشق از عیان دم %~% که آندم برتر است از هر دو عالم

38 دو عالم پیش این دم ناپدیداست %~% از این دم جملگی گفت و شنید است

39 دو عالم زین دم آمد جمله پیدا %~% که این دم هست اندر جمله اشیا

40 همه اشیا از این دم پایدار است %~% که باشد کاندر ایندم پایدار است

41 کسی زین دم بیابد کام دل باز %~% که بگذارد حجاب وآب و گل باز

42 نمیداند کسی اسرار این دم %~% که مخفی مانده است این سر به عالم

43 دمی کاندم درون دل دم آنست %~% دمی دارد نگه میکن دم آنست

44 در این دم گر تو آن دم بازبینی %~% چو آدم زینت و اعزاز بینی

45 دم رحمانست اینجاگه دم تو %~% دم تو آمد اینجاآدم تو

46 از این دم آندم اینجاگه نیابی %~% اگر بیخود شوی آندم بیابی

47 از آندم یافت اینجاگاه منصور %~% اناالحق تا عیان نفخه صور

48 از آندم یافت این دم کل فنا شد %~% یقین میدان که اونزد خدا شد

49 از آندم زد اناالحق اندر اینجا %~% یقین میدان که اوزد بر حق اینجا

50 از آن دم یافت هم کون و مکان او %~% حقیقت دید اینجا جان جان او

51 از آندم یافت سر لامکانی %~% یقین بنمود اسرار نهانی

52 از آندم دمدمه در عالم انداخت %~% وجود آفرینش جمله بگداخت

53 از آندم گشت واصل در حقیقت %~% ولی بردار از آن شد کز شریعت

54 نمود عیان راز شرع اینجا %~% نمود آن واصلی در ذات یکتا

55 چو سر ما همه اعیان ذاتست %~% نموداری بذات اندر صفاتست

56 صفات و ذات یکسان اوفتاد است %~% ولی فعل از دگرسان اوفتاد است

57 اگرداری عیان عشق بنمای %~% گره از کار عالم جمله بگشای

58 وگر اینجا نداری هیچ تحقیق %~% نخواهی برد اینجاهیچ توفیق

59 دمی از خویشتن کم گوی ای دل %~% که سرگردان شدی چون گوی ای دل

60 دمی از خویشتن کلی فنا گرد %~% که مانند زنان هستی نه چون مرد

61 زنان را این رموز اینجا شده فاش %~% ترا خود نیست چیزی جز که نقاش

62 اگر نقاش بشناسی ز اعیان %~% کنی هم فاش اینجا سر جانان

63 اگر نقاش بشناسی توئی کل %~% چرا چندین کشی اینجایگه ذل

64 اگر نقاش بشناسی ز دیدار %~% هموآید ترا اینجا خریدار

65 اگر نقاش بشناسی یقینی %~% یقین دانم چو مردان پیش بینی

66 اگر نقاش بشناسی درونت %~% بریزد ناگهی اینجای خونت

67 اگر نقاش بشناسی چو منصور %~% شوی در هر دوعالم دوست مشهور

68 اگر نقاش بشناسی در اینجا %~% نمود جملگی کردی تو پیدا

69 اگر نقاش اینجاگه بدانی %~% توئی ای بیدل اینجا حق عیانی

70 اگر نقاش بشناسی فنا گرد %~% که تا آئی در اینجا صاحب درد

71 اگر نقاش بشناسی تو درجان %~% بگوید رازهات اینجای پنهان

72 اگر نقاش بشناسی تو در دل %~% گشاید مر ترا او راز مشکل

73 اگر نقاش بشناسی خدا شو %~% بمعنی بر ترا از هر دو سرا شو

74 اگر نقاش بشناسی همانی %~% حقیقت مرخدای لامکانی

75 رموز جمله میگویم دمادم %~% ولیکن مانده در نقش عالم

76 نباشی و نبینی دید نقاش %~% مکن اسرار اکنون بیش از این فاش

77 تو ای عطار تا کی از نمودار %~% کنی اینجایگه مرفاش دلدار

78 چرا اینجا کنی مرفاش حق را %~% زنی اینجا اناالحق دید حق را

79 تو دیدی در یقین او رامعین %~% تو کردی راز کل اینجای روشن

80 معین گفتی اینجادیده دید %~% که دید اینجایگه یا خود که بشنید

81 یکی مرموز توحید عیانی %~% نبگشاید کسی و هم تودانی

82 تو بگشادی و شادی همچو مردان %~% نمود معنی تو ذات سبحان

83 بود اینجا و آنجا گه همانست %~% که گفتار تو در عین العیانست

84 عیانست آنچه میگوئی در اسرار %~% ولی کس می چه داند سر گفتار

85 اناالحق حجت تحقیق داری %~% که از حق این زمان توفیق داری

86 ترا توفیق بخشیدند و معنی %~% تو داری مخزن اسرار و تقوی

87 بعین راستی در راستی تو %~% نمود عشق را آراستی تو

88 چو امر ذات پایانی ندارد %~% که هر دم صد هزاران در ببارد

89 از آن جوهر که دیدستی در اینجا %~% بسی دل آوری از گفت شیدا

90 حقیقت جوهر معنی تودیدی %~% در این قعر بحار جان رسیدی

91 دمادم میکنی نقاش را فاش %~% دمادم می شوی در نقش نقاش

92 بخواهد ریخت خونت ناگهانی %~% که اورا فاش کردی در معانی

93 بخواهد ریخت خونت دوست اینجا %~% بگرداند بمغزت پوست اینجا

94 بخواهد ریخت خونت همچو منصور %~% که در عالم توئی امروز مشهور

95 خراسان راتوئی امروز سردار %~% اگر آئی چو او اندر سر دار

96 دم کل میزنی در دمدمه تو %~% عجب افکنده این زمزمه تو

97 دم عیسی تو داری در حقیقت %~% که بسپردی ره شرع و طریقت

98 دم عیسی تو داری در معانی %~% که میبخشی حیات جاودانی

99 دم عیسی تو داری در زمان باز %~% که گفتستی عیان اندر جهان باز

100 دم عیسی تو داری راز بیچون %~% حقیقت دم زدی در عین گردون

101 دم عیسی تو داری جان جانی %~% عجایب آشکارا و نهانی

102 دم عیسی تو زنی مرده ز زنده %~% کنی اینجایگه هستی بسنده

103 دمی کز جان جانان یافتستی %~% از آن در جزو و کل بشتافتستی

104 ترا زیبد که هستی سالک کل %~% شوی هم عاقبت تو هالک کل

105 ترا زیبد که گفتی راز اسرار %~% که جان کردی بروی دوست ایثار

106 ترا زیبد که بود یار دیدی %~% حقیقت در بصر دلدار دیدی

107 ترا زیبد که جانانی در اینجا %~% شدی تو درحقیقت دوست یکتا

108 ترا چون جوهر ذات و صفاتست %~% از آن معنی ترا آن در صفاتست

109 که یک چیز است جمله در نهانی %~% ولی بر هر صفت اینجامعانی

110 کند تقدیر یا تدبیر سازد %~% عیان ذات را تفسیر سازد

111 چو ذات کل ترا دادست مرداد %~% خدای پاک دائم این جهان باد

112 چو ذات پاکداری پاکدل باش %~% حقیقت بی نهاد آب و گل باش

113 توئی مرموز مردان حقیقت %~% سپردی اندر اینجاگه طریقت

114 توئی مرموز اسرار الهی %~% که بر اسرار معنی جمله شاهی

115 توئی مرموز سر جوهر ذات %~% که کردی آشکارا جوهر ذات

116 توئی مرموز اسرار حقیقی %~% که با روح القدس دائم رفیقی

117 توئی مرموز سر جمله اشیا %~% که پنهان میکنی امروز پیدا

118 تو پنهان میشوی اینجا بتحقیق %~% ولی اسرار کل داری بتوفیق

119 بخواهد ریخت خونت ذات اینجا %~% که گفتستی تمامت سر یکتا

120 توئی یکتا در این عصر و زمانه %~% که خواهی ماند با من جاودانه

121 توی یکتای بی همتا فتادی %~% عجب در شور و در غوغا فتادی

122 در معنی ترا کردست حق باز %~% نمودستی حقیقت دید حق باز

123 در معنی برویت برگشادست %~% دل عشاق از تو جمله شادست

124 در معنی ز حیدر داری اینجا %~% که از اسرار او برداری اینجا

125 در معنی نگه میدار و خوشباش %~% که کردستی همه اسرارها فاش

126 تو داری ملک و معنی جاودانه %~% زدی تیر معانی برنشانه

127 زدی تیری بر این آماج اینجا %~% نمود خویش را در پیش اینجا

128 نهادستی و فارغ ازوجودت %~% که پیدا شد در اینجا بود بودت

129 ز بود حق ترا اسرار جمله %~% تو میبینی کنون اظهار جمله

130 تو داری سلطنت در خیل عشاق %~% فکندی دمدمه در کل آفاق

131 تو کردی فاش فاشی نزد هر کس %~% که میگوید یکی الله خود بس

132 از این گفتار بگذر یک نفس تو %~% چو داری در میان حق نفس تو

133 از این گفتارها کاینجاتو گفتی %~% در اسرار در معنی تو سفتی

134 تو برخور از نمود خویش اینجا %~% نمود خویش را در پیش اینجا

135 یقین بردار و در عین الیقین شو %~% حقیقت اولین و آخرین شو

136 چو اول اندر آخر یافتی باز %~% سوی اسرار کل بشتافتی باز

137 در آخر جوی اول ذات بیچون %~% که دیدستی خدا را بی چه و چون

138 خدا را دیده اینجا تو در ذات %~% شده واصل ابا تو جمله ذرات

139 خدا را دیده اینجا نهانی %~% از او داری تو اسرار و معانی

140 چو اسرارست و مر چیز دگر نیست %~% در این اسرار جز حق راهبر نیست

141 ترا حق رهبرست و رهنمایست %~% در این اسرارها او جانفزایست

142 ترا حق رهبرست و جان جانست %~% درون جان تو عین العیانست

143 درون جان تو باغ بهشتست %~% که عین طینت تو حق سرشتست

144 درون جان تو راز الهی است %~% در اینجا بیشکی راز الهی است

145 درون را با برون هر دو یکی شد %~% خداگشت و نمودت بیشکی شد

146 از این دم که تو داری در حقیقت %~% مزن دم جزدمی اندر شریعت

147 در این اسرارها مردی کدامست %~% در اینجا صاحب دردی کدامست

148 ندیدم صاحب دردی در اینجا %~% که باشد او یقین مردی در اینجا

149 ندیدم هیچ همدردی در اینجا %~% که تا یابم یقین فردی در اینجا

150 مرا یک همدم پر درد باید %~% که همراهیم مرد مرد باید

151 در این ره هر که او صاحب قدم نیست %~% ره جانش باسرار قدم نیست

152 نمود درد مردان کیست مائیم %~% که اسرار عیانی مینمائیم

153 نمود درد مردانست عطار %~% که او آمد حقیقت صاحب اسرار

154 بر او شد منکشف اسرار عشاق %~% که افتادست اندر جان ودل طاق

155 حقیقت یار دیدست اونهانی %~% از او میگوید این راز نهانی

156 که حق دیدم حقیقت حق شدم من %~% چو دیدم عاقبت مر حق بدم من

157 همه جویای ما و ما فنائیم %~% چنین در مانده در عین فنائیم

158 ز حق حق دیدم و اندر وصالم %~% نمیداند کسی اینجای حالم

159 مرا مقصود حق بد هم بدیدم %~% شدم واصل بکام دل رسیدم

160 مرا مقصود حق بد از نمودار %~% که تاگردم ز خواب عقل بیدار

161 مرا مقصود بد جانان در اینجا %~% حقیقت فاش کرد اسرار اینجا

162 نمودم عاقبت سر نهانی %~% زدم دمدر عیان لامکانی

163 مکان را محو گردانید پیشم %~% نهاد او مرهمی بر جان ریشم

164 زمان را با زمین کلی برانداخت %~% حقیقت جان نظر کرد او و بشناخت

165 که جانانست و خود چیز دگر نیست %~% بجز او در دل و جان راهبر نیست

166 چو او همره بود همراه باشد %~% کسی باید کز این آگاه باشد

167 چو او رهبر بوددرعالم جان %~% همه پیدا کند مر راز پنهان

168 چو او رهبر بود عشاق از ایندست %~% کند ذرات را از دید خود مست

169 از او ره یافتم او رهبر جان %~% ورامیجستم و اندر برم جان

170 ازاو ره یافتم بسیار اینجا %~% از آن کردم بسی تکرار اینجا

171 از او شد منکشف عین العیانم %~% که بیشک من نمود جسم و جانم

172 از او شد فاش اسرار دل اینجا %~% حقیقت هست او گفتار اینجا

173 از او شد منکشف هر دوجهانم %~% از او دیدم یقین عین العیانم

174 منم امروز در نزدیک جانان %~% نمود هر دو عالم راز پنهان

175 منم امروز دم ازوی زده باز %~% یقین از پرده بیرون برزده راز

176 منم امروز صاحب درد آفاق %~% بمن روشن شده اسرار عشاق

177 منم امروز جان و تن یکی حق %~% شده اینجایگه کل بیشکی حق

178 منم امروز واصل در زمانه %~% که بردم گوی معنی جاودانه

179 منم امروز واصل در نمودار %~% که کردم فاش اینجا سردلدار

180 منم امروز دم از کل زده پاک %~% برافکنده نمود آب با خاک

181 منم امروز سر لایزالی %~% عجائب جوهری بس لاابالی

182 رموز عشق بر من شد گشاده %~% ز بهر من همه معنی نهاده

183 یکی من یافتم اینجا حقیقت %~% ولیکن ره سپردم در شریعت

184 شریعت مر مرا بنمود اسرار %~% وز او شد راز من کلی پدیدار

185 شریعت مر مرا آزاد کردست %~% ز غمهای جهانم شاد کردست

186 شریعت میکند تحقیق روشن %~% خدا میگوید این اسرار بر من

187 من اندر وی گمم چون قطره در بحر %~% بکرده جملگی تریاک را زهر

188 من اندروی نهانم دائما اوست %~% مراهم مغز عشق و عقل با پوست

189 من آوردم طریقت عشقبازی %~% یقین بنمودم اینجا نی ببازی

190 من آوردم طریق جمله مردان %~% حقیقت فاش کردم جان جانان

191 من آوردم از اینسان شیوه عشق %~% ز باغ جان بدادم میوه عشق

192 بهرکس تاخورند اینجا از آن بار %~% که این شیوه به آید اندر اسرار

193 در ایثارم سخن قوت گرفتست %~% که ذرات دو عالم درگرفتست

194 نماندم عقل و هوش و صبر و آرام %~% که بنمودست خود رویم دلارام

195 نماند هیچ تا عاشق شدستم %~% ز دید عشق من لایق شدستم

196 ز جوهرهای معنی در بحارم %~% که دارم بیعدد من در شمارم

197 نصیب عام وخاص اینجا بدادم %~% که در اسرار اینجا داد دادم

198 منم اینجای داده داد جانها %~% شده امروز اندر عشق تنها

199 در این تنهائی و اندوه جانم %~% حقیقت در معنی میچکانم

200 در این دنیا نه غم دارم نه شادی %~% که دیدم جملگی مانند بادی

201 گذر دارم ز دنیا هم ز عقبی %~% نه دعوی مینمایم این نه تقوی

202 منزه از همه از جان جانان %~% شدستم درنمود ذات یکسان

203 نمودذاتم اینجا فاش گشته %~% نمود نقش من نقاش گشته

204 چو اصل اینجا بدیدم فرع بودم %~% نظر کردم بجز من کس نبودم

205 همه گفتار من سر اله است %~% ولی ذرات از من عذر خواهست

206 نباشد هیچ خود بی راز اینجا %~% همه ذرات را پرداز اینجا

207 چو مرغ است و یقین پر باز دارند %~% چگونه خویشتن را بازدارند

208 همه ذرات در خورشید انور %~% عیانی پای کوبانند یک سر

209 دو عالم غرق این نور است جاوید %~% چگونه من شوم زین راز امید

210 دو عالم تابش خورشید دارد %~% دلم در سوی کل امید دارد

211 مرا امید بر خورشید رویش %~% شوم کاینجا فتاده من بکویش

212 چو خورشید است اینجاگاه تابان %~% تمامت ذره رقصانندو تابان

213 همه در سوی خورشیدند ذره %~% شده اینجایگه بر خویش غره

214 نمیبینی تو مر خورشید اینجا %~% که چون عکس افکند در خانه تنها

215 بقدر روزنی اینجا نظر کن %~% دل خود زین معانی با خبر کن

216 همه ذرات را بین پای کوبان %~% شده در رفتن اینجا گاه تابان

217 همه درگردش اندر سوی خورشید %~% که میدارند مانند تو امید

218 چگونه ناامید اینجابمانند %~% که پیدا گشته و آنگه نهانند

219 همه سوی ویاند اینجا حقیقت %~% حقیقت می سپارندش طریقت

220 شوند اینجایگه تا حضرت نور %~% اگرچه ره کنند اینجایگه دور

221 فتادست این ره اینجادور میدان %~% حقیقت ذرهها را نور میدان

222 تمامت ره روان و سالکانند %~% در این درگاه جمله هالکانند

223 تمامت ره کنان درکوی معشوق %~% نهاده جمله سر در سوی معشوق

224 تمامت ره کنان در سوی دلدار %~% شده کل پایکوبان سوی دلدار

225 همه در راه و فارغ گشته از راه %~% برامیدی که آید تا بر شاه

226 همه در راه قدر خود ندانند %~% ولی چندی در اینجا باز دانند

227 همه در راه تادلدار یابند %~% چو مرغان سوی خانه میشتابند

228 همه در راه و فارغ ازتن خویش %~% همی بینند راه روشن خویش

229 بسوی نور کل گشته شتابان %~% گه تا ناگه ببینند روی جانان

230 سوی جنت شده شوریده و مست %~% شده فارغ همه ازنیست وز هست

231 امید جملگی خورشید آمد %~% همه رهشان چنین جاوید آمد

232 همه در سوی آن حضرت شتابند %~% که تا مرقوب آن حضرت بیابند

233 چوشان رقصی کنند اینجای در خویش %~% نمود جملگی برخیزد از پیش

234 بقدر خود کنند اینجایگه راه %~% ولی بینی تو این اسرار ناگاه

235 برخورشید آیند و بسوزند %~% چو شمعی هر یکی رخ برفروزند

236 بسوزند جملگی در حضرت خور %~% شوند آنگاه سوی ذات رهبر

237 چوسوی ذات آیند از نهانی %~% شوندآنگه عیان اندر عیانی

238 نمیبینی که چون پروانه ناگاه %~% شوند از شمع اودیوانه ناگاه

239 چونور شمع بیند روشنائی %~% شود حیران از آن داغ جدائی

240 شود دیوانه سوی جمع آید %~% بنزد روشنی چون شمع آید

241 درآید پرزنان اینجای پرتاب %~% زند خود را بر آن شمع جهانتاب

242 ز عشق شمع او نابود گردد %~% زیانش جملگی با سود گردد

243 چنان خود را زند بر شمع زود او %~% که چون خورشید تابان برفزود او

244 نماند بال و پر اینجا شود گم %~% مثال قطره در عین قلزم

245 شود گم اندر او نور نهانی %~% که تا سر فنا را بازدانی

246 همه آفاق خورشید است و تو کور %~% چو چشمه میزنی جوش و عجب شور

247 چو دریا شو اگر دریا شوی تو %~% ز عشق دوست ناپروا شوی

248 چو دریا شو که دریای صفاتی %~% در اینجاگه عیان نور ذاتی

249 چو دریا شو که در بخشی و جوهر %~% ز دریاگر تو غواصی بمگذر

250 چو دریا شو تو اندر شور و مستی %~% که در داری و دریا میپرستی

251 چو دریا باشی تو دایم پر از شور %~% میندیش اندر اینجاگه شرو شور

252 چو دریا باشی و در بخش اندر او تو %~% بجز دیدار یار ازآن مجو تو

253 یکی جوهر در این بحر دل تست %~% که برتراز دوعالم مشکل تست

254 اگر آن جوهر آری هم بکف تو %~% زنی تیر مردای بر هدف تو

255 از آن جوهر ترا آمد شعاعی %~% درون دل ترا دارد وداعی

256 که چون جوهر رسیدت بشکن اینجا %~% صدف بنمای بی ما و من اینجا

257 دریغا عمر همچون باد بگذشت %~% در این دریا بیک ره جمله پیوست

258 ولیکن جوهر اینجا باز دیدم %~% چو دریا یک زمانی آرمیدم

259 بآرام این همه جوهر ز دلدار %~% حقیقت یافتم ازدید دیدار

260 ایا دل جوهر ذات و صفاتی %~% در اینجاگه عجایب بی صفاتی

261 صفات ذات داری و جواهر %~% چنین دریافتی در عین خاطر

262 نظر داری سوی کون و مکان تو %~% یقین می باز بینی هر زمان تو

263 سوی دلدارنام تست دل هان %~% ممان اینجایگه در آب و گل هان

264 سوی دلداری و جان در بر تست %~% حقیقت یار اینجا رهبرتست

265 ترا دردی است آن در درد جانان %~% که داری از همه ذرات پنهان

266 ترادردیست همچون درد عشاق %~% نواها میزنی اینجا ز عشاق

267 ترادردیست ازدلدارمانده %~% که درمان وی آمد یار خوانده

268 ترا اندر بر خود ناگهانی %~% بدان میگویمت تاخوش بدانی

269 بدان این سر که جان خواهی شدن دل %~% ز ناگاهی نهان خواهی شدن دل

270 نهان خواهی شد ای دل تا بدانی %~% همی گویم ترا راز نهانی

271 نهان خواهی شد اینجاگاه در جان %~% شوی اینجا حقیقت جان جانان

272 نهان خواهی شدن ناگاه در خود %~% که تا رسته شوی از نیک و ز بد

273 نهان خواهی شدن در کوی دلدار %~% که تا پیدا شوی در سوی دلدار

274 نهان خواهی شدن همچون چراغی %~% ترا خواهد بدن از حق فراغی

275 نهان خواهی شدن مانندخورشید %~% دگر آئی ز نور قدس جاوید

276 نهان خواهی شدن آنگه بمانی %~% بجز یکی سزد گر خود ندانی

277 نهان خواهی شدن در جوهر دوست %~% حقیقت مغز گشتت جملگی پوست

278 نهان خواهی شد اینجا گاه ناچار %~% که بیرون آئیش از پنج وز چار

279 نهان خواهی شدن در بحر اعظم %~% نماند این دمت اینجا دمادم

280 نهان خواهی شدن مانند ماهی %~% که ناید هیچت اینجا از تباهی

281 دلاداری امیدی سوی جانان %~% بسی گردیده در کوی جانان

282 امیدی بسته بودی هم برآمد %~% غم و اندوه تو یکسر سرآمد

283 امیدی بسته بودی در طریقت %~% سپردی هم عیان راز شریعت

284 نمودت روی دلدارت چو از جام %~% طلب کن این زمان آخر سرانجام

285 سرانجامت ببین اینجا یقین باز %~% چو مردان جهان مر راه بین باز

286 رهت کردی و دروی چون رسیدی %~% رخ جانان در این منزل ندیدی

287 در این منزل همه ذرات عالم %~% قدم اینجا نهادستت دمادم

288 در این منزل یقین اندر یقین است %~% کسی یابد که اینجا پیش بین است

289 ز من گر بینش این راز دانی %~% حقیقت دید این ره بازدانی

290 همه چون ذره و خورشید باشد %~% ولیکن رفتنش جاوید باشد

291 ترا جاوید در این راه کار است %~% که در این ره عجائب بیشمار است

292 ترا جاوید باید شد در این راه %~% که تاگردی از این منزل تو آگاه

293 ترا جاوید اینجاگاه ای دل %~% بباید ماند اندر راز مشکل

294 دریغا راه دور و عمر کوتاه %~% کز این اندیشهها استغفرالله

295 از این اندیشه جز خون جگر نیست %~% در این دریا مرا راهی بدر نیست

296 از این اندیشه دلها غرق خونست %~% که میداند که سر کار چونست

297 از این اندیشه بس جانها برآمد %~% بسی حکم سلاطینان سرآمد

298 همه غرقاب در دریا بماندند %~% عجائب خوار و ناپروا بماندند

299 در این دریا شدند و غرقه آز %~% که پیدا مینشد مر تخته باز

300 در این دریا شمار هیچکس نیست %~% همه غرقند و کس فریادرس نیست

1 چنین گفت آن بزرگ پیر اعظم %~% پناه دین و سلطان معظم

2 بحق محبوب حق عین شریعت %~% سپهسالار دین شاه حقیقت

3 سلیمان سخن در منطق الطیر %~% که آنکس بوسعید است و ابوالخیر

4 ابوالخیر است دائم خیر حق بود %~% که بد اینجایگه دیدار معبود

5 یقین دریافت اسرار معانی %~% که او را بود کل صاحبقرانی

6 یقین ازنور حق بود او نمودار %~% ز شاهی داشت اینجا زینت و کار

7 همش دنیا همش عقبی فزون بود %~% حقیقت رهبران را رهنمون بود

8 همش گنج صور هم گنج معنی %~% ورا بود ای پسر از گنج تقوی

9 چنان رفعت که او اندر جهان دید %~% کسی دیگر بخواب آن کی توان دید

10 چنین گفت او که اندر کل احوال %~% نشان بی نشان جستم به سی سال

11 به سی سال اندر اینجا خوندل من %~% بخوردم بی نمود آب و گل من

12 حجابم یک شبی برخواست ازپیش %~% نگه کردم من اندر جوهر خویش

13 چو دیدم بحر جستم گم شدم من %~% چو یک قطره که در قلزم شدم من

14 نظر کردم درون و هم برونم %~% حقیقت حق بد اینجا رهنمونم

15 صفات خویشتن در ذات دیدم %~% نمود جسم ودل در ذات دیدم

16 درون کل نظر کردم من ازجان %~% چو دیدم در حقیقت راز پنهان

17 یکی دریای بی پایان بدم من %~% در آندریا عجب غرقه شدم من

18 نمود ذات دیدم در دل خود %~% فروماندم میان مشکل خود

19 عجائب حیرتم در دل فزون شد %~% ولیکن عشق با من رهنمون شد

20 دلا دربحر لارفتم ابی خود %~% ندیدم هیچ آنجا نیک هم بد

21 نظر کردم همه یکسان نمودم %~% که من خود در میان واقف نبودم

22 ندیدم غیر در دریای جانان %~% شدم از عشق ناپروای جانان

23 یکی دیدم در آنجاجمله اشیا %~% ز پنهانی شده در بحر پیدا

24 همه در بحر موجود ونبد هیچ %~% ولیکن در نظر بد نقش پرپیچ

25 همه گمگشته بود و حق شده فاش %~% بهر کسوت نموده روی نقاش

26 ز آب بحربنگر هر چه بینی %~% بکن فهمی اگر صاحب یقینی

27 همه از آب دریاگشته پیدا %~% همه در آب حیرانند و شیدا

28 همه در آب بنگر رخ نموده %~% ببسته بد گره خود برگشوده

29 همه در آب و هم اندر همه جان %~% نمود سرخود در بحر جانان

30 بهر نوعی که میدیدم ز اسرار %~% نمود شاه بد آنجا پدیدار

31 نمود شاه بد نی غیر دیدم %~% همه در آب دریا سیر دیدم

32 همه در آب و فارغ گشته ازآب %~% فتاده جملگی اندر تب و تاب

33 همه در آب دریا وصل جویان %~% بسر در عشق او هر لحظه پویان

34 همه در بحر آب و گشته غرقاب %~% همه در آب و گشته طالب آب

35 صدف را جوهر او درنهادش %~% در این بحر عیانی داد دادش

36 صدف در داشت جوهر نیز بر سر %~% شده در راه او بی پا و بی سر

37 همه گویا دل و خامش دهانان %~% طلبکار آمده در نزد جانان

38 همه در آب هم او را طلبکار %~% زهی قدرت زهی صنع جهاندار

39 طلبکارند چون جمله بدانی %~% تو نیز اینجایگه راز نهانی

40 طلبکارند و آب و جمله جانست %~% که همچون دوست بی نقش و نشانست

41 نشان دارند کل در بینشانی %~% همی جویند حیات جاودانی

42 تو چون ایشان میان آب غرقی %~% ولی اینجایگه در دید فرقی

43 بسی فرقست ازمه تا بماهی %~% ولی یکسانست نزدیک الهی

44 بسی فرقست اینجا چون ببینی %~% ولیکن حق زجمله برگزینی

45 همه یکرنگ دان در عین دریا %~% که در دریا شدند این جمله پیدا

46 ز هر دواصل دارند و وطن آب %~% ولیکن این معانی زود دریاب

47 تفاوت از سلوک و خلوت افتاد %~% که جوهر در صدف سر داد بر باد

48 بخلوت صبر کرد و شاد بنشست %~% ز جمله فارغ و آزاد بنشست

49 سکون کرد و ز ذات کل عیان شد %~% پس آنگه لایق هر شایگان شد

50 ببین تا لاجرم اینجا بهایش %~% چگونه هست مر نور لقایش

51 فروغش روشنی دل فزاید %~% شب تاریک ظلمت در رباید

52 ز نورست و حقیقت نور باشد %~% به پیش سالکان مشهور باشد

53 در ارچه اصل آبست هم بغایت %~% بود از این و آن فرقی تفاوت

54 تفاوت آمدست اینجای از اصل %~% ز اصل اینجا بیابی ناگهی وصل

55 در این دریا توئی اینجا صدف وار %~% دهان بر بسته و بنشسته ناچار

56 در این بحر فنا بر بن نشسته %~% دهان خویش از حسرت ببسته

57 یکی جوهر درون سینه داری %~% چو ایشان نیز تو گنجینه داری

58 عجایب جوهری داری تو نادان %~% نمیدانی ترا از این چه تاوان

59 عجائب جوهری داری شب افروز %~% که شب گردد ز تاب نور آن سوز

60 عجائب جوهری شاهانه داری %~% ولیکن در صدف دردانه داری

61 ترا این جوهر از هر دو جهان است %~% درونش جوهری دیگر نهان است

62 اگر این جوهر اینجا یافتی باز %~% ترا باشد از آن تمکین و اعزاز

63 اگر بی جوهر اینجاگه بمانی %~% چو ماهیدر بن این چه بمانی

64 طلب کن جوهر این ذات اینجا %~% مشو غرقه چنین در عین دریا

65 طلب کن جوهر بیچون ببین ذات %~% نمود عین گردون بین در ذات

66 از این درهای معنی زود بگزین %~% درون هر یکی یک جوهری بین

67 چنین مستغرق دریا شدستی %~% که از بودت تو ناپروا شدستی

68 دمی زین بحر کن آخر نظاره %~% که اینجا جوهری اندر کناره

69 شده پیدا صدف با اوست مرده %~% به پیش عین جوهر جان سپرده

70 سپرده جان ودیده روی جوهر %~% نمود عشق گشته ناگهی در

71 هلاکیت فتاده مر صدف وار %~% تو از آن جوهر اینجاگه بکف آر

72 چو جوهر یافتی بنگر شعاعش %~% نمود جسم و جان کن بس وداعش

73 کجا یابی تو اینجا جوهر ذات %~% که سرگردانی اندر بحر ذرات

74 تو در بحری و جوهر مینجوئی %~% بیان چند زر تا چند گوئی

75 جواهر جوی از دریای معنی %~% اگر هستی ز دل دارای معنی

76 جواهر جوی همچون پادشاهان %~% چو جوهر یافتی برگو چو شاهان

77 خوشا آندم که جوهر باز بینی %~% وزان هم عزت اندر ناز بینی

78 ترا جوهر درون جسم و جانست %~% کنون از چشم صورتگر نهانست

79 نهانست این همه درجوهر ذات %~% خروشانند اینجا جمله ذرات

80 طلبکارند او را جمله اینجا %~% بماند جملگی سرگشته اینجا

81 همه جویای جوهر در همه درج %~% نمیدانند این جوهر ورا ارج

82 نداند ارج این جوهر مگر آن %~% که دریابد حقیقت جان جانان

1 الا ای جوهر قدسی یکتای %~% زمانی زین صدف هین روی بنمای

2 صدف بشکن همه جوهر برون ریز %~% عیانی جوهر اندر خاک و خون ریز

3 تو داری در صدف جوهر یقین باز %~% بده تا باز بینم عزت و ناز

4 منم شاه و مرا اینست جوهر %~% صدف زین بحر بیرون آر و بگذر

5 هم اینجامرده شو تا زنده مانی %~% بیابی تو حیات جاودانی

6 هم اینجا مرده شو تا در حیاتت %~% یکی جوئی ز جوهر بی نهایت

7 منم جویای تو تو مرده ماندی %~% عجب مانند من افسرده ماندی

8 زمانی در دلی یکی نمائی %~% دگر یکبارگی دل میربائی

9 زمانی اندر این دریا نشینی %~% ز بهر آنکه تا غیری نبینی

10 زمانی واقفی بر کل اسرار %~% که تا مکشوف کل آری پدیدار

11 زمانی در زمین ودر زمانی %~% عجب افتاده بی جا و مکانی

12 نه درکونین نه در کنجی زمانی %~% نداری در مکان هم آشیانی

13 نداری جای جمله جای آنست %~% تمامت مسکن و ماوای آنست

14 طلبکار تواند افلاک و انجم %~% تو از جمله شده در جملگی گم

15 یکی داری حقیقت نور ذاتی %~% یقین میدانم اکنون بی صفاتی

16 صفاتی چون کنم چون نور باشی %~% درون جزو و کل منظور باشی

17 همه جویای تو تو در میانه %~% ولی باشی حقیقت جاودانه

18 همه زنده بتو تو نور جمله %~% حقیقت مر توئی منظور جمله

19 صفاتت برتر ازکون و مکانست %~% نمود ذات تو کل کن فکانست

20 صفات حق تو داری در طبایع %~% مکن بیچاره را اینجای ضایع

21 تو بستی نقش هستی دید نقاش %~% تو کردستی چنین اسرارها فاش

22 تو کردی جمله پیدا نیز پنهان %~% کنی در عاقبت در نزد جانان

23 توئی اصل و چرا در فرع هستی %~% از ایرادرنمود شرع هستی

24 بتو پیداست اشیا جمله پیدا %~% توئی در دیده جانها هویدا

25 بتو پیداست جان و دل حقیقت %~% سپردستی همی راه شریعت

26 بتو پیداست سر لامکانی %~% گمانی بردهام تو جان جانی

27 چو در عهد تو اینجا پایدارم %~% شدم تسلیم و اکنون کن به دارم

28 چو درعهد تو ام پیدا شده من %~% ز نور تو چنین یکتا شده من

29 بتو میبینم اینجاجان دیدار %~% به جان هستم ترا اینجا خریدار

30 بتو میبینم آفاق جهانم %~% بتو زنده شده جان و روانم

31 تو خود اصل تمام کایناتی %~% حقیقت در عیان نور ذاتی

32 مرا بنمای آن دیدار اینجا %~% نمود خویش با دیدار اینجا

33 ز عشقت سوختم چون موم در شمع %~% همه چشمم همه عشقم همه شمع

34 چه میگوئی دمی آخر بگو تو %~% بنه بر ریشم اینجا مرهمی تو

35 چه میگوئی که جمله گوش گشتم %~% نهاد عقلم و بیهوش گشتم

36 شدم خاموش و دیدم ابتدایت %~% شدم بیهوش و دیدم انتهایت

37 بدیدم جملگی ازتو پدیدار %~% شدستی جان مستم را خریدار

38 ندارم بیش جانی آن ترا باد %~% مگر ما را کنی از خویش باد

39 ندارم هیچ وجمله از تو دارم %~% چو دارم روی تو من غم ندارم

40 ندارم هیچ جز دیدارت ای جان %~% چرا هستی ز خویش خویش پنهان

41 جهانی رخ نمودی این چه حالست %~% ندانم این وبالم یا وصالست

42 وصالم روی بنمود است ازتو %~% که ره در جمله بگشودست ازتو

43 تو جانی لیک جانان هم تو داری %~% گهر در حقه مرجان توداری

44 زهی دیدار تو نور مه و خور %~% کجا باشد چو من اینجای در خور

45 کمالت برتر است از عقل و ادراک %~% عجایب جوهری هستی خطرناک

46 درون پرده در پرده سرائی %~% بهر نوعی که میخواهی سرائی

47 درون پرده و پرده دریده %~% کمال خویشتن هم خویش دیده

48 درون پرده پرده برانداز %~% مرا زین پیش اینجاگه تو مگذار

49 درون پرده پرده بسوزان %~% مر از نور خود کل بر فروزان

50 یقین اینجا ترا بشناختم من %~% نمود خویش در تو باختم من

51 یقین دیدم ترا در پرده عشق %~% تو بودی مر مرا گم کرده عشق

52 یقین دیدم توئی جان و جهانم %~% ز تو مر راز پیدا و نهانم

53 شدستم از غمت شیدا و مجنون %~% که یکسانی بهر لحظه دگرگون

54 توئی اینجان من هم یک صفت باش %~% ز دید خویشتن نی بر صفت باش

55 تمامت کاملان لال تو باشند %~% ز نور تو عیان حال تو باشند

56 همه عشاق سرگردان بودت %~% عجایبها ز خود برساختستی

57 چه شور است که میانداختستی %~% طلبکارند دائم در وجودت

58 چه شور است این یقین با من بگو باز %~% که کردستی ابا من جنگ آغاز

59 تمامت کشتی و در خون فکندی %~% ز پرده جملگی بیرون فکندی

60 تمامت پرده عالم دریدی %~% ز اول پرده آدم دریدی

61 تو دانی آنچه خواهی میکن ای جان %~% مکن پیدا بکس این راز پنهان

62 همه جانها فدای روی توباد %~% همه تنها چو خاک کوی تو باد

63 زهی ملک جهان داری که داری %~% دریغا از وفا رحمی نداری

64 نداری هیچ رحمی من چگویم %~% که سرگردان تو مانند گویم

65 بکن رحمی مرا آخر مکش دوست %~% چو میدانی که کشتن هم نه نیکوست

66 ولی خوئی خوشت اینست جانا %~% مگر با جملهات کین است جانا

67 ترا مهراست کشتن کین نباشد %~% که کس را اینچنین آئین نباشد

68 ترا مهرست با جمله نهانی %~% که کشتن باشد اینجا زندگانی

69 ترا این بیوفائی کل وفایست %~% بر هر کس مر این جرم و جفایست

70 یقین در کشتن اینجا زندگانیست %~% بر عشاق این راز نهانیست

71 بر من خوب آمد عشق ناچار %~% بکن این بنده خود را تو بردار

72 همه جانها ز بهر تو نثارست %~% همه دلها ستاده زیر دارست

73 همه محکوم فرمان تو باشیم %~% سزد با چون توئی ما خود نباشیم

74 همه درماندهایم و زارومجروح %~% تو هستی جملگی را قوت و روح

75 همه در نور تو نابود بودیم %~% زیانی نیست جمله سود بودیم

76 همه در تو گمیم و هم عیانیم %~% بتو پیدا شده اندر جهانیم

77 تو بنمودی جمال و میربائی %~% کنون دانیم چون باشد خدائی

78 خدائی نیست اندر نزد معنی %~% نه این سر دارد اینجانیز دعوی

79 ولی درد دلم باتو بگویم %~% طبیبم چون توئی درمان نجویم

80 تو این درد مرادرمان کن ای جان %~% مر این دشوار من آسان کن ای جان

81 تو دردی هم تو خواهی کرد درمان %~% تو جانی هم تو خواهی گشت جانان

82 تو دردی هم تو درمانی یقینم %~% تو جانی نیز جانانی یقینم

83 شده معلوم کاینجا هم تو بودی %~% نمود خود مرا اینجا نمودی

84 نمود خود نمودی ای دل و جان %~% ز پیدائی نخواهی گشت پنهان

85 تمامت عاشقانت بنده گشته %~% ز نورت جملگی تابنده گشته

86 تمامت مست و حیرانند جانا %~% بروز و شب تو میخوانند جانا

87 درون جان جمله گفتگوئی %~% بمعنی و به صورت بس نکوئی

88 ز حسن خویش برخوردار خویشی %~% ز فیض نور در اسرار خویشی

89 کمالی جمله و نقصان نداری %~% وجود جمله فرمان تو داری

90 تو گویائی تو بینائی تو جانی %~% تو اسرار همه عشاق دانی

91 زهی نورت ربوده مسکن دل %~% عیان کرده نمود گلشن دل

92 زهی نورت همه عالم گرفته %~% از آن یک پرتوی آدم گرفته

93 نهان در جانی و جایت نهانست %~% به چشمم ذات تو عین العیانست

94 ز تو گویا شدم ای جان جانم %~% بکش آخر وز اینجاوارهانم

95 مرا چون آرزوی کشتن آمد %~% نه همچون دیگران برگشتن آمد

96 مرا از بهر کشتن آوریدی %~% بدینسانم ز جمله برگزیدی

97 بکش زیرا که تسلیم تو گشتم %~% یقین من فارغ از بیم تو گشتم

98 منم تسلیم و حیران اندر این راه %~% ترا من میشناسم شاه خرگاه

99 مرا آن وعده کانجا بدادی %~% برآور تا شوم در عشق راضی

100 منم تسلیم تو از بهر کشتن %~% دمی از دیدنت اینجا بگشتن

101 توئی جان جهان و دید اسرار %~% مرا چندین در این دنیا میآزار

102 تو ای جان جهان تا چند خواری %~% کنی برمن منم بر پایداری

103 چنین من پایدار و پایدارت %~% همی بینم جهانی آشکارت

104 جفا بر من کنی تو آشکاره %~% بآخر کرد خواهی پاره پاره

105 مرا اینجا یقین میدانم ای جان %~% که برگویم این اسرار جانان

106 من اینجا درگمان و در یقینم %~% اگرچه راز تو از پیش بینم

107 بوقتی کاین طلسم آواره باشد %~% وجودم لخت لخت و پاره باشد

108 من آن دم گویم اسرار معانی %~% کنونم کش که زارم میتوانی

109 ز بهر کشتن اینجا من بزادم %~% چو اکنون تن بتسلیمی نهادم

110 چه باشد جان هزاران جان چه باشد %~% که این مشکین کمان تو که باشد

111 بهردم صد هزاران جان شیرین %~% فدای رویت ای دلدار شیرین

112 توئی کاندر نهاد جمله فردی %~% نکرده هیچ کس آنچه تو کردی

113 لب شیرین گوهر پاشت ای جان %~% که دیدار تو آمد درد درمان

114 بکن درمان من تا جان دهم باز %~% ز عین جسم خود پنهان دهم باز

115 بکن جانم قبول ای جان جان تو %~% بکش عطار ای جان رایگان تو

116 تو میدانی که همچون او نیابی %~% جز این خواهی که کشته او نیابی

117 بکش ای جان ودیگر زندهام کن %~% منم بنده بخود پایندهام کن

118 چو قتل من بدست تست جانا %~% از آن جانم زهستی جست جانا

119 چو کردی نیست آنکه هست باشم %~% که خود من از وصالت مست باشم

120 ز جام تست این مستی که دارم %~% ز دید تست این هستی که دارم

121 ز شور تست اینجا شورش جان %~% که پیدا میکند هر لحظه طوفان

122 ز جام تست این هستی دمادم %~% مرا دادی تو این هستی دمادم

123 دمادم جامت اینجا نوش دارم %~% از آن این حلقهات در گوش دارم

124 شدم حلقه بگوشت همچو عشاق %~% زدم هر لحظه کوس عشق را طاق

125 خروشم بر فلک دارد ملک گوش %~% نخواهم کرد من نامت فراموش

126 فراموش نگردد ای دل و دین %~% توئی در جان و دل هم جان شیرین

127 فراموشم نگردد مهر مهرت %~% که دیدستم دمی اعیان چهرت

128 ز مهرت مهر دارم همچنان من %~% زنم در مهر جانت کوس جان من

129 دمی تا در بدن دارم تو بینم %~% بجز تو هیچ دیگر مینبینم

130 بجز تو هیچ چیزی در خیالم %~% نگنجد ز آنکه آن باشد وبالم

131 بجز تو میندانم ای دلارام %~% که بی تو خود ندارد این دل آرام

132 دلارامی و هم آرام جانی %~% کنون راز من اینجاگه بدانی

133 چنین با من جفا داری مرا هان %~% از این اندوه زودم دوست برهان

134 دمی نه مرهمی بر جان عطار %~% که هم دردی و هم درمان عطار

135 ترا دریافت قصه هست باقی %~% اگر جامی دهی اینجای ساقی

136 بده جامی و جانم زودبستان %~% که بیرویت نخواهم باغ و بستان

137 بده جامی که خرقه هست زنار %~% بسوزم این زمانش در تف نار

138 بده جامی که تا جان برفشانم %~% که از دریای تو گوهر فشانم

139 بده جامی که جانم مست رویت %~% شد اکنون میزند او های و هویت

140 بده جامی که جانم مست ماندست %~% ز بهر جان توپابست ماندست

141 بده جامی اگرچه هست هستم %~% بیک جامی دگر ای دوست رستم

142 بگیر از پایم آنگاهی درآور %~% مرا این است اگر داری تو باور

143 که من خود در برت جانا که باشم %~% چو تو هستی بگو تا من چه باشم

144 خراباتی شدم اندر خرابات %~% خراباتی منم اکنون مناجات

145 کجادرگنجدم سالوس اینجا %~% نگیرد مکر و هم افسوس اینجا

146 مرا جام میت فانی نمودست %~% بیک ره مرمرا از خود ربودست

147 ندانم تو منی یا من توام جان %~% از آن شیوه زنی اینجای دستان

148 تو مائی من توام اکنون تو دانی %~% تو میدانی که اسرار جهانی

149 توئی اکنون من اینجا نیستم جان %~% بگو کاین جایگه برچیستم جان

150 تو هستی در من و من خود نیم دوست %~% چو کردی مغز اینجاگه مدان پوست

151 مگر بد خفته عشاقی ابر خواب %~% شده بیهوش اندر عین غرقاب

1 چنان مدهوش عشق اندر فنا بود %~% که گوئی آن زمان عین لقا بود

2 شده درخواب و خاموش اوفتاده %~% چو مستان سخت بیهوش اوفتاده

3 مگر معشوق او در خواب میدید %~% درون خویشتن مهتاب میدید

4 که معشوقش رخ اینجاگاه بنمود %~% که گوئی آن زمان عین لقا بود

5 چنان صاحب جمالی دید آنجا %~% که وصفش مینگنجد آن دلارا

6 جمالش فتنه و عشاق آفاق %~% بخوبی و ملاحت در جهان طاق

7 لب لعلش نبات و قند و شکر %~% رخش تابان مثال ماه انور

8 نظر کرد وجمالش دید در خواب %~% گرفتش گوش آن مه را باشتاب

9 بجست ازخواب و گفت ای جان کجائی %~% نمود خود تو ما را مینمائی

10 چگونت یافتم ای جان جانم %~% کنون در دست خود عین العیانم

11 گرفته گوش تو بینم بتحقیق %~% زهی اسرار ما از عز و توفیق

12 نظر کرد و بدستش گوش خود دید %~% ز شرم خویشتن آنجا بخندید

13 گمان برد او در اینجاگه نهانی %~% درون جان و دل گفت از نهانی

14 تو دانی تونمودی تو ربودی %~% تو گفتی در حقیقت تو شنودی

15 ندانستم ولی دانستم اینجا %~% ترا من گوش نتوانستم اینجا

16 گرفتم گوش تو تا گوش دارم %~% کجایارم که گوشت گوش دارم

17 ولی دانستم ای پیدا و پنهان %~% که این مشکل بر من هست آسان

18 تو بودی و من ای خوش خفته در خواب %~% مرا بنمودهاینجا تک و تاب

19 چگویم صاحب حسن و جمالی %~% منم نقصان تو درعین کمالی

20 نمودی و ربودی جان زپیشم %~% نمک افکنده اینجا بریشم

21 رموز تو دراینجاگه گشاید %~% مرا اینجایگه جز تو نشاید

22 دگر من از کجا جویم جمالت %~% که یک دم شاد گردم از وصالت

23 وصالت بود و شد عین فراقم %~% کنون دل پر ز درد و اشتیاقم

24 جگر خونست دیگر روی بنمای %~% گره تو بسته و هم تو بگشای

25 دریغا من تو بودم یا تو مائی %~% درون خواب رویم مینمائی

26 به بیداری ترا بینم در اینجا %~% یقین مهر تو بگزیدم در اینجا

27 همت بیدار دیدم جاودانی %~% اگرچه ازدو چشم من نهانی

28 نهانی لیک پیدائی همیشه %~% نه درجانی نه برجائی همیشه

29 تو در خوابی و دنیا همچو خوابست %~% یقین عمر تو اینجا در شتابست

30 شتاب اینجا مکن نی صبر نی دل %~% که بنماید ترا این راز مشکل

31 در این خواب خراب آباد دنیا %~% ندیدی هیچ اینجا روی مولی

32 اگر معشوق اینجا رخ نماید %~% ترا از عقل و جان کلی رباید

33 ندانی تا که بد این بی دل مست %~% تو گوش که گرفتی زود بردست

34 ترا گوشست در دستت گرفته %~% بیکره عقل و آرامت گرفته

35 نمیبینی دو چشم آخر تو دلدار %~% که تا چشم افکنی بر روی دلدار

36 ترا دلدار اینجا رخ نمودست %~% عیان عقل اینجا در ربود است

37 تو اندر خواب غفلت او بدیدی %~% چنین مست و خرابی آرمیدی

38 نمیبینی ورا بنمایدت روی %~% ولیکن نقش میبازد دگرسوی

39 بجز دیدار حق درخود مبین تو %~% که هستی صاحب عین الیقین تو

40 گهر دیدی و مینشناختی باز %~% بهرزه آن گهر انداختی باز

41 چویار امروز با تست و تو اوئی %~% در این معنی که من گفتم چگوئی

42 رخت بنمود او را میشناسی %~% وگر نشناسیش تو ناشناسی

43 ورا بشناس اندر پرده دل %~% طلب کن یک زمان گم کرده دل

44 نه یارت در برست و رهبرت اوست %~% در اینجاگاه کلی غمخورت اوست

45 غم او خور که او از تست روشن %~% نموده اندر اینجا هفت گلشن

46 چنین آسان و تو دشوار داری %~% عزیزی خویشتن را خوار داری

47 مشو خوار جهان جان را خبر کن %~% برویش اندر اینجاگه نظر کن

48 نظر کن تا ببینی زود رویش %~% طلب کن در نهاد های و هویش

49 قفس داده قفس را روح داده %~% مقام سنت اندر دل نهاده

50 دریغا جان تست و جان شده لال %~% نمییابی دریغا تا کی این حال

51 توان گفتن بجز تو تابدانی %~% که او شاهست و کرده پاسبانی

52 ترا او بنده و تو بنده او %~% سرت در پیش اوافکنده او

53 نمیخواهم که گویم آشکاره %~% دلی خواهم که سازم پاره پاره

54 وجود خویشتن در نزد دلدار %~% که کردم راز او اینجای اظهار

55 از آن نکته بسی اسرار دانم %~% همی ترسم که تا رمزی بدانم

56 نمیبینم یکی همدم در اینجا %~% که باشد مرمرا محرم در اینجا

57 نمییابم در اینجا وصل ای دل %~% که با او برگشایم رازمشکل

58 نمیبینم یکی صادق چگویم %~% که دیری هست تا در جستجویم

59 نمیبینم یکی همدرد جانی %~% که برگویم یکی راز نهانی

60 همه در غفلتند و رفته در خواب %~% در این دریا شده کلی بغرقاب

61 چنین در غفلت اینجاگاه مستند %~% که گویا نیستند و نیز هستند

62 چنان مستند اندر خواب رفته %~% که ایشان را همه طوفان گرفته

63 در این طوفان کجا گردند بیدار %~% و زین مستی کجا گردند هشیار

64 در این طوفان دل جمله خرابست %~% گرفته پیش و پس گرداب آبست

65 ز خواب اینجا اگر بیدار آیم %~% که با وی پاسخی اینجا گذارم

66 بگویم راز با دیوار اینجا %~% همه از رمز پر اسرار اینجا

67 به از دیوار اینجاکس ندانم %~% که با وی دمبدم رازی برانم

68 که دیوار است دانم رازدار او %~% که خاکت را نموده کردگار او

69 بود اورازدار عاشقان هم %~% که دارد سر راز جان جان هم

70 چو بادیوار گوئی سر اسرار %~% زبان خود در آن ساعت نگهدار

71 نگهدار ای برادر هم نهانت %~% که گوشی دارد و گوید بیانت

72 دلا خاموش چون همدم نداری %~% تو این عمرت بضایع میگذاری

73 چرا هر دم بگوئی دیگر اینجا %~% همی گردی ز حیرت جای بر جا

74 خبرداری که اکنون دوست با تست %~% درون مغز نقش و پوست با تست

75 خبرداری که جانان در درونت %~% گرفته هم درون و هم برونت

76 خبرداری که او پرده نشین است %~% کسی داند که با او همنشین است

77 خبرداری که بنمودست رخسار %~% ولیکن از لطافت ناپدیدار

78 خبرداری که کردت واصل اینجا %~% مراد دل نکردست حاصل اینجا

79 خبرداری که جانت در ربودست %~% خود اینجاگاه در گفت و شنودست

80 خبرداری که میگوید دمادم %~% رموز عشق خود اینجا دمادم

81 خبرداری که او جان جهانست %~% ولی از دیده عقلت نهانست

82 خبرداری خبر ای بیخبر هان %~% که داری یار اینک در نظر هان

83 خبرداری که اودارد دل و تن %~% نموده رخ در این آئینه روشن

84 خبرداری که درگفتار ت او بود %~% یقین اسرار گفت و خویش بشنود

85 خبرداری که اندر دیده بیناست %~% درون جان ودل رویت تواناست

86 درونت با برون هر دو گرفتست %~% تنت یکبارگی اینجا نهفتست

87 درونت با برون در ذات او بین %~% وجودت جملگی در ذات او بین

88 چنان عاشق شدست اینجا ترا یار %~% که جز تو درنمیگنجد ز اغیار

89 چنان عاشق شدست اینجا ترا او %~% که در تو ابتدا در انتها او

90 چنانت دوست میدارد یقین دوست %~% که مغزت کرد اینجاگاه او پوست

91 چنانت دوست میدارد عیانی %~% که میگوید ترا راز نهانی

92 بجانت دوست میدارد یقین تو %~% که کردت اولین و آخرین تو

93 نموده ذات کل اندر صفاتت %~% عیان کرده در اینجا بود ذاتت

94 ترا ازخویشتن پیدا نمودست %~% رموز مشکلت کلی گشودست

95 چنان عاشق شده اینجا بتحقیق %~% که میبخشد ترا اسرار توفیق

96 تو هستی بیخبر گویای اسرار %~% نمیبینی حقیقت روی دلدار

97 تو هستی بیخبر در بی نشانی %~% نمییابی ورا اندر نهانی

98 تو هستی بیخبر دریاب دلدار %~% حجاب آخر ز پیش خویش بردار

99 ببین رخسار همچون ماه رخشان %~% درون پرده دل گشته تابان

100 ببین رخسار او اینجا چو خورشید %~% که داری در کنار خویش امید

101 ببین رخسار او چون مشتری تو %~% اگر هستی بجانت مشتری تو

102 ترا بنمود اینجاگاه خود او %~% نشسته فارغش ازنیک و بد او

103 تو سرگردان چرا هرجا دوانی %~% نظر کن یک دمی گر کاردانی

104 تو سرگردان مشو با خویشتن باش %~% بر او بیحجاب جان و تن باش

105 نظر کن آنچه پنهان بود از کل %~% بفکنده بد ترا در رنج و هم ذل

106 درونت با برون هر دو یکی ساز %~% حجاب آخرز پیش دل برانداز

107 جمال او نظر کن تا ببینی %~% اگر مرد رهی این راز بینی

108 تو همچون دیگران مغرور و مستی %~% بروز و شب چنین بت میپرستی

109 از این بت هیچ ناید مر ترا هان %~% بگو تا چند بای دیر رهبان

110 کنون از بت پرستی خود تو برهان %~% از این بت هیچ ناید این یقین دان

111 تو در دیری و مر بت میپرستی %~% کنون اندر شراب شرک مستی

112 بت تو صورت تو گشته ترسا %~% درون دیر صورت راهب آسا

113 چو ابراهیم باش و بشکن آن بت %~% که آمدنزد عاشق مر تن آن بت

114 همه مردان بت خود را شکستند %~% ز دست صورت اینجاگه برستند

115 بکردند دیر صورت جمله ویران %~% از این بیشه شده بیرون چو شیران

116 دوعالم عاشق آسا صید کردند %~% زمین را با زمان در قید کردند

117 بیکره باطن خود را چو ظاهر %~% یکی کردند در تبلی السرائر

118 یکی کردند اینجا جسم با جان %~% شدند ایشان ز دید خویش پنهان

119 یکی گشتند از عین دو بینی %~% برون رفتند در صاحب یقینی

120 چو ایشان در یکی اینجا قدم زن %~% وجود جان ودل را در عدم زن

121 تو همچون ذات ایشانی بمعنی %~% ولی در باطن تو نیست تقوی

122 بتقوی این چنین دانی بکردن %~% از این میدان کل گوئی ببردن

123 بتقوی باطنت گر پاک داری %~% مر این معنی بدانی که سواری

124 بتقوی مرکب معنی برانی %~% بموئی اندر این ره مینمائی

125 بموئی گر بمانی خسته باشی %~% چو دزدان دائما بر بسته باشی

126 از این زندان خلاصی بخش خود را %~% وجود خویشتن گردان احد را

127 چرا در بند خود ماندی گرفتار %~% دمادم میکنی بر خویش آزار

128 چنین صورت که میبینی تو روشن %~% ورای صورت خود هفت گلشن

129 از این گلشن نظر گاه دل تست %~% ولی صورت در اینجا مشکل تست

130 تو مرغ جان خود پرواز کل ده %~% یقین اینجا ورا تو ساز کل ده

131 بمعنی صورت خود جان جان کن %~% نهادت در همه اشیا نهان کن

132 بگرد قبة افلاک برگرد %~% برافشان خویشتن را پاک از این گرد

133 زمین را با زمان هر دو یکی ساز %~% دمادم مرغ جان آور به پرواز

134 قدم بیرون نه از این آستان تو %~% اگر مرد رهی اینجا نهان تو

135 حجابت مستی است و بت پرستی %~% از این چنبر برون یک دم نرستی

136 از این نه طاق و هفت انجم گذر کن %~% بذات پاک روحانی نظر کن

137 ترا دانست اینجا حاصل ای دل %~% چرا خود رانکردی واصل ای دل

138 ترا ذاتست حاصل اندر اینجا %~% دو بینی میکنی هستی تو شیدا

139 از این نه چار طاق برستاده %~% بتو نرسد مگر لختی نظاره

140 نظاره میکنی دم دم در او تو %~% فرو رفته در او هم تو بتو تو

141 نداری زهره اندر دید بالا %~% که داری بر تفرج عین آلا

142 درون پرده در پرده سازی %~% تماشا میکنی اینجا ببازی

143 درون پرده گلشن هست بسیار %~% سر و پایش در اینجا ناپدیدار

144 در این گلشن که گلهایش ستارست %~% چو بیکاران نصیب ما نظارست

145 نظاره بیش نبود هیچکس را %~% جز این سیرت در صورت تو بس را

146 یکی سیری اگر بیرون این است %~% کسی داند که اینجا پیش بین است

147 یکی سیری که این سیر جهانتاب %~% از آن نورست این معنی تو دریاب

148 چو تو این سیر اینجا مینبینی %~% کجا در اصل کل صاحب یقینی

149 یقین گر باشدت این را بدانی %~% نمود عشق اینجا باز دانی

150 ترا گر آن شود اینجای مکشوف %~% یقین دانی که هستی جمله مکشوف

151 تو موصوفی ولی نه آگهی تو %~% که چون سالک فتاده در رهی تو

152 بوقتی کاین سلوک اینجا نماند %~% یکی گردد کسی کاین را بداند

153 شود واصل ولی اینجا بتحقیق %~% یکی بیند جمال جان ز توفیق

154 ولیکن تا تو در عین نمائی %~% کجامرد وصولی و لقائی

155 تر این گلشن اینجاگه خوش آید %~% از آن اصلت ز باد و آتش آمد

156 نمود ذات و خاکت گو مگردان %~% بماندی در جمال خویش حیران

157 تو حیرانی و حیران حق نبیند %~% کجادانی کسی کاین سر ببیند

158 تو حیرانی و افتاده چنین خوار %~% کجا راهی بری در عین اسرار

159 ترا جز این کواکب درسموات %~% نیامد در نظر دوری از این ذات

160 نظاره کن در اینجا گر خموشی %~% بگو تا چند در هر گونه جوشی

161 همه همچون تو در خورشید اشیا %~% ز پنهانی شده اینجای پیدا

162 نظاره کن ترا با این چکارست %~% که صنع لامکانی بیشمارست

163 نظاره کن زبان درکش تو خاموش %~% مشو چندین بهر چیزی بمخروش

164 در این دریای پر جوهر نظاره %~% کن اینجا دم بدم کش نیست چاره

165 در این دریای پر جوهر باعزاز %~% اگر مرد رهی دمدم در انداز

166 طلب میکن در این زندان خداوند %~% که بیرونت کند ناگه از این بند

167 تو در زندان و بام او پر از نور %~% تو افتاده چنین در شیب از دور

168 تو زندانی و بامش جمله گلشن %~% تو افتاده چنین اندر نشیمن

169 بجز نظارگی اینجا نداری %~% که جز جان و دل شیدا نداری

1 مگر میکرد درویشی نگاهی %~% در این دریای پر در الهی

2 کواکب دید جمله در شب افروز %~% که شب از نور ایشان بود چون روز

3 تو گفتی اختران استادهاندی %~% زبان با خاکیان بگشاده چندی

4 که هان ای عاقلان هشیار باشید %~% در این درگاه شب بیدار باشید

5 چرا چندین سر اندر خواب دارید %~% که تا روز قیامت خواب دارید

6 دل دوریش بیدل در نظاره %~% ز چشمش درفشان شد بر ستاره

7 خوشش آمد سپهر کوژ رفتار %~% زبان بگشاد چون بلبل بگفتار

8 که یارب بام زندانت چنین است %~% که گوئی چون نگارستان چین است

9 ندانم غیر زندانت چسانست %~% که زندان تو باری بوستانست

10 تمامت گلشن است ونور اسرار %~% ولیکن تا سر کل ناپدیدار

11 همه نور است و عین ذات دانم %~% ترا چون مصحف آیات دانم

12 جمال تست اینجا نور تابان %~% شدم اندر جمال دوست حیران

13 چگونه من چنین حیران نباشم %~% ز شوقت جان ودل گریان نباشم

14 ز سر تا پای نوری و حضوری %~% ز نزدیکی که هستی دور دوری

15 تو نزدیکی و با من در میانی %~% نموده رخ در آیینه نهانی

16 سمواتی ولیکن عکس ذاتی %~% شده اعیان صفات اندر صفاتی

17 چنین فیضی و نوری که تو داری %~% بهر لحظه که بر عالم بباری

18 تو جانبخشی و سر تاسر شده ذات %~% ز نور تست اینجا جمله ذرات

19 خوشم میآید اینجادیدن تو %~% شدم حیران در این گردیدن تو

20 چنین گردان شده صوفی چرائی %~% از ایراپای تا سر در صفائی

21 ز شوق حضرتی حیران و هم مست %~% ز اول تا بآخر گردشی هست

22 در این گردش که هستی شوق داری %~% ز نور فیض و رحمت ذوق داری

23 در این دم ینزل الله است تحقیق %~% مرا اینجا نصیبی بخش و توفیق

24 در این دم ینزل الله است گر اوست %~% حقیقت مغز گردان مر مرا پوست

25 در این دم ینزل الله است از ذات %~% مراکن زنده دل با جمله ذرات

26 در این دم ینزل الله است یکتا %~% مرا از نور خودگردان تو یکتا

27 در این دم ینزل الله است حاصل %~% مرا گردان ز یاد دوست واصل

28 تو آن نوری که هستی اصل اول %~% چرا داری نمود خود معطل

29 تو آن نوری که در عین دخانی %~% تمامت فیض و فضل جاودانی

30 تو آن نوری که از تو گشت پیدا %~% سراسرکرده مر اسم اشیا

31 ترا پیوسته میبینم اباذات %~% سراسر عین قرآنست و آیات

32 ترا پیوسته میبینم ابا حق %~% توئی جان جهان و نور مطلق

33 ترا پیوسته میبینم در آن نور %~% توئی در ذات کل افتاده منشور

34 تو جان بخشی همه ذرات عالم %~% که ریزان کردهنورت دمادم

35 تو جان بخشی و جانان دیده تو %~% بسی در عشق او گردیده تو

36 تو جان بخشی ودیدستی رخ یار %~% مرا از دید خود ضایع بمگذار

37 تو جان بخشی و جانم زنده گردان %~% مرا چون نور خود تابنده گردان

38 تو جان بخشی و هستی آیت دوست %~% ترا دانم در اینجا مغز و هم پوست

39 ز بود تو چو من نابود بودم %~% کنون اعیان تو اینجا نمودم

40 در این شب مرمرا مقصود حاصل %~% کن اینجا تا شوم از دوست واصل

41 در این شب مرمرا آزاد گردان %~% از این زندان دلم را شاد گردان

42 در این شب قدر دارم از رخ تو %~% چو خاصه بدر دارم از رخ تو

43 در این شب قدر دارم وارهانم %~% رسان با یک نفس در جان جانم

1 یکی هاتف مر او را داد آواز %~% که ای درویش خوش میسوز و میساز

2 بسوزان خویشتن درحضرت ما %~% که تا یابی عیان قربت ما

3 سما هرگز نداندراز ما او %~% ولیکن پرده است آغاز ما او

4 تو اینجاگه چنین حیران شده مست %~% کجا هرگز چنین آسان دهد دست

5 تو ما را دان و ما را بین و ماجوی %~% هر آن رازی که میداری بماگوی

6 که تا قرب ما بویی بیابی %~% که از مستی و حیرانی خرابی

7 سما حیران ما گردان و مستست %~% نمود ماست و اندر نیست هستست

8 ز عشق ما چنین گردان شده او %~% عجب تو از تو خود حیران شده او

9 وصال ما همی جوید دمادم %~% نمود فیض ما ریزد بعالم

10 ز ما دارد چنین نور یقین او %~% نداند اولین و آخرین او

11 ز ما دارد نمود عشق گلشن %~% نه همچون او زند او ما و هم من

12 ز شوق ما چنین گردانست دائم %~% ولیکن ذات مادر اوست قائم

13 نداند هیچ خاموشی است گردان %~% ز تاب نور ما پیوسته حیران

14 تو زو میجوی ای مسکین وصالت %~% نمیدانی در اینجا هیچ حالت

15 اباتست آنچه میجوئی از او باز %~% حجاب نور پیش خود برانداز

16 حجاب او ترادر صورتت بین %~% از آنی دائما پیوسته غمگین

17 حجابت اوست زو هستی طلبکار %~% توئی نقطه ویت مانند پرگار

18 بسرگردانست دائم در نهادت %~% در این دنیا عجایب داد دادت

19 طلبکار است او همچون تو مارا %~% تو زومیجوئی ای مسکین خدا را

20 چو سرگردانست او مانند گوئی %~% در این معنی تو درویشان چگوئی

21 چو سرگردانی و اینجا بدیدی %~% چرا با او تو در گفت و شنیدی

22 چو سرگردانست او مانند دولاب %~% عجب تر از تو او ماندست غرقاب

23 تو از وی چه طلب داری تو اوئی %~% که سرگردان چو او مانند گوئی

24 ز خود جو آنچه گم کردی تو خود را %~% مکن آخر تو چندین شور و غوغا

25 نظر کن در درون درویش بنگر %~% نمود ذات ما اینجا سراسر

26 نظر کن در درون جان حقیقت %~% منه پایت برون تو از شریعت

27 مرا بنگر که اندر جسم و جانم %~% ز دید صورتت اندر نهانم

28 درون خویشتن را کن منور %~% ز من درویش مسکین هان بمگذر

29 مرا کردی طلب اینک مرایاب %~% بآهسته مکن درخویش اشتاب

30 مرا کردی طلب من جان تراام %~% ترا پیوسته من عین لقاام

31 مرا کردی طلب بنگر برویم %~% که این دم با تو اندر گفتگویم

32 مرا کردی طلب دیدار بنگر %~% درون تست هان دلدار بنگر

33 مرا کردی طلب بنمودمت هان %~% گره اکنون بکل بگشودمت هان

34 مرا کردی طلب اکنون به بینم %~% که من اندر درونت پیش بینم

35 مرا کردی طلب پیوسته مستم %~% درون جان و دل پیوسته هستم

36 نیم هستم ترا هستیم داخل %~% ترا مقصود شد درویش حاصل

37 ترا مقصود هم کلی برآرم %~% غم واندیشههای تو سرآرم

38 ترا مقصود من درویش خسته %~% مشو دیگر در اینجا دل شکسته

39 بجز من منگر و جز من مبین تو %~% همیشه باش در عین الیقین تو

40 بجز من منگر و با من بگو راز %~% که من بنمایمت انجام و آغاز

41 بجز من منگر اندر من چه یابی %~% که تا اینجا جمال من بیابی

42 بجز ما منگر و ما را نظر کن %~% بجز من هیچ منگر تو سر و بن

43 منم اندر تو و تو دید مائی %~% چرا درویش از ما تو جدائی

44 جدا از ما مشو درویش دلدار %~% که ماهستیم اینجایت خریدار

45 جدا از ما مشو در هیچ احوال %~% که ما دانیم راز تو همه حال

46 درون تو بکل ما حاضرستیم %~% ز بینائی ترا در خاطرستیم

47 یقین ما همه جز هیچ نبود %~% چو ما هستیم اکنون هیچ نبود

48 مجو از هیچکس زنهار یاری %~% نمود ما کنون گر گوش داری

49 منزه آمدی درویش در کل %~% کشیدی از برایم رنج با ذل

50 منت این دم دهم گنج نهانی %~% که امشب در برم صاحب قرانی

51 ترا واصل کنم درجوهر خود %~% ترا فارغ کنم از نیک وز بد

52 ترا واصل کنم درویش اینجا %~% برم اینجا حجاب از پیش اینجا

53 لقای خود کنم روزی ترا من %~% برت یک ذره آرم هفت گلشن

54 لقای خود نمایم تا ابدهان %~% مبین جز ماکنون در نیک و بد هان

55 لقای ما نظر کن جمله آفاق %~% مرا در خود ببین درویش مشتاق

56 لقای ما نظر کن در دل خود %~% کنون بگشای مسکین مشکل خود

57 درونم در برون منگر مرا بین %~% مرا تو انتها و ابتدا بین

58 چرا حیرانی خود مینبینی %~% که این دم در مکان عین الیقینی

59 درونت روح نورم آمده کل %~% ترا بیرون برم از رنج وز ذل

60 چو وصل من ترا اعیان شد اینجا %~% کنون پیدائیت پنهان شد اینجا

61 مرا در جان نگر جانان منم راست %~% ز پنهانی مرا اندر تو پیداست

62 منم هم آسمان و هم زمین یاب %~% مرا هم درمکین و در مکان یاب

63 منم خورشید و ماه و چرخ و انجم %~% همه در ذات من درویش شد گم

64 مبین اکنون بجز من جان جانم %~% که راز آشکارا و نهانم

65 چنین واصل شو و از خود میندیش %~% بجز او جملگی بردار از پیش

66 کسی پیدا نماید کو شود او %~% اگر کردی چنین دادیت نیکو

67 ولی تا تو ز بالا راز جوئی %~% یقین میدان عیان و تو نه اوئی

68 تو درماندی عجب در دید افلاک %~% میان نار و ریح و آبی وخاک

69 همه از بهر تو اینجا عیانند %~% گهی پیدا شده گاهی نهانند

70 هر آن کوکب که بر چرخ برینست %~% صد و دو بارمهتر از زمینست

71 بباید سی هزاران سال از آغاز %~% که تا برجی بجای خود شود باز

72 زمین در جنب این نه طاق مینا %~% چو خشخاشی بود برروی دریا

73 ببین تا تو از این خشخاش چندی %~% سزد گر بر به روی خود بخندی

74 از این افلاک گردان می چه جوئی %~% بگو آخر که آخر چند گوئی

75 ده و دو برج در وی هست اعداد %~% همه گردان شده ماننده باد

76 حمل خشکی ز حدداده ترا بیش %~% کند هر لحظه اینجا بیندیش

77 چو گاوی گشته اینجای بی عقل %~% از آن کاینجا سخن گفتی زهر نقل

78 ترا جوزا از آن اینجا دورو شد %~% که ذات تو عجب در گفتگو شد

79 چو خرچنگی در اینجا نه کز او راست %~% ترا از راستی کژ رفته پیداست

80 اسد سهم و صلابت مینماید %~% همی خواهد کت اینجا در رباید

81 ز خوشه تو یکی گندم نبینی %~% که این دم زیر چرخ افتاده ببینی

82 چو ازتو راستی ناید چو میزان %~% نداری راستی و گشته حیران

83 ز نیش کژدمت هم دل شده ریش %~% از آن کاینجات آرد هر زمان نیش

84 کمان بازوانت هیچ تیری %~% نزد سوی نشانه چون اسیری

85 جهانی همچو بز در عین کهسار %~% فتاده از کمرها سرنگونسار

86 چو دیوی این زمان در چه فتاده %~% نمیدانی عجب ناگه فتاده

87 چو ماهی اوفتادستی در این دم %~% نمیدانی چه خواهد بد سرانجام

88 نه خورشید و گرهست این کمالت %~% چو درگردی پدید آید زوالت

89 نه ماه و اگر بدر منیری %~% چو پیش عقده افتادی بگیری

90 زوالی هست هر چیزی در اینجا %~% که پنهان میشوند اینجا ز پیدا

91 چنین درمانده چون حلقه بر در %~% از این در گر تو هستی مرد مگذر

92 از این درجوی کام خویش زنهار %~% که ناگاهت مراد آید پدیدار

93 از این در جوی دائم کامرانی %~% که میبخشندت اسرار معانی

94 از این درجوی بیشکی هستی دل %~% که تا ناگه رسی در مستی دل

95 از این در جوی راز سر تحقیق %~% که تا بخشندت اینجاگاه توفیق

96 از این در جوی وصل یار شیرین %~% که ناگاهی ز تلخی عین شیرین

97 بیابی ناگهانی زو آنچه خواهی %~% نشین ایمن تو بر درگاه شاهی

98 در این درگاه شو دائم مجاور %~% تو این معنی یقین میدار باور

99 بر این در ناگهی کامت برآید %~% همت روزی شه اینجا رخ نماید

100 شه اندر بارگاه تو نشسته %~% برون دل وصال شاه بسته

101 بعز آنگاه بینی ناگهان شاه %~% زماهی اوفتی ناگاه بر ماه

102 بکن خدمت بر این درگاه از دل %~% که تا بگشایدت اینراه مشکل

103 بکن تو خدمت و فرمان شه بر %~% ز شاه آنگاه ای سالکت تو برخور

104 بکن مر خدمت دل شاد میباش %~% نشین فارغ ز کل آزاد میباش

105 بکن خدمت که خدمتکار هرگز %~% نماند نزد شه مسکین و عاجز

106 بفرمان باش و فرمان ده پس آنگاه %~% چو بخشد در و جوهر مر ترا شاه

107 بفرمان باش و فرمان ده بهرکس %~% ترا اندر میانه شاه مربس

108 بفرمان باش دائم نزد جانان %~% که تا دشوار گردد پیشت آسان

109 بفرمان باش گر فرمان گذاری %~% نیابد هر گدائی شهریاری

110 چو فرمان نیست هرگز در دو عالم %~% اگر فرمان بری نبود ترا غم

111 ز نافرمانی شیطان بیندیش %~% حجاب کبر را بردار از پیش

112 ز نافرمانبران هم دور میباش %~% پس آنگه در میان نور میباش

113 هر آنکو برد فرمان داد فرمان %~% کجا آن دوست دارد داد فرمان

114 بفرمان خدا میکن سجودت %~% از این معنی بیابی بود بودت

115 به از فرمان چه باشد با اینت فرمان %~% دوا زین باشد اینجا نزد جانان

116 ترا از بهر فرمان آفریدند %~% بدین کارت بدنیا آوریدند

117 چو هم فرمان و هم فرمانبر اینجا %~% نمود جمله گفتم باتو دانا

118 اگر هستی چنین کز جان من و تو %~% در این معنی ببر فرمان من و تو

119 حقیقت چیست پیش اندیش بودن %~% بر سلطان جان فرمانت بردن

120 چگویم ای دل ار فرمان بری تو %~% در آن حضرت ره آسان بری تو

121 رهت نزدیک و نفست سخت دورست %~% چو شیطان دائما او پر غرور است

122 ترا تا نفس باشد در نهادت %~% کجا زین بستگی باشد گشادت

123 ترا تا نفس اینجاگه زبون کرد %~% در اینجا گه دلت غرقاب خون کرد

124 ترا تا نفس باشد آن نباشد %~% ترا تا نفس در فرمان نباشد

125 ز نفس سگ همه آزار بینی %~% کجا هرگز دمی دلدار بینی

126 ز نفست دائما جان در گداز است %~% ولیکن عشق اینجاکار ساز است

127 گذر کن یک زمان زین نفس مدبر %~% سلامت نیست در این نفس کافر

128 کجا آید سلیمانی از او هان %~% که کافر باشد و همراز شیطان

129 چرا در نفس خود خوار و اسیری %~% وگرنه برتر از بدر منیری

130 رها کن نفس فرمانش مبر هین %~% زمن کن گوش این یک نکته تلقین

131 رها کن نفس همراه نفس باش %~% چو نفست رفت کل الله بس باش

132 رها کن نفس تا سلطان شوی تو %~% وگرنه در صفت شیطان شوی تو

133 رها کن نفس تا دلدار گردی %~% بکل شاید کز او بیزار گردی

134 رها کن نفس تا الله باشی %~% دمادم از خدا آگاه باشی

135 چو تو آگاه باشی رازدارت %~% کند با خویشتن ناگاه یارت

136 ز نفست این همه تشویش و بیم است %~% وگرنه ذات او سهل و سلیم است

137 تو دوری کن از اونزدیک حق باش %~% ز بهر آخرت تخمی همی پاش

138 چو نفست کافراست او را مسلمان %~% کن اینجاگاه بر فرمان یزدان

139 از این کافر مسلمانی نیاید %~% که از رهزن نگهبانی نیاید

140 ترا تا نفس کافر در نهاد است %~% تصورهای تو مانند بادست

141 ولی جهدی کن اینجا تا بفرمان %~% که تا او را کنی ناگه مسلمان

142 نه سید گفت این کافر منش خود %~% مسلمان کردم اینجا تا نشد بد

143 بدی نیکو توان کردن بتدریج %~% که جدول هر زمان گردانیست برزیج

144 بدی نیکو توان کردن ولیکن %~% نباید بود از این نفس ایمن

145 از او ایمن مباش و باش حاضر %~% همیشه در خدا بگمار ناظر

146 از او میخواه دائم حاجت اینجا %~% که تا بخشد ترا مر راحت اینجا

147 از این شیطان در اینجاگه بپرهیز %~% تو همچون اولیا از هیچ مستیز

148 اگر با تو کردی قوت آغاز %~% تو قوت کن بنفس خود دلت باز

149 ولیکن همچو او مجهل مشوهان %~% تو تسلیم و رضا آرش بفرمان

150 وگر او قوت ابلیس دارد %~% بسی در هر صفت تلبیس دارد

151 تو هم از قوت رحمان برآور %~% هزیمت دور از شیطان برآور

152 هزیمت کن تو شیطان لعین را %~% که تادیگر نیاید او کمین را

153 از این ملعون بکن پرهیز و خوش باش %~% مکن با او نشست و شاد دل باش

1 یکی پیری ز پیران گشت واصل %~% مر او را گشت کل مقصود حاصل

2 چنان شد کز همه عالم نهان شد %~% درون خلوت دل جان جان شد

3 شب و روزش به جز طاعت نبد کار %~% ز کل قانع شده بر روی دلدار

4 چنان واصل بد اندر خانقه او %~% نهانی دیده بودش روی شه او

5 مریدان داشت بسیاری مر آن پیر %~% همه با عقل و عشق و رأی و تدبیر

6 ولیکن پیر مرد ناتوان بود %~% ز معنی حقیقت جاودان بود

7 بصورت بس ضعیف و معنی آباد %~% همه در پیش او بد در صفت باد

8 مگر روزی مریدی رفت پیشش %~% بمعنی بد مرید و بود خویشش

9 سلامی کرد نزدیکش بحالی %~% وز او کرد آن نفس آنجا سؤالی

10 بگفت ای واصل عصر زمانه %~% مرا شیطان همی گیرد بهانه

11 دمادم عین آزارم نماید %~% بر هر کس زبون خوارم نماید

12 بر هر کس کند رسوا و خوارم %~% ز طعنش آن زمان طاقت ندارم

13 ز بس زحمت که اینجا دادم ای پیر %~% نذارم باری اینجاگاه تدبیر

14 دمادم خون من اینجا بریزد %~% بکین و بغض این جا می ستیزد

15 مرا اینجایگه او منفعل کرد %~% دمادم پیش خلقانم خجل کرد

16 اگر بسیارگویم شرح شیطان %~% که او با من چهاکردست از اینسان

17 ملال آید ترا ای شیخ اکبر %~% مرا زین حادثات ای شیخ غمخور

18 تو شیطان خودی آزار کردی %~% ابا خود دائما اندر نبردی

19 ز خود میبینی اینجاگه بخواری %~% که عمر خود بضایع میگذاری

20 ز خود دیدی بلا و رنج و محنت %~% که خود را میدهد پیوسته زحمت

21 خود آمیزش تو کردستی کسان را %~% از آن آزار میبینی تو جان را

22 تو آمیزش مکن با کس چو من شو %~% مبین کس خویش وخود هم خویشتن شو

23 تو خود را باش آنگاهی خدابین %~% وگرنه در بر شیطان بلا بین

24 ز شیطان بگذر و رحمان طلب کن %~% ز جانت در گذر جانان طلب کن

25 ز نفس خویشتن شود دور و شونور %~% که تا در نزد حق باشی تو مشهور

26 بلای تو ز نفس تست اینجا %~% که اینجا میکنی تو شور وغوغا

27 بلا میآید از تو بر تو اینجا %~% که اینجا میکنی پیوسته سودا

28 بلا میآید اینجا بر تو از تو %~% کجا باشد خوشی اکنون بر تو

29 بلا از تست تو عین بلائی %~% که اینجامیکنی تو بیوفائی

30 بلا از تست شیطان خود چه باشد %~% بر تلبیس تو شیطان که باشد

31 بلا از تست زوبینی زهی دوست %~% نداری هیچ مغزی و توئی پوست

32 بلا ازتست نفس خود زبونی %~% از آن کز خانه رفتی در برونی

33 بلا از تست میبینی ز شیطان %~% تو شیطانی و کافر نامسلمان

34 مسلمان کرد اول تو زبودت %~% که شیطان نیست آخر می چه بودت

35 مسلمان هست بسیاری بگفتار %~% مسلمانی همی باید بکردار

36 مسلمانی چه باشد راستی دان %~% ز عین راستی تو رخ مگردان

37 چرا از نفس میداری تو فریاد %~% مرا این معنی من میدار دریاد

38 تو شیطان خودی و رهزن خود %~% فتادستی تو در فکر و فن خود

39 تو شیطان خودی و می ندانی %~% که بدها میکنی در دهر فانی

40 تو آمیزش مکن با خلق زنهار %~% که مانی ناگهی زیشان گرفتار

41 چرا چندین تو در بند خلایق %~% شدستی دور و ماندستی ز خالق

42 خلایق جملگی جویای خویشند %~% در اینجاگاه سرگردان خویشند

43 همه در بند افسوس و تو در جاه %~% شده مانند کفتار اندر این چاه

44 همه همچون سگ مردار خوارند %~% از آن چندی فتاده زار و خوارند

45 همه اینجایگه مانده اسیرند %~% که چون مردارناگاهی بمیرند

46 همه اندر پی دنیای مردار %~% فتاده دور مانده هم ز دلدار

47 چو کرکس جملگی در بند مردار %~% شده اندر نهاد خود گرفتار

48 چو دنیا خانه شیطانست میدان %~% تو بیش از این وجود خود مرنجان

49 مرنجان خود که بس چیز لطیفی %~% بجوهر برتر از اشیا شریفی

50 توئی از اصل فرط جوهر یار %~% که ازوی آمدستی تو پدیدار

51 نمیدانی که آوردت از آنجای %~% پس آنگاهی ز خود گم کردت اینجای

52 چو گم کردی وی اندر عشقبازی %~% تو همچون لاشه خر تا چند تازی

53 در این دنیاکه آزار است جمله %~% خدا زان خیر بیزار است جمله

54 مثال خاکدان پر ز آتش %~% چرا بنشستی اندر وی چنین خوش

55 خوشی با ناخوشی دنبال باشد %~% نبینی عاقبت چون حال باشد

56 چو حال خویش میدانی در آخر %~% چرا خود رانمیدانی در آخر

57 چو زیر خاک خواهد بدتراجا %~% چرا پردازی اینجاخانه و جا

58 ازآن اینجا دل خود شاد کردی %~% که مال خانه را آباد کردی

59 خوشی بنشستی اندر خانه دیو %~% تو دیوانه شدی ای مرد کالیو

60 بکن اینجا هر آنچیزی که خواهی %~% که اندر عاقبت چون مه بکاهی

61 نمیبینی که مه هر ماه در بدر %~% شبی دارد در اینجا لیلةالقدر

62 که میگیرد کمال اینجا ز خورشید %~% ولی در عاقبت چون نیست جاوید

63 کمالش ناگهان نقصان پذیرد %~% چو پیش عقده میافتد بمیرد

64 بدان کاندر پی نقصان کمالست %~% پس آنگاهی ز بعد آن زوالست

65 در آخر چون کمال آید پدیدار %~% اگر مرد رهی میباش هشیار

66 بهر کار اول و آخر تو بنگر %~% که هر چیزی بود دنیال آن شر

67 ببین در راه حق خود را زمانی %~% که پر حسرت شدی اینجا جهانی

68 ببین کین آفتاب مانده عاجز %~% نکرد از خواب چشمی گرم هرگز

69 ببین مه را که چون اندر گداز است %~% گهی اندر نشیب و گه فراز است

70 تو دنیا همچو مه دان سالک اینجا %~% که خواهی گشت آخر هالک اینجا

71 هلاکت آخرت اینجا یقین دان %~% تو خود را اندر اینجا پیش بین دان

72 دلت نوریست از انوار بیچون %~% فتاده اندر اینجاگه پر از خون

73 دلت نوریست اینجاگاه رهبر %~% اگر مرد رهی اینجا تو رهبر

74 دلت نوریست عین جاودانی %~% ولی جانست عین بی نشانی

75 بسی اینجا سلوک خویش کرد است %~% هنوز اندر درون هفت پردهست

76 اگرچه راه پر کرده است اینجا %~% نظر کرده بدش در عین ماوا

77 رهی نادیده و بر سر دویده %~% میان خاک وخون ره طپیده

78 عجایب مانده سر گردان چو پرگار %~% طلبکارست اینجاگاه مریار

79 طلبکار است و میجوید نهانش %~% که تا جائی مگر یابی نشانش

80 دل از هر سو که خواهد شد بناچار %~% بماندست او یقین در پنج و درچار

81 دلا تا چند از هر سو دوانی %~% چرا احوال خود اینجا ندانی

82 همه باتست این شرح و معانی %~% تو مانده اینچنین حیران بمانی

83 همه با تست تو چیزی نداری %~% که سلطانی و بیشک شهریاری

84 تو سلطانی وجودی اندر اینجا %~% حققت بود بودی اندر اینجا

85 تو سلطانی و جمله چاکر تو %~% ولی جانست اینجا رهبر تو

86 توئی سلطانی و سر لامکانی %~% بمعنی برتر از هفت آسمانی

87 تو سلطانی و اینجا نیست جایت %~% طلب کن اندر اینجاگه سرایت

88 که اینجا خانه رنج است و حسرت %~% بس دیدی در اینجاگه تو محنت

89 گذر کن زود تو بینی تو خانه %~% که افتادی میان صد بهانه

90 چو داری خانه نامی در اینجا %~% چرا اینجا چنین ماندی تو تنها

91 تو با جان مرهمی کن تا توانی %~% که جان بنمایدت راه نهانی

92 تو با جان مرهمی کن ای دل خوش %~% که تا بیرون شوی از عین آتش

93 تو با جان مرهمی کن ای دل دوست %~% که بیرون آئی اینجاگاه از پوست

94 تو با جان مرهمی کن تا شوی لا %~% رسی تو ناگهان در عین الا

95 تو با جان مرهمی کن تا شوی جان %~% که هم جانی و گردی عین جانان

96 تو با جان مرهمی کن تا بر یار %~% بجائی کان نگنجد هیچ دیار

97 تو باجان مرهمی پیوسته اینجا %~% حقیقت یک نفس پیوسته اینجا

98 تو خودجانی و بی قلب اوفتادی %~% که اینجاگاه تو همراه بادی

99 مده بر باد خود را یاد میدار %~% که ناگاهی شوی در نزد دلدار

100 چو تو اندر ید اللهی فتاده %~% سراسر هست اینجا برگشاده

101 رهت نزدیک و تو دوری ز دلدار %~% کنون ای دل تو معذوری در اینکار

102 دل ودلدار هر دو یک صفاتید %~% حقیقت ای محقق نور ذاتید

103 تو هم سرگشته دل هستی ای جان %~% در این حسرت بسی خود را مرنجان

104 چو همراه دل ودل همره تست %~% کنون اینجایگه او همره تست

105 چو همراه دلی و او ترا شد %~% از اول نکته اعیان ترا بد

106 ره جانان بیکره در نوردید %~% در این ره هر دو با هم یار گردید

107 چو در یک ذات اینجا هم صفاتید %~% ولیکن اندر اینجا بی صفاتید

108 برانید این زمان خود را در آن ذات %~% رهائی را دهید اینجای در ذات

109 یکی گردید اندر عالم کل %~% که تا رسته شوی در عین این ذل

110 یکی گردید از عین دوتائی %~% که تا یابید اعیان خدائی

111 یکی گردید اندر جوهر ذات %~% که دارید این زمان در عین آیات

112 یکی گردید تا جانان ببینید %~% عاین خویشتن پنهان ببینید

113 یکی گردید تا جانان شویدش %~% حقیقت عین آن حضرت بویدش

114 یکی گردید در دید خدائی %~% که تا پیوسته گردید از جدایی

115 یکی گردید کز اصل خدائید %~% که این دم در عیان وصل خدائید

116 جهان جان شما را هست دیدار %~% همه جزوی و کل اینجاخریدار

117 شما را بس شما اینجا نمانید %~% دوید اینجا و سر حق بدانید

118 نه چندانست اینجا قصه دل %~% که بتوان گفت اینجا غصه دل

119 نه چندانست اینجا سر اسرار %~% که جان آید ز گفت من بدیدار

120 نه چندانست اینجاگه معانی %~% که بتوان کردنم اینجا بیانی

121 نه چندانست اینجا درد و تیمار %~% که بتوان ساخت الا با رخ یار

122 که ما را مرهم جان ودلست او %~% گشاینده رموز مشکلست او

123 حقیقت او مرا هر لحظه جانی %~% دهد اینجایگه هم داستانی

124 که بر دید این همه از دیدن اوست %~% نمیبینم یقین چیزی بجز دوست

125 غم دنیا بسی خوردم حقیقت %~% بسی رفتم در این راه طبیعت

126 بآخر بازدیدم سر جانان %~% شدم اندر نهاد ذات پنهان

127 بسی در دین ودنیا راز راندم %~% کنون چون پیرگشتم بازماندم

128 جوانان طعنه خوش میزنندم %~% به طعنه در دل آتش میزنندم

129 ولکین هست صبرم تا که ایشان %~% چو من بیچاره گردند و پریشان

130 ز پیری سخت غمخوار و اسیرم %~% همی بینم که اکنون سخت پیرم

131 تنم بی قوتست و جان ضعیفست %~% ولیکن در مکانی دل شریفست

132 بیکره غرق ذات اندر صفاتست %~% در دل اینجاگه عیان نور ذاتست

133 دلم اینجا حقیقت یافت ناگاه %~% همه اندر شریعت یافت ناگاه

134 شد اینجاگاه اندر آخر کار %~% اگرچه برکشید او رنج و تیمار

135 در آخر در گشودش ناگهانی %~% بر او شد منکشف راز معانی

136 در آخر گشت اینجا گاه واصل %~% شدش مقصود اینجاگاه حاصل

137 در آخر باز دیدش روی دلدار %~% که پرتو نیست اندر کور دلدار

138 بسی دردی که خوردست این دل من %~% نمیداند کسی این مشکل من

139 بدرد این یافتم و ز پایداری %~% دمی اینجا ندارم من قراری

140 ز بس اینجایگه سالک بدم من %~% ز ناکامی عجب هالک بدم من

141 سلوک جمله اشیا کردم اینجا %~% ز پنهانیش پیدا کردم اینجا

142 بسی گفتم من اندر عین افلاک %~% رها کردم نمود آب با خاک

143 نشانی یافتم در بی نشانی %~% حقیقت یافتم گنج معانی

144 یکی گنجی طلب میکردم از خویش %~% حجاب اینجا بسی برخاست از پیش

145 ز ناگه دست سوی گنج بردم %~% ندیدم هیچ چندی رنج بردم

146 چو مخفی بود گنج یار اینجا %~% چگویم نیستم گفتار اینجا

147 بسی سوادی این تقویم پختم %~% هنوز از خام کاری نیم پختم

148 بسی گفتیم و هم خواهیم گفتن %~% جواهرهای این معنی بسفتن

149 مرا باید حقیقت هر معانی %~% که کردستم در اینجا جانفشانی

150 بسی با رند درمیخانه گشتم %~% در آخر از همه بیگانه گشتم

151 بسی اندر چله سی پاره خواندم %~% کتب آخر در این دریا فشاندم

152 بسی کردم طلب اسرار جانان %~% بهر نوعی در این گفتار پنهان

153 حقیقت در فشانی کردهام من %~% از آنجاگوی وحدت بردهام من

154 که کردستم سلوک دوست اینجا %~% رها کردم حقیقت پوست اینجا

155 چو مغز جان بدیدم از نهانی %~% مرا آن بود کل عین العیانی

156 ز مغز جان حقیقت باز دیدم %~% همه اندر شریعت باز دیدم

157 شریعت سر نمایم بود اینجا %~% شریعت درگشایم بود اینجا

158 شریعت راز بنمودم حقیقت %~% همه من یافتم عین شریعت

159 دلا اکنون چو دید یار داری %~% ز معنی منطق بسیار داری

160 تو چندین این بیان آخر چه گوئی %~% همه از معنی ظاهر چگوئی

161 چو باطن هست از ظاهر گذر کن %~% بسوی ذات کل آخر نظر کن

162 چو اینجا هست روحانی ز ظلمت %~% گذرکن تا نیابی رنج و محنت

163 اگر در عالم پر نور افتی %~% وز این دار فنا کل دورافتی

164 چو درای ذات در افعال ماندی %~% چرا در گفتن هر قال ماندی

165 موحد باش و چون مردان ره شو %~% برافکن دید خود دیدار شه شو

166 موحد گرد و یکتائی طلب دار %~% که تا آگه شوی هر لحظه از یار

167 تو آگاهی ولی آگه تر آئی %~% اگرچه نیکوئی نیکوتر آئی

168 تو آگاهی زسر لامکانی %~% ولی بر هر صفت اسرار دانی

169 تو آگاهدلی در صورت خود %~% بمانده بود اندر نیک و دربد

170 کنون نیک و بدت یکسان شد اینجا %~% همه دشواریت آسان شد اینجا

171 همه فضل تو در عین صفت بود %~% درونت پر ز درد و معرفت بود

172 ز دریای دلت در جوهر ذات %~% شود اینجای همچون عین ذرات

173 همه آلایشت در عین دنیا %~% بشد شسته وجودت شد مصفا

174 وجود جان شد و جان گشت جانان %~% چو خورشیدی کنون در عشق تابان

175 چو خورشیدی کنون نور جهانی %~% همی یابی عجایب در نهانی

176 تو خورشیدی از آن ذرات عالم %~% شدند اینجا بر تو شاد و خرم

177 تو خورشیدی و صورت سایه تست %~% ولیکن در میان همسایه تست

178 تو خورشیدی و هستت ماه انور %~% ز ذات خویش اینجاگاه غم خور

179 تو خورشیدی درون سینه داری %~% ز نور جان جان دیرینه داری

180 دلا اکنون تو خورشیدی در این تن %~% عجب گردانی از افلاک روشن

181 منور شد جهانی و ز توپر نور %~% که اندر عالمی بیشک تو مشهور

182 منور شد ز تو اجسام ذرات %~% که هستی بیشکی تو نور آن ذات

183 توئی نور و در این ظلمت فتادی %~% ولیکن عاقبت سر برگشادی

184 سلوک جمله اشیا کرده تو %~% چرا مانده کنون در پرده تو

185 از این پرده نظر کن هم توئی تو %~% چرااکنون توئی اندر دوئی تو

186 منت میدانم و تو نیز میخوان %~% که دارم من در اینجا سر یکسان

187 تو همراهی ابا من هرکجائی %~% چرا اندر چنین دیدی بنائی

188 عیانست اندر اینجا آنچه جستی %~% یقین است اینکه بر کام نخستی

189 بمانده زود ازین پرده برون آی %~% همه ذرات را تو رهنمون آی

190 همه ذرات حیران تو هستند %~% ز پیدائیت پنهان تو هستند

191 چراچندین تو اندر بند صورت %~% شدستی این چنین پابند صورت

192 ترا چون ذات هست اینجا عیانی %~% ترا اعیانست اسرارمعانی

193 از این عالم ندیدی هیچ سودی %~% وزین آتش ندیدی جز که دودی

194 زیانت سود کن ز آتش برون شو %~% تو اکنون گوش دار این پند بشنو

195 یکی خواهی شد ای دل در بر من %~% سزد گر هم تو باشی غمخور من

196 دل حق بین که حق داری تو درخویش %~% طلب کن در بر خود رهبر خویش

197 دلا حق بین و وز حق میمشو دور %~% مشو چندین تو اندر خویش مغرور

198 دلا حق بین که حق خواهی شدن تو %~% در آخر جزو و کل خواهی بدن تو

199 دلا حق بین و اندر حق فنا گرد %~% که سرگردان نباشی اندر این درد

200 دلا حق بین و از حق باش جان تو %~% چو دیدی این زمان راز نهان تو

201 صفاتی این زمان و راز دیده %~% نمودخود در اینجا باز دیده

202 چو دیدی باز مرانجام وآغاز %~% در آن حضرت نخواهی رفت تو باز

203 تو شهباز جهان لامکانی %~% برون پرواز کل اندر معانی

204 تو شهبازی و شه راباز بین تو %~% که تا باشی بکل عین الیقین تو

205 عجایب جوهری داری تو ای دل %~% زمانی بنگرت این رازمشکل

206 عیان بین باز اکنون درنهانی %~% اگرچه تو دلی مانند جانی

207 درون خود نظر کن حق یکی دان %~% تو خود حق را یین و بیشکی دان

208 که هستی پس چرا حیران شدستی %~% یقین بنگر که کل جانان شدستی

209 حقیقت حق عیانست ای دل اینجا %~% بمعنی برگشاید مشکل اینجا

210 حقیقت حق عیانست ای دل راز %~% بیاب اینجا در انجام و آغاز

211 حقیقت حق عیان و تو نهانی %~% چرا اسرار خود اینجا ندانی

212 حقیقت حق عیانست و یقین اوست %~% ترادرمغز بگذر زود زین پوست

213 حقیقت حق عیان و تو خدائی %~% مکن اکنون زبود حق جدائی

214 حقیقت حق عیان بنگر ورا تو %~% که هستی در نهان ماورا تو

215 یقین در عشق کل اینجا قدم زن %~% اناالحق با من اینجا دم بدم زن

216 دمادم زن اناالحق با من اینجا %~% که گفتم راز کلی روشن اینجا

217 دمادم زن اناالحق همچو من تو %~% اناالحق بر همه آفاق زن تو

218 دمادم زن اناالحق چو حقی هان %~% که پیدا شد ترا در عشق برهان

219 دمادم زن اناالحق گر حقی دوست %~% اگرچه در عدم مستغرقی دوست

220 دمادم زن اناالحق در نمودار %~% ز شوق دوست شو آونگ از دار

221 دمادم زن اناالحق بر سر دار %~% که بنمودست اینجا یار رخسار

222 دمادم زن اناالحق چون احد تو %~% بریز و بگذر ازدید خرد تو

223 دمادم زن اناالحق چون شدی حق %~% شده فاش اندر اینجا راز مطلق

224 دمادم زن اناالحق در همه راز %~% درون خود نگر انجام و آغاز

225 دمادم زن اناالحق چون یکی یار %~% ترا بنماید اینجا لیس فی الدار

226 چو گشتی واصل از دیدار رویش %~% یکی بینی گرفته های و هویش

227 چو گشتی واصل اندر حق نهانی %~% درون جملگی تو جان جانی

228 چو گشتی واصل اندر حق دمادم %~% نمود سیر او بنگر بعالم

229 چو گشتی واصل و جانت یکی شد %~% نمود هر دو عالم کل یکی شد

230 چو گشتی واصل و آغاز دیدی %~% هم از انجام خود را بازدیدی

231 چو گشتی واصل اندر کوی معشوق %~% نه بینی جز عیان روی معشوق

232 چو گشتی واصل و دلدار یابی %~% پس آنگه خویشتن دلداریابی

233 چو گشتی واصل اندر دار معنی %~% یکی بینی همه بازار معنی

234 چو گشتی واصل اندر خودببین تو %~% نمود هر دو عالم در یقین تو

235 چو گشتی واصل از اعیان جمله %~% تو باشی در نهان پنهان جمله

236 چو گشتی واصل و بینی حقیقت %~% همه از بهر تو اندر طریقت

237 چو گشتی واصل اینجا جمله یابی %~% تو باشی بیشکی گر این بیابی

238 چو گشتی واصل و منصور گردی %~% ببینی جمله وندر نور گردی

239 ببینی جملگی اندر دل و جان %~% تو باشی در همه ذرات پنهان

240 ببینی لامکان اندر مکان گم %~% مکان لامکان در لامکان گم

241 ببینی لا و الا گرد ولا شو %~% ز دید جزو و کل کلی فنا شو

242 ز عین واصلان در یاب حق را %~% ببر از جزو و کل کلی سبق را

243 چو میدانی کز آن بودی که بودی %~% که بود خود در اینجاگه نمودی

244 ز بود خود چرا غافل شدستی %~% که جان جانی اینجا درگذشتی

245 نه جای تست اینجاگرچه جانی %~% بدان خودرا که کل کون و مکانی

246 مکانت پاک نیست ای جوهر پاک %~% چرا اکنون قرارت هست در خاک

247 اگر آن مسکن اول بیابی %~% تو بیخود سوی آن مسکن شتابی

248 دراین مسکن همه درد است و اندوه %~% فروماندی بزیر بار این کوه

249 تو زیر کوه اندوه وبلائی %~% وگرنه از همه آخر هبائی

250 نخواهی یافت بی صورت در آن دم %~% اگرچه مینماید او دمادم

251 نمییابی چه گویم گر بدانی %~% خدای آشکارا و نهانی

252 اگر برگویم این اسرار دیگر %~% کس اینجا نیست با من یار دیگر

253 همه غافل شده مانند حیوان %~% مرا این راز اینجاگه به نتوان

254 که با هر کس نهم اندر میان من %~% که همدم نیستم اندر جهان من

255 چو همدم نیستم هم با دم خویش %~% همی گویم بیانی زاندک و بیش

256 چوهمدم نیستم خود یافتستم %~% از آن زینجای من بشتافتستم

257 بسی جستم در اینجا صاحب درد %~% که باشد همچو من اندر میان فرد

258 که تا با او بگویم سر احوال %~% نمود خویشتن در عین احوال

259 ندیدم گرچه بسیاری بجستم %~% از آن اینجایگه فارغ نشستم

260 که همدم جز دمم اینجا ندیدم %~% دم خود اندر اینجا برگزیدم

261 دم خود یافتم سر نهانی %~% در او اسرار عشق لامکانی

262 دم خود یافتم زاندم که دارم %~% در اینجا اوست کلی غمگسارم

263 دم خود یافتم جبار بیچون %~% از آن این دم زدم من بیچه و چون

264 دم خود یافتم سلطان آفاق %~% که این دم هست بیشک در جهان طاق

265 دم خود یافتم الله را من %~% از آن اینجا شدم آگاه را من

266 دم من زاندم بیچون یقینست %~% کز آن دم اولین و آخرین است

267 دم من دارد آن دم اندر اینجا %~% که آن دم میندید است آدم اینجا

268 دم من هست جان جمله جانها %~% که میگوید دمادم این بیانها

269 دم من هست عین نفخ رحمان %~% که اینجا حق شناسد عین شیطان

270 دم من جز یکی اینجاندید است %~% پدیدار است کل او ناپدید است

271 دم من بین نمود بود آن پاک %~% که این دم محو کرده آب با خاک

272 دم من سلطنت دارد بمعنی %~% که یک ره ترک کردست دین و دنیا

273 ز دنیا درگذشت و یافته یار %~% نمیبیند در اینجا جز که دلدار

274 ز دنیا درگذشت و لامکان دید %~% ز دید خود خداوند جهان دید

275 ز دنیا درگذشت و آن جهان شد %~% بمعنی و بصورت جان جان شد

276 ز دنیا درگذشت و گشت آزاد %~% نمود خویشتن را داد بر باد

277 ز دنیا درگذشت و خود نظر کرد %~% همه ذرات را از خود خبر کرد

278 ز دنیا درگذشت و گفت اسرار %~% دمادم کرد در یک نوع تکرار

279 ز دنیا درگذشت و یافت معنی %~% سپرده در یقین اسرار معنی

280 ز دنیا درگذشت و جان جان شد %~% بیک ره خالق کون و مکان شد

281 ز دنیا درگذشت و جان برانداخت %~% وجود خویتشن یکبار بگداخت

282 ز دنیا درگذشت و در فنا دید %~% خدا خود را از آن عین بقا دید

283 ز دنیا درگذشت در لاقدم زد %~% زمین و آسمان در عین هم زد

284 یکی شد در فنا محو است دنیا %~% نماند اینجایگه جز عین عقبی

285 ولیکن چون نمود عشق تکرار %~% همی آرد دمادم سر گفتار

286 بگویم یکدمی مردم نمایم %~% در این دم دمبدم آن دم نمایم

287 دمی دارم که بیرون جهانست %~% بکل پیدا ز خود اندر نهانست

288 یکی دیدست از خود درگذشته %~% تمامت سالک آسا در نوشته

289 یکی دیدست ودر یکی خدایست %~% میان جملگی عین لقایست

290 یکی دیدست و در یکی کلامست %~% در این معنی خدای خاص و عام است

291 یکی دیدست این گفتار بشنو %~% دمادم سر کل از یار بشنو

292 یکی دیدست اینجا جز یکی نیست %~% حقیقت جز خدایم بیشکی نیست

293 یکی دیدست و میگویم ز یک من %~% که در یکی خدا دیدم ز یک من

294 یکی دیدست بنگر مرد اسرار %~% یکی دان این همه معنی وگفتار

295 یکی دیدست او واصل نموده %~% ز یکی این همه حاصل نموده

296 یکی دیدست و عاشق بر صفاتست %~% یکی اعیان نور قدس ذاتست

297 یکی دیدست اینجا درخدائی %~% چگونه او کند اینجا جدائی

298 یکی دیدست و الله و جلالست %~% زبان عارفان زو گنگ و لالست

299 که بسیاری در این گویند هردم %~% ولی آن دم نمیبینند محرم

300 از آن نامحرمی بیچاره اینجا %~% که این معنی نداری چاره اینجا

301 از آن نامحرمی کاینجاندیدی %~% در این معنی زمانی نارسیدی

302 از آن نامحرمی همچون جمادی %~% که اینجاگه نداری هیچ دادی

303 از آن نامحرمی و مانده غافل %~% که این معنی نکردستی تو حاصل

304 از آن نامحرمی کاین سر نداری %~% که در پای وصالش سر در آری

305 از آن نامحرمی کین جایکی تو %~% نمیدانی و بیشک در شکی تو

306 نه چندانست گفتار تو اینجا %~% میان دمدمه در عین غوغا

307 که نتوانی که اینجا راز بینی %~% خدای خود در اینجا باز بینی

308 از آن غافل شدی ای مانده حیران %~% که هر لحظه شوی اینجا دگرسان

309 دگرسانی نه یکسان همچو منصور %~% که دریابی یقین الله را نور

310 زمین و آسمان پر نور بنگر %~% نظر کن خویشتن منصور بنگر

311 زمین و آسمان در تو پنهانست %~% ولی اینجا دلت درمانده حیرانست

312 زمین و آسمان هم نور تو دارد %~% همه ذرات منشور تو دارد

313 زمین و آسمان دید تن تست %~% که اینجاگاه کلی روشن تست

314 زمین و آسمان هم در حجابند %~% اگر بگشایی اینجاگاه این بند

315 زمین و آسمان اینجا برافتد %~% نمود جانت کلی بر سر افتد

316 زمین و آسمان اینجا شود گم %~% مثال قطره در عین قلزم

317 زمین و آسمان اینجا نبینی %~% بجز یک جوهری پیدا نبینی

318 زمین و آسمان گردد یکی دید %~% میان این چنین هرگز که بشنید

319 زمین و آسمان کلی خدایست %~% بمعنی ابتداو انتهایست

320 زمین و آسمان عکس نمود است %~% دل و جان اندر اینجادر ربودست

321 زمین و آسمان گردان زخود کرد %~% ز اصل افتاده بود و ذات کل فرد

322 زمین و آسمان اینجا مبین تو %~% بجز حق گر حقی اینجا حقی تو

323 زمین و آسمان او را نظر کن %~% اگر مردی دلت را با خبر کن

324 چنان شو کاول اینجاگاه بودی %~% عیان بودی ولیکن خود نبودی

325 نمیدیدی تو خود را جمله حق بود %~% از آن این راز میگویند معبود

326 بیانست این معانی پیش عشاق %~% ولیکن هر کسی اینجایگه طاق

327 نگردد تا نباشد جمله فانی %~% اگر این راز من جمله بدانی

328 بجائی اوفتی ای مانده عاجز %~% که اینجا کس ندید آنجای هرگز

329 بجائی اوفتی ای مرد بیخود %~% که یکسانست اینجا نیک با بد

330 بجائی اوفتی کآنجای بد لا %~% همه پیغمبران هستند یکتا

331 بجائی اوفتی کآنجا زمانست %~% یقین میدان که بیرون جهانست

332 بجائی اوفتی کانجا یقین است %~% حقیقت نی شک و نی کفر و دینست

333 بجائی اوفتی در کل اسرار %~% که آنجا نیست این صورت پدیدار

334 بجائی اوفتی ای مانده غافل %~% که آنجا جان یکی بینی ابا دل

335 بجائی اوفتی کآنجا خدایست %~% ترا باشد حقیقت رهنمایست

336 ز جمله فارغی در جملگی درج %~% دریغا گر بدانی خویشتن ارج

337 ز جمله فارغ و یکتا تو باشی %~% ولیکن در بیان خود تو باشی

338 ز جمله فارغ و در جمله باقی %~% تو باشی می تو باشی جمله ساقی

339 ز جمله فارغ و دیدار بیچون %~% همه اندر تو و تو بیچه و چون

340 ز جمله فارغ و دید تو باشد %~% همه در عین تقلید تو باشد

341 ز جمله فارغ اینجا باش درویش %~% که آنجا بیحجابی بنگر از پیش

342 ز جمله فارغ اینجا باش و بنگر %~% که اینجاگه توئی جبار اکبر

343 ز جمله فارغ اینجا باش و دریاب %~% تو داری مال و جاه و جمله اسباب

344 ز جمله فارغ اینجا باش و او شو %~% ز من دریاب و هم از من تو بشنو

345 دمی بنگر تو این رمز و اشارات %~% نمودم عشق مردم در عبارات

346 دمادم فهم کن سرالهی %~% که میگویم ترا من بی کماهی

347 دمادم فهم کن گر مرد هستی %~% نه همچون کافران بت میپرستی

348 در اینجا دیروبت بیشک نسنجد %~% دل صاحب یقین اینجا نسنجد

349 که این معنی نه تقلید است تحقیق %~% بود سر نهانی باب توفیق

350 ببر آن گوی از میدان جانت %~% بدان اینجایگه راز نهانت

351 چرا خون میخوری اندر دل خاک %~% نمییابی جمال صانع پاک

352 چرا خون میخوری در خاک فانی %~% از آن می ره نبردی و ندانی

353 ز دانائی صفات ذات بشنو %~% رموز کل معنی هان تو بگرو

354 بر این گفتار من جان برفشان هان %~% بمعنی و بصورت بی نشان هان

355 شود معنی و صورت بین یقین حق %~% ابا تو گفتم اکنون راز مطلق

356 چو رازت من دمادم گفتم اینجا %~% حقیقت در معنی سفتم اینجا

357 چو رازت مینهم اینجا ابر در %~% چرا اینجا بماندستی تو چون خر

358 سر اندر صورت آخر بکرده %~% چو او اینجایگه مر کاه و خورده

359 نه آخر خر چو راهی میرود باز %~% ندیده در یقین انجام و آغاز

360 چنان رهبر بود مسکین و غمخور %~% که گوئی دیده است آن راه دیگر

361 بفعل خود رود آن خر در آن راه %~% بود بیچاره چون حیران و آگاه

362 کند آن راه زیر بار از دل %~% که تا ناگه رسد در عین منزل

363 چو در منزل رسد بی بار گردد %~% بمانده فارغ از هر بار گردد

364 باستد ناگهی آزاد اینجا %~% که بیشک داده باشد داد آنجا

365 تو هم دادی ده و میکش تو این بار %~% که ناگاهان رسی در منزل یار

366 تو اندر منزلی منزل ندیده %~% بجز این نقش آب و گل ندیده

367 تو اندر منزلی و راه کرده %~% بمانده عاجز و بس غصه خورده

368 ندیدی منزل ای غافل در اینجا %~% که این دم مانده بیچاره تنها

369 بهر شرحی که میگویم ندانی %~% همی ترسم چنین غافل بمانی

370 ترا غفلت چنین آزاد کردست %~% میان آتشت دلشاد کردست

371 که نادانسته راحت ز چه باز %~% بماندستی تو غافل بی چنین راز

372 ز من این راز بشنو بار دیگر %~% که میگویم ترا اسرار دیگر

373 غبار صورتت بردار یکراه %~% که تا پیدا شود آنجای آن ماه

374 غبار صورتت بردار از پیش %~% که تا معنی بیابی مرد درویش

375 غبار صورتت چون رفت حق یاب %~% چرا چندین شدی مانند سیماب

376 تو لرزان مانده اندر راه ترسان %~% زهر چیزی دل خود را مترسان

377 اگر خود را نترسانی در این راز %~% ببینی ناگهان انجام و آغاز

378 اگر خود رانترسانی زهر کس %~% رسی اندر خدا این ره ترا بس

379 اگر خود رانترسانی در این سر %~% شود اسرار باطن جمله ظاهر

380 اگرخود را نترسانی نترسی %~% عیان فاشست چندینی چه پرسی

381 عیان دریاب چندین گفتگویم %~% یکی حرفست تا چندین چگویم

382 حقیقت جز خداوند دگر نیست %~% که حق هستی بود چون بنگری نیست

383 ز هست و نیست آگه شو در این راه %~% اگر هستی از این اسرار آگاه

384 ز هست و نیست هر دو حق یقین است %~% که هست و نیست راز کفر و دینست

385 کجا داند کسی این راز اینجا %~% که جانان را پدیدست باز اینجا

386 ز جانان گر چه میگویند اسرار %~% چه گویم هست جانان ناپدیدار

387 پدیدارست صورت با معانی %~% ولکین یار اندر بی نشانی

388 رخت بنموده و تو اوندیده %~% ابا تو گفته و از تو شنیده

389 تو نشنفتی که او میگویدت هان %~% دمادم هر صفت اینجای برهان

390 دمادم باتو در گفت و شنیدست %~% ولکین او بکلی ناپدیدست

391 دمادم روی بنماید ز پرده %~% میان جملگی خود گم بکرده

392 چنان خود گم بکردست او زاعزاز %~% که در یکی است کژ بینی مر او باز

393 نمود او یکی و تو دو بینی %~% درون پرده با او همنشینی

394 از آن اینجا دو میبین که صورت %~% ترا در پیش افتاده کدورت

395 چو رنگ حسن و طبع آز داری %~% نمیدانی که چون جز راز داری

396 ز مکر و فعل تلبیس آنگهی شاه %~% نماید روی در آیینه ناگاه

397 ز صورت چون برون آئی بیکبار %~% ترا برخیزد از هر نقش پندار

398 درون خانه بینی مر خداوند %~% گشاید آنگهی از تو چنین بند

399 گره بگشاید و آنگه شود باز %~% زبان گفت این کوته شود باز

400 بدانی ارجعی گر مؤمنی تو %~% ز حق اینجایگه مینشنوی تو

401 ندانی ارجعی بشنو زمانی %~% که داری اندر اینجاگه نشانی

402 ولیکن گوش صورت نشنود این %~% ولی چون من ابر این بگرود هین

403 تراچون بازگشتت سوی یارست %~% چرا دلبستگی در کوی یار است

404 ترا نی روی باشد اندر این کوی %~% مشو ای عاشق اینجا تو بهر سوی

405 ترا اینجایگه یاراست حاصل %~% کز او ناگه شوی در عشق واصل

406 بوقتی کز خودی آئی برون تو %~% نه چون دیوانه اندر جنون تو

407 شوی و می ندانی این چه رازست %~% اگرچه دیدهات اینجای باز است

408 نمیبیند یقین اینجا رخ یار %~% دمامد گوشت اینجا پاسخ یار

409 دمی گر غافل آید این نداند %~% چو حیوانان عجب حیران بماند

410 درون را با برون کل آشنا نیست %~% در این ظلمت حقیقت روشنا نیست

411 درونت روشنائی دارد اینجا %~% درونت می جدائی دارد اینجا

412 ز خود دور افت تا کلی شوی نور %~% وگرنه تو بظلمت افتی و دور

413 چو دور افتی دمادم عین ظلمت %~% رسد آنگه بیابی عین قربت

414 کنون چون حاصلست اینجا بدان تو %~% ز دید دید من این رایگان تو

415 خدا با تست و تو در جستجوئی %~% در این معنی تو چون نادان چگوئی

416 بسر گردان شده مانند گوئی %~% از این معنی چو نادانی چگوئی

417 دگر ره میبری گفتار ما را %~% یقین یارت شود هم یار یارا

418 یکی یاریست جمله دوست دارد %~% یکی مغز است و جمله پوست دارد

419 حجاب یار عین پوست باشد %~% چو پرده رفت کلی دوست باشد

420 حجاب یار اینست گر بدانی %~% وگرنه چند از این اسرار خوانی

421 حجاب یار اینجا صورت تست %~% اگر باشی چو مردان جهان چست

422 تو برداری حجاب و ترک گوئی %~% چو نیکو بنگری اکنون تو اوئی

423 تو هستی او ولی صورت حجابست %~% ز صورت جمله اعداد و حسابست

424 تو هستی او و او در تو نمودار %~% حجاب اکنون ز پیش خود تو بردار

425 یقین درنیستی او را نظر کن %~% که جانست او و دل را تو خبر کن

426 دلت را محو کن تا جان شود پاک %~% نماند این نمود آب با خاک

427 پس آنگه جان یقین را محو گردان %~% رخ خود از همه اینجا بگردان

428 خدا دان و خدا بین و خدا گرد %~% وگر غیرست زود از وی جداگرد

429 خدا را بین و با او آشنا باش %~% چو با او همنشینی کم بقا باش

430 خدا را بین و با او گو تو رازت %~% از او بشنو بیانها جمله بازت

431 بگوید جملگی با جانت با دل %~% وگر تو پی بری این راز مشکل

432 وگر یک ذره مانی تو بخود باز %~% نبینی هیچ هم انجام و آغاز

433 اگر یک ذره ماندستی بصورت %~% کجا باشد بنزدیکت حضورت

434 حضورت در یکی اینجا نماید %~% نمودصورتت اینجا نماید

435 حضورت آنگهی باشد در این راز %~% که بینی اولت اینجایگه باز

436 حضورت آنگهی باشد چو عشاق %~% که باشی همچو شمس اندر فلک طاق

437 حضورت آنگهی باشد چو عاقل %~% که در اعیان نباشی هیچ غافل

438 حضورت آنگهی باشد ز دیدار %~% که او آید ترا کلی خریدار

439 حضورت آنگهی باشد چو مردان %~% که بیرون آئی از صورت بدینسان

440 شوی و در یکی آری قدم تو %~% یکی دانی وجودت با عدم تو

441 وجودت با عدم یکسان نمائی %~% نه هر دم خود ز دیگرسان برآئی

442 وجودت با عدم یکی کنی کل %~% رود آنگاه رنج و فکر و هم ذل

443 وجودت با عدم یکسان نماید %~% پس آنگه باز خود را لا نماید

444 وجودت با عدم کلی شود حق %~% تو باشی آنگهی این رازمطلق

445 وجودت با عدم الله گردد %~% کسی کین یافت زین آگاه گردد

446 در آخر چون نظر دارد خدایست %~% درون جملگی او رهنمایست

447 در آخر راز او بیند در اینجا %~% یکی اندر یکی بگزیند اینجا

448 در آخرواصل جانان شود او %~% درون جملگی پنهان شود او

449 در آخر راز دار شاه گردد %~% درون جانها الله گردد

450 در آخر چون ببیند باشد او جان %~% یقین جانان بود دریاب اعیان

451 بود اعیان همین گر راه بردی %~% رهت اینجا بسوی شاه بردی

452 شه اینجاگه عیان و تو نهانی %~% ولی این راز اگر اینجا بدانی

453 شه اینجا رخ چو بنمودست جمله %~% حقیقت مغز نیز و پوست جمله

454 همه او هست و یکی گشته ظاهر %~% بهر کسوت کجا دانی تو این سر

455 همه او هست ای بیچاره مانده %~% چنین حیران ودر نظاره مانده

456 همه او هست ای درمانده مسکین %~% تو خواهی ماند اندر عشق غمگین

457 همه او هست غیری نیست اینجا %~% همه او هست دیری نیست اینجا

458 درون کعبه جان آی و کن سیر %~% نظر کن کعبه را افتاده در دیر

459 درون کعبه آی ای سر ندیده %~% نمود کعبه ظاهر ندیده

460 چو داری کعبه عشاق تحقیق %~% توئی در آفرینش طاق تحقیق

461 چو داری کعبه اسرار حاصل %~% چرا در خود نگردانی تو واصل

462 چو داری کعبه جانان یقین است %~% چه جای عقل و فهم و کفر و دین است

463 تراچون کعبه حاصل شد در اینجا %~% حقیقت جانت واصل شد در اینجا

464 ترا چون کعبه جانانست او بین %~% گذر کن این زمان از کفر وز دین

465 ترا این دین یقین باید که باشد %~% ز کفر عشق دین باید که باشد

466 چو اینجاکفر و دین یکسان نمودست %~% ترا زین کف رو دین آخر چه سود است

467 نمیگنجد در اینجا کفر و اسلام %~% کجا گنجد در اینجاننگ با نام

468 نگنجد نام نیک اندر ره عشق %~% کسی باید که باشد آگه عشق

469 اگر آگاه عشقی جمله حق بین %~% بجز حق دیگری را تو بمگزین

470 بجز حق هرچه بینی بت بود آن %~% چوبت بشکست یابی گنج اعیان

471 تراگنجی است اندر جان نهانی %~% چرا خود گنج خود اینجا ندانی

472 ز گنجت رنج دیدی هر دمی باز %~% از آن اینجا ندیدی محرمی باز

473 تواتمام نمود آن ندیدی %~% از آن اینجا بخاک و خون طپیدی

474 بماندستی ز بهر دین گرفتار %~% حقیقت دین پرستی همچو کفار

475 نه این باشد نمود عشقبازی %~% که اینجا گه گرفتی عشقبازی

476 نه بازی عشق جانان باختستی %~% نه همچون عاشقان جان باختستی

477 تو رسم عاشقان هرگز ندانی %~% که درمانده بخود بس ناتوانی

478 تو رسم عاشقان دریاب و جان ده %~% هزاران جان بیک دم رایگان ده

479 تو یک جان داری و آن خود هبا شد %~% حقیقت او بداند کو بقا شد

480 هزاران جان بیکدم عاشقانه %~% یکی باشد حقیقت جاودانه

481 هر آن عاشق که او جانان نگردد %~% حقیقت شمس او رخشان نگردد

482 هر آن عاشق که یک تن گشت صد جان %~% بداند این رموز عشق پنهان

483 نشان بی نشان یاردیدم %~% نمود لیس فی الدیار دیدم

484 چو جانم بی نشان بد در نشانم %~% حقیقت فاش شد راز نهانم

485 ندانستم که همچون او شوم باز %~% نخواهد ماندم انجام و آغاز

486 یکی خواهم شدن ماننده دوست %~% که مغز بی نشانی بود در پوست

487 چو یارم بی نشان بد من بدم او %~% نظر کردم حقیقت من شدم او

488 حقیقت راست گفت اینجای منصور %~% که اینجا میدمم در جمله من صور

489 ولی این راز رامحرم بشاید %~% که دریابد چه صاحب عشق باید

490 که این داند نه هر بد جنس جاهل %~% کسی باید که باشد دوست کامل

491 که این سر باز داند آخر کار %~% بهرکس این نشاید گفت زنهار

492 نه هرکس این سزاوار است دریاب %~% کجا باشد حقیقت تشنه سیراب

493 نمود عشق جانان را از اینسان %~% بدانستند هم خلوت نشینان

494 بر این امید جانها داده اینجا %~% که تا روزی مگر یابند آنجا

495 کسی کین پی برد از عالم دل %~% حقیقت برگشاید راز مشکل

496 بوقتی کز خودی بیرون شود او %~% ز دید چون و چه بیرون شود او

497 اگر بیچون شوی در چه نمانی %~% حقیقت این معانی بازدانی

498 نه هرکس صاحب اسرار گردد %~% کسی باید که او دلدار گردد

499 که همچون مصطفی در سر اسرار %~% شود کلی ز خود او ناپدیدار

500 زند دم از نمود من رآنی %~% برو بیچاره کین مشکل ندانی

501 رموز علم او بد در حقیقت %~% دم این دم او ز دست اندر حقیقت

502 نرستی از طبیعت کی بدانی %~% نهایت تا زنی دم از رآنی

503 بوقتی کو دم این زد یقین دید %~% که خود را اولین و آخرین دید

504 نمودش بود اول نیز آخر %~% حقیقت جان جان و صاحب سر

505 بدو تادم زد و آن دم یقین یافت %~% خدادر خویشتن عین الیقین یافت

506 چو او دم زد دم جمله نهان کرد %~% حقیقت خویش را او جان جان کرد

507 دم جمله نهان شد در دم او %~% اگر دم جوئی اینجاگه دم او

508 زن آنگه کین حقیقت باز دانی %~% پس آگه راز معنی بازدانی

509 توئی تو نماند حق شوی پاک %~% نهی بر فرق معنی تاج لولاک

510 چو غواصی روی در بحر احمد(ص) %~% کنی اینجای محوت نیک و هر بد

511 بیابی در معنی وصالش %~% ببخشد ناگهت اندر کمالش

512 تو در دریای او چون غوطه خوردی %~% حقیقت در معنی را تو بردی

513 ز بود او دمی این دم بزن تو %~% وگرنه از کجا مردی که زن تو

514 تو همچون بی نمود او زنی دم %~% که او بد در حقیقت هر دو عالم

515 دوعالم آن زمان در پیش بینی %~% همه کون و مکان در خویش بینی

516 یکی گرددترا ظاهر در آن دید %~% حقیقت اینست اینجا سر توحید

517 تو مر توحید احمد یاب و حیدر %~% از ایشان گر خدا بینی تو مگذر

518 خدابین باش همچون دید ایشان %~% که بینی در عیان توحید ایشان

519 تراتوحید از ایشان روشن آید %~% که جانت همچو نوری روشن آید

520 ولیکن این معانی سر ایشانست %~% میان واصلان این راز پنهانست

521 چو پنهانست این دم در نهانت %~% کجا پیدا شود راز نهانت

522 وز ایشان منکشف آمد چنین راز %~% اگر یابی از ایشان این یقین باز

523 یقین ذات ایشان بود جانست %~% بر عشاق این عین العیانست

524 برون آئی چو مغز از پوست اینجا %~% نبینی در یقین خوددوست اینجا

525 برون آئی و در یکی زنی دم %~% درون خویش یابی هر دو عالم

526 برون آئی و یابی جان جانت %~% حقیقت اوست اینجاگه عیانت

527 از این معنی ببر ای دوست گوئی %~% بزن از عشق کل تو های و هوئی

528 نمیدانی که داری جوهر دوست %~% بنادانی بماندستی در این پوست

529 اگر تو مغز جان خواهی رها کن %~% تو مرا این پوست کلی خود جدا کن

530 درونت دوست دار و پوست شیطان %~% حقیقت جان خود کن عین جانان

531 چو جانان بی نشان آمد حقیقت %~% نه ره ماند و نه نفس و نه طبیعت

532 بسی راهست لیکن هیچ ره نیست %~% بر عشاق جز دیدار شه نیست

533 خدا در بی نشانی باز بین باز %~% که اودارد نهان عین الیقین باز

534 خدا را بین و از اشیا گذر کن %~% ز دید خویشتن در خود نظر کن

1 چنین گفتست شیخ مهنه آن پیر %~% که حق دیدم یقین چون روغن و شیر

2 چو روغن ناگهی پیدا نماید %~% نمود شیر آلایش نماید

3 جدا گردد مصفا مانده روغن %~% حقیقت همچنین دان جان و هم تن

4 خورش شاید یقین و هر دو یک جا %~% ولی در اصل و فرع آید معما

5 نباشد دوغ همچون روغن پاک %~% چنین آمد نمود آب در خاک

6 اگرچه اصل هر دو از یکی بود %~% درون شیر روغن بیشکی بود

7 یکی جان داری و جانان شوی تو %~% بهر جانب هزاران جان شوی تو

8 نظر کن ای ندیده جان جانان %~% که پیدائی تو سریست پنهان

9 بهر معنی که اندیشی در این راز %~% نخواهی یافت جز سررشته باز

10 چراکین جان خود مغرور ماندی %~% چو عکس از شمس بیشک دورماندی

11 اگرچه عکس و خورشید است با هم %~% کجا باشد حقیقت جان چو عالم

12 نمود عالم اینجا پیش افتاد %~% که صورت دید و جان در پیش افتاد

13 اگر دریابی این راز نهانی %~% تو این معنی حقیقت بازدانی

14 نظر کن آفتاب و سایه بنگر %~% که پنهان می شود هر سایه در خور

15 چنین خواهد بدن در آخر کار %~% که درجان میشود پنهان به یکبار

16 تن و جان اصل جانانست اینجا %~% از آن پیدا و پنهانست اینجا

17 چو برفست این نمود اینجاکه برخواست %~% حقیقت برف در خورشید پیداست

18 شود آبی عجایب خوب و روشن %~% چنین خواهد بدن اینجان و این تن

19 تو حل خواهی شدن در آب معنی %~% اگر هستی یقین دریاب معنی

20 تو در صورت چنین ماندی گرفتار %~% که همچون مرغ در دامی گرفتار

21 تو مرغ لامکانی و قفس تن %~% بمانده اندر این زندان با من

22 قفس چون درگشاید بر اجل هان %~% شوی اندر فضای عشق پران

23 برون آئی و خوش آئی بپرواز %~% ببینی آنچه بد گمکردهات باز

24 اگر ره سوی مسکن باز دانی %~% حقیقت زین معانی راز دانی

25 وگرمانی تو سرگردان در اینجا %~% بهرجانب شوی پران در اینجا

26 بسوی آشیان ره یاب تحقیق %~% حقیقت این زمان بشتاب توفیق

27 بیاب ای جان که ماندستی در این دام %~% طلب کن آشیان خود در این گام

28 ترا چون آشیان دیدار یار است %~% چرا مانده تنت در زیر بار است

29 چو خواهد بود اینت آخر کار %~% مباش اندر نهاد خود گرفتار

30 قفس بشکن برون رو تو ز زندان %~% تو از دام بلا مرخویش برهان

31 دریغا ماندهاندر قفس تو %~% در اینجاگه نداری هیچکس تو

32 نداری دانه اینجاگاه هم آب %~% بماندستی حقیقت رفته در خواب

33 شوی آگه چو تو بیرون خرامی %~% تو در آن ناتمامیت تمامی

34 سزد گر بازدانی مسکن خویش %~% یکی بینی حقیقت مأمن خویش

35 همه پرواز تو اندر یکی است %~% یکی بنگر که این سر بیشکی است

36 بنزدیک خدابینان صادق %~% که ازدام بلا چون مرغ عاشق

37 برون جستند و در پرواز رفتند %~% بسوی آشیانه باز رفتند

38 سرانجامت چنین خواهد بدن راز %~% که خواهی رفت سوی آشیان باز

39 چو بیرون آمدی بی حیله ازدام %~% خوشی در مرغزار خلد بخرام

40 سرانجامت چنین خواهد بدن کار %~% کنون بشکن قفس اینجا بیکبار

41 چو اندر سدره طوبی نشستی %~% زبند صورت دنیا برستی

42 ترا باشد سراسر ملک عالم %~% یکی بینی تو اینجاگه دمادم

43 یکی بینی تو چون صورت نباشد %~% در آن مسکن بجز نورت نباشد

44 حقیقت آن جهان به زین جهانست %~% که اینجا عاریت آن رایگان است

45 حقیقت آن جهان نوراست و راحت %~% در اینجادرد و رنج و عین زحمت

46 حقیقت آن جهان دیدار یاراست %~% که اینجا غصههای بیشمار است

47 حقیقت آن جهان نور و صفایست %~% که اینجا حزن و خوفست و بلایست

48 حقیقت آن جهان دید بهشتست %~% که اینجامسکن ابلیس زشتست

49 حقیقت آن جهان دیدار باشد %~% همه دیدار حق اسرار باشد

50 نه زین زندان بلا میبینی و رنج %~% در آنجا باز بینی گوهرو گنج

51 چو زین زندان بجز خواری نیابی %~% سزد گر سوی آن بستان شتابی

52 بهشت جاودان اینجاست دریاب %~% اگر مرد خدائی زود بشتاب

53 همه جان عزیزان بهر این راز %~% گذر کردند ودیدند این بیان باز

54 همه جان عزیزان سر بدیدند %~% برون رفتند و آنجاگه رسیدند

55 همه جان عزیزان جان جانست %~% حقیقت آشکارا و نهانست

56 همه جان عزیزان گشت دلدار %~% حقیقت شد همه آنجا پدیدار

57 تو هم ای مانده و حیران و غمگین %~% پر از خوف آمدی تن خوارو مسکین

58 نه چندین انبیا بهر تو اسرار %~% یقین گفتند از اعیان دلدار

59 نشانت دادهاند اینجای ایشان %~% تو اینجا ماندهخوار و پریشان

60 نشانت دادهاند در بینشانی %~% که تا باشد که رمزی بازدانی

61 اگرچه بی نشانی است اینجا %~% همه راز نهانی است اینجا

62 تو اینجا بی نشان شو همچو مردان %~% که بیشک بی نشان بینی تو جانان

1 چنین گفت است شبلی پیر عشاق %~% که گردیدم بسی در گرد آفاق

2 سلوکم بیحد و اندازه کردم %~% که تا من مغز جان را تازه کردم

3 نشان میجستم اندر عالم جان %~% که تا بوئی برم از راز پنهان

4 نشان میجستمو چون بنگریدم %~% یقین جز بی نشانی می ندیدم

5 همه در بی نشانی یافتم من %~% که اینجا بی نشانی بود روشن

6 تمامت بی نشان خواهیم گشتن %~% کسی باشد که این خواهد نگشتن

7 نهان شو سوی مردان در دل و جان %~% که تا یابی همه اسرار پنهان

8 چو فانی گردی و باقی شوی تو %~% همه ذرات را ساقی شوی تو

9 ببین جام جم اندر خود یقین باز %~% یده یک ذره از ذرات ز آغاز

10 تو زانجام اردمی ز آنجا بنوشی %~% عیان جملگی باشی خموشی

11 کن اینجا همچو مردان جام درکش %~% برافکن چار و پنج اینجا تو با شش

12 همه کن محو ای بود فنا تو %~% که بنمودی یقین راز بقا تو

13 همه کن محو در دیدار جانان %~% که این باشد یقین اسرار جانان

14 همه کن محو خود باش و اناالحق %~% زن و برگوی بر کل راز مطلق

15 اناالحق گوی وز جان کن گذر باز %~% حجاب اول و آخر برانداز

16 اناالحق گوی چون دیدی یقینت %~% مبین گرمرد عشقی کفر و دینت

17 اناالحق گوی و سلطان شو بعالم %~% یقین بشناس اندر خود دمادم

18 یقین بشناس چون منصور اینجا %~% که از ظلمت شوی پر نور اینجا

19 یقین بشناس و در جانان نگر تو %~% دمادم میدهم اینجا خبر تو

20 خبر اندر نمود جسم و جانست %~% ولیکن بی خبر این سر ندانست

21 نداند بیخبر اسرار توحید %~% که او میننگرد جز عین تقلید

22 نداند بیخبر سر خدائی %~% که ماندست او همیشه در جدائی

23 نداند بیخبر اسرار بیچون %~% که ماند است او همیشه در چه و چون

24 نداند بیخبر اسرار عشاق %~% اگر او فی المثل گردد در آفاق

25 نداند بیخبر راز نهانی %~% که تا اینجا نگردد عین فانی

26 نداند بیخبر توحید الله %~% که چون کافر بود پیوسته گمراه

27 اگر یابی خبر اینجا حقیقت %~% قدم بسپار اینجا در شریعت

28 خدا گردی بمعنی و بصورت %~% ز پیشت دور گردد هر کدورت

29 خدا گردی و یابی جمله در خود %~% شوی فارغ یقین از نیک و هر بد

30 خدا گردی و بودت در نهانی %~% زنددائم اناالحق جاودانی

31 خدا گردی تو اندر جوهر ذات %~% تمامت بندگی دارند ذرات

32 خدا گردی و جمله بنده باشد %~% ز نورت سر بسر تابنده باشد

33 خدا گردی تو در دید خدائی %~% دهی مر جملگی را روشنائی

34 خدا گردی بکل منصور باشی %~% چو حق در جملگی مشهور باشی

35 خدا گردی و باشی ناپدیدار %~% ولی در جملگی آئی پدیدار

36 خدا گردی و باشی جاودانه %~% نگیرد هیچکس اینجا بهانه

37 خدا گردی تو اندر جمله اشیا %~% ز پنهانی شوی در جمله پیدا

38 خدا گردی بصورت هم بمعنی %~% تو باشی بیشکی دنیا و عقبی

39 خدا گردی و بود خویش یابی %~% همه اینجایگه درویش یابی

40 چگویم این بیان هر کس نداند %~% ولیکن این محقق باز داند

41 چگویم اندر این معنی بیچون %~% که این معنی فتادم بی چه و چون

42 چگویم ذات مخفی گشتم اینجا %~% ز پنهانی شدم در دوست پیدا

43 چگویم هر صفت در معرفت من %~% چوهستم این زمان کل بی صفت من

44 صفاتم بی صفت آمد پدیدار %~% حقیقت معرفت گردم نمودار

45 ز عین معرفت عطار مستست %~% حقیقت نیست شد در جمهل هستست

46 دم وحدت مراتحقیق باشد %~% کزان سر مر مرا توفیق باشد

47 شدستم بیدل و جان در دل و جان %~% حقیقت جان ودل گشتست جانان

48 یقینم این زمان من جوهر یار %~% پدید آورده و خود ناپدیدار

49 نمودم مینماید سر توحید %~% گذر کردستم از تشبیه و تقلید

50 حقایق منکشف آرم دمادم %~% عیان سر جانان همچو خاتم

51 حقایق دارم از اسرار اینجا %~% که پیدا کردهام من یار اینجا

52 صفاتم ذات شد بیچون من حق %~% که اینجا مینمایم سر مطلق

53 صفاتم در همه کون و مکان است %~% که جانم این زمان کل جان جانست

54 دل و جانم همه جانان گرفتست %~% ز پیدائی همه پنهان گرفتست

55 چنان واصل شدم در جوهر یار %~% که از پیدائی من ناپدیدار

56 حقیقت واصلی چون خود ندیدم %~% که اینجا در همه من ناپدیدم

57 حقیقت واصلم در جوهر ذات %~% که اینجا میشناسم جمله ذرات

58 ز من پیدا ز من پنهان شده باز %~% ز من جان و ز من جانان شده باز

59 ز من آمد ظهور این عالم جان %~% که من بودم در اول آدم جان

60 همه در من من اندر خود شده خود %~% نمایم نیک و هرگز نیستم بد

61 همه من دارم از اصل نمودم %~% که من باشم یقنی و جمله بودم

62 دمامد رخش دارم زیر رانم %~% بهرجائی که میخواهم برانم

63 بحالم همه بحالم ایستاده %~% منم سالک منم واصل فتاده

64 چنین اسرار اینجا کس نگفتست %~% که حق هم گفته و هم خود شنفتست

65 چنین اسرار بود عاشقانست %~% ببر گوئی که معنی کامرانست

66 خراباتی شو از عین خرابی %~% که این معنی بیک لحظه بیابی

67 خراباتی شو و خود مست گردان %~% حقیقت نیست شو خود هست گردان

68 رهائی یافت زنده تا نماید %~% عیان قوت و حظی فزاید

69 چو هر دو نقطه خواهد بود در اصل %~% ز فرقت میرسد زیشان ابا اصل

70 یقین در اصل خود نیکو ببینی %~% بدانی این اگر صاحب یقینی

71 که اصل جان تو با صورت اینجا %~% نمیبد اصل چون شیر مصفا

72 چو جفتش کرد با هم در نمودار %~% ز اصل آمد یقین فرعی بدیدار

73 نمود اصل وفرع اینجا یکی بود %~% که بیشک در دوئی این روی بنمود

74 به آخر جایگه یک مسکن آمد %~% نمود جان حقیقت در تن آمد

75 یکی دان جان و صورت آخر کار %~% که همچون او کند آخر در اسرار

76 چو جانت زنده اصل است بینش %~% نمود جسم آمد آفرینش

77 نه هر دو جوهر ذاتند هر یک %~% ولیکن بهتر آمد پیش آن یک

78 چو جانت بهتر آمد در نمودار %~% حقیقت گشت صورت ناپدیدار

79 چو اصل اینجایگه مر زنده باشد %~% که از اعیان کل بگزیده باشد

80 حقیقت هر دو حق بد ازنهانی %~% ولیکن جان برش راز نهانی

81 چو اینجا جوهر جان نور ذاتست %~% فتاده در نمودار صفاتست

82 صفاتت روشن و جانت عیانست %~% ولی آن زنده گه اینجا نهانست

83 نهانش زان بد اینجا تا بدانند %~% همه ذرات از او حیران بمانند

84 ز اصلت جسم و جان بود خدایست %~% مدان کین هر دو بر فرع خدایست

85 چو اصلند این یکی ازدید الله %~% یقین دان خویشتن توحید الله

86 تو زان اصلی که وصل عاشقانست %~% نمودش بیشکی کون و مکانست

87 تو زان اصلی که بود جملگی اوست %~% حقیقت اوست مغز و مر توئی پوست

88 تو زان اصلی اگر خود باز دانی %~% بدان کاینجا حقیقت جان جانی

89 ترا این اصل اینجا وصل بنمود %~% حقیقت بود تو از اصل بنمود

90 توئی اصل تمامت آفرینش %~% که پیدا شد بتو اسرار بینش

91 توئی اصل خداوندی در اینجا %~% که ماندستی و در بندی در اینجا

92 توئی اصل از نمود نفخه ذات %~% که خدمتکارتست این جمله ذرات

93 توئی اصل حقیقت در طریقت %~% که پیدا آمدستی در شریعت

94 خدائی داری و اینجا ندیدی %~% از آن مخفی نمانده ناپدیدی

95 خدائی داری و عین نمودار %~% بتو شد آشکارا جمله اسرار

96 همه اسرارتست و تو چنین مست %~% بمانده زار و حیرانی و پابست

97 شده در عین این دنیا چنینی %~% کجا اسرار خود اینجا ببینی

98 تو در اسرار جان راهی نداری %~% بهرزه عمر در غم میگذاری

99 غم تو جملگی از بهر دنیاست %~% کجا میل تو اندر سوی عقبی است

100 اگر عقبی ترا روئی نماید %~% نمود جانت اینجا در رباید

101 چو آخر جایت اندر سوی عقبی است %~% چرا میلت چنین در سوی دنیاست

102 چو آخر جان تو اینجاست تحقیق %~% طمع بر تا بیابی عز و توفیق

103 ترا اینجا حقیقت گفتگویست %~% تنت گردان در این میدان چو گویست

104 در اینجا گوی چرخت ذره باشد %~% نمود جانت اینجا قطره باشد

105 حقیقت بگذر از صورت بصورت %~% که چیزی مینیابد بی ضرورت

106 چو صورت فانی آمد اندر این راه %~% چو مردان باش از توحید آگاه

107 دمی این دم مزن بی سر توحید %~% نظر میکن تو اندر دیده دید

108 طلب میکن که روزی برگشاید %~% تر این راز اینجاگه نماید

109 چو بگشاید درت ناگاه اینجا %~% شوی یکبارگی آگاه اینجا

110 چو بگشاید درت در سر اسرار %~% وجود خویش بینی ناپدیدار

111 چو بگشاید درت درعین توحید %~% نگنجد هیچ اینجا گاه تقلید

112 چو بگشاید درت در اندرون آی %~% نمود خویشتن اینجای بنمای

113 چو بگشاید درت مانند منصور %~% شوی در جزو و کل نور علی نور

114 چو بگشاید درت از اصل آغاز %~% ببینی مسکن جان عاقبت باز

115 چو بگشاید درت کلی خدا گرد %~% ز بود جسم و جان کلی جداگرد

116 چو بگشاید درت حق بین تو درخویش %~% نمود پردهها بردار از پیش

117 تو اندر پرده اکنون مانده باز %~% چو واصل آمدی پرده برانداز

118 در این پرده نهان مانند خورشید %~% طلب کن نور ذات اینجا تو جاوید

119 ز نور ذات برخوردار میباش %~% ز پرده دائما بیزار میباش

120 چو خواهی تو که اینجا پرده بازی %~% رها کن این زمان این پرده بازی

121 فناباش و فنابگزین تو اینجا %~% حقیقت در فنا بودست یکتا

122 نمود تو ز جمله گر چه پیداست %~% نمودت از فنا اینجا هویداست

123 یقین بشناس حق اندر فنایت %~% که آمد مرفنا عین بقایت

124 فنا آمد بقای جمله مردان %~% فنا را دان حقیقت جان جانان

125 همه اینجا فنا خواهیم بودن %~% همه در عین کل خواهیم بودن

126 فنا شو در صفات و نور حق باش %~% حقیقت در عیان منصور حق باش

127 فنا شو همچو مردان اندر این سر %~% برافکن این زمان اسرار ظاهر

128 اگرچه ظاهرت اول فنا بود %~% حقیقت آن زمان عین خدا بود

129 نمود ظاهر آمد اندر اینجا %~% دگر باطن شود از این مسما

130 چوباطن گرددت اینجا حقیقت %~% یکی باشد نمودار شریعت

131 بدانی آن زمان کاینجا چه بوداست %~% که ازتو جملگی گفت و شنوداست

132 همه قائم بتوست و تو نه خود %~% کنون بشنو زمن ای مرد بخرد

133 نهان شو همچو مردان اندر این راه %~% که تا گردی عیان قل هو الله

134 نهان شو همچو مردان در صفاتت %~% نگه کن آنگهی در دید ذاتت

135 خراباتی شو و جامی تو درکش %~% برون آ این زمان از آب و آتش

136 خراباتی شو و و بر باد ده نار %~% ز بود کفر جان بر بند زنار

137 خراباتی شو و شوری برانگیز %~% حقیقت آب را بر خاک تن ریز

138 خراباتی شو و اسرار بشنو %~% دمادم در یکی تکرار بشنو

139 خراباتی شو و جانان طلب کن %~% نمود او یقین از جان طلب کن

140 خراباتی شو و درکش سه تا جام %~% نمود خود نگه کن در سرانجام

141 خراباتی شو و رند جهان شو %~% دو روزی خود نمای عاشقان شو

142 خراباتی شو و رسوا شو اینجا %~% ز بود بود خود شیدا شو اینجا

143 خراباتی شو و رخها سیه کن %~% دمادم عشقبازی در کنه کن

144 خراباتی شو و شو ننگ عالم %~% بخود زن جمله خاک و سنگ عالم

145 خراباتی شو و آتش برافروز %~% نمود جسم خود اینجا تو میسوز

146 خراباتی شو اینجا در خرابات %~% رها کن مسجد و زهد و مناجات

147 خراباتی شو و در کل فنا گرد %~% تو با مردان حقیقت آشناگرد

148 خراباتی شو و خود را تو بردار %~% کن اینجاگاه سر خود نگهدار

149 اگر خواهی که اینجا رازگوئی %~% نمود دوست اینجا بازگوئی

150 جز این معنی که من گویم مگو حق %~% چو منصور اندر اینجا زن اناالحق

151 اناالحق زن مبین خود را بجز یار %~% میندیش اندر اینجاگه ز اغیار

152 اناالحق زن جهان جاودان شو %~% ز دید خویش بی نام و نشان شو

153 اناالحق زن تو اندر عالم دل %~% بجمله بر گشا این راز مشکل

154 اناالحق زن تو چون فرعون پنهان %~% که او هم دیده بد تحقیق جانان

155 اناالحق زن تو همچون من رآنی %~% حقیقت بازدان اینجا که آنی

156 اناالحق زن تو چون موسی نهان شو %~% ز دیدخویش بی نام ونشان شو

157 اناالحق زن تو مانند شجر زود %~% یقین موسای جان را ده خبر زود

158 اناالحق زن تو چون منصور بردار %~% که اینجاگاه باشی تو نمودار

159 اناالحق زن تو و فارغ یقین باش %~% عیان بود عشق و کفر و دین باش

160 یقین درکافری زنار معنی %~% ببند و زود از او بردار معنی

161 یقین در کافری اسرار برگوی %~% که سرگردان شدی در ذات چون گوی

162 یقین در کافری اینجا قدم زن %~% نمود جمله اشیا بر عدم زن

163 یقین در کافری برگو اناالحق %~% نه باطل باش الا جملگی حق

164 یقین حق مبین جز حق میندیش %~% بجز حق جملگی بردار از پیش

165 یقین حق بین و نور جاودانی %~% نشان بین خویش را عین نشانی

166 خدا را دان اگر صاحب صفاتی %~% اناالحق زن که کلی عین ذاتی

167 در اینجاشو تو واصل پیش مردان %~% بلای عشق یابی رخ مگردان

168 زناکامی اگر صاحب یقینی %~% بلای عشق و رسوائی گزینی

169 برسوائی دراندازی تو خود را %~% شوی فارغ بکل ازنیک و بد را

170 برسوائی قدم زن هر دمی تو %~% مبین اینجایگه نامحرمی تو

171 همه محرم شناس اندر جفایت %~% وزایشان کش نمودار بلایت

172 یکی دان جملگی راتو در آزار %~% نهادخویشتن راتو میازار

173 یکی دان جملگی مر جوهر خویش %~% نمودار دوئی بردار از پیش

174 یکی دان جملگی را در نظر تو %~% مباش اینجا حقیقت بیخبر تو

175 یکی دان جملگی رادر صفاتت %~% ولیکن خویشتن بین نور ذاتت

176 یکی دان جملگی را در حقیقت %~% که تو آوردهای شان در طبیعت

177 یکی دان جملگی را و یکی بین %~% همه در خویشتن تو مر یکی بین

178 یکی دان جملگی از جوهر ذات %~% که پیداشان تو کردستی ز ذرات

179 بگو اینجا حقیقت آشکاره %~% اناالحق گر کنندت پاره پاره

180 بگو اینجا بری جمله حقایق %~% مپرس از فعل و گفتار دقایق

181 بگو اینجا حقیقت لااله است %~% که او داری میان جان پناهست

182 برو گر هست اینجا خود نه تو %~% بگو تا کیست اینجاگه توئی تو

183 توئی اصل و توئی اینجایگه فرع %~% توئی اصل حقیقت نیز هم فرع

184 توئی اصل و تمامت هرچه دیدی %~% حقیقت زان نمود دید دیدی

185 چو گفتی راز خود در نزد جمله %~% کند در فعل پنهان جمله جمله

186 مپرس و شاد باش از جمله آزاد %~% همه مانند خاکی ده تو بر باد

187 در اینجا رازگوی و باز جایت %~% شو و بین ابتدا و انتهایت

188 در اینجا سیرزن اسرار خود تو %~% که راندستی قلم بر نیک و بد تو

189 در اینجا سیرزن در هستی خویش %~% حقیقت خویش بین در هستی خویش

190 در اینجا سیرزن اسرار جمله %~% که تو داری توئی اسرار جمله

191 در اینجا سیرزن باشد نمودار %~% که آوردی تو از خودشان پدیدار

192 در اینجا سیرزن احوال عالم %~% که پیدا گشته شد هم از تو آدم

193 در اینجا سیرزن ذات فعالت %~% ز ماضی دان تو مستقبل ز حالت

194 خبر یاب ارچه جمله عاقلانند %~% بگو اسرار خود تا جمله دانند

195 بگو اسرار خود چون گفته باشی %~% حقیقت در معنی سفته باشی

196 تو خودگوئی وز خود هم بجوئی %~% که خود بشنیده باشی خود بگوئی

197 تو خودگوئی کسی دیگر نباشد %~% حقیقت جمله خیر و شر نباشد

198 تو خود گوئی ز خود حق دیده باشی %~% عیان خویشتن بگزیده باشی

199 بلا از خویش بین و ز غیر منگر %~% که اینجا غیر نیست و سیر منگر

200 بلا از خویش بین و تن فروده %~% اگر تو عاشقی کل داد او ده

201 بلا از خویش بین صورت رها کن %~% از این آلودگی خود با صفا کن

202 بلا از خویش بین اندر سوی دار %~% شو و خود کن ز اسرارت نمودار

203 بلا از خویش بین و جان برافشان %~% که تاجانت شود دیدار جانان

204 بلا از خویش بین کاینجا لقایست %~% لقای دوست در عین بلایست

205 بلا از خویش بین ای واصل یار %~% که این باشد حقیقت حاصل یار

206 بلا از خویش بین از دید صورت %~% چنین افتاد در اول ضرورت

207 چنین خواهد بدن در آخر کار %~% که ویرانی پذیرد نقش پرگار

208 چنین باشد چنین خواهد بدن کار %~% که ویران گردد این جمله بیکبار

209 چنین خواهد بدن در سر اول %~% که این صورت شود آخر مبدل

210 چنین خواهد بدن گر راز دانی %~% سزد کین جمله معنی بازدانی

211 نخواهد ماند جزدلدار تحقیق %~% نمیبینیم بجز او سر توفیق

212 اگر مرد رهی اینجا بلاکش %~% بلا مانند جمله انبیاکش

213 اگر جمله بلای دید ایشان %~% کشی اینجایگه توحید ایشان

214 ترا پیدا شود مانند منصور %~% یکی گردد حقیقت جاودان نور

215 تو باشی در همه چیزی نمودار %~% کز این سانست سر عشق تکرار دمادم در

216 یکی میآید ای دوست %~% طلب کن مغز و بگذر زود از پوست

217 دمادم در یکی میگویمت من %~% دوای درد و دل میجویمت من

218 دواکن خویشتن را زین نمودار %~% که باشد آخر کارت دوا یار

219 طبیعت درد جان دلدار باشد %~% شفای جان تو هم یار باشد

220 دوای درد جان چبود بلایش %~% بلا دیدند مردان بس لقایش

221 شد ایشان را همی روشن حقیقت %~% که بسپردند کلی در شریعت

222 دل و جان سوی یار و یار گشتند %~% تمامت صاحب اسرار گشتند

223 تو ترک جان کن و جانان یقین بین %~% ز کفر و عقل و عشق و سر و دین بین

224 که اینجا جملگی بند حجابست %~% ولیکن شرع در عین حسابست

225 تو ترک جان کن و دلدار دریاب %~% در اینجاگه حقیقت یار دریاب

226 تو ترک جان کن و جانان ببین کل %~% نمود عشق او آسان ببین کل

227 تو ترک جان کن اینجا همچو منصور %~% اناالحق گوی از نزدیک وز دور

228 تو نزدیکی ولی از خویش دوری %~% حقیقت ظلمت و در عین نوری

229 ترا چندان در این ره پیش بینی %~% نیامد تانمود جان ببینی

230 ترا چندان در اینجاگفت و گویست %~% که دل گردان شده مانند گویست

231 ترا چندان در این ره باز ماندست %~% که جانت پر ز حرص و آز ماندست

232 ترا چندین در این ره کفر و دین است %~% کجا دید ترا عین الیقین است

233 ترا چندین در این ره گفتم ای جان %~% که بیش از پیش مر خود را مرنجان

234 بلاها میکشی از نفس مردار %~% گرفته آینه دل جمله زنگار

235 بلاها میکشی از خوی بد تو %~% بدوزخ باز مانی تا ابد تو

236 اگر این نفس اینجاگه بسوزی %~% بمانده غافل اندر خود هنوزی

237 اگر این نفس بر تو چیره گردد %~% نمود عشق اینجا تیره گردد

238 بیابی آنچه که گم کرده تست %~% چه دانی تا چه اندر پرده تست

239 بنادانی گرفتار اندر اینجا %~% حقیقت خویش آزاری در اینجا

240 بنادانی ندیدی یار خود تو %~% فتادستی چنین در نیک و بد تو

241 بنادانی چنین مغرور ماندی %~% تو از دیدار جانان دور ماندی

242 بنادانی بشد بر باد ناگاه %~% بشد عمر و ندیدستی رخ شاه

243 بنادانی بسی کردی جهولی %~% در این دنیای دون در کل فضولی

244 بنادانی گرفتار آمدت جان %~% بماندی مبتلا در بند و زندان

245 بنادانی ز دانائی خبر تو %~% نداری و فتادستی بسر تو

246 بنادانی رهی آنجا ببردی %~% میان آب حیوان تشنه مردی

247 بنادانی لب آب حیاتی %~% نمیدانی و مانده در مماتی

248 بنادانی چو داری آب حیوان %~% چرا غافل شدی مانند حیوان

249 بنادانی چرا در ظلمت تن %~% نمیابی حقیقت آب روشن

250 تو داری آب حیوان اندر این دل %~% گشاده گشته بر تو راز مشکل

251 تو داری چشمه حیوان بر خود %~% حقیقت گردی اینجا رهبر خود

252 چرا غافل شدی ای خضر دریاب %~% که اینجا آب حیوانست خور آب

253 در این ظلمت تو ای خضر حقیقی %~% که با الیاس جانت هم رفیقی

254 ببین هان چشمه معنی بخور آب %~% دمی الیاس را از عشق دریاب

255 تو داری باطن سر معانی %~% بخور آب و بده او را عیانی

256 چو هر دو در صفت دارند معنی %~% نمود عالم عشقست تقوی

257 شما را هر دو دیدار است باقی %~% که در ظلمت شما را دوست ساقی

258 بود ای جان دمی معنی اسرار %~% شود این لحظه تو پندم نگهدار

259 چو علم کل ترا کل متصف شد %~% تنت باجان و جانان منتصف شد

260 تو خوردی آب حیوان اندر اینجا %~% نمیری تا ابد پنهان در اینجا

261 ز جسم عالمی بر آفرینش %~% تو داری در نهان عین الیقینش

262 یقین داری که بود حق تو دیدی %~% ز علم اینجا بکام دل رسیدی

263 ز علم اینجا زدی دم در یکی تو %~% خدا را یافتی خود بیشکی تو

264 ز علم اینجا زدی دم همچو حلاج %~% ندادی بر سرت از دست شد تاج

265 ز علم اینجا زدی دم همچو او تو %~% ندیدی هیچ بد الا نکوتو

266 در این دم عالم معنی تو داری %~% حقیقت دنیا و عقبی تو داری

267 در این دم آندم اول ز جانت %~% دمادم روح میآرد عیانت

268 در این دم ایندم عین الیقین است %~% که اول بود دیدی آخر این است

269 در این تن جوهری داری نگهدار %~% بر عاشق تو میکن آن نگهدار

270 در این دم نیست کلی نفخه صور %~% که اینجا میدهی نزدیکی ودور

271 مشو چون این دمت الله بخشید %~% ترااز خود دل آگاه بخشید

272 ترا بخشایش و اسرار آنجاست %~% حقیقت دریکی تکرار آنجاست

273 تراملک است و مال و جاه دایم %~% که داری ذات هستی نور قائم

274 بذات حق شدی اکنون مبرا %~% رموز عشق بگشادی هویدا

275 ز ذاتی و صفاتت هست غافل %~% صفات وفعل تو هم گشت واصل

276 صفات و فعل تو ذات قدیمند %~% از آن اینجایگه بی خوف و بیمند

277 صفات و فعل تو دیدارجانست %~% ز چشم آفرینش آن نهانست

278 صفات و فعل تو اندر اناالحق %~% ز دید اینجای گشتند راز مطلق

279 صفات و فعل تو دیدار آمد %~% حقیقت جملگی انوار آمد

280 صفات و فعل تو الله خواهد %~% شدند تحقیق میچیزی نکاهد

281 صفات و فعل تو خدا شدن نور %~% محیط جمله اشیا و مشهور

282 صفات و فعل تو گردان نور است %~% از آن واصل شده اندر حضور است

283 صفات و فعل تو آمد منزه %~% که کرده است اندر این معنی تو ره

284 صفات و فعل تو پرده چو برداشت %~% بدید اسرار و آنگه دیده برداشت

285 حقیقت عشق تو اینجا صفاتت %~% صفاتت محو شد اعیان ذاتت

286 صفات نور دارد در نمودار %~% کسی باید که یابد این نمودار

287 صفاتت برتر از دیدار دیدم %~% حقیقت جملگی اسرار دیدم

288 صفاتت ذات و ذاتت جان و دل شد %~% دل عشاق دیدت دید دل شد

289 تمامت مشکلات اینجا یقین است %~% کسی داند که از تو پیش بین است

290 ز تو پیدا ز تو پنهان تمامت %~% همه از جان و دل گشته غلامت

291 غلامت شد در اینجا هر چه پیداست %~% ز تو آمد شد آخر نیز یکتا است

292 بتو در آخر و اول بدیدن %~% همه از تو بذات تو رسیدن

293 بتو زنده است جسم و جان عشاق %~% که ذات تست اندر جانها طاق

294 بهر معنی که گویم بهتر از آن %~% دگر میآئی ای اسرار پنهان

295 مکن پنهان نمودت آشکارا %~% کن اینجا و مکن ضایع تو ما را

296 مکن پنهان که فاشت این نمودت %~% بر عطار بیشک بود بودت

297 مکن پنهان ورا در آخر کار %~% که تااینجا شوی کلی پدیدار

298 تو پیدا کردی او را در بر خویش %~% توئی تحقیق او را رهبر خویش

299 نهان خواهیش کردن آخر کار %~% که تا اینجا شوی کلی پدیدار

300 تو میدانی مراد جانم ای جان %~% که از تو یافتم اسرار پنهان

301 تو میدانی امید جان چه دارم %~% که آونگم کنی در عین دارم

302 تو بردارم کنی اینجا چو مشهور %~% تو گردانی مرا در جمله منصور

303 ز تو گریانم و وز تو شده من %~% بدیدار یقین از تو شده من

304 تو بنمودی مرا اسرار توحید %~% ز خود کردی مرا اینجای جاوید

305 ز دیدارت چنان حیران و مستم %~% که جامت اوفتاد اینجا زدستم

306 ز دیدارت همه دیدار دارم %~% که هر لحظه بسی اسرار دارم

307 ز دیدارت چنان مدهوشم ای جان %~% که بیخود مینویسم راز پنهان

308 ز دیدارت پدید اینجا بکاغذ %~% برم یکسانست اینجا نیک با بد

309 تو دارم در جهان و کس ندارم %~% که عمری سوی دیدت میگذارم

310 تو دارم هیچ اینجا نیست جانا %~% ز دید تو همه یکی است جانا

311 یکی دیدم ترا بیمثل و مانند %~% که یکتا مر ترا هر لحظه خوانند

312 یکی دیدم که بی همتائی اینجا %~% منزه در همه یکتائی اینجا

313 یکی دیدم صفات ذات اول %~% که جان دانست اینجا راز مشکل

314 یکی دیدم صفات لامکانت %~% که کردستی ز خود عین العیانت

315 یکی دیدم که ازتو گشت ظاهر %~% همه در تو تو اندر جمله قادر

316 یکی دیدم که بیچونی و بی چه %~% در این معنی چه داری جملگی چه

317 تو سلطانی و جمله بندگانند %~% بجز تو هیچ اگر چه میندانند

318 ز یکتائی ترا بشناختستم %~% ز تو در تو تمامت باختستم

319 ز یکتائی ترا دیدم حقیقت %~% سپردم من ترا اینجا طریقت

320 ز یکی دیدمت اندر یکیام %~% ز تو قائم شده من بیشکیام

321 ز یکی دیدمت اینجا نمودت %~% درون خویشتن من بود بودت

322 ز یکی دیدمت اینجا نهانی %~% زدم دم بیشکی از تو معانی

323 مرا شد منکشف از اهل ذاتت %~% که بشنفتم بسی دید صفاتت

324 گمانم بود اول بی یقین من %~% بدم غافل ز راز اولین من

325 گمانم بد یقین شد آخر کار %~% چو در جانم شدی اینجا پدیدار

326 گمانم بد ولی تحقیق دیدم %~% ز بخت اینجا بکام دل رسیدم

327 گمانم رفت واصل کردیم کل %~% همه امید حاصل کردیم کل

328 گمانم رفت اینجا در یقینم %~% تو هستی اولین و آخرینم

329 گمانم رفت ای جان خود نمودی %~% گره از کارم اینجا برگشودی

330 گمانم رفت دیدم رویت ای جان %~% گذرکردم کنون درکویت ای جان

331 درون خانه تو تاختم من %~% نمود خویشتن در باختم من

332 زهی حسن تو نور روی خورشید %~% که در وی محو گشته سایه جاوید

333 زهی حسن تو نور جمله آفاق %~% فتاده لون او و خویشتن طاق

334 زهی حسن تو مغز جان عشاق %~% نواها بر زده بر کل آفاق

335 زهی حسن تو داده ماه را نور %~% که در آفاق او دیدیم مشهور

336 زهی نور تجلی در دل و جان %~% فکنده عاشقان بیجان بسا جان

337 زهی نورت یقین جان و دل شد %~% از آن این مشکلات جمله حل شد

338 که نورت روشنست و چشم تاریک %~% فتاده در برت چون موی باریک

339 ز نورت پرتوی بر جانم افتاد %~% رموز جملگی اینجای بگشاد

340 ز نورت پرتوی در وادی جان %~% فتاد و یافت بس موسی عمران

341 ترا اندر تجلی آشکاره %~% اگرچه کوه تن شد پاره پاره

342 ز نورت جز نمودی نیست جانا %~% چگویم چونکه سودی نیست جانا

343 بهر رازی که میگویم ترا من %~% بر آفاق در اسرار روشن

344 همی ترسم که پنهانم کنی تو %~% در آخر عهد جانم بشکنی تو

345 نمودار الستم فاش گردان %~% مرا ای جان و دل ضایع مگردان

346 نمودار الستم آنچه گفتی %~% که خود گفتی وهم مر خود شنفتی

347 یقین دانم تو من چیزی ندانم %~% تو پیوستی و گفتی حق آنم

348 کمالت در دل و جان یافتستم %~% چو برق اندر رهت بشتافتستم

349 کمالت در خود ای جانم یقین شد %~% که دید اولین و آخرین شد

350 کمالت در دل و جانم پدید است %~% ولی صورت ز چشمم ناپدیداست

351 کمالت در دل و جانم عیانست %~% نموددیدت ازجمله نهانست

352 کمالت یافتم نقصان شدستم %~% صور یکبارگی پنهان شدستم

353 کمالت یافتم ای جوهر ذات %~% بتو پنهان شدم اینجا ز ذرات

354 کمالت یافتم بیچون چرائی %~% از آن کاینجا چگونه در لقائی

355 کمالت یافتم من ناتوانم %~% که در دیدارتو کلی نهانم

356 کمالت یافتم بی مثل و مانند %~% ز صورت هر کسی اینجا ندانند

357 کمالت در وصال جان نهانی %~% چگویم پیش از این اکنون تو دانی

358 کمال تو تو میدانی یقین بس %~% که هستی اولین و آخرین بس

359 کمال نقد میدانی که چونست %~% که ازمعنی و از صورت برونست

360 کمال تو تو میدانی که هستی %~% درون جان ودل کلی نشستی

361 که داند وصف کرد اینجای در خود %~% که یکسانست اینجا نیک با بد

362 که داند وصفت ای جانها بتو شاد %~% که از تو شد جهان جانم آزاد

363 که داند تا چه چیزی وز کجائی %~% همی دانم که در عین لقائی

364 که داند وصفت اینجا کردن ای جان %~% که پیدائی حقیقت مانده پنهان

365 که داند راه بردن نیز سویت %~% همه سرگشته اندر خاک کویت

366 که داند شرح وصفت در بیان گفت %~% که بتواند بیان هر زبان گفت

367 که بتواند صفاتت وصف کردن %~% کجا جان سوی ذاتت راه بردن

368 ندانم هم تو دانی اول کار %~% در آخر کرده خود را پدیدار

369 در آخر روی خود اینجا نمودی %~% نبودی فاش اکنون فاش بودی

370 در آخر ذات پاکت باز دیدم %~% ز نور ذات تو اینجا رسیدم

371 در آخر واصلم خواهی تو کردن %~% که بنهادستمت ای دوست گردن

372 قبولش کن که دیدستت نهانی %~% دم تو زد دمادم در معانی

373 قبولش کن مران از حضرت خود %~% ببخشش اندر اینجا قربت خود

374 قبولش کن که زار و ناتوانست %~% فتاده خوار و رسوای جهانست

375 قبولش کن که دیدار تو دید است %~% کنون در دید دیدت ناپدیدست

376 قبولش کن در آخر ای همه تو %~% که در آخر تو داری سر همه تو

377 حجاب آخر مرا بردار از پیش %~% که هستم جان و دل اینجایگه ریش

1 شبی میگفت اکافی همین راز %~% که یارب این حجاب آخر برانداز

2 مسوزان بیش از این مر دوستانت %~% بگو تا کی بود راز نهانت

3 چنین پیدا چنین پنهان چرائی %~% که با رندان دمادم آشنائی

4 همه خاصان کشیدستی بزنجیر %~% ندارند اندر اینجا هیچ تدبیر

5 همه حیران تو اینجا بماندند %~% بیک ره دست از ره برفشاندند

6 تو یار عامی و خاصان چنین خوار %~% کنی پیوسته میداری تو غمخوار

7 تمامت عاشقان در خون فکندی %~% میان پردهشان بیرون فکندی

8 ترا باشد مسلم آنچه خواهی %~% بکن بر بندگان خود تو شاهی

9 بیک ره ماندهام اینجای بر در %~% اسیر و عاجز و مسکین و غمخور

10 نمود عشق خود اینجا تو بنمای %~% گره ازکار جمله هم تو بگشای

11 تو بگشا این گره از بود جمله %~% که هستی بیشکی معبود جمله

12 تو داری جان و دل هستی دل و جان %~% دمادم عاشقان خود مرنجان

13 رهی بنموده عشاق با خود %~% همان دارند طمع کآخر توشان زد

14 نگردانی و بخشی آخر کار %~% مر ایشان را بوصل خود بیکبار

15 بلای عشق تو اینجا کشیدند %~% برای آنکه دید تو بدیدند

16 در آخرشان لقای خویش بنمای %~% نمود خویشتان از پیش بنمای

17 همه واصل کن اینجاگه چو منصور %~% که تاگردند کل نور علی نور

18 حقیقت شان بیکره بود گردان %~% زیان جملگی شان سود گردان

19 بدست تست این سر نهانی %~% که راز جملگی اینجا تو دانی

20 گر آمرزی تمامت در قیامت %~% کف خاکست پیشت این تمامت

21 کف خاکست پیشت جمله جانها %~% مکن ضایع در اینجاگاه تنها

22 ببگذار ای کریم ناتوانبخش %~% بفضل خویش بر خلق جهان بخش

23 سوی جنت رسان مر جمله را پاک %~% چه باشد نزد تو پاکان کف خاک

24 وصال خویش کن روزی جمله %~% ببین آخر جگر سوزی جمله

25 همه حیران و زار افتاده نزدیک %~% بتو اندر صراطی مانده باریک

26 در این زندان کن ایشان راتو آزاد %~% اسیرانند دهشان جملگی داد

27 در آخرشان بکن مقصود حاصل %~% همه از ذات خودگردان تو واصل

1 یکی هاتف مر او را داد آواز %~% که اکافی نکو گفتی ز آغاز

2 کریمیم و رحیم و بردباریم %~% کجا مر بندگان ضایع گذاریم

3 چو ما داریم حکم لایزالی %~% هر آنچه اندیشه میدارند حالی

4 بدانیم آن همه از پیش اینجا %~% که هستیم بیشکی دانا و بینا

5 نظر داریم ما در جان جمله %~% که مائیم این زمان پنهان جمله

6 نهان و آشکارا جمله مائیم %~% که دید خویش جمله مینمائیم

7 نظر داریم بر نیکی هر کس %~% که شاهی در دو عالم مر مرا بس

8 ز عدلم ظلم نبود گر بدانید %~% که میدانم که جمله ناتوانید

9 نکردم ظلم هرگز کی کنم من %~% چگونه عهد ایشان بشکنم من

10 همه اندر ازل چون ذره بودند %~% نه چون این دم بخودشان غره بودند

11 همی دانستم اسرار تمامت %~% نمود دادن و مرگ قیامت

12 همه احوالشان نزدم یقین است %~% که ذاتم اولین و آخرین است

13 در آندم کز الست خویش گفتم %~% عیان خویششان از پیش گفتم

14 نه صورت بد نه جان جز جوهر من %~% که بد در ذاتشان انوار روشن

15 الست و ربکم گفتم همهشان %~% در اسرار من سفتم همهشان

16 نمودمشان لقای خود در آن دم %~% یقینشان مینمایم هم دمادم

17 همه قالو ابلی گفتند با ما %~% که امر ما بجا آرند اینجا

18 چو حکم ما همه از پیش رفته است %~% تمامت راز ما از پیش گفتست

19 هر آنکو امر من نارد بجایم %~% مر او را بیشکی ذاتم نمایم

20 در این قرآن سرش روزی کنم من %~% عیانش جمله پیروزی کنم من

21 در این قرآن سرش بخشم تمامت %~% رهانم من ولی از هول قیامت

22 سوی جنت برم بنمایمش دید %~% که تا ما را یکی بیند ز توحید

23 نمود ذات خود او را نمایم %~% که من با جملگی مر آشنایم

24 ولی باید که رمزم کار دارند %~% نمود خویش در اسرار دارند

25 کسانی کاندر آن دم راز دیدند %~% همان دم اندر این دم باز دیدند

26 طلب کردند ما را اندر اینجا %~% یکی بینند معانی با مسما

27 هر آنکو طالب ما بد در اول %~% نگردانیم ما او را معطل

28 هر آنکو طالب ما بد مرا یافت %~% بوقتی کاندر این دیدار بشتافت

29 هر آنکو طالب ما گشت از جان %~% نمائیمش در آخر راز پنهان

30 هر آنکو طالب ما بود از اول %~% کنیمش مشکلات اینجایگه حل

31 هر آنکو طالب ما بود مادید %~% مرا هم ابتداو انتها دید

32 کنم واصل مر او را آخر کار %~% یکی گردانمش هم نقطه پرگار

33 کنم واصل مر او را ناگهانی %~% ببخشم این جهان و آن جهانی

34 کنم واصل من از دیدار خویشم %~% که من از جملگی اینجای بیشم

35 کنم واصل هم اینجاگه ولیکن %~% نباید بود آخر ازمن ایمن

36 که من دانم که راز جمله چونست %~% که دائم هم برون و هم درونست

37 کسانی را که دیدم راز ایشان %~% که بد باشد ز شان اینجا پریشان

38 کنم اینجا سزاشان من دهم پاک %~% بگردانم همه در خون و در خاک

39 ز ظالم داد مظلومان ستانم %~% که من با دوستداران دوستانم

40 قصاص جملگی اینجا برانم %~% که راز جملگی من نیک دانم

41 اگر اینجا بدیها کرده باشند %~% بمانده دائم اندر پرده باشند

42 عقوبتشان کنم در دوزخ ستان %~% که تا گویند دم دم آخ ایشان

43 ببخشم عاقبت او را بتحقیق %~% دهم او را هدایت من ز توفیق

44 سوی جنت برم او را بتحقیق %~% ببختش در رسانم من بتحقیق

45 سوی جنت برم او را بصد ناز %~% بتختش برنشانم من باعزاز

46 کسی کو بد کند ماننده خون %~% کنم خوارش در آخر بی چه و چون

47 نمود او را کشم من چند بارش %~% دراندازم نهان در سوی دارش

48 بسوزانم ورا اینجا بزاری %~% نمایم مرد را بسیار خواری

49 دگر خواهم ببخشم آخر کار %~% چنین رفته است حکم ما بیکبار

50 ولی احوال دزدان اینچنین است %~% مرا راز همه عین الیقین است

51 بدی را هم بدیشان آورم پیش %~% ز نیکی نیکی آرم دیدن پیش

52 کنم روزی کسی کو نیک باشد %~% که قول من دروغ اینجا نباشد

53 همه در نص قرآن بازگفتم %~% یقین من جملگی در راز گفتم

54 نمود جمله در قرآن نمودم %~% که تا دانی که من غافل نبودم

55 زهر کس راز جمله دیدهام من %~% ولیکن انبیا بگزیدهام من

56 کسی کو بر ره ایشان رود پاک %~% نماند در حجاب صورت خاک

57 سلوک انبیا اینجا کند او %~% همه عهد الستم نشکند او

58 بجای از دیر آن رازی که گفتم %~% نه آخر گوید اینجا نه شنفتم

59 بهانه نیست ما را آخرالامر %~% مرا باید بجا آوردنت امر

60 چنین است این نمود راز اینجا %~% حقیقت باز گفتم راز اینجا

61 هر آنکو کرد امرم بیشکی رد %~% کنم با او بدی و من کنم رد

62 مر او را شیخ دین اکافی ما %~% توئی خود بیشکی کل صافی ما

63 نمود ما تو دیدستی حقیقت %~% سپردی نزد ما راه شریعت

64 توئی محبوب ما در سر معراج %~% که بر فرقت نهادستیم ما تاج

65 توئی محبوب ما در وصل اول %~% که خود را مینکردستی معطل

66 براه شرع احمد داد دادی %~% از آن بر فرق تاجی بر نهادی

67 منت اندر ازل بخشیدهام من %~% در اینجا خرقهات پوشیدهام من

68 منت اندر ازل دلدار بودم %~% ترا هر جایگه من یار بودم

69 منت دادم در اینجا کامرانی %~% حقیقت سر اسرار معانی

70 منت اندر ازل کردم نمودار %~% ببخشیدم ترا معنی اسرار

71 نمود ما بجا آورده تو %~% نه همچون دیگران در پرده تو

72 کنونت پرده اینجابرگرفتم %~% نه همچون دیگرانت بر گرفتم

73 ترا بنمودهام اینجا نهانی %~% نمود خویشتن تا باز دانی

74 که مائیم اندر اینجا دید دیدت %~% بهر مجلس یقین گفت و شنیدت

75 همه اسرار کاینجا گفته تو %~% ز ما گفتی ز ما بشنفته تو

76 حقیقت در دل و جانت منم من %~% که بنمودم ترا اسرار روشن

77 ره شرع محمد چون سپردی %~% حقیقت گوی از میدان تو بردی

78 تو بردی گوی از میدان معنی %~% که داری سر شرع و راز تقوی

79 تو بردی گوی وحدت نزد عشاق %~% توئی مشهور اندر کل آفاق

80 تو راز ما نهان کردی و گفتی %~% حقیقت جملگی با ما نگفتی

81 تو داری ملک و معنی اندر اینجا %~% توئی امروز اندر عشق یکتا

82 هر آنکو ما نظر داریم بروی %~% دهیم از خم وحدت مر ورا می

83 کنیمش مست همچون تو نهانی %~% که تا او دم زند اندر معانی

84 دم معنی ترا بخشیدم از خود %~% که تا بنمودی اینجانیک با بد

85 همه در راه ما بنموده راه %~% همه از سر ما گردی تو آگاه

86 همه با ما تو داری آشنائی %~% ز تاریکی بدادی روشنائی

87 دمی دادم در اینجا داد معنی %~% از آن گشتی بکل آزاد معنی

88 تمامت مر ترا از جان مریدند %~% که همچون تو دگر عالم ندیدند

89 نباشد چون تو دیگر در خراسان %~% که دشوار تمامت کردی آسان

90 نباشد چون تو دیگر پاک یاری %~% که بیند چون تو دیگر شاه یاری

91 نباشد چون تو دیگر صاحب درد %~% که افتادی میان عالمان فرد

92 نباشد چون تو دیگر صاحب اصل %~% که داری در نمود ما یقین وصل

93 نباشد چون تو دیگر واصل اندر ایام %~% که بردی گوی معنی نیز و هم نام

94 نباشد چون تو دیگر صاحب درد %~% که بردی گوی معنی تو در این درد

95 براه شرع و تقوی پاکبازی %~% که اندر دید ما صاحب نیازی

96 براه شرع و تقوی برده گوی %~% یقین از عالمان اندر سخن گوی

97 منت دادم منت گفتم کلامم %~% در این اسرار بشنو تو پیامم

98 پیامم بشنو و کل یاد میدار %~% ابا خود باش و ما را یاد میدار

99 پیامم بشنو ای اکافی دین %~% توئی مانند آدم صافی دین

100 توئی صافی ز تقوی و بمعنی %~% گذشته از سر مردار دنیی

101 توئی صافی ز ظاهر هم ز باطن %~% که کردستی هزیمت از شر جن

102 توئی صافی درون و هم برونی %~% نه همچون دیگران اینجا زبونی

103 توئی اسراردان ما ز قرآن %~% که مثلت نیست اندر نص و برهان

104 توئی اسراردان ما و مائی %~% که این دم در عیان ما لقائی

105 کسی که همچو تودادیمش اینجا %~% نمود علم و حکمت گشت دانا

106 در آن سر جملگی را خواستگاریم %~% در آخر جملهشان حاجت برآیم

107 در آن ساعت که ما دانیم اینجا %~% رهائی جمله را دانیم اینجا

108 بدادن هر کسی بر قدر وسعت %~% نباشد هر کسی در عین قربت

109 کسانی کاندر اول ذات ما را %~% ولیکن هست این معنی لقا را

110 طلب کردن ز قومی دیدن ما %~% که تا گردند اینجاگاه یکتا

111 نمودم دید خود دیدار ایشان %~% که من دانستهام اسرار ایشان

112 ز من من را طلب کردند تحقیق %~% بدادم جملگی را عز و توفیق

113 بما دیدند اینجا دیدن ما %~% که ما بودیم و ما باشیم یکتا

114 نهان ما عیان آمد از ایشان %~% که ایشان گه بدند اینجا پریشان

115 ابا ما خوش بدند و بر بلائی %~% حقیقت نوش کرده هر جفائی

116 ره درد است راه ما نیازی %~% نداند این بیان هر کس ببازی

117 ره درد است راه ما کسی را %~% که بتواند بریدن بی سر و پا

118 مرا با صاحبان درد راز است %~% گهی راهم نشیب و گه فراز است

119 کسی کو راه ما دیدست اینجا %~% نه بر تقلید بشنیدست اینجا

120 کنم آگاه هر کس را که خواهم %~% برانم آنچه آنجا مینخواهم

121 کنم آگاه از خود مرد مؤمن %~% که من دانم حقیقت مرد مؤمن

122 نه درد مؤمنان آگاه هستم %~% که من دیدارم و کل شاه هستم

123 در اینجا هر که باشد صاحب درد %~% کنم در ذات خود او را یقین فرد

124 در اینجا هر که باشد صاحب اسرار %~% کنم او را نمود خود نمودار

125 در اینجا هر که باشد در بلایم %~% نمایم عاقبت او را بلایم

126 در اینجا هر که باشد مر خوشی او %~% نمایم دمبدم مر ناخوشی او

127 در اینجا هر که ما را باز بیند %~% ز من هم عزت و اعزاز بیند

128 در اینجا هر که رازم گوش دارد %~% مثال انبیا کل هوش دارد

129 من او را صاحب قربت کنم باز %~% نمایم مر ورا انجام و آغاز

130 لقا بنمایم اینجاگه بدو من %~% مثال آفتاب از چرخ روشن

131 لقا بنمایم و دیدار بیند %~% مرا در جزو و کل اسرار بیند

132 مر او را جاودانی نور بخشم %~% ز دید خویشتن منشور بخشم

133 دهم او را بهشت جاودانی %~% که تا بیند لقایم جاودانی

134 کنون ای خواجه اکافی ما %~% یقین بشناس و کل بنگر تو ما را

135 مبین جز من که جز من هر چه بینی %~% یقین میدان که نی صاحب یقینی

136 چو بر منبر روی منگر بجز من %~% که میگویم ترا اسرار روشن

137 منم حاضر ترا از شیب و بالا %~% نمودم لاالهم دان تووالا

138 منم حاضر منم ناظر بسویت %~% منم در حالت در های و هویت

139 منم اینجا ترا جویان ز اسرار %~% همی گویم دمادم سر اسرار

140 درون جانت اینجاهم برونم %~% حقیقت من تراکل رهنمونم

141 بجزمن هیچ اینجاگه مبین غیر %~% که یکسانست پیشم کعبه و دیر

142 چنین بد با تو ما را عشقبازی %~% مدان زنهار ما را عشقبازی

143 چنین بد با تو ما را دوستداری %~% که دانستم که ما را دوستداری

144 چنین بد با تو ما را راز پنهان %~% که برگوئی تو ما را راز پنهان

145 چنین بد با تو ما را خوش فتاده %~% ببین این رازها چه خوش فتاده

146 چنین بد با تو ما را راز اول %~% که گفتم اندر اینجا راز اول

147 چنین بد با تو ما را راز تحقیق %~% که بخشیدیمت اینجا راز توفیق

148 بگو با اهل مجلس هر زمانی %~% از این معنی حقیقت راستانی

149 بگو با اهل مجلس راز ما را %~% نمای اینجایگه سرباز ما را

150 بگو با اهل مجلس جمله مائیم %~% که خود را این چنین ما مینمائیم

151 درون جانشان آگاه هستیم %~% که ما در جانتان سر الستیم

152 بجای آرید اکنون امر ما را %~% که تا شادان شوید امروز و فردا

153 بجا آرید آنچه اینجا بگفتم %~% که ما گفتیم و هم خود من شنفتم

154 درون جملگی دانیم سرتان %~% که بر رفعت برافرازیم سرتان

155 کنون در امر ما پائی بدارید %~% نمود امر ما را پایدارید

156 که در آخر شما را من رهائی %~% دهم از دوزخ و عین جدائی

157 دهمتان جنت و حور و قصورم %~% بهشت جاودان ودید حورم

158 دهمتان جاودانی دیدن خود %~% کنمتان فارغ از هر نیک و هر بد

159 بجا آرید ما را عین طاعت %~% در اینجاگه بقدر استطاعت

160 بجا آرید فرمان اندر اینجا %~% که از بهر شما کردیم پیدا

161 ببینید این زمان اینجای ماوا %~% که تا هر جمله را آریم پیدا

162 ز بهر خود شما را آفریدیم %~% ز جمله آفرینش برگزیدیم

163 ز بهر خود شما را عزت و ناز %~% ببخشیدم حقیقت من دهم باز

164 مکافاتی که اینجا جمله کردند %~% اگر کردند نیکی گوی بردند

165 کسی کاسایشی اینجا رسانید %~% تن خود از عذاب ما رهانید

166 کسی کاینجا نکوئی کرد از آغاز %~% عوض او رادهم اینجا لقا باز

167 همه نیکی کنید و نیک بینید %~% بصدر جنتم نیکو نشینید

168 همه نیکی کنید امروز اینجا %~% که تا باشید کل پیروز فردا

169 همه نیکی کنید و وز بدی دور %~% شوند اینجایگه کردن پر از نور

170 حقیقت هر که ما را دید بشناخت %~% بجز نیکی نکرد و نیک پرداخت

171 سرای آخرت بردار و خوش باش %~% تو تخم نیکنامی در جهان پاش

172 تو تخم نیکنامی در بر افشان %~% که میداند خدا اینجا یقین دان

173 رموزی بود این معنی حقیقت %~% که گفت اینجای آن پیر طریقت

174 ز وحدت این معانی گفت اینجا %~% در اسرار کلی سفت اینجا

175 ز وحدت کرد مر اینجا نمودار %~% نداند این بیان جز صاحب اسرار

176 ز وحدت کرد اینجاگه بیانی %~% حقیقت مؤمنان را شد نشانی

177 هر آنکو رازدار کردگار است %~% در اینجا دائما او بردبار است

178 هر آنکو کرد نیکی دید شاهی %~% در اینجاگاه از فر الهی

179 بجز نیکی مکن با خلق زنهار %~% که نیکی بینی از دیدار جبار

180 بجز نیکی مکن تا نیکیت پیش %~% درآید این معانیها بیندیش

181 رموز شرع را خوش یاد میدار %~% بیان عاشقان از یاد مگذار

182 کسی کو برد رنجی برد گنجی %~% نیابی گنج تو نابرده رنجی

183 تمامت اهل ما چو رنج دیدند %~% حقیقت اندر آخر گنج دیدند

184 تمامت اهل دل خواری کشیدند %~% که در آخر بکام دل رسیدند

185 تمامت اهل دل در آخر کار %~% بدیدند اندر اینجا روی دلدار

186 تمامت اهل دل گشتند واصل %~% ز عین شرعشان مقصود حاصل

187 شد اینجا در حقیقت حق بدیدند %~% یقین هم ناپدید و هم پدیدند

188 یقین سر چو دید اینجای منصور %~% از آن زد دم اناالحق دم که مشهور

189 شد اندر آفرینش دمدمه او %~% از آن افکند اینجا زمزمه او

190 دم مردان مزن چون سرندانی %~% وگرنه در میان حیران بمانی

191 دم مردان مزن اینجا تو زنهار %~% که تا آید نمود کل پدیدار

192 دم مردان مزن تادم بیابی %~% چراچندین دمادم میشتابی

193 دم مردان در آن دم زن که ناگاه %~% نماید رویت اینجا بی حجب شاه

194 دم مردان در آندم زن حقیقت %~% که میبسپرده باشی تو شریعت

195 دم مردان درآندم زن که بیخویش %~% حجاب جملگی برداری از پیش

196 دم مردان در آندم زن نهانی %~% که نی صورت بماند نی معانی

197 دم مردان در آندم زن که اینجا %~% نمودت سر بسر گردد هویدا

198 دم مردان در آن دم زن یقین تو %~% که بینی اولین و آخرین تو

199 دم مردان در آندم زن ز اعیان %~% که بنماید جمالت جان جانان

200 چو بنماید جمالت ناگهان یار %~% وجودت سر بسر بین ناپدیدار

201 چو بنماید جمالت ناگهان دوست %~% حقیقت مغز گردد جملگی پوست

202 چو بنماید جمالت یار اینجا %~% نبینی بیشکی اغیار اینجا

203 چو بنماید جمالت ذات گردی %~% ز بود خویشتن آزاد گردی

204 چو بنماید جمالت سر عشاق %~% ببینی و تو باشی در جهان طاق

205 چو بنماید جمالت شاد گردی %~% ز بود خویشتن آزاد گردی

206 جمال یار پنهانی نماید %~% ترا از بود خود کلی رباید

207 جمال یار پنهان نیست پیداست %~% ولیکن چون ببیند دل که شیداست

208 ندارد این بیان تا باز بیند %~% نمود خویش آنگه راز بیند

209 دلم حیران شد از اسرار گفتن %~% از آن کاینجا ز دید یار گفتن

210 بسی گفتست و شیدا شد در آخر %~% اناالحق میزند رسوا شد آخر

211 همه مردان راهش منع کردند %~% همه ذرات با او در نبردند

212 که این اسرار کردی آشکاره %~% به یک ساعت کنندت پاره پاره

213 نمیترسد زمانی کوست شیدا %~% ولیکن دمبدم در دید آن را

214 بهوش آمد مصفا گردد از نار %~% نمیبیند یقین جز دیدن یار

215 بهوش آمد نمود جان به بیند %~% بجز جان هیچ و جز جانان نبیند

216 ولیکن جان مر او را پایدار است %~% که دل در پایداری پایدار است

217 دل و جان هر دو دیدار خدایند %~% نه پنداری ز یکدیگر جدایند

218 دل و جان هر دو دیدارند اینجا %~% ولیکن ناپدیدارند اینجا

219 یقین بشناس کاینجا دوست پیداست %~% حقیقت مغز جان در پوست پیداست

220 یقین بشناس اینجا خویشتن تو %~% نمود روی اندر جان و تن تو

221 مبین جز او که او بنمود رویت %~% درون جان تو در گفتگویت

222 همه گفت تو او باشد چو بینی %~% ولیکن او عیان اینجا نبینی

223 همه دیدار او اینجاست بنگر %~% درون جان و دل یکتاست بنگر

224 فروغش کاینات اینجای دارد %~% ولیکن کس خبر اینجا ندارد

225 تمامت دیدهها در دیده دارد %~% که بینائی یقین در دیده دارد

226 کسی داند که او اینجا چگونست %~% که بیرونش یکی با اندرونست

227 کسی داند که جانان دیده باشد %~% که سر تا پای خود او دیده باشد

228 اگر دیده شوی این دیده باشی %~% وگرنه کی تو صاحب دیده باشی

229 تو صاحب دیده شو در دیده بنگر %~% جمال جاودان در دیده بنگر

230 تو صاحب دیده شو در دیدن یار %~% درون دیده او را بین و بگمار

231 اگر صاحبدلی اینجانظر باز %~% نظر تا روی او بینی نظر باز

232 اگر صاحبدلی جز او مبین تو %~% درون دیده در عین الیقین تو

233 اگر صاحبدلی دل را نگهدار %~% که تا یابی در اینجا زود دلدار

234 چو دلدارت نظر دارد نظر کن %~% دلت ازدیدن رویش خبر کن

235 خبر کن دل که دلدارست آنجا %~% درون جان شده تحقیق یکتا

236 خبر کن دل که جان درتو پدیدست %~% ولیکن جان ابر گفت و شنیدست

237 خبر کن دل حقیقت جان شود دل %~% یقین بیند عیان جانها شود دل

238 دلت جانست و جان یکتا و دل دوست %~% یقین پیدا و پنهان جمله خود اوست

239 دلت جانست و جان دل گشت آنجا %~% چرا داری تو خود سرگشته اینجا

240 دلت جانست و جان دل گشت ناگاه %~% اگر یابی تو اینجا دیدن شاه

241 دلت جانست و جان و دل یکی بین %~% رخ جانان در این دو بیشکی بین

242 دلت جانست و جان و دل صفاتند %~% حقیقت هر دو اینجانور ذاتند

243 دلت جانست و جان ودل نمودار %~% یکی در ذات داند صاحب اسرار

244 که چون جان دل شود جانان بگیرد %~% نمود هر دوشان آسان بگیرد

245 محمد(ص) چون دل و جان را یکی دید %~% خدا را در دل و جان بیشکی دید

246 دل و جانش یکی شد در حقیقت %~% ورا شد فاش در عین طبیعت

247 دل و جانش یکی بد در دو عالم %~% از آن میگفت او سر دمادم

248 دل و جانش یکی گشت و خدا دید %~% از آن او ابتداو انتها دید

249 دل و جانش یکی شد تا حقیقت %~% ورا شد فاش در عین شریعت

250 دل و جانش نمود کن فکان بود %~% حقیقت او یقین خود جان جان بود

251 دل و جانش نمود کائناتست %~% یقین میدان که او دیدار ذاتست

252 دل و جانش چو در یکی لقا یافت %~% از آن اینجایگه عین بقا یافت

253 دل و جانش چو در یکی قدم زد %~% ورای چرخ اعظم او قدم زد

254 دل و جانش چو در یکی بیان کرد %~% درون جان من شرح و بیان کرد

255 دل و جانش چو در حق گشت واصل %~% همه مقصود ما را کرد حاصل

256 دل و جانش همه دلدار دارد %~% کسی داند که دل بیدار دارد

257 دل و جانش نمود عاشقانست %~% مرا از جان و دل شرح و بیانست

258 دل و جانش چودید اینجا یقین باز %~% حقیقت یافت اینجا اولین باز

259 دل و جانش همه اسرار برگفت %~% همه از دیدن دلدار برگفت

260 دل و جانش را تحقیق بنمود %~% بیک دم جان من اینجای بربود

261 دل و جانش یقین منصور بشناخت %~% دل و جان نزد او یکباره درباخت

262 دل و جانش چو دید اینجا یقین حق %~% زد از دیدار جانان او اناالحق

263 دل و جانش نمود او نمودار %~% از آن شد ناگهی منصور بردار

264 دل و جانش هر آنکو میشناسد %~% دو عالم خصم باشد کی هراسد

265 دل و جانش یقین عطار دارد %~% از اینسان نافه اسرار دارد

266 دل و جانم فدای خاک پایش %~% که در جان و دلم زینجا صفایش

267 بجان بنمود اینجاگه نهانی %~% کز او دارم همه راز معانی

268 دلم جان گشت و جان ودل حقیقت %~% چو دیدم مرورا راز شریعت

269 دلم جان گشت جان دل در لقایش %~% چو دیدم ناگهی دید بقایش

270 دلم جان گشت جان دل در بر او %~% ایا سالک کنون ره بر سوی او

271 درون جمله جانها مصطفی بود %~% که او اینجایگه عین لقا بود

272 ندانست این بیان جز مرد صدیق %~% نداند این رموز اینجا چو زندیق

273 کسی باید که او اینجا بداند %~% که جان و دل بروی او فشاند

274 کسی باید که او را بیند اینجا %~% که باشد از نمود عشق اینجا

275 کسی باید که صافی ذات باشد %~% نمود جمله ذرات باشد

276 کسی باید که در یکی نمودش %~% ببیند مر ورا اینجا سجودش

277 کنون چون آدم ار این سر بدانی %~% شود فاشت همه سر معانی

278 معانی مصطفی دان ای برادر %~% ز شرع مصطفی امروز بر خور

279 که شرع مصطفی دیدت نماید %~% یقین اینجایگه رازت نماید

280 محمد واصل هر دو جهانست %~% بصورت برتر از کون و مکانست

281 محمد(ص) واصل آید اندر اینجا %~% مر او را حاصل آمد اندر اینجا

282 حقیقت جان جان بشناخت تحقیق %~% که او را بود این اسرار توفیق

283 مر او را داده بد یزدان بیچون %~% در اول تا بآخر بی چه و چون

284 جمالش بود مکتوبات جمله %~% از آن بد سر مصنوعات جمله

285 چو مکتوبات عین او را عیان شد %~% در اینجاگاه او جان جهان شد

286 جهان جمله جانها بود احمد %~% که پیدا کرد اینجا نیک از بد

287 جهان جمله جانها بد یقین او %~% که بیشک بود در عین الیقین او

288 از او شو واصل و تحقیق او یاب %~% همی گویم یقین توفیق او یاب

289 از او شو واصل ای سالک در اعیان %~% که او دارد حقیقت سر جانان

290 ندانم چون محمد(ص) صاحب راز %~% که او دیدم حقیقت عین اعزاز

291 ندانم چون محمد(ص) پیشوائی %~% کز او دیدم یقین عین لقائی

292 ندانم چون محمد واصلی من %~% کز او دیدم حقیقت حاصلی من

293 ندانم چون محمد دید الله %~% نمود من رآنی کرد آن شاه

294 ندانم چون محمد دید جانان %~% که در جانست چون خورشید تابان

295 درون جان برونم اوست اینجا %~% که بیشک جان جانان اوست اینجا

296 مرا بنمود رخ در خواب و بیدار %~% شدم دیدم وجودم ناپدیدار

297 همه اوبود چون دیدم یقین او %~% حقیقت اولین و آخرین او

298 همه او بود او گفتست اسرار %~% نداند این بیان جز مرد دیندار

299 محمد(ص) دید در خود حق نهانی %~% از آن او دید او صاحب قرانی

300 محمد(ص) دید راز قل هو الله %~% بطونش با ظهور اندر هو الله

301 یکی شد مینگفت اینجای بر کس %~% بوقتی این بیان برگفت خود بس

302 حقیقت دم زد و گفت از معانی %~% بریاران حقیقت من رآنی

303 چو حق بود او بصورت هم بمعنی %~% ببرد این گوی در دنیا و عقبی

304 یقین بشناس اگر صاحب یقینی %~% سزد گر جز محمد کس نبینی

305 مبین جز مصطفی گر مرد راهی %~% از او یابی حقیقت پادشاهی

306 مبین جز مصطفی ای دل در اینجا %~% کز او شد این یقین حاصل در اینجا

307 مبین جز مصطفی چیزی تو ای جان %~% که دیدست او در اینجاگاه جانان

308 مبین جز مصطفی در هر دو عالم %~% کز اودیدی حقایقها دمادم

309 مبین جز مصطفی اکنون خبردار %~% که او باشد ترا معنی خبردار

310 مبین جز مصطفی گر راز دانی %~% که بیشک او کند عین العیانی

311 من از وی واصلم اینجا یقین است %~% که او در هر دو عالم پیش بین است

312 یقین دل چو از وی گشت حاصل %~% مرا اینجایگه او کرد واصل

313 بجز احمد مدان ای سالک جان %~% که برگوید ترا اسرار پنهان

314 تو ای عطار دیدی روی احمد %~% از آن گشتی تو منصور و مؤید

315 دم کل زن در اینجاگاه از او %~% که داری در میان جان تو مینو

316 دم کل زن حقیقت باز دیدی %~% ز احمد تو بکام دل رسیدی

317 ز یکی مگذر اینجا ویکی باش %~% حقیت راز جانان بیشکی باش

318 چنین معنی که اینجا یافتی تو %~% عجب اسرار کل دریافتی تو

319 نداری صورتی لیکن معانی %~% همی گوید دمادم در نهانی

320 دم منصور اینجا زد دم تو %~% یقین دیگر است اینجا غم تو

321 دو عالم در تو حیرانست اینجا %~% که کردستی نمود حق هویدا

322 دو عالم در تو حیران و ملایک %~% همی گویند در معنی ملایک

323 دو عالم در تو حیران و نظاره %~% تو کردستی ز جمله مر کناره

324 بجز جانان نمیبینی یقین تو %~% از آنی اندر اینجا پیش بین تو

325 چنانی پیش بین در آخر کار %~% که پرده برفکندسی بیکبار

326 چنانی پیش بین در دید مردان %~% تو کردی فاش مر توحید جانان

327 چنانی پیش بین در اصل مانده %~% که حیرانی عجب دروصل مانده

328 چنانی پیش بین و دم زده تو %~% که کام عشق هستی بستده تو

329 چنانی پیش بین و راز دیده %~% که دلداری در اینجا باز دیده

330 چنانی پیش بین اندر یکی تو %~% که حق میبینی اینجا بیشکی تو

331 چنانی پیش بین و حق عیانت %~% که در یکی است این جمله بیانت

332 چنان واصل شوی اینجا یقین باز %~% که دیدی رازهای ما یقین باز

333 چنان واصل شوی در حق بیکبار %~% که یکسانست پیشت نقش پرگار

334 چنان واصل شدی مانند منصور %~% که در آفاق خواهی گشت مشهور

335 تو مشهوری و آگاهی بعالم %~% که اینجا میزنی دم در یکی دم

336 از آن دم یافتی سر اناالحق %~% نه باطل میزنی این دم ابر حق

337 زنی زیرا که بیچونی یقین یار %~% یکی میبینی اینجا جمله اغیار

338 ندیدی غیر جمله دیده تست %~% که میدانی که بیشک دیده تست

339 ندیدی غیر جمله یار دیدی %~% حقیقت در وصال کل رسیدی

340 ندیدی غیر حق دیدی بر خویش %~% محمد(ص) دیده تو رهبر خویش

341 ندیدی غیر دید مصطفی تو %~% از آنی در میانه با صفا تو

342 وصال جاودانی یافتی تو %~% که سوی مصطفی بشتافتی تو

343 وصال از اوست هر کس کاین نداند %~% یقین میدان که جز حق بین نداند

344 زهی سرور زهی مهتر زهی جان %~% توئی بیشک مرا هم جان و جانان

345 مرا بنموده اسرار تحقیق %~% ز تو دریافتم دلدار تحقیق

346 اگرچه کس نمیداند که چونم %~% تو میدانی که هستی رهنمونم

347 کسی کو رهنمونش می تو هستی %~% بلندی یابد او از سوی پستی

348 دوائی دردهای جان عشاق %~% توئی بیشک رسول الله در آفاق

349 دوای درد من کردی حقیقت %~% نمیگردم زمانی از شریعت

350 ره شرع تو بسپردم یقین من %~% که تا کردی در اینجا پیش بین من

351 کسی کز شرع پاکت روی برتافت %~% نمود عشق تو اینجا کجا یافت

352 ره شرعت وصال جاودانیست %~% خوشا آنکس که اندر شرع تو زیست

353 ره شرع تو آن عاشق که بسپرد %~% حقیقت در دو عالم گوی او برد

354 ره شرع تو آنکو دیده باشد %~% یقین دانم که صاحب دیده باشد

355 ره شرع تودیده انبیااند %~% حقیقت این سپرده اولیااند

356 بجزشرع تو در جانم نگنجید %~% که اندر او جمال جاودان دید

357 ز شرعت گشتم اینجاگاه واصل %~% همه مقصودهایم گشت حاصل

358 ز شرعت این زمانم یافته راز %~% شدستم در یکی انجام و آغاز

359 ز شرعت رخ نگردانم یکی دم %~% که به زین من ندیدم در دو عالم

360 ز شرعت همچو دریا گشت جانم %~% دمادم جوهر و در میفشانم

361 ز شرعت سالکان جان میفشانند %~% حکیمان نیز هم حیران بمانند

362 توئی اینجا حکیم درد عشاق %~% توئی اندر میان انبیا طاق

363 توئی دیده دمادم روی جانان %~% فکنده دمدمه در کوی جانان

364 توئی بیشک جمال یار دیده %~% ز عزت سوی ذات کل رسیده

365 مهین جمله اینجا یقین تو %~% که دیدستی خدا عین الیقین تو

366 مهین انبیا و اولیائی %~% نمیدانم دگر کلی خدائی

367 دلادرمدح او جان میفشانی %~% کز او داری همه راز معانی

368 اگر تو مدح او گوئی همه عمر %~% کجا در راه او پوئی همه عمر

369 اگر صد سال مدحش گفته باشی %~% ز صد جوهر یکی ناسفته باشی

370 چگوئی مدح او مدحش خدا گفت %~% که نام اوست با نام خدا جفت

371 علیه افضل الصلوات میگوی %~% وجود او حقیقت ذات میگوی

372 ترا این بس بود در هر دوعالم %~% که میگوئی حقیقت این دمادم

373 ز توحیدش نظر کن این زمان باز %~% که دیدستی جمال جاودان باز

374 سوی حضرت شدی بیشک تو ساکن %~% ز هر تشویشها گشتی تو ایمن

375 ترا چون حق نمود اینجا رخ خود %~% دمادم دادت اینجا پاسخ خود

376 کنون شو شاد در اسرار معنی %~% که هستی مرد برخوردار معنی

377 جهان جان تو داری این زمان کل %~% یقین هستی بمعنی جان جان کل

378 ترا بنمود اینجا ذات خود او %~% بکرده فارغت ازنیک و بد او

379 دم این سر تو داری کس ندارد %~% یقین جانان تو داری کس ندارد

380 همه دارند بقدر خویش جانان %~% ولی این راز افتادست پنهان

381 میان اهل دل چون فاش گشتی %~% یقین نقش وهم نقاش گشتی

382 از این مستی که داری در دل و جان %~% ز بهر راز هستی گوهر افشان

383 زهی گوهرفشانی که تو داری %~% زهی راز معانی که تو داری

384 از اینسان کس ندارد هیچ اسرار %~% که داری این زمان زین شیوه گفتار

385 همه ذرات از گفتارت ای جان %~% یقین هستند اندر هست پنهان

386 چه گویم ای دل رفته ز پیشم %~% که این دم من ندارم هیچ پیشم

387 دلا آخر کجائی باز پس آی %~% وگر آمد گره زین عشق بگشا

388 دمادم عقل پیر اینجا بتدبیر %~% مرا آنجاکشد بیشک بزنجیر

389 جهانم میکند اینجای دربند %~% که ماندستم ز دستش سخت دربند

390 چنانم خوار میگرداند اینجا %~% که خواهد کردنم یکباره شیدا

391 گهی اندر گمان گاهی یقین است %~% گهی افتاده گاهی پیش بین است

392 گهی اندر خراباتست ساکن %~% گهی اندر مناجاتست ایمن

393 گهی اندر نمود زهد افتد %~% گهی یکبارگی پرده برافتد

394 دمادم مینماید هر صفت او %~% گهی در کفر و گه درمعرفت او

395 گهی در دین و گه کفر است کارش %~% چنین افتاد اینجا کار و بارش

396 ز دست دل شدم افگار اینجا %~% فروماندم شدم یکبار اینجا

397 یقین از جان جان دارم حقیقت %~% که سودا میدهد هر دم طبیعت

398 خور و خفت میکنم در سوی صورت %~% پدیداریم بیشک در کدورت

399 چو دیگر باز میگردم سوی جان %~% حقیقت روی بنمایند جانان

400 از این پس سوی صورت مینیایم %~% که رنج خود ز صورت مینمایم

401 از این صورت بجز سودا ندیدم %~% حقیقت جز دل غوغاندیدم

402 از این صورت چنان خوار و اسیرم %~% که جانانست بیشک دستگیرم

403 از این صورت بلا دیدم دمادم %~% نگشتم زو زمانی شاد و خرم

404 از این صورت ندیدم هیچ راحت %~% بجز رنج وبلا و حزن و محنت

405 از این صورت همه مردان عالم %~% بلا دیدند اینجاگه دمادم

406 از این صورت نه اول آدم اینجا %~% بلا و رنج دید او دم دم اینجا

407 بجز معنی ندارم راحت خویش %~% که معنی مینماید قربتم بیش

408 بجز معنی نخواهم اندر اینجا %~% که معنی کرد جان جانم اینجا

409 چو معنی متصل با ذات افتاد %~% رموز عشق اینجاگاه بگشاد

410 چو معنی پیشوای عاشقانست %~% حقیقت درگشای سالکانست

411 یقین از دید معنی میتوان یافت %~% که بی معنی نشاید جان جان یافت

412 یقین معنی است اسرار دل و جان %~% که از صورت شدست اینجای پنهان

413 چو معنی همچو جانان بی نشانست %~% ولی صورت در اینجا با نشانست

414 ز معنی و ز صورت بازگفتند %~% بسی تقلید با هم باز گفتند

415 کسانی کاندر این صورت بمانند %~% نمود عشق و معنی کی بدانند

416 نمود عشق و معنی بی نشانی است %~% بر عشاق این راز نهانی است

417 نمود عشق صورت سالکانند %~% که ایشان راز نیک هر دو دانند

418 نمود عشق صورت یافت منصور %~% ز صورت گشت او یکبارگی دور

419 بمعنی زد اناالحق اندر اینجا %~% ولی صورت شدش اینجا بمعنی

420 تنش جان کرد و جان در تن نهانی %~% بگفت آنگاه او راز نهانی

421 تنش جان کرد و جان در تن بقا شد %~% به یک ره صورت اندر جان فنا شد

422 تنش جان کرد اندر دیده دلدار %~% به یک ره هر دو گشته ناپدیدار

423 تن و جان هردو محو یار گشتند %~% حقیقت درنهان دلدار گشتند

424 تن و جان هردو روی دوست دیدند %~% تن و جان روی جانان بازدیدند

425 تن و جان هر دو یکی گشت در ذات %~% فقالوا ربنا رب السموات

426 مر ایشانرا یکی دیدار بنمود %~% نمود هر دوشان کل ذات بنمود

427 شدند ایشان بیک ره جوهر کل %~% برستند از جفای و رنج وز ذل

428 دم دلدار چون یکی عیان شد %~% تن و جان بیشکی در حق نهان شد

429 نهان شد جان و تن اندر بر یار %~% نمود عشق جانان شد پدیدار

430 نهان شد جان و تن جان با عیانست %~% ولی این راز هر کس میندانست

431 چو منصور آنچنان شد در حقیقت %~% برفتش ازمیان دید شریعت

432 طبیعت محو شد آنجا بیکبار %~% نمود عشق جانان شد پدیدار

433 نبد منصور حق دیدار بنمود %~% درون و هم برون اسرار بنمود

434 اناالحق زد همی جمله شنودند %~% کسانی کاندر این واقف نبودند

435 مر او رامنع کردند از شریعت %~% نمیدیدند اسرار حقیقت

436 چنان مغرور بودند اندر اینجا %~% که او رادر جنون دیدند و سودا

437 مر او را میندانستند تحقیق %~% که حق میگفت اناالحق بهر توفیق

438 که ایشان را کند واقف ز اسرار %~% چنان بودند در صورت گرفتار

439 نمیدیدند راز حق درونش %~% همی گفتند کافتادش جنونش

440 جنونست آنچه او میگوید از خود %~% نه نیکست این بیان و هست این بد

441 جنونست اندر اینجا در دماغش %~% درون دل فرو مانده چراغش

442 جنونست اوفتاده در سر او %~% بد است این حال و اکنون نیست نیکو

443 بیانش سخت بد افتاد اینجا %~% مر او را هست بیشک رنج وسودا

444 دماغش او خلل کرد است از جهل %~% شد اکنون او در اینجا خوار و نااهل

445 نگوید هیچکس او کو چنین گفت %~% یقین دانیم کو نی از یقین گفت

446 چنین علمی که او را بود اینجا %~% جنونش ناگهی بر بود زینجا

447 جنونش ناگهی از ره بیفکند %~% بسر او رادرون چه بیفکند

448 جنونش در دل و جان زور کردست %~% دو چشم ظاهرش راکور کردست

449 جنونش بیخبر کردست در خویش %~% شده دیوانه و لایعقل از خویش

450 بباید ره گرفتن تا دوائی %~% کنیم او را که باز آید صفائی

451 دل او را از این سودای علت %~% که افتادست اندر رنج و محنت

452 از این سودا مر او را وارهانیم %~% که ما احوال این شه نیک دانیم

453 همی گفتند از این شیوه سخنها %~% همی دانست منصور آن بیانها

454 حقیقت بایزید او را چو بشناخت %~% حجاب از پیش روی خود برانداخت

455 جمال بی نشان را یافت منصور %~% که سر تا پای او پاره شده نور

456 چنانش عاشق و سرمست کل یافت %~% نظر میکرد و او را هست کل یافت

457 حقیقت دید او را فر الله %~% که پیدا گشته بود آنجای آن شاه

458 حقیقت یافت با او آشنائی %~% که دیدش بیشکی سر خدائی

459 حقیقت چون نظر میکرد او دید %~% نمیزد دم ز سبحانی و توحید

460 حقیقت دید او را لامکانی %~% که دم میزد در آن راز نهانی

461 حقیقت دید او را آشنا یافت %~% عیانش دید دید مصطفی یافت

462 حقیقت یافت او را صاحب اسرار %~% بخود میگفت ما را هست دلدار

463 یقین دلدار این دیدست در خویش %~% حجاب اینجایگه برداشت از پیش

464 یقین خویش آنجا مینماید %~% دل و جان عزیزان میرباید

465 یقین او واصل است و آمده کل %~% که بیرون مان کند از رنج وز ذل

466 یقین اوواصل است اندر نهانی %~% حقیقت حق او اندر نهانی

467 اناالحق میزند اندر دل او %~% گشادست اندر اینجا مشکل او

468 اناالحق میزند در جان او حق %~% مر این باشد حقیقت راز مطلق

469 از او اصل شوم اینجا مگر من %~% از او یابم در اینجاگه خبر من

470 از او واصل شوم بیشک من اینجا %~% که برگوید مرا سر روشن اینجا

471 از او واصل شوی کین راز جانست %~% خداوند زمین و آسمانست

472 درون جان او گویا شده یار %~% ولیکن ازتمامت ناپدیدار

473 درون جان او میگوید این سر %~% ببینم مر ورا صورت بظاهر

474 بطون اوست جانان رخ نموده %~% بیک ره صورت او در ربوده

475 اناالحق گوی صورت در میان نیست %~% که این گفتار او جز جان جان نیست

476 حقیقت جان جانانست این مرد %~% درونش در اناالحق هست او فرد

477 حقیقت جان جان گوید درونش %~% که او بودست اینجا رهنمونش

478 یقین بشناختم اکنون ورا باز %~% من این اسرار میگویم کرا باز

479 کنم پنهان و با شبلی بگویم %~% درون جان و دل با خود بگویم

480 که خواهندم بکردن بر ملامت %~% گرفتست این زمان بیشک قیامت

481 عوام الناس نادان و خرانند %~% جز او اسرار او بیشک ندانند

482 کجا داند کسی معنی این مرد %~% که هست او اندر اینجا صاحب درد

483 هر آنکو صاحب دردست داند %~% که او این صورت حرف از که خواند

484 هرآنکو صاحب دردست دیدست %~% که بیشک حق در او گفت و شنید است

485 مر این اسرار او را منکشف شد %~% نمود او بجانان متصف شد

486 یکی میبیند این منصور اینجا %~% سراسر در عیان نور اینجا

487 یکی میبیند آن از جان شده پاک %~% حقیقت محو کرده آب با خاک

488 یکی میبیند و اندر یکی است %~% یقین دارد حقیقت بیشکی است

489 یکی دیدست در توحید اینجا %~% گذرکرد است ازتقلید اینجا

490 یکی دیدست کلی بی نشان است %~% ز دید خویش بی نام و نشان است

491 یکی دیدست و یکرنگ است اینجا %~% یقین بی نام و بی ننگ است اینجا

492 یکی دیدست صورت ناپدید است %~% حقیقت این زمان در دید دیدست

493 یکی دیدست بیشک جمله را دوست %~% شدست اینجای مغزش جملگی پوست

494 یکی دیدست و در یکی قدم زد %~% وجود بود خود جمله عدم زد

495 یکی دیدست و دم زد در یکی او %~% فدا گشتست اینجا بیشکی او

496 یکی دیدست و سلطان گشت دایم %~% ز ذات کل شدست اینجای قائم

497 چو او یارست گفتارش خدایست %~% حقیقت این زمان عین لقایست

498 کنون تحقیق میدانم که یار است %~% ولیکن چون کنم چون بیشمار است

499 عوام الناس در غوغا فتادند %~% بیک ره سوی او سرها نهادند

500 نمیدانم کنون تا چون کنم من %~% که این غوغای تن بیرون کنم من

501 درون خانقه باید ببردن %~% بدست این مریدانش سپردن

502 عوام از هر طرف آواره سازم %~% پس آنگه درد خود را چاره سازم

503 بسوی خانقه بردش نهان او %~% بکنجی در نشاندش جان جان او

504 مریدان بانگ زد با خلق بسیار %~% از اینجاگاه گشتند جمله آوار

505 سوی منصور شد در خانقه او %~% زمانی در نشستش پیش شه او

506 چنان منصور بد از شوق دلدار %~% اناالحق گوی اندر ذوق دلدار

507 که از هر دو جهان او بیخبر بود %~% که یارش جملگی اندر نظر بود

508 بجز جانان اباکس مینپرداخت %~% بیک ره ازنظر برقع برانداخت

509 اناالحق میزد اندر بایزید او %~% دمادم میشد اینجا ناپدید او

510 دگر پیدا نمیشد در بر دوست %~% یکی بد مغز او تحقیق با پوست

511 یقین چون بایزید آنجا چنان دید %~% مر او را در میان راز نهان دید

1 زبان بگشاد و گفت ای راز مطلق %~% ابر حق میزنی اینجا اناالحق

2 ابر حق میزنی اینجا یقین تو %~% که هستی اولین و آخرین تو

3 ابر حق میزنی دم نی ببازی %~% که مرد عشق و صاحب درد رازی

4 ابر حق میزنی این دم حقیقت %~% که بسپردی شریعت بی طبیعت

5 منم واقف ز حالت اندر اینجا %~% که میبینم ترا من ذات یکتا

6 تو ذاتی این زمان رخ کل نموده %~% نمود جمله اشیا در ربوده

7 تو ذاتی ای صفاتت لامکانی %~% حقیقت این جهان و آن جهانی

8 تو ذاتی و نمودی رویم ای جان %~% مراتو بیشکی اینجا مرنجان

9 بگو اسرار با من این دم ای دوست %~% حقیقت مغز گردانم همه پوست

10 که یک سالست تا روی تو در خواب %~% چنین دیدم مرا امروز دریاب

11 مرا امروز گردان شاد و خرم %~% که بد در بند جانم بهر این دم

12 بسی سالست تا اینجا نشستم %~% بت صورت بمعنی برشکستم

13 بسی اینجا کشیدستم ریاضت %~% به بهر رویت ای کان سعادت

14 بسی اینجا کشیدم رنج بسیار %~% ز بهر رویت ای خورشید انور

15 کنونم چاره درد این زمان ساز %~% که تا سر رشته یابم من کنون باز

16 دوای درد من کن ای دل و جان %~% که اینجاگه توئی هم درد و درمان

17 نظر داری تو اندر درد جانم %~% تو میدانی یقین راز نهانم

18 بسی در انتظار رویت ای شاه %~% نشستم تا برون آئی ز خرگاه

19 کنون چون آمدی زینجای بیرون %~% بدیدم رویت ای جان بیچه و چون

20 چنانم مست کردی تو ز دیدار %~% که گشتستم بیک ره ناپدیدار

21 نمیدانم که اکنون در کجایم %~% ولی دانم که در عین لقایم

22 لقایت دیدهام ناگاه امروز %~% مر از دید خود کردی تو پیروز

23 لقایت دیدهام جان داده بر باد %~% هزاران جان فدای روی تو باد

24 چه باشد جان بر جانان یقین تو %~% نظر کن درد جانم را ببین تو

25 چنان در درد عشقم جان گرفتار %~% شدست اینجا ز دیدارت بگفتار

26 که از اندوه دردت مبتلایم %~% فتاده در میان صد بلایم

27 کنون بیشک مرا بیرون تو آری %~% که اینجا دستگیر و دوستداری

28 کنون دردم در اینجا کن بدرمان %~% مرا از درد خود آزاد گردان

1 جوابش داد آن دم صاحب راز %~% که اندر عشق ما میسوز و میساز

2 بسوزان خویشتن ماننده شمع %~% که تا گردی فنا نزدیکی جمع

3 بسوزان خویشتن پروانه کردار %~% که تا گردی بیک ره ناپدیدار

4 بسوزان خویشتن مانند ذره %~% بر خورشید رویم مانده غره

5 نمانی همچو شبلی مانده مغرور %~% که افتادست هم نزدیک هم دور

6 فنا شو تا بقای ما بیابی %~% پس آنگه سوی ما بیخود شتابی

7 فنا شو تا لقایم باز بینی %~% حقیقت جملگی را راز بینی

8 فنا شو در نمود ما به یک بار %~% حجاب جسم و جان از پیش بردار

9 فنا شو تا شوی دیدار اشیا %~% بمانی آنگهی پنهان و پیدا

10 فنا شو تا شوی کون ومکان تو %~% ببر از جملگی گوی از میان تو

11 فنا شو در عیان رویم اینجا %~% که تا گردی ز ذات من مصفا

12 فنا شو همچو شمعی پا و تا سر %~% که تا بیرون شوی کلی ز آذر

13 فنا شو در نهاد ما یقین تو %~% که گردی اولین و آخرین تو

14 فنا شو در بر خورشید رویم %~% که بینی در تمامت های و هویم

15 فنا شو تا یکی بنمایمت باز %~% ببینی مر مرا انجام و آغاز

16 فنا شو تا کنم اینجات واصل %~% همه مقصود تو آرم بحاصل

17 فنا شو در برم مانند مردان %~% بلای عشق من بیحد و مرز دان

18 فنا شو در برم چون سایه جاوید %~% که تا بینی مرا مانندخورشید

19 ز صورت دور شو تا نور گردی %~% چو من اندر جهان مشهور گردی

20 به یک ره بود اینجاگه بر افکن %~% که تا بنمایدت خورشید روشن

21 به یک ره ننگ شو نامت برانداز %~% چو موم اینجا بر خورشید بگداز

22 یکی شو بایزید و بس مرابین %~% درون جزو و کل عین لقا بین

23 یکی شو بایزید اندر برم زود %~% که تا یابی مرا دیدار معبود

24 منم حق آمده اینجا سخن گوی %~% اناالحق میزنم در های و در هوی

25 منم حق آمده اینجا بتحقیق %~% که تاذرات کل بخشیم توفیق

26 منم حق آمده اینجا نهانی %~% بدین کسوت بر خلق جهانی

27 منم حق تا نمایم راز اینجا %~% بگویم سر خود من باز اینجا

28 منم حق آمده اینجا پدیدار %~% منم اینجای عشق خود خریدار

29 منم حق آمده تا خود نمایم %~% وجود جملگی اندر ربایم

30 منم حق آمده اینجا بر حق %~% که تا برگویم اینجا راز مطلق

31 منم الله و جان جمله هستیم %~% یقین اینجایگه من نیست هستم

32 منم حق آمده الله مطلق %~% درون جملهام آگاه مطلق

33 نشان بی نشانی در همه من %~% درون جملگی خورشید روشن

34 نشان بی نشانیم تمامت %~% نمایم در برت یوم القیامت

35 مترس ای بایزید و گوش میدار %~% رموز من نهانی هوش میدار

36 مشو عاشق که خویشم عاشق خود %~% شدستم فارغ از هر نیک و هر بد

37 منم عاشق کنون بر دیدن خویش %~% حجاب اینجایگه رفته ببین پیش

38 من و تو هر دو یکسانیم بنگر %~% درون جمله جانانیم بینگر

39 بجز من هیچ منگر در دل و جان %~% منم در بود تو پیدا و پنهان

40 من آوردم ترا در دید دنیا %~% منت بیشک برم تا عین عقبی

41 همه همچون تو آوردم بعالم %~% همه بخشیدم اینجا صورت دم

42 ز دیدخویش کردم جمله پیدا %~% ز عشق خویش کردم جمله شیدا

43 منم اینجات عمر و زندگانی %~% تمامت رازشان راز نهانی

44 یقین میدانم وایشان ندانند %~% که در دیدار من عین جهانند

45 منم گویا درون جان ایشان %~% منم پیدا و هم پنهان ایشان

46 منم بینا و چشم جمله از من %~% در اینجاگاه بین خورشید روشن

47 منم اندر زبان جمله گویا %~% درون جمله هستم راز دانا

48 کنون ای بایزید این راز دیدی %~% بیانی کز زبان من شنیدی

49 مگو با کس نهان میدار این را %~% که بیشک این بود عین الیقین را

50 منم عین الیقین اینجاحقیقت %~% سپردستم یقین راه شریعت

51 ره شرع محمد من سپردم %~% میان اولیا من گوی بردم

52 تمامت مهر او دیدار دیدم %~% بیانشان جمله از اسرار دیدم

53 بر قطب جهان بودم در این دم %~% یقین هم میروم پیشش دمادم

54 کنون من آمده درملک بغداد %~% که اینجاکردهام بر نفس خود داد

55 دهم داد اندر این ره همچو مردان %~% چو خود کردم ابا خود هیچ نتوان

56 کسی را نیست من هستم دم کل %~% که بنمودم نمود از عالم کل

57 نمود من در اول دان و آخر %~% نمودستم کنون هستی ظاهر

58 بسوزانم در اینجا ظاهرم من %~% که بر هر شبی حقیقت قادرم من

59 کجا رفتست شبلی این زمان هان %~% که دریابد یقین کون و مکان هان

60 همی دانم ولی پرسیدم از تو %~% که مر معنی کل من دیدم از تو

61 سوی باغ است شبلی با مریدان %~% کنون مر راز کلی مر مریدان

62 کسی کز اولش پر درد وداغست %~% کجا او را هوای باغ و راغست

63 ترا میبرد با او مینرفتی %~% که داری از یقین با او شگفتی

64 اگرچه این زمان شیخ زمان است %~% نمود تو در اینجا او ندانست

65 ندانست او ترا از ناسپاسی %~% تو در عصر زمان امروز خاصی

66 مرا رازیست اندر ملک شیراز %~% بسوی قطب عالم صاحب راز

67 کنون خواهم شدن نزدیک آن پیر %~% که تا سازم وصال خویش تقریر

68 چو باز آمد یقین شبلی از آن باغ %~% برت ای شیخ آید از سوی راغ

69 بگو او را نمود عشق امروز %~% که تاگردد چو تو امروز پیروز

70 بگو با او که ای از عشق دنیا %~% بمانده زار و سرگردان عقبی

71 چنین مغرور جاه و مال مانده %~% همه دم پر ز قیل و قال مانده

72 تو در بند غم وجاه و تیولی %~% کجا یابی چو ما صاحب قبولی

73 مرا با تو کنون بسیار کار است %~% که معنی حقیقت بیشمار است

74 ولیکن با تو من خواهم رسیدن %~% ترا بیشک یقین خواهیم دیدن

75 بگویم باتو تا خود کیستی تو %~% در این عالم برای چیستی تو

76 تو نافرمانی من کرده تو %~% بمانده در حجاب و پرده تو

77 چنین غافل نماندستی بخود باز %~% ندیدم هیچ از انجام وآغاز

78 بصورت مانده اینجا مبتلائی %~% از آن بیشک تو در خوف و رجائی

79 بصورت مانده در ملک بغداد %~% ندیدی هیچ معنی را یکی داد

80 بصورت مانده اینجا گرفتار %~% ندیدی هیچ از این معنی رخ یار

81 کجا واصل شوی از سر معنی %~% که ماندستی تو سرگردان دنیی

82 هوای باغ داری و زر و سیم %~% بماندی لاجرم در ترس و در بیم

83 بدر کن از سرت سودای این جاه %~% وگرنه بازمانی تو در این چاه

84 بدر کن از سرت سودای دنیا %~% که با شادی شوی در سوی عقبی

85 تو دردی در یقین اینجا نداری %~% حقیقت عمر ضایع میگذاری

86 بکش دردی در اینجا جوی درمان %~% بیاب اینجایگه از ما تو آسان

87 بکش دردی و دم زن ازنمودار %~% که تا باشی بکلی صاحب اسرار

88 بکش دردی و آنگاهی دوا یاب %~% هر آن چیزی که میگویم تو دریاب

89 ببر رنجی که تا گنجت نمایم %~% ترا از رنج خود مزدی فزایم

90 ببازی نیست راز ما چنین هان %~% نمیگنجد بر ما گفت برهان

91 طریقت باید اینجاگه سپردن %~% چو مردان اندر این سر گوی بردن

92 طریقت بایدت بسپردن اینجا %~% که تا بوئی بری زین حضرت اینجا

93 کنون من گفتم و رفتم نهانی %~% یقین تا بایزید این سر بدانی

94 خلایق جملگی امروز اینجا %~% بسر کردند از بهر تو غوغا

95 مرا ترسی نبد کین راز داریم %~% توانستم که از خود بازداریم

96 مرایشان را ولی ازبهرت اینجا %~% یقین میآمدم ای پیر دانا

97 بده روز دگر آیم بر تو %~% که هستم من یقین کل رهبر تو

98 نمایم راز تا کل باز دانی %~% تو اکنون دار راز ما نهانی

99 خلایق این چنین دانند اکنون %~% که من کردند ازینجاگاه بیرون

100 کنون ای شیخ پیر و صاحب راز %~% بخواهم رفت اکنون سوی شیراز

101 سوی شیخ کبیر آن قطب عالم %~% که او میداند احوالم در این دم

102 مرا او جان جانست و یقینست %~% که او اینجا حقیقت پیش بین است

103 بحق دانم مرا دانسته او حق %~% که دائم از حقیقت قطب مطلق

104 بدو گفت آنگهی شیخ ایدل و جان %~% نگفتی این زمانم راز اعیان

105 کیت بینم دگر اینجا یقین باز %~% چو خواهی شد کنون حقا بشیراز

106 مرا کی باشد این دیدار رویت %~% نمیرم ناگهی از آرزویت

107 بگفت ای شیخ هرگز تو نمیری %~% که ما را دوست چون شیخ کبیری

108 شما را دارم اینجا من نهانی %~% که مانید اندر اینجا جاودانی

109 ولیکن تا بده روز دگر باز %~% برون آیم ز پیش قطب شیراز

110 نمایم راز آنگه بینی اسرار %~% نیاید راست این معنی بگفتار

111 بگفت این و اناالحق زد بتوحید %~% درون خانقه خلقی بگردید

112 اناالحق زد در آنجاگاه ده بار %~% درون خانقه شد ناپدیدار

113 زهی معنی زهی صورت زهی دم %~% که چون او خود نباشد در دو عالم

114 رموزی دان که اکنون گفتم ای جان %~% ابا تو از نمود جان جانان

115 در اشترنامه من این سر نگفتم %~% ولی آن جوهر اینجا من بسفتم

116 رموز عشق جانانست پنهان %~% دمادم میشود اینجا باعیان

117 رموز جان جان رویت نمودست %~% گره یکبارگی اینجا گشودست

118 کسی باید که باشد بایزیدی %~% که او را باشد اینجا دید دیدی

119 بداند راز چون منصور بیند %~% درون خانقه با او نشیند

120 یقین بشناسد او را رهبر خویش %~% نهد مرهم بر این جا بر دل ریش

121 چو منصور حقیقی رخ نموده است %~% ترا درجان و دل گفت و شنودست

122 درون خانقاه دل برو بین %~% زمانی گوش کن از دوست تلقین

123 ببین تا کیست او بشناس او را %~% ابا او کن زمانی گفتگو را

124 بگو با او همه راز نهانت %~% که تا او بازگوید در میانت

125 بگو با او تو درد دل در اینجا %~% که درمانت کند ای ماه شیدا

126 بگو درد دل و بنگر دوایت %~% که بنماید بیک لحظه دوایت

127 بیک لحظه ترا درمان کند او %~% نمود جان تو جانان کند او

128 ترا منصور اندر خانقاه است %~% گرفته ملک جان و پادشاه است

129 تو از وی بیخبر در سوی باغی %~% گرفتستی ز ذات کل فراغی

130 چگویم تا تو دربند خودی هان %~% نخواهی یافت این اسرار پنهان

131 چگویم تا تو دربند خودستی %~% یقین دانم که با خود بت پرستی

132 چگویم تا تو دربند وجودی %~% بمانده در میان نار و دودی

133 از این بند بلا اینجا اگر تو %~% برون آئی بیابی کل خبر تو

134 از این بند بلای نفس زنهار %~% برون آی و نظر کن روی دلدار

135 از این بند بلای خویشتن تو %~% برون آی و نظر کن جان و تن تو

136 از این بند بلای صورت خود %~% بسی بر سرگذشتت نیک و هم بد

137 رخت بنموده است اینجا عیانی %~% همی گوید ترا راز نهانی

138 گمانی میبری اندر یقین تو %~% بدانی تو اگر باشی امین تو

139 گمان یکبارگی بردار از پیش %~% نظر کن تا ببینی جوهر خویش

140 گمان یکبارگی تو با یقینت %~% رها کن بیشکی این کفر و دینت

141 گمان بگذار و دنبال یقین باش %~% چو مردان خدا تو پیش بین باش

142 که من هستم خدا او را یقین دان %~% خدای اولین و آخرین دان

143 خدایست و تو صورت درگمانی %~% همی گوید ترا راز نهانی

144 بخواهد رفت چون صورت نماید %~% دگر باز آید و رازت نماید

145 نماید راز خود میدان بتحقیق %~% ببر از من تو اینجاگوی توفیق

146 خدا بشناس اکنون در حقیقت %~% ببر از من تو این گوی طریقت

147 خدا بشناس اینجاگه که فرد است %~% درون دل ترا تقریر کردست

148 یقین گفتست که ای جان من خدایم %~% نمود انبیا و اولیایم

149 یقین گفتست اکنون در گمانی %~% رود ناگاه و تو حیران بمانی

150 بمانی تا ابد حیران دلدار %~% چه میگویم از این معنی خبردار

151 مشو حیران که جانان رخ نموداست %~% زبانت جملگی اینجا شنود است

152 اگر این راز کلی باز دانی %~% حقیقت تا ابد تو جان جانی

153 حقیقت تا ابد باشی یقین ذات %~% چو گردد محو اینجاگاه ذرات

154 حقیقت تا ابد جانان شوی تو %~% بوقتی کز صور پنهان شوی تو

155 حقیقت تا ابد آری دمادم %~% نمود جملگی را در یکی دم

156 حقیقت تا ابد سلطان تو باشی %~% درون جانها جانان تو باشی

157 حقیقت تا ابد اندر خدائی %~% یکی بین از آن نبود جدائی

158 حقیقت آفرینش ذات یابی %~% ولی منع یقین ذرات یابی

159 ز ذرات این همه برهان نمود است %~% وز این برهان همه گفت و شنوداست

160 ز ذرات این همه جوش و خروشست %~% کسی یابد مر این کو جمله گوشست

161 ز ذرات این همه پیدا نمودار %~% ز بهر دید خود دارد در این کار

162 ز ذرات این همه شور و نشان است %~% درون جملگی او کل نهانست

163 ز ذرات این همه فریاد برخاست %~% اگرچه شاه پنهانست و پیداست

164 چنان پنهان نمود او خویشتن را %~% که آمد بس حجاب جان و تن را

165 حجاب این جان و تن بد در ره او %~% ولی بر قدر بودند آگه او

166 تمامی اندر اینجاگه مر ایشان %~% نشد مکشوف سر قدس ایشان

167 که تا اول در آخر باز یابند %~% پس آنگاهی سوی اول شتابند

168 چو هر دو این چنین اینجا فتادند %~% ز اول سر سوی حیرت نهادند

169 ره صورت نمود جمله اشیاست %~% ولیکن راه جان یکی نه پیداست

170 ره جان اول از کتم عدم بود %~% ز دانش در صفت اول قدم بود

171 ره جان اول از ذات تعالی %~% نفخت فیه شد از قدرت لا

172 مقام بی مقامی پاک بگذاشت %~% نظر در سوی دید خویش بگذاشت

173 رهش بیحد بد و پایان ندید او %~% از آن بد از لطافت ناپدید او

174 رهش بیحد بد اندر اوج عزت %~% طلب میکرد نور خویش و قربت

175 چنان ره کرد از اول تا بآخر %~% که باطن ناگهی دریافت ظاهر

176 ز باطن راه کرد او آخر کار %~% حجابی شد برش ناگه پدیدار

177 حجابش بود صورت اندر اینجا %~% اگرچه بود جان از وصل پیدا

178 ره جان از نهان راه صورت %~% که پیدائی فتاد اینجا ضرورت

179 ره جان ذات بود اندر صفاتش %~% صفات اینجایگه میدان تو ذاتش

180 ره صورت ز آب و خاک و معدن %~% فتاد اینجا ولیکن نار روشن

181 چنان اینجا ز خصم ناموافق %~% بهم پیوسته شد در دید عاشق

182 اگرچه ناخوشی اندر خوشی یافت %~% قراری کرد او هر لحظه بشتافت

183 نه راهی یافت سوی اولین او %~% از آن مسکن گرفت از آخرین او

184 قرار آتش اندر باد افتاد %~% بداند این کسی کآباد افتاد

185 قرار آب اندر خاک بنگر %~% پس آنگه دید جان پاک بنگر

186 قرار این جهان زیشان پدید است %~% کزیشان این همه گفت و شنید است

187 قرار جان نخواهد بود بیشک %~% که تا اینجا نگردد بیشکی یک

188 یکی میخواهد اینجا همچو اول %~% از آن مانده است چون صورت معطل

189 یکی میخواهد و او را دو آمد %~% از آن او را یقین از دید بستد

190 یکی میخواهد و هم باز یابد %~% چو اول زینت و اعزاز یابد

191 یکی میخواهد و جمله یکی است %~% ولیکن اندر این صورت شکی است

192 مرا او را از دو بینی اندر این راه %~% از آن اینجا همی خواهد که آگاه

193 شود از اصل اول آگه خویش %~% در اینجا باز یابد او ره خویش

194 ره خود گم نکرد الا ز صورت %~% بسی اینجایگه دید او نفورت

195 ز اصل اولش حیران بماند است %~% در این صورت عجب حیران بماندست

196 گهی نادان گهی دانا در این کار %~% فرو ماند است سرگردان چو پرگار

197 چو جان نقطه فتاد و جسم پرگار %~% کجا آید در این معنی پدیدار

198 نمود اصل اول عشق دید است %~% که او ماننده جان ناپدید است

199 اگر نه عشق باشد رهبر جان %~% بماند تاابد در خویش پنهان

200 اگر نه عشق آوردی پیامی %~% کجا پیدا بدی پخته ز خامی

201 اگر نه عشق جانان ره نمودی %~% که اینجا این در بسته گشودی

202 اگر نه عشق هر لحظه در اینجا %~% کند آئینه جانت مصفا

203 بمانی اندر این صورت بناچار %~% حقیقت تا ابد اینجا گرفتار

204 در اینجا پیرو عشق ازل باش %~% پس آنگه در خدائی بی بدل باش

205 در اینجا پیرو مردان دین شو %~% پس آنگه در عیان صاحب یقین شو

206 در اینجا پیرو ایشان چو باشی %~% یقین میدان که تو غمگین نباشی

207 در اینجا راز جسم و جان نیابی %~% درون جان یقین جانان نیابی

208 در اینجا هر چه میجوئی نهانی %~% اگر سویش بری آخر بدانی

209 در اینجا باز جوی و راه خود یاب %~% یقین انجام و هم آغاز دریاب

210 در اینجا منکشف کن راز اول %~% تن و جان در یکی کن زین مبدل

211 یکی بین و مکن اینجا دوئی باز %~% که اینجا نیست مائی و توئی باز

212 دوئی بگذار و در یکی قدم نه %~% که درحال یکی خود از دوئی به

213 دوئی بگذار وز یکی در آور %~% اگر مردی تو از یکی بمگذر

214 دوئی بگذار ویکی شو ز باطن %~% ز باطن دور گرد این صورت من

215 دوئی بگذار و یکی باز بین هان %~% که از یکی است اینجا نص وبرهان

216 اگرچه صورت اینجا در دو بینی است %~% از ان اینجا گرفتار دو بینی است

217 اگرچه صورت اینجا جان جان یافت %~% نمود دوست در خود این جهان یافت

218 ولی جان اصل کل دارد یقین او %~% که دیدست اولین و آخرین او

219 ره صورت یقین پیداست بر جای %~% ز جان پیداست بیشک این سر و پای

220 ره جان جملگی بنگر در اشیا %~% که ازجانست مرجانی مصفا

221 صفات صورت اینجا نور جانست %~% بدان این سر که رمز عاشقانست

222 صفات جان کمال لایزالست %~% کسی داند که بی نقش و خیال است

223 صفات جان عجایب بی صفاتست %~% یقین بشناس کاینجا نور ذاتست

224 ز جان وصورت اینجا چند گویم %~% از این معنی چه دانی تا چه گویم

225 همه اسرارها زین هر دو دیدم %~% اگرچه من ز هر دو ناپدیدم

226 همه اسرارها زین هر دو پیداست %~% که بیشک هر دو پنهان و پیداست

227 ز جان جان توانی یافتن تو %~% اگر معنی من دریافتن تو

228 ز صورت راز افعال جهانی %~% شود پیدا که تا رازی بدانی

229 ز جان اسرار جانان باز دان زود %~% که تا حاصل کنی از دوست مقصود

230 ز جانان گر چه میجوئی وصالت %~% ز صورت میرسد هر دم وبالت

231 وبال تو همه افتاد صورت %~% کشیدن باید اینجا بی ضرورت

232 ضرورت اوفتاد اینجا شر و شور %~% کزآن خواهی شد اینجاگه کر و کور

233 اصم آنگهی اعمی جسمی %~% که تو گنجی و گه بند طلسمی

234 طلسم آزاد کن بشکن بناچار %~% که تا رسته شوی از پنج وز چار

235 بیاب آن گنج راز عاشقانست %~% ز بهرش این همه شور و فغانست

236 فغان جملگی زین مهر گنجست %~% همه جانها از آن پر درد و رنجست

237 همه درد جهان از بهر آنست %~% که درد از صورت درمان بجانست

238 حقیقت گنج مخفی ماند بیشک %~% طلبکارند اینجاگه یکایک

239 حققت گنج از آن شاه باشد %~% کسی کز دید شاه آگاه باشد

240 حقیقت گنج شب زان تو آمد %~% یقین هم درد ودرمان تو آمد

241 تراگنجست چندین رنج بردی %~% بده جان شادمان و گنج بردی

242 بده جان گنج بستان رایگانی %~% چه خواهی یافتن زین گنج فانی

243 حقیقت جان بده بستان تو این گنج %~% گذر کن بیشکی از چار وز پنج

244 حقیقت جان چو دادی گنج یابی %~% پس آنگه بی غم و بیرنج یابی

245 غم و رنج تو جمله از طلسم است %~% وگرنه گنج اینجاگاه اسمست

246 الا ای گنج ذات کل ندیده %~% در اینجا جز که رنج و ذل ندیده

247 غمت جمله زبهر گنج افتاد %~% از آنت جسم و جان در رنج افتاد

248 گذر کن زو و گنج لامکانی %~% بیاب اینجای خود را رایگانی

249 گذر کن زود از این شش جهاتش %~% که اعیانست اینجا گنج ذاتش

250 ز گنج ذات برخوردار خودباش %~% بس آنگه فارغت از نیک و بد باش

251 ز گنج ذات اعیان یاب و توحید %~% بگو تا چند گردی گرد تقلید

252 ز گنج ذات خود دیدی یقین باز %~% عیان شد اندر اینجا اولین باز

253 چو آدم دم تو میآری ز تقلید %~% از آن دوری تو از انوار توحید

254 ولیکن جملگی پیوسته تست %~% حقیقت بود تست و رسته تست

255 حقیقت جملگی از تست وبودست %~% که ذات پاک تو اینجا نمود است

256 حقیقت غیر تست و سیر پیدایست %~% نمود کعبه اندر دیر پیداست

257 منم عاشق شده در دیر امروز %~% از آن اینجا زنم این سیر امروز

258 منم عاشق شده در دیر عشاق %~% یکی دیده حقیقت سیر عشاق

259 درون دیرم و سیرم یکی بین %~% حقیقت بت شکستم بیشکی من

260 ز سیر دیر رهبان چندم اینجا %~% نشستم زانکه من پابندم اینجا

261 ز صورت بت در این دیرم که هستم %~% دمادم این بت صورت شکستم

262 بخود گویم دمادم من ز مستی %~% که ای دل چند آخر بت پرستی

263 بت تو صورتست و بشکنش هان %~% اگردم میزنی اینجا زجانان

264 در این جانت نمیگنجد ز تقلید %~% حقیقت ذات کل دان تو ز توحید

265 دل من دوست میدارد بت خود %~% حقیقت میشناسد این بیان بد

266 بت صورت دلم را دوست دارد %~% حقیقت نیز مغز و پوست دارد

267 دلم در بند صورت مبتلا شد %~% از آن بیخود میان صد بلا شد

268 دلم در بند صورت شد گرفتار %~% گهی باشد مسلمان گاه کفار

269 دلم در بند صورت باز ماندست %~% ولی در عشق صاحب راز ماندست

270 دلم در بند صورت گشت پیدا %~% دمادم میکند از عشق غوغا

271 دلم در بند صورت لاالهست %~% که لا او رادر اینجاگه بنا هست

272 دلم در بند صورت ناتوانست %~% از آن هر لحظه شیدای جهانست

273 از این صورت ندیدم من بجز غم %~% که غم میآردم اینجادمادم

274 از این صورت همه دردست ما را %~% از آن باشد یقین دردست ما را

275 رخ جانم نمودار دل آمد %~% مرا دیدار جانان حاصل آمد

276 چنان عاشق شدم بر دیدن جان %~% که ماندستم عجب در خویش پنهان

277 چنان عاشق شدم بر روی دلدار %~% که کلی شد وجودم ناپدیدار

278 ز عشقم خرم و شادان بمانده %~% ازآنم دست از دل برفشانده

279 ز عشقم خرم و دلشاد گشته %~% ظهور و باطنم آزاد گشته

280 ز عشقم دم زده اینجای در کل %~% برون جستم من اینجاگاه از ذل

281 دمادم رنج اینجا شادی آمد %~% مرا از بند غم آزادی آمد

282 دمادم مرمرا عین العیانست %~% که دید من نشان بی نشانست

283 منم از عشق کشته گشته اینجا %~% شده ازدید جانان زارو شیدا

284 گهی رویم نماید جان جانم %~% که در پرده بکل عین العیانم

285 گهی مخفی شود از دیدههایم %~% نماید ابتدا و انتهایم

286 دو بینی نامد اینجا پیشم از دل %~% نمیدانم که چون این راز مشکل

287 بیک ره حل کنم تا دوست بینم %~% حقیقت مغز اندر پوست بینم

288 ولکین جان اگر چه دادم از پیش %~% یقین مرهم نهادم بر دل ریش

289 چو جان از پیش دادم همچو مردان %~% مرا شد جان حقیقت دید جانان

290 چو جان از پیش دادم همچو عشاق %~% فتادم لاجرم در واصلی طاق

291 چو جان از پیش دادم زار گشتم %~% یقین از جسم و جان بیزار گشتم

292 چو جان از پیش دادم رخ نمودم %~% عیان معشوق مشکل برگشودم

293 چو جان دادم صفاتم روی بنمود %~% یقین این دم همه دیدار معبود

294 چو جان دادم یکی شد در فنایم %~% نمود جسم و جان حق شد بقایم

295 چو جان دادم شدم جانان یقین من %~% بدیدم اولین و آخرین من

296 چو جان دادم وصالش یافتستم %~% ز نقصان کمالش یافتستم

297 بده جان ای ندیده وصل عشاق %~% که تا آگه شوی از وصل عشاق

298 بده جان و ببین جانان نهانی %~% که این دم هیچ در صورت ندانی

299 بده جان و لقای جاودان یاب %~% از این صورت از این حضرت تو بشتاب

300 بده جان تا شوی جانان حقیقت %~% که جانی کی توانی در طبیعت

301 بدیدن بی طبیعت بازدان یار %~% بجائی کانزمانت لیس فی الدار

302 نباشد هیچ دیدت را یکی هان %~% بود ذات حقیقی بیشکی هان

303 نمود جسم و جان چون رفت از پیش %~% مر این معنی تو نیکوهان بیندیش

304 نمود صورت کل خاک گردد %~% نمود عقل و جان افلاک گردد

305 حقیقت صورتت جمله شود جان %~% بوقتی کآید اینجاگاه پنهان

306 چو زیر خاک محو آمد یقین او %~% شود خاک رهت از کفر و دین او

307 شود جان تن چو پنهانی بگیرد %~% نمود خاکها آسان بگیرد

308 چو رجعت کرد اندر طور اطوار %~% شود اندر صفت او ناپدیدار

309 یکی گردد درون و هم برون او %~% که اندر ذوفنونی رهنمون او

310 بود کز قرب اینجا دم زند او %~% یقین میدان که خود را بر زند او

311 از این دم صورت اینجا یافت بهره %~% دل و جان یافتست و عین زهره

312 ره جان گر چه صافی اوفتادست %~% ولکین راه او در عین بادست

313 ره صورت بود مشکل یقین دان %~% مر او را راز در عین زمین دان

314 ره چونست و صورت آخر کار %~% که تا وقتی شود کل ناپدیدار

315 وصال آنگاه یاد از رخ دوست %~% پس آنگه بشنود او پاسخ دوست

316 که ای در راه ما افتاده مسکین %~% شده فارغ کنون درعین تمکین

317 رسانم من ترا در دید اول %~% چو گشتی در صفات ما مبدل

318 کنون چون عین یکرنگی گزیدی %~% حقیقت درکمال ما رسیدی

319 کنون بشناس ما را همچو ما تو %~% یقین باش اندر اینجا در فنا تو

320 کنون بشناس ما را در یقین باز %~% چو گشتی اندر اینجا بیشکی راز

321 کنون بشناس ما را در نهانی %~% که تا قدر وصال ما بدانی

322 کنون بشناس ما را راز اینجا %~% چو دیدی روی ما را باز اینجا

323 کنون بشناس ما را در فنائی %~% تو با ما ما ابا تو در جدائی

324 یکی گشتی و در یکی مرابین %~% مرا از جان ما دیدار بگزین

325 چون من تو تومنی این دم نئی تو %~% سزد ای عاشق اکنون خود نئی تو

326 مبین خود را بهرجائی یقین تو %~% که تا یابی عیان عین الیقین تو

327 ره جسم این بود کآخر فنایش %~% نموداری جان اندر بقایش

328 چنان باشد که چون یکی شود جسم %~% برافتد آنگهی دیدار و هم اسم

329 صفات حق شود اول ز پرگار %~% زهی معنی زهی ترکیب اسرار

330 صفاتش آنگهی جانان شود زود %~% که تا یکی شودر ذات معبود

331 صفاتش آنگهی جانان نماید %~% مر او را راز پنهانی گشاید

332 صفات جسم روشن در دل خاک %~% شود تا آنگهی با جوهر پاک

333 یکی گردد یکی باشد حقیقت %~% اگر خواهی چنین بسپر طریقت

334 طریقت بسپر اندر راه جانان %~% اگر هستی یقین آگاه جانان

335 طریقت بسپر و آنگاه حق بین %~% ز جانان در درون من یقین بین

336 طریقت بسپر و بود ازل جوی %~% تمامت کارها در جان جان جوی

337 حقیقت بسپر و دیدار دریاب %~% پس آنگاهی نمود یار دریاب

338 حققت بسپر و جانان یقین بین %~% تو جانان در درون من یقین بین

339 حقیقت با طریقت هر دو یکسانست %~% اگرچه شرع در هر لحظه یکسانست

340 ولکین شرع اول پیشوایست %~% که دید انبیا و اولیایست

341 ز شرع این آمده اندر رموزم %~% که تا خواهم که گویم این رموزم

342 نخواهم گفتن این الا بجائی %~% که نبود برتر از آنجا ورائی

343 نمایم در یکی و راز گردم %~% یقین انجام و هم آغاز گردم

344 ولی چون اصل جمله مینمایم %~% نه پنهان میکنم نیمیفزایم

345 دمادم جام را بر قدر هر کس %~% دهم تا بر مزاج نفس هر کس

346 مفید آمد ز آنجا هرچه یابند %~% هم اندر این طلسمش گنج یابند

347 دل و جانم دمادم خواهی اینجا %~% که بیخود میکشی گردی تو شیدا

348 ز شیدائی شوی رسوای عالم %~% نیاری طاقت غوغای عالم

349 ترا طاقت نماند آخر کار %~% شوی بیهوش و دل هر دو بیکبار

350 بقدر خون من مینوش کن جام %~% ببین در آخرت چونست سرانجام

351 بقدر خویش در کش جام معنی %~% مکن بدمستی و گفتار دعوی

352 چو جامت هست وقتی خور دمادم %~% مخور جمله از آنجاگه دمادم

353 تو درکش تا نگردی مست عاقل %~% که ناگاهی شوی در عشق باطل

354 چو جامت از دو و از چار بگذشت %~% حقیقت کار دل ناچار بگذشت

355 دمادم جام میآید بر آنجا %~% ز دست دوست بنگر تو مصفا

356 بقدر هر کسی جامی که باشد %~% دهد تا نیز مر طاقت نباشد

357 اگر داری تو طاقت نوش کن جام %~% گذر کن بیشکی از ننگ و ز نام

358 اگر داری تو طاقت جام نوشی %~% ضرورت صبر کن اندر خموشی

359 بنوش آن جام و خاموشی گزین تو %~% چو مردان عین بیهوشی گزین تو

360 چو مردان نوش کن اینجام وحدت %~% که تا یابی حقیقت جام قربت

361 چو مردان نوش کن و چندینی تو مخروش %~% ز دست شاه جام دوست مینوش

362 اگرواقف شوی بس سر در آنجا %~% حذر میکن که ناگاهی تو رسوا

363 شوی ای دل صبوری به ز مستی %~% حقیقت نیستی بهتر ز هستی

364 اگرچه نیستی هستی ذاتست %~% ولی هستی یقین دیدار ذاتست

365 چو شه دربارگاه دل نشستست %~% بروی غیر او خود در ببستست

366 بود روزی شهش بیخود بخواند %~% کسی باید که این معنی بداند

367 ادب باید که بردارد یقین او %~% بنزد شاه باشد پیش بین او

368 بنزد شاه دارد عزت خود %~% نگه تا شاه نیکش بیند و بد

369 نبیند چون نشیند شاه گردد %~% شه از وی در زمان آگاه گردد

370 چو جان از پیش دارم رخ نمودم %~% عیان معشوق مشکل برگشودم

371 دهد جام وصالش رایگانی %~% کند بر فرق او گوهر فشانی

372 ز عزت پایگاهش برفزاید %~% بجز شاهش به خاطر درنیاید

373 گمانش این بود در آخر کار %~% دهد در دست او مرجام شهوار

374 اگر طاقت بود آنرا کند نوش %~% بجز شه جمله را آرد فراموش

375 خیال بد چو در پیشش نگنجد %~% بجز شه هیچ درخاطر نسنجد

376 بجز شه مر کسی دیگر نماند %~% دمادم جام می از شه ستاند

377 بعزت باشد او با لشکر و رای %~% نه بر پیشش نهد از حد خود پای

378 ادب به کز ادب یابد سعادت %~% که دایم بی ادب بیند شقاوت

379 تمامت یابد و زجر و جفا او %~% ز قربت ماند اینجاگه جدا او

380 به از عزت نباشد درنمودار %~% که عزت برتر است از کل انوار

381 حقیقت حق بعزت میتوان یافت %~% کسی کاینجا حقیقت جان جان یافت

382 به از عزت یافت دیدار الهی %~% برون شد کارش از عین تباهی

383 بعزت باش وز عزت خدا جوی %~% چو شه دریافتی شد گفت و هم گوی

384 بعزت انبیا در حق رسیدند %~% نمود جاودان زین راز دیدند

385 بعزت جمله مردان پیشوایند %~% حقیقت جمله در عین لقایند

386 بعزت جمله مردان ذات گشتند %~% نهان از جمله ذرات گشتند

387 بعزت جملگی این دم لقایند %~% یکی گشته همه عین خدایند

1 حقیقت چون ز عزت دم نهانی %~% ز دید اینجا کمال جاودانی

2 مر ایشان گشت حاصل در یکی باز %~% یقین دیدند هم انجام و آغاز

3 در این دم چو تو در عزت درآئی %~% حقیقت این گره را برگشائی

4 یقین از عزت اینجا راز بین تو %~% یقین هم جان جان را بازبین تو

5 ترا جانان نموده روی بنگر %~% بجز نور حق از هر سوی منگر

6 عیان ذرات اینجا هست اظهار %~% ز چشم تو عیانی ناپدیدار

7 عیان ذات اینجا آشکارست %~% اگر دانی همه دیدار یارست

8 عیان ذات بنگر در دل و جان %~% که از ذرات آمد جمله پنهان

9 طلبکارند و تو این سر ببینی %~% ز من دریاب اگر صاحب یقینی

10 از این صورت گذر میکن دمادم %~% حقیقت صبر میکن بر دو عالم

11 درون خویش بنگر بین تو هم او %~% اگر بینی چنین دانمت نیکو

12 دو عالم در تو و تو دردو عالم %~% ترا مخفی است اسرار اندر این دم

13 دو عالم در تو و تو از دو بینی %~% ز من دریاب اگر صاحب یقینی

14 دو عالم آن زمان بینی تو در خود %~% که یکسانت نماید نیک با بد

15 دو عالم آن زمان یکسان به بینی %~% که خود پیدا و هم پنهان به بینی

16 بهر اندیشه کاینجاگه تو کردی %~% رهی در سوی آن حضرت ببردی

17 ره آسانست لیکن بی تو دشوار %~% بکردستی در اینجاگه بیکبار

18 ره آسانست دشواری هم از تست %~% رها کن صورت و در راه او جست

19 چو مردان باش و دم از لامکان زن %~% که این دم میزنند اینجای مر زن

20 زنان راه تو مردان بیابند %~% چنان قربی که مر ایشان نیابند

21 زنان راه او را خاک شو تو %~% حقیقت از تمامت پاک شو تو

22 ز آلایش برون آی و دم یار %~% بپاکی زن اگر هستی خبردار

23 بپاکی راه حق بیشک توان یافت %~% بپاکی در مقام جان جان یافت

24 بپاکی میتوانی یافت حق تو %~% ز مردان اندر اینجاگه سبق تو

25 بپاکی میتوانی گر بری راه %~% یقین اینجایگه تاحضرت شاه

26 بپاکی روی او دانی توان یافت %~% که نتوان روی او هر ناتوان یافت

27 بتقوی روی جانان میتوان یافت %~% مر این دشوار آسان میتوان یافت

28 بوقتی کین نهادت پاک گردد %~% یقینت در نهاد خاک گردد

29 تن و دل پاک دار اندر بر خاک %~% حقیقت محو گردد تا شود پاک

30 وگرنه در عیان و زندگانی %~% یقین میدان که در پاکی بمانی

31 دو تقوی هست در معنی بگویم %~% وگر چاره در اینجا من بجویم

32 ترا این سر معنی در نمودار %~% بس است این گر شوی از جان خبردار

33 یکی تقوی و ظاهر امر فرمان %~% که بسپاری حقیقت راه جانان

34 بتقوی میتوانی یافت این سر %~% که بیشک انبیا تقوای ظاهر

35 در اینجاگه نمودند وشدند دوست %~% بیابد مغز آنگاهی یقین پوست

36 دم تقوی بباطن گر توانی %~% بری ره سوی جانان ناگهانی

37 حقیقت تقوی باطن همی جوی %~% که ناگاهی بری از وصل او گوی

38 تو باطن پاک دار و کمترک خور %~% که ذره ناگهان آید سوی خور

39 تو باطن پاک دارد از هر خیانت %~% که عرضا عرضه کردم در امانت

40 تو باطن پاک دار و دوست دریاب %~% بمعنی تو توئی دوست دریاب

41 تو باطن پاک میدار از طبیعت %~% بتقوی باش درعین شریعت

42 تو باطن پاک دار و خواب کم کن %~% حقیقت خورد و خواب خویش کم کن

43 ز خورد و خواب اینجا تاتوانی %~% گریزان باش تاگردی معانی

44 ز خورد و خواب بگذر همچو مردان %~% ز بیداری نظر کن جان جانان

45 ز خورد و خواب تو چیزی ندیدی %~% بجز رنج و غم و گند و پلیدی

46 ز خورد و خواب تا بودی غمت بود %~% دریغا خورد و خوابت زودتر بود

47 ز خورد و خواب دیدی رنج بسیار %~% غم و اندوه ماندستی گرفتار

48 ز خورد و خواب مردان در گذشتند %~% ره جانان بیک ره در نوشتند

49 ز بی خوابی و کم خواری در اینجا %~% کشیدند رنج و هم خواری در اینجا

50 ز بیخوابی جمال یار دیدند %~% ز کم خواری بکام دل رسیدند

51 ز بی خوابی نهانشان درگشودند %~% نگه کردند بیشک دوست دیدند

52 ز بیخوابی در اینجا قربت دوست %~% گزیدند و برون رفتند از پوست

53 ز بی خوابی عیان ذات بیچون %~% شدند اینجایگه خوش بیچه و چن

54 ز بیخوابی در اینجا راز مطلق %~% شدند وآنگهی گفتند اناالحق

55 اناالحق آن زمان گفتند در ذات %~% که بیشک جان جان شد جمله ذرات

56 اناالحق آن زمان گفتند بیخود %~% که یکسان گشت جمله نیک با بد

57 اناالحق آن زمان گفتند در راز %~% که یکی گشتشان انجام و آغاز

58 اناالحق آن زمان گفتند با خلق %~% که فارغ آمدند از دام وز دلق

59 بدانستند چندی و بگفتند %~% در این راز خود با کس نگفتند

60 بدانستند چندی راز تقلید %~% ولی شان مینمود این سر توحید

61 بدانستند چندی سر این راز %~% حجاب انداختند از پیش خود باز

62 بدانستند چندی در نهانی %~% غلط کردند بی تو تا ندانی

63 بدانستند چندی از شنفته %~% ولی بیدار کی باشد چو خفته

64 بدانستند چندی در نمودار %~% شده آگه بکل از سر این کار

65 نهان گفتند با یکدیگر اینجا %~% که راز پادشه نارند پیدا

66 نهان گفتند با یکدیگر اینجا %~% که راز دوست را نارند پیدا

67 نه هر کس صاحب اسرار باشد %~% نه هر سر لایق دیدار باشد

68 بقدر جمله دارم هم بگفتار %~% بیانها مینمایم اندر اسرار

69 کسانی کین طلب دارند در دل %~% که ناگه پی برند این راز مشکل

70 ببازی نیست بخشایش حقیقت %~% سپردن بایدت راه شریعت

71 ره اینجاگه سپاری دوست گردد %~% حقیقت مغز هم بی پوست گردد

72 ره جان کن که درجانست جانان %~% در اینجا جملگی اسرار جویان

73 وصالش جمله در جان باز دیدند %~% چو فی الجمله بکام خود رسیدند

74 در اینجاهیچ و جملهاند سرمست %~% فتاده از بلندی در سوی پست

75 نداند اول و آخر تمامت %~% نمودند بازمانده در ملامت

76 اگرچه بازگوید همچنانست %~% ولیکن در جنون راز نهان است

77 بهر نوعی یقین بسیار گویند %~% همه از دیدن دلدارگویند

78 ولیکن کس نمیداند یقین راز %~% که شرحی گویم از انجام و آغاز

79 همه حیران و گویا در خموشند %~% چو دیگی اندر این سودا بجوشند

80 در این سودا فتادستند بسیار %~% نیامد هیچ اینجایگه پدیدار

81 که تا برگوید اینجا راز جانان %~% ببازد اندر اینجا گوهر جان

82 سر و جان هر دو دربازد بپایش %~% بیابد ابتدا و انتهایش

83 سر و جان گر ببازی این بود راز %~% حجاب افتد ز رویش بیشکی باز

84 بدانی و بگوئی بعد از این تو %~% چو بردی ره سوی عین الیقین تو

85 رهی نابرده در پرده راز %~% که تا بینی حقیقت ناگهی باز

86 رخ معشوق تا چندی از این درد %~% شوی از بود اشیا جملگی فرد

87 چراگفتار بیهوده درآئی %~% که در گفتارمانند درائی

88 چرا گفتار بنمودی تو چندین %~% از آن داری تو در اسرار حق بین

89 از آن کین جاتو گفتی پیش هر کس %~% نمود دوست آخر چند از این بس

90 بگوی و خوف جان از پیش بردار %~% بیک ره دل ز جان خویش بردار

91 به یک ره دل ببر از عالم دون %~% که تا آخر نماید دور گردون

92 نخواهد مانددور آفرینش %~% تو بگشا این زمان اسرار بینش

93 بیک ره کن مبدل صورت جان %~% فنا کن هر دو اندر ذات جانان

94 نداری هیچ باید اندر این راه %~% بماندستی چو موری در بن چاه

95 قدم در راه نه میرو یقین تو %~% چو مردان باش اینجا پیش بین تو

96 قدم اینجا نه و این سر تو دریاب %~% که مقصودت شود حاصل از این باب

97 از آن درهر چه جوئی میدهندت %~% یقین میدان که منت مینهندت

98 نباشد منت اینجا هرچه دارند %~% همه از بهر تو اینجا بکارند

99 در اینجا هر چه دادند کی ستانند %~% ازآن می هیچ کس این سر ندانند

100 که دل باید که با جان همدم راز %~% بود تا این بیابد بیشکی باز

101 چو جان و دل ابا هم یار باشند %~% یقین توحید هم اینجا بباشند

102 نمود هر دو با رفعت شود باز %~% بود تا این بیابد بی شکی باز

103 بوقتی جان شود تن اندر اینجا %~% که گردد باطنت کلی مصفا

104 بوقتی جان شود جان حقیقت %~% که بسپارد بکل سر شریعت

105 بوقتی جان شود جانان در این راز %~% که محو آید ورا انجام و آغاز

106 بوقتی جان شود جانان در اینجا %~% که پنهانی شود ناگاه پیدا

107 بوقتی جان شود جانان یقین دان %~% که گردد جسم از دیدار پنهان

108 بوقتی جان شود جانان که بینی %~% یقین این سر اگر صاحب یقینی

109 که پنهان گردد این صورت عیانت %~% شود بیشک حقیقت جان جانت

110 چو صورت از میان برخواست جانست %~% پس آنگه دیدن جان جهانست

111 چوصورت از میان برخواست بیشک %~% سراسر بینی اینجا در یکی یک

112 بود یکی شده صورت عیان گم %~% جهان اندر وی و وی در جهان گم

113 بسی راهست در گم بودن اینجا %~% رهی نیکو طلب ای مرد دانا

114 رهت آخر فنای جاودانست %~% در آخر کار بی نام ونشانست

115 در آخر کار بیکاریست تحقیق %~% نهان گشتن پس آنگه راز توفیق

116 نهان خواهی شدن ای دل نهانی %~% نمیدانم ولی دانم که دانی

117 در آخر رازت اینجاگه نهان است %~% ترا پیدانمودن جان جانست

118 در آخر میشوی اینجا فنا تو %~% که تا یابی یقین دید بقا تو

119 در آخر میشوی مر ناپدیدار %~% در آنسو میشوی کلی پدیدار

120 در آخر اصل او گر باز جوئی %~% سزد این سر که با هر کس نگوئی

121 ولیکن چون کنی در عین گفتار %~% که حق گویاست اندر کل اسرار

122 چو حق گویاست حق میگوید این راز %~% بگو تاکه در اینجا بشنود باز

123 یقین دریاب این اسرار بنگر %~% نظر کن زود این گفتار بنگر

1 یکی شد پیش آن پیر طریقت %~% بپرسد این سؤالش در حقیقت

2 که ای سکان دین و شیخ اکبر %~% نداند هیچ خلقی ازتو بهتر

3 ره شرعت نمودار اناالحق %~% مراگوئی تو اینجاراز مطلق

4 بگو تا کیست اندر نطق هر کس %~% سخن گوی این یکی بنگر از این بس

5 جوابش داد آنگه قطب عالم %~% که حق دان هست گویا اندر این دم

6 خدا گویاست اندر نطق و درجان %~% درون دل ورا بنگر تو جویان

7 بهر صورت که گفتی سر گفتار %~% یقین اینجاست حق گویا باسرار

8 بدان کاینجاست حق گویا نهانی %~% چنین پی برتو این سر نهانی

9 بدان این راز وانگه کن خموشی %~% سزد این پند اگر از من نیوشی

10 بدان و شو خموش و کمترک گوی %~% وگرنه اندر این میدان شوی گوی

11 دگر پرسید زو کای صاحب اسرار %~% جوابم بازده این نکته این بار

12 مرا این مشکل دیگر نهانست %~% ترا دانم که این مشکل عیان است

13 چو گویا حق بود در هر زبان او %~% کند چیزی که میخواهد بیان او

14 شنو اینجا که باشد تا بدانم %~% که من این راز آخر میندانم

15 بدو گفت این ندانسته تو خود راز %~% بگفتم جمله اسرارت ز سر باز

16 تو دانائی دلت گردان چوگویست %~% شنو بیشک در اینجا که اویست

17 چو او گوید بهم خود بشنود او %~% کسی باید که مر کلی شود او

18 که تااین راز داند بیشکی حق %~% شود پس داند او این راز مطلق

19 چو دانا این بیان گوید در اسرار %~% بباید گوش جان کردن بناچار

20 که تا مفهوم این معنی کنی تو %~% بگو تاچند از این دعوی کنی تو

21 چو بشناسی که یارت هست گویا %~% ز نطق جمله اینجاگاه او را

22 شنو تو گوش کن چون سر بیابی %~% یقین میدان که این ظاهر بیابی

23 چو این ظاهر بدیدی تو تمامت %~% گرفته در همه شور وقیامت

24 بهر صورت که میآید ترا پیش %~% نظر کن اندر این معنی بیندیش

25 همه او را شناس اما بمعنی %~% مکن با هیچکس اینجا تو دعوی

26 بدان این و چنان شو گم در این کار %~% که سرگردان شوی مانند پرگار

27 بدان این و مگو در پیش هر کس %~% چو دانستی ترا عین الیقین بس

28 بدان این و مکن جانا یقین فاش %~% که ناگاهت شود اینجای اوباش

29 تو این معنی ندانی تا ندانی %~% که جمله اوست در راز نهانی

30 بوقتی این بدانی کز لقا تو %~% که باشی همچو مردان در بلا تو

31 بلای قرب کش وین رایگان یاب %~% در این معنی نمود جان جان یاب

32 ترا اینجا چنان بنمود رخسار %~% که تو در خود فتادستی ز پندار

33 ز پندارت چنان مغرور کرداست %~% که بیشک او ز خویشت دور کرداست

34 ترا او دور کرد از خود حقیقت %~% که نسپردی ورا راه شریعت

35 بپاکی وصل او اینجا بیابی %~% یقین میدان که این ظاهر بیابی

36 بپاکی حاصل است اینجا رخ یار %~% ولکین این نهان مانده ز اسرار

37 چو گشتی پاک کلی در بطونت %~% خدا بینی حقیقت رهنمونت

38 چو گشتی پاک در ماننده آب %~% در آن دم سر خود بیشک تو دریاب

39 جمال یار بیشک هست درما %~% طلب کن در حقیقت بشنواز ما

40 تو آبروی خود داری بر او %~% اگر بینی چنین دانمت نیکو

41 همه درتست پیدا و تو هستی %~% عیان جمله خود را میپرستی

42 توئی غافل چرا حیران بمانده %~% چنین درچرخ سرگردان بمانده

43 توئی عاشق چنین در عشق خود باز %~% نمود آید ز عشق خود بخود باز

44 توئی صادق شده در عین دیدار %~% شده مر زهد خود اینجا خریدار

45 تو داری و توئی اینجا یقین است %~% ولیکن اندر اینجا کفرو دین است

46 ندانم کفر و رزم و یا ره دین %~% فرو ماندستم اندر آن و در این

47 فروماندستم اندر کفر جانان %~% شدستم در میان خلق پنهان

48 در این بازار ماندستم عجایب %~% که هر دم مینمایم این غرایب

49 چنان بنمایمت هر لحظه خود را %~% برون آمد ابر رسم خرد را

50 که تا اینجا کند مر ناگهان گم %~% مثال قطره در عین قلزم

51 گهی اینجا کند گه جسم و جانم %~% گهی بنماید او عین العیانم

52 گهی اینجا کند مکشوف اسرار %~% بگوید سر بسر اینجا باسرار

53 گهی در عین تقلیدم بمانده %~% گهی دستم ز جان و دل فشانده

54 گهی در عقلم اندازد بخواری %~% مرا اینجا کشد بیشک بزاری

55 گهی در عین عشقم جان دهد باز %~% نماید این چنین پنهان دهد باز

56 گهی بنمایدم روشن چو خورشید %~% عیان ذات خود گوئی که جاوید

57 من این سر یافتم ناگه کند گم %~% مثال قطره در عین قلزم

58 نمیدانم نمیبینم بجز یار %~% بگویم سر که من هستم خبردار

59 که بیشک رنج بی پایان کشیدم %~% بجز معنی وصال یار دیدم

60 بمردم کز دلم آنجا برآید %~% دمی بیشک دو صد دستان سرآید

61 دو صد دستان زند بر صد هزاران %~% مثل بیمثل دارد سر جانان

62 همه از دوست لیکن گرچه مردست %~% فتاده این دم اینجاگاه فرداست

63 دم من اندر آن دم دردمی کل %~% یقین دیدم عیان من آدم کل

64 حقیقت حق حق اینجا که بر جای %~% عیان بسپارد آنجائی ابر جای

65 کسی این ره سپارد در دل اینجا %~% که بگشاید ز اول مشکل اینجا

66 چو مشل برگشاید از نهانی %~% بیابد راز اسرار معانی

67 ره آسان مدان ای مرد صورت %~% که خواهی کرد هم بیشک ضرورت

68 ره آسان نیست جمله وصف این ره %~% بسی کردند هر کس نیست آگه

69 ره بی ابتدا و انتهایست %~% در این ره جملگی عین صفایست

70 کسی کاینجایگه این ره ندیدست %~% میان جمله مردان ناپدیدست

71 کسی کاینراه برد و خویش بشناخت %~% حقیقت جسم و جان در دوست بگداخت

72 یقین این زاد ره بردار و بشنو %~% بر این گفتار دیگر زود بگرو

73 یقین کاین زاد ره عجز است اول %~% که خودبین گردد اندر ره مبدل

74 دوم فقر است و نقد جمله اینست %~% که اندر فقر کل عین الیقین است

75 سوم تسلیم بودن در فنایش %~% چهارم نوش کردن مر بلایش

76 یقین پنجم فنائی بود الله %~% ششم دید یقین مر حضرت شاه

77 عیان هفتم نمود نور ذاتست %~% همه شاهان یقین اینجای ماتست

78 همه مانند شاهان اندر این سر %~% که هرگز مینشد این راز ظاهر

79 اگر این راز اینجا باز یابند %~% حقیقت جزو و کل مر خود بیابند

80 ز خود باشید الا حق یقین این %~% بداند صاحب عین الیقین این

81 همه یک ذات دان اینجا حقیقت %~% نه کفر است ونه دین ونی طریقت

82 همه اینجا توانی یافتن باز %~% ترا این جایگه بشتافتن باز

83 شدت تا بازیابی قدرت اینجا %~% کنی یکبارگی درمان تو خود را

84 در اینجا واصلان چون خود رسیدند %~% بجز یکی در آن حضرت ندیدند

85 یکی دیدند اینجا جسم و جان هم %~% نبود اینجا و آنجا هیچ محرم

86 همه حق یافتند و هیچ غیری %~% نبد نی کعبه ماند و هیچ دیری

87 اگرچه بت پرست عشق آخر %~% بکرد این راز مر بعضی بظاهر

88 ندانستند ره اینجا نبردن %~% حقیقت همچو مردان گوی بردن

89 بتقلید اندر این ره باز ماندند %~% یقین در شهوت و در آزماندند

90 در آخرشان بماند اینجا یقین باز %~% که تادیدند راز اولین باز

91 چو بگذشتی ز نفست ناگهانی %~% نماند نفس الا تو بمانی

92 چو رفتت نفس جسم آزاد کن زود %~% مکن بار دگر شیطان تو خوشنود

93 یقین حق کن تو خوشنودی خدا شو %~% ز هر عیبی حقیقت تو جدا شو

94 چنان شو اندر این ره شاد و آزاد %~% که بینی هر خرابی را تو آباد

95 چنان آباد کن جانت ز تقوی %~% که چیزی درنگنجد جز که معنی

96 چنان آزاد کن جان از بر خویش %~% که هم بیشک تو باشی رهبر خویش

97 چنان آزاد کن جان و روانت %~% که تاوقتی که کل گردی نهانت

98 شود بیدار و حق باشد یقین هان %~% بجز این نیست ما نص و برهان

99 چو حق میخواهد آخر ای دل فرد %~% در این دم باش دائم صاحب درد

100 در این سر درد آور پیش زنهار %~% که دردت خویش بر تا حضرت یار

101 اگردردست ناگاهان دوایت %~% کند درمان دردآن جانفزایت

102 یقین دردست آنگه عیان درمان %~% یقین جانست آنگه عین جانان

103 ز درد اینجا یقین جانان بیابی %~% چو جانان یافتی درمان بیابی

104 که جان با درد و درمان مینماید %~% گهی نقصان و گاهی میفزاید

105 ولیکن این بصورت بازدانی %~% وگرنه بیشکی تو بازمانی

106 ز صورت در گذر جان جوی اینجا %~% که صورت هست همچون گوی اینجا

107 چنان ماندست سرگردان جانان %~% که یک لحظه نپردازد ابا جان

108 نپردازی دمی با جان در اینجا %~% حقیقت میزند پنهان در اینجا

109 اگرچه جسم واصل گشت از جان %~% نمودش جمله حاصل گشت از جان

110 نمیبیند یکی خود اندر اینجا %~% که افتادست اندر شور وغوغا

111 بلا و رنج و محنت یافتست او %~% بسی در هر صفت بشتافتست او

112 بلا و رنج دیده بی نهایت %~% در اینجاگاه وز بی حد و غایت

113 بلا و رنج دید و گنج حاصل %~% در اینجا کرد بیشک گشت واصل

114 بخود بنهاده است آنجای صورت %~% که باید رفت در خاکش ضرورت

115 ورا جائی است اندر معدن خاک %~% که در اینجا شود او بیشکی پاک

116 نمودش شیب خاک آید پدیدار %~% در اینجا کل شود او ناپدیدار

117 نهانش واصلی آنجا عیان است %~% جهانی بیشکی پرترس از آنست

118 که خوف جان عجب دارند ایشان %~% از آن اینجا شدند ایشان پریشان

119 مترس از این اگر تو مرد راهی %~% در اینجائی تو اسرار الهی

120 در اینجا سر متاب ای غافل مست %~% که خواهی با نمود دوست پیوست

121 وصال خاک اگر اینجا بیابی %~% ز شادی سوی او هر دم شتابی

122 وصال اندر دل خاکست بیشک %~% که اینجا مینماید راز هر یک

123 کجا اینجاست ظاهر هم مبین تو %~% کز او پیداست این عین الیقین تو

124 ز گورستان بدانی جمله مردان %~% که اندر خاک درگاهند پنهان

125 همه در خاک درگاهند خفته %~% همه رخ نزد جانان درنهفته

126 همه در خاک درگاهند بیچون %~% یک گشته نهان در هفت گردون

127 همه در خاک درگاهند ساکن %~% شدند از نیک و بد اینجای ایمن

128 همه در خاک درگاهند تحقیق %~% بدیده روی جانان جمله توفیق

129 یقین دریافته اینجا نهانی %~% تو چون ایشان شوی آنگه بدانی

130 که بیشک آنچه میگفتند ای دوست %~% بدیدی آخرت هم مغز و هم پوست

131 یقین شد در وی آخر سر جانان %~% نخواهد دید کس این سر یقین دان

132 خدا خواهی بدن در آخر کار %~% چو اینجا برفتد پرده بیکبار

133 اگر پرده برافتد باز بینی %~% حقیقت گمشده مر باز بینی

134 تو اصل اصل کل در خاک بنگر %~% نظر بگمار و جانان پاک بنگر

135 وصالت در دل خاکست آخر %~% نهان کن زودت این اسرار ظاهر

136 وصالت در دل خاکست در یاب %~% اگر مردی بسوی خاک بشتاب

137 وصالت در دل خاکست ای دل %~% ترا مقصود درخاکست حاصل

138 وصالت در دل خاکست بگذار %~% جهان و برفکن این پنج با چار

139 سوی این خلوت آی و شاد بگذر %~% ازاو جانها یقین آباد بنگر

140 در این خلوت سرا آخر قدم نه %~% که این سر عاقبت اولی ترا به

141 که این خلوت سرای عاشقان است %~% نمدار اندر او عین العیان است

142 در این خلوت سرای اینجای بیشک %~% نماید بیشکی دیدار او یک

143 بود لیکن همه این سر ندانند %~% که در دیدار او حیران بمانند

144 یکی بینی در اینجا بی حجب یار %~% نباشد هیچ جز او لیس فی الدار

145 نباشد هیچ جز حق اندر اینجا %~% یقین بشنو تو راز مطلق اینجا

146 حقیقت چون شدی اندر دل خاک %~% عیان بینی تو خود را جوهر پاک

147 ولی گر صاحب آزار بودی %~% یقین بر آتش و مانند دودی

148 اگر نیکی تو کردستی در اینجا %~% حقیقت گوی بردستی در اینجا

149 عوض اینجاترا آن روشنائی %~% بود بیشک ابر دید خدائی

150 یقین چون در دل خاکت نهادند %~% عیان در حضرت پاک نهادند

151 تو باشی هیچکس آنجات همراه %~% نباشد می یقین جز عین الله

152 ترا اول قدم این است صورت %~% اباتست این بیان اینجا ضرورت

153 چو رفتی ناگهی اندر دل طین %~% نظر کن درنهادت جمله حق بین

154 نمییابی تو این سر هیچ اینجا %~% فتادستی چو نقشی اندر اینجا

155 ولی آن دم بیابی سر جانان %~% که باشد این صور در خاک پنهان

156 وصالت آن زمان گردد میسر %~% که اجسامت شود اینجا میسر

157 وصالت آن زمان بشناس ای دل %~% که گردد صورتت در زیر گل حل

158 چو حل گردد ترا صورت بیکبار %~% شوی ای نور دل کل ناپدیدار

159 چو حل گردی و گردی عین فانی %~% حقیقت این جهان و آن جهانی

160 ترا پیدا شود اسرار جمله %~% تو باشی در یقین انوار جمله

161 یقین دیدار آن دم باز بینی %~% یکی یابی اگر صاحب یقینی

162 بجز عین الیقین اینجا مبین تو %~% اگر هستی چو مردان پیش بین تو

163 در آخر اینست احوالت بیندیش %~% حجاب اکنون یقین بردار از پیش

164 حجاب از پیش بردار این زمان تو %~% خدا را بین یقین در غیب جان تو

165 حجاب از پیش بردار و عیان بین %~% همی گویم ترا در جان جان بین

166 ولکین این نیابی بی معانی %~% نشانت میدهم از بی نشانی

167 زلا مگذر تو تا الا شوی کل %~% یقین دیدار جان الا شوی کل

168 زلا مگذر یقین دریاب الا %~% که الا بیشکی دیدست یکتا

169 زلا مگذر که الا الله یابی %~% رخ جانان عیان ناگاه یابی

170 زلا مگذر تو در الا نظر کن %~% از این معنی دل خود را خبر کن

171 زلا مگذر یقین دان لاحقیقت %~% نظر کن جمله اسرار شریعت

172 نمود لااله اینجا عیانست %~% چگویم وصف کین سر بی نشانست

173 یقین بشناس و میدان ای دل ریش %~% حقیقت شو تو هم بیگانه از خویش

174 مجو اینجایگه تو محرم راز %~% حجاب آخر دمی از خود برانداز

175 چوخود اینجا نه جز حق یقین نیست %~% حقیقت حق توئی و کفر و دین نیست

176 زجام عشق جامی نوش کن تو %~% دل و جان در یقین بیهوش کن تو

177 ز جام عشق نوش آن می که مستان %~% برش هشیار کوبان پا ودستان

178 می عشق اندر این خمخانه دل %~% کجا گردد یقین بیشک بحاصل

179 مئی کن نوش اینجاگه نهانی %~% که در ساقی ابد حیران بمانی

180 مئی از دست کس بستان و کن نوش %~% که جز وی جمله گردانی فراموش

181 ز بدمستی کنی مانند حلاج %~% ز تیر عشق سازی خویش آماج

182 مکن بدمستی اندر نزد عشاق %~% تو چون مرغان مزن از خویشتن واق

183 چو سیمرغی تو اندر قاف معنی %~% مئی خور این زمان از صاف معنی

184 در آخر دردکش از کفر و دین یار %~% که تا بینی حقیقت لیس فی الدار

185 مئی درکش که قوت جسم و جان است %~% از آن می این زمان ما را نهان است

186 درون جان و دل رگهاگرفته %~% همه پنهانیم پیدا گرفته

187 خروشی میزند در نزد عشاق %~% از آن مشهور شد در کل آفاق

188 که ازجام وصال شاه خوردست %~% وز آن اینجایگه او گوی بردست

189 وصال جان جان از جام دیدم %~% از آن اینجایگه من کام دیدم

190 که عزت داشتم اندر درون من %~% نه بدمستانه بودم جز سکون من

191 نیاوردم بجز عزت بر یار %~% ز عزت شد مرا جانان پدیدار

192 ز عزت گوی بردم در بر خلق %~% از آن پس آمدم من رهبر خلق

193 نمودم اینست اینجایار گفتست %~% ولیکن این بیان اینجا نهفتست

194 نمود کشتن خود فاش کردم %~% حقیقت نقش خود نقاش کردم

195 نمود ظاهرم اینجا ببینید %~% در آخر آنگه او صاحب یقینید

196 مرا کشتن امید زندگانی است %~% که در کشتن حیات جاودانی است

197 بسی پیغمبر اینجا کشته گشتند %~% میان خاک و خون آغشته گشتند

198 نمود خویشتن دیدند اینجا %~% سر خود زود ببریدند اینجا

199 فنا گشتند بی سر پیش ایشان %~% حقیقت فاششان شد سر جانان

200 اگر بی سر شوی این راز دانی %~% از این معنی حقیقت بازدانی

1 یکی منصور را پرسید ناگاه %~% که ای گشته ز سر جمله آگاه

2 یقین اینجا تو داری راز مطلق %~% که دیدستی تو حق را عین مطلق

3 یقین داری عیان جمله آفاق %~% که هستی دمدمه در کل آفاق

4 نمود عشق جانان کل تو داری %~% که بر عشاق شاهی شهریاری

5 کسی باشد که جانان کل ببیند %~% بگفت آری کسی کاینجا ببیند

6 نمود کشتن خود را یقین پیش %~% من اینجا دیدهام اسرار در پیش

7 کنون پیر منم اینجا بمانده %~% ز جزوم لیک کل پیدا بمانده

8 سوی بغداد آخر من دهم داد %~% سر خود اندر اینجاگاه بر باد

9 دهم بیشک که دیدستم نهانی %~% برم مکشوف شد عین العیانی

10 مرا فاش است اینجا کشتن خود %~% حقیقت فارغم از نیک وز بد

11 قضا را راه حج بد کین سؤالش %~% که کرد آنجایگه او از کمالش

12 دگر پرسید کان سر دیده تو %~% یقین دانم که صاحب دیده تو

13 ولیکن این جنونست از یقین باز %~% که گفتی با من اینجا صاحب راز

14 نداند هیچکس در غیب الله %~% تو هستی زین بیان امروز آگاه

15 که در بغداد چونت خون بریزند %~% حقیقت جملگی بردارویزند

16 تو این اسرار میگوئی عجب فاش %~% که من هستم عیان هم نقش و نقاش

17 نمود جملگی از پیش داری %~% حقیقت این عیان با خویش داری

18 ولی من ماندهام در شک یقینم %~% نمودی از تو اکنون من نبینم

19 نمودت خواهم از تو پایدارم %~% نمای اینجایگه مر پایدارم

20 اگر بیشک تو دیدار خدائی %~% مرا امروز مر رازی نمائی

21 نمایم راز بر هر سر که باشد %~% مرا بیشک از آن خونی نباشد

22 پس آنگه چون از او بشنید این راز %~% حجاب آنگه تو بیچاره برانداز

23 نظر بگماشت آنگه مرد بر وی %~% ز مستی زد بر او یک بانگ کای هی

24 نظر نیکو کن اندر دید دیدم %~% که من هستم که جمله آفریدم

25 نظر کن این زمان بشناس ما را %~% که میبینی در این ساعت لقا را

26 لقای من نظر کن این زمان تو %~% که میبینم همه کون و مکان تو

27 لقای ما کنون اینجا نظر کن %~% دل بیچاره از ذلت خبر کن

28 خبر کن ای دل و جان راز بنگر %~% بجزمن هیچ دیگر باز منگر

29 چو آن مرد جهان دیده چنان دید %~% ورا برتر ز هفتم آسمان دید

30 ز حیرت شد در آنجا زار و مدهوش %~% ستاده در تحیر مانده خاموش

31 چنان مست لقای او بمانده %~% عجایب در لقای او بمانده

32 زبان بگشاد و آنگه صاحب راز %~% که ای مانده چنین حیران ما باز

33 چه میبینی خبرده این زمانم %~% که تا مردید دیدت را بدانم

34 تمامت قافله آنجا بماندند %~% دعا و آفرین بر خود بخواندند

35 که ای شیخ جهان و پیر الله %~% تو هستی بیشکی از خود تو آگاه

36 چرا این پیر اینجا گشت حیران %~% بمانده این زمان مانند گنگان

37 زبانش الکنست و باز مانده است %~% عجب حیران و دست از کل فشاندست

38 تو گویا کن ز راز پادشاهی %~% حقیقت بر تمامت نیک خواهی

39 بدیشان گفت آن دم راز منصور %~% که این دم او شده حیران در آن نور

40 ندارد او خبر اینجا بماندست %~% عجب حیران و دست از کل فشاندست

41 شده فارغ ز دنیا و زعقبی %~% که دیدارست او را سرمولی

42 چه باشد جمله دنیا پیش آن مرد %~% حقیقت مانده حیران در یکی کرد

43 نداند هیچ او بیشک جز ازمن %~% که از من شد ورا اسرار روشن

44 ز من روشن شدش اسرار اینجا %~% شدست این دم ز جسم و جان مصفا

45 یقین آگه شدست و بی زبانست %~% که دیدار منش عین العیانست

46 منش دیدار بنمودستم اینجا %~% حقیقت هم منش بودستم اینجا

47 درونست و برون کلی گرفته %~% ز دید دید ما ازخویش رفته

48 ز دید خویشتن بیزارگشته %~% حقیقت صاحب اسرار گشته

49 ز دید خویشتن گشته مبرا %~% حقیقت راز پنهانست و پیدا

50 ندارد تا زبان او راز گوید %~% یقین شرح شما را باز گوید

51 چو با هوش آید آن دم در نهانی %~% زند او دم در اینجا در معانی

52 بگوید آنچه او دیدست ما را %~% یقین از بهر دیدار شما را

53 اشارت کرد آن و زود منصور %~% که بیرون آی و دم زن زود از نور

54 بساعت باز هوش آمد در آن دم %~% بساعت نوحه در داد و ماتم

55 مر او را گشت پیدا های و هوئی %~% فتادش در قدم مانند گوئی

56 فتاد آن لحظه در اندوه و زاری %~% بگفتاکردمت من پایداری

57 چرا باز آمدی ای جان در اینجا %~% فتادی دیگر اندر عین غوغا

58 مقام اولت چون باز دیدی %~% نظر کردی و کلی راز دیدی

59 مرا مکشوف شد عین العیانت %~% بدیدم جملگی راز نهانت

60 در این بودیم ما در شهر بغداد %~% تو دادی اندر اینجا بیشکی داد

61 تو دادی داد دیدم آنچه دیدی %~% نظر کردم تو کلی راز دیدی

62 طپیدم در میان خاک و خونت %~% زدم دستی عجایب رهنمونت

63 مراکردی در اینجا پاره پاره %~% جهان و خلقم اینجا در نظاره

64 بدیدم من تو بودم تو منی جان %~% که هستم من تو و تو من مرا هان

65 بیک ره چون نمودی عین دیدار %~% مرا کردی ز خواب مرگ بیدار

66 در اینجا حشر کردستی مرا یار %~% دگر درآتش سوزان بمگذار

67 رهانم این زمان ازدست دشمن %~% که گفتار منی بی ما و بی من

68 نگویم پیش کس اسرارت اینجا %~% مرا بس باشد این دیدارت اینجا

69 ز دیدارت منم حیران و مدهوش %~% تو بودی در من بیچاره خاموش

70 اگرگویا شدی و رازگوئی %~% یقین بی درد من درمان نجوئی

71 یقین درد من اینجا کن تودرمان %~% برو اکنون که آزادی دل و جان

72 توئی کعبه یقین اینجا ستاده %~% خودی ره سوی خود بیشک نهاده

73 همه در دید تو حیران بمانده %~% چنین در دید تو نادان بمانده

74 سوی تو رخ نهاده این چنین راز %~% تو اینجا ظلم ای جانان مینداز

75 که خواهی کرد بر من آشکاره %~% همه از بهر تو اندر نظاره

76 سوی تو رخ نهاده جمله دلشاد %~% تو ازجمله چنین استاده آزاد

77 روا باشد چنین جان داده مردان %~% ترا چه غم که هستی جان جانان

78 نخواهم کعبه بی دیدار رویت %~% بخواهم مردن اندر خاک کویت

79 بخواهم مرد خواهم زنده گشتن %~% ترا تا جاودان مر بنده گشتن

80 منم بنده توئی سلطان آفاق %~% که در شورند از تو کل آفاق

81 منم بنده توئی تابنده چون نور %~% که درجانها دمیدستی عیان صور

82 از آن منصوری از دیدار الله %~% که افکندی مرا در قربت شاه

83 توئی شاه و بجز تو کس ندیدم %~% کنون نزدیکت ای جان آرمیدم

84 بگفت این و بزد یک نعره آنگاه %~% بیفتاد آن زمان در عشق یک تاه

85 شد و جان داد آنجا رایگان او %~% حقیقت در بر کون و مکان او

86 حقیقت جان جان دید و فنا شد %~% بر او آن همه آنجا بقا شد

87 حقیقت بود جانان دید منصور %~% که آفاق آمدست از راز او نور

88 چو زانسان قافله او را بدیدند %~% تمامت عاشقان آنجا طپیدند

89 چون منصور آن چنان دید اندر اینجا %~% که برخواهست آمد شور و غوغا

90 یقین صورت پرستان زور کردند %~% نهاد خویشتن پر شور کردند

91 که این کس جادوئی آراست اینجا %~% بباید کشتنش تحقیق این جا

92 جوابی داد سر منصور ایشان %~% ستاد آنجایگه ازدور ایشان

93 بدیشان گفت کای نادیده گمراه %~% منم بیشک یقین دیدار الله

94 در این دم اندر اینجا میتوانم %~% که مر جمله زغوغا وارهانم

95 ولکین این زمان نی وقت رازست %~% که این دم عین جانها درگدازست

96 شما را آنقدر بس تا بدانید %~% همه در ذات من حیران بمانید

97 شما را آنقدر بس اندر اینجا %~% که او برگفت سر جمله پیدا

98 یقین من کعبهام هم جان جانان %~% بخواهم رفت در اینجای پنهان

99 ولی پیریست واصل اندر این دم %~% میان جملگی او هست محرم

100 وصالی دارد اینجا صاحب درد %~% بود او در میان جمله شان فرد

101 ز بهر او شما را من بحل هان %~% بکردم تا برید اینجایگه جان

102 رها کردم شما را در بر او %~% که نبود هیچکس بی رهبر او

103 بگفت این و نهان شد او زعالم %~% که مکشوفست از او سر دمادم

104 نمود عشق او در خویشتن بین %~% دم آخر تو خود بیخویشتن بین

105 برافکن جسم و جان وگرد خاموش %~% شو اندر عشق کل اینجای مدهوش

106 نظر کن راز جانان باز بین هان %~% ترامیگویم اکنون راز بین هان

107 ترامنصور کل اندر نهادست %~% ترا این راه در پیشت فتادست

108 وصال کعبه جان خواستی تو %~% عجائب قافله آراستی تو

109 همه ذرات باتست ای ندیده %~% وصال کعبه اندر جان ندیده

110 چو منصور حقیقی داری ای جان %~% قدم تو بیش از این اینجا مرنجان

111 بخواه اسرار چون رویش ببینی %~% از او کن من طلب گر مرد دینی

112 که بنماید ترا اینجا نظر او %~% کند از دید خویشت باخبر او

113 درون پرده پنهانست بیچون %~% نظر کن در رخ او بیچه و چون

114 مر او را یک زمان بنگر تو بیخود %~% زمانی گرد فارغ نیک با بد

115 همه یکسان ببین در دیده دوست %~% وجودت باز کن در دیده بین کوست

116 ببین کو در درون دیده تست %~% نهان اینجایگه در دیده تست

117 یقین در دیده اینجاگاه رویش %~% مکن اینجا حقیقت گفتگویش

118 وصال اینجا یقین زو بازبینی %~% اگر مرد ره و صاحب یقینی

119 حقیقت یاب او را در بر شاه %~% که تا مجنون نگردی تو از آن ماه

120 حقیقت چون رخت اینجا نماید %~% ترا از یک طبیعت برزداید

121 مصفاات کند آیینه کردار %~% همه در آینه آید پدیدار

122 همه در آینه بینی نهانی %~% تو دانی بیشکی جمله تو دانی

123 همه در تست هستی آینه تو %~% نموده روی خود درآینه تو

124 نمیبینی اگر بینی یقینش %~% یکی بینی حقیقت کرده بیشش

125 یکی بینی نمود ذات درخویش %~% حجابت دور گردانی تو از پیش

126 حجابت دور گردان ای دل ریش %~% که تا یابی حقیقت یار در خویش

127 حجاب صورت تست ای دل و جان %~% ز دید حق توئی خود را مرنجان

128 نظر کن تا چه میبینی تو در خود %~% که ماندستی چنین و بی بر خود

129 نخواهی یافت چیزی جز که این دم %~% ترا من مینمایم راز عالم

130 بجز این دم طلب اینجا مکن تو %~% همین بس باشدت از این سخن تو

131 که دریابی که جانانت درونست %~% تراگویا و بینا رهنمونست

132 ترا او رهنمونست ار بدانی %~% درون جان تست و تو ندانی

133 که سر تا پای تو دیدار شاه است %~% ولیکن این بیان با مرد راهست

134 که بشناسد نمود جسم با جان %~% کند مرجان خود در دوست پنهان

135 کند پنهان وجود خودبیکبار %~% که تا پیدا شود اینجایگه یار

136 وصال یار بی صورت بیابی %~% که اندر جان و دل نورت بیابی

137 یقین منصور خود بشناس در خویش %~% حجاب جسم و جان بردار از پیش

138 یقین منصور خود بشناس اینجا %~% نهاد ذات شودر خویش یکتا

139 چرا اینجا چنین ساکن بماندی %~% در این زندان چنین ایمن بماندی

140 تو آن داری که صورت ره نداند %~% وگرداند در آن حیران بماند

141 تو آن داری که هرگز کس ندید است %~% ز چشم آفرینش ناپدیدست

142 نهان خویشتن بشناس اینجا %~% ز دیو هفت سر مهراس اینجا

143 تو اندر هفت پرده رخ نمودی %~% عجب زینسان که درگفت و شنودی

144 نمیدانی درونت نور دارد %~% نهادت سر بسر منشور دارد

145 چرا منشور شه داری چنین خوار %~% بماندستی چنین رنجور و غمخوار

146 ز حکم شه چه آوردی ابر جای %~% گریزانی ز حکمش جای بر جای

147 مرو بیرون ز حکم شاه اینجا %~% یقین میباش هان آگاه اینجا

148 یقین آگاه باش و بر تو فرمان %~% مشو اینجا بخود مغرور و نادان

149 تو دانا باش و ساز خویش گیر %~% وگرنه ترک جان و دید تن گیر

150 بنزد شاه فرمان بر یقین تو %~% که تا گردی بنزد شه امین تو

151 بنزد شاه شو با ملک دستور %~% برد یک سر ترا تا عین گنجور

152 ترا بخشند شه اینجا تمامت %~% ولکین می حذر کن از ملامت

153 حذر میکن تو از شمشیر ناگاه %~% مکن گستاخیت اندر بر شاه

154 چگویم چون تو شه نشناختستی %~% بهرزه عمر خود در باختستی

155 بدادی عمر اکنون رایگانی %~% ز دست ای ابله اکنون می ندانی

156 که عمرت رفت ناگاهی ابر باد %~% بکردستی در اینجا خانه آباد

157 چه خواهی برد با خود جزغم و درد %~% تو خواهی بود ای جان دائما فرد

158 در آن فردی سخن گفتیم بسیار %~% ولی تو مانده در عین پندار

159 ترا پندار از حق دور کردست %~% حقیقت ابله و مغرور کردست

160 چنین ماندی اسیر و خوار اینجا %~% ز بهر نفس سگ غمخوار اینجا

161 ترا این نفس جسمانی مردار %~% بیک ره برده از ره ناپدیدار

162 شدی یکبارگی درخوف مجروح %~% شدستی بی نمود قوت روح

163 کجا راهی بری آنجا بحضرت %~% که ماندستی چنین در فکر نخوت

164 ترا این فکر دنیا خوار کردست %~% ز حق یکبارگی بیزار کردست

165 دلت در تنگنای غم بماندست %~% کنون ریش تو بیمرهم بماندست

166 کنون مجروحی و خود را دوا کن %~% درونت با برون یکسر صفا کن

167 ترا چون کعبه دل هست حاصل %~% چرا ماندی چنین حیران و بیدل

168 چنین حیران و بیدل مانده باز %~% چنین دستت زجان افشانده باز

169 ره خود این زمان کن تا توانی %~% که داری این حیات و زندگانی

170 ترا امروز چون عین حیاتست %~% نمودارت در اینجا نور ذاتست

171 اگر امروز کام خود نرانی %~% یقین تو تا ابد حیران بمانی

172 بران امروز کامی تو ز دنیی %~% که بهتر زین نیابی تو ز معنی

173 بران امروز کامی نیک اینجا %~% که برخورداری ازدیدار یکتا

174 در معنی بیکباره گشادست %~% دلت حیران در اودادی ندادست

175 بده امروز داد ملک معنی %~% که خواهی رفت بیرون تو بعقبی

176 سوی ملک فنا داری عجب راه %~% بماندستی چنین مسکین و گمراه

177 خبر معنی دمادم آر و از دوست %~% تو هستی بیخبر درمانده در پوست

178 نداری هیچ اینجاگه خبر تو %~% بماندستی چنین اندر بشر تو

179 بشرگرد و یقین صورت شناسی %~% چرا از صورت خود میهراسی

180 گهی دشمن شوی جان را حقیقت %~% گهی تمییزش آری در طبیعت

181 اگر میدوستداری هردو اینجا %~% یکی کن هر دو را اینجا مصفا

182 مصفا کن تن و جانت نهانی %~% مجو چیزی یقین جز بی نشانی

183 نشان بی نشان اینجا طلب کن %~% چو دیدی گه بیابی آن سر و بن

184 نشان بی نشان دیدار یارست %~% کسی نزدیک آن ناپایدار است

185 نشان بی نشان دیدم یقین من %~% نمود اولین و آخرین من

186 در او دیدم ولی این سر که داند %~% وگر داند در آن حیران بماند

187 نمود اولین دارد حقیقت %~% نیابد کس مرا اندر طبیعت

188 نمود اولین من دیدهام باز %~% دمادم نزد آن گردیدهام باز

189 نمود اولش چون سیر کردم %~% دگر آهنگ سوی دیر کردم

190 ز حیرت آن چنان اول بماندم %~% که یک ره دست از جان برفشاندم

191 در آخر چون نظر کردم بظاهر %~% شدم مکشوف اوائل تااواخر

192 اوائل تا بآخر بود یک ذات %~% ولیکن مختلف در سیر ذرات

193 بدیدم آنچنان کان کس ندیدست %~% کسی در ابتدایش نارسیدست

194 چگونه شرح این آرم بگفتار %~% که میگردم در این سر ناپدیدار

195 چگونه وصف آرم بر زبانم %~% که الکن شده بیکباره زبانم

196 حقیقت وصف او گویم بتحقیق %~% کسی کو را بود از دوست توفیق

197 بیابد این معانی آخر کار %~% حجابش دور گردد کل بیکبار

198 حجابش صورتست و دور گردد %~% سراسر دید دیدش نور گردد

199 حجابش چون برافتد نور بیند %~% همه ذرات را منصور بیند

200 اناالحق گوی بیند جمله ذرات %~% تمامت صنع خود تحقیق آیات

201 همه یارست ای مسکین غمخور %~% اگر مردی سراسر خویش بنگر

202 همه یار است اینجاگه نهانی %~% ولی این راز اینجاگه ندانی

203 همه یارست غیری نیست بنگر %~% همه کعبه است دیری نیست بنگر

204 یکی بنگر که در یکی یکی است %~% نمود ذات اینجا بیشکی است

205 یکی بنگر که در یکی شکی نیست %~% صفات و ذات فعلت جز یکی نیست

206 یکی بین هرچه هست و نیست اینجا %~% که بیشک مر مرا یکی است اینجا

207 یکی دیدم دوئی بگذاشتم من %~% نمودم از میان برداشتم من

208 یکی کردم درآن دیدار خود من %~% شدم فارغ یقین ازنیک و بد من

209 یکی میبینم اینجا هرچه دیدست %~% یکی محوست کلی ناپدیدست

210 یکی بد اصل اینجاهرچه دیدم %~% حقیقت در یکی آمد پدیدم

211 اگر در اصل یکی رهبری دوست %~% بیابی و برون آئی تو از پوست

212 نمود جان جانانت شود فاش %~% بیابی ناگهانی دید نقاش

213 حقیقت نقش میبینی و دوری %~% گزیدستی از آن اندر نفوری

214 هر آن کو دور شد از یار اینجا %~% کشید او زحمت بسیار اینجا

215 مکن دوری ونزدیکی گزین تو %~% که تا یابی نمودار یقین تو

216 دریغا چاره اینجا نداری %~% فرومانده از آن تو شرمساری

217 که ماندستی چنین در بند صورت %~% ز صورت دان حقیقت این غرورت

218 براه راستی آخر قدم نه %~% که چیزی نیست جز از راستی به

219 حقیقت راستی دانم یقین من %~% که حق در راستی دیدیم روشن

220 حقیقت راستان خود گوی بردند %~% طریقت اندر این معنی سپردند

221 حقیقت راستی هر کو کند حق %~% شود از راستی او نور مطلق

222 هر آن کو راستست در حضرت یار %~% رسید اینجایگه در قربت یار

223 هر آنکو کرد اینجا راستی او %~% ندید اینجایگه خود کاستی او

224 ترا بهتر کجا باشد از این کار %~% که باشی راست اندر نزد دادار

225 کمان کژ نگر باتیر اینجا %~% همه چون تیر داند اندر اینجا

226 کمان کژ راست میبین تیر اینجا %~% درون جمله میدان پر ز غوغا

227 کجی را چون بدید اندر کمان او %~% یقین بشناختش خود بیگمان او

228 از او دوری گزید و از برش جست %~% بشد پرتاب وز نزدیک او جست

229 کمان صورتت چون کل کژ افتاد %~% از آن بازو ز قوت در کج افتاد

230 اگر کژ اندر اینجا میستیزد %~% یقین میدان که جان ناگه گریزد

231 ز پیشش دور خواهد شد بناچار %~% چنین دان اسم این دنیای غدار

232 کمانی دان تو دنیای دنس را %~% که نتواند بدیدن هیچکس را

233 همه چون تیر داند اندر اینجا %~% درون جمله میدان پر ز غوغا

234 همه در شست خود اینجا بسازد %~% کمان دست ناگه سرفرازد

235 بیندازد تمامت بیخبر او %~% نمیداند حقیقت راهبر او

236 بیندازد تمامت از بهانه %~% که تا تیری زند سوی نشانه

237 همه تنها مثال تیر سازد %~% دمادم این چنین تدبیر سازد

238 نه کس از دست او جان برد اینجا %~% که بودند او بجان بسپرد اینجا

239 همه جانها ز قالب دور کرده است %~% چنین خود را همی مغرور کرد است

240 نخواهد ماند دنیا جاودانی %~% ولی میدان تو عقبی رایگانی

241 اگر اینجا نداری هیچ رستی %~% بعقبی فارغ و شادان نشستی

242 وگر داری بیک سوزن در اینجا %~% شمارم من ترا میزن در اینجا

243 نخواهی برد باخود چیزی ای دوست %~% مگردان در نظر جز دیدن ای دوست

244 مکن با هیچکس اینجا بدی تو %~% وگرنه کمتر از دیو و ددی تو

245 صفائی جوی و بگسل طبع ازبد %~% تو نیکی کن در اینجاگاه با خود

246 بدی اینجا مکن تا نیک یابی %~% بوقتی کاندر آن حضرت شتابی

247 ز نیکی و بدی آنجا سئوالست %~% بسی مردان دراین سر گنگ و لالست

248 زبانت چون دهد پاسخ بر یار %~% فرومانی در آنجاگه بیکبار

249 حقیقت بد مدان از نیکی ای دوست %~% که نیکی مغز آمد چون بدی پوست

250 ندیدی هیچکس اینجا که بد کرد %~% که نیکی بازدید ای صاحب درد

251 بدی بد دان و نیکی نیک بشمار %~% بجز نیکی مکن ای دوست زنهار

252 چه باشد نیکنامی خلق خوش دان %~% که خلق خوش محمد داشت زینسان

253 بخلق خوش خدایش گفت اینجا %~% حقیقت در معنی سفت اینجا

254 یقین خلق عظیمش گفت اینجا %~% که بیراهان بخلق آورد اینجا

255 بخلق خوش جهان بگرفت تحقیق %~% ز خلق خوش که او را بود توفیق

256 کدامین انبیا مانند او بود %~% که گوئی از تمامت خلق بربود

257 نیابد همچو او دوران افلاک %~% کجا یابد چو او ای مؤمن پاک

258 تو داری این زمان دین هدایت %~% ترا این بس بود عین سعادت

259 که هستی امت احمد یقین بود %~% توئی بیرون ز راه کفرو دین بود

260 تو داری دین او ای عاقل مست %~% نمیدانی تو این آخر کرا هست

261 ز دنیا آنچه تو داری که دارد %~% که این دین و شرف مر کس ندارد

262 تو داری راه اینجا دین تو داری %~% تو در هر دوجهان مر شهریاری

263 ره شرعش سپار و باز او بین %~% تو همچون او همه چیزی نکو بین

264 که او از نیکوئی اینجا یقین است %~% که جان اولین و آخرین است

265 همه جانها ازآن نورست اسرار %~% وز او شد عالم جانها پدیدار

266 تمامت دینها را برفکندست %~% حقیقت سلسله او در فکندست

267 بگرد کره عالم سلاسل %~% ز نور شرع بنگر مرد واصل

268 یقین شرع ویت جان شاد دارد %~% زهر بدها ترا آزاد دارد

269 ره شرعست راه حق یقین دان %~% محمد را در این ره پیش بین دان

270 ره او دان حقیقت راه الله %~% اگر هستی تو از اسرار آگاه

271 ره او گیر و راه کفر بگذار %~% سر بتها در اینجا کن نگونسار

272 بت نفس و هوایت را تو بشکن %~% حقیقت این بیان بشنو تو از من

273 تو ترک لذت نفس و هواگیر %~% ز شرع احمدی راه خداگیر

274 چو راه حق یقین مر راه شرعست %~% که پیدا اندر او هر اصل و فرعست

275 اگر صورت نگهداری چنین کن %~% دمادم با تو میگویم یقین کن

276 دل و جانت در این سرهای بیچون %~% مگو اینجایگه این چیست و آن چون

277 چه و چون ازدماغ اینجا بدر کن %~% دل خود رادر این معنی خبر کن

278 که عقلت هست در غوغای عالم %~% فتادست اندر این سودای عالم

279 همه تشویش تو از صورت افتاد %~% که خواهد ناگهی از تو ابر داد

280 نمود عقلت اینجا کاربستست %~% دلت در غصه بسیار بستست

281 از آن کاینجا بغصه عقل درماند %~% از آن اینجایگه بیرون درماند

282 از آن بیرون بماندست و گرفتار %~% که خودبین است عقل ناپدیدار

283 غم نامش ابا ننگ است مانده %~% دمادم پر ز نیرنگ است مانده

284 بسی نیرنگ اینجا گاه کردست %~% یقین در سر جانان ره نبردست

285 نبرده است او ره اندر عالم جان %~% از آن اینجایگه ماندست حیران

286 که چون مستی است عقل اینجا فتاده %~% از آن پیوسته در غوغا فتاده

287 که ره پر کرد و ره سویش نبردست %~% یقین جز راه در کویش نبرد است

288 ره نابرده اینجا چون بداند %~% نمود عشق از آن درخود نماند

289 در اینجا با صور در آخر کار %~% شود در زیر گل کل ناپدیدار

290 ولیکن عشق سلطان جهان است %~% که برتر از زمین و از زمان است

291 حقیقت عشق میداند که چونست %~% که او در جمله اشیا رهنمونست

292 طریق عشق گیر از بردباری %~% اگر این سر معنی پایداری

293 طریق عشق گیر و گرد آزاد %~% بیک ره نام وننگت ده تو بر باد

294 طریق عشق گیر و نام بگذار %~% حقیقت ننگ عالم شو بیکبار

295 ترا گر ذات کلی آرزویست %~% در اینجاگاه جای جستجویست

296 از اول چون قدم خواهی نهادن %~% ندانی تا کجا خواهی فتادن

297 قدم چون مینهی در حد پرگار %~% تو سر بیرون اینجاگاه پندار

298 برون کن از سرت پندار دنیا %~% مشو تو بعد از این غمخوار دنیا

299 بیک ره محو کن دنیا حقیقت %~% که دنیا سر بسر دانم طبیعت

300 همه دنیا ز بودت محو گردان %~% اگر مردی از او رخ را بگردان

301 بگردان رخ از او ای دوست زنهار %~% رخ او را نگر در حضرت یار

302 نمود سالک اول این قدم دان %~% پس آنگاهی صفاتت را عدم دان

303 عدم گردان وجودت ای دل اینجا %~% حقیقت برگشا این مشکل اینجا

304 عدم کن بود خود تابود گردی %~% حقیقت در فنا معبود گردی

305 عدم کن جسم و جانت در بریار %~% مبین خود رادر این جاگه بیکبار

306 صفاتت چون بیابی بیگمان تو %~% یقین بیرونی از کون و مکان تو

307 ولیکن چون کنم تا این بدانی %~% حقیقت تو خداوند جهانی

308 ولی نه این جهان نی آن جهان دوست %~% که آنجا مغز آمد وین جهان پوست

309 جهان جاودان دیدار یابی %~% در آنجا جملگی اسرار یابی

310 جهان جاودانی جوی و رستی %~% برون رو زود از این کوی درستی

311 از این گلخن طلب کن گلشن جان %~% چگویم هر زمان خود را مرنجان

312 مرنجان خویش و یکباره فنا گرد %~% در آن مسکین عیان انبیا گرد

313 عیان انبیا شو زود در ذات %~% که بینی سر بسر اینجای ذرات

314 همه ذرات جویای تو باشند %~% حقیقت جمله گویای تو باشند

315 رهی نارفته وین ره را ندیده %~% بسی از بهر یکدیگر شنیده

316 یکی نادیده درد و بماندی %~% دمی مرکب در این منزل نراندی

317 در این منزل تمامت در خروشند %~% ز بهر یکدیگر اینجا بکوشند

318 بخون همدگر تشنه شده پاک %~% همه ریزند خون اینجایگه پاک

319 چنان مر راز دنیا باز دیدم %~% همه پر شهوت و پر آز دیدم

320 همه پر شهوتست و بر فراز است %~% نشستی مرورا سوی فرازاست

321 همه در محنتاند این قوم دنیا %~% تمامت بیخبر از نوم دنیا

322 همه درخواب و فارغ گشته ازمرگ %~% ببسته دل در این دنیای بی برگ

323 همه در خواب و فارغ گشته از خویش %~% که راهی اینچنین دارند در پیش

324 همه در خواب و فارغ گشته از جان %~% گرفته این ره اینجاگاه آسان

325 چنین در خواب کی بیدار گردند %~% چنین اغیار کی با یارگردند

326 کسانی کاندر این منزل نمودند %~% یقین اندر ربود بود بودند

327 همه در سر این قومند حیران %~% چنین این قوم در توحید حیران

328 اگر اینجا یقین بیدارگردند %~% ازاین معنی دمی هشیار گردند

329 دمادم روی اینجا مینمایند %~% گره ازکار ایشان میگشایند

330 ولی ایشان چنان مستند و در خواب %~% بمانند کسی کاینجای غرقاب

331 بوند ایشان همه غرقاب دنیا %~% شده کل اندر این گرداب دنیا

332 دراین گرداب جمله مبتلایند %~% فرومانده در این عین بلایند

333 بلای خویش میبینند از خویش %~% حقیقت میخورند از خویشتن بیش

334 بلا و رنج ایشان هم از ایشانست %~% از آن پیوسته شان خاطر پریشانست

335 بلا اینجا نمود انبیا بود %~% که دائم انبیا عین بلا بود

336 بلای نفس دیگر دان در اینجا %~% رخت را زین بلاگردان در اینجا

337 بلای دل بکش هم تاتوانی %~% وگرنه در بلا حیران بمانی

338 بلای صورت اینجا برکشیدی %~% از این معنی بجز آن غم ندید

339 بلای عشق کش در قربت دوست %~% که بیشک این بلا اینجاست ای دوست

340 بلا چون انبیا کش در ره عشق %~% اگر هستی حقیقت آگه عشق

341 بلا چون انبیا کش اندر این دهر %~% حقیقت چون عسل کن نوش این زهر

342 بلای عشق دیدند جمله عشاق %~% ولی منصور بوده در میان طاق

343 چنان اندر بلا شد پایدار او %~% که برندش سر اندر پای دار او

344 چنان اندر بلا راحت عیان یافت %~% که خود را اندر اینجا جان جان یافت

345 بلا اینجاکشید و کل لقا شد %~% از آن اینجایگه عین بلا شد

346 بلا اینجا کشید و زد اناالحق %~% یقین شد در همه جانان مطلق

347 بلا اینجاکشید او ازتمامت %~% وز اوگویند بیشک تا قیامت

348 که بد منصور اندر عشق جانان %~% حقیقت نور عشقش بود دوجهان

349 گمانش برتر از کل جهان دید %~% که او حق بود جمله حق از آن دید

350 که ذاتش با صفات اینجا یکی شد %~% اگرچه اصل او اندر یکی بد

351 بسی فرقست اندر دید صورت %~% بدانی این بیان وقت حضورت

352 بوقتی کز حضور آئی تو ساکن %~% شوی از نفس و از شیطان تو ایمن

353 حقیقت جان و دل یکتا کنی تو %~% ز پنهانی دلت پیدا کنی تو

354 حضورت همچو او آید حقیقت %~% نگنجد هیچ از تو در طبیعت

355 حضورت آنچنان باشد بر یار %~% که میچیزی نبینی جز که دلدار

356 یکی باشدعیان فعل و صفاتت %~% شده پنهان همه در نور ذاتت

357 تو باشی در جهان جویای جمله %~% تو باشی در زبان گویای جمله

358 تو باشی عین بینائی بتحقیق %~% تو باشی عین دنیائی ز توفیق

359 توانی یافت این معنی بیکبار %~% ولی گاهی که نبود نقش پرگار

360 توئی از جمله پیدا آمده دوست %~% حقیقت مغز داری تو عیان پوست

361 همه او دان ولی اندر بطونت %~% ببین تا کیست اینجا رهنمونت

362 پس این پرده گرداری گذاره %~% زمانی کن در این معنی نظاره

363 پس این پرده بنگر تا چه بینی %~% عیان بینی اگر صاحب یقینی

364 پس این پرده بینی جان جانان %~% رخ او در همه پنهان و اعیان

365 پس این پرده او را هست مسکن %~% اگرچه جمله او را هست مأمن

366 پس این پرده دارد پرده بازی %~% مدان این پرده ای عاشق بازی

367 حقیقت پرده باز اینجاست ما را %~% از آن هر لحظه غوغاست ما را

368 حقیقت یار اینجاگه بیابی %~% اگر در این پس پرده شتابی

369 همه جان میدهند نزدیک جانان %~% ولی در این پس پرده است پنهان

370 نهان رخ مینماید ناگهانی %~% که تا او تو نبینی و ندانی

371 اگر او را تو بشناسی در اینجا %~% کند این پرده اینجاگاه پیدا

372 ترا بنماید او از دید خویشت %~% نهانی پرده بردارد ز پیشت

373 عیان بینی جمالش ناگهی باز %~% ولی گر هستی اینجا صاحب راز

374 بتقوی پرده حقت برانداز %~% چو بینی روی او میسوز و میساز

375 دوئی نبود ولی یکی عیانی %~% نماید رویت اینجا در نهانی

376 دوئی نبود در این اسرار بنگر %~% حقیقت نقطه از پرگار بنگر

377 حقیقت نقطه و پرگار یک بود %~% دلت در صورت اینجا پر زشک بود

378 ندانستی از این معنی رخ یار %~% نبودی یک زمان آگه تو از یار

379 نمودی و ندیدی روی او تو %~% چنین حیران میان کوی او تو

380 بماندستی عجب شوریده اینجا %~% نه یک لحظه صاحب دیده اینجا

381 اگرچه صاحب اسرار و رازی %~% طلب کن اندر اینجا سرفرازی

382 بگو اسرار خود با جمله ذرات %~% حقیقت محو گردان جمله در ذات

1 چنین گفتست اینجا پاکبازی %~% که میکردم طلب از خویش رازی

2 بسی سال اندر این سر بودم اینجا %~% حقیقت جزو و کل پیمودم اینجا

3 طلب میکردم اینجاگه یکی من %~% بدیدم ناگهانی بیشکی من

4 درون میجستم اسرار حقیقت %~% برون بردم زدیوار طبیعت

5 بسی بودم درون خلوت خود %~% طلب میکردم اینجا قربت خود

6 همی جستیم یقین دلدار اینجا %~% یکی آواز از دیوار اینجا

7 برون آمد که ای وامانده غافل %~% چنین بیچاره و مغرور و بیدل

8 چه میداری طلب کان کس ندیداست %~% که از ذرات کل او ناپدیداست

9 پدیدار است لیکن غیب پنهان %~% بیابی این مگر وز خویش پنهان

10 تو داری آنچه میجوئی کجائی %~% چرا ازما چنین غافل چرائی

11 تو داری جوهر و جویا شدستی %~% چنین حیران و ناپروا شدستی

12 تو داری جوهر و هستی طلبکار %~% زهی حیرت که آوردی بیکبار

13 برون میجوئی و من در درونم %~% ترادرنیکی از بد رهنمونم

14 مرا میجوئی اندر سوی بالا %~% از آنی مانده تو شوریده شیدا

15 نیابی هیچ بیرونم یقین دان %~% تو بیش از این دل خود را مرنجان

16 نیابی سوی بالا دید من تو %~% که تا آئی سوی توحید من تو

17 مرادر جان ببین ای مانده غافل %~% مرا بین و بیک ره گرد واصل

18 منم پنهان منم حیران بمانده %~% منم در دیر تو یکتا بمانده

19 ز یکتائی من دریاب خود را %~% که تا فارغ کنم مر نیک و بد را

20 چرا میجوئیم بیرون خود تو %~% از آن جویائی اینجا از خرد تو

21 خرد بگذارو ما را در درون بین %~% یکی خود را درونت با برون بین

22 درونت با برون جستیم هر کس %~% نیابی تو مرا جز خویشتن بس

23 برون اکنون بدان این راز اینجا %~% مگو در پیش کس این باز اینجا

24 وگرنه من ملامت آرمت پیش %~% ابا خود در نهان میدار با خویش

25 نهان کن راز ما تا کس نداند %~% بجز تو هیچکس می بس نداند

26 شو اکنون تا ترا واصل کنم من %~% همه امید تو حاصل کنم من

27 مگو اسرار ما فارغ زکل باش %~% منه رازم تو بیرون پیش او باش

28 زبان بگشاد و آنگه پیروگفتا %~% زهی احسنت ای دانا و بینا

29 بجز که من بگویم رازت ای جان %~% مرا تو بیش از این چندین مرنجان

30 طلب میکردمت در عین توفیق %~% نمیدیدم ترا در دید تحقیق

31 طلب میکردمت در عین توحید %~% نمیدیدم ترا در دید خود دید

32 برون میجستمت تا باز یابم %~% از آن بد مدتی اینجا شتابم

33 نمیدیدم ترا اکنون چو دیدم %~% یقین امشب بوصل تو رسیدم

34 حجابت این زمانم زود بردار %~% اگر خواهی تو کن ما را ابردار

35 همه عشاق را اینجا بکشتی %~% تمامت خاکشان درخون سرشتی

36 همه عشاق حیرانند و مدهوش %~% زبانشان مانده در گفتار خاموش

37 چنین تو با همه اندر میانی %~% حقیقت بی شکی تو جان جانی

38 تو جانی لیک پنهانی ز صورت %~% چرا از دوستی داری نفورت

39 چراچندین که در بند تو هستم %~% بزیر بار محنت مانده پستم

40 دلت با من در اینجا رحم نارد %~% ابا من کرده تو بیشکی بد

41 درون بودی و میجستم برونت %~% عجب مییافتم اینجا کنونت

42 کنونت یافتم در جانت ای جان %~% منم در دید تو شادان و خندان

43 بسی داغم که اندر دل نهادی %~% کنون غم رفت و آمد وقت شادی

44 درون خلوتست و غیر بردر %~% بمانده بیشکی هم سیر بر در

45 درون خلوتست و نیست اغیار %~% اگرچه درحقیقت مر توئی یار

46 تمامت پوست مغز اینجا توئی تو %~% درون دل کنون یکتا توئی تو

47 طلبکاری بشد اکنون چو دیدم %~% در این شب تا بوصل تو رسیدم

48 بگو با ما حدیث خویش اینجا %~% حجب بردار زود از پیش اینجا

49 حجابت دور کن تا من ببینم %~% رخت اینجا که بند کفرو دینم

50 گرفتاری در اینجا کرد بسیار %~% کنون چون آمدی ای جان پدیدار

51 نخواهم دادنت آسان من از دست %~% که گشتم این زمان دیوانه و مست

52 بیک ره عقل بردی ای دل آرام %~% توئی بیشک مرا در جان دل آرام

53 دل آرامی دل آرامی ندارد %~% چرا بودت سرانجامی ندارد

54 سرانجامم بگو تا چیست بیشک %~% چرا چندین دوانی مرمرا تک

55 جوابم ده که من اصلت بیابم %~% بگو تا کی عیان وصلت بیابم

56 طلبکارت بدم من سال بسیار %~% نشستم اندر اینجا با بسی یار

57 طلب کردم ز هر کس دیدت ای جان %~% که تا یابم یقین توحید ای جان

58 بهر نوعی نشان دادند وافی %~% زهر کس گوش کردستم معانم

59 نه آن بد آنچه میگفتند ایشان %~% از آن بودم حقیقت من پریشان

60 کنون در وصلت امشب راه بردم %~% همه تقلید از لوحت ستردم

61 کجا تقلید گنجد در برت دوست %~% بدیدم مغز اکنون محو شد پوست

62 رخت بنمای اکنون تا بدانم %~% که در ملک جهان صاحب قرانم

63 تو کردی این زمان در بستهام من %~% از این خلوت بتو پیوستهام من

64 جوابم باز ده ای جوهر ذات %~% چه ذوقست اینکه افکندی بذرات

65 جواب آمد که ای گم کرده راهت %~% بسوزانم خودت اینجایگاهت

66 تو اینجا از کجا داری دلیری %~% که اینجا مینمائی نقش شیری

67 ترااین زهره گفتار نبود %~% ترا این طاقت اسرار نبود

68 ولی گر نبدی این راز بر ما %~% ترا بیشک یقین میدان که اینجا

69 سرت از تن جدا اینجایگه من %~% یقین گردانم ای مسکین در تن

70 ولی چون صاحب سری در این راز %~% بگویم با تو ای بیچاره این راز

71 همه مائیم لیکن در نهانی %~% ولی باید که این معنی بدانی

72 که گستاخی نمیگنجد دراینجا %~% بباید بنده تا باشد بیکتا

73 بباید بنده تا فرمان برد او %~% بجا آرد یقین و جان برد او

74 ز دست شاه آنکس جان کل خورد %~% که فرمان برد و آمد صاحب درد

75 ترا امشب یکی جامی که دادیم %~% حقیقت امشبت این درگشادیم

76 هنوزت ره ندادستیم بر یار %~% درآوردی تو گستاخی بیکبار

77 بیک جرعه چنین از هوش رفتی %~% نمود ما بسردستی گرفتی

78 بیک جرعه چنان رفتی تو از دست %~% شدی اینجایگه دیوانه و مست

79 ندانی تو که با خود می چه گوئی %~% که درمیدان فتاده همچو گوئی

80 خطابی باتو کردیم از نهانی %~% کجا تو راز ما هرگز بدانی

81 چرا چون درد او بردی در اینجا %~% شدی بیچاره اندر عشق شیدا

82 ندیدی روی ما اینجا به تحقیق %~% تو پنداری که بردی گوی توفیق

83 تمامت انبیای کار دیده %~% در اینجا غصه بسیار دیده

84 بسی رنج و ملامتها کشیدند %~% خطائی جز ز دید ما ندیدند

85 تو میخواهی که امشب پرده راز %~% براندازیم از رخسار جان باز

86 نه پرده برگرفتیمت ز رخسار %~% که تا آید نمود تو پدیدار

87 چنین دیوانه و مدهوش ای دل %~% همی خواهی که آری مشکلت حل

88 ببازی نیست این پرسیدن اینجا %~% ترا باید از آن ترسیدن اینجا

89 نمیدانستی اکنون یافتی تو %~% که سوی ما چنین بشتافتی تو

90 بده انصاف تا بخشیم جانت %~% وگرنه عین رسوای جهانت

91 کنیم اندر بر این جمله ابردار %~% کنم بر غیرتت بیشک نمودار

92 بسوزانم بر آتش مر ترا من %~% نمایم بیشک اینجا جفا من

93 بده انصاف و اکنون گرد بیزار %~% ز گفتارت وگرنه بینی آزار

1 در آن دم گفت تو جان جهانی %~% بکن با من که بیشک میتوانی

2 تو دانائی بهر چیزی که خواهی %~% کنی بنده که حکم پادشاهی

3 تو داری هیچکس جز تو ندارد %~% چنین حکم و یقین جز تو که دارد

4 اگر خواهی بسوزانی بیک دم %~% یقین میدانم اینجا هر دو عالم

5 اگرچه تو بیک دم جمله را پاک %~% دراندازی میان خون و درخاک

6 نگوید هیچکس کاینجا چه کردی %~% که درجمله توئی بیشک که فردی

7 نکردم هیچ بد دانای رازی %~% مرا باید که اینجا چاره سازی

8 رهائی ده مرا از دست خود دوست %~% که بیزارم کنون من زین رگ و پوست

9 شدم بیزار از جان نیز از دل %~% که ماندستم در این اندوه مشکل

10 وصالم شد فراق اینجا بیک دم %~% نمیخواهم جهان جانم این دم

11 جهان جان مرا ناید بکاری %~% مرا باید در اینجا مرد یاری

12 فناگردان مرا تا جاودانی %~% نباشم جز که عین بی نشانی

13 بکش ما را به تیغ هجر بی شک %~% که تا پنهان شوم ای دوست در یک

14 مرا ده راه این میخواهم ای جان %~% تو مسکین خودت اینجا مرنجان

15 مرنجانم که جانم رهبر تست %~% تنم افتاده اینک بردرتست

16 فتاده موج زن در خاک و در خون %~% دل بیهوش غمخوار است اکنون

17 میان خاک و خون خوردست اینجا %~% حقیقت راه گم کردست اینجا

18 گهی در وصل و گاهی درفراقت %~% میان خون فتاده ز اشتیاقت

19 میان خود فتادست و اسیراست %~% یقین وصل ترا او دستگیر است

20 میان خود فتادست و فسرده %~% بمگذارش که گردد زود مرده

21 بمگذارش چنین حیران فتاده %~% چنین درعین رسوائی فتاده

22 شده ای جان ودل در فرقت تو %~% ندیده اندر اینجا قربت تو

23 ره قربت نما و وارهانش %~% ز درگاه خود ای مسکین مرانش

24 ره قربت نما و دار معذور %~% ورا از نزد خود مفکن کنون دور

25 ره قربت نمایش هم برون آر %~% چنینش خوار و پر آزار مگذار

26 نظرگاه تو بودست این دل ای دوست %~% چنین چندین جفا او را نه نیکوست

27 نظرگاهست او را کن نظاره %~% حقیقت درد او را جوی چاره

28 پر از درد است و پرخونست بنگر %~% برون آور از این خونش تو بر در

29 برون آور از این خونش که دانی %~% که دارد او ترا راز نهانی

30 برون آور ز خویش و کن تو آزاد %~% مرا او راکن تو یکبار دگر شاد

1 خطاب آمد که بخشیدم دلت را %~% گشایم من بیک ره مشکلت را

2 فراقت با وصال اینجا کنم من %~% ز تاریکی کنم راز تو روشن

3 مترس اکنون چو عجز آوردی اینجا %~% که به از عجز نبود هیچ ما را

4 چو عجز آوردی اینجا ره سپردی %~% حقیقت گوی این معنی تو بردی

5 چو عجز آوردی اینک در نهادت %~% گره بیشک ز کار اکنون گشادت

6 چو عجز آوردی اکنون باز دیدی %~% نمود ما همه اعزاز دیدی

7 چو عجز آوردی اکنون باش فارغ %~% شدی اندر جهان عشق بالغ

8 مکن بار دگر گستاخی ای پیر %~% نمود عشق باش و عین تدبیر

9 برون از عقل خود اینجا منه پای %~% مر و زینجای اکنون جای بر جای

10 قراری گیر و کم کن بیقراری %~% نمیباید که اکنون پایداری

11 چو موری این زمان آشانه جوئی %~% سخن در خورد آب و دانه گوئی

12 چنین دان ای دل اینجا گفتگویش %~% بگو آخر که چند از گفتگویش

13 نمودار تو اینجا خاک کویست %~% چه جای تندیست وگفتگویست

14 مکن گستاخی اندر حضرت شاه %~% کز این سر نیستی بیچاره آگاه

15 یقین در دیده بینی روی جانان %~% حقیقت سیرمیزن کوی جانان

16 ترا چون نیست این مقصود حاصل %~% نگشتستی در این درگاه واصل

17 چراگستاخی اینجا مینمائی %~% حقیقت میکنی از وی جدائی

18 چرا و چون مگوی و باش خواموش %~% حقیقت بنده باش و حلقه در گوش

19 چراو چون بگو با این چکارت %~% که بیشک خشم گیرد یار غارت

20 نهان اسرار میگوئی ابا راز %~% حقیقت باش چون مردان جانباز

21 نهان اسرار باید گفت با دوست %~% عیانت این بیان کردن نه نیکوست

22 وصال آنگه شود بیشک میسر %~% که چون وجهی نماید خیر یا شر

23 یکی بینی و خاموشی گزینی %~% در آن دم بیشکی صاحب یقینی

24 مگو کین چه چرا آن این چنین است %~% که این بیشک عیان عین الیقین است

25 چو تودر علت و چون و چرائی %~% نمود خویشتن با او نمائی

26 تو میگوئی چرا این و چرا آن %~% از این دوری گزیدت جان جانان

27 مگو بار دگر این راز اینجا %~% که خود را مینیابی باز اینجا

28 مگو بار دگر زین شیوه اسرار %~% دلت میکن حقیقت عین انوار

29 مگو بار دگر این سر بر او %~% حقیقت عجز آور در بر او

30 مراو را بنده باش و کن تو شاهی %~% مکن گستاخی گر تو مرد راهی

31 سخن درحضرت بیچون آن شاه %~% دل و جان داری ای مسکین تو آگاه

32 تو آگه باش تا شاه جهانت %~% کند اینجا بیک لیلی بیانت

33 تو مجنونی و لیلی میندانی %~% وگر دانی در آن حیران بمانی

34 مشو مجنون و لیلی راز دریاب %~% یقین آهسته باش و زود مشتاب

35 ترا لیلی است اینجا رخ نموده %~% گره از کاربسته برگشوده

36 بجز لیلی مدان این باب ازمن %~% که گفتم اولت اینجای روشن

37 شب تاریک تو باشد یقین روز %~% که تاگردی تو اندر عشق پیروز

38 شب تاریک جانان میتوان یافت %~% نمود عشقش آسان میتوان یافت

39 شب تاریک اینجاخلوتی ساز %~% چو شمعی خوش بسوز و جمله بگداز

40 شب تاریک ره بسپر که مردان %~% شب تاریک سر دیدند پنهان

41 شب تاریک در اینجا تو ره کن %~% در این درگاه عزم بارگه کن

42 شب تاریک اینجا جو تو رازش %~% چو یابی راز اینجا جوی بازش

43 هر آن رازی که داری گوی او را %~% که هستی بیشکی چون گوی او را

44 عجب درمانده چون حلقه بر در %~% دری زن عاشقانه هان و مگذر

45 دری زن عاشقانه چند پرسی %~% که تا رازت ز جانان بازپرسی

46 دری زن عاشقان اینجا یقین بین %~% نمود جان جان اینجا یقین بین

47 نشسته بردری مانند سرهنگ %~% ز نزهت نیست اینجا هوش با هنگ

48 نشسته بردری زهره نداری %~% دریغا زین بیان بهره نداری

49 نه کارتست رفتن نزد جانان %~% ترا خود این دلیری نیست آسان

50 نه کار تست چونکه نیستت بر %~% از آن بنشسته بیچاره بر در

51 از آن بنشسته مسکین وحیران %~% که رفتن نزد شاهد زود نتوان

52 شدی این مانده ترسان در بریار %~% چنین بر در نماندستی گرفتار

53 ز دریا چند پرسی راز اینجا %~% جوابت هست زینسان باز اینجا

54 بآسانی توانی یافت دیدار %~% اگر گردی ز دید خویش بیزار

55 بآسانی مر این سر میتوان یافت %~% اگر اینجا نباشی هان تو بی یافت

56 ز جان و سرحقیقت بگذرد او %~% رود در بارگاه و بگذرد او

57 شه کون و مکان در حجره دل %~% نموده روی و کرده مشکلت حل

58 بگویم چون تو این روزی ندیدی %~% چو مردان باش پیروزی ندیدی

59 توانی کرد تا این راز بینی %~% حقیقت روی شه تو بازبینی

60 دلت برگیر از جان و فنا شو %~% پس آنگه بیخودت سوی بقا شو

61 دلت برگیر از جان و شو آزاد %~% بر شاه این زمان تو داده داد

62 دلت برگیر از جان تا توانی %~% که بینی روی او از ناگهانی

63 دلت برگیر از جان ز آنکه جانان %~% نماید رویت اندر پرده اعیان

64 درون دل شو و مشکل کنش حل %~% که آن سر جمله پنهانست در دل

65 درون دل شوو اسرار بنگر %~% حقیقت تو نمود یار بنگر

66 درون دل شو و او را ببین باز %~% حجاب اینجایگه کلی برانداز

67 مترس از سر گر این سر فاش بینی %~% حقیقت بیشکی نقاش بینی

68 مترس از سر که سر پیداست اینجا %~% حقیقت جان جان یکتاست اینجا

69 مترس از سر که بیشک اصل یابی %~% چو مردان اندر اینجا وصل یابی

70 وصال یار بی سر میتوان دید %~% کسی باید که او این سر توان دید

71 وصال یار اگر این سان دهد دست %~% یقین میدان که وصل آسان دهد دست

72 وصال یارت از این میتوان یافت %~% ترا این سر چنین آسان توان یافت

73 حجاب جسم و جان بردار از سر %~% در این معنی بیک بینی تو رهبر

74 که کار تو ز یک بینی تمامست %~% ولیکن دان دلت با ننگ ونامست

75 به ننگ و نام ناید این بیان راست %~% ترا باید ز سر اینجای برخواست

76 ز سر گر بگذری این سر تو یابی %~% نیابی سر اگر می سر بیابی

77 چو برخی انبیا سرها بریدند %~% جمال یار اینجاگه بدیدند

78 جمال یار بی سر میتوان یافت %~% ابی سر بیشکی این سر توان یافت

79 اگر بی سر شوی سر باز یابی %~% بر شه عزت و اعزاز یابی

80 سر بی تن اناالحق زد بظاهر %~% که او را بد حقیقت در یقین سر

81 سر بی تن کجا یابد اناالحق %~% زد الا هم اناالحق زد یقین حق

82 یقین حق بود در منصور اعیان %~% که میزد او اناالحق راز پنهان

83 یقین حق بود و کرد این آشکاره %~% ولی منصور از آن شد پاره پاره

84 که جسمش بود واصل اندر این راه %~% فنایش بود حاصل اندر این راه

85 فنایش گشته بود اینجا بتحقیق %~% ببردش ازمیان او گوی توفیق

86 مر آن توفیق کو را بود اینجا %~% که پنهانی اناالحق گفت اینجا

87 یقین حق داند اینجا بود تو حق %~% اناالحق گفت هم در خویش مطلق

88 اناالحق گفت و گوید صاحب راز %~% حقیقت دیدهاند انجام و آغاز

89 اناالحق گفت و گوید صاحب درد %~% یقین اینجایگه کل بود او فرد

90 اناالحق گفت و سر دوست بشناخت %~% وجود بود خود یکباره درباخت

91 اناالحق گفت و سر ببرید بردار %~% ز بهر این مر او را شد خریدار

92 اناالحق حق همیگفت و نبد او %~% یقین میدان که جز حق مینبد او

93 یین حق بود کین گفت از نهانی %~% نشان خود ز عین بی نشانی

94 در اینجا داد جمله سالکانش %~% که تا یابند کل شرح و بیانش

95 توانی یافت تا این ناتوانی %~% تو این معنی حقیقت کی توانی

96 چو یکباره نمودت دوست باشد %~% نه رنگ ونقش دید پوست باشد

97 یکی باشد نهادت در بر جان %~% حقیقت جان شود در دوست پنهان

98 چو جانت بی یقین جانان شود کل %~% ز دید خویشتن پنهان شود کل

99 ز دید احولی یک بین شود او %~% حقیقت در عیان حق بین شود او

100 ازل را با ابد یکی نماید %~% نمود جملگی اینجا رباید

101 ازل را با ابد پیوند سازد %~% بجز جانان همه در دوست بازد

102 فنا گردد ز دید دوست اینجا %~% حجابش دور گردد پوست اینجا

103 حجابش چون بر افتد در یکی او %~% جدا بیند حقیقت بیشکی او

104 حجابش چون بر افتاد یار بیند %~% یقین بی زحمت اغیار بیند

105 حجابش چون بر افتد حق شود او %~% حقیقت بیشکی مطلق شود او

106 حجابت دور کن تا نور گردی %~% حقیقت در عیان منصور گردی

107 حجابت دور کن وسواس بگذار %~% حقیقت بر خور از دیدار دلدار

108 ندانی این چنین درمانده در خود %~% که یکسان بینی اینجا نیک با بد

109 ندانی این چنین جز از دل راست %~% ببین تا خود که هر کس نقش آراست

110 تو این بشناس گر این سر بدانی %~% اگر بینی تو مر حیران بمانی

111 یقینت واصلی بینم در اینجا %~% ترا دانم حقیقت لا والا

112 یقینت واصلی دانم چو منصور %~% حقیقت کل توئی نور علی نور

113 نمود واصلی اینجا تو باشی %~% حقیقت درجهان یکتا تو باشی

114 گهی کین دید کرد این جام او نوش %~% مر او خود کرد اینجاگه فراموش

115 ز سر بگذشت و جان اینجا بر انداخت %~% وصال یار هم در یار بشناخت

116 وصال یار هم از خود توان دید %~% یکی شو در نمود سر توحید

117 یکی بین و ز یک بین جمله پیدا %~% حقیقت از یکی بین شور و غوغا

118 یکی بین تا دوئی ناید پدیدار %~% یکی بیشک بود اینجا رخ یار

119 یکی بین تا شوی کلی یقین تو %~% در اینجا گردی اینجا پیش بین تو

120 یکی بد از یکی پیداست این دید %~% کمال جاودان یابی ز توحید

121 ز توحیدت شود این سر پدیدار %~% نمیگنجد حقیقت این بگفتار

122 ولی گفتار بهر سالکانست %~% نمود ذات عین واصلانست

123 یقین هم باطن اینجا باز دیدند %~% که ایشان بیشکی این راز دیدند

124 حقیقت واصلی نبود ببازی %~% نیابی تو عیان تا سر نبازی

125 اگر اینجا توئی اسرار دیده %~% چو مردان گرد اینجا سر بریده

126 سر خود را بباز و آشنا شو %~% چو حق در جمله اشیا فنا شو

127 فنا شو ز آنکه حق عین فنایست %~% فنا بیشک مرا عین بقایست

128 فنا شو اندر این ره همچو مردان %~% نمود خویشتن آزاد گردان

129 اگر خواهی که گردی زود آزاد %~% نمود خویشتن را ده تو بر باد

130 نمود خویشتن بر باد ده تو %~% چو مردان اندر این سر داد ده تو

131 بده داد شریعت اندر این راه %~% که گردی از حقیقت زود آگاه

132 بده داد شریعت از معانی %~% چرا درمانده زار و ناتوانی

133 بده داد شریعت ای دل مست %~% کنون چون یار در دید تو پیوست

134 بده داد شریعت تا شوی دوست %~% یقین میبین که جمله از نهان اوست

135 بده داد شریعت اندر اینجا %~% که تا گردی بیکباره مصفا

136 بده داد شریعت همچو مردان %~% که در شرعت نماید روی جانان

137 بده داد شریعت تو بیکبار %~% که بنماید رخت در عین جان یار

138 شریعت هر که دادش داد حق شد %~% که عین شرع بیشک دید حق شد

139 شریعت دید یار است ار بدانی %~% چرا امروز سست و ناتوانی

140 اگرچه دید دنیا رهگذار است %~% شریعت اندر او دیدار یارست

141 شریعت هر که بشناسد تمامی %~% برد از دار دنیا نیکنامی

142 برد با خود یقین در سوی عقبی %~% که بنیادی ندارد دید دنیا

143 که داند آنچه فرض شرع اتمام %~% بود اینجا مگر صاحب سرانجام

144 که او را عاقبت خیریست پیوست %~% خوشا آنکس که او با شرع پیوست

145 بنور شرع ره کن در سوی دوست %~% که تا بیرون نظر داری که کل اوست

146 به نور شرع ره کن در همه شی %~% مرو زنهار اندر عین لاشی

147 به نور شرع یابی تو صفاتش %~% رسی یکبارگی در عین ذاتش

148 ز لاشی هر که میگوید رموز او %~% نه عاقل باشد اندر شی هنوز او

149 رموز این نیاید در سخن راست %~% ز من بشنو حقیقت این سخن راست

150 مر این معنی نشاید دید اینجا %~% نشاید دید در توحید اینجا

151 بوقتی کز نهاد آئی تو بیرون %~% برت یک ارزن ارزد هفت گردون

152 نگنجد هیچ چیز از آفرینش %~% نماند عقل و عشق و کفر و دینش

153 نماند هیچ اشیا در ظهورت %~% یکی بنماید اینجا جمله نورت

154 نماند هیچ اینجا هرچه بینی %~% گمان بر بی گمان گر بر یقینی

155 که لاشی چیست ای شی آمده تو %~% دگر اینجایگه لاشی شده تو

156 ز لاشی دم مزن خاموش شو هان %~% چو اینجا می نداری نص و برهان

157 ز لیس مثله گر رانده تو %~% رموزی اندر اینجا خوانده تو

158 بگو با من تو مر معنی این باز %~% که کل این است اگر یابی یقین باز

159 ز لیلی مثله من دیدم دیدم %~% یقین در شی همه توحید دیدم

160 ندارد مثل و مانندی در اینجا %~% حقیقت خویش و پیوندی در اینجا

161 نه کس زو زاد و نی او زاد از کس %~% همه او بود از اول او ترا بس

162 همه از دید خود او کرد پیدا %~% حقیقت او شناسم جمله اشیا

163 همه او بود اول لاحقیقت %~% ز دید خویش ناپیدا حقیقت

164 چنان بد ذات چیزی مینبد آن %~% در این معنی اگر مردی برافشان

165 دل و جان تادر اینجا ره بری تو %~% نمود اولین رابنگری تو

166 در این سر راهبر گرمرد رازی %~% هزاران جان چه باشد گر ببازی

167 چه باشد جان در اینجا هیچ موئی %~% گرفته در عیانی های و هوئی

168 چه باشد دل در اینجا ارزنی دان %~% فتاده زیر پا او در بیابان

169 دل و جان چیست نزد ذات اینجا %~% حقیقت در صفت ذرات اینجا

170 دل و جان چیست تا این باز داند %~% که خود در خود حقیقت بازداند

171 خودی خود یقین هم خویش بشناخت %~% حجاب آن بود پیش خود برانداخت

172 بیان دیگر است و گفته آید %~% در این راز کلی سفته آید

173 بیان دیگر است ار دم زنم من %~% دو عالم بیشکی بر هم زنم من

174 بوقتی پرده بردازم ز اسرار %~% که واصل آرمت آنگه رخ یار

175 یقین بنمایم اینجا تا بدانی %~% که بیشک هم نشان هم بی نشانی

176 خودی خود شناس اول حقیقت %~% یقینت بازدان هان بی طبیعت

177 طبیعت زان نمود آمد پدیدار %~% حقیقت هم در اینجا ناپدیدار

178 مصفا میتوان این راز دیدن %~% نهانی این توانی باز دیدن

179 مصفا شو ز نور شرع اول %~% که تا اینجا نمانی خوار و احول

180 همه خلق جهان اول صفاتند %~% از آن غافل ز نور قدس ذاتند

181 از آن اول بماندست اندر اینجا %~% که خود را بیند اندر عین سودا

182 چو خود بینند بیشک احولانند %~% حقیقت این معانی میندانند

183 بخود بینی نیابند این نمودار %~% کسی تا کل نگردد ناپدیدار

184 بخود بینی نبینی ذات بیچون %~% نگنجد اندر این سر خود چه و چون

185 چه و چون اندر این معنی نباید %~% حقیقت واصل پاکیزه باید

186 که از تن دل بود دل جان حقیقت %~% یقین جانش عیانی بی طبیعت

187 فنا گردیده باشد از تمامت %~% گرفته باشد از کل استقامت

188 بآسایش قراری بی تن و جان %~% بود تا او بیابد جان جانان

189 چنان واصل بود اینجا یقین او %~% که باشد بیشکی مر جمله بین او

190 یقین اینجا توانی یافت ای دوست %~% چو بیرون آئی اینجاگاه از پوست

191 تراتا پوست باشد مغز جانت %~% کجا بینی یقین راز نهانت

192 کسی کین دید بیشک بی خود آمد %~% حقیقت فارغ ازنیک و بد آمد

193 کسی کین دید صور صور جان دید %~% چنین معنی درون خود نهان دید

194 کسی کین دید بگذشت ازخودی کل %~% بدید و فارغ آمد از همه ذل

195 در این معنی که من گفتم ترا باز %~% بدان اینجا حجاب جان برانداز

196 سلوکت کرد باید در صفا تو %~% بنور شرع دید مصطفی تو

197 توانی یافت این معنی یقین تو %~% حقیقت را تو او بین راز بین تو

198 گذر کن اول ازبود وجودت %~% که تا یابی عیانی بود بودت

199 گذر کن در یکی اشیاتمامی %~% که تا میپخته گردی تو ز خامی

200 تو با وی راست دان و کژ مبازان %~% که میجویند اینجا شاهبازان

201 نظاره اندر این نقدند مانده %~% حذر کن تا نباشی هان تو رانده

202 حقیقت قلب راکن نقد اینجا %~% درون کوره بر تا آن مصفا

203 کنی و آوری آنگاه بیرون %~% حقیقت نقد باشد بی چه و چون

204 زر قلبت بنقد اینجا نگنجد %~% ترازودار غش اینجا نسنجد

205 از آنی قلب مانده بر غش اینجا %~% که ماندستی تو در پنج و شش اینجا

206 بکن نقدی تو اینجاگاه حاصل %~% مباش از شرع اینجاگاه غافل

207 بنور شرع قلب از غش تو بشناس %~% میاور در زمان درخویش وسواس

208 اگرچه خانه دیوارست صورت %~% ندارد راه بیدل در ضرورت

209 ترا باید که می صورت نبینی %~% در اینجا گر بکل صاحب یقینی

210 ز صورت جمله وسواس است بیشک %~% نمیگنجد یقین وسواس در یک

211 طبیعت دادت اینجا رنج وسواس %~% گذر کن از طبیعت حق تو بشناس

212 چو حق داری طبیعت هیچ دانش %~% همه وسواسها اینجا برانش

213 ز پیشت ای خدابین دور گردان %~% حقیقت خویشتن را نور گردان

214 بجز حق نیست آخر در شریعت %~% طریقت دیگر است اندر حقیقت

215 سه چیز است آنکه با هم آشنایند %~% حقیقت هر سه دیدار خدایند

216 ولی واصل در این هر سه یکی او %~% بداند جمله یکی بیشکی او

217 شریعت آن احمد و آن حیدر %~% طریقت راهرو بشناس و بنگر

218 گشادست و حقیقت جمله او دان %~% ز باطل این بیانم را تو حق دان

219 بیانم ازخدا این کلیت خویش %~% که من چیزی نمیبینم جز او بیش

220 چو او در من نیابد جز خیالم %~% خیالم اوست در عین وصالم

221 خیال او بخون دیگر خیال است %~% خیال دیگران رنج و وبالست

222 خیال دوست وصل است ار بدانی %~% فنا کلی ز اصل است ار بدانی

223 خیال اندر فنا ناید بدیدار %~% شود اینجا تمامت ناپدیدار

224 خیال جمله خلق اینجا خیالست %~% مراینصورت ترا اینجا وبال است

225 خوشا آن کو خیال دوست دارد %~% یقین مغز است نی او پوست دارد

226 خیال جان جان ما را دمادم %~% نماید رازها بیشک در این دم

227 وصالش خواستم تادر نمودار %~% عیان بخشیدم اینجا بیشکی یار

228 وصالش چون طلب کردیم بیچون %~% نمود اینجای ما را بیچه و چون

229 وصالش در یکی آمد میسر %~% نهادم جان و آنگه بر سرش سر

230 نهادستم حقیقت در بر دوست %~% یقین دانسته بیشک که کل اوست

231 من و او در نمیگنجد مرا کس %~% یقین دانم که کلی او مرا بس

232 رموزی دان در اینمعنی و رهبر %~% نمود جان جان اینجا تو بنگر

233 تن او گر یکی کردست اینجا %~% دل وجان گوی او بر دست اینجا

234 تو ای جان عین جانانی ز پنهان %~% یقین جانانی اما اسم شده جان

235 توئی کاندر صور دیدار داری %~% بماندستی و تن درکار داری

236 چگویم تا بدانی ای بمانده %~% بخود حیران و یک حرفی نخوانده

237 دلت گر زین همه حرفی شنودی %~% بچندینی سخن حاجت نبودی

238 همه برناخنی بتوان نوشتن %~% ولی آسان بر آن نتوان گذشتن

239 از آن کردم یقین این بیت تکرار %~% که تا دریابی اینجا سر اسرار

240 چو قطره سوی بحر لامکانی %~% چکد یابد وصال جاودانی

241 ندانی قطره و دریا ز هم باز %~% اگر هستی در اینجا صاحب راز

242 شو و این نکته دریاب از حقیقت %~% طریقت کن دمادم در شریعت

243 دگر در سر این جان ده یقین بین %~% نمود اولین و آخرین بین

244 دمادم در صور این راز داری %~% هوا را باید ار می باز داری

245 نگر تادر خدا گامی زنی تو %~% وگرنه کمتر ازحیض زنی تو

246 چو درآز طبیعت شاد باشی %~% ز دید خود بحق آزاد باشی

247 دو روزی لذت دنیا سر آید %~% ز ناگه جانت از قالب برآید

248 نه کامی دیده باشی از رخ یار %~% نه اینجا گوش کرده پاسخ یار

249 بمانی تاابد بیشک بمانده %~% درون نفس دوزخ ای نخوانده

250 لفی سجین از آن در ویل مانی %~% چرا بیچاره و خواروندانی

251 سرانجامت عجب در زیر این خاک %~% حقیقت این بدان هان از دل پاک

252 تو پیش از مرگ روی یار دریاب %~% نمود ذات او یکبار دریاب

253 در ایندنیا به بین او رادرستی %~% از این معنی چرا فارغ نشستی

254 هر آن کو رویش اینجا باز بیند %~% حقیقت جاودانی ناز بیند

255 بکن نازی چو خواهی رفت درگل %~% بکن مشکل در این معنی ما حل

256 دمادم دیده دیدار اینجاست %~% حقیقت دان که دید یار اینجاست

257 از آن اینجا نمیبینند جمله %~% که اندر عشق بی دینند جمله

258 بدین عشق اگر گردی مسلمان %~% نماید رویت اینجاگاه جانان

259 بدین عشق اگر آئی یقین است %~% حقیقت دان که راه راست اینست

260 ولیکن میندارم زهره اینجا %~% که برگویم بیان بهره اینجا

261 در آخر این بیان گویم بتحقیق %~% کسی کو را بود از عشق توفیق

262 چنان باید که او را از الف او %~% بخواند تا عیان لام الف او

263 بداند تا به ابجد راز بیند %~% نمودار الف را باز بیند

264 الف ره جوی تا ابجد نظر کرد %~% یقین اندر هجا کلی گذر کرد

265 پس آنگه تا بابجد او بخواند %~% چنین تا آخر قرآن بخواند

266 الف لامیم چون دانست تحقیق %~% بداند سر قرآن یافت توفیق

267 که چون صورت همه معنی بداند %~% حقیقت دنیا و عقبی بداند

268 تمامت سر بیچون در الف دان %~% تمامی عشق را در لام الف دان

269 ز لا دریاب الا الله اینجا %~% که تا کردی بکل آگاه اینجا

270 ز من تا جان جان یابی از این باز %~% حجاب حرفها اینجا برانداز

271 ز لا دم زن تو چون منصور حق شو %~% نود عشق جانان ها تو بشنو

272 الف بشناس چون او راست میباش %~% که بشناسی حقیقت دید نقاش

273 الف بشناس آن گاهی یقین یاب %~% حقیقت مغز را از پوست دریاب

274 الف بشناس و بر راهم الف دان %~% چرا هستی در این معنی تو نادان

275 الف بی شد دگر تی و دگر ئی %~% دگر جیم این چنین میدان ز معنی

276 تمامت حرف را شد از الف باز %~% بیابی ذات بیچون را یقین باز

277 الف شو همچو اول بی سر و پیچ %~% که میدارد الف اینجایگه هیچ

278 منزه دان الف از جمله حرف %~% اگر در گنجدت این سر در این ظرف

279 ببردی گوی و دانستی یقین تو %~% الف را از میان کلی گزین تو

280 الف لا شد در اینجا بیشکی تو %~% الف با لام بنگر در یکی تو

281 الف با لام چون پیوسته آمد %~% حقیقت راز جان سر بسته آمد

282 الف با لام ذات پاک دیدم %~% نمود سر این در خاک دیدم

283 ز خاکت این گل آمد چون نمودار %~% حقیقت خاک را دان صاحب اسرار

284 یقین چون صاحب سر خاک افتاد %~% نمودش جمله ذات پاک افتاد

285 ز خاک این سر طلب کن آخر ای دل %~% که اندر خاک یابی راز مشکل

286 ز خاک این سر طلب کن آخر ای جان %~% که اندر خاک یابی راز پنهان

287 ز خاک اینجا طلب اسرار جمله %~% که حق در کار دارد کار جمله

288 ز خاک اینجا طلب مر جوهر دوست %~% که خاکت مغز بنمودست با پوست

289 ز خاک اینجا طلب دیدار بیچون %~% که بینی دیدنی چون بیچه و چون

290 حقیقت خاک کل دیدست جانان %~% ولی جمله در او گشتند حیران

291 حقیقت خاک دیدارست اینجا %~% که گرداند همه صورت مصفا

292 حقیقت خاک چون پاکت کند باز %~% بیابی ذات بیچون را یقین باز

293 حقیقت خاک در ذاتست موصوف %~% کسی کین سر کند اینجای مکشوف

294 ز خاکت بازدان اینجا حقیقت %~% که خواهی کردن اندر وی طریقت

295 نظر در خاک کن تا راز بینی %~% تمامت انبیا را باز بینی

296 همه در خاک پنهانند جمله %~% حقیقت سر جانانند جمله

297 نظر درخاک کن ای دل یقین تو %~% حقیقت راز رادر خاک بین تو

298 چو پنهان گردی اینجا در دل خاک %~% فراموشت شود جز صانع پاک

299 تمامت هرچه دیدستی در اینجا %~% تو مر چیزی ندیدستی در اینجا

300 بجز در خاک جایت کاخر آنجاست %~% حقیقت عین مأوایت در اینجاست

301 نمود خاک بد راز شریعت %~% که بیرون آورد کل از طبیعت

302 تمامت پاک گرداند ز خود باز %~% نماید آنگهی در خویشتن باز

303 وصال عاشقان درخاک باشد %~% حقیقت زهر را تریاک باشد

304 که اول تلخ آید هست شیرین %~% در آخر گر توئی اینجا تو حق بین

305 یکی بینی حقیقت در دل خاک %~% نمود جمله اندر صانع پاک

306 یکی بینی در آن دم با خبر تو %~% کنون دریاب گرداری خبر تو

307 یکی بینی در آن دم کل تمامت %~% حقیقت اوست تا صبح قیامت

308 نمود خاک سر جمله مردانست %~% دل عاقل از این اندیشه بریانست

309 ولی بیشک حساب اینجاست جمله %~% که هر چیزی در او پیداست جمله

310 نهان پیدا کند اندر دل خاک %~% حقیقت هر کسی را صانع پاک

311 نهان پیدا کند بیشک خداوند %~% کند ظالم در آنجاگاه در بند

312 ستاند داد مظلومان در آنجا %~% نهانشان کل کند در خاک پیدا

313 اگر بد کرده باشد باز یابد %~% جزای آن و آنگه راز یابد

314 چو نیکی کرده باشد او عوض باز %~% بیابد بیشکی دیدار هر راز

315 در آخر چون نمودارست تحقیق %~% بدی و نیک هم برگوی توفیق

316 ببر این گوی توفیق ازمیان تو %~% طلب کن اندر اینجا جان جان تو

317 در اینجاگاه او را جوی و بنگر %~% از این در یک زمان ای دوست مگذر

318 در توفیق زن آنگه سعادت %~% بیاب از یار درعین هدایت

319 از این در برگشاید راز جمله %~% کز این سر فاش شد این راز جمله

320 در دل زن تو چون مردان خوش باش %~% که هم در میزنند اینجای اوباش

321 نماید رخ هر آن کو خویش خواهد %~% نمود خویش را آنکس نماید

322 نماید او هر آن کو خواست اینجا %~% نمیآید از آنت راست اینجا

323 حقیقت این مراد اینجا حقیقت %~% که ماندستی تو در آز و طبیعت

324 خراباتی که او حق میشناسد %~% حقیقت راز مطلق میشناسد

325 از آن دان کرد گم خود کرد اینجا %~% درون از درد کرد اینجا مصفا

326 فنا شد ازنمود خود بیکبار %~% حجاب اینجا بیک ره پرده بردار

327 نمیگنجد یقین اندر دماغش %~% برد از جمله عالم فراغش

328 چو گردد او فنا از خمر اینجا %~% حقیقت باز بیند امر اینجا

329 در آخر چون شود هشیار تحقیق %~% ز مسکینی بیابد راز توفیق

330 خراباتی که درد آشام باشد %~% به از زاهد که کالانعام باشد

331 کجا تو دیده سر خرابات %~% که ماندستی چنین در عین طامات

332 ز سالوسی و رزق اینجا که داری %~% خبر از عاشقان اینجا نداری

333 اگر دردی در آشامی بیک ره %~% شوی از سر من اینجا تو آگه

334 بیک ره صاف کردی همچو خورشید %~% بمانی مست و حیران تا بجاوید

335 خراباتی شوی منصور آنجای %~% ابی آب بد انگور اینجای

336 خرابات فنا اینجا ندیدی %~% در اینجا آخر ای دل می چه دیدی

337 خرابات فنا داری درون رو %~% حقیقت بانگ سبحانی تو بشنو

338 همه مردان در اینجاگاه مستند %~% حقیقت مست گشته جمله مستند

339 همه مردان در اینجاگه مقیمند %~% شده مست از می بی ترس و بیمند

340 هزاران جان در اینجا همچو مویند %~% هزاران سر در اینجا همچو گویند

341 در اینجا جام در کش آخر ای دل %~% که بگشاید ترا این راز مشکل

342 در اینجا جام درکش از کف یار %~% حجاب جسم و جان اینجا بیکبار

343 برافکن مست شو از دیدن دوست %~% بیک ره مغز شو بگذار این پوست

344 دم حق زن چو حق بینی ز مستی %~% چرا آخر تو این بت میپرستی

345 بت اینجا بشکن ازمستی جانان %~% که کل گردی تو از هستی جانان

346 اناالحق آن زمان زن در خرابات %~% رها کن زهد و تزویر مناجات

347 اناالحق آن زمان زن همچو مستان %~% قدح جز از کف ساقی تو مستان

348 ز ساقی می ستان و مست او شو %~% حقیقت نیست گرد و هست او شو

349 ز ساقی می ستان و راز او بین %~% حقیقت خویشتن آغاز او بین

350 همه در کش که جز او مینباشد %~% دوئی منگر جز اوئی مینباشد

351 همه در کش که منصور او کشید است %~% در آن مستی جمال یار دید است

352 می عشق هر که اینجا کرد او نوش %~% نمود جزو و کل کرد او فراموش

353 چو کردی نوش آن می از کف یار %~% همه دلدار بینی نیست اغیار

354 همه یار است ای بیکار مانده %~% تو سرگردان این پرگار مانده

355 همه یار است و تو درگفت و گوئی %~% در این میدان شده گردان چو گوئی

356 خراباتی شو و در کش می عشق %~% فنا شو در نمود لاشی عشق

357 خراباتی شو و مستانه درکش %~% شراب شوق پی چار و سه و شش

358 خراباتی شو اندر عین این راز %~% نمود پرده صورت برانداز

359 بیک ره درد درد عشق خور تو %~% چو هستی ذره اندر سوی خور تو

360 قدم نه تا شوی دیدار خورشید %~% فنا شو تا بقا یابی تو جاوید

361 اگر خورشید گردی یار یابی %~% تو بر ذرات چون خورشید تابی

362 اگر خورشید گردی در تمامت %~% از آن پس این معانی شد تمامت

363 اگر خورشید گردی راز بینی %~% عیان اول خود باز بینی

364 اگر خورشید گردی در سوی ذات %~% تو تابی بیشکی در جمله ذرات

365 اگر خورشید گردی لاجرم تو %~% یکی یابی وجودت با عدم تو

366 تو خورشیدی و آگاهی نداری %~% گدائی لیک جز شاهی نداری

367 تو خورشیدی و در عین کمالی %~% فتاده این زمان سوی وبالی

368 تو خورشیدی و عین آفرینش %~% بتو روشن شده این نور بینش

369 تو خورشیدی و نور تست جمله %~% تو ذوقی و حضورتست جمله

370 تو خورشیدی و نور کائناتی %~% چو نیکو باز بینی نور ذاتی

371 تو خورشیدی همه ذرات زنده %~% بتوست و تو چنین افتاده بنده

372 همه ذرات از نور تو دارند %~% بتو مر خویشتن مشهور دارند

373 تو فیض نور اینجاگه فشاندی %~% ز دانائی بنادانی بماندی

374 همه ازتو شده پیدا در اینجا %~% همه از تو شده شیدا در اینجا

375 طلبکار تواند اینجای ذرات %~% درون جمله تو عین آن ذات

376 بتو پیدا شده ذرات عالم %~% حقیقت فیض میباری دمادم

377 چنین حیران و سرگردان چرائی %~% که خود هستی و بیچون و چرائی

378 همه سالک ترا تو در سلوکی %~% حقیقت بیشکی شمس الدلوکی

1 تو داری نور یار از عین توفیق %~% توئی اعیان ذات و هست توفیق

2 تو داری بیشکی از آفرینش %~% بتو پیداست عقل و جان و بینش

3 تو داری قلب هم جانم تو داری %~% که هم پیدا و پنهانم تو داری

4 تو داری پادشاهی سوی افلاک %~% بتو زنده نموده آب با خاک

5 تو داری جوهر اسرار جانان %~% بتو روشن شده بازار جانان

6 همه روشن بتو دیدم سراسر %~% توئی تخت و توئی تاج و تو افسر

7 ز شوق تست گردان دید افلاک %~% ز عشق تست پیدا حقه خاک

8 تو اصل جوهری در اصل قطره %~% ترا این عین دیدارست ذره

9 تو اصلو جملگی فرع تو دارند %~% در این دیوانگی صرع تو دارند

10 تو هم هستی بخود خود را طلبکار %~% حقیقت نقطه در عین پرگار

11 خودی خود میطلب داری در اینجا %~% فکنده پرتوی در سوی الا

12 چنین شوری در این عالم فکندی %~% درون صورت آدم فکندی

13 حجر هم با شجر هم کان معدن %~% ز نور تست بیشک پاک و روشن

14 نبات از تو حقیقت پرورش یافت %~% همه حیوان زتو عین خورش یافت

15 عقیق و لعل و بیجاده زتو خاست %~% نمودت زینت جمله بیاراست

16 تو گنجی و طلسم اینجای کرده %~% تو جانی در درون هفت پرده

17 ندانم تا چه نوری که حضوری %~% ز نزدیکی فتاده دور دوری

18 بهر معنی که گویم بیش از آنی %~% حقیقت گویمت هر دو جهانی

19 مسخر گشته در امر بیچون %~% نمود ذات خود را بیچه و چون

20 گهی زردی گهی سرخی گه اسپید %~% ز بیم یار داری عین امید

21 حقیقت در گمان و در یقینی %~% چه غم چون با خیالش همنشینی

22 جمال یار بر تو تافته یار %~% بسر گردان شده مانند پرگار

23 درون هفت پرده می ندانی %~% توئی پروردگار نفس و جانی

24 چو جمله پروریدی گاه بیگاه %~% چرا از بود خود اینجا تو آگاه

25 نکردی تا رموز یار یابی %~% چو من گم کرده خود بازیابی

26 تو هم گم کرده هم در پی یار %~% شدستی همچو من مست از می یار

27 چو من جویای دلداری همیشه %~% دمی ناسوده در کاری همیشه

28 فراوان سال ره پیموده تو %~% دمی اینجایگه ناسوده تو

29 طلبکار تو چون ذرات بوداست %~% یکی نورست دائم در وجودت

30 تمامت کوکبان ازتست پیدا %~% بنور ذات تو گشته مصفا

31 چو نور ذات هستش با تو همراه %~% تو داد یار دادستی در این راه

32 ز تو آدم حقیقت جسم و جان یافت %~% نمود آشکارا و نهان یافت

33 ز تو آدم کمال خویشتن دید %~% نمود عقل و عشق و جان و تن دید

34 ز تو آدم درون هفت پرده %~% بنور ذات تو او راه برده

35 ندانم تا چه نوری لیک دانم %~% بتو روشن شده این خسته جانم

36 ز نقد تست نور جسم آدم %~% ز تست اینجا عیان اسم آدم

37 تو بودی هم ز تست و زهرهام نیست %~% که برگویم که آنی بهرهام نیست

38 بیک ذات تو قائم اول کار %~% نمود عاشقانی نور دیدار

39 بتو موجود خواهد بود دائم %~% که ازذاتی و ذات اندر تو قائم

40 کجا پنهان شود نور تو در خاک %~% که هستی نور سر صانع پاک

41 چو آدم از تو اینجا نور دارد %~% وجود خویشتن مشهور دارد

42 وجود آدم از تو یافت ترکیب %~% ولیکن عقل بودش کرده تذهیب

43 زهی نوری که او را نیست اول %~% کند ذرات را اینجا مبدل

44 زهی نوری که مشهور کل آمد %~% ز کل آنگاه در سوی کل آمد

45 روش در جمله ذرات دارد %~% حقیقت هستی او ذات دارد

46 ز هستی هست میگرداند افلاک %~% ز باد و آب آنگه صورت خاک

47 اگر عقلست حیران وی آمد %~% وگر چرخست گردان وی آمد

48 از این نورند هم در نور رفتند %~% حقیقت جملگی مشهور رفتند

49 دو عالم نور آن الله بگرفت %~% در این حضرت دل آگاه بگرفت

50 دلی کز ملک عالم با خبر هست %~% چو مردان در سوی آن نور پیوست

51 دلی کین راز را دریافت اینجا %~% چو بود انبیا بشتافت اینجا

52 ز نور قدس آگاهند مردان %~% ز بهر ذات ایشان شمس گردان

53 مسخر گشته اینجا امر کل ذات %~% ازان روشن شدست این عین ذرات

54 همه ذرات عالم سجده کرده %~% درون هفت چرخ سالخورده

55 همه در سجده آدم همه هم %~% ندیدی یک دمی زان دید آدم

56 بوقتی که برافتد پرده راز %~% بیابد آن زمان معشوق خود باز

57 بوقتی کین نمود جسم برخاست %~% حقیقت عقل و جان و جسم برخواست

58 اگر از سالکانی راز بنگر %~% نمود اول اینجا باز بنگر

59 هزاران شرح گفتم از حقیقت %~% تو ماندستی هنوز اندر طبیعت

60 همه یک حرف تو اندر سیاهی %~% گرفته رازت ازمه تا بماهی

61 همه یک اصل تو اندر دوئی باز %~% بمانده کی رسی در نزد او باز

62 همه حیران خورشیدند اینجا %~% حقیقت بود جاویدند اینجا

63 ز یک اصل و ز یک بود و ز یک دید %~% ولیکن گمشده از دید تقلید

64 چوپیدا و نهان یک اصل دارد %~% خوشا آن کو در اینجا وصل دارد

65 چو پیدائی و پنهانی از اویست %~% ولیکن هفت پرده تو بتویست

66 درون پرده آگاهی ندارند %~% همه ذرات عالم درگذارند

67 تماشاگاه یارست این منازل %~% که بگشاید در اینجا راز مشکل

68 تماشاگاه یارست این دل تو %~% همه بگشایدت این مشکل تو

69 تماشاگاه یارست آنچه دیدی %~% چو اونشناختی چیزی ندیدی

70 تماشاگاه دلدارست جانت %~% شده پیدا ولی راز نهانت

71 تماشاگاه یار اندر تماشا %~% چرا تو مانده مسکین و شیدا

72 تو آگاهی نداری ای دل مست %~% که یارت در برون و در درونست

73 تو همچو سایه او همچو خورشید %~% توئی امیدها بر جمله جاوید

74 درونی صورتت پیدا نمودست %~% در این صورت ترا غوغا نموداست

75 تو چندان گشته مغرور بد و نیک %~% ز غفلت روغنت پاشید در ریگ

76 نه چندان نقل تقلیدست در تو %~% نمیدانی که این دیدست در تو

77 تو همچون ابلهی حیران بمانده %~% حزین و خوار و سرگردان بمانده

78 تو در زندان و اصل شاه اینجا %~% چرا تو مانده مسکین و شیدا

79 درونت نور خورشید حقیقی %~% تو با روح القدس اینجا رفیقی

80 ولی اینجا چه سود از گفتگویت %~% چو زان مشکات ناید هیچ بویت

81 ز مشکات صبوحت هیچ بوئی %~% ندیدی زان بماندی زرد روئی

82 همه ذرات با خود در سخن بین %~% نمود خویشتن را دمبدم بین

83 از این عقل فضولی خوار مانده %~% بمانده کمتر از نشخوار مانده

84 از این عقل فضولی هرزه گویت %~% که سرگردانت کرده همچو گویت

85 ترا گفتار اینجاگه فروبست %~% نگر تا لاجرم خون خورده بشکست

86 نهادت زانکه تو راهی نبردی %~% بنزد بحر لب تشنه بمردی

87 تو نزد بحر جان خویش داده %~% در این دریا تو گامی نانهاده

88 ز دریا هیأتی از دور دیدی %~% بمردی تشنه و جان نارسیدی

89 ز دریا گرچه بسیارند آگاه %~% نه بهر آشنا کردند در او راه

90 کسی در سوی دریا راه دارد %~% که او جان و دل آگاه دارد

91 طمع اول ببرد از تن خود %~% برش یکسان نماید نیک با بد

92 در این دریا چه ماهی و چه خرچنگ %~% که هر یک گوهری دارند در چنگ

93 در این دریا چه در چه سنگ ریزه %~% اگرچه عقل میگیرد ستیزه

94 همه چون در طلب باشند و دارند %~% همه در حیرت و در رهگذارند

95 خبر نبود از این معنی صدف را %~% اگرچه جوهر او دارد بکف را

96 صدف چون بیخبر آمد زجوهر %~% وگر گوئی ورا کی هست باور

97 صدف داری تو و جوهر ندیدی %~% بزیر ابر ماه و خور ندیدی

98 صدف بشکن تو و بردار آن در %~% وگرنه بیش از این کم گوی و می بر

99 صدف داری جهان اندر کشیده %~% جمال جوهر معنی ندیده

100 در این بحری فتاده زار و محزون %~% مثال دانه در هفت گردون

101 ترا این چرخ گردان خورد خواهد %~% بگردد تا همه بودت بکاهد

102 خدا را کین وجودت خرد گردد %~% ترا این هفت چرخ اندر نوردد

103 شود اجزای ظاهر عین باطن %~% ز ظاهر بگذر و بنگر بباطن

104 درون خود نظر کن آفتابی %~% کز او بگرفته جانت نور و تابی

105 یکی خورشید بنگر در درون تو %~% چه اندیشی ز راهت رهنمون تو

106 بعلم ای دوست منگر زانکه صورت %~% نموداریست او را در ضرورت

107 مگر وقتی که در معنی شتابی %~% نمود ذات حق بیشک بیابی

108 ز معنی نه ز صورت راز بینی %~% اگر خورشید معنی باز بینی

109 ز معنی اول و آخر بدان تو %~% نمود ظاهر و باطن بدان تو

110 حقیقت مست عشق تست جانان %~% که اینجا هست چون خورشید رخشان

111 چو رخشانست خورشید حقیقت %~% دمی بنگر تو درسوی طبیعت

112 چو زین معنی که گفتارست در دل %~% بهر بیتی گشاید راز مشکل

113 دلش آیینه است و صیقلش نار %~% که بزداید از او اینجا بزنگار

114 همه روشن کند آیینه اینجا %~% که بینی روی هر آیینه اینجا

115 هر آیینه جمال یار در تست %~% حقیقت آن پری رخسار در تست

1 ز خود غایب مشو ای دل زمانی %~% همه پرداز هر دم داستانی

2 ز خود غایب مشو ای دل یکی دم %~% که در جانی تو داری هر دو عالم

3 ز خود غایب مشو ای جان بتحقیق %~% بدان کامروز دیدستی تو توفیق

4 چرا بیرون خود تو سیر داری %~% که کعبه در درون دیر داری

5 چرا بیرون خود بنهاده گام %~% از آن اینجا فتادی کام و ناکام

6 چرا بیرون خود پرواز داری %~% تو اندر این قفس شهباز داری

7 ترا باطن بباید ره سپردن %~% بسوی وصل شاهت راه بردن

8 تو چندانی که از بیرون شتابی %~% وصال یار از بالا نیابی

9 چو یارت این زمان افتاده در دام %~% که او بودست و او را هست مادام

10 نه خور بر میخورد نه ذره از وی %~% اگرچه ماندهاندش غره در وی

11 بخود غره مشو جز یار منگر %~% بجز او هیچ در اغیار منگر

12 که یارت هر زمان آید دگر بار %~% چو بشناسی ورا آید دگر بار

13 درونت کن مصفا همچو جامی %~% که این پخته نیاید هیچ خامی

14 حقیقت پختگان این راز دیدند %~% درون گم کرده خود باز دیدند

15 نکردستی تو چیزی گم چه جوئی %~% تو همچون قطره در قلزم چه جوئی

16 تو همچون قطره دریا کنی نوش %~% تو همچو چشمه کی گردی تو خاموش

17 تو یک قطره کجا داری توانا %~% که اندازی تو اندر سوی دریا

18 تو یک ذره کجا داری بامید %~% بمانده کی رسی در سوی خورشید

19 در این بحر فنا ره کس نبرده است %~% اگر بردست هم در وی بمردست

20 در این بحر فنا جان برفشان هان %~% که بسیارست از این تقریر و برهان

21 بسی وصفست او را لیک جوهر %~% حقیقت کاردارد زو بمگذر

22 از این جوهر کسی اینجا خبردار %~% ندیدم جز که آن پیر پر اسرار

23 حقیقت او چنین جوهر بدیدست %~% بسوی جوهر او اینجا رسیدست

24 ندیدم عاشق پاکیزه ذاتی %~% که او را باشد از این سر ثباتی

25 همه گفته سوی تقلید مانده %~% نه کس را رخت در دریا فشانده

26 از این دریا کسی جوهر نیارد %~% که چون منصور از وی در برآرد

27 از این دریا کسی جوهر نیابد %~% که چون منصور سوی او شتابد

28 براندازد وجود عقل و ادراک %~% شود از کائنات اینجایگه پاک

29 شود رندانه در سوی خرابات %~% براندازد بیک ره زهد وطامات

30 مجرد گردد از هر دو جهان او %~% نبیند جز عیان جان جان او

31 ز جود او تنش نابود گردد %~% زیانش آخرین خود سود گردد

32 چو سود آمد زیانش رفت بر باد %~% در این ره او دهد جانان خود داد

33 بدو داد ای دل شیدا بمانده %~% ز بود خویش ناپروا بمانده

34 طلبکار خودی و خود ندیده %~% بصد درد اندر این منزل رسیده

35 در این منزل نظر کن سالکانند %~% ز دریا در فتاده سوی کانند

36 اگرچه کان جان در دید دریاست %~% پر از آشوب و عقل و شور و غوغاست

37 اگرچه جوهر کانست بسیار %~% نه همچون جوهر بحرست اسرار

38 نه هر کس ره برد این جوهر ذات %~% که جوهر آن بدید از عین ذرات

39 که بحر لامکان را نوش کرد او %~% دوئی برداشت آنگه گشت فرد او

40 چو یکتا شد وی اندر دیدن دوست %~% حقیقت مغز شد بگذشت از پوست

41 چویکتا گردی از عین دوئی تو %~% همه حق بینی و حق بشنوی تو

42 چو یکتا گردی و رفتت دل و جان %~% نبینی هیچ چیزی جز دل و جان

43 چو یکتا گردی و جوهر بیابی %~% دو عالم جز که یا هوهو نیابی

44 ز هو هو شو تو هو بین تا تو گردی %~% بساط این کل تو کلی در نوردی

45 کمال هو که ذاتست ای دل مست %~% مگر آنکس که با راز تو پیوست

46 چو هر کس نیست اینجاگه خبردار %~% اگرچه بیخبر هستی خبردار

47 ز هو چون یافت منصور اندر اینجا %~% یقین عین العیان وشد مصفا

48 دو عالم نقش یک یاهو بدید او %~% میان دمدمه یا هو گزید او

49 ولی کو راز منصور او طلب کرد %~% بباید بودنش اینجایگه فرد

50 تو تا بیرون نیائی از مصفا %~% نبگشاید دل تو این معما

51 تو تا بیرون نیائی ازدل و جان %~% نیابی روی او را از دل و جان

52 تو تا محو فنا اینجا نگردی %~% دوئی بینی و جز در وانگردی

53 فنا گرد و فنا عین بقادان %~% بقا را در فنا عین لقادان

54 نه اول دارد و آخر ندارد %~% نمودی جز در این ظاهر ندارد

55 نمود او توئی ای مانده حیران %~% چرا خود را نمییابی از این سان

56 صورمنگر که جانت جان جانست %~% اگرچه جسم پیدا و نهانست

57 اگرچه جسم جانست در حقیقت %~% ولیکن مانده است او در طبیعت

58 حقیقت برق دان این جسم با جان %~% بمانده بر سر کوهی تن و جان

59 یقین آنست و او را هست امید %~% که بگدازد ز تف نور خورشید

60 چو خورشید یقین او را بیابد %~% باول لمعه سوی او شتابد

61 چو برف اینجاگدازان شد باشتاب %~% نخواند برف او را کس بجز آب

62 تو اینجا بسته در کوهساران %~% چو دریابد تراخورشید تابان

63 تو چون مومی چو خورشیدت بتابد %~% همه روغن شوی گر میشتابد

64 تو چون منصور اگر اینجا بسوزی %~% از آن خورشید شمعی برفروزی

65 چو پروانه بگرد شمع گردی %~% بسوزی تا حقیقت جمع گردی

66 چو ذره جملگی در خور بسوزد %~% پس آنگه آتشی درخور فروزد

67 شود ذره در آن دم دید خورشید %~% ابی سایه بمانده روی جاوید

68 بسوز ای جسم تا خورشید گردی %~% حقیقت نور تا جاوید گردی

69 همه اینجا بسوزد هر چه آورد %~% که تا چون اولین ماند دگر فرد

70 بسوز ای دل در این عین خرابه %~% بکن مستی و بشکن این قرابه

71 سوی جانان شتاب اندر خرابات %~% از آن خم نوش کن می بی خرافات

72 بگرد کوی او جز خم وحدت %~% مبین ونوش کن تا مست حضرت

73 شوی چون رهبران این جزیره %~% ممان مانند بز در این خطیره

74 خراباتست جای لاابالی %~% که در بازند بود خویش حالی

75 خراباتست جای جمله مردان %~% که مینوشند در دیدار جانان

76 خراباتست جای سالکانش %~% در آنجا بشنوی شرح و بیانش

77 خرابات فنا رفتند و دیدند %~% در اینجاگه بکام دل رسیدند

78 خرابات فنا دریاب و بشتاب %~% در اینجا روی جانان زود دریاب

79 تو تا از خود فنای کل نگردی %~% زنی باشی در این راه ونه مردی

80 تو تا از خود سر موئی خبردار %~% توئی هرگز نیابی دیدن یار

81 تو تا موئی ز خود آگاه باشی %~% مثال ذره اندر راه باشی

82 چو گردی بیخبر مانند منصور %~% در آن حضرت شوی در جمله مشهور

83 خدا شو ای بمانده در خبر تو %~% که در یکی نظر یابی بشر تو

84 خدا هم بینیاز از بود خویشست %~% همه دانند کو معبود خویشست

85 در اینجا با خبر اینجا خبردار %~% نیابد این بیان جز صاحب اسرار

86 رموزی دیگرت برگویم ای دوست %~% مگر مغز دگریابی در این پوست

87 تو درخوابی و آگاهی نداری %~% حقیقت در قرار و بی قراری

88 شده اجسام تو اینجای مرده %~% بصورت لیک در معنی بمرده

89 فتاده از صور در عالم پاک %~% رهاکرده نمود آب با خاک

90 در این اطوار با خویش است و بیخویش %~% نهاده سر مخفی و بیندیش

91 توئی آن بر نگر با غیرمنگر %~% که افتادست اندر سیر منگر

92 چو مرغ جانست آن در سوی دنبال %~% از آن درواقعه میبیند احوال

93 میان ظلمت و نوری فتاده %~% بدریای عدم سر در نهاده

94 چو نیکی یا بدی در پیش آید %~% خیالی دان که او رامینماید

95 چو بیهوشست و خاموشست و مدهوش %~% ندارد عقل و افتادست خاموش

96 چو جان اطوار زد با جان خود باز %~% حجاب افتد دگر از پرده مر باز

97 هر آن چیزی که باشد از خیالی %~% بنزد پاک او باشد محالی

98 خیال از پیش خود بردارو بشنو %~% بزاری گفته عطار بشنو

99 تو در خوابی و دنیا چون سرابی %~% تو در عین سراب و پرده خوابی

100 تو در خوابی و بیداران رسیدند %~% جمال طلعت جانان بدیدند

101 تو درخوابی و فارغ دل بخفته %~% گل معنیت کی گردد شکفته

102 تو درخوابی بمرده فارغ و خوش %~% میان خاکی و آبی و آتش

103 تو آگاهی نداری از نمودار %~% که ناگاهی شوی از خواب بیدار

104 چو یارانت سفر کردند و رفتند %~% نه همچون تو خوش و فارغ بخفتند

105 بمنزلگاه جانان راه کردند %~% حقیت عزم سوی شاه کردند

106 سوی دلدار اگر خواهی شدن تو %~% نخواهم تا چنین خواهی بدن تو

1 دلا بیدار شو از خواب غفلت %~% چراماندی تو درغرقاب غفلت

2 دلا بیدار شو چون عاشقان تو %~% مخفت ای دل در اینجا یک زمان تو

3 دلا بیدار شو از خواب مستی %~% که افتادستی اندر سوی پستی

4 دلا تا چند رانم با تو هر راز %~% حجاب از روی خود یک دم برانداز

5 دلا تا چند گویم با تو هر سر %~% تو ماندی در پی تقلید ظاهر

6 زمانی گرز تقلیدت رهائی %~% بود یابی یقین عین خدائی

7 زمانی بگذر از بود وجودت %~% طلب کن در درون مربود بودت

8 رهائی کن طلب زین مسکن خاک %~% ز بود خویشتن شو یک زمان پاک

9 رهائی کن طلب چون مرغ از دام %~% اگر درمانده اینجا تو ناکام

10 رهائی کن طلب بگذارد دانه %~% که دردام اوفتادی بی بهانه

11 چرا آخر چنین مستی تو ای دل %~% نکردی وصلی اینجاگاه حاصل

12 وصال یار نزدیکست در تو %~% گمان چون راه تاریکست در تو

13 ره تو هست اندر گل بمانده %~% در این دارالشفای دل بمانده

14 طبیبت نیست اینجا خود دوا کن %~% چو مجروحی برو خود را شفا کن

15 برو نزد طبیب کار دیده %~% که درد عاشقان بسیار دیده

16 برو خود رادوائی کن بر او %~% مرضهایت شفائی کن بر او

17 که بسیارند رنجوران چون تو %~% فتادستند مخموران چون تو

18 همه اینجا دوای خود طلب کن %~% برو بیشرم قصد بارگه کن

19 که شاه جزو و کل اینجا طبیبست %~% دوای هر کسی را از طبیبست

20 غذای هر کسی داند طبیب او %~% دهد مر هر کسی اینجا نصیب او

21 طبیب درد عشق آمد رخ یار %~% که دل از بهر روی اوست بیمار

22 دل عطار درد عشق دارد %~% شفا جزدیدن جانان ندارد

23 دل عطار کی یابد شفائی %~% بوقتی کو شود از خود فنائی

24 مرا دردیست کو را نیست درمان %~% بجز دیدار او را نیست درمان

25 ز درد من همه عالم خبردار %~% که افتادم عجب مجروح و بیمار

26 ز درد من فلک در خون نشسته %~% بگرد او سراسر خون نشسته

27 ز دردم ابر میگرید همیشه %~% عیان بحر و راغ و باغ و بیشه

28 ز دردم رعد اندر نالش آمد %~% بجای ابر خون در بالش آمد

29 ز دردم ماه بگدازد بهر مه %~% که او شد ذره از دردم آگه

30 ز دردم کوه بنگر پاره گشته %~% تفی اندر دل هر خاره گشته

31 اگر از درد گویم کس چه داند %~% وگرداند چو من در درد ماند

32 اگر از درد گویم صاحب درد %~% همی خواهد که ننشینیم ما فرد

33 من و او هردو باهم راز گوئیم %~% ایاهم هر صفت ما باز گوئیم

34 چو من او باشم و او من در آن درد %~% نماید یار با ما دیدنش فرد

35 ندیدم هیچ هم دردی در اینجا %~% حقیقت عاشقی مردی در اینجا

36 ندیدم عاشق پاکیزه دیدار %~% که چون منصور آید او پدیدار

37 ز دست خود شدم بیخود تو دانی %~% مرا زین درد از اینجا میرهانی

38 فناکن مرمرا از گفت تقلید %~% رسانم این زمان از دیدن دید

39 منم مشتاق تو در خود بمانده %~% شده فارغ ز نیک و بد بمانده

40 چنان بیهوشم از راز الستت %~% بمانده عاشق و حیران مستت

41 چنان بیهوشم و حیران بمانده %~% بیک ره دست از جان برفشانده

42 مر از من در اینجاگه جدائی %~% که تا دریابمت عین خدائی

43 مراگفتار از بهر تو باشد %~% دلم بر لطف و بر قهر تو باشد

44 دل من آنچنان دیدست رویت %~% که بیهوش است اندر گفتگویت

45 چنان از شوق رویت بیقرارست %~% که ازدرد خوشی مجروح و زارست

46 چنان از درد تو اندر خروشست %~% که از بحر تو اینجا در فروشست

47 چنان از عشق تو باشد خروشان %~% که چون دیگی است او پیوسته جوشان

48 همه راز تو میگوید بگفتار %~% همه بود تو میبیند بیکبار

49 حجاب از پیش چون برداشتی تو %~% بجز خود هیچ مینگذاشتی تو

50 در این آیینه دیدار تو دارم %~% خوشی بر خود ز دیدار تو دارم

51 در این آیینه کل بنموده با من %~% توئی هم آینه دیده ابا من

52 مرا با تو خوشست ای جان جانها %~% تو دانی آشکارا ونهانها

53 مرا با تو خوشست ای قوت دل %~% که تو هم برگشادی راز مشکل

54 مرا با تو خوشست ای نور دیده %~% توئی اینجا سراسر نور دیده

55 مرا با تو خوشست ای عین دیدار %~% مرو زینجا مرا تنها بمگذار

56 مرا با تو خوشست ای راحت جان %~% از آن می آرمت لؤلؤ و مرجان

57 مرا با تو خوشست ایمایه دل %~% توئی خورشید در همسایه دل

58 مرا با تو خوشست و یار مشکل %~% که کردستی مرا مقصود حاصل

59 دلم تا راه در سوی تو برده است %~% تنم زنده است و در کوی تو مرده است

60 دلم شد زنده از دیدار رویت %~% زمانی بس نکرد از گفتگویت

61 در این آیینه رخ بنموده تو %~% ز خود گفته ز خود بشنفته تو

62 مرا با تو خوشست ای راحت جان %~% مرا از این در گفتت مرنجان

63 وصالت نقش بنمائی بدیشان %~% روانی کن اگرخواهی تو قربان

64 شدم فارغ و فارغ گشته از کیش %~% فتاده مستمند و زارو دلریش

65 چو خواهی کشتنم و در آخر کار %~% زمانی این حجاب از پیش بردار

66 چو خواهی کشتنم آن روی بنمای %~% زمانی درد من جانا ببخشای

67 نکردی رحمت ولیکن رحیمی %~% که مر خود نیست کارم جز سلیمی

68 نکردی رحمتی ای بود جمله %~% تو دارم چون توئی معبود جمله

69 مرا چون کشت خواهی راز دیدم %~% الست بربکم هم باز دیدم

70 بدست خود بکش جانا مرا تو %~% بدستگیریم منما این جفا تو

71 اگرچه در حقیقت هم توئی دوست %~% چگویم چون ترا این فعل وین خوست

72 در آن دم دم زنم از بود بودت %~% چو برداری مرا کلی نمودت

73 بدست دوست هر کو کشته گردد %~% میان خاک و خون آغشته گشته گردد

74 وصالی یابد آنجا جاودانی %~% دهد او را تمامت رایگانی

75 مراد دوست چون این کشتن ما است %~% میان خاک و خون آغشتن ما است

76 هزاران جان فدای روی جانان %~% اگر کشته شوم در کوی جانان

77 هزاران جان فدای رهروانش %~% هزاران جان فدای عاشقانش

78 هزاران جان کنم هر لحظه افشان %~% چو گردم از فنای تن سرافشان

79 مرا جانیست از خود شرم دارم %~% نمیدانم که چون پاسخ گذارم

80 چه باشد جان ضعیفی ناتوانی %~% که پردازد از او شرح و بیانی

81 چه باشد جان مرا جانان تمامست %~% که جز جانان همه بر من حرام است

82 چه باشد جان یکی مسکین بمانده %~% ضعیف و خوار و بی تمکین بماند

83 بسی گفته ز درد اینجا سخن او %~% بگشته هر زمان در جان و تن او

84 سلوکی دارد اینجا بی نهایت %~% فتاده پرتوی بیحد و غایت

85 سلوکی دارد او واصل بمانده %~% درون دل عجب بیدل بمانده

86 همی خواهی که چون اول شود باز %~% اگرچه یافتست انجام و آغاز

87 کمالش برتر از کون و مکان است %~% که دیدارش حقیقت جان جانست

88 کمالی دارد از سر الهی %~% که روشن شد بدو سر کماهی

89 کمالی دارد از اسرار جانان %~% که پیدا آمدست و راز پنهان

90 کمالی دارد او از راز منصور %~% که هم آن دم زند تا نفخه صور

91 کمالش از اناالحق باز دیدست %~% که چون منصور اینجا راز دیدست

92 کمالش یافت زو اینجا اناالحق %~% همه ذرات او گفتند صدق

93 حقیقت کشتن خود در لقا یافت %~% اناالحق زد که حق اندر لقا یافت

94 خدا باید که مر خود راز گوید %~% اناالحق هم بخود او باز گوید

95 چوحق مربود خود بشناخت اینجا %~% بپاسخ ذره جان در باخت اینجا

96 منم جوهر فشان از بحر اسرار %~% که بنمودم در اینجا راز دلدار

97 اناالحق میزنم کین دم منم حق %~% حقیقت باز میگویم منم حق

98 که چون من خوف راز یار گویم %~% حقیقت بر سر بازار گویم

99 مکمل راز من داند در اینجا %~% که او را عین رهبر دارم اینجا

100 منم جوهر فشان از بحر اسرار %~% که بنمودم در اینجا راز دلدار

101 جواهر نامه میگویم دمادم %~% چو من هرگز که دید از عهد آدم

102 منم اعجوبه آفاق امروز %~% که در بر دارمش یار دل افروز

103 حقیقت یار در بردارم اینجا %~% که او را شاه و رهبر دارم اینجا

104 ز بود خود مرا دانای خود کرد %~% ز بهر عاشقان صاحب درد

105 چو من هرگز نیامد سوی عالم %~% که من بشناختم اسرار آدم

106 دم آدم مرا دردم درونست %~% مرا خاتم در اینجا رهنمونست

107 مرا این دم از آن دم منکشف شد %~% از آن دم با دم او متصف شد

108 دمی دارم ز نفخه ذات اینجا %~% که میبارد از او آیات اینجا

109 از آن دم دمدمه انداختم من %~% چو شمعی پا و سر بگداختم من

110 بهر دم کز درون خودبر آرم %~% حقیقت آن زمان دیدار یارم

111 دمی اندر نهادش میتوان کرد %~% در این رازم درون صاحب درد

112 چو من اسراردان هرگز که دیدست %~% خدا گفت و خدا از خود شنید است

113 خدا میگوید این اسرار را فاش %~% که هم نقشم من و هم دید نقاش

114 خدا میگوید این سر نهانی %~% ز حق بشنو اگر صاحب عیانی

115 خدا میگوید اینجا در درونم %~% که من اینجا درون و هم برونم

116 کسی کین راز حق بشنفت از من %~% ره تاریک او را گشت روشن

117 گر این سر پی بری در وصل آنی %~% حقیقت برتر از هر دو جهانی

118 درونت کن مصفا تا نمودار %~% شود باز و نماند هیچ پندار

119 درون خود نظر کن ای خردمند %~% که مرغ لامکانت هست در بند

120 زمانی مرغ را پرواز ده تو %~% ز بند چار و پنجت باز ده تو

121 از این ارکان چه میبینی بجز رنج %~% طلسمی اوفتاده بر سر گنج

122 تو تا در بند دید این طلسمی %~% حقیقت مانده در زندان جسمی

123 بسوی گنج کن یک دم نگاهی %~% گدائی کن رها زیرا که شاهی

124 تو شاهی میکنی اینجا گدائی %~% بفقرو فاقه در عین بلائی

125 چو جمله انبیا در فقر و تجرید %~% مرایشان را نموده دیدن دید

126 بدیدار آمد ودیدار بودند %~% نه تو چون تو مست کل هشیار بودند

127 نه چون تو در پی دنیای غدار %~% شدند ایشان در این صورت گرفتار

128 درون پرده پرده بردریدند %~% جمال یار پنهانی بدیدند

129 جمال یار دیدند اندر اینجا %~% شدند از بود خود یکباره پیدا

130 ولی این راز با کس نگفتند %~% کسانی کین معانی مینهفتند

131 برایشان منکشف شد عین این راز %~% به پنهانی بگفتند این سخن راز

132 ولی منصور کرد این راز کل فاش %~% چه با عالم چه با جاهل چه اوباش

133 اگرچه عقل در پرده بسی تاخت %~% سپردر عاقبت اینجا بینداخت

134 ولیکن عشق اینجا پرده بدرید %~% بعکس گفتن و بیهوده تقلید

135 جمال یار کرد او آشکاره %~% بیک ره کرد اینجا پاره پاره

136 اگرچه عشق این پرده دریدست %~% جمال یار کس کلی ندیدست

137 چو او را اول و آخر هویداست %~% حقیقت سر پنهانست و پیداست

138 چو تو خواهی که بشناسی خود او را %~% نیاید راستی این گفتگو را

139 نهانست و عیان پیدا و پنهان %~% حقیقت جسم و جان آنگاه جانان

140 چو چندینی عدو بینی تو از عقل %~% از آن وامانده در گفتن نقل

141 گذر کن هم ز جان و جسم و تقلید %~% که تا بیشک رسی در دیدن دید

142 چو شک داری چگویم از یقینت %~% که تا اینجا شوی بی کفر و دینت

143 براندازی یقین عقل از جان %~% رسی یک لحظه اندر قرب جانان

144 ترا همراه باید بود ای دوست %~% رها کردن در اینجا صورت پوست

145 ترا همراه باید بود با جان %~% که از جانت رسی بیشک بجانان

146 که جان زان امر آمد در سوی خاک %~% در این تاریکنای از دیدن پاک

147 بگوید از سر دردی بگل راز %~% حقیقت پرده اندازد ز رخ باز

148 چنانش عقل اینجا کرد محبوس %~% ندیدش هیچ آخر عین مدروس

149 چو عشقش عاقبت در برگشاید %~% جهان اولش آخر نماید

150 اگرچه صورتش بی منتهایست %~% چگویم نی در این عین بلایست

151 اگر وصلش شود صورت هم از اوست %~% نه صورت دشمنست الا بجز دوست

152 ولیکن در بر آن یار اول %~% شود صورت بآخر کل مبدل

153 چو صورت جان شود در آخر کار %~% نماند عقل و جان را گفت دیدار

154 چو صورت جان شود در دیدن دید %~% کجا گنجد حقیقت گفت تقلید

155 چو صورت جان شود هم جان نماند %~% یقین جز دیدن جانان نماند

156 چو صورت جان شود ارکان جانان %~% کند او را بسوی ذات پنهان

157 که تا جان کل شود جانان بتحقیق %~% خوشا آنکو در این سر یافت توفیق

158 چو آخر جان شود جانان نماید %~% همه ذرات اینجا جان فزاید

159 شود ذرات صورت بیشکی جان %~% نهندش روی در خورشید تابان

160 شود ذرات صورت جان شده کل %~% برسته از بلا و رنج وز ذل

161 شود خورشید رویش باز گردند %~% در آن انوار صاحب راز گردند

162 سوی خورشید کل چون مینهد رخ %~% چگونه من دهم اینجای پاسخ

163 ازآن خورشید رویش برفروزند %~% بر شمع وصال او بسوزند

164 چو کلی اندر اینجادور گردند %~% از آن تف مله بود بود گردند

165 در آن شمع وصال قرص خورشید %~% شوند ذرات جانان تا بجاوید

166 در آن شمع وصال ای دل حقیقت %~% چو پروانه بسوزی بی طبیعت

167 شوی آنگاه روی یار خود بین %~% اگر از عاشقی کل احد بین

168 تو چون پروانه ای دل بمانده %~% در این بیغوله بیحاصل بمانده

169 برت شمع وصال از شوق سوزان %~% اگر از عاشقانی خود بسوزان

170 بسوزان خویش چون پروانه اینجا %~% مشو چندین تو مر دیوانه اینجا

171 بسوزان خویش چون پروانه ایدل %~% که تا مقصود گردانی تو حاصل

172 بسوزان خویش چون پروانه ای شمع %~% از این گفته که من گفتم ابر جمع

173 که تا ایشان شوند از تو خبردار %~% همه همچون تو عشق آرند ای یار

174 کسی کو عاشقان را دید و بشناخت %~% چو پروانه نمود خویش درباخت

175 تمامت عاشقان پروانه کردار %~% بر شمع وصالش را بیکبار

176 وجود خویش را اینجا فروزان %~% در آن آتش شدند از عشق سوزان

177 چو خود را پاک کردند از نمودار %~% حقیقت شمع او گشتند دیدار

178 بیک ره اندر آن منزل بدیدند %~% که چون منصور سوی او رسیدند

179 در این منزل سرای پر بهانه %~% ندیدم عاشقی کو عاشقانه

180 سوی شمع وصال او نهد روی %~% بسوزد بود خود اینجا به یک موی

181 منور گردد از نور حقیقت %~% شود کل پاک از عین طبیعت

182 مگر دیگر نباشد همچو منصور %~% حقیقت عاشقی تا نفخه صور

183 چه میگویم که دل میسوزد از درد %~% بر شمع وصالش تا شود فرد

184 بر شمع وصال دوست حیران %~% چو پروانه شد از هر سوی گردان

185 چنان مست و خراب وعاشقانه %~% فرومانده است در عین بهانه

186 بگفتگوی عشق دوست اینجا %~% بمانده واله و حیران و شیدا

187 همی خواهد که خود را برفروزد %~% بیک دم پیش شمع او بسوزد

188 سخن باقیست زان درگفتگویست %~% خجل ماندست شمع و زرد رویست

189 همه شمع است و پروانه بهم باز %~% بمانده در سوی انجام و آغاز

190 همی خواهد که خود را برفروزد %~% بیک دم پیش رویش جان بسوزد

191 طوافی میکند در گرد آن شمع %~% برو نظاره گشته گرد آن جمع

192 همه گویند کین پروانه بنگر %~% ز عشق شمع او دیوانه بنگر

193 همه نظاره تا خود را بسوزم %~% وجود نیک و بد را هم بسوزم

194 ولی چون وقت آید در اناالحق %~% بسوزم بود خود اینجای مطلق

195 همه کاری چو وقت آید پدیدار %~% شود پیدا بنزد صاحب اسرار

1 دلا تا چند سر گردان شمعی %~% بمانده زار و سرگردان جمعی

2 همه ذرات دل سوی تو دارند %~% بیک ره دیده در کوی تو دارند

3 چو تو ایشان همه در گفتگویند %~% عجایبتر ز تو در جستجویند

4 چو از دیدار تو بهره ندارند %~% بسوی سوختن بهره ندارند

5 چو وقت سوختن آید پدیدار %~% کسی کو شمع وصل آمد خریدار

6 بسوزد خویش چون پروانه اینجا %~% شود در هر زبان افسانه اینجا

7 بسوزاند وجود و بود گردد %~% چو منصور از یقین معبود گردد

8 تو ای دل چند از این گفتار گوئی %~% که درمیدان فتاده همچو گوئی

9 سخنها گفتی از درد دل خود %~% نبگشای یقین تو مشکل خود

10 اگرچه مشکلت اینجا گشادست %~% دلت درتنگنای دل فتادست

11 همه گفتار تو از بهر جسمست %~% که تا بیرون رود کو عین اسمست

12 اگر صورت نباشد حق بود پاک %~% ولی اسمست اینجا آب در خاک

13 چو گفتارست هم از باد و آتش %~% گهی درناخوشی گاهی بود خویش

14 حجابت آتش و آبست و بادست %~% که درمال التراب اینجا فتادست

15 همه گویا ز بهر صورت آمد %~% از آن پس دیدن منصورت آمد

16 اگر صورت نبودی بس نبودی %~% که از حق گفتی و از حق شنودی

17 اگر صورت نبودی اندر اینجا %~% که بود از وی شدی یکباره پیدا

18 اگر صورت نبودی با معانی %~% نمودی راز امر کن فکانی

19 که دانستی که بودی این چگوئی %~% چو یار اینجاست پس دیگر چه جوئی

20 چویار اینجاست دیدارت نموده %~% ابا تو گفته و از تو شنوده

21 چو یار اینجاست پس اینجا چه جوئی %~% سخن از رفتن صورت چگوئی

22 چو دل اینجاست ای دل راز گفتی %~% باسرار دگر سر بازگفتی

23 چو یار اینجاست هر چیزی که گوید %~% شوی تا درد تو درمان بجوید

24 چو یار اینجاست کلی درگرفته %~% حقیقت شیب و بام و در گرفته

25 تو غافل این چنین مانده بخود باز %~% نظر کن یک زمان در سوی خود باز

26 که جانانت چنین در بود مانده %~% زیانت در پی این سود مانده

27 زیان صورت کل ازمیان شد %~% یقین بیشک صور با جان جان شد

28 چو صورت رفت جان شد دید جانان %~% نظر کن این زمان خورشید تابان

29 ترا خورشید چون همسایه باشد %~% چرا میلت بسوی سایه باشد

30 همه میل تو سوی سایه افتاد %~% از آنی مانده سرگردان تو چون باد

31 سوی تاریکنای این جزیره %~% بماندستی چو بز اندر خطیره

32 گهی اندر گمان و گه یقینی %~% گهی تو پس رو و گه پیش بینی

33 گهی در عقل و گه عشاق باشی %~% گهی اندر دوئی گه طاق باشی

34 از آن دم دم زدی چه مغز و چه پوست %~% بیکباره بر عاشق همه اوست

35 سخن در اصل و فرع اینجا یکی گفت %~% بد خود بد خود بخود حق بیشکی گفت

36 همه او کرد گفتار از بد ونیک %~% حقیقت آب خوش آورد در دیگ

37 هر آن چیزی که خواهی پخته گردان %~% بمعیار خرد خود سخته گردان

38 سخن از پختگی گو نی ز خامی %~% اگرچه پخته و هم ناتمامی

39 سخن از پختگی و پخته بشنفت %~% که مرد پخته هم از پختگی گفت

40 ولی گنجشک باشد طعمه باز %~% کجا عصفور باشد همچو شهباز

41 سخن از درد میآید دمادم %~% که آدم بود صاحب درد آن دم

42 چو آدم صاحب آن درد آمد %~% حقیقت از دم حق فرد آمد

43 از آن دم فرد آمد آدم پاک %~% نمود خویشتن از عالم خاک

44 همان دم را طلب میکرد اینجا %~% غم دلدار خود میخورد اینجا

45 از آن دم آدم اینجا دیدخود دید %~% اگرچه عاقبت هم نیک و بد دید

46 چو آدم فرد آمد از دم دوست %~% در آخر گشت اینجا همدم دوست

47 طلب میکرد تا مطلوب خود یافت %~% در آخر بیشکی محبوب خود یافت

48 هر آن کو همچو آدم فرد باشد %~% چوآدم صاحب این درد باشد

49 طلبکار آید و دلدار جوید %~% در اینجاگه وصال یار جوید

50 بجد هر کو طلبکارست بر یار %~% بیابد عاقبت دیدار دلدار

51 طلب کن ای دل اینجا عین آدم %~% که همچون آدمی از عین آن دم

52 تو گرچه عین دید آدمی تو %~% حقیقت بیشکی هم ز آن دمی تو

53 از آن دم آمدی بیرون در این دم %~% که همچون آدمی از عین آن آدم

54 از آن دم آمدی دمهای بیچون %~% که بی یاری در اینجا بیچه و چون

55 از آن دم یافتی راز معانی %~% بگفتی فاش اسرار نهانی

56 از آن دم میزنی دم در حقیقت %~% که بیرون آئی از عین طبیعت

57 از آن دم میدمی اندر جهان تو %~% که آن دم یافتی خود رایگان تو

58 از آن دم میزنی در پیش هر کس %~% که همچون دیگران نادیده بس

59 از آندم میزنی مانند گردون %~% که در یکی فنائی بیچه و چون

60 از آن دم میزنی دائم دمادم %~% که اینجا کس ندید آندم جز آدم

61 از آن دم میزنی اعیان یا هو %~% از آن دم میزنی این راز میگو

62 دمی داری که سر لامکانست %~% درون دم نموده جان جانست

63 دمی داری از آن دم در خدائی %~% از آن کردی تو از صورت جدائی

64 بگوید آنچه کس را نیست زهره %~% دهد مر سالکان را جمله بهره

65 بگوید راز جانان پیش جانان %~% بجز این ذرهها خورشید تابان

66 شود بس درکشد جمله سوی خود %~% که تا پیدا نماید نیک با بد

67 عقول جملگی گرداند او پاک %~% براندازد حجاب هستی خاک

68 همه خورشید گرداند بیک ره %~% کند مر ذره زین راز آگه

69 اناالحق گوید و باطل نماید %~% شود سالک بجز واصل نماید

70 اناالحق گوید وباشد یقین حق %~% همه ذرات از این گویند صدق

71 اناالحق گوید و دلدار گردد %~% بکلی او وجود یارگردد

72 اناالحق گوید و بنماید او راز %~% چو مردان گردد او اینجای جانباز

73 اناالحق گوید و خود را بسوزد %~% بنور عشق کلی برفروزد

74 اناالحق گوید و آید بدریا %~% رساند ذرهها را بر ثریا

75 ندیدم صاحب دردی چنین من %~% که باشد او در این عین الیقین من

76 هر آنکو در یقین زد یک دو گامی %~% چو منصور او حقیقت برد نامی

77 ببر نامی اگر این درد داری %~% چو مردان گر تو ذات فرد داری

78 ببر نامی تو برمانند منصور %~% شو اندر جزو و کل پیوسته مشهور

79 ببر نامی تو بر مانند عطار %~% که گشتست از وجود خویش بیزار

80 وجود خود بیک ره برفکندست %~% نه همچون دیگران روحی زندمست

81 مرا هم درد و درمانست با هم %~% مرا هم جان جانانست با هم

82 مرا جانانه رخ بنموده اینجا %~% در من هم بخود بگشوده اینجا

83 چو من گم کرده خود باز دیدم %~% نظر کردم درون و راز دیدم

84 بدیدم یار خود بی دید اغیار %~% هر آن کو یار جوید نیست خود یار

85 حقیقت یار در من ناپدیدست %~% مرا اسمی دراین گفت و شنیدست

86 ز گفتارم نظر کن ای خردمند %~% که ماندستی چو مرغی اندر این بند

87 گرفتار قفس گر راز بیند %~% بگاهی کز قفس در باز بیند

88 قفس در بسته تو در وی جهانی %~% بمانده زار در عین جهانی

89 چو استاد ازل در بر گشاید %~% نمود مرغ جان پر برگشاید

90 در آن دم چون برون او مرغ از دام %~% که یکی شد مراو را عین مادام

91 برون رو ای دل از دام هوایت %~% زمانی خوش ببر اندر هوایت

92 تو در بند قفس تا چند باشی %~% بگو تاخود یکی در بند باشی

93 قفس بگشای کاین بیچاره پر باز %~% بسوی آشیانت ره ببر باز

94 چو سوی آشیان خود رسیدی %~% همان انگار کاین دامت ندیدی

95 در آن دم گر شوی عین فنا تو %~% ازل را با ابد یابی بقا تو

96 در آن دم گر شوی از خواب بیدار %~% نه جان بینی نه عقل و خواب و پندار

97 در آن دم گر نبینی بیشکی تو %~% یقین باشی یکی اندر یکی تو

98 در آن دم هرچه یابی یار یابی %~% همه بیزحمت اغیار یابی

99 در آن دم آنچه جستی آن تو باشی %~% حقیقت جمله جانان تو باشی

100 در آن دم یار بین و هیچ منگر %~% بجز دیدار بیچون هیچ منگر

101 خدابین باش اگر صاحب کمالی %~% بجز او منگر اندر هیچ حالی

102 خدابین باش و راز عاشقان باش %~% حقیقت برتر از هر دو جهان باش

103 خدابین باش و صورت برفکن تو %~% نظر کن در نمود جان و تن تو

104 چو بنماید جمال یار دیدار %~% چو یک ارزن نماید هفت پرگار

105 چو بنماید جمال یار بودت %~% نماید ذره بود وجودت

1 تو او باشی و او تو من چگویم %~% بجز درمان دردت می چه جویم

2 خوشا آن دم که پرده بفکند یار %~% ز پنهانی نماید عین دیدار

3 خوشا آن دم که جان و تن نماند %~% بجز حق هیچ ما و من نماند

4 خوشا آن دم که بینی روی جانان %~% تو باشی در یکی هم سوی جانان

5 خطاب آمد درآن دم خود بخود او %~% شده فارغ ز گفت و نیک و بد او

6 که بنده این زمان شاهی تو بنگر %~% نمودم در همه ماهی تو بنگر

7 بمن قائم شدی میباش قائم %~% که من هم با تو خواهم بود دائم

8 من از آن توام تو آن مائی %~% زهی عین خطاب رب خدائی

9 نداند نفس این سر پی ببردن %~% بجز حسرت در اینجاگاه خوردن

10 نداند این بیان جز حق شناسی %~% خطا داند بیانم ناسپاسی

11 بیانم از شریعت باز دان تو %~% هوالله قل و آنگه رازدان تو

12 یکی خواهی بدن در آخر کار %~% بماند نقطه اندر عین پرگار

13 همه این راز میگویند و جویند %~% کسانی کاندر این دم راز جویند

14 هر آن کو پی برد در سر عطار %~% ببیند همچو او اینجا رخ یار

15 زمانی گر نه صاحب درد باشد %~% زنی باشد نه مرد مرد باشد

16 بدرد این راز بتوانی تو دیدن %~% ز خود بگذشتن اینجاگه رسیدن

17 بدرد این شرح اینجا راست آید %~% درت اینجا بکلی برگشاید

18 بدرد این یاب و سوی درد بشتاب %~% نمود دوست هم از دوست دریاب

19 بدرد این راست آید چند جوئی %~% بیفکن صورت و بنگر تو اوئی

20 بدرد این درد واکن هان و می نوش %~% ولی ماننده منصور مخروش

21 بدرد این درد مردان را در آشام %~% غلط گفتم بر افکن ننگ با نام

22 که صاحب درد راز دوست دیدست %~% حقیقت مغز اندر پوست دیدست

23 ولیکن مغز کی چون پوست باشد %~% اگرچه پوست هم از دوست باشد

24 تو اینجا پوست بگذار و یقین پوست %~% که چون شد پوست محو اندر یقین اوست

25 تو مغزی و طلب کن مغز جانت %~% که ازجان بنگری راز نهانت

26 تو مغزی پوست همراه تو آمد %~% چو دامی بند این راه تو آمد

27 چرا در بند دام اینجا بماندی %~% دل سرگشته ماننده گوی

28 سخن تا چند گوئی ای دل مست %~% کنون چون دیده با دیدار پیوست

29 رها کن ترک نام و ننگ برگوی %~% چرا سرگشته ماننده گوی

30 رها کن نام و ننگ و زهد و طامات %~% دو روزی روی نه سوی خرابات

31 خراباتی شو و منصور واری %~% اناالحق زن در این خمخانه باری

32 گرو کن طیلسان درکوی خمار %~% زمانی سر نه اندر کوی خمار

33 نظر کن اندر اینجا درد نوشان %~% که از دردی شده مست و خموشان

34 از آن دردی که مردان نوش کردند %~% ولی چون حلقه درگوش کردند

35 از آن دردی که بوئی یافت منصور %~% بگفتا کل منم نور علی نور

36 از آن دردی در آشامید حق گفت %~% چو خود حق دیدهم حق بود حق گفت

37 از آن دردی که قوت عاشقانست %~% بده ساقی که این شرح و بیانست

38 از آن دردی مرا ده زود یک جام %~% که بگذشتم هم از آغاز و انجام

39 مرا ده دردی زان خم وحدت %~% که تا بگذارم اینجا عین کثرت

40 مرا ده دردئی ز آن خم زمانی %~% مرا ازخویشتن کن گم نشانی

41 مرا ده دردی و بستان و در جان %~% از این بیشم دگر جانا مرنجان

42 مرا جامی بده هان زود ساقی %~% زنام و ننگ برهان زود ساقی

43 مرا جامی بده تا جانفشانم %~% غباری بر سر میدان فشانم

44 چه جای دل که جان سیصد هزاران %~% بود جانم فدای رویت ای جان

45 چه باشد جان که در خورد تو باشد %~% بود درمان که در درد تو باشد

46 مرا دردیست جامی کن دوایش %~% ز جامی کن مرا مست لقایش

47 دوا کن دردم ای درمان جانها %~% که از دردست این شرح و بیانها

48 دوا کن دردمند خود دوا کن %~% بجامی حاجت جانم روا کن

49 دوا کن ای دوای دردمندان %~% مرا زین سجن غم آزاد گردان

50 دوا کن ای بتو روشن دل من %~% توئی اندر زمانه حاصل من

51 دوا کن ای تو بود اولینم %~% دوا کن بی نهان آخرینم

52 دوا کن دل که دل داغ تو دارد %~% بهر زه روزگاری میگذارد

53 دوا کن دل که دل محبوس ماندست %~% درش اینجایگه مدروس ماندست

54 دوا کن این دل بیچاره مانده %~% بسان ناکسی آواره مانده

55 دوا کن این دل مجروح افگار %~% که در دام غمت ماندست گرفتار

56 دوا کن این دل حیران شده مست %~% که تا یک دم وصال او را دهد دست

57 دوا کن این دل افتاده در دام %~% مگر بیند رخ خوبت سرانجام

58 دوا کن این دل آتش رسیده %~% که شد در آتش عشقت کفیده

59 دوا کن این دل از غم کبابم %~% تو دستم گیر کز سر رفت آبم

60 شفائی بخش اینجا عاشقانت %~% بکن پیدا بکل راز نهانت

61 چو دردم از تو و درمانم ازتست %~% چو جسمم از تو و هم جانم از تست

62 حقیقت جسم و جان هر دو تو داری %~% چه باشد گر سوی من رحمت آری

63 ندارم عقل و هوشم شد بیکبار %~% حجاب من منم از پیش بردار

64 چنان در قید صورت شد گرفتار %~% که اینجا باز ماند از دیدن یار

65 از آن دم میزنی بر جمله ذرات %~% که دام داری عیان از نفخه ذات

66 از آن دم میزنی ای راز دیده %~% که این دم زان دم کل باز دیده

67 دمی زن حق درون خود نظر کن %~% دگر ذرات از این دمها خبر کن

68 خبر کن جمله ذرات از این دم %~% که میگوید بیانت حق دمادم

69 خبر کن جمله ذرات از این راز %~% که سوی آن دم اینجاگه شوند باز

70 خبر کن جمله ذرات بس حق %~% اناالحق زن چوهستی نور مطلق

71 دم عطار بیرون ازمکانست %~% حقیقت دید عین لامکانست

72 دم عطار زد اینجا اناالحق %~% بگفت او در حقیقت راز مطلق

73 دم عطار بیشک دید دیدست %~% خدا دان تو که در گفت وشنیدست

74 دم عطار زد اینجای سر باز %~% از آن شد آخر او هم جان و سرباز

75 دم عطار منصورست بردار %~% اناالحق میزند بهر نمودار

76 بیک ره پرده از رو برگرفتست %~% از آن از دوست پاسخ در گرفتست

77 یقین دارد از آن او بی گمان شد %~% صور بگذاشت تا کل جان جان شد

78 همه معنی یکی گفت و یکی شد %~% حققت ذات معنی بیشکی شد

79 نداند مبتدی اسرار عطار %~% مگر صاحبدلی هم صاحب اسرار

80 که بردارد گمان از پیش خود او %~% یکی بیند چه هم نیک و چه بد او

81 جمال یارش اینجا آشکاره %~% همه سوی جمال او نظاره

82 همه دیدار او دیدند یکسر %~% ولیکن عقل کی دارد میسر

83 که جانانست جمله عشق داند %~% که این درهای پر معنی فشاند

84 بیان من نه از عقلست اینجا %~% ز عشق آمد نه از عقلست اینجا

85 کسی کو عقل را بشناخت جانست %~% مر او را عشق کل عین العیانست

86 نگوید راز تقلیدی ابر گوی %~% که سرگردان شدست از گفت و ز گوی

87 حقیقت زو که ازتقلید گوید %~% سخن کی از عیان دید گوید

88 حقیقت زو که خود رادوست دارد %~% نه مغز است او که کلی پوست دارد

89 حققت زو که جانان بیند اینجا %~% مر آن خورشید رخشان بیند اینجا

90 یکی بیند دوئی را محو کرده %~% بگوید او سخن از هفت پرده

91 یکی را در یکی گوید بیانش %~% نماید راز ذات جان جانش

92 چو اصل و فرع بیند در یکی گم %~% شده او در یکی یک در یکی گم

93 بود واصل در اینجا بی طبیعت %~% یکی را دیده در عین شریعت

94 اگرچه آخر از اول خبردار %~% شود اینجایگه در دیدن یار

95 مر او را این بیان گردد میسر %~% اگر آخر ببازد همچو من سر

96 فنا را در بقا بنموده باشد %~% گره ازکار خود بگشوده باشد

97 مشایخ جمله خود را دوست دارند %~% حقیقت مغز جان هم پوست دارند

98 همه دم میزنند از سر اسرار %~% شده چندی از آن حضرت خبردار

99 دم حق میزنند وحق پرستند %~% اگرچه در معانی نیست هستند

100 ولیکن فرق این بسیار باشد %~% که چون منصور دیگریار باشد

101 مشایخ گرچه اول بود بسیار %~% دلی چون بایزید آمد پدیدار

102 جنید و شبلی معروف آمد %~% ولی منصور از این معروف آمد

103 همه این دم زدند اما نهانی %~% ولی منصور آمد در عیانی

104 همه این دم زدند این راز گفتند %~% درون خلوت ایشان راز گفتند

105 عوام الناس چندی واصلانند %~% اگرچه صورت بیحاصلانند

106 همی گویند چندی آشکارا %~% ولیکن جز خموشی نیست ما را

107 چو از تقلید گویند این سخن باز %~% ولی کی باشد اینجا صاحب راز

108 که بیشک جسم و جان اینجا ببازند %~% در آن حضرت پس آنگه سرفرازند

109 در آن حضرت چه خاص است و چه مر عام %~% در آن قربت چه قهرست و چه انعام

110 ولکین این بیان مر صاحب راز %~% سزد اینجا که گوید نی جز آغاز

111 نمودی کان ز جمله خلق پنهانست %~% کسی شاید که گوید از دل و جانست

112 کسی شاید که این اسرار گوید %~% که او را دیده و دیدار گوید

113 از آن حضرت بود کلی خبردار %~% نبیند هیچ غیری جز رخ یار

114 از آن حضرت کسی کو آگهی یافت %~% چو ذره سوی آن خورشید بشتافت

115 از آن حضرت کسی کو دید چون من %~% یکی شد در درون و در برون من

116 از آنی بی خبر ای دل ندانی %~% که در عین بقا اندر گمانی

117 از آنی بیخبر ای دل بمانده %~% که هستی دست از خود برفشانده

118 دمی خاموشی و دیگر سخن گوی %~% اگر تو برده اندر سخن گوی

119 دمی در عین دیدار خدائی %~% دمی از جسم و جان کلی جدائی

120 همه با هم یکی دان همچو اول %~% که تا آخر نگردی تو معطل

121 چو اصلت هست فرع تو هم اصلست %~% گذشته فرقت دیدار وصلست

122 گمان رفتست و کل عین الیقین است %~% ترا جانان نموده رخ چنین است

123 گمان رفتست و دیدارت نموده %~% ترا هر لحظه صد معنی فزوده

124 گمان رفتست و دیدارست اینجا %~% حقیقت جان تو یارست اینجا

125 گمان رفتست و گفتارت یقین شد %~% نمودت اولین و آخرین شد

126 گمان رفتست و دل بر جای هم نه %~% در این معنی ترا شادی و غم نه

127 گمان رفتست اکنون در یقین باش %~% چو منصور از اناالحق جمله این باش

128 چو منصور از اناالحق رازها گوی %~% یکی آواز در آوازها گوی

129 چو منصور از اناالحق گرد نقاش %~% بگو با جمله ذراتها فاش

130 چو منصور از حقیقت گو اناالحق %~% بهر هستی بنه این راز مطلق

131 که بد عطار بیشک راز الله %~% اناالحق زد ز سر قل هو الله

132 نبد عطار بیشک بود او حق %~% بدو برگفت اینجا راز مطلق

133 همه گفتار عطارست بیچون %~% که میگوید اناالحق بیچه و چون

134 همه گفتار عطارست از آن دید %~% از آن بگذاشت گفت و دید تقلید

135 گذشت او بیشک ازتقلید اینجا %~% چویار خویشتن را دید اینجا

136 چویار خویشتن اینجایگه یافت %~% میان عاشقان این پایگه یافت

137 چو یار خویشتن اینجا بدید او %~% ز دید خویش گشتش ناپدید او

138 چو یار خویشتن دید و فنا شد %~% چو اول زانکه اول در فنا شد

139 فنا شد اول و آخر فنایست %~% فنا نزدیک در عین بقایست

140 چو اول شد فنا از بود خود او %~% که دیدستش یقین معبود خود او

141 چو اول شد فنا در دید فطرت %~% از اینجاگه ورا بخشید قربت

142 چو اول شد فنا آخر بقا دید %~% عیان انبیا و اولیا دید

143 چو اول شد فنای بود جمله %~% بود در آخر او معبود جمله

144 چو اول شد فنا و گفت او راز %~% چو او گر میتوانی خود برانداز

145 فنا عین بقای جاودانی است %~% فنا بنگر که آن راز نهانی است

146 همه اینجا فنا بد اول کار %~% نمودار نمود و عین پرگار

147 پدیدار آمد و دیگر فنا شد %~% نمیگویم که از اول فنا شد

148 فنا لا دان و الاالله بنگر %~% دو عالم بود الا الله بنگر

149 فنا دانم که الا هست باقی %~% بخور جام فنا از دست ساقی

150 چو جانت هست شد از بود آن ذات %~% فنا گردان نمود جمله ذرات

151 اگر سوی یقین آری گمان تو %~% نیابی هرگز اینجا جان جان تو

152 یقین را سوی خود ده راه بنگر %~% برافکن پرده آن ماه و بنگر

153 یقین بنمایدت دیدار جانان %~% بگوید با تو کل اسرار جانان

154 هر آن کو با یقین همراز باشد %~% دوعالم بر دلش در باز باشد

155 هر آن کو با یقین باشد زمانی %~% جمال یار خود بیند عیانی

156 یقین بشناس اگر تو راز بینی %~% که بیشک تو عیان کل بازبینی

157 حقیقت بودتست از بود الله %~% تو داری در عیانت قل هوالله

158 تو داری رفعت لولاک اینجا %~% چرامانی بآب و خاک اینجا

159 بزن کوس معانی همچو عطار %~% برافکن آب و خاک و باز بین نار

160 زهی عطار کز بحر حقیقت %~% فشاندستی تو درهای شریعت

161 محمد صلی الله علیه وسلمهست در جانت یدالله %~% از آن پیدا بیانت قل هوالله

162 ز دید حق بسی اسرار داری %~% هزاران نافه تاتاری داری

163 پر از عطرست عالم ازدم تو %~% چو حق آمد حقیقت همدم تو

164 از این درها که هر دم برفشاندی %~% حقیقت بر سر رهبر فشاندی

165 تمامت سالکانت دوست دارند %~% تمامت واصلان ازجانت یارند

166 توئی واصل دهد این دور زمانه %~% زدی تیر مرادت بر نشانه

167 کمال معنی و بازوی تقوی %~% تو داری میزنی این تیر معنی

168 چنانی گرم رو اندر ره یار %~% که در ره میفشانی در اسرار

169 حقیقت وصل جانان یافتی باز %~% بسوی قرب او بشتافتی باز

170 چنان دید حقیقی روی بنمود %~% رخ دلدار از هر سوی بنمود

171 که شک بد اول کارت یقین است %~% ترا چشم دل اینجا دوست بین است

1 دلا چون دوست دیدی هم بر یار %~% بسوزان دلق با تسبیح و زنار

2 بسوزان دلق چرخ لاجوردی %~% سزد کین هفت پرده در نوردی

3 حقیقت در نورد این هفت پرده %~% که این پرده ترا بد گم بکرده

4 چو پیدا گشتی این دم در درونش %~% یکی دیدی درونش با برونش

5 وصال جاودان داری و پیداست %~% جمال یار بنگر از چپ و راست

6 یکی بین باش تا آخر ز اول %~% مشو بر هر صفت دیگر مبدل

7 مکن خود را ز گفتار و ز صورت %~% میاور خویشتن را در کدورت

8 در این دیر فنا بیرون فتادی %~% گره از کار بیشک برگشادی

9 دمی اینجایگه بیشک ز دستی %~% کز آن دم اول و آخر بدستی

10 از آن دم دانمت این کار روشن %~% تمامت بیشکی اسرار روشن

11 دمی ز آن دم ترا اندر دمیدست %~% که پرده پیش چشمت ناپدیدست

12 کنون پندار و هم دلدار باتست %~% حقیقت این همه اسرار با تست

13 چگویم هرچه شد ظاهر تن و جان %~% شنفتم بازگفتستم تن و جان

14 فناگردان تو خود گر راز دانی %~% که تا عین فنا را باز دانی

15 فنا گردان نمود خویش اینجا %~% برافکن پرده از خویش اینجا

16 برافکن پرده تا دیدار یابی %~% در اینجا بیشکی جبار یابی

17 برافکن پردهای در خود بمانده %~% ز بیهوشی به نیک و بد بمانده

18 برافکن پردهای بگذشته ازخویش %~% بجز یکی تو در دیدن میندیش

19 برافکن پرده تا کی پرده بازی %~% بخود عاشق شدی در پرده بازی

20 اگرچه پرده بازی پرده بر در %~% که تا راز اوفتد زین پرده بر در

21 اگرچه پرده بازی پرده بگسل %~% که تا گردی بدید یار واصل

22 چو واصل گشتی و سالک نباشی %~% یقین در جمله جز مالک نباشی

23 چو واصل گردی و اسرار دیده %~% شوی اینجا حقیقت سر بریده

24 اگر از پرده بیرون اوفتد راز %~% گذرکن همچو من از خویش درباز

25 تو ترک خویش کن مقصود اینست %~% یکی بین باش کل مقصود اینست

26 تو ترک خویش کن مقصود اینست %~% یکی بین باش کل معبود اینست

27 تو ترک خویش گیر ار میتوانی %~% که تا یابی کمال جاودانی

28 هر آن کو ترک خود کرد و فنا شد %~% حقیقت بیشکی دید خدا شد

29 هر آنکو ترک کرد او صورت خویش %~% حجاب جسم و جان برداشت از پیش

30 از اول ترک کرد او چشم پندار %~% ندید اینجایگه جز دیدن یار

31 صدف بگرفت ناگه دردرونم %~% فرو برد او بگردابی درونم

32 شدم دری ز دریای حقیقی %~% چو کردم با صدف چندین رفیقی

33 چو اینجا پرورش کردم باعزاز %~% فکندم خویشتن را در یقین باز

34 از این معنی بصورت زد قدم او %~% گذر کرد از وجود آنگه عدم او

35 سلوکی کرد بس در عین اشیا %~% ز پنهان شد دگر در سوی پیدا

36 پس آنگه ذات را در خود عیان دید %~% عیان جسم و جان هر دو جهان دید

37 همانجا و همین جا دید بیچون %~% معاینه خدا را بیچه و چون

38 همین جا یافت اندر عین صورت %~% نشاید گفت این سر را ضرورت

39 چو صورت هم حق آمد نیست باطل %~% ولکین از صور مقصود حاصل

40 نمیگردد که جان بالای جسمست %~% که صورت اندر اینجا عین اسمست

41 چو صورت ره نداند سوی اول %~% بماند جان در اینجا هم معطل

42 وگر صورت برد ره سوی آن راز %~% حجاب خود خودست و افکند باز

43 چو صورت خویشتن کلی کم آرد %~% مثال قطره سوی قلزم آرد

44 شود قلزم چو قطره سوی اوشد %~% اگرچه اصل قطره هم از او بد

45 چو دریا قطره است و قطره دریا %~% چرا باهم نپیوندد در اینجا

46 در اینجا هر که دریا باز بیند %~% ز حق چون قطره خود راز بیند

47 چو قطره سوی دریا روی آرد %~% وز این ره خویش را زانسوی آرد

48 یکی باشد اگر سر یافتی تو %~% چو من در بحر کل بشتافتی تو

49 بدم قطره یکی اول پدیدار %~% شدم دریا بعون و حفظ جبار

50 چو اینجا پرورش کردم باعزاز %~% برون رفتم پس آنگه از صدف باز

51 صدف بگذاشتم در بحر بیرون %~% شدم تا نام من شد در مکنون

52 کنون در دست شاهم روشنائی %~% مرا چه غم چو در عین جدائی

53 مرا دیدست خود را باز دیدم %~% که خود را در کف شهباز دیدم

54 هر آنکو پروریدم نزد خود برد %~% بزرگی یافتم گرچه بدم خرد

55 چو گشتم شاه خود را حلقه در گوش %~% بهم کرد آنگهی چون حلقه درگوش

56 منم در گوش شه بس گوش کرده %~% زرازش خویش را بیهوش کرده

57 منم اسرار جانان یافته باز %~% بر من روشنست انجام و آغاز

58 کنون با شاه دارم آشنائی %~% کز اینسان یافتم من روشنائی

59 مرا این روشنی ازروی یارست %~% چه غم دارم چو یارم در کنارست

60 مرا از تاب روی عکس خورشید %~% فروزان کرد این ذرات خورشید

61 چنان مستغرق راز الستم %~% که اینجاگه صدف در هم شکستم

62 صدف بشکستم و در معانی %~% در اینجا یافتم عین العیانی

63 مرا این جوهر افتادست در دست %~% ز عشق جوهرم افتاده من مست

64 صدف بشکستهام وز عکس جوهر %~% گرفتست آفرینش را سراسر

65 سراسر آفرینش بر تو پرداخت %~% ز نقش جوهری خورشید بگداخت

66 چنان شوری در این عالم فکندست %~% که شوری در دل آدم فکندست

67 چو نور جوهرم بنمود دیدار %~% ز عکس بود من شد ناپدیدار

68 کنونم من عیان او عیانست %~% که عکس این جهان و آن جهانست

69 دو عالم از فروغ جوهر ما است %~% عجایب جوهری پنهان و پیداست

70 عجایب جوهری پر با کمالست %~% زبانها در صفاتش گنگ و لالست

71 عجایب جوهری من بی نهایت %~% که کس آن را نداند حد و غایت

72 عجایب جوهری بس بیسر و پاست %~% کنون آن جوهر اندر روی دریاست

73 فروغش در دو عالم اوفتادست %~% در آنجا پرتوی دردم فتادست

74 ز اول پرتوی بودست عالم %~% پس آنگه جان و تن جان نیز آدم

75 تو سر جان و تن جان کی بدانی %~% که آدم را صفت اینجا ندانی

76 اگرچه عالمان پر فصاحت %~% بسی گفتند شرح این بغایت

77 چو جان از عکس رویش گشت پیدا %~% پس آنگه آدم از آن دم هویدا

78 چه دانی جان و تن چون کرد خاموش %~% که گر برگویمت نی عقل و نی هوش

79 بماند آنکه این راز نهانست %~% که یابی دیگرش شرح و بیانست

80 بدانی این بیان سر حلاج %~% نهی بر فرق ذرات جهان تاج

81 ز هیلاجت کنم اینجا خبردار %~% از این معنی روحانی خبردار

82 کتابی دیگر است از آخر کار %~% که از ذات خدا داری نمودار

83 مرا آن راز دیگر بازماندست %~% از آن جانم در اینجا باز ماندست

84 ز بهر این ببازم جسم با جان %~% بگویم فاش اینجا راز پنهان

85 بگویم فاش اینجا راز دلدار %~% نمایم با همه کس من رخ یار

86 حجاب اینجا براندازم من از پیش %~% نهم مرهم بساکن بر دل ریش

87 کسی کو ره برد در عین هیلاج %~% حقیقت او شود منصور حلاج

88 اناالحق آن زمان گوید عیان فاش %~% نماید هر کسی اینجای نقاش

89 اناالحق گوید از هیلاج اینجا %~% شود مر تیر عشق آماج اینجا

90 نهد تاج اناالحق جوهر خود %~% اگرچه کس نبیند همسر خود

91 نهد تاج اناالحق بر سر خود %~% کز او آفاق گردد کل مؤید

92 صلای عشق بر کون و مکان زن %~% دم هیلاج تو شرح و بیان زن

93 اگر اینجا بخوانی مر کتابم %~% منت بود و منت راز حجابم

94 که میداند که عطار گزیده %~% از او شد جمله اشیا آفریده

95 خدا بد بود بود بود عطار %~% ولی عطار در وی ناپدیدار

96 خدا بد در دل عطار گویا %~% که هر دم بر صفاتی گشت پیدا

97 برون تا مخزن اسرار کل دید %~% اگرچه خویشتن در رنج و ذل دید

98 برون شد ازمکان عطار در کون %~% برون آورد او معنی بهر لون

99 یکی جوهر لباس او برآورد %~% نداند این سخن جز صاحب درد

100 لباس از هر صفت گوهر یکی بود %~% بنزدیک محقق بیشکی بود

101 محقق یافت اینجا سر عطار %~% وگرنه کی بداند آنکه پندار

102 ورا از راه افکنده چو شیطان %~% بلعنت کرده او را جان جانان

103 سخن در شرح احمد گفت از حق %~% پس آنگاهی حقیقت شد محقق

104 محقق آن بود در دار دنیا %~% که جز جانان نیابد تا بعقبی

105 حقیقت هر دو عالم کردگارست %~% ترا با دنیی و عقبی چکاراست

106 اگر دنیاست هم دیدار بیچونست %~% اگر عقبی است هم حق بیچه و چونست

107 دوئی از راه افکند و بماندی %~% از آن حرفی از آن معنی نخواندی

108 حکایت گر چه بسیارست و تمثیل %~% تفاوت میکند از پشه تا فیل

109 دلم خون شد ز گفتار حکایت %~% ندیدم از حکایت جز نهایت

110 بسی گفتی دلا با درد خویشت %~% نهی مرهم ولی بر جان ریشت

111 بسی گفتی و آنجا میندیدی %~% از این میخانه جز جامی ندیدی

112 از این میخانه خوردی جرعه باز %~% بیکباره شدی بیخود زخود باز

113 تو جامی خورده و مست مدهوش %~% شدی ای دل شده گویا و خاموش

114 تو جامی خورده بیهوش ماندی %~% چو دیگی پر کف و پر جوش ماندی

115 تو جامی خورده اندر خرابات %~% برافکندی تو نام و ننگ و طامات

116 تو جامی خورده ای دل چنین مست %~% بیکباره شدی چون پیر خود مست

117 چنان میخواستم ای دل که اینجام %~% بنوشی تا چه بینی در سرانجام

118 سرانجام تو در کژ است مانده %~% حقیقت یار سوی خویش خوانده

119 تو چون بد زهره خوردی شرابی %~% توئی که مانده در عین سرابی

120 بسی خوردند از این جام سرانجام %~% گذشته همچو تو ازننگ وز نام

121 ولی منصور اگرچه جام خورد است %~% میان عاشقان او نام برداست

122 ولی منصور شد دلدار از این جام %~% جوی بد نزد وی آغاز و انجام

123 چوشد منصور در سوی خرابات %~% گذشت از زهد و تزویر مناجات

جوهر ذات

جوهر ذات

نبذة عن الكتاب

الفهرس