1 به توفیق خدای صانع پاک %~% که دانش می‌دهد بر ملک و افلاک

2 ز بلبل نامه بیتی چند گویم %~% چو آب رفته باز آمد به جویم

3 قلم برگیر و راز دل عیان کن %~% سرآغازش به نام غیب دان کن

4 خداوندی که جز وی کس نشاید %~% که تا بر بندگان روزی گشاید

5 قلم می‌شد به سر از درد هجران %~% همی بارید خون بر شکل باران

6 چو بر کافور مشک ناب داده %~% به زنجیرش سراسر آب داده

7 قلم غواص دریای معانی %~% سخن‌هایش همه چون در کانی

8 ز بهر دردمندان غم گساری %~% بماند تا قیامت یادگاری

9 بود روح و روان اهل دانش %~% ز روی عقل و از افهام دانش

1 شنید ستم که در دور سلیمان %~% که بد دیو و پری او را بفرمان

2 نشسته بود روزی بر سر تخت %~% سعادت یاور و اقبال با تخت

3 شدند مرغان بدرگاه سلیمان %~% بر آورده ز دست بلبل افغان

4 بنالیدند چو نای و می زدند چنگ %~% گهی بر سر گهی بر سینه تنگ

5 چو بگشادند همه منقار آمال %~% بسی بر خاک مالیدند پر و بال

6 ز بلبل جمله می‌کردند شکایت %~% همی گفتند هر یک در حکایت

7 هر آن رازی که در دل می‌نهفتند %~% سلیمان را یکایک باز گفتند

8 ز بلبل جمله می‌کردند شکایت %~% همی گفتند هر یک در حکایت

9 خطیب مرغها مرغی نزار است %~% نهاده منبرش بر شاخسار است

10 لئیمی ترش روی و پر فغانست %~% ولیکن مرغکی شیرین زبانست

11 نمی‌بندد دمی شیرین نفس را %~% نمی‌گیرد به چیزی هیچ کس را

12 همیشه جامه بی رنگ پوشد %~% ریا و زرق و هستی می‌فروشد

13 به صد دستان زهر دستی سرآید %~% چوهنگام بهار و گل درآید

14 چودیگی بر سر آتش به جوش است %~% نمی‌خسبد همه شب در خروش است

15 همی‌نوشد شراب آب انگور %~% همی نالد به زاری همچو ms01 طنبور

16 ز خامی می‌زند آن قلتبان خوش %~% که خام آوازه دارد پخته خاموش

17 چو چشمش گرید آهش کله بندد %~% دهان گل بر او حالی بخندد

18 قدش پست است و بانگش بس بلند است %~% خداوندا که او را حیله چنداست

19 ندارد صبر و باشد بی قرار او %~% کند از شوق خود را آشکار او

20 ندارد یک زمان ذوق و حضوری %~% ز درد عشق هست او ناصبوری

21 نه بیند هیچ کس رخساره او %~% بجز گل کو بود غمخواره او

22 وگر نه اختیار از دست بستان %~% بده ما را خلاص از دست مستان

1 ز مرغان چون سلیمان قصه بشنید %~% بتندید و ببالید و بجوشید

2 یکی از خشم آتش را برافروخت %~% گهی بر آب و آتش را فرو سوخت

3 همان دم باز را فرمود هان زود %~% برو چون آتش و باز آی چون دود

4 به بین خود تا چه مرغ است آنکه مرغان %~% ز دست او همی دارند افغان

5 ز دانش بهره دارد یا ندارد %~% چو شیران زهره دارد یا ندارد

6 چرا آرد به بین نفرت ز کثرت %~% که داد او را بگو منشور وحدت

7 نمی‌گردد دمی خالی ز غوغا %~% نمی‌بندد کمر در خدمت ما

8 چرا از خدمت ما مستمند است %~% وزین دوری گزیدن دردمند است

9 مگر دیوانه و مستست و بی خود %~% که دائم غافلست از نیک و از بد

10 به تن زار و نزارش می‌نمایند %~% به هر گلزار زارش می‌نمایند

11 ز استغنا او بسیار گفتند %~% همه مرغان ز عشقش درشگفتند

12 چو نزدیکش رسی میکن تبسم %~% مبادا کو بمیرد از توهم

13 مگو سختش بنه انگشت بر لب %~% نگه می‌دارش از منقار و مخلب

1 روان شد باز تند و تیز منقار %~% بخون بلبل زار کم آزار

2 به زهر آلوده کرده تیغ و چنگال %~% به هیبت بازگسترده پر و بال

3 بساط خدمت ms02 سلطان ببوسید %~% ز سر تا پای خود جوشن بپوشید

4 چنان مستغرق فرمان شه شد %~% بجای پا سرش بر خاک ره شد

5 نشان بنده مقبل همان است %~% که پیش از کار کردن کاردان است

6 ز مهتر کار فرمودن ز کهتر %~% بجان کوشیدن اندر کار مهتر

7 هر آن کهتر که داند حق شناسی %~% ازو هرگز نیاید ناسپاسی

8 هر آن کهتر که او عقل و ادب داشت %~% مدام اندر وفاشوق و طلب داشت

9 هر آن کهتر که با مهتر ستیزد %~% چنان افتد که هرگز برنخیزد

10 پی فرمان گرفت آمد به بستان %~% چو مستان بود بلبل درگلستان

11 هوا چون نافه مشگین معطر %~% چمن چون عالم علوی منور

12 میان خود به عیش گل ببسته %~% چو بلبل را بدو تقوی شکسته

13 صفای گلستان از بی بقائی %~% نوای بلبلان از بی نوائی

14 به گوشش ناله بلبل خوش آمد %~% به چشمش رنگ و بوی گل خوش آمد

15 به چرخ آورد یک دم باز را عشق %~% به بست از گفت و گو دم باز را عشق

16 چو باز آمد به خود از بیخودی باز %~% به خون بلبلان در کار شد باز

1 به گل بلبل همی گفت ای دل افروز %~% چراغ مهربانی را برافروز

2 بیا کامشب شب ناز و نیاز است %~% چو زلف ماهرویان شب دراز است

3 غنیمت دان شبی با یار تا روز %~% به هم گفتن بسی اسرار جان سوز

4 دو یار مهربان چون راز گویند %~% حکایتهای رفته باز گویند

5 بهشت جاودان جز آن نفس نیست %~% ولی کس را بدان دم دسترس نیست

1 شبی دور از لب و دندان اغیار %~% به دندان می‌گزیدم من لب یار

2 درآمد باغبان با گل همی گفت %~% بگو تا خود که بود امشب ترا جفت

3 نقاب از روی خوبت که کشیده است %~% لب و لعلت بدندان که گزیده است

4 دم باد صبا ms03 خوردی شکفتی %~% به دست هر کس و ناکس بیفتی

5 لبانم نیم شب تا روز تر کرد %~% نسیم آمد دهانم پر ز زر کرد

6 دهانم خون بلبل می‌مکیده است %~% از آن خون قطره بر لب چکیده است

7 مکن عهد و وفا داری فراموش %~% بیا چون جان شیرینم در آغوش

8 ترا چون من هزاران بنده باشد %~% که سر در پای تو افکنده باشد

9 مرا چون تو به عالم هیچ کس نیست %~% شکیبم از وصالت یک نفس نیست

10 ترا بهتر ز من عاشق هزاراست %~% مرا بی روی خوبت کارزار است

11 لبانم خشک و چشمم اشگباران %~% زمین خشک را جانست باران

12 همی ترسم ازین دوران گردون %~% که دون را نیک کرده نیک را دون

13 بیک گردش که گرد خود بگردد %~% نظام کار نیک و بد بگردد

14 ترا در کوره آتش بسوزد %~% مرا آتش به دل در بر فروزد

15 ترا باد خزان پژمرده دارد %~% مرا هجران تو افسرده دارد

16 مبادا روز ما را روشنائی %~% شب وصل ترا روز جدائی

17 مبادا بی وصالت روز ما خوش %~% که از هجران تو باشم بر آتش

18 مبادا بی وصالت زندگانی %~% که تو هستی مراد جاودانی

19 درین اندیشه بودند تا سحرگاه %~% نبودند از قضا آگه که ناگاه

1 سپاه روز روشن چون برآمد %~% قضا را ترک هجران بر سر آمد

2 به بلبل باز گفت ای خفته برخیز %~% بیا خود را به بال من درآویز

3 چو موری کعبه را خواهد که بیند %~% فراز شهپر بازان نشیند

4 سلیمانت همی خواهد به داور %~% چه داری حجت قاطع بیاور

5 چه خواهی گفت با او من چه مرغم %~% که می‌گردم به عالم فارغ از غم

6 برنگ و بوی گل مغرور گشتی %~% ز نزد حضرت شه دور گشتی

7 به حسن بی بقا دل خوش چرایی %~% ز امر سروران سرکش چرایی

8 چرا دل بندی اندر ms04 بی وفائی %~% شوی محروم و در خدمت نیائی

9 مگر دان سر ز درگاه خداوند %~% که سرگردان بمانی پای در بند

10 اگر خواهی که گردی در جهان فرد %~% به گرد کوی صاحب دولتان گرد

11 که از صاحبدلان یا بی عطائی %~% نیابی هیچ از اینها بی وفائی

12 سخن از اهل عقل و فهم بنیوش %~% اگر داری خبر از دانش و هوش

13 گدائی مفلس و سرگشته حیران %~% پی روزی گرفت آمد به شروان

1 به نزد خانه دستور کشور %~% وثاقی مختصر بگرفت بی در

2 همی مالید سالی بیشتر عور %~% تن خود را بدان دیوار دستور

3 ز نزدیکان یکی می‌دید از دور %~% به عالم فاش گشت این راز مستور

4 وزیر شهر شروان مرد را گفت %~% چه مقصود است ترا بر خاک ما خفت

5 جوابش داد و گفت ای چشمه نور %~% زرخسار تو بادا چشم بد دور

6 یکی دل خسته‌ام ای صدر عالم %~% نمی‌داند کسی اسرار حالم

7 چو فر دولت اندر خانه تست %~% دل من مرغ دام و دانه تست

8 همی مالم تن خود را به دیوار %~% مگر روزی دهی در خانه‌ام بار

9 خوش آمد این سخن در گوش جانش %~% ز زر پر کرد دامان ودهانش

10 مقرب گشت حضرت راچنان شد %~% که حکمش بر همه شروان روان شد

11 اگر خواهد کسی تا میر گردد %~% به گرد پادشاه و میر گردد

1 جوابش داد هشیار سخنگوی %~% مگو ما را از این معنی بر این روی

2 برو ما را سر و سودای کس نیست %~% ز عشقم یک نفس پروای کس نیست

3 تو هرگز بر کسی عاشق نبودی %~% هنوز آتش نه مانند دودی

4 تو نادر بی خودی بیخود نمانی %~% تو قدر عاشقان هرگز ندانی

5 شراب عاشقی آن کس کند نوش %~% که یاد غیر را سازد فراموش

6 مرا معذور می‌دار ای خداوند %~% که عاشق نشنود از عاقلان پند

7 ms05 مقام عاشقان بالای عقل است %~% طریق عاقلی در عشق جهل است

8 سلیمان را بگو ای نور یزدان %~% عنان حکم خود از ما بگردان

9 ترا بر ما از آن دست ستم نیست %~% که بر دیوانه و عاشق قلم نیست

1 به بلبل گفت بشنو تا چه گویم %~% حدیثی خوش گذشته باز جویم

2 جوانان گر ببوسند دست پیران %~% به پیری پای بوسندش امیران

3 چو می‌نامد به صد لطف و به صد ناز %~% چو ترکان یا ز تندی کرد آغاز

4 بزد چنگال و او را در هوا برد %~% به چنگالش دو سه نوبت بیفشرد

5 چو بلبل دید کار از دست رفته %~% ز پای افتاده یار از دست رفته

1 بدو گفت ای تو هم نیش و توهم نوش %~% بمن رسوای عالم پرده درپوش

2 چه کردی لطف و بنمودی بزرگی %~% چو شیران رحم کن بگذر ز گرگی

3 مرا بگذار تا بهر سلیمان %~% بسازم تحفه مدح از دل و جان

4 که شرط مرد دانا این چنین است %~% به هر کاری که باشد پیشه این است

5 خردمندان چو آیند نزد شاهان %~% به نظم آرند دعای صبحگاهان

6 سه چیز آید وسیلت نزد شاهان %~% هنر یا مال یا مرد سخندان

7 هر آن کس کو تهی‌دستی نماید %~% همیشه کار او پستی نماید

8 من از مال و هنر چیزی ندارم %~% ولی گنج سخن دارم بیارم

9 به بلبل گفت هین میساز و میرو %~% ز هر چیزی که داری کهنه و نو

10 چو ره پیش است ما از پس چرائیم %~% اگر چه خسته بال و بسته پائیم

11 بیا تا پای بگشائیم یک ره %~% به فرق سر به پیمائیم یک ره

12 زمین بوسیم در بزم جهاندار %~% دعای دولتش گوئیم صد بار

1 چو می‌رفتند بر بالای کهسار %~% نسیم صبحدم آمدبه گلزار

2 به دامانش بزد بلبل به دستان %~% ز بهر دلستان آن هر دو دستان

3 ms06 نسیم صبحدم را گفت برخیز %~% برو در دامن معشوقم آویز

4 بگو با من ترا آرام چونست %~% مرا بی تو جگر یک قطره خونست

5 چنانم در فراقت ای دل آرام %~% نه صبرم ماند و نی هوش نه آرام

6 دلم مشتاق تست ای جان شیرین %~% چو میل خاطر خسرو به شیرین

7 اگر بار دگر رویت به بینم %~% به خلوت یک زمان پیشت نشینم

8 غم گیتی به یک جو برنگیرم %~% نباشم مرده گر زان چه مهرم

9 به جز چشمم کسی رویت مبیناد %~% غم گیتی سر کویت مبیناد

10 اگر عمرت بود زین پس بمانم %~% وگرنه جان به عشقت برفشانم

1 نسیم صبحدم آمد به گلشن %~% به چشمش گلش آمد همچو گلخن

2 گل از بلبل بکلی دست شسته %~% دریده پیرهن در خون نشسته

3 هزاران خار در پا دست در گل %~% فراق بلبلش بنشسته در دل

4 چو سرو اندر چمن افتان و خیزان %~% به زاری زار می‌گفت ای عزیزان

5 به هم خوش بود ما را در گلستان %~% حسد بردند بر ما جمله مرغان

6 حسودان را به جز کوری مبادا %~% میان همدمان دوری مبادا

7 همینش کار باشد چرخ گردان %~% که دوری افکند با دوستداران

1 چو باز آمد به درگاه سلیمان %~% صف اندر صف کشیده جمله مرغان

2 سر خود بر زمین بنهاد بلبل %~% کمر بسته زبان بگشاد بلبل

3 سپاس پادشه کرد و دعا گفت %~% سلیمان را بسی مدح و ثنا گفت

4 تو آن شاهی که مار و مور و انسان %~% دد ودام و پری داری به فرمان

5 ترا زیبد به عالم پادشاهی %~% که زیر حکم داری مرغ و ماهی

6 نباشد از تو بهتر شهریاری %~% کریمی تاج بخش تخت داری

7 رسول پادشاه بی زوالی %~% به همت برتر از نقص وکمالی

8 ز کویت تا گل بی خار روید %~% چو فراشان صبا خاشاک روید

9 تراکام و مرادت حاصل آمد ms07 %~% دلت از نور عزت کامل آمد

10 توئی مطلوب هر جا طالبی هست %~% دلت از سر معنی گشته سرمست

11 از آن از خدمتت دوری گزیدم %~% که خود را لایق خدمت ندیدم

12 اگر عمرم دهد یزدان ازین پس %~% غلام حضرتت باشم از این پس

1 سلیمان گفت ای مرغ سخندان %~% چرا می می‌خوری مانند رندان

2 گهی سرمست و گه هشیار باشی %~% بگاهی خفته گه بیدار باشی

3 بماتم جمله مرغان بر سری خاک %~% نشسته کرده رخها بر سوی خاک

4 همه درماتم و اندوه و دردند %~% ز هرچه دون بود آزاد و فردند

5 تو می‌سازی بهر دم نوعروسی %~% نمی‌دانم که گبری یا مجوسی

6 شرابی خور که بدمستی ندارد %~% نشاطش روی درهستی ندارد

7 شرابی را که جانت شاد باشد %~% ز مخموری دلت آزاد باشد

8 شرابی را که بدمستی صفاتست %~% حرامش دان اگر آب حیاتست

9 حرام از بهر آن کردند می را %~% که با اوباش می‌خوردند وی را

10 مکن مستی میان جمع اوباش %~% که مستی می‌کند اسرار را فاش

11 نشاط می خمارش هم نیرزد %~% عروس یک شبه ماتم نیرزد

12 مخور چیزی که عقلت راکند گم %~% وز آن هر لحظه باشی در توهم

13 مخور چیزی که در اندوه مانی %~% بود آنت بلای جاودانی

1 شنیدی قصه هاروت و ماروت %~% که بودند خادم درگاه لاهوت

2 از اول بر فلک بودند فرشته %~% شدند آخر چو دیو از غم سرشته

3 ز حرص و آز و شهوت دور بودند %~% ز مستی بی خبر مستور بودند

4 چوآدم را به عالم می‌فرستاد %~% بجان هردوشان آتش درافتاد

5 به درگاه خدا رفتند و گفتند %~% هر آن رازی که در دل می‌نهفتند

6 از اول کرده بودند این حکایت %~% که بر ما هست اولی تر ولایت

7 فساد و خون کنند اولاد آدم %~% پر از آشوب دارند کار عالم

8 چو خود را بهتر از آدم بدیدند ms08 %~% از آن پس روی بهبودی ندیدند

9 خداوند جهان فرمانشان داد %~% بدارالملک دنیاشان فرستاد

10 چو روی زهره زهرا بدیدند %~% رقم را بر صلاح خود کشیدند

11 برو عاشق شدند از خود برفتند %~% نه روز آرامشان نی شب بخفتند

12 درآمد زهره گوش هر دو بگرفت %~% بگوش هر دوشان پوشیده می‌گفت

13 شما را گربه من میلی تمام است %~% بجز فرمان من بردن حرام است

14 لباس عاصیان بر خود بپوشید %~% فساد و خون کنید و می‌بنوشید

15 مرا گر ز آنکه می‌خواهند همدم %~% درآموزید ما را اسم اعظم

16 فساد و خون نکردند می بخوردند %~% چو می‌خوردند فساد و خون بکردند

17 به زهره اسم اعظم را بدادند %~% چو سنگ ایشان بچاه غم فتادند

18 چو زهره اسم اعظم را بیاموخت %~% در آتش یکسر مویش نمی‌سوخت

19 بخواند آن اسم را بر آسمان شد %~% مهش دربان و مهرش پاسبان شد

20 فرو ماندند ایشان بر سر خاک %~% به کام دشمنان سرمست و بی باک

21 ز مستی هر دو چون هشیار گشتند %~% وز آن خواب گران بیدار گشتند

22 قضا چون اقتضای نیک و بد کرد %~% نداند هیچ کس تدبیر خود کرد

23 برآورند آهی آتش اندود %~% چو کار افتاد آهش کی کند سود

24 ستاده پای با جان عذر خواهان %~% گناه از بنده عفو از پادشاهان

25 چنان از کرده خود شرمساریم %~% که روی عذر خواهی هم نداریم

26 عذاب ما هم اینجا ده که اینجا %~% نه دی باشد نه امروز و نه فردا

27 عذاب این جهان دوران سرآرد %~% عذاب آن جهان پایان ندارد

28 به بابل سرنگون در چاه آیند %~% ولیک از آب جز حسرت نیابند

29 روند مردم به بابل در سر چاه %~% به سحر آموختن وقت سحرگاه

30 بیاموزند از ایشان هرچه خواهند %~% کنند برخود از ایشان هرچه خواهند

31 تو هاروت خودی در چاه هستی %~% همیشه از شراب حرص مستی

32 تو اول ms09 برتر از افلاک بودی %~% ز گرد خاک تیره پاک بودی

33 سرای خاکدانت آرزو کرد %~% بفرش از عرش جانت سر فرو کرد

34 ز اصل خویشتن ببریده تو %~% تو آنجا را از این جا دیده تو

35 مثالی خوش بگویم با تو بشنو %~% اگر تو بشنوی بر من به یک جو

36 ز گرد تو دو عالم نور دیده %~% که دیده کی بود همچون شنیده

37 جهان چاه است و آتش مال دنیا %~% مثال زهره چون آمال دنیا

38 تو زین جا چون از آنجاباز گردی %~% شوی کبک دری یا باز گردی

39 اگر میلت بود با حشمت و جاه %~% همیشه سرنگون باشی درین چاه

40 بجان تشنه لب و تو بر سر آب %~% ز سر بگذشته آب و آب نایاب

41 بمانی دایما جوینده بر در %~% ز دنیا دور دائم دل پر آذر

42 بمانی دایما در محنت و غم %~% نیابی در دو عالم هیچ محرم

43 بمانی دایما مجروح و دلتنگ %~% بدرد و سوز و ناله مانده چون چنگ

1 جوابش داد بلبل کای پیمبر %~% شراب ما ندارد جام و ساغر

2 مرا مستی ار آن صهبای معنی است %~% که جامش را شراب از آب طوبی است

3 دلم پروای آن پروانه دارد %~% که شمعش جز به خود پروا ندارد

4 کسی کو عاشق دیدار باشد %~% همیشه تا سحر بیدار باشد

5 چو ساقی دل ز می پر تاب دارد %~% کجا پروای خورد و خواب دارد

6 تنم زار ونزار است ای سلیمان %~% بگفت افزونترم از جمله مرغان

7 به دام عشق جانان مبتلایم %~% اسیر دام هجران و بلایم

8 ز من جز صورتی مرغان ندیدند %~% چو مرغان جان ندادند آن ندیدند

9 ز درد ما کسی باشد خبردار %~% که دائم همچو ما باشد جگرخوار

10 ز درد ما حریفی باشد آگاه %~% که او نبود ز راه عشق گمراه

11 ز درد ما کسی راهست بوئی %~% که باشد ms10 دایما در جست و جوئی

12 از آن میها که من خوردم سحرگاه %~% ز دست ساقیان مجلس شاه

13 اگر یک قطره در حلق تو ریزند %~% ز تو عقل و خرد بیرون گریزند

1 از آن یک جرعه می‌دادند به منصور %~% اناالحق گفت و عالم کرد پر شور

2 چو جام وحدتش بر کف نهادند %~% به خونش مفتیان فتوی بدادند

3 دو صد کس ز آنکه فتوی داده بودند %~% در آن دم از حیات افتاده بودند

4 به بازارش برآوردند سر مست %~% نهاده بود سر مردانه بر دست

5 بگرد دار می‌گردید و می‌گفت %~% مرا غیرت گرفت اغیار نگرفت

6 بکوی دوست می‌رفتم سحرگاه %~% بدیدم سایه افتاده بر راه

7 مرا آن یک نظر از خویشتن برد %~% علامت بر سر راه من آورد

8 نظر بر روی نامحرم که کردم %~% ز دست غیرت حق نیش خوردم

9 چرا عاشق چنین حیران نگردد %~% که جز گرد در جانان نگردد

10 کسی را کافتاب از در درآید %~% وجود ذره کی در چشمش آید

11 بدارش برکشیدند سنگساران %~% همی کردند هر سو سنگباران

12 ز دار و سنگ و رشته غم نمی‌خورد %~% سر موئی ز اناالحق کم نمی‌کرد

13 به آواز آمدند با او به یکبار %~% در و دیوار و چوب و رشته و دار

14 طناب عمر او آن دم گسستند %~% به آب و آتش عشقش بشستند

15 انانیت بذات خود فنا بود %~% انانیت نبود آنجا خدا بود

16 برآمد موجی از دریا به صحرا %~% صدف بگسست و گوهر شد بدریا

17 انای تنگنا برداشت حلاج %~% چو پر شد بر سر آمد شد بتاراج

18 سبوی آب در دریا چه سنجد %~% ولی درکوزه کوچک نگنجد

19 ثبات کوه پیش از قوت باد %~% زهر بادی گیاه آید به فریاد

20 هزاران جام از آن می باز خوردند %~% ولی افشا سر حق نکردند

21 همانگه کرد بلبل عهد در دم %~% ننوشم نیز می والله ms11 اعلم

22 دمی از عشق گل دارم خروشی %~% برآید در دلم هر لحظه جوشی

23 چو گل بر بست رخت از باغ و بستان %~% مرادم بسته شد چون زیردستان

1 سلیمان چون ز بلبل قصه بشنید %~% بسی اندر فراق گل بنالید

2 پس آنگه گفت مرغان هوا را %~% که غیبت بود از بلبل شما را

3 هر آنکس کو رود تنها به قاضی %~% ز قاضی خرم آید گشته راضی

4 سخن گفت برابر اتفاق است %~% به غیبت ماجرا کردن نفاقست

5 حدیث ماجرا چون هست معقول %~% بگو با هر که باشد هست مشغول

6 چو بلبل حاضر آمد وقت غیبت %~% نمی‌جنبد یکی اکنون ز هیبت

7 به غیبت بوده هر یک از شما شیر %~% به خون بلبلان آلوده شمشیر

8 مثالش با شما مشت پیاده %~% مثال گربه و موش است و باده

1 شبی موشی طلب می‌کرد روزی %~% چو موران پا نهاده بهر روزی

2 بگرد خانه خمار گردید %~% ز بهر گندم و گندم نمی‌دید

3 شراب ناب دید استاده در خم %~% بخورد آن باده را از حرص گندم

4 دو سه باده بخورد و مست شد گفت %~% ندارم من بمردی در جهان جفت

5 چو من دیگر کجا باشد به مردی %~% بود عالم به پیش من بگردی

6 اگر عالم همه گردد زره پوش %~% به نزد من کنند مردی فراموش

7 بگیرم جمله عالم را به شمشیر %~% به بندم پای شیران را به زنجیر

8 همه عالم به زیر حکم آرم %~% ز کس من یکسر موغم ندارم

9 نباشد هیچ شاهی همسر من %~% ندارد کوه پای لشکر من

10 پلنگان جمله از من ترسناکند %~% به پیش پای من مانند خاکند

11 ازین پس گربه گرگین که باشد %~% که موشان را به پنجه سر خراشد

12 بفرمایم به موشان وقت غیرت %~% که آویزند سرش از دار عبرت

13 قضا را گربه می‌آمد زنخجیر %~% به خون موش می‌غرید چون شیر

14 ms12 همان دستان همی زد موش سرمست %~% درآمد گربه و در موش زد دست

15 همی مالید گربه موش را گوش %~% همی بوسید دست گربه را موش

16 به زیر پای کامش نرم می‌کرد %~% همی افزود او را محنت و درد

17 ز حسرت دستها بر سر همی گفت %~% ز دیده اشک می‌بارید و می‌گفت

18 خدا را ای شه شیران عالم %~% ستم بر ما مکن بنگر بحالم

19 اگر من نیستم آخر تو هستی %~% مکن بر نیستی چندین تو هستی

20 اگر خونم بریزی می‌توانی %~% بپای خود سر آوردم تو دانی

21 ز چاکر چون خطا آید به مستی %~% کند عفو خداوندیش هستی

22 بمستی ژاژ خاییدم من اینجا %~% نگویم من دگر هرگز چنینها

23 به مستی جمله رندان در خرابات %~% همی گویند بیهوده خرافات

24 به مستی هرچه گفتم عذر خواهم %~% اگر بیراه رفتم هم به راهم

25 ازین پس بنده کوی تو باشم %~% اگر باشم دعاگوی تو باشم

26 چو کار از دست رفت و مرد شد مست %~% نداند هرچه گوید مرد سرمست

27 نباشد در حسابی هرچه گوید %~% مراد خاطر خود هرزه جوید

28 کنونم عفو کن از روی یاری %~% که ما را از ترحم غمگساری

29 جوابی داد گربه موش را گفت %~% تو دزدی نیست در دزدی ترا جفت

1 مگر بیهوده هان ای موش خاموش %~% چو افتادی در آتش در همی جوش

2 خلاف شرع و دین کردی شدی مست %~% اگر خونت بریزم جای آن هست

3 مرا استاد پندی داد نیکو %~% کز آن پند آمدم فرخنده مه رو

4 مرا گفتا که تو بیرون مبر سر %~% اگر فیلی و خصم از پشه کمتر

5 مشو ایمن که کم یا بیش گردد %~% زنیش او ترا دل ریش گردد

6 مشو از فکر او ایمن که ناگاه %~% در اندازد ترا از مکر در چاه

7 نکردم پند استادان فراموش %~% مرا آن پند شد چون حلقه در ms13 گوش

8 ببر از من امید رستگاری %~% بجز مردن دگر کاری نداری

9 نخواهی رستگار آمد ز دستم %~% که بسیاری کمین تو نشستم

1 به دیوان آمدند مرغان چو دیوان %~% همی کردند پر از آشوب دیوان

2 چو بلبل را بدیدند لال گشتند %~% در آن حالت همه از حال گشتند

3 سلیمان گفت بلبل را کجائی %~% چرا در معرض مرغان نیایی

4 چرا خاموش گشتی ای سخندان %~% ز لعل خود بر افشان در و مرجان

5 زبان بگشای و شرح حال برگوی %~% سراسر قصه اقوال برگوی

6 چو مرغان آمدند اکنون بداور %~% چه داری حجت قاطع بیاور

1 جوابش داد و گفت ای چشمه نور %~% ز رخسار تو بادا چشم بد دور

2 چه گویم با که گویم این حقیقت %~% زبان وهم کی داند طبیعت

3 که باشند این دو سه پژمرده دلها %~% بمانده پایشان در آب و گلها

4 طمع از دام و دانه نابریده %~% شراب وصل دلبر ناچشیده

5 چو سنگ افسرده اندر بی نیازی %~% به سر بردند عمر خود به بازی

6 ندارم بهره از حال ایشان %~% از آن ببریده‌ام از قال ایشان

7 ز مرغان من برای آن رمیدم %~% که کس را مشتری خود ندیدم

8 اگر آهی برآرم از دل تنگ %~% بسوزد بر فلک مریخ و خرچنگ

9 بدرد زهره حالی زهره خویش %~% عطارد خاک سازد بهره خویش

10 به چاه افتد مه و گردد چو ماهی %~% به صحرای وجود ای از تو شاهی

11 به اقبال تو ای دادار عالم %~% که باد ابر مرادت کار عالم

12 بگویم حال مرغان ستمکار %~% بگویم تا چه داند هر کسی کار

13 سراسر قصه‌هاشان باز جویم %~% وز آن پس دانش و اعزاز جویم

1 تو سیمرغی و یک مرغت هنر نیست %~% چو مرغان اندرین راهت گذر نیست

2 تو تا کی در درون خانه گردی %~% بمیدان آی اگر مرد نبردی

3 به دریای عدم رفتی چو ماهی ms14 %~% بصحرای وجود آ گر تو شاهی

4 حریف مجلس عشاق میباش %~% بجام شوق اومشتاق میباش

5 اگر خلوت نشین بی ریائی %~% چو زاغان مرده شهوت چرائی

6 اگر خلوت نشین سالکی تو %~% چرا در بند دنیا هالکی تو

7 بجز نامی نداری در جهان فاش %~% همان شکلی که صورت کرده نقاش

8 برون آوازه داری چون مبیره %~% درونت چون برون دیگ تیره

9 تو در عالم بسی آوازه داری %~% ولی مرغی حزین و سوگواری

10 اگر هستی بیا در نیستی رو %~% غم نادیدنت برما بیک جو

11 سلیمان کرد نامت شاه مرغان %~% ببر خار ستم از راه مرغان

12 اگر سرلشکری لشکر کشی کن %~% وگرنه خاک شو نی آتشی کن

13 وگر از خود بسی پروا نداری %~% چرا چون شمع صد پروانه داری

14 نه شمعی و نه پروانه چه مرغی %~% نه خویشی و نه بیگانه چه مرغی

15 از آن ببریده از جمع اصحاب %~% که تا آسان کنی هم خورد و هم خواب

16 تو گردر جمع باشی جمع گردی %~% تو باشی شمع او را شمع گردی

17 میان خلق باش و با خدا باش %~% چو جان با تن نشین وز تن جدا باش

18 چو در کثرت شوی وحدت طلب کن %~% نظر در جسم و جان بوالعجب کن

19 چو می‌گردی بگرد خویش تنها %~% چرا چون من زنی مانند تنها

20 به تنهائی کجا خواهی رسیدن %~% به یاری می‌توان منزل بریدن

21 به تنهائی کس داند نشستن %~% که نقش غیر تاند پاک شستن

22 به تنهائی کسی باشد طلبکار %~% که نبود او به بند خود گرفتار

23 اگر نه پایمال دیو گردی %~% بگرد زرق و عذر و دیو گردی

24 وگرنه پایمال نفس مانی %~% معذب در بلای جاودانی

25 به بندد اهرمن راه مجالش %~% به بادی بر دهد هر دم خیالش

26 به دست دیو در ماند گرفتار %~% حقیقت را نبیند راه و هنجار

1 شنید ستم من ms15 از پیر خردمند %~% جوانی در مغاک کوه الوند

2 گرفته گوشه بی توشه و نوش %~% چو مرد حیدری گشته نمد پوش

3 چو سیمرغ از پس کوه قناعت %~% قرین در وحدت ودور از جماعت

4 ز ناپاکی خود دل پاک شسته %~% ز خود برخاسته در خود نشسته

5 ولیکن خدمت پیران نکرده %~% ز استاد خرد سیلی نخورده

6 بخود می‌رفت راه بی نهایت %~% نباشد پادشاهی بی ولایت

7 ببردش خواهرش هر روز نانی %~% همی کردی به نانی زندگانی

8 به خواهر گفت روزی ای مراجان %~% برو زین بیشتر ما را مرنجان

9 عنایت کرد با من لطف یزدان %~% حوالت کرد خدمت را به رضوان

10 همی آرد به من حلوا و نانم %~% روان از مطبخ دارالجنانم

11 جواب پیر بین با خود چه گفتست %~% مگر دیوش به دام خود گرفته است

12 به پیر وقت گفتند این حکایت %~% که دانم در شکست و در شکایت

13 بسی با او بکرد ابلیس تلبیس %~% بکار آمد کنون تلبیس ابلیس

14 اشارت کرد مرد نیک را پیر %~% برو آنجا ز سر تا پای او گیر

15 بگو ای با همه وی از همه فرد %~% سلامت می‌کند پیرای جوانمرد

16 بسی گشتی تو تا گشتی بهشتی %~% رفیقان را ز یاد خود بهشتی

17 خداوندت بسی برگ و نوا داد %~% نصیب ما بده ز آنچت خدا داد

18 به خادم داد یکتا نان و حلوا %~% برون حلوا درونش پر ز بادا

19 چومرد آورد پیش پیر ره بین %~% نجاست بود حلوا نانش سرگین

20 هر آنکس کو ندارد پیر رهبر %~% بود همراه شیطانش بره در

21 اگر خواهی که با تدبیر گردی %~% بگرد آسمان پیر گردی

22 جوانی کو ببوسد پای پیران %~% به پیری دست بوسندش امیران

23 به خودره رفتن نادیده جهلست %~% بره رفتن براه رفته سهلست

24 درخت بیشه میوه برنیاید %~% بود رعنا ولی خوردن نشاید

25 درخت باغبان پرورده را بین %~% که ms16 شکل خوب دارد بار شیرین

26 تنت قافست و جانت هست سیمرغ %~% ز سیمرغی تو محتاجی به سی مرغ

27 حجاب کوه قافت آرد و بس %~% چو منعت می‌کند یک نیمه شو پس

28 به جز نامی ز جان نشنیده تو %~% وجود جان خود تن دیده تو

29 همه عالم پر از آثار جان است %~% ولی جان از همه عالم نهانست

30 تو سیمرغی ولیکن در حجابی %~% تو خورشیدی ولیکن در نقابی

31 ز کوه قاف جسمانی گذر کن %~% بدار الملک روحانی سفر کن

32 تو مرغ آشیان آسمانی %~% چو بازان مانده دور از آشیانی

33 چو زاغان بر سر مردار مردی %~% ز صافی گشته خرسندی بدردی

34 چو بازان باز کن یک دم پر و بال %~% برون پر زین قفس وین دام آمال

35 چو بازان ترک دام و دانه کردی %~% قرین دست او شاهانه کردی

36 به پری بر فلک زین توده خاک %~% همی گردی تو با مرغان در افلاک

37 وگرنه هر زمان بی بال و بی پر %~% چو مرغ هر دری گردی به هر در

38 گهی در آب گردی همچو ماهی %~% گهی چون آب باشی در تباهی

1 شنیدستم که در عهد گذشته %~% امیری بود والی عهد گشته

2 بسی نیک و بد عالم بدیده %~% ز هر دانا دلی پندی شنیده

3 پسر را گفت تا گردی تو پیروز %~% اگر دانا دلی پندی بیاموز

4 خردمندان بهشیاری دهند پند %~% نگیرد بی خرد پند از خردمند

5 مشو عاق و ببر فرمان پدر را %~% پدر هرگز نخواهد بد پسر را

6 پسر کو ناخلف باشد پسر نیست %~% پدر کو هم بدآموزد پدر نیست

7 بقای نسل را گر زن بخواهی %~% نگه دارد ترا از هر تباهی

8 به قول مصطفی دین در امان گیر %~% که کاری گر نیاید بی گمان تیر

9 پسر گفت ای پدر پند تو بند است %~% گزیده پند تو بیرون زچند است ms17

10 زنان دامند و شیطان دام را ساز %~% مرا در دام شیطانی مینداز

11 تو ایمن باش و با من دل نگهدار %~% که من هرگز نبندم دل درین کار

12 چو شهوت را خرد بنده نگردد %~% دلم هرگز پراکنده نگردد

13 مرا پا بر سر خاری درآمد %~% ازین مشکل ترم کاری درآمد

14 پدر می‌گویدم زن خواه و دل گفت %~% مشو جفت بلا با زن مشو جفت

15 نمی‌دانم که را فرمان برم من %~% پدر را یا بترک سر کنم من

16 پدر گفت این صفت از خود مکن دور %~% مشو تلخ و مشوترش و مکن شور

17 ز سر بیرون کنی بازار و آزار %~% دل خود از چنین گفتار بازآر

18 به اول سعی کن در خیر کاری %~% که آفتها است در تأخیر کاری

19 به هم جمع آمدند کردند عروسی %~% مسلمان و مغ و گبر و مجوسی

20 شب اول میان شوهر و زن %~% نهاد افسار بروی شهوت تن

21 اگر عاقل بود زن را چو استر %~% به نرمی برکند افسار از سر

22 وگر ابله بود زن را چو خرشد %~% به تن تیر بلا را چون سپر شد

23 تو امشب باش تا کم زن نگردی %~% به بی شوئی بگرد زن نگردی

1 بیا ای باز تند و تیز پرواز %~% مشو غره بجاه و عزت و ناز

2 همی نازی که بر دست شهانی %~% تو رسم و عادت شاهان ندانی

3 نشانند بر سر دستت بعمدا %~% بیندازند چون خاکت به صحرا

4 اگر نفست نکردی خویش بینی %~% اگر چشمت نکردی پیش بینی

5 چرا چشم کژت بر دوختندی %~% به مردارت چو مرغ آموختندی

6 چرا در ماتم خود مانده تو %~% چرا اسرار حق ناخوانده تو

7 ببستند پای تو چشمت گشادند %~% کلاه غفلتت بر سر نهادند

8 فروماندی چو کوران درغم خویش %~% نمی‌بینی فضای عالم خویش

9 چو بردارند کلاه غفلت از سر %~% به عزم آشیان بر ms18 هم زنی پر

10 تو خواهی تا کنی پروای پرواز %~% ولی بند دوالت می‌کشد باز

11 دریغا گر قناعت یار بودی %~% چرا پای دلت افکار بودی

12 تو تا در بندگی بیجان نباشی %~% قبول حضرت سلطان نباشی

13 ترا گردیده سر یار بودی %~% کجا با این و آن غمخوار بودی

14 تو آن بازی که صیادان عالم %~% بتو دل شاد باشند و تو درغم

15 ترا از آشیان عالم جان %~% بیاوردند بهر دست شاهان

16 تو بر دست هوای خود نشستی %~% به بند حرص جان خود بخستی

17 بقای چشم خود بر دوختندت %~% نموداری چو زاغ آموختندت

18 چو کوران بر سر ره می‌نشینی %~% دودیده باز کن تاره به بینی

19 کلامت را بینداز از سر جان %~% ز بهر ذوق تن جان را مرنجان

20 به پیوند هوای حرص و مستی %~% بپر بر آشیان خود که رستی

21 ز من بشنو تو ای صیاد خونریز %~% که از تندی و خون ریزی بپرهیز

22 ازین پس هیچکس نازارو خوش باش %~% غم دنیا مخور دیندار و خوش باش

23 بنا حق خون چندین صید کردی %~% تو روز عاقبت هم صید گردی

24 بیندیش از جفای چرخ گردون %~% که تو روزی شوی هم خوار و محزون

25 اگر مرد رهی موری میازار %~% که موری اندرین ره نیست بیکار

26 اگر دیوانه چون دیو خناس %~% سر چنگال داری همچو الماس

27 تو تا با ما کنی دعوی به مردی %~% مگر سر پنجه مردان نخوردی

28 تودر مردی نداری پای بر جای %~% چنان بهتر که داری بند بر پای

29 اگر مردی ز دشمن دل مکن تنگ %~% مدارا کردن اولی تر هم از جنگ

30 وگر خواهی که در عالم چو چاکر %~% نهد خلق جهان بر پای تو سر

31 کلاه سروری از سر بینداز %~% سر خود در ره کهتر درانداز

32 بآب علم بنشان آتش خشم %~% منه تیر جفا بر ترکش خشم

1 به ms19 طوطی گفت ای مرغ شکرخوار %~% تو هرگز بوده با من جگرخوار

2 فصاحت می‌فروشی بی ملاحت %~% ملاحت باید آنگه بس فصاحت

3 تو را گر طبع زیرک یار دیدند %~% به قهر از صحبت یاران بریدند

4 چو استاد سخن بگشاد چشمت %~% بروی آینه افتاد چشمت

5 تو در آیینه روی خویش دیدی %~% تو پنداری سخن از خود شنیدی

6 تو در آیینه دیدی روی خود را %~% نداری دیده عقل و خرد را

7 دریغا بر سر باطل بماندی %~% ز استاد سخن غافل بماندی

8 منه این آینه زین بیشتر پیش %~% رخ استاد را ز آیینه خویش

9 تو این آیینه را گر باز دانی %~% به روی آینه کی باز مانی

10 اگر در آینه آتش به بینی %~% هم آیین خود آیینی به بینی

11 طلب کن خویش را ز آیینه بیرون %~% قفس بشکن بپر بر اوج گردون

12 مشو مغرور این نطق مزور %~% مکن خود را بنادانی هنرور

13 بسی در کسوت زیبائی خود %~% که زیبائی چو تو بینند بی حد

14 به نادانی اگر خود وانمودی %~% گرفتار قفس هرگز نبودی

15 اگر علم همه عالم بخوانی %~% چو بی عشقی ازو حرفی ندانی

16 به خود رفتن ره نادیده جهلست %~% به ره رفتن براه رفته سهلست

1 شنید ستم من از پیر فتوت %~% به مکتب خانه شهر مروت

2 زبان حال و رأی کسوت قال %~% بیاموزد نبی از عقل فعال

3 مثال خوش ترا خواهم نمودن %~% که صد دولت ترا خواهد گشودن

4 بفرما تا بیارند مرد استاد %~% یکی آیینه سازند ز پولاد

5 ز هندوستان بیارند طوطیان را %~% پر از شکر بریزند آشیان را

6 به گرد آینه طوطی بیاورد %~% بخلوتخانه شاه جهان برد

7 پس آیینه شد زیر گلیمی %~% چو موسی کرد با طوطی کلیمی

8 گمان بردش دل کژ بین طوطی %~% که طوطی می‌کند تلقین طوطی

9 بدین تصنیف شد طوطی سخندان %~% ملک زینسان کند تلقین انسان ms20

10 ز سیمرغ وز بلبل و ز چکاوک %~% همین یک مرغ دارد طبع زیرک

11 ز جنس آدمی پیغمبرانند %~% که استعداد آن دارند و دانند

12 همی آید ملک تا حدانسان %~% نشیند از پس آیینه جان

13 بیاموزد نبی را علم انسان %~% نبی آن علم را آرد بگفتار

1 تو طوطی قفس را تا نمیری %~% نخواهی رستن از بند اسیری

2 ترا چون در صف صورت کشیدند %~% تو افتادی بدام ایشان بریدند

3 بمیر از لذت و ترک شکر کن %~% چو سیمرغ از همه عالم گذر کن

4 اگر ترک از شکر گیری تو چون باز %~% به هندوستان روحانی رسی باز

5 وگرنه بر سر باطل بمانی %~% چو کوری بی عصا در گل بمانی

6 همی غلطی چو مرغ سر بریده %~% بدست خویشتن شهپر بریده

1 بیا ای مرغ رنگین جامه بی بو %~% سر ترکانه داری پای هندو

2 تنی پوشیده داری جان عریان %~% لب پرخنده داری چشم گریان

3 ز روی آینه نزدوده زنگ %~% لباس آینه کردی بصد رنگ

4 اگر زر می‌کند آهن زر اندود %~% نگیرد آهن از زر رنگ نابود

5 به زیور کی شود چون ماه تو زشت %~% به ضرب مشت چون گردد برانگشت

6 چرا این رنگ بی بو میفروشی %~% چرا پای خود از مردم نپوشی

7 سراسر خویشتن را می‌نمائی %~% ولیکن گر بقاف بی وفائی

8 به از ناموس باشد نام ناموس %~% به از طاوس باشد پای طاوس

9 به بین خود را و از هستی برون آی %~% بکوی نیستی بخرام و می پای

10 اگر پای سیاهت یاد بودی %~% بجلوه کی دل تو شاد بودی

11 چو بلبل جامه رنگین بینداز %~% مرقع پوش شو ماننده باز

12 نه رنگت ماندونی بال و نی پر %~% مشو مغرور این رنگ مزور

13 چه عزت می‌رسد از عزت آن %~% که پرت می‌نهند بر سرامینان

14 چه نفع آمد بگو ای مرغ خوش باش %~% در حمام را ms21 از نقش نقاش

15 به رنگ خویشتن مغرور گشتی %~% ز قرب حضرت شه دور گشتی

16 همه رنگی زما بوئی نداری %~% همه بوئی ز ما بوئی نداری

1 برو طاوس شهوت را ببر سر %~% که بوی آرزویت می‌برد سر

2 ز رنگین خانه شهوت بپرهیز %~% ز بند آرزوی خویش برخیز

3 چو رنگ شهوت بی رنگ گردد %~% همه عالم به چشمت تنگ گردد

4 درون خانه جانت سیاه است %~% چه سود ار بر سرت زرین کلاه است

5 به رنگ و زینت دنیا چو طاوس %~% همی پوشی سیاهی را بناموس

6 مکن شادی اگر کارت برآید %~% که روز نیک و بد روزی سرآید

7 نماند شادی و غم جاودانی %~% به نیک و بد سرآید زندگانی

1 بیا ای مرغ نابالغ کجائی %~% ز عمر نازنین غافل چرائی

2 دریغا برگ عمرت رفت بر باد %~% دمی ناکرده خود را از جهان شاد

3 اگر پرت بدی یعنی که دانش %~% اگر بالت بدی یعنی که بینش

4 بپری تا درخت جاودانی %~% وگرنه تا ابد اینجا بمانی

5 ز شوق آشیان ای مرغ افلاک %~% شدی افتان و خیزان بر سر خاک

6 مکن سستی که دوران سخت تند است %~% ز پیران کار طفلان ناپسند است

7 بزرگی و ولی آزار خواری %~% کم آزادی ولی مردار خواری

8 مشام آکنده از گند مردار %~% چو زاغ وسگ شوی برگند مردار

9 مکن با زاغ و با سگ هم نشینی %~% چو خواهی گلشن سیمرغ بینی

10 تو هشیاری دل چون بارداری %~% تو از مردار خوردن دان که خواری

11 بمرداری فرود آورده سر %~% چرا تازی بدانش بر سر افسر

12 چرا عاشق نباشی تا بباشی %~% برون از زاهدان رومی خراشی

13 تو مستی باش تا هشیار گردی %~% ز عمر خویشتن بیزار گردی

1 ز من پندی فرا گیر ای خردمند %~% عتاب و خشم را بر پای نه بند

2 کلاه فاقه را بر فرق سر نه %~% بدان ms22 حرصی که باشد کمترش ده

3 ز قهرش دیده پر فتنه بر دوز %~% چو باد انش به بی خوابی بیاموز

4 مسلط کن برو صیاد خود را %~% بجای نان مده پالوده بد را

5 گر او را خوار کردی همچو یوسف %~% عزیز مصر کردی همچو یوسف

6 ببسته سده فر سعادت %~% بیان عالم الغیب و شهادت

7 مشعبد وار زیر حقه دارد %~% نه چندان مهره کانراکس شمارد

8 بهر یاری که وقتش اقتضا کرد %~% بدزدد مهره عمر زن و مرد

9 همی گردند پیاپی گردش او %~% دو چاکر در رهش رومی و هندو

10 زمین سفلیان را آسمان است %~% سرای علویان را آستان است

11 بگوش هوش بشنو این سخن را %~% فدای این سخن کن جان و تن را

12 چو فرصت هست کاری بیشتر بود %~% پشیمانی گر آید کی کند سود

13 چراغ دل ز شمع جان برافروز %~% اصول علم استادان بیاموز

14 به جان گر خدمت استاد کردی %~% ز خدمت برخوری استاد گردی

15 ولی اندیشه تو آن ندارد %~% معما گفتن تو جان ندارد

1 بیا ای هدهد صاحب هدایت %~% چه داری تا خبر از هر ولایت

2 قباپوشی ولی دردی نداری %~% گله داری ولی مردی نداری

3 ز تن بیرون کن و کن خاک بر سر %~% قبائی بی بقا تاج مزور

4 کسی باشد سزای تاجداری %~% که باشد در تبارش شهریاری

5 کسی باشد سزای قرب شاهی %~% که باشد لائق فر الهی

6 سر اهل امل گر تاجدار است %~% بیندیش آن برای تاجدار است

7 مرقع پوشی و تاج مرصع %~% مرصع نی مناسب با مرقع

8 طریق تاجداری عقل و دادست %~% ترا حاصل بدست از جمله بادست

9 ترا چون بر سر کوهست خورشید %~% چه میداری بروز رفته امید

10 بپرهان بر درخت زندگانی %~% وگرنه بی هنر اینجا بمانی

11 ترا همت بقدر هستی خویش %~% مرا همت بقدر از آسمان بیش

12 بمرداری فرود آورده سر %~% چرا ms23 ننهی ز دانش بر سر افسر

13 کسان رنجند ز رنگ و بوی مردار %~% نگه دارند مشام از گند مردار

14 من آن مرغم که می‌نالم بگلزار %~% تو آن مرغی که میخاری سر خار

15 تو کردی بی وفائی با سلیمان %~% منش هستم دعاگو با دل و جان

16 مگر نشنیده ای مرغ کوچک %~% خلاف امریا شد نامبارک

17 تو تا در بند گی بی جان نگردی %~% قبول حضرت سلطان نگردی

18 مرا از دور رمزی می‌نمایند %~% مرا پیوسته درها می‌گشایند

19 نشینی بر سر پا سر کشیده %~% سر و پایت برون هر سو بریده

20 روا دای که رندان خرابات %~% برند از خون تو سازند طلسمات

21 ملوک ملک عالم چون سکندر %~% ز بهر داد دارند تاج بر سر

22 برو از سر بنه این تاج بیداد %~% که بی دادی دهد هر تاج بر باد

1 به بلبل گفت هدهدکای پریشان %~% چرا کردی تو بیدادی بدیشان

2 مکن بی علمی ای دین داده بر باد %~% که بی علمی کند بر جمله بیداد

3 درون خسته دل مخراش و مخروش %~% چو دیگ پخته شو تا کی زنی شوش

4 چو عشق دلبران گنج روانست %~% چنان بهتر که اندر دل نهانست

5 برو در عاشقی می‌سوز و می‌ساز %~% مکن راز دل خود پیش کس باز

6 ز بند جان خود برخیز و بنشین %~% مکن زین پس حکایتهای پیشین

7 حکایت کهنه شد از بسکه گفتند %~% درون فرسوده شد از بسکه گفتند

8 سخن نونو چو گل یابد شکفتن %~% نه چون بلبل حکایت بازگفتن

9 حدیث عشق اگرچه هست شیرین %~% ولی مردم ببرهان گشته ره بین

10 برو ز اینجا سر آشوب و داور %~% ز علم ارسکه داری بیاور

11 بقدر خود بگو تا خود چه داری %~% بمیدان اندر آگر مرد کاری

12 چرا بیهوده گفتن پیشه کردی %~% نه چون مردان بخود اندیشه کردی

13 چو کار روزگارم کارزار است %~% مرا امروز ms24 با تو کار زار است

14 حدیثم داستان دوستان است %~% خطابم با خطیب بوستان است

15 به پیچش درکشم تا خود چگوید %~% چه گوید جز ره نعره نپوید

16 مکن فریاد و خاموشی گزین تو %~% به بین در روی خود عین الیقین تو

17 چو بگشایم به یک نقطه زبان را %~% به بندم نطق مرغ بوستان را

18 سؤالت اول از توحید پرسم %~% دوم ایمان سوم تجرید پرسم

19 مرا اول سخن با تو زذات است %~% به آخر ماجرا اندر صفات است

20 بیا بنشین ز اول بازگو تا %~% چرا ایزد ندارد مثل و همتا

21 ز هدهد بلبل عاشق زبون شد %~% ز عشق گل به یک ره سرنگون شد

22 سری بنهاد پیش هدهد آنگاه %~% خطا کردم مگیر استغفرالله

23 مرا دل ریش بود از درد هجران %~% از آن تندی نمودم با عزیزان

24 سپر بنهاد در پیش پیمبر %~% کاجازت تا روم در پیش دلبر

25 فزون زین طاقت هجران ندارم %~% چنانستم که گوئی جان ندارم

26 مخواه از عاشق و دیوانه خدمت %~% که او خود سوخت از درد محبت

27 سلیمانش اشارت دادو فرمود %~% کزین پس حال تو معلوم ما بود

28 بمرغان گفت با عشقش گذارید %~% چو تاب قوت نطقش ندارید

29 برون شد بلبل از پیش سلیمان %~% پی معشوقه خود تا گلستان

30 وصال دوستش چون شد میسر %~% سخن نتوان نوشتن زین فزونتر

31 حدیثم داستان دوستان شد %~% خطابم با خطیب بوستان شد

32 چو بلبل نامه آخر شد به توفیق %~% چو مردان راه حق میرو بتحقیق

33 ایا عطار جان عاشقانی %~% تو آگاه ازعطای غیب دانی

34 خداوندا توئی معبود و دیان %~% سمیعی و بصیر وفرد و رحمن

35 به بخشائی گناه جمله عالم %~% از آن پس این ضعیف خسته راهم

36 بسی گفتم به شرح ازجان حکایت %~% حکایت را رسانیدم به غایت

1 بشرح جان اگر ادراک داری %~% قدم بر فرق هفت افلاک داری ms25

2 وگرنه با تو گفتم شرح اسرار %~% بود چون پیش اخشم بوی گلزار

3 چه سود آید ازین آیینه داری %~% که پیش چشم کور آیینه داری

4 تو شهبازی و مرغان خشم و شهوت %~% بپایت برنهادند بند غفلت

5 زیند دست غفلت پای بگشای %~% بفرق سر ره بی سر به پیمای

1 خداوندا توئی دانای عالم %~% ز عالم برتری و از جان عالم

2 نه گیتی بود نی ابلیس و آدم %~% نه عالم بود و نی ذرات عالم

3 تو آن پروردگار کردگاری %~% که بی حبر و قلم صورت نگاری

4 به دست خود گل آدم سرشتی %~% به سر بر سرگذشت ما نوشتی

5 بکیوان برکشی آن را که خواهی %~% بخذلان درکشی آن راکه خواهی

6 گناهم گر زماهی تا بماه است %~% ولیکن رحمتت بیش از گناه است

7 به بخشی جرم عطار ای خداوند %~% نداری جان اودر غفلت و بند

8 حکیمی و علیمی و قدیمی %~% غفوری و شکوری و حلیمی

9 بیامرزی برحمت جمله عالم %~% که حی وغافر الذنبی و حاکم

بلبلنامه

بلبلنامه

نبذة عن الكتاب

الفهرس